Diyitizeo by Google
0^.
^ « •
PKOMONTOKIVM
MALiE SPEI
IMPIIS PERICVLOSE
NAVIGANTIBVS
PROPOSITVM.
* Digitized by Google
Digiiizeu by v^oo^^lL
Domas Prof. Ro??t. Soc.lisv ^ . Bihliotb.communis^
Flauii fpiritu:; iuu5, & ojxniil eos mavc • fiibmcrsi funt quasi pIuTnbutn
iTcnenl ij^nipanuni «5r cifharam, & gaudcni a<i lonifum organi : ducunt in
[ bonis dies iuos/ & in puncfo ad inferna dcfcerulunf. lob.r.i»
' / Google
Diyitizeu by v^OOgle
PKIVILEGIVM
SACRAE CAESAREAE \
. MAIESTATIS. ■ ,
ERDINANDVS
Tertius, Divina fevento
cleq^i;^ia.9 EiedtjJS Romanorum
Impcrator, femper Auguftus, ac Gci^
inani^, Vng^rije» Bbhemixi DaltnacisB» Croatrae;,^
Sclayonix, &c. Rex, Arcbidux Aiiftrix, DOx Bur^
gundiae, StyriacCarinthiae, Carniolae, ScWirtcm-
Dcrgae, 5cc. ComesTyrohs & Goritiae, &c. No-
tum facimustcnoreprxrcntium Vniverfis. Quod,
cum dcmifsc Nobis expofuerit, fidclis nobis dile(5tus
Sekaftianus Haupty Civis & Bibliopola Gracccufis , fc li.
brum a P. PauIoZehencQer, Spcictatis l£&y T^eo*
logo confcriptum,cujus dculiis eft : F&o.montorjvh
Mala Spei, Impijs pcriculose navigantibus pro-
||oficam : iiye « Signum & Noca B.eproi:{aciohis
Frocrastin ATio P(£NiTENTi£,(crjpta caiicelas ho>.
minuni,cmcndationem vitaccun<flantium,fpe Ali.
QVANDO rcfipifcendi, fumptibus fuispraclolubijce-
rc, & in luccmcderedecreviiTes vcrcriautem,nc,*
quodfubindeacciderefoIet,aliorumfraudcac dolo,-
Ipcrato impcndij & laboris frudtu dcfraudctur ^
Ideoijjue .humillime Nos rogairit» yc indemniraci
iiiae hac iii parce Pn vilegio Koftro clemcnter confti.
lerc dignarcmur 5 Nos hujufmodi precibus ( quod
librum illuqpi palfiq^ vcilem focunini agnofcamus)
' U • beni. ' ^
Dii
fccnlgncl annucndum duxiraus, prouti vi^orc pra-
fentium benigne annuimus : Ac proinde ommbus
&finguIisTypographis, BibliopoLs, & alijs quibuf.
cunquc,Jibrariamncgotiatiancmcxcrcchtibus,feri6
inhibcmus ac vctamus,ncpracdi(5bumlibrum intra
dccennium, a prima cjus cdition^is dic computan-
dum, intra Sac: Rom: Impcrij, Rcgnorumquc &
DominiorumNoftrorum Haercditariorum fincs, fi-
mih, aut alio quovis typo vcl forma, fi vc in toto, fi vc
inpartcrccudcre, autaiiorecudcndumdarc, vcl ali-
bi ctiam imprcffum adduccrc, vcndcrc, vcl diftrahc-
rc>clamyc] palam,citra voluntatcm & confenfum
6i6ti Sehajiiam l/aupr,c']u{uc hasrcdumprxfuraant. Si
quis veroftcusfacicndo, Privilcgiumhoc Noftrum
fpcrncrc, ncghgcrc. aut tranfgredi fibi tcmcicprac-
lumpfcrit, cum non folum hujufmodi libris, pcrpc-
tamquippcrccufis&adducfbis (quos quidcm antc-
di(5lus Selaftianut Haupt^ cjufuc h^rcdcs, vbicunquc
deprchcnfi fuerint, iivc propria, fivc Magiftraius
ibidcmauthoritatcatquc auxilio fibi vindicarc po-
tcrunt)privandum, ac infupcr pocnaDECEM Mar-
CARVM auri puri, cujus fcmis mcmorato Sehajiian^
Baupt,i\ttivcib femisFifcoNoftro,fraudis vindici,
totics,quoticscontrafa<5bumfucrit,pcndatur5omni
S)cvcnix fublata,mul<51:andumdcccrnimus. Man.
amus igitur vni vcrfis Noftris , & Sac : Rom : Impc-
rij, Rcgnorum^uc &ditionum Noftrarum harrcdi»
, tariarumSubditi$>cujufcunq5 ftatus, gradus,Ordi.
nis, conditionis,di2nitatis , vcl prsecmincntia:, cxi-
ftant,tamEcclcfiafticis,quam faecularibus, prsefer.
tim vcro ijs, <jui inMagiftraiuconftituti, vcl pro-
prio,vclSupcriorumiiominc&loco, jus & juftitix
adminiftrationcm cxcrccnt,nc quemquam Privilc-
gium hoc Noftrum tcmerc vclimpunc tranfgrcdi,
au(
j(itc yiotore fiAint, quin pofi&s contomacef , fi quos
fortc corttpercnnt,prasfcriptapcenafpIe(5ti, alijfquc
modisidoneiscocrcericurcnt,quatenus & ipliean-
dcmmul(5tamevitare TOlucrint Harum teftimo-
niolitterarum, manuNoftrarubfcriptarum,& Sigil-
liNoftriCa^armmpreflioncmunitarum^ . Dacuni'
itt Civitacc Noftra Vicnnx, die duodecima Junijs
Annp DominiMillcfimo, Scxccittcnmo,Quadragc^
0m6 tertio, Rejznorcmi Noftrorum &omani Sepcii-
akr. Vngarki Decimo oAavo» & Bbhcmici Deci*
naoicxco..
FERDINANDVS.
• •••• *
AdMancTatum Sac. CscC
Majeftatis frofrium.
. /Ck ScSiJemf/l&r ,
Digitized by Google
F A C V LTA S
R. p.
.PROVINCIALIS.
RoMONTORIVM MaL^
S^Bi^impijs periculosi liavigatitl*
:bus propofitum; fire Signum Sc
■^^^^^ ' NAHdl^EM PoENITENTIJB» CaUtefac
hominum^ emendationem vitac cuntflantium »
fpc aliquando refipifccndi , per P, Pavlvm Ze-
HENTNER, Societatis noftrx Thcologum, & A
ej ufdcm Societatis aliquot Theologis cenfam,ap-
probatam^ac; Eca Joamnes Rvmer» Societa«
Tis Jesv per Auftriam Pracpofitus ProvinciaHs^
fadla mihi poteftate ab admodiim R.P. N. Gcr
ncrali Mvtio VjTEttBsco> pcrilJitto typis
Yulgari , appofita in fidei teftimonium manu
propria, & confueto Officij Sigillo, Vicnn»
4.Cal$ndtMaij> Annoa Virginispartui64.3.
JOANNES RVMSIU
Digitized by
Google
I
EXCELLBNTISSIMO
« Qajnq"^ fUHjlnJsmomm-. GenerorHm^ .^^.^
r SOCERO: -"^"^-
LEONHAKDO
HELFMDO, ■
\^ Sacri Romani Imperij Comiti
' A MEGGAV; A
■ Suprcmo Haereditario Praefedlo Supenoris
Auftrias, Aurei Vcllcris Equiti , ' .
Sacrae C«rarcaBMajcftatiiCubiculis,Intimif4j Confilijs&c.
" E T
SOCERIGENERIS: r
NoBILISSIxM^ CORONiE .
SENARIO GRATIOSISSIMO
PATRONIS AMPLISSIMIS. ^ v
Vod mtliti ejl clypeuSt conira hojlilfs oA^
yer/ariorumin/uUui'^ hoc Jcnptorthta ^Uhru
Patronm eft^ad-^^erjui inmica maUvoUntitt
U, Cericydum eoo ififaf^ftHm omentnomen<^pro* -
«/«fo^d?* Pkomonxorivm MaLuE Sp£<
(^rihoy Jiyj;\i'qiwd^tamHndcm cft) homini^
Digitized by Google
j,. EprjTOLA ,'•.••-• :/ ;•*• *J
y ■ » * . • j
ituotfiinati jcekr^uut &ntmfmm fine frxjumfttont ^munl^
husde Jaluteyprciaiitem E^eproLuionis fiht notam^ante oculos po-^
no : haMo nimirum impugnatores non paucos , a ifuihus cum firt'
ptionisme^ argumentOy tn lon^ummittar exi/ium. pf adco ne^
cejje JitipTopugnatores Ifonte cauji quicrere^ Patronos implora^
redefenkendaFeritati '^ (p$a JtnjJ^uam exojk efi, in propcfitatam
fir^ arnm$enti materia , gravt^me fl^cllatur. Et o JaElum
honumJ quandoinfrMtutrimei^ &prinkinjelmtiKie9 pulchro
ofliKmhtniftil3^nta^i^coriik$ PTiromm
^pcerUH^ nkm^rtthf f%m6\ExeebHtifitino ^o^c^m,^ « ?fi[f2K.
lUuJIripmt ^teNSRf» toe J?nfit'Pro nie , d^partn meoWerarto
armaci, ^uot gentiHtifs Juu infignibus prnftgnes, ^orum omnt-
um'KoYr^i& Honorit^nt injcriherem hoc opujculummeumy af-
feEltCi Juajit^ monuit obligatioygriitnudoimpera^^it. "Net^face-
re pojjum mintis^ ejuam ohempernre, ^ [tji imonium alicjuod de^
iiti mei reHn^uere ^grfttjtmjal^ein cd&ua & mthi^& SociccaU
mftra^ ttbn ri^nimgrapdimefinri/tmi e^m^ ^^^^^f ^^/«T.^^-
nieati imprcjfamy cofjfignare.
Lseeathicmhi Viti £xccllenciffiini« Illu(^ri(IjiDi(j
nteftra enmwenia >fr}gutos n)05 '(ftafi per tieatrnm ffonoriieir^
eZdneere^^tdiJcat poficritTt^krimatnfOobh litdmirahdifjufii~
cere, & magna ^imo paria aut Jacere, aut amu/ari* Ne^ miht ta-
men anhnUsefl, modcjii* njcftr* rultricam inducere , aut purpu-
ra ohegere uerecundam froutem. no/im ejje nimis /argw in en^
comio aJt^no^'^ pr^tjertim^ ui^i V \rtM ipja , tacentilfw omnthui Je
fretio Juo commemitiiviem fieit.*/taqite iitadem praciare gefio^
rifm,fAitmwum^njeJirwi^ alia in /auaem *venire foP
fkit\ edgitm^pfMi^mpmaiiiMi tmeii^JakempagelU^
^uot angufiiaex emitentm ^uadam perflrinxijfe^dttmmnke^ftih^
ditita€'ttm'fraiere4. !'
' Et^timem fi dlovtprmcipiumefl Jaciendum.ate imjuam^
iioyihflimiStnarijcaptte, magnorumGE/^ERORr Ai SocET^^
Bxcellcauflimo Comitc dc Meggau^^;??»/^ natura,for^
Digitized by Google
fil€4itii^mdtcij confilkMm^ m^umintiem, feregrimmt^lmgmim
mm^wmMmm^njmiifmt Jidinfiinmmmmrm» iltgantimn^fmu
ftraiamtnMtnev^emiit g^avitattmi ifjettiamin finh, ccn^
fiantipmmfACientuecolor, fimperj^fifi fimilis» ntintfuam ntm
C A N DlVy S ET 7^ 'B I C fr N D r S ^ ofiendtt epnym h»^
&enu6 firviveri^ Dominis : nempe ex Serenifima Aufiriacoritm
familid, Archtducihus, HegHm^^OaJari^. ^ ^ formam
imam^ihf^o Imv erio dignam t ^uamU Aiof^dttm Fet^u
ifAf^Di U. m^i<^iy£m^tdaSifnm9 ^6m firMfiS^t nm
fmikifi^licitgtmimi^ mmrtti
magif txcu/ahii, ifMjii^rilinMietmfpm^mtUk^
tmiHmtjmajeftmti imf9fm»tmtmim praferrts,
Si ijMifUe hodte ad Uudem facit - - - longo
• Sanguinc ccn(cri,pi(5borqucoftcndcre vultus i.
Majorum,&ftantcsincurribusi€niilianos, :
^ EiCurios jam dimidios, nafumque minorcm
• Corvini»&GaIbamauricuii3^paroq$carenuin:
jMiiP9i^M»/T0»»r«iir nobili ftimc Hcros, ImgtfiSmaJerie ai^
nvm^,mJiit9srtfiitrt^mniff^simmfiirfitt^ aviimt^gUrimtK
j<Fe^ tdifitfihic fietifiiiecmtmmimdBmiwtiutpimmai «<<yir.
fieitsnnm^ttrt: ammflidttm»^ propriiinnrtmtfmiiimdi^
tma% donec per^uotidiana rnfignit Jafitmia, fidtUtatii,"indu^
firia^ argumtnta , docuifii te non tndignumy (jui adHonorts tem^
,pium, ^prima Officiorum Juifilita afienderes. igitur ty^Am
THIA^ ArciTiduXi non tantum njoluttte Juum ejfe Camerarium,
eattris^pofita Hufdem Offieij^ imi &atmvtrjafita^nia,jemii
fditfiate frat^^ Jtd etiam ikMim fhfuentare confiiia* \
^mt 0jjkmjfiif^iifmli^KDiNAiii>y'Mll.gimiifi
nit OifiiimjiamlimdMiiit^^iit^
' 4^iirfhnigandeM. Sa^mdiiiiamCoMiiisiAMn-^it
Di7(jcT0Kjs ntmim Jiciratmf admoMitm^fmiHftrit^
gitiacQnficitnda^ t ^ 'Sa^
u kju,^ jd by Google
. A Epr&Tot A T
2(fr*3fbrPHrM fl.Qtfirem, & ^MBljlM ^^wmJ?^
gcm.jam jamin flammas, & /mU^TifipfiUicit dmmm^
ra, /upprtmcrenturinfrima jctntilla 5 te 'E^gim-M^fimji^^
mrjtt Commtjfarium 5 hoc capite felicetn^ tjitodtHis cttam cmpltjs^
divifitnter feammi » ad njotum coiverint* Cum uero deinde
^eMehemCaJfor, 'B^num Fngarta affcctarety pottpma^ jam
^parte^ m pteefiaum Jimm reddSei» Coronam Fe kdi^
^^M^il fmafi:*vhknter excMfpm^fta^
nmJs^^i^n^imftMK^ iuidtmfr/tate &poup(;ifi^
/egatkmtG^^tapmtte^t^lBm^ jf^inaagcn^
difelicitas^fipius fiptus^prAmts»4ittfeiilalari^fis eiii cfmdtm
curas,non ftne imminuttone Jomni ac (fuietis : fidneque fine in^
cremtvea glorta & commendatt^tnis, Quando enim deinteps in
T^manolmperioyCoronandorum^B^ffem C^firum^, filcnHk tnjli-
tuta fiit inaugttratto 5 (jutn etiam nupttalia fefia inter Fe RDI^'
2rA.NDrM y//. ^iffiriacum, & JkfjiAJuiAi fiijj^ftnih^ infan^
imteid^atay tedirigente fat^/ium^optatim^hAlmet^cceff^f^
Hmmmmi»$mftti kieimm ulsfinm, AiKgufiyiimidmfl9W^\
Hii4k9od»te,frit§t94D cum bitfrtifi f^fi^
titm.fiujfe- • . , t*
^etjuerueroCcmitit&Beitroi^imeinmtmlfieeeiiM
tra Jlpariumy in fienamegrejfatft, & GermatJiam prtttergrefi
fi, Htjfanis fi Jpetlandam dedtt, plaufiimj^tultt 3 tum maxime^^
0tm eorum , te admifit in numerum Ecfuejirii Ordtnif |
fMl A VdUcre auteo nomen hahet, At^ njt grattam gratta excin.
feretiipfi pERDINANIiFS U.'Bi^munm^.Oefirt pradt^mn^
jMiefiti^orurikBfmmrnortile%n^ manihm fiii ciemtm^
ttfiiniliiitfiifiit^enm^ fifi ChriftumMimmibtfm
li^^w^Bi»^^ i^K^» ^fCmiiHPf tf^^^Mtmi^ '
CaffHtifieitmifrmm Sedan^
Digitized by Google
Dratcatoria.
ftm dieere.plus aifmdVcllctC ZMtcOydedttjlu^ttfiifinm hnpe^ _ ^ a
^atar^ cjuando medio infigniHm tuorum Jpatio» uelut cordi, pu^
ptUam Impertfy reginam njolucrum Acjuiiam 5 ^jusa peU.ort a ffi^
xam Itteram Juamt filfit^^-unice chartftmam, F injcruit, ^uid
rvero tu^XCcWctiuk^^iQonxcsinempe etiam C<t/aream yomi.
JitAejuilamhonorareiOentts^tu^ Jtgna, compcndio in Lrevem c{y^
peumincluja%infernead ejus extremitatem appendere\(juafi njc-
nerahundiantmttejiimonium, ^devot^ mentu erga Fe %J> /-
N A N DV M Auguflum, perenne monimentum. ProfcEio me^
morem te extitijje tam hujus, ijudmaltarum Imperialium gratia--
rum : hoc ipjo luculentijsime demonjlrajii 5 cjuod ne^ temporum
intijuitas, ne<jue pericuiorum gravita^, ex intejitnu , externistjue
^uotidie yeliuy contraFEK^DJ l^ANDf^M C^Jarem enajcens^ ak
eote Jeparare potueric^ Joiamors ayuijerit, Sic entmanimotuo^
fdeitfiimo fimui ac generofifiimo, decretum fuit , Ferdi N A N^
fJD^M II. etiam pcr adverjam fortunam, &mtnime Jecundam^
conflanter ficjui'^ nctfue Jervitto ante defiituere, c^udm fata in^
terruperint Jeryiend/ occafionem, tum demum, cum non iicuerit
ampittts^ Imperatori e ufVu Juiiato, terrenum pr^fiare oifjequi"
um^ tiiudte incaeiefie transiaturum, Rcgi fseculorum, ilTl- 1. «dTiau
niortali, 6c invi fibili, foli Deo. Ita propojiiijit firtiter Co- ''^*
mes £ X ccll Ctii\(s^:ita feiictter executus es annuente etiam njo»
tU tuu FERDINANDO III.& pofiulatam mifiionem conceden^ - * ^ '^^
te 5 cfuandojmpertj Jui initta, Jane (judm dtjjiciilima , njcl m^
xtme defiderai>ant l^tros confiltj, & experientt<e pienos, Victt ta~
menmeiior cauja, cefittj^terrejirii Auia caiefii,
JarrKj^ excujjo negotiorum Jorenfium onere , & Jplendtdo Im^
pertaitum ojfictorum jugoyproperafii Comcs ad Jolttudinem,ac.'
cepta njelut fimtltjufiione cum Arfinio,dumtn Thcodofij Cejarii
fjfet firvitto : f UgC, taCC, q uicfcc. Sedcfuo te reciperes , fu-
giens AuU firepttum f ^uo ioco pedcmfigeres, pro heata & toties s. Arfakij.
Jiijpirata antmce (juiete t nempe/viammonfiravttDEVsipfi^fi-
demfignayit & tenam, eam^ Jan^iam 5 fine exaggcratto-
1 1 ^ nedi^
Digitized by Google
j. dicere poJ?im i \oc\xsm (juo ft^s, tcrra fan<5ka cft.
^rr contemplor arcem GrcinlrHrgumiJive proximam tUi ctvitatcm
Xjrein , 'Z^trumtfuc dom/crl/um tnum 5 /?al^ct PaUjitn£ de-vottih.^
nem^ ne(^ue tantum Rationes pajitonu Domintc^e^in cjutlfus pr^ci-
pua redemptionis nofirte myfieria reprxjentantur'^ Jed ^dem cfutr*-
que, ad Jimilitudtnem Lauretan^e Domus , (jUit Ch HJ st M
T>£I Ftliumi ejuando dignatus eji homo concipi a f^trginey na~
fiit in ITaz^reth ^'elut hojjitio exceptt, ^in etiam montem, CaL
"Vari^ dmulum continet, in (juo humani generis Seryator.^jixm
cruce, ittrum redemptionis ndjir^ ,Juo pependtt Janguine. i . Huu
proxime locus adjacet ^perfe^am illins Jepulchrt formamreferen?,
tn (fuodexantme C H R 1 ST I corpus, Itgno jam & cUvu exem^
ptum, cum uenerationr coUocatum ejf. Et cjuemadtnodum^ erc».
filymit^ hodiej^ JacrattJ^imt monumenti curam habent, e SanEli
FrancISCI familiaalumni\ Jic <juo(fueetJdem monajicrium^
fundamentis exj?ruxifi QomzSyUt prdcfintia reltgtofa plus pie^-
tatis ajpiraret , fre(ju entanttbuf pi^tma , (ju*e dtxiy loca . >
Tu njero HcrosmagniflCCntillimcCb' ^elut altcr mihi
Salomon , (juijuxta Juam regiam temptUm Deo erextt, Orbis mi^
raculum : Dic, (juis tthifinjks futt, (juando juxta arcem tuamyah*
* fihifit iUa fintliftm<e devotionis tedtfcia, & divinorum myJUri^T
ML I ^*^^ recejjus nun(juid gratulnhundo ftmtiis, cantajit cuni pfillt. i
14. * haec requies mca in faECulum fxculi , hic habitabo ,
C]^Oni a m C legi ea m ? Igitur fere tuus nunc potijitmus lahoH
cji, (juietem non otiofim ,fid pie negotiofim agere. jamj^ dtfioJL,
tasadradices arciSyohire Jiationes'^ jam rcvifire ad l^^irgmis^r.
dem, Alatrem filutare cum Angelo,^ cumMatre Ftltum rr-
nerari^jam ciivum Golguth^imonti* fiandere, &curvato popli^
te reroivere "'Vaftonie arcana, Crucis heneficia meditari^ amoris
divtni intrare profundmm. pauio pofi adSepulchrum Domini pe^
'< • •■ netrare^ cum eodem tn iimhum Patrum defiendere , & cum redi-
yivorevivtfiere. ^ihd dico de fiaternitate 'R^firij, (fUiC fih
tuis aujpiciji, in pr^efentfmexcrevit JJdendorem, mhiide Corporii
Chri-
Digitized by Google
ctAtwtnmUtitnemi^ itv^of^^kmnliutl^frtmttjirtni^
Mftkm,.quaJta&trDtnkt\fi^
tkru. V* ' ■
. Dkm *vero txm /onEtis exercitifs tua Comcs » inju
fieret f ietas 5 nimirum ettam magnanimitaSy & pattentis animi
robur,probandafiierunt* Ita(jue nefiio , tfuo tnfiltcttatis cafit •»
.arndvrkg rtft ftMUrmidmcmi^^ Greih, metUodit fiaM^
Mtkunifertntiibf.fauculis ompin9<lmk».m Imftitm con^verte*
mtt^ eA twtkihmmiseltj^foimey^^iki^uoqut afflicari fofi
Jki^fud oM4t\Mm%{mrmitkmit» fier€tiriim ti^^
ma!tit.fiietr mmj/iMMic fenMtimiBmvMc^ pjBrmiii(
DoTninus&vrentcail^iVcpoilcris darctur cxcmpludEi
patiendx cjus» f^i rterum.^ota tuapondus apud DEyM
laiuerunt^ ^juippe (jui hoc nmum rogavera^, ficru ne locu in^
cendium ohjjet, fiiElumj^ efi,*vt non tantitm moni Cahari^,cum
Chrijii fifulchrQmaiteretimaBtmifid^trottmmCDommi'^'^
refana, cumflammamfaj^ tfi^ nok fihtimt$*. enim delar . . ,
ffiin^itimaearyowtfi^tAkt^jim
nequt ^Utm ituitoigakaftatttat ox etra Ufaavity ^t Ctmt^ii^
fier$ miraciUa aiimtde fetertnon debeatt foando ea domijia
bakt» ^matf^mtm ^ iBmi,fi non imtr frodigia & miriunla 9
Ja/tem miranda numero s, te eo articulo, non filum Japienti^
Chrifitan^e yerha locmum ejfe, cju<e demonfirarent mentem ad
omnemDet nutum paratam: fid etiam confiantem tnter ajJuL .
tm infortuniorum. more njictna ttbt ad Danubtum petra, (jua Ju^ ^i^SShiii
ferimcMttthentet^fki» foefemoj^ oifirefemes fiuEius, fimfcr /Wf-
' meta, *vebtt iatttter^wdet^T^on multum a^ hac Jaxoja rupe, dffiof btr
fericukJmjgm^sA.iptirtfbcatoinorken^Ji^^ SOMt^
fi^nik mm^mtt^fi^ Tufooro Comc^ fer wai4of'it^lieitati$
EHriffost&imtmittraetfimmttd^rt^kmdifi^^ vtrin^N
Vit ' . tranfi
'^00^^"! /^^^{/5/?/ 5 T^cim fU^tjft ejfet (^uafi in naufi-agio\ jaSiuram a&J
cicCanie. (fUando focere rerHmtcmporalium'^ integro tameu ammo^ affeU
"oJi« fub. ^^^^^ portum tranqHiUttatu. nuncfuam Deo propior,nun(juam
fedvii, conjun6lior, auam inter vempeftatum injuriof, Adeo multum,
Ccntur. », '. rJ /2 r a. o- J-
€.16. La- ejt,acumnauticam jtbiconjtttuere , jancttjitmamatym<e provt*\^
lo^tt "dici Tfo/untatis^ regtdam : nea in/olenter excutercqu^ /uper-*\
Jj "^fter mtttuntur ah amica Numinis aexterat tranfver/as Crucu tra*
oiciiaryb. hcs. Quod te credo^monet Vi r i ncl v:rc, duplex iUa Crucu figura»
^uam tua i/tfignia pr<efirunt,
£tmirumfitHd(x[dumCoTnitcm>(fuiperomfiem^t^
tam, adeojj ateneris ,fimpcr confiantem oculum firmayirad Dew
P/iL xo /cgf^y^>fjusj^fanEitfitma plactta\rectprocum,gratiofum^l>lumini$
finfiffe afpetiumf qutn etiam praventumhzncdxO^OVixhyXS
t!!»I dulcedinis ? tjuattdo I{egius f^tes jam oltm enunciayit: Bca-
ti omncs>qui timentDominum,quiambulanc in vijs
C)us« labores manuum cuarum quia manducabis,
bcatus cs,6c bene tibi crit. Vxof tua ficut vitis abun-
^^^^^ dans^in latcribusdomustua^ Filij tui Jicut novcll»
II*. olivarum^incircuitumenfactuac; filiaecoxnpofitac,
Pf.i*7.4. <^ircumornatae,vtfimilitudo tcmpli. Ecccficbcnc-
diccturhomo^qui timetDominum. Xifkr£quesno«
bi ll (I i m C><]ui primam thori tui confirtcm, lUuflrifitmam CQnju-
gem, njtrtutis ficiam,pietatis ejufidem individuam comitem,con^
templatus fiuttt, f^item (juafi ptr domum late dtjfiifam affexit^
feracem plurium fiftarum\ (fua in circuitu menfa tuaynon filian
n4tura,fid etiammorilm compc^ta(^pugnantthus inricem ^c$rr-
por 'uforma,(s^ antma elegantia)jucundum hominilfus fpe^acM^
ium ficerunt. ^uodijue palmarium rfl , hodiej^ y? tc m pl U m
Dci» juxta Apoflolum ejfe commonflroM^ dmn pafiim factm
fralucent alijs aduittut^m : miniflra pauperum , magtjir^ di- '
'pitum,fpeculum^ohilitatis, Gynaceinwnile , exemplar Aula^
rum, familta decus , parentis n^triuf^ gloria» miUtainti^Eccigfi^
deltci^mtdeJuUrium triHmphantu* \ \
4... ..
Sed
«. s<I Cor.
D£DtCATORXAV
Sed (jiu^JoeeGlorioCiffimtYiloinmyyuper ^uo Joip (is^
f^mco, umver/a nunc marecumbit fttrps: vbi b^CUlus ft- Tob.io4»
iiC(5butis>foladumvitiEvfpcspoftcritaustu«> vbi fi- jfiu,,^»
li) tui > ficut novellje oJivarum, in circuitu mcnfas
flUB^ iumt i^wmfmmim^mienidtSwm partemejfct jmn^bm,
HimMmdHtmi^^gM^pmmm £t fmnegef,qiMl
Jhimn^hmmmmtmkimlm^tdtf^ msgrwdDEO nwtt traffif
exorifti etiam. & filto (fuidem gemino, ficunda te liiuftriftinug
nfxor yeaVtt* Sed proh dolor ! gaudto {>reyi longum ftuceftit
cordoLum'-i (juia dtu fiutamortyti6tuuynonlicuic : ijuandoexaL
tioril^itminis impena tibi, hodie nati fi^nt filij» crat iterwn de-
nati fimti lleifn^ramen repofienti Deo » quod fi^um emt^ iy«
fojmfli aliud, pr<eter iUud loli: DominusdcdiC,Domintl9 labt.tu
abftoIic^ficiicDominoplacair» icafadl;iimcft;fitiKr
inen Dc^asini bencdiAiuii. . ^imre iimm.te ^tmAfiu
geminm^mfdiMiBtm^e, fimper^ ad filif r4ubm\DMi^ttk
licetn)dmimmmj^cordis iftidum figere, Phde ccca/Mem abeiU
ptt dfvtnabonitast dcfieBum unius benedtBionis , fiitfflendi miUe
alijSi pr^firttm 'Ncpotum firecjucntta,
fitc mthi tnmcntem njentt interrogatio Davidis, jam de-^
JhonJattfiit*Sauli4,T{egisinJfiael: num parum vidctur VO-%
bis, Gcncrumcflc Rcgi^,^ fateor^cjuemhucujacommendam
i^/>£xccUcntiftimusComcs«^4i(r^r;»^/y/^i7^^$ Jor^
fi^tim^t^^gtdiiiimikmjdamjnffar, fmaUsj^eredmntmrfaiJ^
Jetriiinlm tUu» fjd cmm ^enadadin ficietatem UU n/emermnt
adversie Aehamm» &nemen in firiftmra accefermnt T{egum 5
puta nonmagnormm, fidut Sattanus appellat, Satraparum, (p*
ifuafi^gulorum : tjuodin terra non amplfiima» multo tamenalijs
opulenttores ejjent, potentiores. iSlunc fi contemplari nfolu^
nrns poJfefitones, arces, pagosy oppida, domtnta, (jmbmsinjimfiKia^.
Seiimm^ imperatkQMaxe& mdwi^fdmimmdmm^fmneM
9!^fAmH,jjyfirtmmmtb^ &ps6'
- • \ . 1 1
fantf Z^iri /* cj'' tahcopere ex omm parte /ujpicitndt Concrari^
. . nmdocueruntijt4in(jue\\\\x([n^\mi ^XOCZVCSi (^Hibits njifim.
fflejje glonofim,hunc fi?i adfiifiere SoCERyM» & perfilta-^
tum caiuutii4f famiUm mvicem fwkitfimMs» #0» tantim *Vfn-i
ttdlf ^Skri coliigare ; fid etiam a&imo filmdune fite&t iHm^
'uftriores. MpiifiiHiMȣjcceUendffimus
• hm: hmcoptancGENBRVMiRex&Rc^iia^y^^
gidm^ijitemmeaodefiripfi ) cmn fileSifiimm cenjuge/fitcmfd^
flurium filiarummane, * ' ^
Et ^uidem^Ji placet JingtUatim t^uemVu peniciUo meo ohittir^
deptElum, coram*-uelut tntHerix, fifio primum ex Generu SocS-,
• %gfiM, IlluftrifTimum Dominum Sigtfmnndum La«^
dovicum, Comiccm aDictrichfteins fnmi (ufnkHh*
fi^^mm nehlifiima gentit fita prefifia ekitmiifit:fnfitia*t^tu,
iemmeeua^tktdes ^eeiefis» &3kmm^Bem eyekmmt effim^
Sed patUatimi mere generofi miliik, f»i fer emttia mStarit di^*
fiipUaarMMmeneatfinfimnnrtmtedaSnce, emetgii ameuctata*
^ ram. Tofi^uam igitur e peregrinu regionibus redijtin Patriam 5
aufiicium futuri conatHs,pramtfi[ apudtnhuna/ta, part/m Gra~
■ - ^ cif inExcelfi'F^gimtne: partimZJtennain Aultco Confilio. ^i-
locis tta probavit /uamcum indaflria peritiam,rvt Fe R Di^.
ifANDfrs ILfeUcUmenMriaCafiur» ^S^ cUree eam cuhiculi fm
aareadoitaverit, &^arijs /egationiimcafat^^nin &Prafidem
Camera fiialmferialifrafecerit. Sednemfe, qucdnuidaa afod
4. fteg. 4. £^fi^ foHfertina cemtigiepnfitam diuflaeretHlioleanhfnafit^
din fiferaiama/afi 5 fic ejuoqueexcrefiemia finfin Dictrich«
fteintana merita, al^s alijsa grat^s exctfit Fe i N A N-
Drs 11 Et jam Virum Illudriflfimum cum prole fia, o^
mnij^ deinceps pofierttate, fjf Libcri Baronis fiatu, tranfiultt
in Sacri Romani Impcri j Comitem. Paulo poft eundenn
jafiiteffearcamfm Confifiimmmnmemliraiih^aa
. kju.^cd by Google
DEi)ICATOlllA'.
ytMlSi^afmdC^tfiritmAHlaiinecpt/tprihcipiliw _ •
, <ejfa 5 mmirum cum fimmu Capinbm, de fimma rerumconfiU-
Vr. Quo pertinet lUud Alphonfi 'R^gt^ diElum : B^cgum Confilia^ i^T"™'**
rios aut ^(cges ejfi^ autE^cgum ammos habere oportere, Noltm hic rebut Ai-
Jpecie adulationis, pa/pum chtrudere , irGEN^RVM hunc tu^
um Comcs Exccllcn tiflimc, iaudare fipra njeritatem. exi-
mius credo ah omni fijptcigne faero , fi de illo dixero magnorum
finfim Uirorum'jnempe fia confilio, non tmpetu ficere: neqt^
fiadere, tjua fint jucundifiima (s^ njtiltfitma 5 fid cjUte opttma
fint,&honeJiifima, quod Athenienfisolim populMi,(itque Artfii- Piutarchnfl
des d Themtfiocle fiert defiderahat:, ihienim peccatur maxime, «^»^******»
njbtfide ^ confiientta, finEiior efi ^tilitas. ^uin & iUud Sci~
ptonts Afitcant, turpe ejje in re milttari dicere, non putabam 5 yaler.M».'
etiam ad confi/ia, tjutt domtfiunt,fic mertto extendenda arl?itra-
tur Gene tuMf , ' ut njytque tUud tnfame TrTA^BAM , &
amputandum ue/it , cb* amputatum 5 paratis ad manum gemi^
ni$ cu/tris, (juos et fia iufignia porrtgunt. Deni<^ fiptem tilis Con^
fi/tarus, tjua/es Cathaiaunt Aiphonfi^B^gi, adhuc ado/efientu/o,
ovtabant tn fil?fidtum /(egimmis : q ui Dc Um timcrcn t , j U- iTb.i!ir^l
ititiam colcrent, cupiditatcs tcncrcnt rubfrcno,ne- Jj^"
que clonis,nequcmuncribus tangcrcntur : judtcavit •.
y/OT//p?w DictrichftcinianumComitcm Fe rd i n a
D r s ///. Cefir, (juando durantti?m 7{atisl?ona Comttijs impe»
ria/i/fus^ anno mil/efimoy fixcentefimo , cfuadragefimo, etdrm a/i^
fins, h<eredttartas prroTinctas credtdtt admintjirandas. Fot"
tafits probe memor fide/ttatis, (^uam tn Adajoribw ejusdem, jam
/tm Scrcnillima Domus Auftriaca, non tantiim experta
efitfidi^ero ettam pulf/tcismonimcntisOrift pro/faynt, Locum
qu^ru , & tempus , & ta/fu/od tefies f "Neofiadium adi, Vrhem
Aujirt^ 5 arcemiUim irura, ^ areisSacei/um, S. Georgto Ecfuiti
Alartyri ficrum 5 parietes obi, muro.s lufira,pavtmentttmtrt^
J^tcc : magnoruma Utrorum 'inn/tra^,fiu <-vertiis tuml?us^(^cori^ {
forarepertesfipuu^^A/terumimperatorisAlAXIMJJJA^Nl L
. - • V ^ t t a • ii-
Xiberi Baronis alterum, lUuftriffimi In^mm^ B. Sigit
muncli aDiecrichftcin. cujM Jtmul,& familU /uarunivcr^
Ja^glorio/am commendattoncm loquitur candtdum marmor , Md
parictcm diEii SaccUi affixum. Et fuidcm hanc injcriptionem in
fiontc prafcrt. Epitaphium D. Sigifmundi aDicirichT
II cin . Z^is fiirc, ^uis iUud dtEiaverit, &. tfuorum gratia mcri>-
torum f nferba attcndc /ecfucntia, Ad pcrpctuam mcmo»
riam,Invi(fVifl[imus Princcps, D. ^aximiuanvs^
Cxfar Auguftus, vivus ( juxta locum hunc, qucni
pro monumcnto Icgit ) Magnifico DominoSigiC
mundo a Dictrichftein, Baroni Libcro in Finckcn-
ftcin,Hollcnburg&Thalbcrg: Archipinccrna: Ca*
rinthias: quinquc Provinciarum Archiducatus Au-
ftriaeinfcriorum, Locumtcncnti5& Majoribus fuis,
t>b fidcmfingularem, &rcsAuftriacas bene geftasj
& Poftcris eorum-, poni mandavic. ^c autemtnvtdta •
Jempcf- aiien^e glort<e comes, obftrepere poffet: ijua Illuft ri ffimo
Domino Sigifmundo, & famtiia Dictrichfteinianx
dcditciogia Ji^AXIMILIANrS Cafar 5 "Ncpotes fisi , Cah^-
Urs F. & FERDINANDf^S /. ipfi fuoj^ am&o poftca Impera-
tores^auUoritatis fisacaictdo confirmarunt. tefiemarmore, cus
poft pramijfa fiiperius njerlfa^ invenies (^u^e ficjuunturtthidem in^
ct/a, Haec dcindc Principcs Exccllentiflimi, D.Ca^
jroLr^Caefar Auguftus, &Hifpaniarum Rex &c. &
D.FERDiNANDrs Princeps,&lnfansHifpaniac, Ar-
chiduxAuftrix, Fratres: D.Philippi Hifpaniarum
Rcgis, Filij: cjufdem Cxfaris ^aximiliani Nc-
potcs, rata habuere, ac approbarunt. Salutis anno
M. D. X X IV. *^i>i ncfiio , njtrum potius mirari deifcam 5 io^
cum ifuo humatus efi , llluftriftimus D. Sigifmundus a
Diccrichftcin, an Epttaphtum et appojitum f nam quia pic^
rum^ mortutSftnfiriptionesfiunt fipulchraies a pariim 5 Conjugt-
hm^ isieriSf fiatrAw^agnatis: ipfi gioriofjstmtss T^omanorum im'.
fiTMf&r^AXlMILlANySt non dedignamefl^ njelut adma^
m^diflare, (jHodSer^ faoclMro&^lh adfcnherecur enco^
mmn rvice Epuaphtj : raro prorfit 9Xemflo$hQn^aturuscum
defimSoAfa/omfiiHA&yecMtm^ iMrvc.
M. Filius ita dcmum ingertdlibil*JTO'fc.a^^ lli;,^;^^
cxiftimavit, (icuminT/^c^ro^/^veftibuIocoiido-
rct» LoefuiturOratoraHreuSideEccleJiaConftantinopoUerC'^
Eia.hononSS. ApoftolorumPetri&Paulr^ incujm^ adttutumu.
UmCONSTANTINysM. Otfir, honeftifttmeac diinifimc
tlAcmi mfilio fio credehtur*, qUod deptfit^ tU^corpore , T £-
TMrM,pifim^iemgMm,quafi^icim^^
^mmdnomidmn fiui, ifimmh mmdemfiamsyuietii Stcelb,
AmftAtw J^AXIMiUA^r^* propin^uim ftii p^ mrttm
ial^ere rvoluit llluftiiirimiim U Sigifmundum a Dio.
trichftcin; eumftilicetV\t\xm,^ucmruivusfiti fimpetmi^
junBiftimum ftnfit, confiltjsy animo, rvoluntate^ affeEhu» ^if^^
^ue & ^AlESTAsDommh & Fn)EUTAS Servis^o w-.
iui /ocofipuJtorum, ^ifi fint in novam quafi fictetatem coire
niduijfe, fmnquim amplius fiparandd. [netjuideminffdredJfM,
antficmGcTis Dietrichftciniana,f<7»f/««i Auftriac4 Do^
midprieftai fdde firpttium , olfimtim»% ^ ita ak eaden^ recipit
^uoudmnoi paim^m^ cknutttifimi affkmf
m^guMmta,teftimmiagratitudimt. fin^uUy^tcifu^aa f
caicuium revocet/credo fticcMiet prAs.i^-A^ ErjCdlcn.
tiffimo^yocf-j^row/^Wi?, lIluftriffimasD.Sigittaan-- 4>
dusLudovicusaDictrichftcin»iw^^«<>r«w^T<>rw» ' [ -
minorJ^epof*
Vimc dlim»ftatiMComk\Ht\(ndoM^^^
<7BN'EitrM,DbndtnmVnd^^ dc
Canrianis. /^mmkitatt iprima ffofi jm^emmy , afhk
imdaUktr mJhda Jmpem txa&t eft^n^Fs^pr^rAn'.,
.ttt# i^rs
k|u,^ jd by Google
BftSTXXWLd
J>rs 11. in teflmon$m» fideUtntis^ eum fibi Camerarium fece.
■rit^ in fignma uerQ frndentt^ac dexternatu, eundem. per It^
ibm Gemaniam^9 sd Prmcife* diytrJofyipJoJj^lmpirf^Sefifm
£4 mmafimduuiimutttermtim) ftH^def^reFBRVJM^ii^
Drs IL FsLiX^PnrSthtferimmemmfvii^defofiHt» &C^fi^
• r/>biiwfyViffiCaiiiesGajari
timi fitifirviiij» qmalem JifMmf nmn^iid trifiem , & atro no*
tandam carhone f imofignandam creta, ''velut beatam, (fuin &
f ie hinc akeuntem Imperatorem , ftjs iacrymts profiqui focust^
'&expiranlu inter hracloia fi^a , Augufiam animam tranfihjtte^
re ad fglos. Jm»aut€m,^t fitfer Eridis fomo, naeadieitm
interOemoUm e!ementio 5 fic fiufer Comi^e fradiSio, enm^
^mmed coneertmio^ inter Fdim»& AUjeremt FBMDtMAH^
mrJli^1lLC4fia^&El^BONQKAMknfer0trrcem , Vidh^^
Bnxfifieemis fifiemi^fiycyapiiifs eeilmfm 5 ^uodiAmkfei^
' fiHffikaccef ittamFEIipJNANDys IIJ. ^am Eleonora»
firvit^s fiiis eum exfetijt» randcm fiitadente re^rencMi FiUm
cefiitAlatrr^fis^j^ AuU ElEONO%A Augufia S^OVCiM^XXi dc
C auriani S, Sufremum rcm^uciavtt Prafe^um, ^o in mtt*
MerCf ita eum fotefime hi^m^ fici^yie hmmmimeem > cum tm^
fme fintiUmteah ckm frpfams» & /^cuUrikusHegotifs reitgiofim
•fietmei^^i^emti^hfifeej^ieeritifsi^^
4 \ • . cxcatAula
l^on^e^mH* Confih»ihfiefimu/&ifiii4Mmti4iie^ .
iMp^ - . .Ncmofuos(hacccft Aulaenatura potcniis)
*^ ScdDominimorcSjCaerarcanus habct.
Liceae hsc mittare mafiulinum, cum famineo fixu: dicam^
Caurianum Comitcm> C^fireanum^ Dfpti^
fid9 lmfetaerictsinquamELEONOK%4^»%Uud^ifi9t^;em^
tmn^&ttmfiit i&ietim,&fre€!i^tkdffi^^ Dm
Digiii^uG Go<
I
Juc familtarcmi ■ J^hknk ^Uim^ certim judico argtmmk^^» ^ - "
Wk.itiimiitert: imi cmn hmmU ^uk *vnumri, Hon nemo , ^
cum4tMlfr9t mtfr^fimem Jitrmm fiirsire^ enjm fims imteii^.
iithmpr^firrtt: ^MMOtrrOiirM.MAU^StEiiem^
fiHtJcrifmfum fiak ^e necitmedamm nmfett^ f^^fy^ i''"^ ^
lllltferiofHefiioifHofitrotfiupotiusarcaniDEfproiri^
iufiiam dejperata njidentur omnia honefta pacis confdia , me~\
diai, Sed cedro, at^ue immortalitate dignam , iooc tpfi tam af .
fltEtorerum articulo, fintentiam audtvi ex heroico , tmo (^reU-s^
Mfi pradi^tQotriiXA^ ore profidMm. '^tiamfi thtjmehdt y\
uefitii potentia , omnia fis^ deaue fueHafttur , & mufffe fitetit^
fmft^i-eiUii jpUliiUtiimi fef^^ ffiili4tA%' ' 'Eptan!ien^^
Hm m9it{ifitmlmte 2imitimgeMm\&wmit Cht^imu» &^
merimGtAebei. SjmneiethkmH^tQ^DEp fr^xea^^
ejfe, i^uaudo ejm fiprtnmwtuiitmiftam meieJicmudhai^et^m^
am inter fortunie nuhtla , tonitrua , naufagta f documenta ta^ ,
menhuju4 'conftantia, jam olim ^uo^ue dedifj cum brevihm in^
trrvaUify fiftem omntno Uheros^ Alatrem^ ipfim^primamjUu^
firifimam thalami confirtem, exmertii imperio amift. ^an^ ^
fuam eidem ( ^uod fere eiimjote aeeidtt ) per ficundam jUu^
fite^mam Cmjafim, E x celieaciflimi Com ici s a Meggau^
ftmejgenitam Jmam, large Dnrs emuia refiidit : ^vt jam non
*vnam Dicim Cafliam » Cprhaftibij » eenlitfim eenj^ere. ^^Htf» •
fofit 5 fid pbtres emnine fiiae» n^ennfiateygNthSi» ^tmtntfi eem^
mendekies. Pttaceam de filiji, tjuermn fere ftngeditaceemme^x
dari poteft fine injurta, tUud Davidi adhuc adolefientulo , da-
tum elogtum: crat rufus,& pulchcr a{pe<5tu, dccoraqi. i.R^ti»
facie» ^ec non & iftud alt^rurH^ a Satomone fibi ipfi firtptum 5
pucr cram ingcaiofus» &: fortitus fum anitnam . bo.- S9.M1I.
WtttBBU ^andefatdemetiamCzmimSi infignia,eeeitineu^ger. . .
tnimmtfihicornenh animal raritate fiafretiefum frohi^\
lat cmnffiiite^M^iejdefiia^mifivtrm 'vnotiuo^e^iiQtiitfflti
\ " " faren. .
Diyitizeu by LjOOgle
; JBrIS TOiA :
miM.i. pmmMmdkere: dile<a:us.qucmadi]^iodumFiIiusVnN
COrnium. ^ ajum icc i(Um anm^U ^i^^ndo cQntmgtt per
m (^yhiiif^irrrr jfr-y' ■ ^.flmecharif
Jimuifiliertim^^tJ^nJ^nifer^^^^^ morte ^uxftm ad
pr^dam: ipfi adhiu terter jUfidm ^fi-^^e potius primfiet^ Vv-' ^
oo,autdemt^VP'ginemPhicorni6, infitmVirginie» nMAMrUf '
in^uam» Tatrorut fiicc ; fimul & gremto Beatituiink^ referit ti^
tum fro atermtatc ajylum. rviijam plns coelefiiurn grattarum»
dDEO paremihm dulcifimu tmpecrarc potefi 5 <juam delictarum
$ifiUmdediJfet,ficorpore.dimm prdfins» commum rvtrm^ mor^
^tBMs incoiuifet exilium, PkMjiffetercnt memoratu di^
jma , apufmuAniSmmi Cp^tcm Caunaaum, fiy
de propria fia.fipmfiiuinminnrme. Sedfa Mens pramuifit^
• calamum fihftrmgo; ne fiperafJ^Jh'^,^Taffeamn.^uoer^
ga mcfcrchatur, dum Imferatrici BLEOJIfO^ Vidmi/uprf^
qiunQncanriosni AhU fiatEcclcfiafienegi, ' ■ ■ ■ ' ^
Et hcm ! altj duo Generj , Hcros Hclfridc , ^uosjm.
fiengvime eonjunxit , Nobile Fhji ri^m. tu^ etiam
glma accedunt^ llluftriflimus/'itf«^w,Henricus Gulicl-
mus»&Cafparus>4wAiDominidcStarhemberg54w.
U^QumdJ^j^dmMc^^unt^Mrn^
mmUmres fiiremihfmm feffefims. Con/mtudojamolimfiin
it, Notiiieatit infignia firre inefyfeit> hermconm^ facmormnpi^.
ffuras & argumenta. E^nit» ipttkts aihue Jaenlit , Oecidetts^
mftcr inOricntemarmatm j-ptt^recuperanda d Saracenis Pala*,
Jitna 5 njt Prinapihus , & T^egthus actem ducentr^us , ficim iret.
' !. mudmn degente Staihembergiana , pr^firens in candtda-
" ^m^^fetntheram cerula colorisjpirantem ex narihus , aurthuj^
flOMmtM^ ^EeseftaturMtgtfirm^ exfrogeme Marchionum Sty^
^T^ ria ( qmmsmconfietum erat fignmn, fmuhcra aiia m ruindi.
^'""'^' can^)flmcip nohilifimm Jamilias» Dominorum aLoMaU
Hcuj , Scarhcipbprg, '&m^)L,&Llipl;^cn\^^
Digitized by Google
DEDlCATOtllA.
JingMli wi^nii fia teficm, famheram in clypeo cinmnfimm^
fid diverji c§l9risn t>f#riw»»^fStarh€mbergiahum^f/Mir
inpgnia Jua nonnthdnjariaret, effecitViri ^irtm 5 iUim nimpc
HeroU magnitudoi (juem dixiex famtlia eadcmfZslo diyini hono^
ri^, mortffe tn terram JanCiam, l^am, quia cum Turco congrej^
Jiii, adeo rem forttter cgit, njt inftdens ecjuo, ejus peBori antepen*
ditliimalbi^oloTkJhraguhm^ uei Jito» ^el hojitli finguine ,
riiis ^tro^^tottm im€ hBdctroclmt in mHriccmrot^verterify Ji*
Stimcjit njt cjm gtm 9 fantheram ceruleam deinccps fcrrci im
cfypco, nmnmde(]ua<jue amphusalho^Jcdmcdimcx faartc intcr*
ftinBto per furpnram^ qnaj/i Jkk ca» dimidi^ Jm corporis , panthe»
raUtcrct. FortafitadimitationcmAufiriacicxempiii^nandoi»
Jimiii contra Saravenos expeditione^ anno miliefmo^ centefimo^no^
nagefmo.JuhauJpictjsFRIDERIClInfperatori^tComitantthusPa*
tayienji HerhtpoUnfh AionaftertenffiJnahurgenft^&Mijfnien^
p Epijcopis'^ plurthta etiam Cruce Jignatii Marchionthus & Prtn^
cipUfm^ ^LEOPOLDf^S AnJirsaDux, adeo generose cum hofte
iSaraecno conflixit, 'veftcm, qua indurus erat totam aiham , &. ^.eJpoM*
froprio 9& aiieno Jangutne infecerit'^ Ji excipias iHnd ymiilia vi.cuino.
JJatium, qaod haithd bcncficio tc£lnm$& d cmorc imaElum re^ SSi*'*
manjit. 'Phdc conjcSnra cft; cx co tcmfarc Duccs Aiftria, i
€ajare Jcutism rmhum, candido imcrjcakm camfo^inrci gcfim
memoriam accepijfe 3 exemplar virmtis apud pojhros atccndcn*
diC ^amettam non ahjimilioccafotje,ajuis Alajoriim tro^
A-fr/»»^ Starhcmbergij j ejuando ex eorum pojieritate vnus
aiteri, quaf facem in manustradidtt, & contiytuajerte, alij aiijs
ficcefferuntin Jcrvitio Impcratorum Auftrtacorum^ F^DERI-
CIIP: ^AXlMIUjiNll C^MOUF. FE%D1NANT)I
L Maximiuani Ih ll^boi^ni&MArTHi^ fia^
trum, Uitur nc cxtraMdjorumJiiorMm vcftigia» longc ainrcnt
Illaftriflimi duo fratrcs(f«w nuneSocEtp Juo^cSlan^
dos ojfcro)adicrumctiam ipJiAuht Anpcrsiduminijhriaiitaift.
FerdinandO IL non tantum vterquc d.Qshicsdssccn^iam^
tttt retur'^
Epistola
rMtr \, fiimjifer IHuftriffiinus Hcnricns Gulielmu^y
Jufrtm quoqui MfrefikoHf affSeinm odmmfflMreff afud
FERDlNANiyi^M IIU ne^filHm fn^fep^e, fid etiam
tellr^ (juando Majeflatis fi^ \ttdhuc 'Regii, caftra fiemttit efi%
ad J^atiilfonefjfim primum ohfidionem , tum deinde J^ordlmgtt'»
nam*-u't&oriam, anno filutis i^j^^. Dum aucem fiater alter »
rem fiirk juvat hene agere : alter domt fro\Patridt trancjuiUitate^
pfertm fiamfaulopoficollocavit^ eo gldriofiuSfijui cutus&feli*
€ius,imefimam ruftican^plehu fitUtionem^ffrefitt^qMtemfOm
pemfiferiortAi^iatJme ie^e^^^eget cafite» fiir^s armatmfo^
uis ^udm firror» admortem & ^ulnera currehat infiniens po^
feSm SedfvrutuSnkukafidt IHuArifitinc DoimiicCa*
^arc, nefarios firtofi gentis^mfiii^ fiangert^. am^mam ^vkrts^
acciperenty & ferieabfi eafitirat torfmt tm otje&u , fericum.
Uim commtme avertcre. ^untfuam tamen de vllo hofie pul'^
chrius triurnphafiis \\\\l{{xi(s\tn\Yi2ill^S'» cjuam njlpt alter
Cahiniy Lutheri alter htv ef7> eiuravit : njten^ ad gremium
AiatriSyfinum Catholica Ecclefidt accefiit. Iliim inijuam Ec^
€lefia9,cujus fidet ficjuenj elogiumdcdit^ iUunHnatifiimusTa^
trum AMfafiiHus : nuUac func mafdres divitkr» nulU
JiSSifeJ'' thc(aun. nuUi honorcs» nulla hujus mundi majoi
fiibAanda, quam^eftC^olkafidcs. llUkrvtiy<fuam-
iffi Z>. Auguflimi» teuutt» uafira 2(gmana fer omma confirmih
miN^orl fuematbuodkm ex ejuf3emS..PittmdoSbiiua»^eudit£fieronj^''
nnfiHSect musJorrenfis^ /(eHgiouif uofira fr^cipUa oafita f¤s , de
oiMtMc ^ coelihatu > fvotii ^ligiofii , fi crificio Aiijfa^ purgatorto , fifira^
i£th^ i^^ P^^ ^/r^ fun£iis, inyocattone finEiorum , fZfeneratione y^-
ifquiarttm > Isl^ero ari^itrio , fide non fila fijiEitficante, honorum
oferum riecefiitate & meritifr numero fiptenario Sacramentt^
mm, numerotCanonfcorummSeriftura liirorum, & ^ua alia
Jetc hoc ttmpore SeEiarij controroertunt- Credo etiam fiimu^
lumJfBjermt likiilriisiniLHecoes^ eo faciiitkH^ligio^
ntm a^v^amAnffie^trentunw-ctmwiderent fktritm retro ficu^
* D£OICAT.O&IA«
lU, Majores /uos in JideEfimanOy projusa ^rga 'Dep^m Uhera*
ittute, piosf uijje 5 ^ complura ejus honori Atonajleria , njcl do^
. fajje ex imegroy njel exparte largis eleemojynvs auxijje. Vhdeif^, . ,
frmtftimhdcnfemrjefot^ttratioctnatio* S$fiies HiavetusAid'» :
jmtmn^firontm, d Jectt/is triiHf , quatitor , (iHm^cfalJa fmt%
^ modo adincitdemLfuAfri, ac (^hirU emendaia^refirma^ iMi^
$a -efi, ^nodajumTioiwions^J^jlMm jnxta ApqfiolamJkejS/o ti.^
itferd, nemo Beo fiaeirt f^&J^i tam mmficu nopruifi^
DMfr $f progenitorikm, ali/s^ex flirpe ni>/lrao
Gmonick, Salishnrgi & TaJ/av^ Epijcopis^ per tot centenosaH^ •
nos, nihfi profuit ad Jaiatem^ mors ir JanguU Chrijii^ ^uod com
gitare^ inhumanum^ impium eji, Si autem ex majonbus fa»
mtiia nojira , priorti>m iHis Jecuiis , aii<fUi Jaitem conjecuti Junt
ieatitadinem^ non niji Ifeneficio fidei Jia^ ^nam tumKpmano mom
re pr^eliantnr, adcpti Jant, Jta^ fitia tam fides CathoUca
Ti^mana iUis propntt noik eadenmmtc cur olfitf frafirtimeum
writae fidei mutari nonpo^t, per evicifirtudinem tempmm»
annomm ) jed eademjhttfer maneat fihijhmlk» €tiiifiam*fr^
ficnai^ His, fimiaiuj^argttmentu^ tonitiQi lUaftriiilhi ljOr*
miriiy manm dedtfiii Deo^ con/ciemia^ T^eiigioni^vera. £tnr
Joii accederetisadOrthodoxam, ^eterem^ Ecciejiam 5 Juhditos
f UOfj^ ueflr^ excmpio, <fuin Jaiuifrii>us hortamentts , ad ean-
dem ^oi?iJcumfidemadduxiftis, Z^tinam (^uod<vnumrnicede^
fideratis) Vifi Illuftrifl[imi,rrrf/W ilie, qui cx tjjdemvol?iJcum
vemhemndem frvjapia 'pefira nolftlifiimum Janguinem trofcit^
dirmltnninis, & Kumimt affiatth adeadem CathoUea Eeciejist^
fiersttrattfiati c^^ncr^ Uluftriilimprain Fratium
terttarUtmsdfihat^mnboritmgstttdiotJiioUna^
jy^r^. ExceHemiisiino «Sbcfjto ComGs<7£«r£i^
Bloftnffimus Dmmnas#Ioachimus VdalriciisSlavai.
ta 3 maxime hoc titulocommendaitiis» ^tod ftudcat ejfe hercs esc
ajfc^ evirtutis paterna. ^et^ mirtsm adco^ fi<juidem Toctitefiei ^om. 43
Fortes crcantur foriibus, & bonisj
JEft ia j uY wus» cft io equis pauum Vir.
Digitized by Google
Epistola
Virtus: ncc iinbelletnferoce»
Progencrant aqaitecolttmbam.
^a^imr fer miii, ^n^dditdum ALTuUtm conccfic Encomlafl*^
fibimLtudare pojjeexpatrisfii mcrnts. S^md ergo glortorm^.
^«^r^ComcsIoachime, hodieS ocults tnii con/hicere-gn^
• . celIcntilljmumGenitoremtuumGuIielmum,yJW«4."
genarto majorem', aptid <juarm>r continua ficcejtw Cafirts k
frtmartum AuUpaUtinum t £t (^uidem d I^^DO LF HO II md
Camerar^ ^frefchalit^jHfrtmQ^icuUr^mmu^^
miam detndejttjfus. ^ ^ereSurggravwm mOirlfiitm , co.
r^^^% ^ohemtct^^^^eateraejuimutmenta, infidem
fiMm*ci$fioduim^fiifere.^j>OtJBHO e^ivts Mlato^MAT^
THIJtS bnferator^ nonfiiitm Camer^fi.^ cum pr^pofiiti fid
^fipf^emiimTiegniapud^ohemosJudictm.pmul & aitermm
i.oemmtnientem covJHtuit.^o irtoffete.fida fi<c ere^Cafirem^
&{ifuodcaput efi) DEr M^tant'olUculenttora dcdtt trmmentZ
^uantoficft cafumJpeciabtiiorem.anno^mtUrfimo^fixcenteSmih.
<i'^^^oocUyo,abh^re^^^^^^^ *
e fcnfira QmeelUrU , in fai^jeaam. , edmo profi,mUm
^^f^ctfttoimynonaiioU^
^rfinunoiieitt^finure^n^^ 7
ferfidmfort. ^y««rmagnaniinamHcroem,«.« L,/.;;,
SiaJr t^£i^^ r,ri.u patrt.i
f^Tteaf^ftnMjim. Ego mtrofarenttm tuum Comcs
lO^Chmc^bnge homini .tl.pr^fero: <,ma & caufim fiktndi
hai»» m,Lorem & eventumfil.ciorem; fervat^t si mtriu,,
■ excafHpUncadJluforemm.racuLfo. AUTTMijlM/ecMM
ord,nc FER.D,MAN-i,^s lJ.fi<uZmbmrmn C^^Mm.
Jtrum , ne^JS/a ^rtMUji^ proiatmn.-nwim etUm frodMo.
Digitized by Coogle
Dedicatoria. . : :
^fitmkret^ ifmamficmt {ene miftmif, tam fvmMm PmL^
r0fi4if Uc0, fofl mnesfarijamhmmmn fftttdmsdeft^s^ Vel«
Icrc autca tnfigntretur, Qmdnrigitur^^xjSttimmyxs Co-
ipes \02L(i\\\VCi\XS y gtorietur in Parente fior Viro tantOi &
t^ntofere a 7(egil/Mac C^Jarlbus honorato f Jup^ oltmr^ui Jynu
ff^o aderantf edicere qua quij^ in re,fii?tmaximc comflace^ Xcnopho»
f^: ^arfc refionderunt, fuit, quijaElaretmemoriam fiHam»' jT^f*^
ilfj^hfWtficlofideltfitni totam nomeri Odyffeam & lliadem
g^tefat*^, t4&^ iff corPoric fiii fifrma^multmn JitifUcdtat'^ efuod
prcintt ctmT^rci^&^Htitmikfi fra. palm^ ctrtare ftffeJKon
tl^mo dc ofibus fiis» magnij^ foJlJefiiommm (Amnanorum fire de^
fidtriorumccntro) triumfhahat, ^mdiimtAncdcfenmriafiat
4fg egeftateycornfendiofi ficuri tran^uiUt antmi honOfgloria*
hatur. Ajfiderat tfiis etiam parens cum filio. jam^ hie clara
rcwce fronunctavit::Ego glorior in patrc meo. &ti/e nji^
cifitm: Ego grofior in filiomco. nempecram vtrin^ta^
bsjoffmt^cnjitMi&dceorai^^^di^ dejnocmmunicaret,
adproprium^ifh^illlg^Biliiffttuin, . Oredo protndc eH4»%non
jy|tiiAriffimutn^i»4^Cc>QiiceDi loacbioiuin , glo-
rjariin ^zxxt£w%fidtxc^S&t^^^
tpm Giuiebnuiii» gloriari ih filio fiio: fUnd^^etmttim^
^idittfatcrmtmmtmtnfiftere,&ferntcnt4t virtittttfiaiafienm
dcre paulatim ad dignitatum Jaftigia, Ex hoc cafite faEium
efii <ut adfiifieretur inj udicem Feudorum7(egni Sohemtci, nec
non & Camerarium FeRDINAnDJ IJI.adeo Jidum gratumj^ ' :V
vt eum fia Majcfta^ ettam ;» helitci^ exfedittamhus, tam l(atUm. ' •
hiona, ^uam Nord/tnga, fihi frd^fintem cfiptnjolmerit% at^ ex mi^
BwtjsfiiiSyquafi aUqi^dctriimfho in emn transfimdere, Sed
fahutnMttrhnferialis frattatefinnmimjitit, cum Cdjirnjiti^
mit cmitgsZ/ienni iiefietfeiden^Mm^iaM deltum» effeofi .
fieimm, neenon Screnifiinm Archidi^es^os& fiUanu ifarentt»
hisAugufiifiimk creditmmJidmi^hmr^mtnfiffma^Mmidtum^
ttttj >.
Digitized by Google
£p.ISTOLiL D£DI<:atokia.
fiu Eeijuid ttU Comcs Jlluftriflimc reftat awplius^ ^uam:
fHturorumfr^Jagia^ gcntilttijs tuu ftgnu imprejfaf Spes cre^
* Jcefidt tn Anchot2ih Odor bont nomifw io Koi^Si i fietatisuir^ •
tmtj^ pramiHnh in Serto & Corona.
JZunc redee ad te BxccUentiffifncComes Hcifridc»
ftfi^nam tiln *vehtin theatnm fr§d»xit J^amm tuarum WHtm
nios.^fnb efmmios^Vprinl futmem» tituUrum , ^ciorum #
Bnerkcmm^afuiJUtUis^Princfestl^eSfCaJares^' fmdm&tm
gtoriarifofitmAktmtGEHEM/Sf fmdni&iSiin te^/ieSo^'
c£7^, Hcroe vndeifua^maximo f Qnem etiam DErS-
/inguUriJ?ime htavit,'^^ tam devexa atate ri^getus» intneri
fo^etlllizs , GcncrofqUC, non modo fiberjlites omnes\Jed
& Janos 5 at(fie inter Je , ar^tfimo amabttis concordia nexu .
€onjnn£los> Crejcit tnm falicitate folatium , m tot l^epotthus
. mc Veftfhn^ i nainrn Jsmul & Numinii gratia, faEiis ad*
omnem mommfisyitatem^ndfocilem pietatn dnUnm.adynnm
farentnmoftimornmnntntvotnm^. Snccejffntemforis,AdaJormif
Juoruvefiig^sinJt/ientfitmiademfdemVirtntitfglerU ^
EtNatiNatorttmi&quinticcDCurabiiUs. «
Deni^ue , ^uia TtmorDomini , & nfita fie exaSa» fronimm
ad Ceeium gradm efi 5 ne^ apad te ComCS ExccIIcntiffimc»
tkoJ^GENE1{ps,acPosTEROS^aliud fere Jhdtumcernitur^
^udm Deo flacendi'y hinc honi omtnis conjeEiuram faEturm ^
frater aiia meritomm fvejhvmn framia^ sM Pocta ffratnUf
ifmdm t^i*& ttmstccino:
virg»- Divifque videbis
, - .Fermiztos H^roM» & ipffr vidcbcris illis.
Jtan)Voeo.(Srac^» anno dfmtnVirginkfmlleJm^
fnndra^e/mo tcrtio, Seftimo Kdknd*
FaVLVS Z£H£NT^£JU
Digitized by Google
I N DE X
JN FROMONTORIVM MAL-&5PEt
b qtto oftcnditur, prsefbns Naufragij pcricuIumillHi;
mortalibiis immincrc, quifpc, facitnda olim pocnitcntiar
geniofuoi & vicijs pcotcrvi indulgcac$ l» CaAsxiifVM » Senivm*
MORBO&i MORTEM. . . ' ' . ^j^, },
PROLOCVS ET PflOTESTAriO AveToKti. .
Wsrairaphmlk Depr«rcndsargiiiDeatioccca0ooe,.aiiunietO'Pt«e4efti.
natorutn*. lo.
f. II* MaHdoemonis pefnmum confHlunii p<tni'tenti'am> vitarque emcn-
dacionemProccaClinare, in diesyannofque fecucuros.
f> III. Craftinum, a\xim inccrtum (it, volcntibus Cras pcenitcre. 94.
i. IV. Iinprobi qnt in Craftinum procrahunr coaverfiOBem » illudentu
busdmiles, OeamnaftKntfpcnduntf^iliddaano^fiio. 4^».
f. V. DilatainScnium {taBnltencia» fc«urautisf arum, pevicaUmuItum-
habet. 5f.
5. VI. Adhortatio Salomouis , pulchcrrunts plena /ymbolis . qUa mo«
. nentnr. Jnvenei» ne ^ietatis^ virtatis, pcraitentisftuua t remit»
tant in Seniuni« iU-
f. VIL. Brotrada in Morbnm pfleniccntia». quantlim difitcuitatift habe4t*.
$. VIIL Qu^ hadenus dida func dc pocnitcntia non extrahcnda in Crafti.
ninnr9ettium*Morbos,confinnaotttr.eaS»^^Bafilla 7.j,
%,IX» PanicenriainMortemrcje^a, oppidd dubiaeftyObnvifcentibus
fui non raro ifnpijs,ipfoc<Mtticiilo» quo.liieiiSOitsefiC'iiii«.vel'
mtximi dtberent. f^,
S,X, M6r« ccrribtliuro tcrribilinTmum , fccledos homincs, & morofos
pttnitentiie dilaioreit Doonanqaam iii obitn fuo perieulosi» gra--
vicerque perturbat. . .
fVXr.'- AminioruavinTmarum rerum (acerbaMottisagpeadiat] ptvfet-
tim impioshinc migrantfs turbat. pj.
f. Xil. Hbr ror immincntii Sc|)ulturc*n]ag|s cerrer improbosJn Mortc» .
'quamp.robos. .1^.
f^XUI.
I^XHL Timor imminencis Judicij. &tribtiiitUs clMai»noil ritdfcele. ^
racos jam moribandos exercct. io6,
|.wiC][V, Tentadooes<ii«balicar,praclertim€iim moriendum eft , facino.
ro(bsferihoaiine^^jnrtteraofdlMt«^p€riculoti. 114.
|,XV« HorrificArom fpeciocf nagloonit nova farpe caufa func perturba-
tionum,apudeosffloribundos, qut fcelcra fioiol &poeoitentl.
am> vfquc ad vltimafua faca procrahunc. 11 j.
ItXVI. Chriftiijudicis fpccies* ficut probisiiominibus in Morce fre«
^voMcrlblariiiBprobectittdfBacpcrdoicicor lopijs > noo-re«
. jntlintcAib,actecroriteftocc«iNW -ui^
PROMONTORII MALiE SPEI
LIBER IL
'Inquodcclaraturs Quantum Talutis pcriculum fa-
ciatia>probis, pocnitcntiamfuam io mortcoi rcijcicnribusr* ,
^ CoNSTETVDo , ALTERA Natvra. Proocmium. IJ7»
TPsTMgriifbml, <^uantumpo(ncio jgeaerc Vitiorumapud morcales, Cou.
fbctodo/ i;^.
f. II. Afrueti acglleentf rtradare^Res^SicTaSs&Verbom Dsi.quim di^
ficultcr ad frugem venianc>feriamq; panitcntlam in Morte. 1 4«^.
iilll* Amplior cjufdcmargumentiprofecutiOfdc illorum mortaliutn
dubiainMortepoei{iccncia> qui ncdigcacer Vcrbum Dei & res
ftcrastvant&ptoftoiftadiofiffio^etiodareconfoeTeront. itfo.
[$tVI^ Aflbctt Bacchoac ebtietati. cunijctootlc injnag!Dnni»auuumoni
pcriculum infclicirer moriendi- I7J.
S. V. AAucti Vcaeri ac Veaexcis, quim difficolter in Mone refipifcaot.
iS^
f. VL Atfbcti fbrcit. fraodtbos » rapinis, fizoori. qoin pericolofil fe^
Morte ioTolTaot» proptcr «IIIBcolcatesi Reftkntioais»eo articnlo
faciendaw i?8.
|. VII* Aifucti inimicitijs 8fcapiti1ibusodi3s,qniini^r^ admirtant rc-
conciliacioncm, cx hac vita abcunces. zo7.
S. VIII. Mali Policici per omnem vitam affueti prindpijs Pfeodopolid-
cis. qnancilninlbaMortedefalnteccemapcriclitencnrioften»
dicurab excmptoNicoiai Macbiavclli* Flendopolicicommboc
«To Coryphjti. >I7*
f. IX» Principia Pfcndopolitica de h\-pocrifi , dominatu . ccclefiaftico-
rum iuTafione bonorum . liccucia vicx , affiucncia Toluptitum s
2uim perniciorafiat alijs , qoim fobMorcem pericolola Ibis aC
irtoribus,ipfisPfcndopoUdcts»MacbiaTcllidifcipttlis. a34*
$,X XiCioftatascoQrccfaiidi»pciidpmundoginaFolicicorum,exMa-
cbaafcUo
Google
• PROMONTORIVM- MALiE SpEI.
- .
' chlavello hauftutnf quantis Ecclefiam aialic»qiitatisan2iii#pcrU
cuh's involvat Pfeudopolicicos morteates. 24^.
S'KL Atbcirmus* cx Machiavelli dodrina fatalis furcolus , <iuantum in
' Morteralatisfiiceflatnegotiam^tumalljs* tumprzrettimPfetu
dopolidcis, xf4*
itXn* Secaritas de falute. in quacunque fide ac Religionct Pfeudopoli.
ticorum dogma. damnationis f ericulo, eofileaiCBniadeclis fuis
cxponit» quando hinc migrandum eft. • t€9»
f. XIII. Genechliaci Aftrologts jrudiciarix a(rueti,magnnm in Morte fa^
: Isds iropedunipncnai obi|ciaai^ cnm libi ifj^s» cuai alijs fuperfti-
*dos2credaIismf0Cilibu$. 199»
ftXtV* Idemar|umentum profequimur, de Cenethliacis Judiciariar
Aftrologiac anuetisj quantumrttar>aiiorumqueraluti« cummo-
riendum eft» iticommodent. iii^
f. XV. AdverTat Aftrologiae judiciaric defeo(bres» ac pitroaos» ofteo*
.duntor iornpcr varia cjus damna, tom temporalia » tooi maiioid
fpirirualia. quibushotninisfalusfitimpeditiorinMorte. jai*
|. XVI. AlTueti diu Magi« homincSi raro beoe» plerum^» infelictter mo-
riuntur. '
|.XVI^ Aflaecidin* mnicam^nc Veneficijs morulesv dtfficillimi In.
' Mortendp«niceatlain Terim»Denni4ae redcoat» $47«
• PROMONTORII MALiE SPEI '
L I B E R I I I.
Jn quocvcrtuntur & fubruuntur praecipua Capita,
fcuFvLCRA XIV. quibusfpcsfuas Impijfuffulciunt,3c rcjc-
&aminMortisatticulumpcenitcntiam. Prooemium. jrj.
Ifdrsirsfhml, Primom Iropiorom Folcrom i libercis reftlieadi tob
Mortem, quantamcobocisiiaberepoflit^ tpodperKioacicer ice-
lcftoSfOftendicur.
f,U* AlterumlmpiorumFulcrum; GratiardivinatprstfcntiajCfficacia-
' aue i quaotum Hduciae rubminiftracc queat Improbis» poenicen#
eMtinkdUatoribns^ • j^S.
i>I]L Tcrdum ImpiornmFolcram t Eicmpla eorum.qui poft ^fifU^
fcelera, tandem adfrugem redierunc , & meliorem mentem^i
. : qttantasviresh«jbeaat«perruadcndaEiacilisoIimpoenitudinis?
• • * . 383.
St IV. Quartnmlmpiornm Fnttrttm t Etemp^la iltomm, qoos proptec^
opera qusdam bona» etiam in ftatu inimicitiz faf^a , bcn^ilfiJ
ml Nnminis mifericordii^&Orcc^eripntCv&ccBloinfernic \ quan^
ti fintroboris? j^tf»
StY* QiimcaaJUDPiosiuaFalciiun ) MeritaGbriftiliiT^&immenrum
• -^T . ttttt prctina
I N D E X I N
precium fufi ab co fanguinis, in humani gcncris redcmptionem ;
. . quantamHduciamfaluusfacerepoIIiacpccGacoribustDoleacibus
apeccandocefrare? • . ^p,
S* VL Sextotn Impiorttm Fnlcram $ Dlgnitas acqaeefficacJaSacramiu
coram, prxfertim Confefl[iooisfieP8iii(eiiti«» qul (celeracifllmi
qoiquc» fc candem in Morce communiunt ; quantum confidere^
|ubeac de beacitudinc, ohftinatos c6 vfq; peccatorcs ? 425^.
I. VII* Septimum Impiorum Fulcrum : AuguiUiGmum MiiVx facritici-
um, ejufque midtts cxlmij» nrntti «limare pofltnc (ccleratot
mortalest ad prodttcendam.magisr maginitte vitc foc emenda^
tionem? %■ 4?^»
^ VIU. Of^avum Impiorum Fulcrum j Preccs militantis ?n tcrraEccle,
(iv, feu piorum hominum ad Deum pro improbis inccrccilio^
poflincoe eorundem jure Impiecacem roborarc, ac procrahere ia
Ferom? 44f,
i»DU Nonnmlmpiorum Fulcrum ; Meritorum alienorum participatio^
bonorumque communicatio opcrum , inter militantis Hcclefiac
membrai aodebeaocapudiiagitioiosmorcalc5,lUbilireoegli-
geaciamralnris? 4J7*
$, X. IHcimiim Impiorum Fulcrum ; Preces triompfiaotis io cak> Ec«
cle&t>Divorumqimerita$ anfintratiorofficienstrahend«(em*
pcr rcfipifccncijc? -^71, •
S.XI* VndccimumlmpiorumFulcrumj Angelorum tutelaac praclidi-
. um i pofiincn^ eiTe cau/a racionabilis, di^erenda; iu cempus mor.
tisrefipifcentiar? 4^7.
S»XIJ* DuodecimumImpiorumFuIcrum{ ReginarAngelorumpiecast
Dcipara:que Virginis patrocinium, an perfeverantibus in fua^.
improbicacejfccuricaceropromiccac^paaicenciar fubmorcem a-
gcndxf • •
i;Xin. Decimom tertiom Impiorom Folcrbm ; promiflio (aAa Scapo^.
lar i B. Virgiois de monte Carnielo, an certitodinem det (alotis*
& juftam occafioncm cmcndationis rcmper prolongandar ? f 17;
|,X1V» Decimum quarcum Impiorum Fulcrum ; Recitario frcquens
Korarij, Coronz, Pralccrij, iu obfequium Virginis Marcis } qtie-
atn£ orantem de (alute rna certomy antrationabiliterfacereJ
condacoreminnegociopoenttenti«? ^^0*
PROMONTORII MALM S.PEi -
L I B E R I V.
XmquoppponmiturJvDiciA SANA^eoramrmpraboi
rumlN s ANi M y quibus decretum cft, moniiii coFrc&onem,
. . ! viczqucemendacionem,ioIongMmprotraiiCfC»wia^e'morieudi
ttii^ota, PfocmttiHi
Digitized by Google
Promohtorivm Maijb Spsi.
*^ArdgrAfhm T. Judiciutn Jefu Siracidis, exlibro Ecclefiaftici} deijs mortf
Cftlibas, qui poft mnlttftelcra» ad ageodam pcenicentiam fnnc^
LencuH. y^t*
|»IL Judicium Salomonis Regis, ex libro Provcrbiorum ; deijaimpro^
bis, quicmendacioncm vitafremittunt inroorcem, s^^J"»
1.111. Judicium Chri(li ServacoriSyexiibroEvangeliorumideillisfceletf
ratis, qui peenitentiam fuanb trahnnc ad ipfam moriendi necei^
ficatem. 579*
f. IV* Judicium Sanaorum Patmmf dc.procraftinau iceleflorom ho«
minum pocnitentia. f^f.
S. V. Judicium Sandorum quondam pcenicencium in cerris * fuper illis
fflortalibiis» quibus nulla eft leria voluntas , dererendi lethaliAit
peccata» ante mortis viciox fufptcionem. ^io»
!• Vl* Judicium Dodorum, Scholafticorum & Tbeologornm ;circa eos
fmprobos» qoibnsconfoetodo eft loogasconverfionisfuc moras
neacrc. dzy.
VII. Judicium Auaoris Primum ; Impijs refipilcentiam differentibus
longiusiongiurque,timendom eft iogens malnm: Exccecacio
Mentts. *
S.Vin» Judicium Auftoris Sccundum; Flagiciofis, fuam cmcndatio-
neni quotidic procradinantibus iimmioec alcccum ingens ma-
lum: Obfurdcrccntia Animi. ^54.
f. IX. Jttdiciom Audoris Tertium s Ptenitentiam fempev in fntnmm xu
ijciencibus improbis> metuendnm eft tertinmingensnialliiiL»r
Obftinacio& InduratioCordis. ^71.
f.X* Judicium Audoris Quartumi Hominibus fceleratis, multumquc
tardantibus in opere feriz pcenicudinis» jure fufpedum e(rc po«
teft ac debet» qnartom ingens malnm i ImpoenitentiaFinalis» *
f.XL Judicium Au^^orlsQu^lntnm ; Protcrviamlmpiorum, dlurcfipi-
. . fccntiamruamtrahentium,requiturnonrcmeI«quiatiuniDgcn8
maJum : Peflima vicae claufula* Defperacio. 70^
S^XII. Jndicinm An^koris Sextum % Accelerandam efi« Improbo pcem-
tentiamaddeclinandumomnefalttttspericnlttm, 7»;
EFii.oona »T PaoTssTATto ATCToais» 74*
' Digitized by Google
PROMONTORII
MALAE SPEI
. IN QVO OSTBNDITVK.
PRA^SENS NAVFRAGII
; PERiCVLYM ILUS M,OjL-
TALIBYS: IMMIN;EB,I,. •
Qgi,fubSpe
I^ACIENDAE OLIM POENITENr
TIAE, GENIO SVO, ET VITIIS PB.O.
Tl&Vfi IMDVLG£NT.
CKASXINVM,
S E N I V M.
M O R B O S,
MOR.TEM.
Cenioret
libroruia
II
Etiain
Promoa-
■lalje Spe!
vapuUbiu
IIL
a Promontorh Mal^ Spei.'
I PROLOGVS. i
PROTESTATIO
- AVGTORIS.
Rcdo nnllam totJcntibos fcram cfle
q1>;cAa|n,quo!rpa^wiCttrceafiinslfl>&
mam bSi: feinper exalnriiil eft ; jMeiocfkA iit
geas varlecasyftcqucns etmoi atercalculas* Sae.
pe etiim pro plaufu, expeHttnr Scriptor flagcU
lum, t0f ftorpionibus irmaxuni^qaot Thconis'
morfibus. Harc infclicitascfl:lucubraiitium,citius invenirc Ari-
(larchos & Zoilos, qu^mrccaforcs nancifci a:qiios ; piito humani id
vitio ingcnij, quoxi rarb fiinilc c(\. Cibi, in pluics divifo. Alijs^aJijf-
«gacppinionibus trahimur addivcrfa morraies. Et jam vni cala-
mus fcribcntisdifplicct,vifus vclbarbaricmolrrc, vcl affcdatam*
iapcrcdidioncm. lam altcri, tradandi ratio non placct ; quod
confufumpotiusChaos, molcmq^ indigcftam, quam mcthodum^
bencordinatam, (ecumvctiat. Aliqiiibus ipii^m fxpc (criptionis'
aigumeatum improboturi tanqnamaatloco».^ temporiaon coa-
•veiiiens, anr leftotiinliiave : f^jte etiam pcricaloiUm.
Etyiidcmf^icilc fufpicor,iioc M A L ^ S p £ i Pr^monto-
Rl VAi, non omnibus guftuma-qualircr fa<flurum,- quibufaamcnitn
tidebitur, fcvcra nimis^nftiaq;contincrc : & pias etiaai meate**
nqntantuin concutcre poflc, fcd in noxiam quoq> proftcrncrc pu-
fillanimitatcm. Cartci;um cgo, fcparaturus/^^//^/5!ui»*i'i///>, clari
proteftot;nthluminli4b dilputationc mihi bcUumfor^» cumpro*
his liomiiiibas, (c<l IblikBicnniimprobi improbis. Vt rdSliflimi iU
lud» oUoi (k^iiuixk Jheacro decantatum,yc vihipue poflim :
T^n te fetOy pifiem pet».
Vbi fiibmonco j genus iuiffc vctcnim apud Romanos gladiatorum,
qui communinomenclaturi,appeliati funt R £ T I AR II. Nam^
ItpgQatiu^ rc(9f<^i^atoccuicumm4naaitcr4,4tcr4a tri.
~ ' ^ -* 4cntcaii
Digiii^uG Google
Pro.locvs -ET Protestatio Avctoris. 4
4entem>Neptaniinftruinentom$ vtcumrepenfe involaiflSMtt ife»
tiaculocaputhoftls,cum;amcomprchcnram,tricurpidcfcrroocd. ^ z "
dercnt. Evcnitigitnr, vt Retiarius quidam gIadiator,cum MyrmiU RVtiariJ*
loncadvcrfariocongrcflus>rcrcfoum cijccrct j homincm roto ca* "voiua*
pitc trailurusadmottcm. Scdcilm iftc & captivitatcm, &tridca* h^JJl^
tcm declinaret fugicndo : clamabat infccutor; son te petOypfiem^to^, geain.
QuiacnimMyrmillogladiator,fuprasalcam,pirccm frditium pro
inngnigcftabatjclcganti joco Ketiarius alludt, fc velut pifcato*
^oiTctibas ialliitAum, non tam ipii infid^iri , quim pi(ci in ^*us*
ClflMfeprominentL Fadnmeftinde^ntqnotiescertamea inityaiit
€ttih MyrmilloiiibiisKjetiaiijy iftiid«€claefctnrr Kmtefetv^^fitm^ tKmmtn^
gtte.
Ita cgo hodic iHi acclamo Chriftiano, /Vb« /r peto : cujM , vt lo. TV.
quiturS. hn^VL^inuStJimjflex & immacuUtaeJi aHtmay cujM conffientU ^^^^Jq^
Ji4elu & pura efi» cujm totd mem inDEo efi^ cuj^f omnisjpes tnCH ri st o cbrf/t, r^*
90.1 fiH catUfiJd petius, ^uimterr^ttM dtfiderat • fui bumanM ^irMt , >/ fofi, r^»
fihfhen^MA ; ctiamaftlsdibasibis ftiulet Tkn f^€cr«,frcnuin ini;- p„„^^^
ccBe.cfihsni concupifcentiay iacfamentonua &cqucncare myfteria» torit^^"*
|kindearmapaj»re«ibtnmcam<l«monep«BU|ii Oeai^} cuf a< fvi- maicrpei,
^ inacttra«ft^nttnqaamgfanicalplNamcno£fen{kr€«alfeca»l]ipfiua ^th!"^
infirmita^s (tic, emendaee cclcri poenltentiA; d& vel cum Pctro ft^ tmc^x.
timiaciymisezpiareadmiflhmcjcimenivelcnmpttblicano faxeum ^^^**
, |ye&us ertrbcrarc ad tncliora prdpofita; dfcere<{i cum Davidi, nunc
utfl Huic inquam tali, vcrc Chrrftiafto, acclamohodre : Nontept-
toy nihil tibi fiifpc£him fitMAL^ Spe i Promontori VM,nuIl4tc
lui partc vulncrabit.ncqianimo tuo conccptam (alntfs fiduciamj
cripicr;fcdacactmagis, firmabit(^;, fi difcrctam lcftioni prudcni
tiam adjunxcris, omniumcotcmadionum. Ita^; 6bona:mcntr?*
hbmo, Non tepeto,ftfiemfeto. cum ncmpc mortalcm improbum,qui
iiihoc vaI!i(&momundipclag9,piA:is Ixi^ihikit^efi Afitmint^t- * ji,^,
ietem '
Vcrbodico;Tmpietas &Impij, fcriptionis mcaclcdpusfiinit
Hos pcrcrc, hos ferirc animus cft ChriftiancrS & Cathoiicos, quo^
ramcausifcqucntem mavetquacftioncm D. Salvianas ! VhtefiCO' ^^/^^jjjjv
tholicalexjquamcredHnt? vhi Jknt pietatts&cafiitatif prAcepta, qu* di- jmprobob
Jptnt ? Evangelta legunt, & tmpudict fitnt 'yApcftolos audiunt» & inebrian- , ^
tttr. ; Chrfium J^fmntur, & rapmnt j 'vitam improham agmnt, & prohanLs ^^^J^Ji^
fi bahetolcgetB-dumt** It«rum aio> hos peterc > hos fcrire fiddcs Q{r
K% tho-
4 .£&0'llONTORII MaL£ SPEI- *
tlR>tfisitdtV0lo> qdibus tale coT eft tam ^nim» A ilidtffaCliiA-;4t
^«•r«. dbdiinmm in vltia, f W ( y t Bcrnardm ait ) iwf smfimBhMe fiitu
4»iim: U^mmi^sdkm^hUflt^idft^A nfimmt idjMikmfimmtf
, imfireeundumadrurjfiMfilifdkfykmadperUMtihM
: tmtrsrmmTid iitam^^freatriimmitM^ifiem^frifimmmm^ffmfftS^
tmf^mm/rt^iiem, ' *
y 1« Dettiqi, contra eos potinimum mortales ibo , qui vcl folo ,
jmdo lidelium iiomine con tenti, obviom qnavis ez occaGooe an^<r
^ ' pledunam non tam Religioncm oflSkm liipetftitionem & hMefia ^
. • eandem coties cum aliamutaraiif-qttoriesf^ioluceili iiiafcrit| al«
teriuf^j tempotalis commodi ipetatalelicitas? Vel> fi vem ittfis fi-
£^o!i?m integia, (celera tamen ^graVHIima iaocumulant : neq$^com-
quos pro mttniterexnatura:c{cficicntiaim'beciTIitate;iedcert& & de(Hnati^
^po ha- voluntatis malitia, nuilam]>eccati illcccbramexcuticntis » im6 c-
^M.^" tiamncdcrit,folIicit^vcnantis. Ita doaicxpcricntia, vidcmuj:*
fcmpdraliquosinEcclcfiaDErhomincs^quodfanguincis mcrit6
dcplorandum cftlacrymis ) vivcrc pccudum morc, excuffo omni
I colorcmclioris pudoris, cxtinftoctiamdivini amoris ignicufo; vt
;am nihil vcrcantur vcl ad plurcs annos, vcl ad ipfam vfq; dcvcxaru
ctaccm, vuius volupcatisgratia, vitxfusturpitudincs produccrc.
y 1 1. Nonnul li ita afTueicttnt BaccliOy vt nifiJhoc D eo qkiotiidic ple*
ni fint, iobriietattcm.ijbam damnenc» qnafi rcnun divina^iii|u tn cce-
Jcftiuminanem. Sunt, quialicnaspoffcflloncsiinfquispartastitu-
lis,noJintadfuo8dominosrcmirtcrc ; ctiam quando morituri.om-
niacruntamifl!uri. Sunt, qui pcromncmaetatcm,quam fcmcl ad-
Odiorum vcrfus alios, conccpcrunt flamm^m odionim j vclutfubcincrcfo-
******** vcnt.iion cxfpiraturamnificum vita. Aliqui; criam con^ugcs, c-
Veaeieoc tiam voto^oatincntiaeadftriftij adcbmordicusadhaErcnt varia; li-
bidini, vt priufqu«mimorbi,fcncdus,fata,cjusintercipiant vfum^
•(emperitttatos fc oilcndant ealHtatis hofte^ amicos yeneris. Sunt
^ticok^^* 4lij,qaidamvivttnt, impiam MachiaaelHieqttttntttrPoliti&nLi;
«iod6 afturii vulpeciriflB» modb fetocii leones» mod^ fimulationcp
polypi ; qnibns Vr i l b eft prc H on fi s To i aat potiika^ qui honefta*
tem omnem merinntar ex vtilitate fiia, velcofiftAli neceifitate.
^vmII&u ^^*^ dicam dc Aftrologia judiciaria, in qua*nonnttlli aftrama*
" gisattcnduni^quimaftrorum Dominum» Nihiietiammemorabo
4e ambirioA^ pc^dia» lacnlegijsi aagia» vencficiisi» alijs quoq; ia-
fimdis
Prol(5g vs^ A 9^ortitift»:AHA4^s. f
'ftMaif lcriinidibfi»: hoc fcid , quordam filM> vnle^ tknt^' gloriofib-*
rcs, quantbpoftfegraviorcmtraxeritrarcinam impictatis , & quae ^raMm
totius fiimniacft malitix, moroli icmpcr cmcnci<ui4c Vi|9 cinidau ffTSi
torcs>pcrpctui<:onyarrip.i^iiMPpcpcriiAiAatp/^^^^^ wfc
iHcffogabalaSfilludllomancmimCftfirmiide^^ VHt
lafeiVf^ portcntum i pneter cctera libi<Hais aigom^ta» ^e ml- ^ ^
tum fuumfiguiabatfthematcYcneris. Aliquando in regiam ye^ ' ijH^U
doseft, canibostpntternis-: fubinde ad currum janxit totidem cer- ^»'*»/-
vos»aut tig^es.nonnunquamr vi(us eft trahi k quatuor formoiiMmis
lAnlieribtts;^ (quod tunc ocuU caftiores indignati funt afpiccre >
nuncaureshoncftaeavcrlantur audirc )nudus inudis. Cum pc-
XCgccirct, adrcliquumitincrisapparatum^duxlt fcxccnta vehicu- UeliMi*
la, plcna lcnonibus, icnis, lupis, fcortis , ikfo^rctriculis , proftibulis ; ^jj/"^
vtconftarctomnibus, cx hac vclut pomp2e appcndicc, Impcrato- coaiTclie-
remgcnuinum cflc Cypriaimatrisfilium: altcrum , &gcrmanumj ^^***^
Cupidinisfratrem. Scdvndcacccflnrumnbi populi plaufum ipe- u proOi-*
rabat Hcliogabalus, indc omnium ad vcrfiis fc odium concitavit. bdonM
IfXB^ miytes/tanti^Bimpliiis/u^endi pcobri jggjjipaticntcs , iftomif ^*^^*^
nemlaxttfft fliiinl&inemj, & 2 mediDi^DlestInp\0tte rnlkiatiiiibiiu
<iloacamWrerantidignun)impurAtat|jRipiU^ii0iQi« IPofteactUnx '
in Tibetim pi«ppitlt|uit, era(b.ciasnbminci;
C«terum,vidcturhicrcclcftiirimus1[mpcra'toriimHeIiogaba* XSU
his, aut rcvixiflc itcrum ; aut ( fi quid vcritatis habctPythagora: opi- .
nio)animofiio inaliosimmigraflcmortales. Et quidcm in cos*
hodic Chriftianos,quiadomncmvitxIiccntiam cffufi, quocun^; S^^uf^ofl
ivcriht, poft fe relinquiint veftigia palpandae improbitatis ; tra- fe trahunc
huntq;ingentiavdatplattftit,innamerisrefertaiceleribas i nihil f^^^^lf
iiiamOiicomminatlonemveiitiapndI(aiatii: fOi fu trthiiit im- rtfctL^
Quin tf •
etiam, vt din liceat efle liberisi (bhicis In obvias cnpiditates » fta- ^jj^
biUnnt impictatem ruamcomplnribns fulcris ; inter quc pottffi" ^iiiaac
mum cfty robufta fpes, fecuturaB adhuc olim peenitcntix compcn- JI"P'*'!*^
diofie , quam fcrc homincs facinorofiiafluetijam illccebrofis vitijs, SSam
cxrrahuntinCRAsr!NVM,SENiVM,MoRBOS,MoRr£M. Intc-
rimautcm obeuntquidcm Rcligionisnoftrascxcrcitiaj (acro mif-
(x intcrfiinr,concioncs frcqucnrant, divinis vtuntur myftcrijs; fed
ianguidc, obitcr, pcrfundloric, finc vcro devotionis fcnfu , abfque
pictatis affcdu^ ferc cx foiias confactndinis qtta,fiam csrcmonia-».* .
&no
■
i Udutem.,
j; Prircrtlm vcr6iftorumfiominura,'quamprurimLim Iaborat>
confcfllo, cumaut pro pafchatc, autaliis pcr annum fcftivis tcmpo- '
ribus, in fifcretofittribunali ; dcftituta plcrumqj &fynccro fapcn-.
^ otaiB&' admifCs culpisdolorc, & fcrio cmcndationis prapo/ito, fupcc c^-,-
lienJaaJ- ▼cadbdcincc^s. Cuj.usfignt^i^cp;,,^!^ npliA£v
^iii»., ' taiMnpfoxioiaiiKl^pifasoecdSon^^vit^
fi«9<»^ impcdiineiit^ : irelot alceri HeH^gibaU» renipcfi vxftiid iecofn ,
«rl^D^ noiipciQp|idic^fiom(qiMKd^^
vtnotnr fi- lpitnmVeneci«atDores,icbf jj B«Cf hi dc4dem>jcapttal6i qiioq; jiii^
f*^"^-. i]oJfcIclai^<)diaiinmortaIia,,iBagorum amulcta, vcneficorum arcet
B^hidcmonis przftigij^^plautodcni.qrfexccncis crifnini^^^
l|ai.tum tandcmabjcdurih«c.orania ( vcajunt) cum fcranar>fedie^
riamaufpicabuntujrcfipifcf ntiam; adjutibcncfica mifcricordifli-.
Hfrftfrfftf. nii D E I gratia, noicntis pcrixc iinpiiun« fcd.yoicnM8najigisi , vtetmy
XI.: Xt4; fioe demnm eft illudBoKJi Spei FAonoirrDRrvin:'.
Tiducia^- qnodihagnap«tsiiDproMnuih«figiifib'«temetitad; fote ftineefi'
Vt e millc fcopnlis, &'fyrrilnis.ft nanfjfagandrpeticullli, aliqtianda'
nitentix, nihiiominuspertabulampoenitcntix; adportum bcatimdiiiis fell^-
S{!«N» citffriQoavigcnt. Scdquammolcijilioc.BoNJi«Spsi<PiioMot«To«
Tpci pro- Ri.v](t,rvadatin PRo^ioNrrojLivM Mal a Sp e n qu^m multos fua^
m«ncoriu.. haccnon fiducia,fcd prafumptio dccipiatjqqotquantiq.impij pro*.
tie» evadit' fundo hauriantur, cjcpcrti fub mortcm pro Ipcrata anima; malacia,,
ioproinon«- gravifiimas vndiq; tcmpeftatcsj deni^ue quantis fubjcda fit difcri-
^^iuate minibus, oninisrcfipifcentiasprocraftinatio, & moroCiilla, accun-i*
• dlabunda dihtio, quando in futurum difponitur iiKcrta, &forta(V
iis nunquam futura iupernoxis poenitucLo , hac fciiptionc oftcn^
iflipijtA- isiBL . Illadcandid^nioneot iccrum^; protcfloc, coiitnu(celen<s
g.y?J^ tot;£dntis(bi&prodigos,ClidftianMbIigationisimaiemoras^y e&i
f|ftnpci% ^^^^^ protenuBJiomines maUdniii eof^; /blor qoafi/&ofleni nie
incampttmddcenderei BtqQidem.fafturnsiiim'vnlnexa»redraliK-
btla.iqusianimospericnIoikfime«gros» pofliot iaiunM> teftimere..
• I>icam.enimiipidtahbcopcrcferia,feQeiauintiuvia,tnftia ; qusi^!
cxcitavennwafionabilcm, & racrumliorrorem-vobis 64iiaii ! gau>
dcbo ncmpc cum hj^Q^o\OyMon^tueontr>li$ttefiis , fed qntM emttifiu.-
y^f^ iiMsdPmmumum. Qit«r<mt€myqttirquisindigi^a mcdidnl,^
Digitized by Google
4
Nthllex
P&OLOQVS £t f ftOTESTATie AvCTORlS. f
'>f|>ieitiiih D^v s, admittc mcdicam mahnailiKmarmabkur illafe^
• to ^8S4g n c , w verills mti^affcfhtf pahei^ Bc • pu r u I c n ti^
iivepotiiis» menteu gravium peccatomm tabo diffluentcm. '
cabaJgimr,fcdcultro&fcrrodifcretionis>vftuIabo etiam,fcdigne
& aammiai^ii^ gpiaj^netei: te»boaiuu^ tuttm»idg^ HptcrAuin» iti«
• ^diiieamifeniiif tioirtieiAovellieattlilticiflim VlbfltdtOI^'» XR^
%e<lani fla$itioibs jnfto timbrecdiDpeirosflffleliciitf; aece|emndl|
-eeeiiit^ihUii^ atqiemeiidafl^
-impetii^pios aliqaxts ^rxcipitdtf lii^ariAriim 8ii!dettiti» • ^ttl&»
^<^odampKiis'eft) ipfrusx!erpcrati6nisvo!^gihem. Sacpc cnlmv-
-nius corredio, dlalicni cains 9c ruiiMBOCcal(io. Sicuti qnod datuiL.
'fllicui anti3btirmi'fit aHquando vcnenum ^teri. Tgo autem con- hoaftt»
^anterncgo,icrhujus-iibripeTlcdionc,l)onas mcntcs communi- pufilhni-
' tcrparittanimiratiobijciendas: mcmorillius apud lobum: Siimc[uh JJJ"*j^"'
'^Mtem^eiUA efi in mAmi lun., ahjiuteris atfi & mn manferir in tabernaculo bonisn«a#
. « tiio injufiitia / hmc levjre poteru faciem tuam abf^^ macnUy dr erisji^ilis , ^
'^nontimehts, Nimirum probus homo, quodamboniEcortfcicntiac m^j^x^I
priuikgiOj non abjcd^ timet, taitietn audiat» Icgat^i trcmcada, ii- PmJiegiu
Jirc fint mortisiinmificiiJMiNiBnAiistpituia K five antedclTara l>a- ^J^^f^"*
:)rM'Iuclicc^>;piimfa}mini)>j^ : Jivc.aBternanda igais fty. ca, aati d-
^l^jjiii^eii^^im^tu^m ?tJubctphrafi»i5,Ai^ JJJjjjJJ^
'ImagocftQu,inquagcnariusilIc,qticm, icceptoal) Achabftc» XIII. -
'7ge mandato, vt fibi capriuum Eliam fiftcrct ; nihil tcrruit gcminusr" 4. »•
'cfladisilljnsduplicisnuncius, qu^ Vir D E i,cx fuprcmo Carmeli ',,
vcrticc, flammas j3culatus>affccTtbinosalios, cumfuismilitibuf*. ' •
'quinquagcnisDuccsiiRcgccodcm, vtipfum comprchcnderent, .
miflbs. VidcbatctiamterriusjamQuihquagcnariuSiOmmiumifto- fHach
'ite-litiini^proftrata lme ordinc cadaVeta^ & crilcfada par- bmurcoA.
«tiflnl^ptfrdS^adlidcSiMiitfamii*^^
««liibpfilii^entlini^jifiAiAiiciVfe^ xdnitderabaf, tSkT^
•iki!^fAdetmt!Sf^^ibi^^ ednlisientiil, "'"^
n^tttiilfiiniliilliiiihitfi^^iRdileiil^
*r3".» . nit
Digitized by Googlc
41 .- .S«ow«^X«aH MA«^$««ff ;1
;8it ciimho(^i ii)ibkii«%^Acc laceflitiim pct^^
Prophctam,c^m^kftu>^lpQj^accipercR,cgu io^pprium; illud prb-
fibi«eiiiC6ml^ietfiiiiplickerobedicntji. Qux oixiiiiik«rmagiu9Ei fi
con^fttMinpmfUficnui^pedpfif^obarn^i^ ^dv^Kus pcnGBli
.inetiiiai • h.. ;r . i
yy^ ^lfaajo ;Vcr^piOsrtiortaIes,nonconfcfljm tcrfcriadpafillani-
tnitatisVifium, dftdlcgcrccohtingat&audlre, De VM graui manu
vindicaturumolim flagitiofosi&aUquandoctiam nunc,1n pGenarn
B^.Qoa a&tcccdcntismalitixrad^crtumnumcrum, nicnruraniq: pcccaco-
rum,aUquibusilltuia^are|tcmpuS|quodpGeaitcntis fuae fixcruat
ne^pUi , Pfo termiao ; alijs fuj[>|arahcre gntiaBLcopioiiorein ( quam :7kf^
4w'mm 8t' .logi coagruam j^pellaJU-ikcfficaqcm ). cunLin&lJjUliiU filiitis cife-
improbM'^ .fttt con;undai^ifxcitt4fce Atm^^^ Divft-
vMiasb i^Bi^f •pcecci^ pio ditt iccicntfis iBi|scif:totinni, Wtcrpliam.Djvi«
jdtatis : pchnittere qnoqnc cjntgeacris iliosniailm%cj:cbriorcs in- .
.fcfiaatium aflultus doemoaum, prasTertimcum mortislama» aovfls
perturbatipnifoauiacfti vtts|adcm.a^qiii ad rpontancam.(;or4i9*
Adbftiaatioaem, intcllc^us cxcitatcm, aaimi obrurdcfccntiam, vp-
luntatisimpoenitentiam finalem; denic); ^cmalorum pcdlmumj,
dcrpctationcmipramdcfccndant. Iflhzcdivinx, juililTimzqj fc-
vcritatis cxcmpla, nonproftcrnuntreraper pios, fcd vclnuxia^cad.
probitatcnji jcxcitan t, c^ciuat^j cautos & providpi*
V* Ponamasantcm^ ni^ti^ntpips aliqnot ( quomm lita intct^.
ftrnpuloramanguftiis»ibnih'tiJlina:coiiflid^
la,mircrrime coafumitiir)adhocMALA Spkx PaoMONTORivM,
jljjl^p**' vdnticopnlum impadnros; (Selndcrnmptniosmatcriam icandali »
vndc colligerc dcbcbant argumciica»at<i;incitamcnta ftabilicndoB
P*^^^'^*^ ' ramcn ipfi crunt pauculi, in comparationc cpmm , qui
ni^um^"" poftquam annispIuribus,auttot4ajtatc, Numcn cnormibus piacu-
i^H*- culiscontinuooffcndcrunt, tamcn confidcntifilme fpcrant, fero
quidcm, fcd randcm tamcn,veniam fc culparum omnium imperra-
turo6;brcviq;Compcndioper vltimampoenitcntiam Deo rccon*
ciJiatos, hanctcrramcumcoelisfclicircrmutamros. ^Ju^acctiamj
caufaeft, cur plcnam morum corrcdioneai,abfoIutam ctimiiuim^
dcteftatioacm, pdiumquc ; pcrfc^f^ , ii^t^giamqi aoxarumxoa*
,lc(&oneai,€nm adfundofinccro i9jciipri/^iV,itx proponto , admo»
J^amporicaiosi icmittaat in futiua)ii|i4i<li|^4^4 A ^ * morborami»
Digitized by Google
<|ttoqj ncf eflitatem, rene£tutisin$fQi,itatem , dcmum ejrtreqils fii^.
tiSTiGinttmanicilI^iii- Nc igiturtQt»tantiqi homincs iiiipi;»aiii Q^lm
ignotantiiruipercant,aatmmi4 fpcratjefalutis fiducii , ncccflTa; ^[*JIir
rium cftillisoboculosponcrc, procra(linata:&diu protradae rcfi-. rum,n c-
pifccntiac vcrifTimum periculum : idq;cx Scriptura; & SS. Patrum.» mende»-
do£lrina, qux fcmpcr Nummis mircricordiam tcmpcrarcum fcvc- '^* ,i
ritatc,& acrimoniajuftitia;. Vtproptcrca, dum hos quafi innu-
mcros juvarcy&abinfcrisvendicarcconamuri tanra ratio habcn- ,
da non nt,ctn fortalTjs pauci aliqui timidiorcs,incommodum fcru'
pulorum, aut pufilli animi maium incurrant : pnerertim ciim Gi^^ ,
petaathujus^tiam xgritudinisTcmcdia» (l adbibere.vdinr.
'il&Ctt^^ Granata , quando difputaturus* Jiyi,
xonrra eos,qui cbnvcrfioncm fuam diiferunt in fuprcmam vir« ho-
rulam, vtcundcm habeant& poenitcndi tcrmirium , & moricndi;
fic I o q u i tu r. Etemm,fi periculofim ej}, poenitentUm in aliquot annos pro- uuUiicm
roaare, qu/d erit quxCo, esndem periculofifUmo iUi termino refer^are f ve- ^****" *»
rum^ qmxerroriJientmaeJtfamtliariSy& morbeterrdrumfrequens jedo'
eiimpluriniJtfintSHim£,'qua errore illomifiredeceptdtpereunt j ^mnino t^^yf^
\})omffmmhMc6finimeymnmhH Jtitmim» .
\^jiMik^fit,'( pojjht en
^metiatUfitntffiimtys, difftdendi.Jeu defpertmdi Httjtmem frfAm )
mejm teme» erit perieiUimt quhd hifi&tes ignertmty im fmd difirimem fifi
eoK^iwtt^ tumpeenuentiMnim iS»d tempus prerofAnt, 7/4, vt njtrumQ^
feriddtmji^tiuSttrHtmfiiftfs^if^^ WeMi^hu. iiUfaie, vU
eemferMivHe>,mMjm ejfe, Ipfi eimmetCferientie nosdocet, pkrer animMS pioretper.
fffirernmiiior^demjuyqtiumnimio^ Nosetiem
tonfiituti fifnmfpeculatoreft vt ait Ex>echiel, vt ciimgUdium venientems ^„^3 ^
viderimw, populo annunciemusy ne, qui a nob/s admontri deheant, deci^et^ qn^™ d-
'i. '. ,t)'eh{q- ex^ftimo^ Ki ptse(^Hs Koc ^lAtJ» Sfei P«,OMONro-> XTIL
\ I vit, ^ifto o^ttxt^etatls aiflreifta» evolVaior, nelitri mortatiaiiu p^^^^;.
gcncri, occafioneiA ihniram naufragij, vtriq; eximie profbtaram » torinm ihm
'vtriq; additurum caYdilr; pijs (|tiidem bonif4mentibas*vt coeptam 1« spei
yjrcutis fcmcl viam.pcrgaHt cortftiiarcr decutrcre t improbis,vr in- feSlS?* v-
'iipiant cjft^m primiim. Nam inchbar^hollchoc ncgot1um,&vel- trif^,- pro
lc diflrcrr^ in fccuturos dics, annos,*titcs ;proximum habet exitio f^^^-^JJf'*
'diftrinicn. Vcrc fapicns : dens putridus, (!r pes Vaffw , qui fferit fiper
if^delit indiesffgu/iitt, Pcrlnde fi dicat^ qui fiduciam fuam coUo- d
^>A;jc B cat .
Fkomontorii M A tA Sfei. -.I
$e«Mr!tas
ftitntx, 9l
fieienix
^uoodam
tix, c^uim
isfirma&
catinhominepicfidOy&nullamA^riiaRtefidem, nmins eft* cwiflltf
denti in dcntc, jam putrediAc (blftafto : item in pede , mnltum ex^
itincribus laifato. ficut cnim dens efurmodt comcdcntem dcfHtuit;
pes autcm ftantcm & arabuiantcm ; ita paritcr infidus ftdenDcm in...
ft,failirtcmporc ncceflTjtaris , qub maxinic amici fpcrabai? auxilii
uni. Dicam hic cgo: qui hodic, qui cras, qui iuvcnii, lanus dc v*»
lcns, pcccati dulcedinc incfcams , cmcndationcm protrahit^ ccr.*^
tiffima pcrfuafibnc confifiis> fc olim pGenitcntiam a£bumm^ ^tcsxL
in die Mnguflid, quo-.moriefldum crit : ns ilie con fidi t fiferMtfdeli ; n u
hil cnim infidam-iai^gis AtMO«cmpoi*:qttia dlil^hniiviticenum »
ftllaz eH' Bt fiillad iF«l«ikimi tibl&lsm ttBem^ dferat 4; aatc^
•hitominte^ras homftiUdor^ diescoiivetfioniatt(pican4«icer>
rastamenjioh es> antadbi tuib defiitttrnsnoitfis i anetiam aptaff'
|«oiequendae eo artkulo poenitcntiae. SedquiaHs^ omniahtf^ttt:»^
«K^canda iant iibjds (equentihttsb vehiamttsin lem ptcienccBt . '
FARAGRAPHVS l
argumenti occafionfiW
&:
BK Spei '
Promon»
t*riiiin,'Cft
Sfei Pro-
RTaflc tibi videbor. AmiC6Lci5kor,quafi;^
do inprima fronte opufculi mei, vicc inicripriQiifv .
hunctitulamprxfixi: Promontorivai Mk va
SfLii prarfcrtrm cum in toto Occano , non fitin*.
vcnirc altcrius, <\\ikm BoNi€ Spei Phoh^nto-
RiVM. Scdf.icilccracndabisccnfiiram,/icogiravcrrs,in vaftifil-
moiiIomari,quod>lvNDVs 4 SS. Patribus appcllatur, tcmcrarias
honunum impiorum CfcsjJk fallaces circa falutcm fiducias» vianca
,4|saviflb'adianttnieta|ajDcu^ nauffag^a* . , ,nV > •>
S/ei^ Ap,oftolasTimothettm.K^
pendb y^^K|gR^^ «OidUmm
capropc«tiQi3pali verbaiepetp ) Boc fntceftum tmmiu^ i^fj^
aroia^
Digitized by Google
■arma omnind nccfcfraria, advcrfas prindpcm tefiebrftrQni'; lamen^
inquam ranorura dogmacum, vitam(t> inculpatam> tcftcm bons (^m»
confcicntlx: qu*m qttidam repei/entes {\ox c^A^^oW) circafdem
HdufrA^merunt. fafli^cilicctapoflatv, Ichifiiiatici,4ixrctici', cum ja>
/ftura iprcparabili ; quia aBCerna. Vcrc, atquc ad propofitum S. 8'""»
Chryfoftomus ait : vidtasfkfim^i^frtfitMdimfmd^nm^^^^^ tda^k!.'
^»r,fftfi4JereJSUmmJhdi9iMrMiif,faIfi effh omMtSf, ntfirs Beiigii
'§m$imt, lcillcetin do^na dc pecoiti«, ic(uBcftione# /udicio ib-
tiit^^^mii^iuaiiiauB teiri^lanieatiaL
Nc<j; folumin fidcicorruptcla,contingitimprobisTiaufraga- ^
!ti, fcd ctiarti in vitio fpci ; vtrobiquc dcfc£lus aut cxcc(fus vitiabilis ^J^Sli
cft. Hiccgocuivisinculco, quodolimScnccaLucilio,hortatus •
cumad virtutcm, vcrbis imilitari jur^mento fumptis : fromtffti ^J*"*^
niirmmhomm^fAcrdmeMtoligsttisef, Etnos, nunquid jam plim in fa- ^^^*'
•Cfofbnteyandoratifuimus.&Chrifto adfcripti militesf $icrgo> . . .
quam D. Fttiltts oHert» conttt jimtos Imp^totit noftii hoftes^vd
: irolamssfAnopliMn^^^inqiURn fdei» & thmriiatik, itemgsieJ,jfe fi-
Iv/vimeccffeeft, vtliM ffititaaliaafmt, flnt plaii^iniBg^
Ihi parte vitiata. quod qnideoifi^eilmii^csiSc fidiiclacottl^acAte
beatitndtnifly4i^enemtin4emeiNtriampcBfiimptionen. •
Kcfcio,iniAmiccLcdor,anrncurrcricinocnlostaos*Vermis ly,
mal^ conicicatic» qucm antc annos aliquot,iuis coloitbos coaatua
liim adombiiteA velnt domefticum-ifnpij hominis camificcm de* •
niQgere. Illnd}(ciiptionlameaBaigttnicntttm».ptimisdttol^uslibtis» vermk
iiuc maxlm^ coliineabai^ vtqniiiiatshanc beftiam>ii)tra vii^eca fn^ ^^^!^
tortocem experirctur>vetis Uctymi^ in poenitenti^ balneofiibmerr nec foDic»;
f eiet; ncquaquam vcro auc mulfoiaut melle volaptatum » divinl ^^^^
legevetitatnm,fopiret:vtlbIcntalij fubinde inhumaniscorpoii- EbharaB
bus vcrmes^afTusi liquonim duiccdine^aliqoaittirper ad quietenu vdi^cst^
componi. Exulccratam flagitij8Con(cicntiam,nunquam ita tran-
^uillatillcccbrofapcccandi fuavitas, quin pauJb poft rcrurgataid
priorcmcordislanicnam, &quallfortiusdcntcsinfigatilijs. ^
£ftver6a|Hidpittrimosjammortalesrceleratos,novaqu^dam V.
inventa ratio,pacandi intefthiumcarnificemfiuimi fcula^isi^un*
dcndibcneficio, fcu longxladadonisftudio.quadcreinfinelibri t/i.i.A
fccundi>hxc oii m attexui. Pojfem htc agere de Verme tonfiientia nottiti-
4iMd9i^efiuttr49lmufif^uBiU'^fcu,det»Bdiga^ iSiT^^
Digitized by Google
tk^ liter/oru.ememl4tio*fft inferts Mnms : fid ^mm imk maserjd pt^.
*■ ' friddehtikdiif MiSiifi,fmjufMperfide9, LilKto igitut fidieinMieM»,
aladuCpc &praRrentix^fbul6.d(aiibnfim^ imptote*
mtiiti&ty]«jwlfii»nie<|uaquamUaaMltfitnL €pt Aclmite*lsiH»
d^maliquando poeiiiteatica. qnftqtiidem.fidiicia.mttltii* oppidM
mediajntcrlhgitia>omnem.peidfcndabi3ilatis.erl^albfml^liiM
finiiidnst ttomjthokfti Vcmils camificinam.toJlitr veluteaafiiaAO'
" |aia&Oi(nontorio bon^Spci>ftliciJfijn^.fintaptml(uri ad lirtirs^btii
ta icrcrnitacis. Sedinyertoegonomendaturani, & loco U<fffJt%
fupponoMAi^ Spei Promontomvm. Valdecnim nietuO;ne
JJJ2I^ti£ pJcricJuc illi tcmcrarij procraflinatores, qiio maxime rcmittuno
navtgant nicliorcm vitam , inportu fcilicct faciant naufragiumj & fuo nu-
pfiiiculftft» mcro, augcant infinicum alrcrum rcproborum. Signumfuturx
... d;Mn:Tationis, rucq,-rcprobationis conjcduracflepotcft, ipfain-*.
U . Dci injuriam rcm£cr £rocia^a| & nunquam inchoata rcria
nitcncia.. ' vta.*
luvat hic, ftimulandis falubritcr impiorum mcntibus , ccle* -
Cttimere brcm omnino, &maximi momcnti quxftioncm , paffim a dodis -
poflliiit^ne hocaevo vcntiIatam,proponcrc;fitncmajor niimcrus pra:deftina-
jerewiniel torum,fivecIcftorum ad beatitudincm hominum.anrcproborum,
ro ^mni. ilveolimadinfcros damnandorum £t quanquam nemomorta-
cJl//w materia, perti aliquiddcfinire polsit, orante Ecclefia : .
wi^. ^EVmt, €tn fiUjetfffitm eUmmefmeMmmt m.fitpffm* ifitiehdte ieesw^
€n/A, ,m dmtdy* niiKllpminnf tamen, (i adtatenliimjrcvocenras omnes v- .
2^f^^ niverfimhnjnsmttndi & (ecnli faOiiiincs» indnbiumipft, majoremj*
iffn^ eoram partem cz trpRri^iii copi^llQ^- ' QUae fenten^
nis eft apnd Theologos, (andoi^ite Patres» ftiitndimeiinim habet .*
in (cciptnra. Quidchiriu^ illo C|itifti> & divini Vcrbi verbo;
trdtefef Mt^n^tmpmdm^ qntd UtMftrfs^ & Jfatiofi vUeiif qitd dneif *
tdperditionem,& rnulti funt,(^i intrimtfef eem. ^iMm angmfid fortd% .
& ar^a via cjf, qui durit aduiiam ! & fduci funt, qni tnveniunt eam^;
jddth.xo. Quo pertinct ajTcrni Veritatis fcntentia : Tfmlti funt vocdti-, pauci
£/3rMlii 4. '^^^^^^^- Qu.am ctiam olim AngclusEfdrx, vctcris lcgis Scribnr,
0if. 8. I. con firma vit diccns : hoc fecHlum fecit MtiJs:mHs propter multosy futu^
ri rum dtttem propter paucos, . Atque vtlioc myfterium capcreturab
Efdra. protinus fimiiitudinem adducit Angclus. quoniam dalftt ter%
• rmkymihmmg^is, imde. fiati fi^Md; piMrjvumdiuemptiheyemiViMkmfim
fikt.fic&d^i¥ pr^fiotisfdctiUf tkmhi^fmdemmm^fimi^ fml-entm
\^ JihAmmr* ipiMrv^icdptiuafaaKnonfitcaaoiiiGa>lft^
mttfl iton parvam auAoritatenL». Ad candemEIcdorampatidta^
tem,i& damnandorum multitudincm,fpc(3:ando totum humanum
gcnus promifcue, applicantnonnulli ejcdodis, illud Ifaiae: h^et. Jfi^^xy
runt mmedioterrd, m?nedtopopulorumjquomodo Jt pamx oliy>/ey qud re^» . ' ■ •«
mdnfernMt » exmismur ex eUd i & rdtemi,ftim fueritfmta vsMdf» . '
• . VII.
Sedagey&veiitatemhojus rcntentiar,itabiliamus perindu* Namma*
^oiicmquandam,ccrtarqucvcIu2iifaominamcIa(res. Hcm/cof-
mographicamtibiexhibcotabulam; &'compendiofo artificio, in Kprabo-
charta non magna, fpatiofum tibimundum cum incolis fuis , vni- nm» qulm
vcrfis inquam niortalibus, obijcio/. Digitum mcum oculo tuo JafonmH
fcquarc, & videbishacpartc Amcricam , finu fuo Brafiliam, Pcru, patetex •
totiufquc Indiaf,quxOccidcnti foli obvcrtitur,vaftiffimas provin- ^'^jj^"* ;
ciascomplcfti. Hincautcm tcabducoad Afiicam, maximistcr- loAmeri.
ris potcntemj Mauritanii, Numidia, Liby^, itthiopia; i€gypto; h
quibus olim pIutimiRegcs, dcgcntcs quafiinfimtacfprodicrunt-»^
^upcratur tamcn haec ipfa mnndipars ab'Afia, quaB'( vfnihjl dicam.'<
de fiunoiiotibtts ejus, hincinde pelago^adfacentibus ih(tiIi$, Te-i
nedo, Le8bo>Chio^<i Samo; Pitmo^GIaro/ Cy pro/ Rhodo ) etiam
iQ^qnen tes naniesit» ealqueramplillimas regiones , quas tibi nunc
indicc digito propctno Pontum; Bythiniiim; Lyciam, Galatiam».
PaihphiIiamj(.6a|»padociam, Ciliciam, Armeniam, Natoliam; ver« -
bo Grxciamomncm/ PaIa;ftinaminfupcr,Phacniciam>Samariam,
IiidaBam,Idum«am,GaIliIxamv & quicquid nunc-Tiil-cico fubeft]
impcrio.2 nccn^onMofcoviam, Tartariam, Scythiam, Arabiamj,
Mefopotamiam; Babyloniam, Pcrfiam, Mcdiam, AfTyriam, Hirca- . * •
niam, Parrhiam, Badrianamj.dcniquc totam Indiam^ , quarfolcm
Oricntem fpcdat; cum florcntifsimislaponumprovincijs , & pa-
tcntifsimo Chinenfium regno, an potiusdicam rcgnis porcntifsi-
niis? Si porro vltcrius vclis cxcurrcrc, & convcrtcrc ocuium ad
Ettropam, quamipfi inhabitamusi.minimamquidcm infcrquatuor
Orbis plagasyied iic^iliinmam portione.m; dividltQrea thpopulo-
itisimos populos»' regiones, regtea. Itaiiiim dico, Siciliam, Hi(pa«
niam, Lufitaniam» Galliam ; Angliamj Scoriaim > Hiberniam, Da-
aiam» Norvegtam»,Sueciami Polonlam» Lltiianiam, Ppdoli^ml*,.
yQgariam»'Tn^is(ylvaniafit B6heiniaim,Germaniam niperiorcnL
l|infcriorem/y/ciaanq^fi^muiti8'acvaftis!terris.div . . -«
Fa^o hoc calculo, &vdiitributoin parcc&^uas^muado.ifvfirqj* 'VIlL
B 3 partibus
Digitized by Google
14 JP&OMPNJOJ&II MAI.i& S'21-
Tm^i^t^ flatnsfliittotias in cominimc iiiiingpigcncBiSidi(pcrfija cimn rmi
jtmm.fis».^ qniUnla«^patet»otbeni^qtt«vivwdiiacio^iiupaM^qta
tnh iniliibnsanaofam,t8tvitiaHlonccCiiiitesDei-^iias4niinm^
c^atttor aipedabilis, dtgDatas cftnos in tcrris mortales Tifitate^Rcdfln^
innubus ptor,Magiftcr,Mcdicns? profcd6^iantoillotcmporam(patiQ>mBlt
uST^i. apudpaacos ycri Oci cognitio; vita vt plurimvuii impia ac
ftiadveo- fcelcfta; ncc naturae, nccrationiconformis. jaccbatirtanc "plcri<jj
fa^m^ omncs, tcncbri»fupcrlliriouum &infidditatis fcpulti, vitiorum
i dptia ma- naaqcipia, idolorum fcrvi;poft corruptam fcmcl pcr peccatnmo-
%M> flc- riginis concupifccntiam, impctu quodam currcntcs ad illicita. Ei
dololatrhi. tcmpcftatc cum Diogcnis luccrna, vcroshomincs quarrcrc, crat
Fi^M.u quafiolcum&opcrampcrdcrc-j. itacrant paucuIi»if/;/^x/>r^«/^//v
«<s«^ vsftoj qui ducci)«manarationc, adJittusfalutisappcJJcrcnt, quia
' ' . piuci cx omni hominum numcro , inmeJioMMtiomufrdPdfhmtm Be$
1!!%^!^'^^' fg^^^^fif^r fe, pio affcdu fcqucbantar, VttttS intcf Clialdcotf
f/it^.' .&>(a^amt?nnsitttcriEpyptios lofcpH» Tnnslnterfdmnssos lob»^
▼tttts inter Ninivltas lonas, vnus Daniel cnm titbusfbcijs interB«f
^ylonios» yna Efthcr camMatdochaointer Perlas,hoc intetnami^
lationls lumcn admilerant» &cttm vcraNaminis cogn i tionc , vi-^
tam^n^amachomlnc dignamconjanxcfan^plcrifquc aHjs, aotf
^diunicqelcftemcxcuticntibus, autpeitmorum pcfsimonim cor^^
iuptclam, divino lumini obiccm opponcntibus. Qupd fi ctiam^
nonnulli indicto rationisj D e v Mcffc-», &cau(amaliquam prt-
mam, pcr cffcdus, rcfv]uc crcatas intcllcxcrunt; fucrunt tamcn..
ttail^ fcrcomncs cx corum rortc, dc quibus Apoftolusqucritur : cttm
%U ' cognovtJfentTiDminum-tyronficut D EV M glorificAverant-^ fed evMnue^
runt incogitAtiontbu4 fuis y & ohfcurntncm eji infif iens cor eorum-> : &
muttMverunt glorism incorruftthiiis D e i , in fimiiitudinem imttginiit
^ - t»rriffi^iU(^Somrim«e,jjr volucrum, dr quMdmpedum, & fcrfemtimm» ffi^
pttMvlSfidii, ifiu.D £ rs im j^Sdiri* twjik ewtmh w immitili^imt
writiuemDsi immoemdifimm, &firviermn^Ml
[r, qudm Cresterit fri eHhemediSfm im fiemU. Qnls eigone-
. ^re vcli^ an«e^ra.tioibm Chrliti adventam » pleror^iic mortales*
mmi^ pcr orbcm viiiveri&m difpetlbs» flttetnhm perijfTcl tum fcclcre
MmmUtm idoloi^tiliiy.tnm culpa natutae, pcrpeccatnm vitiats, fcqucati^
^"''J^i bratum concupifccnti* cffr^nis dudunu* Qup fcnfu icriptiira''
dixltdchominibustcrramincolcntibus, circa annummundimil-
kiauiayfcxccofdinuuxi» aatc Diluvi^ iaundattpacm. t^m^^^..
imma
Digitized by Googl
L iB. I. Paragr. I.
v/dmfiofiLj. Et pofUd^ dehac le Daridvin eidim eML#.it.
6dibus fuis, fidem nobis &^urus > ait: DemiMm df emlo ff^^ 9fsL i^.
9sU fiifer fUoshomimim, vt videat, fi eji inteUigens , Mt requirens Dekm* ^•••t^ *•
''wnnesdecitn(i->;>ertmt,fimtit'iniuUtifiSifi
mwe^vffte Aivnnntak
k
iQuanqaimtiitewlexceiiitiitcrfciter py^anitis> ABfahanu |x
fiiiiini csedentiiim pacer» linguIariNaminii bc^e^cioaic privi- /
•Eegio^fideleiiitpbpiltein-cxftiiiiiie: fiio propagavctit j qucim po«
-ftea D E V t iBgypto- cduftiuiL» anno poft orbem conditnm Us
miliefimoi qaifl^entenmo, quadragenmo qnarto, pcr Moyreii
Ifcge fiiiSk cf lemoni^s aciactificijs inftruxir., vt David cx fami-
fia Abmhx natus , JudaBommpoftea Rcx, glorianti (imilis dicc-
TCV. notminJud^aDEvs^ & injfiael magnnm nomen ejus ^ nihilomi- ffi^li»^
nus tamcn codcm tcfte, nocuit Hcbraiis contagiofa vicinarum^
gcntium fupcrftitio. fiquidcm, commixtiinter gentes ( Aut ^cnzi-
Ics ) dfdicertsnt oper$ eorum^, & fer^ierunt fiu^tilibiu eorum , CX immo- iof
Ulterunt filios fios ^ flTpliajfuM Dcetnonijs,(^.effiideruntfingHinemin- 3T«
itoeenttm rfdnguiHem filiorum^t &fliMrum fiuruntj , quai^ fitcrificave^ AbnS?*
-tmU fim^iliSl^iCtMmdMnia. ficque fcclus hoc folum^fuit; fcd vc- Dsipopn^'
rlittimlgilcilirtiHi^ fic idololattia alia goft fiUnxit flagitia j do ^
. iMC omnibm pene ladpomm vitfL^ vnam-qaafi» crimen eflet^, ia
Ife qpBBMdmodiiiia^fi^hctaluget, ambulatet vttuf^utf^ fofi frs- v>\xztt^
.nmmm totdm fii:. BrKiertim-vet^ pofiqaamIeroboamILes»/Wf- ^Sk^.
,HnfiMt^ifidil, propofitis ad apoBbifiam illicijs , . Vitalis aurcis ; Jir§m*i0^
. tL concefi^ quafi ad omnem idoiorum cultiuniibertate. Itaquc '^^^ ^
qood loiio fiuDiliare cfK adco apnd ludsorum po(lcros,B.cge{,
popalumquc, facrilcga cxcrcvit fupcrftitio f^ilforum Dcoruito , '
vt vcrus Devs pcr Prpphctas fuos, continub iioc gcnus fcclc-
lis infcdarctuti,. Cui acccffit tamen poftca ionge pcjus, iino
-^omnium criininum pefllmtrm , omninm ftcinorum f^cinorofU^-
fimum, Dcicidiirm inquam j ci^m gcns pcrfida i-(cbr«orum>Mcf-
fiam D E I fiiium^in tcrras lK>no noftro m i i^\im,Jefim ^az^renum,vi' «if jum;
rumdfprotiiikm^iPkoii^viiWfihiUtfrodigj/sijrfgn^^ fer
USmt^etmOim Im^UliflukiMtfmiK eoffijdo ptoiffdc; qoandbqui-
y ^fem majorparslfidlNMfaiitaff tcChffift advenranlipitttaibatqa#l(t
]>E q diaatamRdlgliMiemyfimithBam-vics ifla^ncK«zc»filmfl|» -
Jbtem^CNpcoiCPl^iitemfitpioW
«|jmet&iii^qiii9fii|NB«fioitl^^
Digitized by Google
J6 Promontorii Malm S?E1>
* Jotcs luldcferiicmnt llc1igioncin;ftiin^fiipcfitittoncm, inot<c«i
fercvbiquctcncno.
• ■
X Scd lubct randcm illam mundi facicm contcmpiari,quam ha-
buit,liabctqucpoft.Chriftum in tcrris natum.hucufqiie fcculis ;'am
fcdccim, Etquidcm diffitcrinonpoirumus, Apoftolorum ronum
ac prxdicatioacm, m muumitrrmexitijfe; atque iavcxiiTc chriftia-
fidd mjrftcriaiad¥ldaus.quoquc<a^i^^roRriBcte
* mcn tod quifi AiteicA» imdtil)iji^fi»& AftieMfgkinibiBiCliffli»
'fti nomcn cfilmm^Uc» incdl^cum^veteiAmaJoimtt fimvnm fupct*
'ftitioncmfit&rantyrcdicrant^ucinanfiquam^gentilicis-lmfiictaili
'fiivam^. Qoc rcs, ltodic4nc multos acccndf t VimApoftolico»»
qui zclo animaramimpulfi,poftl^bitis^caihujtM«ommoriil» pdc
'^it.»« infinita itiactumpcricula,occanum transmitranti^^A/iaMMm^
fimt&dtUcergttmyMdfoftUtimterrilfiUm , ftftt^uemMti^ diimi vt lu-
mcn fidcichriftianx, quibus partibus jampridcmcxtinftum c(|,
WadJen"' ^^nta tcmporum intcrvalh rcponano. Tamctfi autcm non
ftum. chri- pauca: rcgioncs ^fia: arquc Africae, imb omnis quafi Europa, quafti
fi:mcl didiccrunt ab Apoftolis, Apoftolicifquc Viris chriftianana
fidei.niif rcligioncm conftantifllmc rctincrcnt; fadum cft tamcnmalida-
nut fece- monis ncquitii,& Hxreliarcharum improbitatc , vt tranfircntid
fiarchjTve- ^^*"* ^^^^ contrarios, adcocj;adbcatitudinisdifcrimcii-*{
me« , poT quandofidcs vera>vnica cft, omnibaf^ueluisarticulisiaiia,^ vt-
' ' Ar'^!^ 1 ut partibus int^a^. «Quanus ergo animasprr^cvia ftitftiMiii<
Ahi^ dogmatum, ttaxcrit in gdioniiam Ariiuc!^qiM^(Klel(i«mCitri^
httc naiccntem , Ita hserefis^fiilstoiiooiiifiecityVt tifte Dlvoliinb*
njrmo^ingcmiftcnsorbis{tCBramm»ieAriaAikm<fi«ymifattislit. •»
Taccoaiiasquoqucfcdas, primisinEcclcfiafccuIisjpcr alios
diflcmiiiatas Pfcudomagiftros,Montanum, Donatum, Pclagiuraj,
SUemibi. Ncftorium, 6cc. Dc Mahumctis impuriftlmi apoftacae iniania qujd
flerJ^* dicam ^ Aiabs hiQgcnte»rcligionc Ch^iftianus, officio oiiics , m^-
xuit,htl fttitfiipcndtajaUqttam)fiiafiibHetadloImpctatorcChii(lianQ;a^
die^j 00- deindcjpfiimicfiovria^daoaiscaputerexittConlanitorampotiMi»
n<^a, propH«attd«d4fi>itmui,.iiOB pamm alijs Ibtmtfiahile. , Dc-
niqttcjeapitalia ClitiftianlJiomigiaittimiattSii#flcdiafi*^
jnquam» iam moriturasijmmottalccvlittmjSOiBpaClui^m^.cij^^
quefidielci^.tiani€ripfit vdttt^rediuriuosi & quod cufyi^clotlf^te
.Ancimiis» nonduinfiipra annosmille fopitum cft. Sicurautc^
kocorbisportcatam» ChtUU£cdefiamt vbivbipotait,elimina-
ram
1
Digiiizeo by CaOOgle
LiB. h Paraqiu L 17
tum ivit:ita pcrfidia ruii, &racrilcga fuperftitionc , plurimas om-
nino provincias,magnamq,mundi partcmcorrupit. Arq, \ rccr- p.set*ret
tius pcrircntanimjc, fub incude Luciferi> fabrisduobus Juda;is, &
binis Saccrdotibus hsrcticis ( focietate pcdiaii concinnata» & in^ rW^r».
cominanein ftragcm graflatai^ ) AlQonaam^nium e xcadit ; vndo
eooris venenam» latillim&ia mortalium^nimoshodieti' illabimr.
Qu;inquam vcr6miniinnmturopa:portioncm,MalTomctana XIL
afflavcrit pcftilcntia : mifitramcnorcus priorc fcculo, Novatorcsr*
impios, 6c Doclorcs falfbs, qui danmatas jam olim ab Ecclcfia fe-
das, in lucem rcvocarunt; totamquc vclut Europam , ex quoad
Chriftianaslcgcs trannjt^inijfdcm CatholicxfidciartiQulis, mui.
tls rctro feculis rclicidime concordeth ( ne vnl (blian vii ad intcri- ^^^jj^fj
tt^nambaiaTet)invariaspoileahcrcies,abdaxerttnt. Q^m - - Maxiinatu
- fieii» defeenfiutiverm / Ad vnids Lutheri» votifragi Apo- ver6 cia-
ftats impetum» omnls pene Germania .• ad impoJium (ccleratiftimi p^Tnfidet'
Calvini, Angliapropecorruitvniverfa. QaflBnobiliirtmaduolle. runtcirca
gna, ipsi fui excmpli moie,plnrjma aila Europae Regna , ac regio-
iics»rccainadcaru|npcrtrsx«tunt;Vtmiiiimusna]ac>inhac quarta &'utbc.
mundi partc, fi t coram numcras , qui cum iyncera atq; orthodoxa ^oA»
fidc, Chrifti fponfa: Ecclefiaradhacrcnt : maximus corum, qui vcl
cum pcrtinaci animo, vel cumafFcftata ignorantia orrorcs tcncnt.
Quod vcrum cHc apud noftri tcmporis hxrcticos,CathoIicis pafTim <;^(.rtc ck
in focict:3tc vivcndi pcrmixros, manifcfte dcmonftrat libro , qucm pcrvcrfa
pcritiirimc fcripfitdclgnorantia, Rcvcrcndiffimus Dominus, Do- joXhia
minus David Corneras,cclcbcrrimi Gottvviccnfis Cccnobij , mc- muhi mo-
ritiflimasAbbasiVirrcientiinoataatumhumani, divin4({i infi- """J^^f
gniter excultusi led erlam (quodcapat cft) ob nngularemin adio- erroris^vci
oe prudeniiam, inmoribus fuavitatem, inconiilijsrobur, nervum afl«aatafi.
inverbis»poadosi|iicalamo, in vita omni rellgiofam virtutem ; rantlfrtev.
ftimmis,mcdijSylnfimis,.apprim^ainabills&prctio(tts. DeniqUo Ae Rcve.
cx eotum fortc, iqui caftxa Cal vini 5c Lutheritcquuntus^ fcii ( vo p^p^^^j*
vocant)placiur€formatcRciigionis;muItt> quibus occafio cft> corocr«»^
apud orthodoxos vcritatem audifc volunt cum aifcdata inicitia^ Abbate
mori, & pcrirc ; cb damnofius, quod fjcpc ctiani crroribus Jungant j^"''**'
impietaccm« vitam^i vivant bciiijsquimfiouilimam*
Apparet igirur hucufq; ex difttifwtioac , fivc qnatoor Orbis^ XIII.
jparttam» five claniiG diveriarnm latcr homlncs.; iuxta vcnun aritli* ,
0K^cc€alciilttiD9mttk6plurcsdamnari,dc£:aafidcidcexccflu vl-
C tlotam»
Digitized by Google
18' FROMONTaRlI MALiE SpEI.
•tiorom, qiiim (alvari : fi ncmpc vnivcrfim dc humano gcncrc-».
loquamiir. Quo etiam fcnfii cxplico, quafdam olini rcvclatio*-
MdnmSm nes, aut vifioncs divcrfis fadas. Cujufinodi vnam acccpic S. SU
«b^/^T^ mcon, Anacborcta illc, cujus tncmiiut Baronius ia vica Nili Abba*
tisi nimiram ex dcceiiiliiHlibu$, vix viuro pervcnirc aatmam» ad
^'^cln''^ maausSaiiiftonim.Angelontm. QuadieS.Betiurdas>liaQCihor*
Mir/cl^. talitatis ftationem deleniit» (bciositinctisejns» quidam Eremico*
ttdanmmm ia,/am vita dfefun£bas, Lingonicnfi Epifeopo, Gbi in vivis noto.fic
fc fc flitit> vtadeveraret intet triginta millia iiominum> qui hiac
*91mnil. cM^o^bor^ rccum tranficrunt ad atternitatcm» omncs iofcrnali-
Diverfim bus tormcntis addidos fuiflc^trcs duntaxat cx toto illo numcro»
ad flammas piacul.ircs ininbs ; fc vnicum , S. Bcrnardocomirc , rc-
ralvari*e- £ta via ccclos adi j (Tc. Bcrtholdus Francifcanx f-i ir.il la? nobilis Ec-
tiam vifio- clcfiaftcs, qua pf)llcbat potciuia rpiiiriis, &vidiccndi: pra:kntciTk
VLtmfiL concionc mulicrculam adco ad contritioncm fupcr fcclcribus*"
I. tiei>«m« fius pcrmovit, vt prx vchcmcntiadoloris, & vclut cordc rupto.ex»
f*/^' animisconcidcrit. Scd crticaciadcprccantis popuii, v bi vium rc*
' *^ ccpit,palamfaflaeft, id (ibicx Deiiodulgcntiaconccftum* vtpcc*
- catiim quodpiam, nondum e6 vft)$ clavibas l.cQ\tfkm fub jcdum,ia«-
cti exhomo(ogefi cxpiaret. Narrabarporrb» icxagintaani<naroni-
millia» i^cum ad divinom tribanal ambolafle i fedcxceptis tribuar* »
ad porgantem l^nem condemnatis,reIiquas omncs inftygem mcr»
tumfiffM, l&sfoifl^. Haicaflineeft^,qaodPhiIippus quidam ParifijsC.inccU
i,h.\.apHm larius,poft mortcm fuamaftTrmavitGulicImo^civitatis Pariiicaii&-
'^mVckri- Anriftiti. Exorfiis cftautem ^i lamcatabili proprixcalamitatis tra*»
j^Xx}6: goedia, & quasobcaufas pcr juftifTimam Numinis fcntentiam.,nonr-
tamtrabalibus, quamastcrnisclavis^infcrnali rogoaffixus cflco,.,
homincm cdocuit- Moxvcro, vtmifcr curiofitarcm fuam pafcc-
rcr, intciligcrc pcti/t; an mundiishic afpcdabilis, homincs adhuc
incolas numcrarcr ? Cum annuerct £pilcopus, nc mirarc inquit,
f^l^^' ' i n t c r r og a t i o n c m mc a m ; quU nec ratiot fur/apU fdt / nec fcientia apud
* tnfe^as.^ Cxtcr^m (clas, dommeotcttshabct, taotl copi4 niorta*
lcs huc prxci£itatos > quanii flunquam crcdidiflcm has teccas tn--
lubitart»
XIV.'. Hicaliquibuspil usinhorrorcm furgcr. quid mirum ? quan^
do tanta audiuntur fi.ilmina, & de muitorum capitibus , vno
codcmq, vclut momcnto , jaftam c/rcinfeliccm alcam, promifcr-
ximacoruadcmartcrixitatei igitur ctiam.hodic voiaac indignaa-
tiura.»
Digitizedjay Googl
L I B. l P A R A G. I.
19
tium vcrba, ijs Yimiiia , qiiac olim Primates quiiiam Calabriae viri
lircratilfimi, rcgcflcrunr Nilo Abbati , aflcrcnti ralvandorunL»
paucitatcm. Nostgttin^f\nc[mnniyfruflraha}>ttz,Ati/iunMj & Cru-
cem Adoramf4S , comrntimcamHi , & Chnjiiani dicimur ? Scd nc pius
acquo , dcijcianrilr in piifiilanimitatcm animi , indc ituri in-^
barathrum dcfpcrationis , aio ; tamctfi rcvclationcs & vifioncs^
fupraallcgata!, vcrai fint : ncquaquam tamcn numcrum illumj,
dc rot millibus animabus pcrditis, rcftringcndum cflc ad folosr*
Chrifti fidcicsatquc Catholicos , quicomparationc aliorum ho-
minum.quafi pauculi funt; firdcxtcndcndum maximc ad totam^
illam colluvicm, qux vnivcrfo orbc cx gcntilibus^, Saraccnisr*,
HcbrjBis& hircticisconflatur; ficriadcbfacilcpotcft, vt fifimul ,
codcmquc die, cx his multa millia toilantur , fivc naufragiiD ,
fivcprarlio, fivc pcftilitatc, aut ctiam naturali morrc, iimili da-
ninarionis ncccflTiratc involvantur. quia fcilicct fimul funo
cxtra vcram Catholicx Ecclcfisc rcligioncm, non tantum infi-
dclitatis, fiipcrftirionis,ha:rcfcos, vcrum ctiam multorura infupcr
facinorum rci,quibus fi comparcntur Catholici, qui codcm tcm-
porc fatis conccdunt, cxiguum plaiic facicnt numcrum.
Scd nunc ar^ius ftringamus quiftioncm , illudquc vclutj
inftatcracxamincmus, intcrgcnuinos &6rthodoxos Chrifti fidc-
lcs, qui vixcrunt ab initib Chriftiana: Ecclcfix hucufquo, &
victuri funt dcinccps ; majorne & potior pars fit reproborumj,
an clo£lorum ? Hic dubio procul , cxpcftabis k mc Icdor bo-
na vcrba, &rcfponfum confolationis. Vcreor, vt ad falivanij
tium non fir , quod dicam : ignolces tamcn Vcritati , quat
jjcfcit palpare,& fumum vcndcrc. Scntio igiturcum pluribusr*
alijsTheoIogis, intcr vcre Catholicos fidelcs, minorcm cflc nu-
mcrumbcandorum, majorcmdamnandoruin. Excludo autem^
hic parvulos , quornm plericjuc fcrvantur , baprifmi bcncfi-
cio. circa adultos folum vcrtitur cardo intcrrogationis. Ec_>
hibco imprimis promca opinioncclarifllmam illam Chrifti af-
firmationcm : multi funt 'vocati , pauct vcro clcHi ; qux vcrba_.
fiiaximc dc fidelibus Chriftianis, adfidcmrcligioncmquc Catho-
iicam vocatis, non tamcn continub clcdis , cum glofla intcl-
liguntdodi. Tumdcindcluc.ulenta graviflfimorum Patrum fuf-
fra^antur tcftimonia qusfo corumaliqua, profundius in aures ,
animumqj admittc.
Origencs inter vctuiiiflimos€cclcfia: Scriptorcs,ita dc prxfcn-
Bartmim
tiJammmm
Chrifti ^-jt
3000*. auc
mul mol"-
titr /unul
fetc omnei
damnati,
accipicn-
dus eltpu*
merus ifte
deinfidcU.
bus, Tur-
cis, He-
brarisj &
hcreticis /
nonCatho'
iicis.
XV.
Etiam in-
ter Cacho-
licosor-
thodoxot ,
probabile
c(t minorc
cflc nume-
rum ele-
Aoruni*
M^fk, 10.
16,
Dcdaratur
Patrum au#
Aoritate.
XVI.
C 2
20
Promontorii Maljb Spei.
Pnr/ . Amv. timatcria loqiiiriir St quis confidcrat v/uhitudinem homimim y qM^t
in Eccltfijscongrfgaiur, (jr difiujjerit qu/tnti fint , qut conticrfhitHr difii^
fltnate, O- reformantur novitaic fcnsusfui qu.n>ti autem ncghvtrjtiffi-
me conterfanteSyConfigUTAtttur huic feculo Vidchit qiiod verm tji Dqims.
m fermo: multi funt vocdti ^ panei vero ele^i» ' Aancdo Origcni
s Augmfi. S. Auguftinum , fus Hiftt ifta. BkSi tmm nmlti ditnhtmr^ tmme
M. -,.com. pjuttii quia ijdcm tpfi bomt veriMtCbfifiiMm, qu: vcr fc ipfism^m
Z^Z fm,.)>^fm^tt Jtmdmnm.4rhfi'»M. uUUifLi fimfict miU.
ts^Mtu, qnihm hmrretL mtgtm etmfUmttr > fmicMdidmm im cmttpgrth
tktupMUtimtt, £t qnid apemiis cfTc potcft onculo SanAi Gre*
gorij,M«gni Dodloris , Maximi Pontificis ? Jid fdem^ ait» fbtm
fj^' ^ fti v&umtty & Md eteUfie Megtum fMnei.ferdtieMitittr» Ke vet6
M»j«wy. deatnr fcrmonem fuum laige cxrcndcrc ad omnc hominum^ -
gcnus> llatini rcftringit ad fui remporis fidclcs , his vcrbis. Ete-
nim hodiernam fefliVitatem ( Scptnagcfimarri notat multi con-
venimus ? EccUfiit parietes irnplemt44 , fed tamen quis fctat , quam pauei
funt , qui in tllo eleclorum grege numerantur ? ecce enim vox omnium ,
Chriflum clamat,fed vita omnium non clamati plertque Deum voabua
JequMHtHr t moribm fugiunt . Caufam hujus fugse afldgnat Divusr*
Hietonymus, pr«(entiam blanditias volnptatum , quibus Hciih
abftiabuntar ad*devia taiottales. Utim vhm mm.fMdrimm( ipfunu,
s. m«rm, ^'^^ } ^ smtemtiem opm eji ,fpome Je offert , ertMmimm vtM efi,
fiptrMulh . AmgiifMm ver^ viMm^ ttee MMtmes iMtHttkmt , mee qni im^Peneri/tt yjtjtthm^ -
ittgrediMmmr fer eam ; fiquidem mtmkLitOtgwtd.veritMtm vid , .eifti Je^- .
'^emU 'voluptatibmy de medto itinere. rfeertunsmr^,
•XVn. Crcicit etiam probabiliras conjiediuwmei^ ex Rationc.Quia
enimpotiirimaparsfidcliumaduitonim» fcrc continuo fcquitur
JjJ2[^ impcrum fafTionum, ac concupifccntix inordinatx torrcntcmj,
vivitquc adco in ftatu pcccati , incodcm hinc difccdit; juxta^
rcgiilam illam S. Auguflini : ficutquis vivit,ita moritur , vtraro,
Sumpta ex qui malc vixir, bcne njoriaturi & vicc vcts4. Intrcmus crgo fi pla-
Ikiitim^M ^^^* Principum Rcgumqjaulas; adcamustribunalia ; difpiciamusr*
coiifMctit miUtiam; ludrcmusofKcinas, domos,forai nunquid plcno vclut
^***^"*» agmine>obviaoccurrcntpcr;uria,vnirs,ficattdes,rapinaB,furta, c-
brietatcs, vis,injuftitia,perfidia, immortalta odiat obftamiamQ-
'juventutu 'cs, & trccenta alia fireleia» ialtttis impedimenta \ . Qn|d dicam do
^via. Juvenmte t qasB paiBmita deflefttt in nirpitadinit vitium » vt qc«
cei&tarem ponat in Veneris commetdo ; nec veJie ctatcm fiianL»
angoidtiaincrementQmJibidiaii tnnibmte tandemadoleft^
tisj-
Digitized by Google
LiB« L Pakacr. L 21
tim dclido, incontinuumfccumrxattatis flagirium. Vcn.cfici au- Copia Ve-
• tcm,&ragas,& magi, quanro vbiquc confiirgunt numcro ? nolim "cficorum
crcdas ijs tantuiii in ucrris cflc & vrbibus, vbi luculenri fiunu, pcr rm^^
flammas & igncs; latcnt.ctiam alibi poft carcfta, caminofque, ra-
mctfi illis nullus dies , nullum jus dicatur, nullus rogusftruarur^.
Quod cofit vcrifimilius , cumhoc fcdudioaismalum, ut canccr
fcrpar^infiipcj: (jtvbiqndcm honiinumtcmatorSathanas» cadcm
ad-obrcquiuni,liomagiirmq,* prxftaiidiiiiiincitami€iita»Ctifiofiras«
Voluptas» Lacellum» & Cttpidonoeendi* Taceo dc novo iilo lio- *
ininamchoio,qtti^ilbaptifmujn»foiao| ptc&iuntno^ ■
ftianomm A Catholicorum^j xe ipsi itmtAtliei. neque tacit^
duntaxat ac furtivc, admorem>cjus,xle.qnoDavidincrepanti fi-
milisait: dixit:iHfifjefis:iftc9nUfi9ymoneH.IXtr^s^. ptohdolor! re* ^M^h^ '
periuQturhodie» qui palam fine ffoate» divinam. providcnriam .
ncganr, DHVMqj ipfum mundo cxturbant^. Ncc abfquc hor- xiia^'
rorcmcminiflc poflTum.quod non itapridcmmagni vjritcftimo-
nioaudivi. vrbis cujufdam intcrChriftianosfamolx^cujushono-
xi parco / frcqucnrcs incolas, ad capitum aliquor millia, ccrtis tcm-
poribus convcnirc e.xtra ma:nia, & ludificantibus ( dicam potius
bla(phcmantibus j finnlcs, pro\ ocarc (i quis vlpiam D e v s , fcc-
lentm vltor, aut terris aut cceii^ continetun., Majcftatcm fuam»
potentiam q. demon(^t^;ado in temerarias linguas jBtlnnine. Sa-
nh quod lacxydiii^nguineis dcploraQdam.e(^ ^nliln Chriftia*
sium orbem pervadit Atheifmus, cum' lilidJfe|ifefeit3fi^rg » fidei*
ScckfiaBinjtiriaL deniq*.Biaftif£ftac1adcanimamm; Adjuagoge- pfendopM
ncri homifluntatheo^ aDquos vcliit e^jttfiiem^.vteri^fiattes^-valgus'
«Foliticos vocat,cgo Pfcudopoiiticosappcllavcrmijquidc rcligio-
neChriftianaacCatholica> ejufq; dogmaribus fcntiunt, addunt»
dcmunt, mutant, vt volunt; imbuti infiiper vitiofis mancnt prin-
cipijs, quibufcum adolefcunt & confcncfcunt quaii fcilicet inju-
ria quxvis, ralionc fit vindican da; duellum oninmo nullum dctrc-
fl:andum;confulcnduni ftarui. proli, familix, honori, bonis ten>
poralibus.ctiamcumproximi damno, & difpcndio lcgisdivina:.
Quisdeiftorum,fimiUamq^ falutc, fpcsmagnasconcipiat? prsfcr-
tim fi diutntna Vitioraiikeoiifiietudo volu ntatem, longu s fidfiiram
principioramJubittt«dit|j^edttmcorrtiperit ^ Vt nthil dicamj» Anddiri.
de magnoiliorum *liomiilbiiprnttmero>qttos toto otbe AatichriftttSi ftiaMntn»
fllias.perditionis>qaijnttaeribus, qui tormentis» fub mundi finem
i vetiutefidelad damnabifeshfrefiimcrxoresabducct» deiiincad
uriaram. At
L kjui^od by Google
^ Z2 Promontorii Maxjb Spei.
XVIIL Atcniin opponct non ncmo; cxCathoIlcisaduIti.s,qnSnttim-
vis diii rcclciatiirinu.s, fcrc omncs convcrti ad D t vm, in mortisar-
sturet. ticulo. Hanc ccrtc fcntcntiam tcnct raagni nominis 5c luminis
Iw»»^'* TheoIogus>atbitratus.licctmajor parsfidcliura.fcpiusjn vitamor*
9mo.M.6.e. taliter pcccct,tainen fa:pius ctiam rcfurgcrc, altcma quafi vicifljtu-
iJmfitg, .dine.tan(lem verb in dbitu (ho» per vfiirpationem QcramentoiiiQi»
aut efficaceiB gtatiam » k D£ o ad jiiftificationem pc(duci nec dil-
bitari polTc de iiac Kiiffliois mifeticordxayin lege gratis. Sed huic
* dodiffimovirorerponderipoteft. I. plurimo« abfiiaelacramentrt
& paenitcntia, rcpentinp rcilicetcafu, naufiagio* incendiOi V4iUie-
Sententix xe>apoplexia,alijr<:|rmQdi$ htnc cxirc. II. non onuies>qaiaQtemoii^
piuribus*'* tcmfufcipiant ^acramenta , id facerelegitime^-tum cx ignoran^
lalranilis crafla articulofum fidci, vd eorum, quaercquirunturad dignum fa-
Cacholidi crorum niyftcrioru vfum;putadcbiri do!orisfupcrfcclcribus,& cf-
tix^ix ficacisproponti,dc non rcpctcndisijidcm; tum cxdifficultatc ifto-
rationabi- rum opcru,quibus antca nunquam fcduloaflucvcrunt : ftantc om-
likeroppo ^
^^pSfnn' ^oJ^iJr^ conatu in fupcrficicquandoaut in pafchatcauraliistcm-
poribus, pcenitcntia: fiicramcnrum frcqucntnrunt. III multi fubid
tcmpus, adhuc prava ponfuctudinc, habitibusvitiolis, affcdibus
antiquiSjillicitifque funtimpicxuvt nolintinjuriascondonate,ift^
veterata extingucfcodia,boaamalc parta, pcjus detenta, redderi^
pellices, dcamafias, dc veneret k fe dimitterc^ IV. Pfeudopolitici
plemm^; fiiis princ!pijs(contrariisdodrins,&di(ciplMhxChriftia-
ncregalis) fic mordicusadhxrent, vt nec moriturietites Cttib dc-
ponant. intcrrogati dc rcfipifccnria 5c poenirudineerroris,puichra
dabuntdolentis animi verba;rednibfimulationc& larva, obiccm
pofuifrctumoftcndunt,qaandoVixmorbi,mortifq;Iimcn cgrcflx,
prioraillacontagiofiPoiiticcsdidamina.obviis itcrum vlnis am-
pleduntur. V. pauci cx ijs, qui dcbitomodo fufcipiunt antc obi-
tum facramcnta , fi contingar cofdem pluribus dicbus dccumbcrc,
continub pcrfcvcrantreconciliati; fcdobijcicnrc cisdocmone vc-
tcrum memoriam cupiditacum, & deguftatas millics voluptatuni
inhoncftarumilleccbras, facil^ inpravum moioic dcicAationis
confenrum abripiiiiil«|t^ ' V I* efto, deficiente iacramentorum
copia apiid^^i(j!i^ec9#V|^fliinc In lcgc gratix ( ^uam contraria
part: jM^^lifc!^^^^ gratfa D c i impiom prcvenire foleat^ »
cmteLtm at4a^^'#^g«tM9| «zdurc^ tamcn illa iepadnde habet in.
•f^. s.U' iijeGi^^^ fsBpias recidivo , *ac medicina in hominc infirmo 5c
ly. ^**' jpioflnfio» vtiJliun vix erigcxc qaeaoi aatLfi eiigit» faciii qui
rreftos
I ..| Ly
LlB. L P AR AGR. L 23
«reduscff, ircrumcollabatur, quai cft mcns Corncli;. Veriflimt s.im(r$mm
D. luftinus aftc vcrar : anuMidfAh'jnAt qmbsu exddityXgre rcvDCiri po- ^*-
tejl-^ 4C rurfui abijSt qutb^ ajfuet>it malis, ko» facile cxtr.ihi potesi. QujC ^^.^ ^g*
omnia pcrfuadcno, gcncratim loqucndo piures intcr orthodoAOS
iideles, vcnire innumerum rcproborum.quam cledorum.
Quanquamautcm, fiad propofitumdupliccm modum, infti- XTX
tuatur caJcuius, ncmpc pcr comparationcm eorum, quiautolim Etiigcnc-
fuerunt intra & cxtra rynagogam_», aut nunc funt intra.&extra ratimpau-
ChriftioviJc; raaximaparshominum veniat adclaircm damnato- ihon'i^^^
rum,ad prsdcftinatorum minima,ramcn ipfi etiam elcfti & falvan- vcnmr ,
diiconfiderati in le,& abfislutc^faciunt int'cntem,& quafi mnumc-
rabjlcmnumcrum. CoIIigo idcx lacrapagma, & S.Ioaniie Evan- nihiiomi-
gclifta.qui poft duodecim millia fignatorum, feu pfxdeftinarorum 'ngeot
(numcroccrtoproincerto jcxfingulis tribubus filiotum Ifiracl rc- n!In"ru5
cenfira,fubjungir. pof hdCyVidi turbammagaamyqnamdinumerare ne- bcaronim
fMc poterati ex omnihfis gentibtis^C' t rtbubtu^ cr poptdts , Ltnguu yjlantes Catholic»-
ante thronunty & in conjpetfu agw, ami^ft Jlolis albisy (j'palm£ i» manibt*s ^^fK.j,^,
eorum. Hanc vcro immcnfam bcatorum multitudincm.ex ijscon-
furgcrcqui Chriftianorum uominc ccnfi,in EccIcGa Catholica di-
gnc DEoambularunt, patct cx topiofifllma glorioforum Marty-
rumcopia... Etquidem fub Dioclcriano Caefarc, fingulismcnfi- Etdcmon-
buspro ChriftojCjufq^ confcfsionc, fcptcndccim miliia fidclium, firatnrcx
^fanguincm cum vita dcdilfo, raemonmr annales; ut neccffe fit, Ma"yr^
dcccmannis, quos tenuit Dioclctiana pcrfccutio, vicics ccn-
tcnis millibus , fivc duobus Martyrum millionibus, audum circ
ccclumj. Sed & Francifcus Arias, dum millc fexccnta percur- -^riMlit,
rit fccula ; & divcrfas mundi provincias.in quibus gloria Chri- 'chlijhli,
fto accrcvit, cx hcfoico Martyrum fuorum agonc, crucntifq; vi. 35.
ftorijs> aflcrerc non dubitat, facile quolibctanni dic, corum tri-
ginta millia coli polfe. adcovt fi hic numcrus a Chrifto nato, '
vfqucad ifta tempora multiplicctur.vndecim millionciMartyrum
conficiat. Er quoniam probabilifsimum cft, mr,iorem adhuc co-
piam in Ecclefia D e 1, aliorum forc Confeflorum, cxomnigcnc-
rc, ordinc, ftatu, fcxu & conditionc elcdoruin, rcdc S. Auguflmus
illam promifsionem AbrahxaDto faclam: fiifptcecarlumyC nHme^ e^em.^^.^,
raJleUasy f potesyjic eritjemen tttum, inhuncmodumcxphc^Lj. tlla s..Mmgmjit,
comparatione ccelejlium feSarum, miht magis promtf/A iridctttr , pofieritas ^*^^^'^ ^
eceleffi feltcttate fubitmis. Concludir cx didis Cornclius, beato-
lum^ qui qoovis mundi fccalb^ ybivis tciramm & gcutium vixe-
runt.
I
14 f ROMONTORII MXLiE Sp£I.
\ nint, numeram hcilh afctnCnmmr, ad aiiqoot centenos millio-
^•^•7« n^j^ intccim milieni miliiones» yix (Ufficiant reprobiii ac
damnandis.
^ 6ed vt i|s qaoi|ne nnnc frigidam affbndamtts, qai in ortlio*
doxaEcclcfla conftituti, timid^ nihilomiaasrubvertotur,ne in-
tcrmultox quidem fint vccati ad vcramfidemy non autcm futuri
, tandcm (in t intcr paucos ad gloriamc^^Afy ficajo. Suppofita Dti
gratia, fulutcm Chriftiani hominis in commnni pcndcrc iproba
vitaj hancautcmin fpccic, &plcrnmquc a bonalibcrorumeduca-
Nono^- tione, & rcdamagiftratiis vtriufqaccivilisatqueEccIcfiaftici, gu-
qubdvni- bcrnationc. hinc ficri omninopotcft, &:rolct, vtlicctgcncrarira
vcrfim pliw intcr fidclcs Catholicos ( ob di<5>as fijpra rationcs) major fit nume-
pcrc5t rus rcproborum» tamcn ctiam quibufdam in locis, familijs, domi-
ficri nibii' bus>aulis, pagis>oppidis, vrbibus, provincijs, major pars fitpraede*
Tteirvt ^'^'^^'''^' quibus rcilic^t, & iuvcntnris viget pia ac laudabt-
mccrtir lisinftittttio>&paftoram vigilanscura> & politici regiminis» (e*
famiiiis, cnndtote^ltccontcientise ordinem» adminifiratio. Vcri>o: vbi di«
irbibts? ^"'^ fimtin prerio,templa 8c concionesfrequentantnr.Sactamen*
provinci*js, tarevcrentetvfiirpantttr>rcandala<limlnantaTpiibiica. Dcni<iae«
piures yjji vitiani mittitur fub jugum , & boncftas virtutis triumphatju
uentur;a ... ., .a ^ ••
io ijs viget ^^'^ quibus m pattibus ticgligentia paltorum, nec parvulis, ncc*
bona libc- adultisfrangitutpanis dodrinaeneceflraria;> vbinuilum vigctdevo-
duado^i tioniscxcrcitium, faflidiunturtcmpla, vcrbum D e i, ficra myftc-
▼triuf^ue ria; pcrmittuntiir liipi ad 2;rcgcm; pro bonis cxcmpHs pnnuntuHa
*?r?aa' ^candala.fov ca:, l.iquci;nec impi; vcnarorcs.aucupcfq; animarum,
ipberna- gladio juftitia: vindicanrur, taccnribusadomnia tribunalibus,con-
no* * nivcntc ad fingula judiccdormicntc in vtramq; aurcm*Magiftra-
tu; indulgcntibus ctiam ad omnia filioriim crrata parcntibus; quid
Frebatnr deniguemirum^potioricxpartecjus lociincoIas,infyllabumfcri^
SalZT' l^i^o^l^oi^in^ AtquebocftnfiiaccipiodtaamiUadS.C]ujr(b-
s, ci^fi/f, ftoml,dc populofifiima «ivitate Anriochena , ciim dite^i pro pai-
itm Ao.^d |>ito»hocjfiilmeninpt«(entemcon£ionemtoirfiu. Jtsoiefifutdh
QdH"' tts in eftiiMtemfirdt <^fihi ftmt infijlum^utem e&, fud i0urMS
Jimh duAm tAmen, non pojpmt imt9t mifffhm, eentttm invcniri , ^ fdm
Itetmn qui» dekm dtiito, fiuuilm ettim imjtepemiM qu^fo maUtiAfqu/m*
tm im ftmibm frporf flij curam geritnemo , nemo ZclftmMet,.vt fe*
* mem refiicienr imitetur^ exem^Urin deieu fmtf ft^tftereM me^ jufyemes
tnttdltnt lAudabilcs.
XXI, . QucmadmodumautemD.Quyfoilomufiricos facit parcntcg
Ancio*
LiB. I. Paragr. I. 25
iknciochl«><le copioibfuohin) Ijbeioniiii interitu; qQbdboniex-* '
•emplilaccninonprsluxcrint^qubd nulla^vittutis pnefixerint ye*
itigla»qti69£Riuesfiliomm>'filiatQmi4:ciilpas piilchri, im6 hnlti
•diin malavcrint ;*fic plan^> t)ui cum imperio alijs pra^fun t , quando ' \
itulla divini honoris ratione habit4#omniaimpune flagitia permit*
tnntjimoadcaviamftemunt, proprib magifterio, quid aliud fa*
ciunt, qu^m fuos pcrdcre ^ vtminim non fit, talcscum pcrcunti-
bus pcrirc, &parcntcscumlibcris, &Magiftrarus cuni fubditis^.
Habemusprototyponapudcos, quicum olim diflimiliquidcm fta- 'o**Jfuni
ru, a:tatc,fortuni,conditionc, inrcrfi; cflent, fimili tamcn mortij^ ofbu dilu*
•gcncrc cxtinftiycommuniqucorbiscataclyfmo haufti iunt,- quia_» ^**
fciliccr cadcmfcclcrumabominabilium catcnaimplicati, candcm
pocnamlucrunt. lBr*tttumedcnfes(jrbihentes»>mbentei,&mptiti trd- ^^^"*'M»
•4£f»r<'/,aitVeritas.qu2quidemt6lekal>iIioiairideripdltent»liifi
liunde conftafet» infbni libidine.oihni^ne mrpimditte;tunc^^^
Hominum genns corraptum fiiifie* Nemo parens eo articulo (bbo*
lem luam^uemo Magiftrams iubjedtos fibi,;in officio divinitimoritf
-conrinnitinemo vnus fuit^ qni alios i viri|s dehortaremr verbo » •
adhortarctur ad virratcmtxemplo. crgo rei omncs dc eadcm ma-
litia, eodemfato funt invoIuti,dicentc Chrifto; njenitdtluDium , &
tuiit omnes. S i cxc i p i as Noc , qui vtr ji^us At^ ferfeSus , grdtiinL^ j
eoTdm Tiomino invenit ; fcruatus ab cxcidio illo communi , cunij " .
familia fuapaucula^quam vtiq; fic docuit Dcumhabcrc in oculis* .
arq,- cordc, vr apparcat privijqgium Nocmo/ 4c fuis conccflum^f
pra'mium fuiflc picratis.
Non iinparem fortuna cxpcrtus cfl: Loth.quo tcmpore/^ow/w XXII. _
feJlimi, & peccatores corum Deo nim/s/ignc coelefti cum Sodoma,& vi- ^"cLil^
cinis vrbibus conflagrirunt ; poftqua neminc eomm (qui cx ofHcio gratione
dc poteranl» 9t debebant) ptohibentclibidinofiflimi lncolaE,ncfcio
quzdedecoripatramricum angelts hoit>itibus apud Loth»;vif&. ^ ,
v^mtitd9mim'kfiiero vfine tti fittem, tmiisfojtulmfmid^ ^ conniueft- 4*
tefifijs pa trc, Sc ci^ibnslenam, $>rtai&s etiam chomm dncentc. ..
•Sed ne fulphurci igncs, cotriperent Lothum cumfamiUaiuay ab
ip(b, finedubiobeneaddivinx Icgisr^ulaminftimta>effecit pe-
xegritiorum Angclorampiainduftria;eorum enim manibus extra
vrbcm, fimul & pcricnlum pofiti fuemnt. Itaquc ajo, ficri
hodicquc pofie ; imo & folcrc; vttamctfi ina;or fidclium parff*, .
cx rcprobis confl^cr, tamcn nihil impcdiat in commimitatc aliqua »
popttiO/icgioac^ vxbc^ familia^ domo, jpluccs faiuati^ vcl onmcs'
' J> ctianu
Digitized by Google
2,6^ . PROMONTORIB MALiB SpES^
^am irse divinxcataclyfmo eximi, vcl inccndio infe rnali : fi nimi&
rum &parcntcibonamadiolcfcenti«promovcrintcducationcm,5c
M^gi^^ratus vtcrquc caiifam Dci, rxrligionis & confcientiac fufccpc-
mpuh ^^^' in fubditis leguime icgcndis. Dabu-ntctiaxn plurcs coelisinco»
Oavidics las AuJjcina:, quarum fuprcmacapita, non nifi optimos quofq;, ^
SmH^tcen latcri fuo, &oflricijsadinittunti cxcmplo Rcgjs Davidis, qui dc(c>
ge«.'"' ^^S^ tcftotux : ^erAmbitUbam m tnmcentia cordis mei, in midio dtm&f;
i>fiL\o9* med^rioHfrc^nebsmMMteocMlosimMreminjuJIamyfdcietites ^
MrsodHif, ttM gdhd^ttmhieor friCtttm , deelttumtem k tme mdifgtmm^meK^
. . • eognojfehttm, deirtAetttem fceretkfnxitAofifijimiicperJe^u^dr. fafjetr^
. hoeuky& iitfititdiiti eordeijcumbeeiifiitedehmt, penlimeisd fdeles.ten'
ra, vt fedennt mecHmi. dmbitUns in vid immacuUtA , hic mih miitsfrsit
j non habitahit in medio domus med, qtti facit JHperkiem. Quiil^
non vidcatincjunnodiaulis, vbi^(clc£lu5cfl piofum, vbi eciaoiA
auliciac palatini, fcquuntur fuorum virtiitcm Principum, Rcgum»
Mulc^ ma- C«farumquc , plurcs ab actcrno fcruari intcritu , & bearis adfcribi h:
gisbene quod mulro ccrtius affirmavcrim deillis facris cxtibus ,quos fa--
***""Re ciunt pcrfonx vtrinfq, fcxus, Dcopcrrciigionis vota obdridz.
i^faruin Qlijs ncgarc vclit, harum fi non omnc5, faitcm plcrafqi ibi laivari,,
^w^Hufir. vbiinftituti, dtdinisac rcgularum^ vigct virctq; obfcrvantia. Ita^
t,4Urh*r- rvrcun\.ApoftQlo loquaj:adpias> fcdtimidasmcACes ) eonfolmtni^
fiLi^.\t* inltieem im verkat iftu,
XXIIU Poft Kffc ita.diQ»aMtjb ^ numero piEdcflinatoram tSt leproi*
bamm» (ive vqiveriim compantionc totittt humans g^ntif 9 fi vtA
i|i'eciatim iatuitu adttltoiQAimaxim^ fidelittm« in Ecddfia Clitiftiu
- /> . attliodoxai( fhti!ttaomnino,i|a«^o illa cuju^m In Evangelidv
L^f^il» ptofonltat: DomineJ? fdueijint, ^ Jii>dMiMrf Attcndenda'eil
Qucab potius Sal va totis tcfpoafio> 9c miiUes luminandum hoc vexbujn^ ;
iUa,num eoMemfiteiiitrsre/ersMgitfidmfortdm. Profcdb vi;satttp|artiscen-
^w^noa tujn noaaditurcaIum,(icutTlKbanaolim civita$*yn»t|uafi"5 SC*
dfbct mor vnica adbcatitudinem via cft, cacji ^ri^^s vna porta, caq; dngufiM^
texifoiici- adcoj, vf dllficilisfitingrcirus. EaproprcraEtcrna Vcritas, tam fc--
^^^k, 7. hortatUf fingulos : contendite intrare per anguftim portam. Ncqr
15. tcrminum ponithuicconarui dicni craftinum,aEgritadinis tcmpus,.
Mfiis^n- Ichium capulo propinquum,ipfamq; mortis vieiniam , vult potius,.
cnlcari : vtomnlumnoftrum vicajfu.vnum,continuumqi contcndcrcadf.
•miwmMf f^^bocjicc* couoiti ad ftudium virtuti^ ; quam neceffitace quadam.«'
'I^^Jm ibqaitaritflitctnand»ftmp/er ap;id fupems beatitadinis pofleflio..
Et q ucmadrtiodto ca j miflrniaenothf«ftimimcl4uimiicnmLr,.
tBmi»
^iqitized by Google
1
LiB*I. Paraor. 1. ' 27
Tam diu runt in pcrpctnotnotn, <Ioncc'fiaeH fcptcmtrionafi oppo-
nantur quafi ad afpc^lum : fic quorum corda Dcus , fpcciali bcnc-
ficio tangit, cxclusa omni vclut quictc, fcmpcr qaafi in motu , o-
culum vultumcj: firmantad pictatisincrcmcntumj cuntq,- magna_,
cumdiiigcntiaj&diligcntifolicitudinc, de vtrtute tn vtrtntem.
<^i ipfcconatustam fcrius, merito fuo iquibufdamfacris Dodo-
ribus.iVatuiturintcrfignaprxdcftinarionis.
Ergo, quiacontrariorum cadcm cft ratio ; fignum rcproba-
tionis illi habcbunr, qui nullam fiia: confcicntia: fijfcipiunt curam,
quorumomnis vitavnumcftflagitium,quibus dccrctum cft fiiasr*
cupiditatcs profcqui, dum daturj incurij futurorum, improvidi fc-
cuturx aivitcuiiratis. Imb vcro, vt cam prac oculis fcrrc vidcan-
tur, &frui vcllcaliquandofclicitcr; jamdcftinantconfilia fua, &
difponuntpropofitaadpoeflitcntiam: fcdtardam illam & fcram,
fortaflls nunquam fcriam. Ego autcm cautclac impiorum , fuam_>
cmcndationcm cundantium, fpc olim aliquando ccfipifccndi,hac
fcnptionc cxhortatoria oftcndam,intcr varia alia rcprobationibin-
dicia, non vltimum, fcd quafi primu>ccnfcndam cflc Procra s n-
NATioNEM PoENiTENri i€. quod atgumcntum idcb libcntiuj*
fufc ipio, quiahadcnus a nullomemini calamo fufiorc pcrtrada-
tum. Qujfquis fapit, infcliccm notam mutabit cum faufta, fi-
gnumcji rcprobationis transfcrct in prxdcftinationis tcflcram. Id
rcrbtunccvcnict, fidilatapoenitcntia, tranfeatincclcrcm ac vc-
ioccm. Nam juxta mcntcm D. Chryfoftomi : ex diUtione peri,
. i ; eulum ac metus nafeitur, ex eo autemt quod quts moram omncm,
£c cunciationem fugiat y per^icuti dccert4L^
' .jf Jalus,
XXIV.
ProcraAJ.
natio ]Ke^
nicentiz*,
fignum eft
reproba-
tionirprx-
dcftinatio-
nis autem
ejurdem
acceicra-
8. Chryjfcp,
%. ad Oof,
€mf. lo.
XX. m
mmM;
PARA.
Digitized by GooqIc
PjlOMiONT;Oi^II M^AM^ SpEI*
PARAGRAPHVS 11: ':
MaliDoemonis Fessimvi^
gonsilivm, ■ ■
Poenitentiam^ vitseq; emendatip?}"
nem,
PROGRASTINARE,
iadiesnajinQrq» fecQturos*. •
^^^l&^xf Vi vermium intcftinorum laborant
morbojiacidcntidcni hauriunr, vt domcftica pc-
(lis, hocliquore quadcbria, fcrociam difcat ponc--
rc, &noxiosdcntcscohibcrc. Imitanturhancar»
tcmmali, atq,- ( vt funt ingcniofi ad ncquitiamj )
cum affli&aB:cOQ{citntix pctontut aculcis , . morfuq; improbi Vcr*
iiufciafaocynitmftrena^;Con(pii!!antiqnomod6 (pelut^
dorci0pii4:entitti.lii^nt:camifitcoKftttni> <ccomi|Oiiantinintn*
Ontaena fiieta^cm.. Hinc illicTocesi necdnm dlcinm oniniam ibl occi»
flipibiaoi! ^ • nondnmeffilixetunt omnesgttttnls» arenttltBdmneMondttm .
mMctam elapic (itnti clcpfvdta: ieniattttjqnadians poenitttdf nlanbmentnm
ain£Sam' ^^^^ Iacfindo> 8c dilacndis n oxi»rTnico(iiipicio «
poflUmas negleda redimcie» brevicit compendio mercati bcata)n.s
«i'»»*' zteraitatcm. Etquidtiepidanuisf in caju£Vi$ poteftate> arbitrio^
cujufuis ftat fiia falus. Itaq; nunc dOrmiConfcicntia, quiclcc Ver-
mis, maturc fatis Cras cvigiljtuTus, aut cum ad canos vcncrimus,&
fcrosaniios; fivc, quando Iethah"smorbusad CharontisCymbam_»
nos juflcritambuiare. rumcninivcroconuafabimus vokntcs, atq;
cum propitiatopcrcxomologcliaD£o>migtabimus. in,aIium or--
bcm, ad coeleftia Tcmpc.
1 1. Polchra ha:c eft fuafio, & lade plena •> fed pcriculoia oppidb :
m^i^Ta"* ^"^* ore.ftygi; ycteiatorisnatadl. Id mc pulchrc docct D. Ful-
monis.' gentlos» bisapcrtiflilni^yerbls^. Mki^iidqMeofrefiiemer diMm
#. fb^f. ftiUiiiuimtm$viitut Jfiv*mi fiitm^s remij^mt 9htifi; mUm^juftitiMtU
mtrecoKf^ertii Mt rmuffimem mmimodu dej^dmety m^r/iomm mgU^
^^11^'^' ^Mmf^bfiemitjhtift^
Digitized by Google
'LiB. l Paragr. IL ' 29^ '
mtrraMtprjtcipites ingeliennam. acjtc ille caffidm humanigeneris inimicus ,
gLios deJ^erattQnis temeritAtefrdcipitaty alios autemfallacis Sj^ei dcccptione
fupplantat. Scdplaccthanc doemonisftropham,diligentius exami*
iiare, vt pofluniiseitreUlas cjus tendictilas , quas ponit illaqucfta-
dt&tpxamplitsimis» iho cmolamentQ» alien o damno.
Lylander<ip(iiGniiisaftutiiipiil|os)dicetenonaunquamible- Hli
bat ; vbi quod vellei^iimi aflequeietar leonis exttvifi » ibi vulpinum
applicandum efle $ fignificans, quod lionefiis lattonibus fuadcri
]ionpofiet:ffaade>dolirq;perilcicndumi. ScdnemoptaB Satliana>
Aanc regulim ftrcnue obfcrva^ liicvbi^mortalbs nOnpoteft ;apert& l^^^^^j^
vi fubruerc, fallacid rolctcircumvenlresnitis bene armatus, quan-
db pulchrisad fpccicniargiimcnTiSjpcrruadctnocitura. Qualc cft,
ciim dcniq;ab hominibui; flagitiofis idimpctrar, vt converfionisr*
fiise initia, rcijcianrin fihcm vi vcndi : aut faltcm in /cqucntcs dics,
annofiq,*rolis vcIutiUisobtuturos,^quibus^cum advcnciinCj co-
mcs Boenitentia fucrit cxcufla_,.
Ncc pauculi mortaliuniihoc tam fpcciofo Cacodarmonis ver- I V.
botlAfiaudcm du^i funt; imo in fuam pc£niciem,camqi nollo xvo
i^pacabiiem. quodii; indignius eft, ctianMlli dcceptlotiis !aquem&: qua <^
indiierUnt» qilcl^nie.lioribus ingcnij donis^ Nataraiiberaliikfexco*
lUit. Iam4ae iUnd(Co|rficiiJiO|^emclveramfm flrephe.
Ettamcumcavijje rstmeSfffipe ueatffercaptmefik'
Igitur quifquis ftygis vulpisfiraudulentiam, in materiaprsfcntt
vult evadere , mcliiis non poteft, quam fiIentio,.& aurium obftru-
dlionc. ncc attendcrc oportct loqaenti, nec rcfpondere. omnis
hiccongrciTus, pcriculumhabco (alus itat in fuga» autmiiHone •
pcftiferi vctcratoris.
Quainrc nobis luculentam admodum faccmj excmplo fno V.
praeluxitS. VinccntiusFcrrarius. Hic fcelicifljmusquondam pcr r»^'f^s.
omnemGalliain, Hifpaniamq; Ecclcfiaftcs, poftqiiam in S. Dni- JJiJJJ^J^/,
ci Icges juravit, viridi adhuc xcate adolcfccnsiconcubi^ node,ante i.eMf.f.s'
D 1 1 parsB %li|l|i> pro im pdtrandA LSA\q fitorvirtute perfe vcrantia» ^J'^
fupplicabundn^^lviditinfper^adlaJiMft&ieTenennd&rpee^^ ^
nem/fc lbAgt>wfljyiniiiqj>|i|b^
ood«monerai|£qiMil«|^^ vi- ^,-, '^tr. i
uum dnpleit%iblil<B foriiHnpoiliiif demulfiun Ibnge ae s- vincea»
Jate, in omnem partem evplii^aKitbarbam, ta(ric|j ^tq^ excteatiofie ^j^*^
pro|ufit:b«c £Uiendo yiaccntioauditascll«qiMUi«i palpttO']^^^
giftcr diccre. vciim Hofcas mc Vinccnti; vnusiitm cz vctemiislim*,
lis Patribus , qui quondaiu .(everi Ereniicolc» extca hoiiiiiiim<
ttts, <^.gy pti.(blitUMiiiiein iacolu£ce< Scd neialUris» Jioc genns^
t^jcnmcaaii modb anplezatns (am nam flocidc^ttventnti j
annosdonaviidccnmannisjnveniliagandi^ amotei^ areneiet»
omne lafciuientislicentic conCodiatium. pQftca v%(i vuiifnmatuni
£itur fui volnp^tnm., & i p fa mi^itAcCtus docuit a^ftttmadolefiaa^
ti« dcditccte» jani propc incuruum filiccrnium; optimo
coepi vitimo&dics D e o transfcribcrcajtq; in liorrido dcfcrto ,
vcrQ prionis vita:dcli(fla, vaoquafi fpongix duftuobHtcrarc. Se^
qucrc crgo praecuntcm,^ annis tu is(dum in florc £un£)cooccdeaU^
quid.noli tibi ipfe carnifcx ficri,tuum4; corpufculum pcr tot icjn*>»
niorum , flagclloriim, vigiliarum tormcnta, cnccarc anrc rcmpus. >
Scrva tc fcnio , futuroq,' tcmpori; potcris poftrcmis diebus, vna fi-
dclia (iuos parietcs dcalbarc, vna pocnitudinc vnivcrfa clucrcpcc«
1^144. cata,&fcKiicitatcm xrcrnaturam compcndioiucrarijlongx pai
p» tias D E v s eft*.^ fKtfergtkmes ejiutfi^r «mmdtferA ejut, > 1 ; .
VI. . , 4d?e«tit.£u^:yiiMeatifu ez cantilcDahacqubd l ftyget
'V^^i^aimi^QMk^ occineietatq; invitatet ad cafiun» mdei
fott^ ikicttlis exfttigeret; itaq: inm^am ciuceminflit avolm: ipl^:
in airepto pteTtt«piopofita^peitijMckeiftetit.incmor haud dubi£
Mi^film. ejus» quod D. Anfeimns olim Guiifiim^iccipfit: fUd^fant^ im fktu-
1^.1» rMnh& forjiian non fktwrmm stsiem, fism
dimittitfroJuhiOf^e^mteiimewdtfHldferditt prohatfimm 4n^rr,yttift
^xfeHAty&merttnrnonnccrpertj^. Ergo cx Anfclmi mcntc , vcllc
€pei cj- infolcntcmconfcicntix Vcrmcm ladiarc, fpc ccrti refipifccndi»
peflcndz ciam dicscraftini,vcl futuriadvcnerintauQi.autcummoleftafcnc-'
oliro poe- ^us,& fcncdtutis pcdifTcqua acgritudo obrcpfcrit, fatui cft hominis'
ttncdmluM confilmm. nunquamnoccBtiusfit filcntium, quamcummalusm-
bct Twi- tra vifccra Vcrmis obmutercit,imp{ctus tam inanibus fpcbus. pol-|
SaTprpr ^ipitatio capcftcndi olimmeiiorisafumi,tantum iiabet Viinitatis » »
quanrum U^certitudinispromiino ftttnriiquodqnidem in ptopoli^
l^m9|^etiafteztia«oftKameftpmc(faHi^ Samobawiiamquifqitisea/.
J»twyg mcr^tfiwfer ittfmJlifinfe^tittL w{, >.\\i^\
Qgwpc^iaiiQawticiii^
- 4m^cie. nil)»tt6Ml«iMUtationcMmlls piocnfliiiationos Im
lc|9^ilk#i^cicndum cft citb.quod facicndum femd ^.piSo iteefillitf
t^te. tarihic funt Fabiijqtufibicittftail^OWftiraanfrfin»; pNCft
|)n^v«fi|iMuiQfCcdBa|^ ' .1 :ijt^v.:
Digitized by (fbogle
. :. LiB. I. Paracr. IL I.
Ros fntcr, qaondam fiiit jtrvcnli nfc, qui poftquAm fc Ovdini VIT.
ficro translcripf»ircr,vano turpiteraugurio dcccptus,rcligiofac vita ctLCfrtm
jugum turpiusabjccit^non fine lamcntabili tandcm cxitu. Nam,vt
ad vcrisiaitium. Cantantcm aliquandocuculu audiviti fccundiim ^''"t'^J'
viginti duasinterruptioncS)quasfcceraravis(ex rcccptaciiam tum ' *
anicularum perfuafion }crcdidit fc totidcmannos fupervi^urum.
Eaproptcrhomo nimisfupcrftitiosecrcdulus,&:pcrtxfus priorisin luvenii,
clauftroafpcriiatis, ftatuit Rcligioni valc faccre, fcd; adtiiundi il- '^?*?' ^*"-'
lcccbraspropcdiem rccipcrc;ccrtus,vigmti annis.pcrdclicias malc dcce-
abfumptis, rcliquos duos Icriaepcenitudiniconfccrarc ; honcftam p»»»» «ec
coronidcm morriadjcfturus. Scd falfuscft mifcr fpc fua, quamcx quc^'"^J
icuculi vaticiniohauferat: vixeniminfamisapoftata,guftare cocpit uit, nec
adcocalide amatas fa:culi cupcdias, dc prohibitus cft profcqui coe- P.""«<="-
ptas.-ftatimqj poft altcrum tam roedaemigrationisannum,mifcrabi- pit.
litercxtindus £uit; juftiflima Numinis vindida, vc ncqj quosfibi '
promifcrat,vigintiin voIuptatibusartno5exigcrer;ncq,- poftrcmos •
duos,quos pro rcfipifccntia fomniavit, invcnirct. Rcmhancom- '
ncm , & miftlli juvcnis ftultitiam. aptiftimis vcrfibus ante oculos
ponit ChriftianusPoeta in hunc modujn^. i'
Titrpis abexcelfa ru^fabat CHCMlf44 ornoy Alfh^A. ^
DuUifonM inter cantor ineptm aver. . di^M.F:
, Mu decics fralium jam riferat aura /onorem^-, •
{^ddiderat paufu vox repetit» duM..
V K^udifthocjulfenui quiddovirtutibus.tnquif^' ^«ptTlu-
-• Et florem tanto tempore perdomeum-»f • vcnii hi-
K^tigurium accepto potiits h me Cuculus annot» • v • . • . .
Ftginticantat vivere pojje duos. , . ' . • • • ■*
Ergovale VirtuSfVigSKti fcilicet annU^ ' • . . ■.
Slups genio vivantydeltciffif,'. vd^-.
^uirtfhanty tibi dono dms,quod fttfjtcit. Pheu!' '\
^lukmfatiJuvenisfrodigt44iJlefitieUl " ^ .. • -
Credit avi : geminutn nondum compU^^crat annuniai^ . • ' •
Citm jam ealua levu^jam bre"»is vmbra fuit^ ■
Figinttj^ vbifitnti cecinit quof Cuculfti annos ? • • *
digntts famulo ifie prophcta Jiio.
Ttanimirumcumhocinfclicihomine, fiunt vtriufq^orbis fabula'
nonraroilli, quilongamvitam, fcrofq;annosfibiperfomniun]j»
(pondcnt, vtpcrfuafi dc facilitatc olim pocnitendi, pergant aada«' • ' ■
cius iatcrioi pcccaic. Stukuin nimis cft> fanaconfiiia in cara acta* • - *
um
I
t
32 Prqmontorii Mal^ Sp£I«
€tMi(,aQtnonniOcgcain,&morbis&ftiilo&ti(centcBi;' ^'^^i^
IX. . S<^(icnim<]3>]ideti^ttfs.(ia]icetcz$atan£diaam
l^itlt ^°^oris)iftudApoftoIiplcniimroIadodogma.iffidtAiyJi^^
• • J* accepttone dignw.quhdchrsjlusjefrs 'venit im himm»ndtm,pimti^t
JalvosfMere. Etilludaltcrum Vcritatis xternz A^crbum, qbllil^d
MMfj^MA. cxcIufusDE I filius vrbcSamaria^difcipuios ccoelofulmirtacV«)feii-
^r^^fa ^^^^^^'^"^^'"^""'■t^inos civcs, graviffimahac incrcpationc caftliii-
***"*M4» ^'^fi ^ «■«/w Spirituf ejfis, fiims hnminismn 'venit animasperderefjAl
Janare. NcqiVcrbfalvandisanimabusvidcturDE vs ccrrunitiftb.
locafrri. iPUs,ccrtam a:tatcm,annum,dicmprarfigcrc; quodvismomcnttttn
ScxtTffa- . Expcrtushoccft.&quideiningcntibono faoillc latro.qui
tronisex^ "Oolgothaso montc, Chrifticrucifixilatuscinxit, &: ipfciitfami
JideS'?? "^Wt* ycnduUis. Nam tanictfi vitam -omncm per mifl^ifc^
animarc '^^'^ ««^erit» nihlloniliiiis komU ntoi; ^altet^vc^ prinfqttfttii^g^
imptos mI 9etaniiiiani,ilhid omdi faeictfro luaVfasVcifbttin audii^itM^niiM
l^Z^X^ ^ifitftritdUfi, HttjaslibcraIimmxpromimonismenHyr1>;CSfl|!|^
(«eiiiccaT ^oftomns Hc .aio t LMtto iffe,fiii pendebat tn cruee, noh eguit prolii^U^
fetiftrm^^vt ingrejjum paradiji mereretunfid tMHtitmeiffMtjlfijpeHt^m^
iteeTMimit pojfet proferre fermonemimvtimra vnummementmi iempo.,
9. tlnjj^, rit^totim-vitM JceterAu ahfoluttu, pracedere Md^arMdifum rtiam JpoJloUr
mer^retur. "Ncq,- minus & De i 'bonitatcm comrhcndat,& fidticiam
* impiorum roborat D. Arnoldus, occafionc iatronis iChriftotam
D.ArthU vclocitcr in gratiam rcccpri. Ejiis hxc cft pronunciatio. Cum jam
^7 anima egrejfum accelerans, in primis Lahrts (Jfet^& hora t>ltima adtentaret.^
ckrijfi im ■^'J"° '^nimo ihat, nec vrgehat fonnido pocnarum €onfc/entiam,qua fe fangui'
*rm€e, . ch rifli praterfluente, fentiehat ahlutam. E t n o n m ul t6 p o ft : conjide^
rare inauit, necejje eU, quid poffit pcenitentia ; quando hontts Dominu-s^tri'
.Mtf^^ewrde elMmtmim ad fe firmm fuum, ttiMmim vltimo peeeati pmtm
uegligit, DeniqjttfbrevcCompcndittttipropoaat^&divi-
jn^Sitfcricordisc*^ hanian4srei!piiccnti«; t4/r«ait, ndbie •eemritp
feenitentia regida ,eonfeJJionik fi>mM> htdulgentiMfrMeo , ^ei txemplum^
X Atquchinc aliqal <vtpittattr]ri»Ufil3animitatimdagmacon»
Argumea- feterl,ipcmitbi inda[biam&chint, cti am cilm inopcs virmtnynydi^
SuiEfili" ^^'^ vitioram • ad crtrcma vcncrintj facilcm apud De vuveniam
turcped. iuorumeriatioruml^coilfecuturos. NuIIamcflctamcztremam vi«
tum cx tsp^odumjcuincgetur condonatio fcclerum. nunquam dcfu-
{at^lnL turam Numluis clemcntiam ,fi poenitudofubcarpectati. qnod v-'
: «nobtiAiiir quot<}iiot conoicoingcmue^ ferib,idcm imr!
potraturos.
Digitized by Googlc
. - i . LlB.L f ARAGR^IL n-
"pttntvLtbs. UttoiQisyciiiam, Spem effisinrproboram niortalianLi»
Ncq; diffitetur S. AuguftinuSf cum dicit Dmn!J>£t^s'tgmth Miiori, 9-
reftinMt . imms/tii 'de$iti cmiionemt^himikw-^^pneri^^tonfiripjlt fimritA- ^^^^^]^'
• tm^ vt M/Uttint^jfetVeretyotiiifftfi^ $ &
friltMtmit^mimfiitfMemmerefiirethef^iiiy». ' -
^Sedhis^^non 6bftantibus;megoeand6m(ccleratisomnibnf' XlT*
'fortunamin mortcriruram/quamnaTlusiftiiiclatro dandum-s
cft aiiquiddici, qua D e i filius'in-mortali came, clavis fcrrci^i duto«l' *
• trabcfurpcnrus;foecunH4ranguiriis'fuirluvia,tcrram irrigavit.tum quaiitcr"
cnini fimul & cataraftasdivin^aeiiiifcricordi» jufTit fluerc,omncnL» fJJJJjj^
•pictatis fuxabylTuni, vnivcrfum charitatis'ilicfaurum patcrc; to ra5s4hi
mirum adco non fir, co tam fclici die,'latronem Clirifto proxt- homiaiboi,
mum, fingulari exbcneficio audijlfc promitfentis voccm, /W/O'
tnecum erii in p4rddtfi. Itaq/homo omnibus vira: fua:annis facino-
rofus, vltimam quam viditluccm ,TcIici claufula fignavit; cadcm.
■qachori&vcniamcriminum e o obtinuit, & paradifum in-
..grefliis eft*aafo excmplo,atq; in niillamTcquelam trahcndo ; ctiam
D. Bcrn^rc^ |pQientiente;& iftud afiirmante : Si kene memini, in^ ^'^*
nmi^eifiCi^t^lf^^fmm iiHteniefficfilitMtgmj^ / ^ g.
tia: mniS^nSMinfiuriiScripturAnifivrimifiiliceiUn^ quiinfn^ ^ -
vifdj vere parhituitj^^Vimdiifii^eret ifilfu,vt nufftisprdfimat, "Et 2%em
• alibi fi c a i t : iicet Utro venimtfneruerit in fine, de omni fko'erimiiie, mn /"^
. tmnen dcdit hnftiz Atis ypeceandi & perfiHerdndi amhorit.ittm. ^Jf "'*.
'HalluciiranTurigiturturpitcr, qui dum optimam aetatis par- XII.
tcm in flagitijsconiburunt, ipfifibi liberaliter fpondent, certiflfi-
mam olim pcEnitcntiam , filiitemquc indubitatam. Scd hcu !
non fcmcl confilia iftorum funcftum habcnt exitum ; quia qucmj
conantiir cvadcrc intcritum, in fugafua qiiandoq; invcniunt, pari
cum yEgypti;sinfortunio. Hi (vt in Pcnrarcucho mcminit Moy- '4'
i);$)«Mlugitiuos c tcrra fua Juds:os , vfq; ad maris rubri initia.^, JEgyptij
hoftiAibUlrljfeyyiMttttitfettt, novodue ac ptane infolcnti miracu- i,"^^^'^^?^
lo,aquslndtmwfl|tt|ites>viam Ifraelt patefticcrenti 'ftatnerano ,„„i ^
concordi(ent€ntil>ilaprospcridemmaris vadum perftqui .* bro> *
tintfn fibi minikSy qn^ iiiis flndns propitios fbre> atqne in fta*
tionc fidcliter perfeveramros, donec crupiirent. Sed decepiu
fpes Hia ^gyptios : quod Hebraeis nngulari beneficio \ Numino
ConceflTum fuit, ipfis ntgatimicft. Itaqnc tum dcmum fe perpe-
itmconciafiiTc renftniiie • qoanda aquiff involoti vndiqne » aiii-'
% manu
Digitized by Google
3;4: Promontoru MALiE Spei.
mam diiis excccatioDibus plenaoav cum bdc tota iapcligiis <xpii€«^
wnt.
XV- Cavcfismibonc, nc cum infbrrunatis /'Fgyprijs tc ipfiimj
pcrdas,atq;in ftygcmpricipircs, &rubrumabigQibus-marc ; ciiin
vcl maximc illud dcciinarccogitas. Pcfllma cil hxc confecutio, Sc
yH^nl^ magiftro Doemone profcda ; larro pcr omncm viram fcclcftus, rc-
centiuni fipuirvlrima anrcmortcm hora, flammas infcrorura evafit, inrcr^
iaterpae- paradifi inc<5Iasaftcrtus cft. ii;itucpari faciiirare, fortand nondilll-
Chfj^jMoo' inili, pcxtcro cras, porcroolim in fciuo» zg^ritudinc , poftrcEtia orta-
— tc, V I tima hoiuli» momeo to itnQ» admeojtem. sedxxe. « icdiie acf o£%
f4Rim Denm, impetcare fceienim veniamrcocy tum effugeie» ad«
coelum tianOrei iuvatintefim bonamm efle cerum» 6c pcrpetua Sa-
tnrnaliacelebrare> curi(^ne Iblutis» inomnes deUei^laftareaai-.
mjum* Etprofcdb , quantuin fallacic contineat hmc vanilQma^
pcrfiiafio , naca liib ftygij yulcauii.maUe.o« jam aggredior amde^
liiUdcmonlbare..
PARAGRAPHVS III.
Craftmuiii quam incercum iic ^ va,
lentibus GRASvpoenicere,
Rimiim cnim, ncmo tibi juratam fpoir-
fioncmfccitdcCraftiao, qu6 tu reijcis omncm rux
rcfipifi:cntisB neceflarium appacatum» doiorcmve-< ,
mm de peccatis» perfedam exliomolbgefin Icde-i
rum,propofitnmadamantinnmnonitctandi totieffl
fie<iuen«ata. S. Auguftinns- neftenrcs momm inu*
probos, iflialutis cania» fic periculi fiitadmonet» . ImifiiuUi dk^im .
. eerdttusfuis:. SiftMmi^^t»ii^fimfk€inkvUni9£fi^fm€iP
ricors(fit»t verjieiterferFrtfh€tmmfrmifi.}mfi^siniiiuitMtes mes^o^
mmimK Mfeitur. qiurehodiecon^^ertort&nomCtLds? ^rehodie&tiottCRAsf^
SfeaAt'im- hodttmissdieSyfteiH hefiernusyfit innequijJimAvoluftMteJitinflagitio* ■
fionim rumgtfrgite, volktetur inmortifere deleUatione. Cxas cantertar , (jr fi-
u * ^^J}°^^'^^^ ^^^'» ^**}*^ reifinis ? dicis, intquitatum mearum, Bene^.
t^S^nt» gAude, qutacrafiino iniquitatumtuarumeritfinis. ^utdffi^nte CRASTim
tiVM tu ui eritfinis ? Ergo bene quidemgaudes^ quia propter iniquitstes tuus
tonl^erfh ti^i, indul^ntinm. Dern fromifi^ fed crefiinmn dtem tibi nemtt.
ii ' fromi^
uiyiiizied by Google
Llfi. I. PARAdR. Ili: ^fS
fromlpt. Aut , fi fhrte promtfit MAthemnticmy longe aliuJ efi„ J^nam^
Deits ! multi Mathematicifeftfferunt, quia Jihi plerum^^ lucrx promi/erunt,
^dfdAmnA inl^enerunt,
Idcm inftitutum prolixiorc calamo profctjuilur citatris jamj II,
Audor, falubcrrima mixtura tcmpcrans fpcm vcnia: , cum inccrti-
tudinc futuricraftini; cxoccafionc paganorum, Chriftianos accu- pj^-^nJUj'
rantium,tanquamnimiscohBdcntcsdcimpunitatc fcclcrum, pro- temperae
ptcrfacilitatcm pocnitcndi. Eiushic tibi vcrbaadnumero, dienif- CRAsriHi
rima,qux m trutma rcttx rationis cxpcndantur ad pondus vcntatis.
Hjdicpag/inorumy^'it^opprobrium,quMletnnoseJl? ^uidputatis fratres ,
^Hid vos putdtis dicere nobis ? Vos corrumpitis dijciplinam , morefj^ generis
immAnipcrDcrtitUi ^^nid intfeheru ? dic quxm ob rem? qmdfecimus?
T^x/ido inquity hominibus pcenitentist locnm , jfromittendo impiinitatetn om.
wumdeliHorum ; ideohominesmda faciunt ftturi ^ quod eis citm con^^erfi ^ ^ ^
fuerintyOmniadtmittantur. Hinc ergoopprobrium. Scd rcfpondct fri- ,»p/s/.iot
uolo oppugnatori Hipponcnfis Antiftcs totidcm vcrbis. ^uid agis r^mediS,
mifir^jinon erit portus tmpunitatis ?Ji JuU fiiit peccandi licentidj & nuffiL*
peccat orum ejl indnlgentiay vbi eris ? quo tbii ? Sed tamen inquiSyaugent ho»
fKines pcccata, (pe venice. Tmo augerent peccata dejperatione veni/e. Nonne
attendis qnkm licentiosa crudelitate vil>antgladiatores ? Vnde hocy nifi jam
tanquam ad ferrum & vi6fimam dejiinati ? explere votunt lihidinem , ante^
qnam fnndant fanguinem. Nonne hoc cr tu tibi diceres ; jam peccator fum^
j%n tniquifSyjam damnandus, nulla venia /pes eji. Cur jam non faciant^ y
quidquid Uhet, etf non licet? Cur non impleam, quantum pojfitm dejiderio-»,
fi pojlh.tc non rejiant niji fola tormenta ? nonne hoc tibi diceres ,• & defpera-
tione tpsd pcjor jieres.potiiis ergo te corrigit^qui indulgentiam promittit &
dicit : redite prat>aricatores ad cor. nolo mortem impij, tantitm vt re^^rta^ **•
tur & vilpat. hoc proculdubio, portu propofito, deponis vela iniquitatisy con^
vertisproramy velifcas ad jujlitiam -^ fP^rans vitam, non negligis medi-
xtnam. Nec in hoc tibi difpttceat Deus, tsnquam per iflam indulgentja pro-
fftiffionem fecuros fecerit peccatores. Etenim ne defperatione homtnes pcjtss
^itfcrentypromffit indutgentia portum : Rurfis ne de Jpe venia pfjtts viTfC'
rentyfectt diemmortis tncertam-^proVidenttfftme vtrumj^ confiituens ^ &
re^crtentes qu^ recipiantur, & differentes vnde terreantur. Nolt dejpe^
rare,promtjfa ejl indulgentia tihi, Deogratias, quia promijfa efl ; teneo pro-
'miJfumDei.Ergo jambenevi\>e. Cr4s,inquis,benevtt>atn, Indulgentiam .
tibt Detts promijit j Crajiinum diem tibi nemo promifit.
Etcxpcricntiamultiplcxloquituisfubitb infpcratis cafibus, IJ^»
lioxnincs cx hac vitaabripi, ncq; vidcrc fcmpcr altcrius dici folcm. S^^rlltij!
2 IlU
Digitizeu , ^.oogle
t
In rcm prjgfisntcm cgrcgie Scneca Tragocdas air;r. •
i^mtesim ^ 2{emo tAm Dil>os hixhuit faucntes
^^h^** CraJIinum vt poffit ftbi. foUiceri : : • ,
^sDtus »ofiras celeri citAtds
Petltacx ' ' rurbint verfit.
hiftoria fa- Suntctiam obvia.pa(rim cxcmpla.i Eglon Rcx Moabitarum , quo-*»
dicaurcspcregrino.dcctit, audtcntiam.fccrctam poftulanti; capujo ■
*'* tcnus gladium in vifccrarcccpit} vixq;;,fcnfit;Viilnujsai^tc mortcm.
ak^v.^» . AbimcIcchforti0i|;nuniiiero^fti, cum toiri cxpugnandx.fubijo»
inaUeccuU.lapidis jaftu ita4»ro(travlt ,.vt'po&'Ulam
Jiem9laccmAQipliu$.auU4nia^cxertt;: Qa[d»qii6iA:A]|Vi(Mi|te|u .
ampIexu9.^oftuUA,uiiiUJboilile;Lm<(iiqn^a^ -
ifay. xt.;. ccmfistffiliLefUtepeAK t Ab1at6|i,^ma«
X4« gni5 (KiKil8i$ adpatris cotonamgradileiMk eadkl » quem fi b i vido*
riofiimmjUciniccrcdcbat, cxqucrcu pcpcndit, infclicis hadiludi/
/#;. 1.18.-. fcopus.). £il&illudtrifte>qu6dJobi> SaQAi(I]nii parcntis libcri» •
''''^* interconvinales dclicias i inopinata domu&niiiiift & dijD eodeiQift.*
opprc fli, &. c o d c m . fc p 11 1 c h r o.fiin t: tutn ala ti. 1
I V«* Quod fi.cxrra.facram paginam lubiet cxpatiari, ad profina^ ,
monuincnra; Anacreon Pocta, qua voluir hora vinum guftarc^, .
inifcrrime jugulatus cft : nullo alio vim infcrcntc, prztcrquaniss -
vuacacino, quiingula hajrcns, nondum cbriam clifit animam bi-
bcnti. C..Pebius.Pamphiluspra:tor, cxpucro fuo fcifcitatus
horadici/antcrcfppniunvcxpiravit. infelix,.quiaitcc.pfroximaaM ^
ffrtGM/i. mQ]:t^icic.li0i;am>d([qua;.qa£fijt,iat£lJigcrepotuit.t. Cie^arprtB*
tor,damman«cali!ieumiactaitreztiadaseft.';tafltiun habuiu •
temp9tisfpatittm>i:.vtboAeile.veftitus.mortem:^ueremt» ad«« -
tetnitatkitecda&uiamo iE(chiiu8,?> Poeti|(alvafter« locoapcico
ii|(edciatf &aquilaiUblim^i>rctetvolan^. 4C teftttdinemiyngui- .
btlSLf<$C!n5,cuai fpkndore calux dcccpta, rupemctcdcrctxptaedaupi
caplri pcri n dc, ac lap^diiiUHt : fecit^ adcb vnocafu; &*aitcmm»..
fcdfatalcjoiiEfchiioi' nam co idu mottuiiftcft.^ Fuit illud;'he».'
fcio admirabilius anmifcjnbilius, altcrius: Pocrx fpcdacuium.
Philacmon iscrat,qaicum vidiffctafinum,intcrca:tera mcnfc bcK
latia, ficusparatas vorantem,tanto diffluxitrifu,vtimoxcxpiraret.
P Ctnfm ^^^^"^ ridens, hauddubicetiam cidiculusihincadinfcros migra-
Mmftr7,n ret. Zcuxinquoq;pidarxfaciJc principc,'jifuspcrdidit. iditacvc-
^ttmUimrt niffc produut. Vctul^^ hic homo depinxerat,cdentulam, vicram,
annis^ viiibttt dcfc^illlmami vno vciboa fGCAun^um monftruni.
^ u ^ DunL»
Uiymzeu by ^OOglc
LiB. 1 Parag. IIL
Xhm tt albiblati» vt fitr 4d otms recognofccn dvan fe acclngit» cmi*
templatttr^iiAtabcllaadicttlamiliam fufodnatam , breviciilaai»
aridam , cxfiiccamycxai^cms bucciUentam» rccedcntibus oculis»
pcndcntibusgenis,' exffante djeorfunirmcnto, dcprcflb introrHip
orc, fupcrftantc nafo, ncqj intcgro,ncquc ficco; cnimvcrb fuborto "
a£atiniLriru, ac fplcnc falicntc > mox iQtercIiifo fpiritu fuffocatus»
cxpiranf4uc>comoediamiianc>omacin^(imulq^vium,tragicoexi-
tnxonciufiu.-
Itadcniq; leviflimaqua:visoccafio, homini vitamadimit, c- V. >
tiamcumlongiim fibi Cras fpondct corrigcndismoribus^. Vt TeiUm©-
proinde rcdiirimi cxclamet>'vcriiIlmuS' Ciitifti4mitator Thomas
Kcmpcnfis : ! fiitUe , qmd eo^itdftedkf^viihrmm,- imiftmMim^b»' 7*m»v#
OHi^fntiet^mMt^iMiiietuikm^fKUM mtieUtriMejMmerfiiti^ r^/^sT"^*
iHfsk dHwetttiseirvtiemfifegit yiBewNmitkmtiitianffiit; iBeUtdettde fi
ttemfiteh:tUmtig0e9eimfim,0liittfefie,dml^^ Idtm*
libcaigumentum de morte repcntinaiCraftinumrnonropinantibus
cripicntei D. Ephrcm iati^itt^tofequiturr Mndii dum m^ltafecum *
fihucrunt^aderafiinum non pervenerunt-, et fiBtth refti ptntificut ftjfer- ec ani in
euli '46 dccipitre, dr velut ngni k .lupo; & qudfi captivits s Utrone, nec loqui <^^rffio d»r*
,jfinmtUt^profitHefeifucceJ]crumQ^mUI^^ &
Mmitm fiUstttiim etgj tripn^tituttitimt kijgeittef at^ pUhtttet» > •
Ncmo igituLt libi (ccntifram*potcft'iiicm finc temttrltatc poU' V f.
Ucctiliiednm longosaimoi» fiicicAdc toHat-vlcge tmtndationiaut ^f^'''^ 4.
lcaa«'paBnit<entls>- mors quorddie in in fidi js Utet> quotidic incau* ' ^''^'
tosopprimit,'neq$ vadimQniitnt«xpeiftat. * Huius rcigratia,crcdo '
ittcautelam olim Neophytosmonuit, lacobus Domini Apoiiolusi
diiitiSihodie aut cra^ino thimtis in itiam cil)itatemy& facicMits iLi quidem
tmnMmt & morabirnur, & lucrum faciemtis: qui ignoratistqutd erit iacra*
fiifto. queeH entm vita noflra? vapor efl ad moduumparens, & dcincept •
extermtnabitur. Eft hxc tacira incrcpatio , corum fcripta ftoli»
ditati, qui totilucris, mundiq ncgotijs addi^ti , ita futura pro ar*
biuatuoidinaAt^ quafi. vic« Iu«aac tcmporis.domim» cum tamcn
E 3
vnivctii
18 Promomxdru Mals Sveu
.vnrvcrroramlioiidinim tem^ Aites Di^ Imtii fen<feat,iiNMip
, VII. JEgrcgieinhaTic rem/ocuIus (apicntUBRomansSeneca>poft-
^uam narravit inrpcrarum fcnccionis Cornelij obimm, in procur-
Romaoi» jrcntisjanj opulcntia; impetum mcrlihcluonis : J^uamJIultumestm'
i\\x\tyatdtem dijponere? necrdjlmo quidem dominamur. Oquanta de.
- mentU eti,^es langas mchoanttum. Emam, ddtfc^Oy credam,exig4im, ho^
mresgcrami twn demumlajTam & flenam fene^httem in otium referam^
^ J^nmiMmhi crede, etiam feltcibu^ dubutfHHt, mhtijibi cpiifquam de fk'
lou' dekHfHimktere^ j id quog^ quod UMemr, fer muum exit i & sp^
^imaflfMlmfrewMmu^iartULj ^ cMfm imtdiu riimtmr temfm rmi^im
•d^ iege^ fid per objeurmm. ^md mtem sd mitf g^dmmrM eertmm
.^HadmiJ^hmeermm eSf jMvigMtiederJongMs, & jxrerrMtmhttMue ii^
Mmtfiree im^MiriMmreMtmfrafommm^.wuUtimL^ & eMftretrpum leke^
-ritm tdrda mMtm fretiM,freemrMti9meet4^iMrmm^ fereffetMfneeffimi^m
dfiterimjtdlMtif rs eH. Vriquc nos foitmiatj^ occupamm» fi^inte
tetaUayqux in futunim reijcinuis, vitameximamus mclioicmsfaok
*\ <}ic eamaurpicaturijquandonobisiaGCicumcfiCraflumm. Nam
vtciim VcQufino pocta loquan., \
fcity &n adijciant bediernd crM^mM JimmmMt
Tempora Dtf fiperii
VTTL Arq.hincnata cft illa fapicntis caiitio: w ^'j/5r/m4^//?frj/?//r«w,
Pn^.ij.i, ignorans^qnid fuperveKtura pATiAt dies, Nam fi ncfcis, ctiam tcm*
5"*" . pus fuospartus habct. prnsfcrtim cafum 6c fv)rriinani ; qux ficut
•ft carut& aliqtiibus cvcniunt ad vota, ita multis fifliftre accidunr, nuntque
FoRRM. ionga fiifpiriofum mareria... Scd qnoniam intcctdiles evcnras»
ccnrccm:accfiH(sfma dlc ncccffitas mocicndi ; hcc veib noiT nt6
appcndlzcft craftinijliinc Salomon rubmonct>fooemlamAb vno»
qnoqs nimlom ittCttriftcaricatcm,& craftini coniidcnciami Acqi il«
luc i 1 mii t nda^ lalncis opcra, fedquam primimi cxecucioni danda;
quandoqttideminccrtttmeft^ quid proximadiespantuca litcx(>e.
^anti,vjta4|iuimorccm. Qu^irquis fapit^liodic fibivivitdc Dso»
cnsforfitan moritiirttS; foriadls & hodie. nam ficut nihii inccrt
cius e(^ apudhominem certltudinelongiorisvita?; itanihilccrtitis
cft, mortalcsdum hic vivunt, quotidianis vndiq; nioricndi pcri-
iH^^^ cuiisefTc expofitos. Vcriifjme iterum fapicns:«<y?// homo ftnemfuurn^
fedftcut pifces capiuntur hamo,& Jicut aves laqueo comprehenduntur ijte
iMftuntur homines in tempore malo , cum eis extemplo fiipervenerit.
: • <^4m jucundum , tam mi^ciabilcquoq; cA; aipiccxc pifcicui».
» ■ " ' lum
«1*7«
Digitized by Gopgle
LiR. 1. Paragr. IIL 39
lum pifcatori,aviculam aucupi cefrilTe in rpohum Jnfidct arci con-
cimiatx voIucris,& vclclcamqu£rir,vclgaudiu: allicicntibushinc
indc adcortfortiamSodalibus, fcd in pernicicm hofpitis. nam viat P»fcibi»j,
bcncpercgrinacircura/picit,vix appIauditcantillantichoro,5t jam minuJem
laqucum induta,polliccm violcntum paritur.Similis infclicitas pi- fer&into.
Icium cftiquando enim pinnarum rcmigioadjuti.propcrant ad pr? '^^*
dam,ipn prsda fiunt:captiq; ab hamo latentc, rrahuntur ad cultru> tinu». "
flammam,mortcm.mifcri!quia improvidi&incauti pcriculum non
profpexcrunt,cum poterantdcclinarc. Ad hunc modum,inquitSa-
picns, cotingit frcqucnter mortalibusfvtcum minimcarbitrantur,
eumnihilfufpicantur,du etiamadhucmoliuturmulta, difponurq,
circa futuras voluptatum ilIeccbns,cos CAtcmplo, eos hodic occu-
pctmors inopinata. Ettamen Cr.iftiniefle volumus, & inCrafti-
numferiarciiccre: fimilcsArciiia:,Thcbanoiiim Tyranno.
Huiccoenanti epiftola lata cft,qiia;con;urationcmcxuIum ad- X.
vcrsus cum detegebat,& domum,ad quam fc conjurari rcccpiflcnt; piMf^rchmi
is tamcn jam vino nvcrfus,&mulicris amata: c;<fpc<fiationc gcfliens, ^^J^*'*^
cpiftolam quidcm acccpit,fcd non lcgit. &cum diccrct tabclidrius, ciim Ar-
d c r c fc r i a fc r i p ra m c flc , r c fp o n d i ti Frgoferia wCh.^st i NrM.it^liuc- chia^rege
raspulvino fubiecit,cadcmquio£lc,aconiiu-arisoccifusfuir. Pari ^""perelwit
cxitu,plurimi hominumplcclimur.confpirutin capnt noftrum om* non pauci,
nis infcrorum grcx,agitq; hoc vnuni,vrad (cclus prinium,rum dcin- ^"'/^f
ad ftygcm praBcipitet, Monctintciim fidclitcrDKvs dcconjurario- rcijciunt
ncmoncrbonus Ancclusmonct Ecclcfiaftes. Singuli imniinens '"am pa-
, , . f 1 i -i? nitcntiam.
pcnculiimobijciunr ocuIis,juDcnt nosm cjfcubijs ftarc, vctcrniim
cxcutcrcrclcindcrc malos aufus,ad-NuminiscIcmentiam rccurre--
rcpalinodiam doemoni cancrc; agi dc falutc.dc intcriru,& quidcni
a:terno,rc maxinic Icria: pciiculuin in mora cflc. Scd" nos pigri in
falutcm noftranijcclercsin pL-rniiicm,hn&c fcria in Craftiniini cum
Archiarcijcimus;ncq; ramcii vidcmus lcmpcr, quod promittinms
Craftinumipridic a conjuraiis pcrdimurpridic cx hac vita impara-
ti imus,& hcu! perimus non fcmcl:imb fcmcl)& {etcrnum.Quifquis •
in ncgotioomniu gravilfimojqualc cft arfcrnitas fccurura,vult cau-
tccircumfpedcq; fcgcrcrc,ne illc in ftiturosani^os,dicmci;fcqucn-
tcmrcmittatvirtutiscxercitiuni, &mo»csprobos. quod corrupii^
hodicrna Iux,non fcmpcr cincndat craftinaj quia incrrta cft.
Chriftianc omnino gcntilis Sapicns : mtxtmum bene vivendi ^,^^^^'^^
imfedtmentnm^y eli expeiiatioy qu*ex crdfli/fo pendet. perdts hodier^ psmUmmm
numquod hihcs c^uodin mdnu^si fonund, dtjponis : c^uod vcro in tuM ^J^^'^'**
Digitizeo , v.oogle
D!lij(en.
tiores ad
mala tem-
poralia a-
verrucan-
XII.
ttorimuni.
Rsmmmd.
Jinu,
StgiTmun-
clus ir. Po-
lontxRex,
cognoine
CrastI-
zm.
Aemulot
habet im.
pi OS) poe-
nitf *tiz St
cmenda-
tioaitftc
procrafti-
Mtorcf.
40 PROMONTORIlMALiESPEI.
tH dimHtit,tp^iiexfeSMsf ftiundi^ omnUquM vemnrsfimtt iMmttfH
jmtMt, Ecvidequ^mftadioii Hmus fcrvandicorporis, qu^m arii.
marum noftrarum ncgligentes. Hsfit traarverfa pifc ic u I i fpi na in
gutturc, plcuritis lattt$pccapavit,catharrus caput, fcbricula pc*
^lus, phthifis pulmoncs infcdit; & ftarim nicdicum conrulimusy
ncq; rcfpuimus vcnarum rc<f^ioncs,amaroscx pharmacopxo hau-
ftus, & millc carnificinas : quin ctiam propcranius ad hac fubcun-
damala» fanandocclerircrcorpulculo > 'Craftinunmon cxpcdta-
nms. Intcrca dum animje falus in difcriminc -^laborat/tardigra-
.ds fumuscochlea:, & alias cx alijs caufas ncdimus, diffcrend»
medicinae; rcijcicndxin Craftinum virtuti» pictati^pcenitentiaB.
Qoain reiimillimi.evadimus Sigilmundo II. PoIonoromRe-
gi, quem(tit CitASTiN.VM'Rcgcmvociinn& ;Monebaateamibr«
te»qaosab intimis<coiifilifS.iijibuit,!ho1lem:maditarihoftUia^cou
gere cxercitus , proxinti nocituias-aclcs^ia^caippoo^icgttitttm^ica
propterinieiutam efle ambalandum, ddiberan3umcl€bont>iNt-
blico; de provincijsi patria, fubditis tucndis. Sedaliud nihilrepo*
fuitRcx,qu^vetbum illudfrigidum, Cras ,-Cras id agenras»
iiQdiiCcninknontvacat. Viccali^» cum jterumtuiforte vcllkamit
Sigifmundo auncifIam,dicercntqropportune intcrdpi-poflc i ni-
micas phalangcs; cxiret modo Rcx cum cnpij? fuis/nccjrtam com-
modi tcmporisoccaiioncm ncgligcrct; fortunam ftarc in veloci-
tatcjviftorcm fore qui pracoccupavcrit lrcrum Sigifmundus;nc ad
ianaconniiaomnino mutus cflct,rcpcti;t1blcnne iilud fuia Cr as,
Cr A S; pcrpctuuscun£lator, ctiam inrcbusvcl maximc fcrijs^harc-
<iuc ci caufa pcpcrit Rcgis.Cr.aftini nomcnclacuraai , ^parumhoiic-
ftam, quiacuni nota vcnit.
.£t quid putanius} qttiim-mttlti Ciitiftiananuii in ftlotitncgo-
tio» imi^nnir hunc Rcgcm Craftinum i fiibmonet con(<:ientia, ar-
cantts;fltj6lliifimus.animi.confiiltor:hem.' mi bone, ad caJcalum
revoca;aonos» .qttibtts:hucaAiueinteftina adversi^s inimicnmo-?
dia fovi^i .crttpimra i n cladesj& fitneta» nifi occa/io dcftituifiet co-
natum. nunc, & qutdcm.^Qi>i EyineceflTe eft ponere hoftiles affc-
aus, ac jttxta Chrifti«prxcepra,*in mtttnam rc d i rc gratiam. Quin
etiam mcmincris,qu^nvgravibuste^ifticultatibus non (cmelim-
plicucris i quotics ad tribunal ambUiav.eris ^quot tc litibus invol-
vcris? qu^m multa nunc ctiam fub dubialurisac ludicis ccnfura
tibi pendeant.** qusEfo igiturinfpiccmcntcm tuam, & vc! hac tcftc,
& quid deprchcaderis tibiaccciilirc titulo non bono» fcd vi , frau-
de^alio-
Diyiiizeo by Google
LiB. I. Paracr. IIL 41
ftetaliemminiurid; jam, & vel Hooi E,)ube addotnmosnios tedi«^
fe j penturus fi fcrvavcnsaliena. Dcniq; >quia nemorcmeliiksao^ '
vit, vnivcrfa illa fcelera, quibiis pcr omncm rctrb vitam , optimuni
Numcnpcfllmus homo turpifTime ofFcndiftij nunc, & H o d i
converfionem fynccram aufpicarcdignam ratisf,idioncm pata^y
plcnam inftituc cxhomologcfin : & quod fupcrcft tcmporis.cmcn-
dationi, pocnitudini, virruti , Dco transfcribc. Porcris H o o 1 k
compcndifaccrc, quicquid rupcrioribusanaisinfaiutiscauia» pcr
fummumignaviacfcclusncglcxifti. «rttr
Scdhcmpe^vcrbiimilladHoDiEivaliicratmuItoramattreSr
noluntcfle Hodterni,inalttntcam S igifmando Rcge > efle CrAfilnii i^pprobi
qttando meati6incldit> au t cogi tatio tle refipiiccntla » moram ca« w&m «fe
fligationcpaenitentiarupcrpeccatisiacienda. H$€ mnltt folcno ^q^^^T*
candari, redc^» vi vcndi cotililiamAitf nfcd^ incraftinas horasie* aNim Ho-
mittcfe:Poet4Jac(ice,ciima1t? • *«*^
Vj^uadire&efitnmfner^^tmulMrm* mmM^
£titcram; M.i.tfiit
SerMnimuvitMeflCraflinMivilff Hodie.
Concludo prarfcntem difputationcm cum magno Augufti- XV.
no, quo nc^cio fcvcrius, an potcntius quifqnam climinaverit mo-
rofum '\\\ndCra/itnmn, in quod iniprobi complurcs , plangendaatqj
cxpianda fua facinora rcijciunt. iiusdo£l:rina,auro gemmifqj di- *
gniflima.taliscft. C\€ifericors&mtjcrator Dominiti , auifecit ommMj» .ii,p^S^^
fffMtit. Lmtgttnmisy^nMm»etumfuflinetfeccMMr
rMtorDmimtt^iitliilt^Miimtn^eiiiMmTiiHJ iithii fpiSmit^Mdtdit MdkfCf
longanimA, itQitdmmMmfedekfe&Mtu,'&iffMex'jfmMii»wetlMimMtSSx C9th ^«^* >•
veriimimMdme, &egoemrMertMrMdv9f, EtitimiJleiigMmMtitMte,M^iii- ^^*?**
fnitmortemimpy^fidvtre^PertMtMr&viliMt. DeditfpemveniMytiedeJfe- l^efpcrauo
rMttdo^tmpliksfeeeet^ &deferMtiotimeiidM^iitfeeeMtu, Videtevuem^ &pr«litni*
defierMnm ad MMgemUfeteMmi &videte vocemJperMntu ad augendMffftcMm ^olaapoi
ta ; & quomodo vtri^ vociocCMrrit frolfidentia & mifericordia Dei. Au^ fiagitiot»
di vocem dejperantts. Jamy inquit, damnandtts fum j quare non facio quic'"
quid volo ? Audi & vocem ^erantis. iMifericordta Domini magna efl j
quandonle con^^erto, dtmittet mihi omnta ; quare non ftcto quicqutd volof
Defierat illey vt peccet Sperat ii/e, vt peccet. Vtrum^ metuendum efl , v-
trum^ periculofum. Va a defferatione j va a pert>erfafpe. Vtria^ huic peri-
mmU, &vtri^ mMU qMmodo occurrit mifericordia Dei ? quid dscu tu , qui
dejferMndo volekttfeeeMref Jdm dnitmmim fum^quMre nonfMcio quic-
fidvMUf JtHdiSmfttMrtmtttUmertmhMfjftfidumtkmvir^^
Uiymzeo by Google
4A Promontorh MALia Spei.
^vim* Hdcvoce Dehreducitur ijle injpem, Sed tir^iendus cjl alim
aueue, ne ipfe /pe amplius peccet, ergo & tu diceh^, qui Jpe mAgis pec- .
ca4 ? qudndo mc cony>ertero, omma mthi Dcus diMittet.fACtam qfucqujd -oo-^r
^'K-.i' /o. Audi dr tu Scr.pturam. Non tardes.conlocrti ad Dominimt, neef^ digtr^
dc die in dum.fdii h cmm veniet ira tUim i&i» tempore vm^SA dijper^
det te. Ndi crgodicere, Cr4tmee9KfHrtmn*Crds Dfflieebat&ommsho^-
dier.n46'he/ItrnapefieMuMmitiMOtur.mihi, Venm^mdem^tf^ qiUM^,
■Detueon-^erfionifM iitdH^emi4mfromifit:fed diUtifim tMM diem CrAfii-^
num non promijit. -
XVI . ^ taUbiUcm |$ccbfi« Doaor Auguftinus, brcvitcr ncrTorc-
4ue iSc ratiociniltUL. Longeefi^uidem dtesjudieijjed vHufynif^ ifo^
s.Amgufl. ^fgiiit vUimm^ Ul^eeJfenonpDteJtyquitthrelftseJlvita. Et quiaipft,
•SrS»** .hreVitaifemf9ritiimt^efi^fiii»dofitdjestHmvltimtts.ncfcis. Corr,g^
Ammwk te^pdieffroffterCMuts. nam prxicrqunm inccrrum cd, an craftinurrL»
C.*afVit Vifurus fisi ctiamcum vidcris,dubiLmi crit, faaurufnc fis omnia, cx
»10^101$ poenitcnriailcgibusprxmittcnda chriftianac morti, cafu quo, ad
diesvlti- jj^j^ pcrcndinum vcnturus non cs ? Qua in rc, ficut Dcus iuftifiTi--
r^s.propc .^^j^j^ j^Qj^^ynquan-i inipi;sfubtrahitflnorcsnon dcbiros, &
fpeciaiiagratiarfuxauxiliajita fi pcrcunt,culpa fuapcrcunt;&pra--
cipuc vitlo morofiiluna: adrcfipifccndum cundatiOMs; . •
XVIL Luccm adfcro cx Ribcr» commentationibus» fupcr illl'
ftanda Nini vc, futuiiColitudinc, flc i Sophonia Vatc antc oculogf ^
i^fkm.^^ pofit4; Mceuhthmttimmedioejm^re^htmiiieshe/idgetittum, & onocro^
tslm, & erkim in liminihm ejmmortkuntur voteeuntantis infeneJfrtL^l
eorym in fuperUminnri. Ita<ji Ninivc, vrbium magnificcnri(rmia.j» .
. malttl^i palati js, tiirribus ac moenibus fupcrba , adcb \ Ghaldaeiy' » *
vltoribuslcfi perpcccataNuminis, attrita cft, vt dcniqj fada Ct lu-
ftcam fcrarum, rcceptaculum bcftiarum. Scd cx corvo, fcfalis car-
minisfuncftocantorc,atq;intcrrudcra, civiratisfpcciorarruinani^
dcDloratiiro , Ribcra moralcm hunc fcnfunxj, fclici ingcnio»-
£ttamen> excogitavit. Corvus inquit, nigracft volucris, & tum libcrtatcfua
fcciISiru, abufr, quando cx arca Noe cmilfacft, juxta columbam. ncqj aiia-,.
Wijtna- eius vox vnquamauditurpr3BtcrCRA.s Cra,s ; ccrt^ verbum Hq<<.
'Jf*"* nunquamaudituscftCorvuscrocitarc PerlmncigiturKcM^'
€orlTia. i n tc 1 1 igi potcft homo fmpsobus, & pcccatis ftediffim^- denjgTattt»^'
& libcrtsre indign^ cont^ Denm abulits ; quic}; de c<WVerfioiiOi>
fu^, nunquam hodiernas dici4>cm&cit, ftcUolilimilliidCoryimittkr
pcrpctubing?minat>CfcAsCaAjfi\ ; : ^ J; i
ZVHL &Iiicrony,miuiQHehmi»^X4iii^^^^^
gla^
Uiymzeo by Google
L4B.L PARAGR.iy. 43
gladiumngnificat&ficcifarcm , pulchrum fcclcftis morralibus do-
cumcntum. nam t.imcrfl Dcus optimus, mifcricordias fuas c coeiis
• depluat fupcr vnivcrfum gcnus humanum ; ramcn vbi quifpiam in
nigrum corvum dcgcncravit, & cxpc(5lanri divini pictdfri convcr-
fionem, occinittardantis>animi voculam Cr a s, Cr. a s , in ficcita- c-j:-««-
temdcunitpluvia) deniquc cum fupplicio quoqucac vindidtapcr- a poeni.
inucatari Tclut figladio Dcus abfcinderct impio rperatum tem- '«"(i^
ptts. neqaeetiim merctarCtaftiiiiimpropceckitentia, qui hodier- ricuiofifr*
namabdimpfitperflagitia. Demttsantem,etiam eum Cras ha« cfiCRAs,
biturttmadrcfipilcendum,qaiHoojE tatpiteriieglcxitf faicta- J^J^^^"^
meavidetarvelmaximelocttmhabcreiUttd: * . *
Vt fatas mcntis brutuni fit confiliuni, emcndationcm vitx fiiae
procrafiinarc. Sapicati(fim^agit,quinoncontcntu$eftt hodie bc^
ne vivere, fed 6c hcripie vixilfi^uduit. . Atqaehttc illud Mattialis .
^pplico;
CrMvilocs?Hod}ejiivtvit>ere^Poflhume,Jerumeft\ ' JiarfJikt»
' iliefapit^^tf^uu PoJihumtfVixitHLRi, \ W"*
' ■ ■ ' • • •
PARAGRAPHVS IV.
Iniprobi, qui in Crast i nvm protra-
hunt convcrfioiiem, illudentibus .
fimiles^Deumnalb fufpendunt;
fed damno fuo.
Squcadeo omnia humanae malitiae liidu I.
brijs fimtobnoxia, vtncq;xtcrna ipfa, aeterni patris^
Sapicntia,Chriftus inquamDci filius, amarulcntis Ic
malcvolorum cachinn is porucrit cxpedirc , quam- entia. l(uli«
diu has tcrras incoIuit,<5: morum Ccnfon&Magiftcr. j""™^""
EvcnitjVt cafiigaturus mfana habcndi cupiditatcm, hsc aliquando
pro concionc dxccxzv.nonpotejlu Deo fir't>ire,& Afammoftd.QustCo^^ t«f«i#.9.
tcm.quis animoru fndc motus apud auditorcs confccutus cft? clar^ '^' ^ ^
clLlldat D^Liu^^lklihc ^loda;1li^
F2 " . WWUTh
Digitized by GoogU
4f4 . P&e>^MONTORII MAI.iE SPEI*
^jrr, &deridciM»ieam. Igimr totus applauHis, in fcUcum rifijin i
fic viiuleofiiiii tplcnein abivir. : C&m vec^' ijdeiit Pliarinei , iniio*
centiam Servatoris fiiicocpiiTent invidia fiagellare» & variorunu
jttdicuinindigniscalculisfiibijcerc ; contjgit vt ante Herodcnu»'
Galiiaw Regem, Chriftiu ftarct» clvulms placidilGmiamabilitarc»
citotitticorporismodcftiaimicompofitione, ci oculorum fcrc-
nitate* totiufq^ 6rontis conftantillimo colore ,t)ui fiduciam cauic
QftcaderetaCtiamapud iniquumtribunal* £t quanquam innoceo*'
temnondamnavitHerodes,ncq; ramcn abfoivit ; fcd, qucmad-
^r4»2. niodnm ficcrhiftoricus tcft.uiir • .f/frcV/t illnm Her^descnm txerettm.
JkOf dr illujit mdutufn vejle albd, & remifit sd PiUtum,
IL ' FortafPisctiam ( ficut plurima difTimulantur in purpuris &
fccptris)italcviorporcrat videri regiaiudificario ; nifi vilinimuniji
^gjjj" hominumgcniis, & apparirores, & Iidotes, & fatcllitcs, alijq; cx
infimaplcbc, Dcifilium, (ibi quoq; fcciffcnt ludum» & probrois
fabulae maccriam. fic cnim lcgo : &\iri, futewekmtilhm^ iMeisai
. m$ fmUmtt.fi^veUitemummh&fereMtidtmt fmiemejm, & ituerrags .
hnt eimt dieemesyprofbetiMt qs» efiy qni tepercujft f Sed illud long^
acerbiftimnm fiiitiquo temporeCbriftusIiomo»internimmo8Cor*
poris dolorea^ (atali c ctucis ftipi tc fu fpen fus, pro vniverfis morta-
lium noxis, patri offcnto iogens fmguinis fui prctium cxolvioi
ab ijCdem nihil acccpiflc przteccacJiinnos & cavilios ; heu qaa-
lemproinzftimabili beneficiocompenfationcm!
III* FatccurhancingratinotamanimiD. Lucas, cum ait: & H»^
^ j h^t popuiw Spe^ans, & deridebxnt eum principes cum eis dicentes ; elios ftU
vos fecity fe fahum faciat^fi htc ef ChrifiuSj Dei ele^us. iBudebant autem ■
e; & mtlitesy accedentesy & acetum offerentes ei , & dicentes : St tu es Rex
Judxorumyfahum te fac, Quanquam, ncq;iftud quidem adco mi-
nimcft, nonnullosfivcmagnates>fivcpIebc;os cxhcbrxa gcntc»
tam turpircr iUuftfle Chrifto» cikm le pio alteuls hommiim c ulpis'
fl^lijSl^aibcitJuftitls; quia credeie vix poterant^fiib tam ignomi«
ScJ fc olofo (bhemate Deum pati, & mori tmmortalem. IUud potiiks ob^
chriOiaim ftapclceiidttm eft» liiperefle Chriftianos hodiey qui audeant nonu
faS^y, * tant&m eifibilare Numcn» & lafami fanni > rifuiij cxcipeic DqHm» '
led etiam nalb fulpendete » ac Tdttt cerctts eflet» tialierc pioU*-
bitu.
"IV. InGcrmaniaadlacumAcronianUfpropeConfiantiamvrbein»-
aconflantia fua, intcrhofiilcsnonirapridem Succi aifulcus famo*
l^icsolimcoacigitadmiratioacdigfuinma. Kamia vicini ibidS;
tcmpli
Digitized by Google
LiB* L Faracr. iV. 45
lcmpli cujiifdacoctncrcriojiidicra fiia oxcrcucrut ludibundi pucri. Cnicifixi
Cuaicccctibi,audaculus aligs, ad proxima Chrifti c crucc penduli '••S*»»*
, ■ pucro
■jiroagincmaccclcnit, & apprchcnio pcrgcininosdigitosnaro,hcin chnitiaoo
iaqait,ncceire eft,hunc aliquando cmungere. Hqcc, vc fubridens il- ' '^'^
luibrduut » focij fq; placttifle vifiis cft>jam jam teverfiinis ad ioter*
mptotlaliis» manam ab icone avcllere non valuit. AdbcrclMt ei
mordicus velttt agglndnata; monftfabar^; Ievicalamadolciceii«
tem, dc tcmcf itltisrettab & Nttmin is fai capri vam eiTc. Interea*vlf
foletifamiiiaomni viciaiapercrcbttieft indicavitiacerConftantiaB'
Clcrtts>iratttm Diyu communi prece mirigandum cfle. Itaqsion«
gus rupplicantiumordbcxit, dcpermixti fcnibus juvencs, propae*
ro dcprccantur. ncq;. fuit. inexorabilis divina bonitas ; cx-
audivir calide flagitaiuiunvpoftulata; atq; in fignum condonatae ■
pucrilis infolcntia», afiixos imagini fua^digitos foluir, ipfumqj puc-
rummanumint. Cujns rei vcritatcm, hodicq; loquitur, conftans
priorisrzculi;mcniaxia»iidclibus.tatuilis. Ijgnaca, 6c certis hidorix
vcftigijsmujiita.,.. < - • \
7 Sed heui mtferrima xvi hofin'tempota.nam tametfinttlli fint y.
ftift(iil|pii|afum(ii involane noa deeft tamca matariorctasfoe- HoJic^f
miaamitfiM9im4"c» ipfdmia^oelisD'E y n , atttlcviterirrjden- ^0^',^
tium, aut na(b Ignominiosi fafpeadentiuin: Cbm=caimlatiais»il* ntwibas
iud fitna(ba(iqucmfiirpederejq|iaad6cjufdcm*(p0lpagaSfVari;s
laOamus promiftibnibus» A::pcrpetnlkttn&arione proegnStittm de- n'co\i^
(ideriorum fuftlamihamus impetum.: profe£tb quiH^uis impiommi ^^iinb
faftidiofasin poenitentiancdlitmcMras, De VMq; fuum fruftra cxpc-
d:antcm, trahitin Craftinunialiud &aliud; nafumci facit tant6
longiorcm quanro ampljus mclioris \ itx diffx^rt exordia. Scd pla-
cct hoc irrifionis gcnus,vbcriorc cahmo dcfcribcrcarq; cx Ephrai-
mitis, magnis De I rubrannatoribus, oftcndcrc rationcm modum-
que, quoetiamnuaiptofuninlcclcra mortalcSjdiviaillimoNumi-
niillOitenii?» .^^ ^v^i *
£ r quidfllikfi^immi confulimus paginam , fi-CqncorKlime le • y
gemus« prateepiaDsi quaii id vaum vtQfl^ vtgcns Gu, populufq,-
]inil»liticas».4 petalaatiapeccaadi abftiaerctt hocillam avide cu« ^
perc>vellc, expc£larci&(i fraudarctur cjcpedatibne , minitari fc-
cutura poftpaulo iogcatia mala»pOBaasicilicet, contra armatos
obftinac^ in divinampieratemanimos. Hincillaezpoftttlatio a- ^.^
pudiiaiam: fnd€U,ft9dym)$4tkmfuere vmums^&mmfi^eii 4*C^7*
F s
44 Promontorii Mals Sp£i.
cspe!^'* fX^^^*"^''f"^f fc^^(^f vuaSf&fccit labruJcM? f^ineMenim T>omini
tiscoaf«r« txerciiuum DomHi IJiacl Cft,(j- virJudAygcrMe»e]usdeieit/ibiU: ^txfe^^
fioncm {f^^ vtfiueret jitdieimm, c$r 4tete ijtifMiMr ; & jujlnum , & ettedtmMk
^uoddiir* Atque kcruin apudetradem Vacemf ndimptmUdMm moditnwtjpfjr toi^
"^•^9^ fimmiitttr i»dig9atio,&firarme . ;,. :f^i
!!Sio.sy^ Vt vidcamuseciain exoia cfle DEoilla peccata* qpciidsTctt||
VUt vCa <iuottdiano contcmiiimus» excidinm Epluaim, hoc eil* Sil
marix & dcccm tribuum , vacicinator Ilaias>ni(Haftum ponercnc»
^as.^.i. cum cbrictatc.famiiiarialmmanogeiieril^fia:f&^rinquitjr09«mjg|^
pcrbu, ebriji Fphraim'i fcdihmconcuUthitnrewonAfuferbiAebriommL^
F.phraim: Advcrcit in dcfcriptionc Samarix Adrichomius, cam me'^
t^opolim.quondam lfraclitaruir.,indcccaitribusdiviforum,cxtru«'
•dam fuiflc ab Amri Rcgc, in vcrticc montis Somcr; cindamqjad-
mirabili aidiliciorum Anidlura, nd modum formamq; corona.quo-
quovcrfus profpcLlum cxhibuiflcama:nifllmum.qua:,quoniam xnr.
fiipcromnircrumcopiaabundavit,occafioncm dcditincolis,& fii^i
pcrbicndiy&hclluandi; obftrcpentccontinuo prophcti,3c prof<^^
rentedividaimperia» minis fcmpcr (infiinfto^ian^ foem; gravida^
oiim B. Qu ia igitur molelftiifim.^ & £ere (emper, ingerebantur luec fimlg
vjficnllli'." Dominusmandaticavere jam dndnm fuis cantaHcglbuii Domip
nus expe^Ut line profektione tefipiftenciami Domiautiiitecmli^
naturruaprotcrvixfuppiiciajliincfk^meft, vcmaxim^iAterp^'
tinas 9c pocula madidi £phraimit«, fronte in rugas contraftl» ol^
rcrorto ia cbavitiay nalbiaamaram irrinoncmcaperato, repcref
ifihxZAii, rcnt ifl:a: mandA rcmsndsy 'msndA remAftdsi expeffa reexpecla, expeSfMf
rccxpccfa^ tncdicmn tbi^ modicum ibi. quafi diccrent ; fruft ra nobis ob-
tunduntauriculas prophcta:,toticsNuminis inculcando jufla,&:ne-
fcio quas c;us fpcs dc noftrj pocnitcntia conccptns aut fulmina nuc
hic,nuc ibi,brcvibus intcrvailis ruitura in motofos dilllmulatorcs.
. nosintcrira,quia non fcrimur^nihil mali timcmusj6c quanqua non
excludimus ctaftinos cmcndandx vitx dics,hodie tamc, & pulchre
. ' iQfafiupcrfevcramus,&mediaittIudaEa>cgrcgie pcrgraecamur.
VHf. ^ vjDciicnioc etiam pf«dafa.nnoktttia: fux fpcciffliiia,^palpan-
'^^^' ditUfpisitttempcfanHsargumdDMi^ -laffftB^ ibciptncl :
/^MmI mi^rt^tMfatitvmitmtfiriiirm^tiimm»^ effii.mkrM Uem: Qb«*
r^Pkiio i» poccinainglavifs»ebfaediorfiiit»qnbdvefcfomintcr gcntilci bi^
tSaiA^ lM»num«gul4MKitm<i; tranfccndcritdcdecor»pnta IulijC«faris,Caij
sm^ftnim Caligul£.3c VitclUj. naBk(vtidonei reftes runt)vomitoria,aliaqne
rt^ yafa^jllpg^lllljlp^^^VT^TlTV 1"T rupetii^abos,infe«»
uiyiiized by Google
LiB. L Parag. IV^ ' 47
nc vinurncflrunJ.-rcnt naturi fic poHiiilantc.iSc ingcmifccntc fupcr ' '
nimiagravanris oncris inolc. Ephuiniirac autcni, niilla mundirici, IrrUend-.
honcftaris-modcftjx habit.i rationcira inrcr convivia SvmpofiadjS Dmm
pavimcnriim omnccocnaculorum angulos, iplalq; mcnias fpurcil- cuia ^p»-.
ijnio vomituconraminarunr,vt vix fupcrcflcr iocus ^ fordibusim-
munis. Et audicbanturintcrim cbriorumconfura:intcrrc voccs, &
volabant fra£katcmukntix vcrba,6cinfultaiitislinguxrarcafmi, ia
ccslttm ibantad «O b v wL: mmdittftmMJd»exfeBMreexpe&4tmodkMm
Ahmod/emmAi, i^fiquidvcrb^hoejfiiitpoftic^ Namiai illailm>
iaiinl, & nalb tarpiecr fiiTpciulete 1> s v firaftrari nempe longas
cjus cxpcdationcs, & fpcs mcljoris viic^ perpetob icmittcrcin fa^
taramaliquodCraftinam^ : >
Scdnimirum> magnum contimiandorcclcridimulumaddi* IX. ^
ditapud Ephraimitas» fpcrata rccuritas, imo & promiflfa. (ic cnim^ ifi.i^. if,
(cmutub animabant: fercupmm fceduscummorte y (jr cum tnferno^ »anaE-
fecimus fA^tum;flAgellum inundans cum trAnfieritynoni<enict fiper nos. phraimita-
Quibus verbis cncrvarc conabantur fadlas fibi a prophcris mini- I^^^JJ^^jJ^J*
tationes, dc tcrta fuapcr Cliaida:os Anynofquc%aftanda , invin- jnfcrno
diclam obftinantis malitix. Itaq^ Hc Ephraimitjc cranr finc mctu, faJcra.
quaficunahoftibus, mortc&.fcpulcliro pcpigidcntfupcrindcmni*
urc. Cxtcrwm, qn^m vanahzc fuctit confidcntia, &certa; fcw'
cttriutisqti^taMlKctta pcrfiiado» totidcm D e v. s vcfbis indocilci^
ihos difcipttlosdocttifti^id^l^M^ enmmtrte^ &^ ^
ihm vefemm ewm tnfefm itemj^kfiit:fiegeB»m inmtiens-emm trMfierirr
erif» ei in eenenleseionem. Forrafris poft hoc fulgur , animom col-
liBgctttnt. quos fcmcl Numcn>dc(linavitadi^um» jamqud parata*
ri remcdia fiituris malis, cogttabant de prccibus & facrificiis , qw
oJimirato coclo opponcrcnr, vclut clypctim: perfuafi cxpcricn-
tia, dcprccationibusmortalium , acccnfos Dei furorcs mnlrotics
placatos fuilTc , ijfdcmquc armis facilcpoflc hoftcs alienisfinibus
arccri. Scd nihiihos corum conatus, inrcbusvclut dcfpcratis va"
lituros, planecdixit Domjnus m hanc fentcntiam: &erit etsver' ^x8,i3.
■ (mm Domintt mandaremAnda,expecf a reexpeilAtmodtettm i(^i,fnodjcum /-
bi, vt vddanr&,9ii4vfhrei$rorfiMy & centerdnHtr» & iliAc^iteemur^ & ca*
fientur, propterbeeemUeevirii/iuforeti ; ' ^ "
FuIchr^lticplcdit Dsvs pctalantianiitEphtaimitarumi dhttl' jj.
icgc talionis » (annas in- fimnioncs rctorqacL». qula enim illi pro-^
p£:tasiuii vtrba^ cum deH<u4iiaadorc8 lttos^^irctlint^rep&»
meditmit'
4t Promontorii Mala Spei.
F>filem modicumibi: viciflrim profitctur Doroinus> cum extrcma cos vrfcric
ftit^cg^c*' calamitas. & hoftilc fcrrum ac flamma, longe latcq cladcm feccrit,
oUoiiu. ipnquc & propirium numcn imploravcrint, &: fupplicabundi ma>
gnis dcfidcrijs cxpcdavcrintopem nihil tamcn aliud acccpturos*
quimacuIeosiilos>quibusoIimfixcruntD£VM^ tunc infuumpc^
^us i t u ros: md/uU remMnd^ exf^M reexfe&df wtodkmn iii,modici(m skL
do&ec (cilicet»aut;ugulofm1cmgiadiamiadiiciifit,aatcoIlolM
qnettm» manibtttcacenas ^pedibas cttsftas y fervilia adcundc
pcivicatis-initramenta. Itaqnelicnttion-nrbaftttsaiht, dcmvdk»
liuUmrMnt^ licetiamlphncimltis» ilioibribns litis, palcheirim^
0£ vs iila(ic«qaando eos rltimi necefti tare» & ptssftn tibas vndtqr
peficaIis<onftcidos»1nterrpesfaasdeftmic.
ZL AcqiYtinam alicno dodi cxitiomonalcs, nonampliilisadii-
fiis trahercnt piumNumcn,5c indignam pctulan tibus (ccnis dareaic
fabulam. Scd proh doloc^hodicq; funt, quicum Hphraimitis mo^
niti, vt Vcncrcs fuas ponant,accupidincs; vcnrrisquoquc inglu-
vicm,&gul3:crapuIam,aliaq;<:xofa Supcris fiagitiorum probra,if-
ritamcnta vindi<^a;.- fic De vm vcllc, jubcrcjprxftolari ctiam quo-
tidianamclioris vitjcaufpicia; nihilominustamcn profcquunrur,
quam fcmci orfi fiinr impictatis telam. Acnc vidcantur furdi fui(l
fcad di vinas voccs> Angcli clamores, Confcicntix latratus, oracu-
laconcionantium , illud quoq; cum ludibrio &cachinnisrcpo*
Quin etif iiant .* msmdM remMmddyexfe^s reexfeBs^ittditmmikh iiiw£mNi»«Arqna*
!^£. ^ dicetaat : nondnmiiora advenit corrigcndis moribus decrent;» ;
phnrimiit. iopfireft jdiquod Omt, cttitamlbaas mtttadonestcrervan^nsrin^*
mZt^ terim Inbet •efle Tinolentosipetulcos, prOtedarios , votapurioi^'
fecurosmaioronLs. 'Keqae^credimastaminiqttano^bis Ata fecej^
tam mortcm iniidam, vt impararis indidura fitffligrationciku,'
dabitdcnique tantillifpatiumtcmpotis, vtpofTimus ad vitK no^
* ftrc occafitm, & Icgitimo dolore,i& dcliaiHci orationc,D£ vm no-
bisfaccrccxofFenfoplacatumvgratiofumque Itaquc dicamus li.
cct con fidcntcr; fercu^tmus fgduscwn morte,& cnm inferno fecmm pd^
ifum. Hoc vcro, nunquidefttotum, cum incolis fuis coelum fu-
ipcndcrcMongumquc Dfonafum faccrc? toties fcilicct cjus vo-
ta, dcfidcriaquc fruftrari,& repctitis fcmpcr in Craftinum dila-
tionibus, non tamproauttcrcpulciirc mcliora, quam tnrpitcc^
jncntiri \
2IL Scd profc£l6 , quemadmodum fylvscmontefiiuefeundcm fe»
r^fonuin ccmittttnt^ qucm fibiilUpraiiiitubis»litoi£^ueaccepe-
lujw:
Digitized by Google
' XiB. L Pakagb*'^!!^ ' l 49
perant : ita recif rod infliltarione rcrientar,'<|iiotqia>tanfi funt di^^ impionim.
vina:Maieft.itiilIudcrc. Ac nc dubirarcpofTint, vcrba Scripturas
• ' cipmnCMR
allcgo, &ipriusquoanimatur, divinilTimi Spiritus fcntcntiam , fic divinoto-
pcrlfaiam protcftantis : & erit cisverbum Domini : mancU remand/L^-^ ""^u*
exfeUx reexpeclAj modtcum ihi^ modtcum ibi , vt vadant & cadant retror- jya, i g.
fimt (irconterantur, & }Uafjneentury& capiantur. Et paulo infra fubne- ^l- &
dithancinfclicis audarij appcndiccm ; &de/ebitur feeduavejirum^ ^ig.xl..
tnm mortty & faSium veftrum eum inferno mh Jlabtt ; fiageUtm immdmt-
9imtrtmfieritier'uuHim€9mwU«kmm: * " * ' . ^ :
< 1n his egoTetbis, daascofifidero poenas,quibat iilu(bies (bo^ 13SL
dcrldicalospoenittntispiocraftinatorcs» Dcaslblec caftigare. AI-
tera eft, qabd eos jam fktis (uis propinqaol> cittR maiimi indocias ^^^^^l^,
refipiiccn^ oppormnas» autrogancaaodefidfemlit^ Iblrdi qliafi an- iiiBtium
re prctereat» citiiif^; fiiccidat vitae filam, qaimi Ciaftinam illaxerit panitenu-
pocDitcntixdeftinatam. Si{lohic&c;iendsfidei,viros principes^» CiArTt*
Pandulphum Capuanum, &Joannem»Magi^rum militum Ncapo- nvm noa
lij hoc folo dcplorandos, quod iilissftcemsfraudi fucrit, diftuliflo
emcndationcs fuas, in dics fccuturosi neqj obfcrviflc illud pic ad-
hortantis monirum ; hodiefi vocemejus audieritif ynolite obdurare cor- rfiU^k»
davefira. Scricm totiushiftoriaj Icdloridabo, totidcm vcrbis, qui-
bus cam S. Pctrus Damianiconfignavit. Vtinamomncs hinc di-
fcantpcriciilofis abriinipcrc moras, nihilq; inccrto confidcrc Cra- .
ftino;quod fxpiusfpcmpocnitcndiiatcrcidit,qu4ni promovit. ■* "*' *
Sicillcmcmorat. „ . / ' •. / ' ^
SerltttsDetfNespoUttmdreztmie^snprdruptarMpetjuxtavtampnbli^ XI Y*
fenefirttmeeBtiUh^rttrimiexpUrittor Mperiret iteeeviietmitltot ttijnrosho- B.Perrm
miie,,t,mrumJE,biof,,Mt»rrnt.<j'Mp^ frncfigm,. ^^rT
ri»f,emmiitMre, Cm^eoseiiri^iM^reret,^iejpMt9fMjiifi<reigra' ist.i.^
. iii,hdtejmitemormmf4hiiU ile^ffarent ; maligniin^uamtijfiritmfirnttsy
preparamm noti pihula pecoribm alendie, Jedfomei$t»p9iii^ifftiimlt§~ €f^,i, ■
mimihm eemhiiremdis. Prafioigmureniminfroxpm'friiee'^emCefu€Ptm'
dtdfhum^^nijam decumbit : &JoannemyMMgt/irum miHtum NesfelitMitd
eilfitatit, qui adhuc incolumis viVtt. lUtco vir Deiyfrdfgtum Jotmnem im-
figeradtft.,qu£viderat, qujtg^ audierat ,fideliter cunffa narraloit. Per niilmae,
tdem tcmfus, Imperator Otto I /. ddl^rfm SurtLeenos fraliaturmiCalahriem 9"»"'.
fefiinabat, His igttur auditisyjoanjtes ait :.modonos ttecefje efi Imferatori JcrfionemT
rC^erenter occurrere» & cum eofimuL de hujus terrst liatu rfrolfida. confide- non fccii ,
ftuioife trniiture, forrl fofi lm£erM$oris abfcejfim Jfondeo, fioitiMm &fi» ^
G ttdtm
Digitizeci by Google
50.'. P'&Oli.ONT0Blz MACA: SfBL
CMtit^ Jejffdm, Cr moussiici ordtnts hAbitnrft Jumam. Vt duttm frob^'*^
rett vtrwn verum ffptf qwd iUc ndrrabAt > nuncmm protinfu ad m<rnt4U»
CajTUAnn dtrexitt qut xientenSy PandulphHm jam m^rtuum reperit.IpfeqNo^.
{jUagtper rmlitumJoAnnes ^ dntequsm UImi f Artes Ju^erdtor atttngeret ^
vixdiebm qnimUetm fnperl^ixit, J^u» nt^rtuomoHt VkfuVtHSyVnde vid^-i
litetgehentu frequeitttv tru&u$, m fiMmmds erufitivt liquidepr§kur€tmr\
MptiuMttNr» mil diud fiiit, nifi ignm $tmm
^^^<T'i imiiU^» quifrn^MM ^fefrokttkmMm MehtttP, Ntm fnmJmm^
Sckm S. im ptttikm , reprokmdhetmtrittirf iffMtermfertdtprudi^mmtt^
Titk vktttmri ttntn^filfkmieti r^mi eet^tfkt ex Fefktio frotinm fluit , v9 >
mortai. teltrentem fueiuti Mt^deturreHteimfetu,in maredefiemdut, fii fiiHee^
4fHei> tff emftrtliter viderifotefi, qii^ im AfocAlyffi JoMnnis , derefrohis dkiturs^
^ quid ftrt iikrmm»firM i». ^^(^mf/trdtmfi.^mt <tfi»^/^i f/f^^ mrA
fitumdm^. ( f ::. • •. . ' * '
Hic ego nihil inagls miror > qoSiin oin^atotem , militis KIa«
giftrum Joannem. nam poftquamjiudietat» jam (celeribus Mi py-.
zam inVeluyio ftruij&morteiii Pandtilphi*haberet teftiiTc^tidneia;
^ vaticinii f aufiis cft tamcn pcenitcntiam ftiam reiicere fn cncunum»'.
* &.(blescraftinos>.quosantcqttamvideretmonacbos orlcntcst oc»
cubuit. dum comiseirevol^it, &interpaIatiaos> adpbftiquia Ot^^-
^ _ .tonis mortalis ftarc Imperatoris, vita dcbuitcxccdcrci atqueadiBU'
pJ^J^j^ mortalis Oci ambulare tribanaL vbi causi iddo cecidir,qui cam:
Kena pu- pcr morofas rcfipircentiarprorogationes, malam fecit & perditam.
mtuaiij. itararo homines perfuafum fibihabcntpericiilum Craftini, etiani
cumadlimcn imnnnet; qnodquc ftultitiam infigniterarguit. fcrc
. alijsmaleominamur, nobisfccuritatem proinirtimus; turpi frau*
de,&perniciofbin rem noftram mendacio. Adduco itcrum tc«
ftcm, B. Pctrum Damiani,qni miferabilem Salcrnirani Principij*'
«exitum, ad defcripta;am duoxurminfclicilljaia Principum funcra«>i-
i!c.adncdic.
iVll Emmvet^&SMUrnitMnms^Prmttftiiiimvidelicft Guafmsry , uqmh
friuetfm, qui dute kon flurmos dnnosi fro multis violentijs , etque ty^'
rdnnieu oppreffmibus , fuortsm giddifs interemftus efi, xlfm • cumfrt^»
, cul ajpexijfet qaadam dte , de prudi^o monte flfitttio , piceas dtque fiU
fhureas repeute fiammas erumpere, prsttnm att : procutdubio, fcelerd-
tus dliquis diVesj iu proximo mcriturus eft, atque dd inferos defcenfis-
rm, Stdneeee^ mtmt refrobi homiim J immo tetrikiie Jufer mos^judim^
tutm
Digitized by Google
■tSm Cim^MmJ ( ejrclauurt Vlr StMfttts ) fiftfumlmte fiyUiem /r^ SceieM
Bt qiHBlb»attallaaia|«rlioiiiiats Iftlus demoiitia fiiic-, >qntoM» fttdedfeft
-dUxi ft ^rct eSc &eU&am, neque dadcre {>oflet gravifliniaiiu vaticiaiili
<Coafi}ientiK faz aflTcvcrationcriL» i nihilomin^s impendcns dt
nioctlti 4c ilygis pericnlnm > dcrivare ad alio» ^ Nimirum iiflsc
ttft^moaalinm non minima iniania» vt quibus Libitina pronutj
fcralia apparatus fiii inn:rumcnta ; & cacodaemon , vdut jam^
Jam ingrcflUris orcum , difponit intcr tartareos igncs flamma-
rum applaufus , putcnt alios pcti, fcqac in tuto ftarc j zli}s cu-
di tragoedias, fibi comocdias parari. Hinc illaetam prolixacfpcs»
tam largx promirfioncs, opportuni aliquando ad poenitcnriannL»
Cr A s r I N I ; pulchra fcmpcr continuaudc igaavis occa&o^
-quando fibi ipiis occinunt ioiprobl : • < ■ •
Jsm k^ermim ffmfit»^ /«9^^
Scd dum aliud , aliudquc C r a s , fcmpcr fperant atquc^ XVII»
^expeftant, anfpicands fcmcl, quam millics tfiftulcrunt , vit« e-
Imendandi ^ -flt Deum nafp trahunt, ,Bl cfettiuififtrl aamtoitot'
thifttfttav taiifl«ffl'4ire'tveifida^ expM^ paHenftla Mb* PM»e.
miniSt non rarb id agit, vt denique impioram quoque moiora!» mendMto.
inaconftden:Ba>,ftpe]Tehtiiri pioedltenriiB iius* oKm commodi p^rlS!
Slicttjus CraftimVfotereldatilumis'; iilliil4ue ptieter acctbaiiu nMtium
lam Dei fannam nancifcantur , mdnda ivMMni!s{ tt^^d feexfi- f^rarnn
0ai modiemit ihi, modieum i^L Difficultcr omniho to^mr Deus tuNiTldeie
ad hominisimperiam,praBfcrtimcapitalis inlmici» & qui inducias'
pctit in conccdentis iniuriam. Fit igitur, vt Cr a s illud, quqd
multi rcfipifccntijc fusc fpondcnt, &vclut^ brcvc-; falutis com-
pcndium pcrpetub cxpedant, nunquam vidcant ; hodic jufli^
tcrras dcfcrcrc , & rcs humanasf > quicquid antca cum mortc-»
pcpigcrint, cuius ncc fadcia rcciproca cflc poifunt» ncc quid*
quam haberc (iabilitatis.
Altera poena, qu4 pleftere Iblet Di vs flon fcmel tardi-
gtados admeliora confiiia pcccatorcs, continetmr ilI4 > ibpnu qneiupae-
allcgati ^ro^hetm Cententik: vt vtdamtt&ctdMttretrwrfimy&eoMe'
r^ntnr^ & lUACfueeHtur, & capUntur. Sani cflim.qUotquot iftoru malc virfiolJem,
procraftinantifi obruunrurab inopina mortchincqi abcunt non- eft «a<te-
dum cmcadaci , pcr finccram doic n tis animi poenitudin c m , a u t p c r
Q 2 £ciciix iiia<|ii«o«i
Digitized by Google
512 PROlHDNTORIfi M\L^ Spei.
*' ' " jEcclefisd}vini(nmaSacriioentaiR;pi^asSathand;rncidunt»^ptj^
• ne mifcrapars, cxeoruminfclicinumcro, dequibus pfalrcs David
. olim cn\\nc\:!i\\t: cadent inretHculumejffs peccaiores. Ncquc mclio-
rcm fortunam, quam aliacxpcriuntur voIucres,cum fc ipfis prarci-
• pitantiiis in difpofita ciam rctia, implicarunt. vbi cnim iiitcr immii
tcs digitos vitam amifcrunt, mox ctiam plumis fiiis fpolianiur';
jamq; poftignominiam,cuntadtormenta ignium ; vt parvacarnisf
particuia,humanos vcntrcsirritctvcrius, quam implcat. '
XIX. .i ' Nooaliter, qucmfiy^ius auccps tandem in laqucos fuos ia*
dviitiioaiiiiem (Gorv.ilm voJai diccrc, pcrpctab illad fiiam Cft a
a^pTobl', ^^'^ ti^\f\m!VSSi qnoiics dc pcenitentiajfit mcacio ) piilchr^ 4ch
naiicorTi, {7thimtKkeiiic»c|Deiito.laminlpriDrcrl opiims, delicifs*v
^^'^^ qvatiUiA&SetrajaiPidcdit^ coelum.pfomirit,fircittUrctlDcrari.V
Neq; intcr h«c plumamm fpoliatftat totttm malnmipanim cft ftnop
Oracl;^ xiflcrummamcutcm^ctiamadcracianisibir corvus, cofcljproli-
xi(fimosjnaiiiraffixtisinlongo«tcrnitatisvern>alIabimr ad flanu
rMiuM. niasnunquaramoritjjras» fiiturus fcmpcr Cacodoemoni infieiix bo-
^**^^ lus. Tumenimvcrb & cnntnbitmifer, quam prius nunquam didi-
citcantilcnam ^ fedinaccufationem fiii ftultitix, qualcm infcipfb
^ quoq; , fcro olim dcplora.yit^Lcx C^raclks, pjr foi^c^^^Qii^^i^^Cin^
. coiuprchenfus in rogo.
XX. intcramplilTmias quondam opcs tumidus,nemincm altc.
rum, fcbcatiorcminhocorbccrcdidit; quidquid prudcntiflimuff'
uervdtt. Solon contradiccTCt, ncgaretq, tam anguftis tcrrx fpatijs , vcram*
Hidkitr^ bcatitudincfp cQntmcri. fidcm rerum iiumanarum , ^ec firmam c£>
a^jT 1« jf^^ aBtein^i iiapere iemper, quem tUneant mortalia caiiim^f
formnam ibu3eittbricam>ac velutinglacie » nonc Tni^ nunc altci^
bcnignam 1 cum pmniba»iniblenter lii.dere>nullttm eldekn (empi^
a/picere rcreni^^(tranlmntareprolibidinebonorcs & impcriaal
VxA:;ia*.fri^^^^'^^^ facere, ex libetis mancipia. pcniq;(fi quss
Ivqinjinj domefticafelicitas) confiftereeam in boncfta morte, ast
plwationi« C|iiitatcanimi,& mcntead triftescvcnmsbcncconipofita. Difpli;
qna Rex ' cuit Croefoinicda de variante fortuna mcntio; cujusfeadcb puta-
Simnii amaturtipullum , vt c finu matris cxcidcrc nunquam polfct.
IhMBjaro^ Scd didicit rarrdcm fortunara fibi ctiam fadamciTe novcrcam,»^
g^accit&> quando prslio vidus,a CyroPerfarum Rcge, atq; fupcrardcntcm
pyram ftatunis, tcr Soloncmingcminavitjcuinupcr pcr fummum
crrorcm , fidcm abcogavcrat > affiimanti cx viventibus bcatum ci^
lcncmiacm, *^
. . • - i In
Digitized by Gopgle
LiB. L Faragr. IV. ,5}
Jn parl dclido, pada enint illonim lamenta homintitii» qni Vt XXL
(aluti Cux confulerent,perre£kioijsvii:smatarationem>nunqttam
iatis admoneri potuerants donec tandcni infcrorum (e rogo impo-
iitosvidcbunr, antcquam crcdant. Et 6! quoricsiftiDEVMcom-
pcllabunt, & turclarcmgcniumj&confcicntiam, &quoxquor fin-
ccri morum Mngiftri, llnc firudlu ruafcrunt accclcrandas convcrfio-
nes! Itaq;criamomncs tunccorumgcmitus ac qucrimonias, finc '
frudu abibunt,;. Er quidcm, cumdolcntis fpccic, Croefiis Solo- Craji tv
ncm incIamarct.qubdCyrus mcminiflet fc homincm.juirjt vidum mfserc-'
Rcgcm quam primum flammis cripi. Scd divcrfa crircorum con- ptusell.
ditio impiorum, quos adhuc morofos, ac in falutiscaufacunda-
bundos, rcmelexcepturi funtinferi. Aufimdicerejetiamfiefile*
bnnt vtfumq; oculum, & vel lactymis CuH implabuntofcnm; quin
ctiani ex comis in luicinias verfi , pro ctocltationc veterl > dabnnt
iiiaviifimttmmelosi nihiifledentnt Snperi, &rigidttm;as Aftrec;
Neqaealittdaccipietttadqttexelasrttasreiponittniyqttimilldd pro- ntnrorNn-
VDcattadiilafionem Nttmfnis, amarumvcrbum:jtMW4rm«nd[^ ^crptam
expeSfarjeexf^Mtmtdinmibhmodieumibi. Denjq;> hoc cft fannam, <3.imnatto-
alia^fanni ilctundefotfDqaorulpenruscAD e vs naro,ir£iroribus fuis ^*'"'*'"-
eundcm affingcrcitrahcndispcromncsnitnrotam citcwtus iMqiC» aaam in-
lorum.ignominia,nunquam rcrminandi. fernume»-
Nihil impotcntius cft mortalium fupcrbia; ctiam Divos pctit ^XII»
&coelum, ad contumclioros dcrifus. Excmplum talis infolcntix
prxbuir Sennachcrib, Aflyriorum Rcx, quando admorislcrofoly-
maecopijs fuis, & rcgcmciusEzcchiam,& Numcn Rcgis, jam ab
eodcm in vota pic vocatum, cx squo fubfannavit. contravtrumq;
& lingud pctulantcr execti, & ore turpicet diftorto.& nafo ridiculi
fiirpenfb. Neqipotaitiantnmhnminisfaftum, magnusDEVs fii«
ilinete{ atq, vtiUndenti fihi> illufionem alteram pto poenainflige" j,7cZr^
let, hssc icpofiiit fiipetbo capiti; €umfiirerej( ^dverfim me^frper^ gcsenni».*
hU tM jAiidhm iiMres m94t&p9H4m ehneinadam m mMtdkif imuy & ^r*"^!^
jrgMMm m labtfs tuu^ c retiitfsm te m vtamyp^ ^imvemfiu Defiim*'
pra cft fimjUyiimdo a bubaliili4«Hn:imo m
ad libirum magiftci. Itaquc quo pcccavir mcmbro, caftigatus futt
Scnnacherib & vt lur mfo redudus iliuc cft inglorius. vndcvene-(
rat, fpcfururpccxpugnarioais tumidu^. Ccrrc mgcnri fuorumftra- [
gc. pcr Angclurh fa^a, ipfe vix ignominiosa fuga cvafir.ncq; criam
crafir quin Dt \ \i \ tcrgo vltorcm habuir rcqucnrenij; intcrcu- •
;us manus^fuorumq, iias iiliorum,viraui icli^uitimiicrabiij obituy
G i finiui
Digitized by Google
54
Promontokii MAXiE Spei.
" -fimal memoiabili aremi^lo, nnaqaaai rifii petiiopciofpoflci fi-
nc funcflo fubfannantium cxita.
XXUL Scnticntiiociiliiinpriiiiis liomines,qnosicaiel pcrdidit^fcm.:
pcrin Cradiniim rcjcci^Tc cmcndandae vitae cxordia- Er quoniam
hoc nihil aliudfiiir, qii4m pcrludibriuni traxifTcDE vm fiium nafo{
ctiamab codcmnuguIi,triftciilud olimaccipient./o^^firf»/»/»/»
Per eircu- nAribw titis. Circulusiiic, lon2acftittcrnitas,fcmpcrin fc ipfam^
lum 10 na- , . _ . • i * • r ■ • c j
rjbiu:five xcdicns iT/tcrnitas, nulla tcmporum circumfcriptionc hnicnd^
•KeMteatii ^tcrnitas: fcmpcrnovum captura fui incrcmcntum ittcrnitaj*.
Itaquc quos tandcmimprobos damnavitpropriacundatio,5c4:um
Mnminis injuriafannjkq;, diiarum continud renpifcendi in mciiuii
fiudiomi ezpericatur-qidkmfilfi«, qnikmamarislacfyinifdederiiit'
mttcriam>4uando cot Dfivs»qnafi nafo apprehcn(bs»iaJc£to»*
ternitatlsaiuwlo, apnd iafcios cifcnmducct intcrdolores» igno<'
arinia$tflammas»igncs>cif cnitn vao>flfc nunqnam dcficnioi qnando
ctiank intcr cachinnos Doemonum audient: ^/tf^Mi v^hmm-iBm
wforjtononftMt, in(aniicredidifti$nihil voblsaocitntamftfgcmA
' co fincficttiailis nobiacnm feedcra^nimistemerarii in vef^ram fraa*
dcm,&propriafimplicitatc dcccpri.hem!clrcHiusin naribus vcftris»-
& nunquam abroivcndasteraitas pqpnamm, clamat vosoiciank
ptivos cftTc^.
XXIV. Ego vcr6vnivcrfosmorta!cs,quoshodicrnusSoI vidctgravi-
busadhuc noxisimmcrfos,tam fcrib hortor.quamfidciitcrmonuic
•^.7. Apoftoius: noliteerrare^DErs non irrtdctur.\vi graeco tcxtu lcgcs awjt-
tii^I^«T£tf;quafidicas,DF- vs non fufpcnditurnafo, no finitfibi illudi,
^*mf!l^ &vaniscrailinaepocnitcntixinjcdiisfpcbus, fucumficri. Qu^ifquis
tvitktmtim inani pollicitarionc hic D £ v m la^at,(ibi plctum^i fuo mcndacio
nocet. Deniq; etUm illud acclamo veilmm,quod Vdoaem quoa*
Jin^' damMagdebutgi Epifcopum debebat ad ianiorem taimiimcom*
sfimtKm pcUcre,qiilaeaim turpcmcmn moalalicoaiiictudinem iiabttitanc
^;^^^^ immemorcoarinenrif (ervandf .auttemeiariasdii&mniatoQnoac
dm ' vni,qu| care fibieodemiedoadinnaic^imparus concuhitor, clari
M/r4r«4» (flcfcius vndc)monentis voccra terancUvit : ccffk de kd§,fAtulnJlfii
mtZ^T.cf ^^^^*^'^ t6perareiibiii fceminascomplexibssnon porinr (vc-
riiisiion voluit)conteraptordivinaB Majcftatis,i8c iUuforVdOiala-
faciend^m'' tcrc infamis amafia;, intcrvcncrcos tandcmlufus, adtrcmenduniii
nonefTc, ludicis D E I abftra£lus cft tribunal j ac qucmadmodum non ncmo,
ticLil** fibi viderc vifus cftjpoftquam causa cccidicctiam caputamifit: ccr--
aUcro m^occorpus cjus ia l;£to uuncum cfi ccpcxtuiiu.
■» Quifquia
Digitized by Google
jLib. L f ahaga. V. . sf
Qjyfquishadcnusin fcrijsrcbirsfocifti jocos, DEVMt}, ludi- XXV*'
bondnih icmper iii>atitt<raliadt[ae traxifti Cr»Pitmm , fcillcet corri- * ' :
gcndflsvitaiopportonum; quxfotcpcrquidqu^dtibi cbaium cffiy
jcedade l.udo>(atis lufifti. hodic rcfipilce, ne Ovcr prvteit (pcm toam~ Cfififnwii
intcrccptas i mortcde latcjcVeneris,6acchi»MammoncaaUortim- ^'^^^^^
quc(ccleram,&rcclaratorom(bcicatc,r9piart8ad<fitalcm ftidtcis £,ftpc*
fcntcntiam, 5c c;us triftc confcdariujaiyinfcros. Sane noQ paocts
impijsiquodpoenitcntiadifpofucruntmultiplcx CrAftkmm^^^jixutBL Mdiif''*
ioiir fcmel,& aetcrnum abftuli^ caufamq; dedir Ludfcro,vt pccca-
tori per cundationes fuas pcrdito, intcr acerbotriiiia»illad poctfl&
aAttlcatum obtruderetcarmcn :
CBi^s te vjHurumy Cras dicit Pojihume fcmptr, Mtrtud,
PARAGRAPHVS V.
Diliata ih Sent vMpaemtentia» paru ■
iecuritatis,mulcum periculi habec
Vam param- £aturis m craftinum fiorlff 2
confidcre podimua, paulb iuprsprzclare docuit IX i
Auguftinns. Idem nelperataB^fencduticrcdamu^».
egrcgieadmonet.inmatcriaaffini ncruofinimuscx-
hortator:£;ushoceft falubrcdocumcntum. De mi' s^Amgmjf,
ffricordia Dei ne tantMn fcnri exijlamtis, vt petcatis augeamm feccata\ U^*dtfiim*
nec dicammt donec viget 4ttM nojfrs carnis, CQncnfifcentidC nojhra^ exer^ enm^emt
ceamf4Sj(ir pojlremc in Jene^ifte.malorum^ofirorumpfenjtcmiafv agawui; ^^'3^*
pius ell enim dominM mc mijeric4>rs , nee vltra facinorum nofrQrum rc^-
cordabitur, Summa JliUiitia efi hac cogitare, cum & imfmm fit , talem
Ikemmmk Dto pofi/tUre qttempiMm vete^ eujmtmtmmeS^^. Deo Jh' ,
purdre^, frmere£M^U cogitemmtekmmfeimm^ftidieimiritprtfimm,
ttmmmet ittfim0mt€.wi^iitmmJediit.diajer^t MtMtiim de. bH^umtd^ mmmu
Iniia0e,noarar6 ^it^liftak S^W7Aoi%^(k^s^
tfij:; iaBp^etiamrofa, aAtef}ttam luccm vidf:atalff iam>'in p«,rp|in^
ioacogitur expallcfcercac morifub inclementi spfg^J^qi ifly^
9ae.Qterin£utalJ,piic;nili,^dolc4eatnli^^
Digitized by Google
56 f ROMONTORII MaIJE SpEI*
C^ltnflo- mincsflofculi; antcquam adjuftam a:tatis menfurani vcniant, nc
hSlini*'" fenilcs annos, crudcli mortis falcc rucciduntur; & quam vix
bus. haufcrunc vitshujus fpirabilcmauram, rurliis cxpirant. vr ncmo
prudenscommittcrcpodit (alurc fuam,futuramq; rcnpifccntiam
incer» fenednti. Demns aatemlibcralitcr, ccrtumeffc» quod
omnin6 dubinm eft, te fiipcrvidnnim; ncquc craftinam dnneaxfft
lncema,(ed etiam vltimam mdrtaI4i|tti «tsCtem, i p fo fq>iongft vt Nd«
ftorisannosvfihrnmj nunqaamMmen miki perfti^fetiiw tunote
produQam eo' V(q; poehitentkm » ^onf iiittb aggreflufumi& pemi»
pturum inicnioomniailla fiklufis obftacula^qiiibusfubmovchdts
adolcfccns fuccubuifti. impar quaH cft, tam arduis labotibttsienl*
M:ign»u. listnfirmitas. Sic Entcllus» nobilis quondam& veteranus pugil»
boribiM ci^miDaretajuvcncad congitflum invitarctur, virtutifquc Gi9
JJJJJ* thcatrum vtcrquc habcrct itncam, & focios (pcdlatores,dctcc^*
batludam,iftud ingcmifccns : ' •
f^^rg- J» ■ — gelidus tardante feneBi " ' •
^**"* Sanguis hehett frigentj^ (jf^* corporevtres,
221, Etfane monftropcrquim fimile cft, militcm annis gravcm ,
cuixgcr cft anhclitus, & gcnua titubant, &manus trcmunt,Ian-
ceamqualTarc vcllcgladio pundlim,ccefim vulncrarc hoftcs.fal-
sive ui ^ ^^sttandnittcrc, tclainfubcuntcs jaccrc, pilisobuiosfuhmo-
niiiaiLm muios 5c propuguacnla conicendcre>inter primos im prciGo»
nemi impetum^; adverftis inimicas acies &cere. Scd longc mod*
ftroOttsfiierit, hs^c talia tentare exhattftum(enem,qui4uvenllrli
annos ezegit inter Bacchi pocnla» pigrirlsB pnluillos» oti j fecias: ne*
. qoe vUa vnquam mdimenta poihit in militarl dlftiplina. Ita pUI-
, tA portcnto affinc cft,poftquammaximamsetatis partem>intcr (cif-
Icrapcftim^ triviftl,5c quotidianasvoluptatcs; cum languida fene*
Ansapud te hofpitium rogavcrit, tum bclluiQ vitiisomnibusindi-
cere velle» tum demum bcnc dc Deo mei:cti>Atmagnttm bonomm '
Opernm thcfaurumcomportarcj.
j tV- Accommodzth Ci^iQns; qttit in juventutetuanoncongrega/ftyquo^
JMUf.f* modoinfenccfutetua, inveniesl Stulti faneanimiindicium cft, fpcm
opum, iucriquc facicndi, rcmittcrcin cos annos, quosfrigidum
Siveqni flagellat fcnium. praeterquam cnim, quod hi ipfi dubij fint; nihil
admodum poflcflTionibus augcndis proficict Silicernium , quan.
tumcunquc fudct. dum juvcnifisvigorfcdct in mcmbris,& fuum
corpori ftat robur, vtendum ctttcmporc: ac vclutcuraformicis
pcraBftatchx jaborindunitf» Sccus agcntibQSy ilultitiam cxprobat
^ ' Sapicnst
Digitized by Gopglc
LiB. I Parag. V. 57
Sapicns; prajfcrtim vcro iis, qui fcipfos laflant, fpc lucri oli|^om- >
pcndiosc facicndi in ncgic^a pceniccatia, quaado cumip^rcac- *
Aiitccritconfligcndumj.
Qmfquis taliacogitas,quifquis talia fomniasjxavcnc vana,nc . V. .-
mcra fmt iilhxc fomnia : non fcmpcr ^inis mclior c£l priacipio fuo;
& qucmadaiodum 4
SicqoiiiMlicoepic,autnihnatlt|Mmiinhftber9 qaod fperet» diffi*
dlecfti curforcmiUam alijspalmanipneripcrCfCurruqucruoom' Pneibdb
nespoft fc reiinqttccefqni lcplntin ftadio pcdcm oftendit,& conti-
nu6Jabitur« ItaTammomnlnbeftcamhomincm» qi|i maxim4«- |!!^ic^ .
tatia parccprflrcipitattts in omncmlcvitaftcm fuit; cnmTefper ierus ti« nun-
ad mortcm vocat, fcram, 'fctiaracl; -ampled^i poenitudincm. malnm ^l^S^
cxordiamoptatocpilogoclandcrcjopcrofum cil impio negotiuni»
&plenumpcriculi;prxfercimcum fcocdaCquxjuxuCiccroncm* ov^ /«
occafus vita: cft)adconfiniamortisicuruni, atquc aBCemacogitatu» ^*/"**
rum,plns impcdiat,qu^m promoveac. moicftisYcttiliamannoraa
tianguntiiomincm, non crigunt.
Eft&aliudgrandc fcncdutismaIum,dcmcntatiohominis;vt VI/
vcl nondum crcdit fccorlfenui(lc,ctiam canis pcromncm barbam,
ac caputrcclamantibusivclfaltcm fpcrctxtatem fuamlongiiispro- D.nierM,
tradum iri. quo fcnfu S.Hieronymus dixit: fiemo um fnUu vinbus, '^^'^^
iirdecreplufeMe&mktft^vtmnJefHtctvnmnwihutMmimef^^ ' .
0urum, Et luncip(am ^ufam arbitror, :cur non pauci Senecioncs Seiielhit
diiFcrant vlterihs» quam prociaftiftavcniatconverOoncm; rati^fuil ^^^-^^^'
adhnc ieniummoras patufortaflis ctiam fciax clTc novx adolciccn*
tic QiillemaccepitcapalarisoliffliElbntXiaaadoMedesfivcbe* 'n^^
acficiotfivc vcncHcio, in tcr codos flores,hierbas dc fiiccos 9 'Coepit ,
iavcnelccrc; fifideseftreqacntibus Poetx vcrfibos:
- hsrU^tmu^ wiJMf»
i. Camtie pofaafnigrumrMfutrtcoUrem. f^morft.
. Tu^afugumncieiMhcuntfitHorj^fitufj^: /#*.7./rf.».
« . AdjeiioQj cavA fipplentttr corporc rugA^
Aiemhrajj luxnriant. JEfon mtratur, & olirrL*
Antequater Acnos hunc fe remintfcitur annos,
Vcriusillud cft,quodccrtis audoribusmKmoratur. Hagnod V il.
Acugna,vircxBcngala,Indi«provinciaormndus; atq>indcinno-
4lrum orbcm, annopoft Chriftumnatum millcfimo.quingentcfi- Dftntdt^*
triccfimo fcxto illacuSynon vno nominc piodigium fuic. Nam ^^*"! *H«
... H tamctfi
Digitized by Google
$t' PROMONTOllfl MA&jB Sp£L
S«Beic34«. tamc^^jptatis tum annos complcvcractrcccntos 6c quadraginta.taw
apmorain, mcn capice nigcrcapriiusftabat: fcd- )am quatcr aitcrnans cumca-
puer&a- nitic f totics cnimcjt fcncda ad iuvcntutcm rcdicrat) maritusfc-
«•WbftM» ptingcntarum vxotum. Itatcftsrui Hcrnandu« Lopcz contigiflc»
antequam Prorex IndiaBcon^tucus cflTet. Nolo hic difputarcj vi^
S«netqnt ribitsnatar«> anmalisartibus, aatpotii^mitaciilo>baiii<i ifte.fe*
s^u^^* niles quater annos , cnm juvenllibas mntavesit. Vkimnm credi*
Mar"tyrem, derim etiam' illiseveniire > qui efferendo S. luiiano MaeiyiiH &rei
pofiti C4- tjeam (iibieraat, omnes tindi venerandi canitie Viri. fed k Gmv»
^ytatt ie<iictoiic omnes» Kdudi quafi ad viridem adoleicentiamj» noa
«emrcdio- tamridicall;iquimgrat4 metamorpiioia. Hoccertnme^pluresex
JJJJ^ ^ vctulis parf im a.mbiic, paccim fperafe» fi non tam longam aliquam
«;/«.9./«. certc^/cnedutisrusprorogationcni. noiunt ftatinvmundodena-
tUmiMdr- ijfi, nafci jcternitati. maluntafluctis porrb voluptatibusfrui : &
hinc induciasoptant, fufpirantcompcrcndinationem.Fatui profo-
ft6,atq;intcrilJos adnunicrandi, quos divinaSapicntiaprotcfta-
Jik«£sf .)» tur fi bi cxofifli moscflc, cum a i v.tres Jfecies odivit anima mea,& A^g^H"
vor valde antm& illorum, ^du^erem Ju^trimm» divuem mcMdgeem , fencm ^
* fAtiMm& infe/ifiiurrLj.
Vin.. Qiualis illcncceflatibcft, qui vbi ad vira: acccflTit vcfpcranij,
iMMi^Jf. /amqimortislimcn (alutat, nontantumcanis fuisindignacomit*
. dt,red ctiam Inendaf imitatus grand«vos iiios,quos olimEzechi ci
Tidi^ niveos mento • mente tarpiter denigrafios»medio in-templo
dorfiimaltariobvertercvHocenimverb gravlffimumeftpiacalttm»
It ftuliiaaimimaiiifeftamatgaroentttm: tum ftilicetvelle pieurl^
ac vircatiy grave cergum opponere, fAmteaUaceft-lerenam virija^
jNvnitenriss longnm valcvoluptatibus (celeruni, dclicijr^rave di*
cerc; qoando ;aiii fenex ^morte» iiepulthroy ab sBCcrnttate* dtfiat
^flitvno, tribus momcntis.
-SlL ' Ncmpe iftudeftiilamfabuiam ludcFC, quam ingcnios^ BOII*
ncraodc Amorc &: Morrc confinxic^. Ajunt in eadcni aliquandO'
caupoha, par hoc divcrfiHlmumconveniflTc, fcqJnviccm mulris-
poculis primum ad liberalcm hauftUm, tum ctiam adftud^aamici-
AktMtm ti«mutua inviraflc; quxbrcviflfimotcmporisfpa^ioadeb coaluir»
imSmU^ rt jamarma vrrinq; fua,pharctram & arcum,in rcftimonium rcccn*
tis bencvolcnti2,«ommutarcnt. Mox difecflum cftindc j & A«
mor,cumin viahabcretobviosjuvcncs, aptos qui in Venerem ac^
ccndcrcntur, pharctram arcum^icxpcdit. lam^uccredebatvetc-
rcsrcillas Cupidinis iagittas jacalitttfiani^ fa^oxas (iuveamaacK
bot
Digitized by Gopgle
SeneAdl
dcliria-
jaTCfliliicr
¥1
. JLlB. 1 PiKAGfU V.? . f0
bus vulnns;fcddoliignaras, rjtales-iltcfas torfir, totq; funcrafecit,
<juot pulchcrrimos HylaSjNarcifrofqj pcrculfit. Et hinc magnum
Amori natum cft cordoliura; difplicuit tantum cxcrraflc, atq; cgiC-
fc hoflilitcr, non amantcii-. Intcrim& Mors,ingcnri paflTuobam-
bulanscompita>conipcxitquosfcrirct. Scncscrant afihcli, jamq;
td Charontiicymliam deftinati. Itaq; & ip(a immemor, permutati
camAmoreai€Aa»dam1n (ingulos telum eicoteret,nemo vnusoci
<uboiijgMjtt?eiielme omnes,reviie(ceic,ia(ble(ccic> in
(civire vifi fiio t. tanmm porait vnam Amoris jacalumi ctiam frigi^
dam ignire lctteftam» eam^uc in primum quafiadolcibcntur vigo^
rcm rcftiruerc; ad tUiotattatis effi:oenc8 impetosi la&avias» vcncteib
iiilaritates^maro. ^
Etquis negetyhodie^iconfc^bos fcniomortalesipairimvini*
Iari>pa(rim velut /avencs fuis trahiaffcdibus,arq; adillicitaabripi i
vidcas non rarb vctulos, arinis gravcs,moribus lcvcs, nihil aliud Cz-
pcrc,qu4m quod rcnfibus,carni,corpufcuIograrum cft. Sifidcsau-
diuntdc c1iclyn,jam pcdcschoreis & numcrisaptant; folumi^; il«
!ud cloIct,qu6dad tripudia Vulcani fint,& ciaudi, fcnc^iutis vitio
potius, quim voluntatis. Jam vbiconvivialibus dclicijsapplican-
tur,quotus quif^; eft, qoi eum dccicpicum fcquatur>cujus mcatio-
flcmfacitSatyricus; . ;.. • V: .ii^l
lOr/ vcist fUm^ Mmn fipimu^ i • t; : iii.' .•.mfit»v^^^ t • .
Koftratiam alif mores fimt fenum. nuocglorioiom pneint helnari
poirc,& bibendo alios vinccre.etiam honeftom,inter (cyphos mor*
tualem panorCniutarccnmvuitus purputaflingUflcinfantiani cum
cloquentiatfrontisrngasdl4mGenitate:nunquampuIchriiis rifuri»^
quimvbimerupulmonescalefeccrjt. ScdilludqualccftSvixeGf'*
nccacomeHorisformaetranntfoemina, & jamlufcus fcnecioacu-
timi Yidct;ge;am ilii vtcrq; falitoculusj&jam amari valt;>atq»mare»
Dicerc (jr in c/tnobUnditias capite, 7iimiM,t
Quiscrcdcrctde Vcncrcfcintillamglifccrc in filiccrnio?&ra- "'^l
Ricnaliosquoqj potcft vrcrcSafpc illi nutus, vcrbum,gcftus, afpc-
ctus.proflammacft.DEVM immortalcmlhoccinccft in fcncdutc,
inafFeftaactate, fead chriftianam mottcm difponcrc? imo hoccft,
vltimo abuti tempore,adgrandc falutisopus conceftb. qui prxpo-
fteras v(iis> malfmili«|ltabili9 eft, perlbiaus olim i S. Cypriano
iiurt) rc,dimintcr<M»4iaiosawiad|abnfiM, hunc fcdidptlocopo:^
H j firit:
Digitized by Google
€0 PROMONTO&IlMAIjESliEI.
M,Cffr*Mm. C\i\x: Senex abfg,rel'igione& fanifimoma. quafi diccrct,eum graviflii
^jJ/jV»' main tcmpori injuriam faccrci qui proximus tumbae, obUius xtcr-
^^^^" norum.in pcriturasmox prsfcntiumbonorum illcccbras,fccffua-
dit. HicjttvatobnsrvarcfapientKtimumBierseJIai, qucmRcx Dai)
vidiciim vi&o Abfolone filioireciperet (bli um;adaal« (iuB dlritiaii
».x<x.T9. lautitiaf^; fioftra iavitavlL. Sacra paginafic memcicithiftorlaiiat^
j^ ii.ef DixnMex MiBenuMiUi. vem meeimhjwrefMiefiM fiemrmmeemm im ttt
^*^' rufklem. & sit BenuffM dd: Megem ^iwx fami deer mmorM^ vifdmte^
Bmellal '^^ afcendam cnm Rege in Jierufaiem-» ? oBogewiUmm -fimr hodie ^ num^
fcncx qutd videmt fenfm miei^ sd difiermemdmm fitdve M«t tmmmmi elttg
MagiAer' ^^*^' f^^^fi fi'"^''*^ cihks & fotml vel audire foffkm 'vltra vas-
Chnftianx cem cantorumatQ^ cantatricum? ohjecro vt revertar frtus tUM, &
reaeautix. riar im eivitMte muA , ^ fifelidr iuxtM fifmUhrmm tAtru m$eiya(4i4$ii
• ' mied,.
XII* Habcnt hic fcncs, quod imitcntun ncmpc in adulta, graviq;
aEtatcnoIIcampIiusinduJgCfC voluptati,nollc tranfituras momcn-
to oblcilatiunculasvcnati: quajficutadolcfccntiam uon dcccnt,
itaprobro funtcanitici : potids tumulum &. mortcm allldua co-
gitationc vcrlare, quxquc nccc0aria funt lucjiandas bcatitudini,co
articulo legitimi > afque ex Chnfttano majonim ritu pracparare«
Nifi h«c fiant, adumcft; qoam per icelera prodigimW injuveii*
Vtapofiii tute lalutcm*, nunqiiam lenedus dabit. Omnin6 inquiesj & hic
H,^"^^ meos atles eftt quavbi ienilesannos veneco»evefberabomali
^inl^ d<cmonismachinas»&.nieipfiu».. Serinsibietor fiquidanlmas
•i«* |ob6rishabebit9ibiexpromam,adpiangenda:prioris vitas flagitia;
Si qnisg6mitusi fi quod fufpiriom mterpuJmones liaBlerit> indc e*
vocabitur ad propitiandum Numcii.. Si qnsiachryma ocuioin*
natavcrit, indefluetelucndisnoxisbalneum. denique nquisptllt
afFcftus, n q«is linccrusamorcordi mco infcderit, vt mcamanril^
fimo D E o xrcrnum adftringat, quam maximc laborabit.
XHI. Scd nic cgo itcruQi fubmonco, quod fupra inculcavlj quajfb
tmr non fillamus nos ipfos ram plauiibilibnsad fpccic pcrfuafioiiibus.
«Mrabipli Scnc (ftuscl>inguida, & mille incommodis fcpta.ad tamarduos vo-
*J|*^ute, inntatis nifus vix fufficio. habetquodfecumludtctur fcnilecor-
commJdifc P"'*' animum quantum juvarc porGtjpugnaturum pro beataa:ter«
D i ta te, no V idco. Qnth etiam ncque ipfc fagacifluifnt Salomon pex*
^tcUf^Cxx 4>€<H;cujus indictfiefi;,quiahonitilr mortales vniyerioi.diia»fiint
in vltote adhiicfntfenttttis,iihil vt diftbtantad extremum jfencft^
occafiim4qttodcoQtidtto<^Jl8tnin^^P<i|ftaseipttiadi^^
toniy
\
LiB.1. Paragr. VL . Si
tttmytnandatorumobfcrvantiacn , ptocriminibiis fatisfad^ibncm >
&; fi quxalia func hominiserga Numcn dcbitaobfcquia , caufanL*
afljgnat» qu6il4e¥cxa ctas» & corpaiculum lcifio&aftum, paronu
f Obons lint habituta ad tantas molitioncs» miUtnm impcdimenti*
GtaviilimainhanGrcmSalooioAisadhottatiOy continctur ?crbif*
^tUBfcquuntar.
PARAGRAPHVS VI.
Adhortatio Salomonis , pulcherd*
mis pkna Symbolis^ qua moncntur
Juvenes,ne pietatis, virtutis, poe-
nitentias ftudia^reniittant in
Senivm. •
• . . . ,
Bimnto C^ifaronf tm, m dieiffs juventnty tkd, «9- ^
tequMm veniat tempm ii^0i9misx& dfpropinquent anni , ».
qutbiu dtcxs , nm mihi fUeeiet, stmtecfn^ tenebrefUt ^
E-^lfJ^S^^ M & Ittnt^&Ue^f^&fe^^ertdntur nubespoji flnlMtaif^ $^
qudndo cornmoTtelumtmreilfiedesdmus , & nutahunt vifi Seneaaiir
fiettffimi» & ottojk erunt molentes tn mtnuto numero ; & tenebrtjeent vt-> lymboi
dentes per foraminA, & claudent ofiia in.fUtca i & conjurgent ad vocem^ l'ci de*
'volucris^^ objurdejcent omnes filia cArminis : Excelf quog^ timcbunt& ^i^^^^i
formtdabunt io vid} florfbtt awjgdaliu, irnpwguahitur locujla , (jr dijfipabt»
tur capparu ; antequam rumpatur funicuUts argentcns^ & recurrat vtta nt'
rea, & conteratur hydfia Juper fontenf,Cf confrmgatur rota ftpcrcfcr.
nam^ His tot rymbolorMJ;n invoj,u<;ris , ^ercribit potiiri-
masillas difficultatesi qushami(icm>adrcriam promovcnda: falu-
tiscaufam» aut imp^4iunc> auc minus apium fiiciantia lcjnedute;
pns(ertim illaHCapulafiMdevcxvinpH^iva, jam^; ruente» vmbtis
▼icina: de qua veriifim^ dix croj metue ftncdam, non cnim Ibla adr
Tcnit. dc CUL« putas > eam temfm jtpi&i^nii, at^ anintme» ftseemtet ,
IfipeUavit Ecclefiaftes i ' 8ei nUiic- labet ejas crolvcre spnigmata»
Acpdurias^conreqacntiarcniamlncommoda pcxftratati.
Hs Ac
Digitized by Google
62 FrOMONTORII hlAtA S?El.
II* Ac prlmum quideoi cibo ; tfnebxclccxc (btem> lumcn^*
j^miifi, ^^9Bi > ftcllas ; quod Francjftus Valcfius applicat oculis fcnum^ ,
MEsfiw^ .plexiiin^ae caligafttibnt « neque potentibns inccm iiiftiBeio»
^f^^^^^ ant diQnii V auc noAatni fidetisi icaicfilm v&veniic ioJett vt»
''^'* ' tandem vidcodi fiicBltas ia honancy liong& «tste hebe&atf aec
Seneaus ampliils radiomm coeleftium fit patiens ocnlus. qi» ip& noaa^
aecauais. compluribus dectepitis impatienti«materia cft, dolentibo^
ipi(s4 fe noAc. & tencbris involvi.. nam illud infolcns omni*
DmfUT > prodigio non ^fimiiC) quod dcMofic neficttn£.:
etiam c^au ccntanu viginti annos.vijpiflct^ «w fsiij^^, jfodft
II L Altenim Senil incommodnm'; maii0ttir mdfs fofi fh^
^^^^^ i^^M». Quibus verbis djclciibi videtnr hyemi turbida»' tmbrlfb*
fmxxzu ni» ^a 90!^ niibilum (cmper' coelnm triftia minamr 9 nuUvsPia-
vonlus retetfitatem afpirat. Etbcc ip(a eft viva*1ma|o SeiHI »
^uod ifi perpetnf mocfons Qubem^ immeigitnc » continuis im«
bribus, importunis pluvijsaggravatumj, ncmpe augelcehtibuf*
quotidic cacarrhjs» ic confpirai^te in vetuii intcritunu piruitl,
hinc nafus jugitcr madidu?', os pedufquc mucofiim» oculi la<
chrymantcs. magna moicftiaycoqj turpior» quia iencs ad in£ui«
tiam t$mittit.
ly. Tertfttm-Senij Ineommodnms wmtmih tiftimLM imtU»
Ifotntt eft 4ittmafti corporis ftmdnram» ft: maxime qnl paricj
ftat venter atque intefttna» compingi cx coftis. Hinc D. Hio*
SmAoi tomymus ad hunc locum ait .• eufi^dn dmAt » t^Um fignificMri
•'f*'""* MmHt ^ ipfis intefiind VMBentur, & tot^ njentris mpUttttd» fir*
^ttr» Has coftas addit Lcmnias.» fenibus rubfidero» vt pro*
ptcr anguftias pcdoris, cfiiciantut anhcli , & ipiritu difiiciics.
Aii) pcx domuscuftodcs , intcrprctantur mufculos ctim ncrvisr',
quibus non tantum vcftiuntur, fcd quafi ctiam cuftodiuntuc'
ofla. & quoniam illi gravcfcunt ia grandxvis , ac trcmunt , di-
cuntur cuftodcs domus commovcri ; fanc tam diu fcnilisr* cor-
poris titubat fabrica , doncc ruina fui oftcndat, fcinpcn. fc-»
ad cafum ftctiifc. iutctim ttcmoi & membra cxctcct , & viicu*
tcm.
QggxmBK Scnij JaBomBiodiia imniMUs wifinijpmk Hp*.
*
Digitized by Google
liB. l Paragr. VL ; 6t
lum vcrb nomiitc, iatclligo crura & ribfas j qnibus tomm Humani Seneftu*
corpiifculi onusincumbit. &quoniam huic fcncdus non cft paiL. ^****^**
iuiliacaciOii4cb>ciora>ubi«<i^cn(:ceifiii:k>autaac: atquc vtiilo
ait,
CemfiUbAntygeliJiidconcreHit frigore fanguis. f^rC.u*
Qu^E caufa cft, vtfencsnonnunquam lanTo popliri fiilcrum fuppo-
nanc, 6c tripcdcs ac quadrupcdcs inccdant ; c6 monftioiiuSi quo
tctrcftriamagis animalia.imitaacur gradiendo. kaq;,
f^mftMT loff^6veJiigiajwMeirtH>oz t^MNim
' meqi aHter, qnikm cum fibeqiiciitacis rtt^pidis j anheltca fcaodeiitMr*
«oaatniki dcftitiieiit&
Quintum Scnij inconimodum ; oriofe erunt molentes in mtnuto * VI»
numero. Rariim eft, quod S. Hicronymus fcribit dc PauloConcor- 5^^^^,
dicnfi. ciccnrcnariodcntcscandidosftctiflc. Rarius illiid ; Moyfi edeatuU.
poft viccfimum fupraccntcfimumannum, ncc vaciMaffc quidcrrij
dcntcm vnum. ci^m plcrifq} alijsmortalibus, (cnc^utis virio , mo-
kres-fbltentpartatnrradrarifpartimcorrofitaatcariofi deci<icre;quo
'mmdefedu^propterimperfedFamefcaram commolitionemt ne-
cefladb per cmdiitateni flfomacHus affllgitufr Duplex ^itut malum
patitut ibnex edenmlus : flt quia^
' 9c qnia cxarmatus mafticandi inftrumentis».ex iiidjgefto ^bmpex^
'cibo,matcriaiuinfirmirafi (ubminiftrafc.
QuodiextoIocOiapad^Sapientem mcommodum fubjungi- VlL
fury afinftatem habet cum primo, temhefareviditites performuHs, ^ ^^^y.
Vbividentiumnomiiie»PinedaaccipitiicrvosopticoSiquipcrcra- 11.7. *
( Bij fbramina^ hauftos i ccrcbro-rpiritns » ad< ocnlofum piipillanu sene ^ut
ttanihiftmot I deficiente autem cerebronc rpiiicilmsk tenebfeftunt langoida* ■
■ ttenri* lucem^i vidcndo neceiranam, aut nuilamiant tennem valde .
inpnpillas rcftmdlmt qnodianguidsiiaieiuo- Yktott^vitimn eft»..
* «CGafio miUcqueretanuRf
Septit^um iocommodum Scnij : cUudi oftii in fUteM^ quo- VIII.
iunL» vctboram etfi varia: fint. cxplicatioaesr' , ifta. ramea. vi.
derar iretiftmiliox; per pjiateamL* Qrmbolic^ jecui:. fignifioan; !!?JS!i.
qpad. cft ilvcuft»ntn#fivc^ viiivet&.langjaiaht>offldiia^ » vndo
#
Digitiz6d t^y Google
•^4
Promontorii Maljb Spei.
ruumcorpusalimentum accipit. Oftiavcio claufa, vcnas cflo,
qujc proptcr inopiam liquoris fanguinci, in grandaivisflacccfcunt,
& quafi fucco fuo dcftituts.coiiiplicantur. miicros canaics!quiiii-
hilcxfontc accipiunt, quodalio dcrivcnt.
Odtikvum Scnij incommodum : coK/urgerf vocfm 'volucru.
Nunquam Scncs magis ncgotiod funt, quam no(flurao tcmporo»
cumapudcaBtcrosmortalcsouumeft ^labohbus, & quicf« miai.
mosillosftrepiai«ilbiiiDb'«xcitar;«flam galliciiiiiiiii».flt qmevit'
mamtinarttmcainilenaBavicillatinii.liln€aQC€fli plnmas quoquo
pertatfi, ^ledloprorepuntadnovataftidia. Pulchrt O.Hietony-
mo» de (eniciilo : frigtfiemie j^m fMitgune.t & htmore JUcAto , ftiim
mMterys fifor elitur, s3le»em jwitim tPigiUu : wtlEH^ medi* , currL^
gdim eee'meritifefiimitexmrgitj,mfuifum vdem fhrgte fefim memkrn
eettfertere,
Nonu m Scnij incommodum .* ohfirdefeere omnes fliat tarmim»,
Alludir Salomon probabiliconjcdura, adcantatriccs pucllas, il-
iafcj; focminas, quasfuavitatc vocis, autnuificoriini amocnitatc in-
ftrumentorum, auditoribusdclicias , fibi qua:ftum faciunt. Scd
quiagravismultotiesaudituscft fcnibus, hinc ncq; fciunt difccr-
nerc vocum difcrimina . ncc fidium dcJcdari varieratc, tantumq;
eftillisqucmpiam fcitc canerc, autdo^Viorcdigito pulfarc chclyn»
• quantum fi furd^narrctur fabula, autmoituo vcrba fiant.
DecimamSeni;incommodum:^jrr^^#«iPfAi/r/, & firmitU»
htmtitvis. Ita fine yfuyenire iblet>ytvemlla1taquz4iextime*
icant* ne lcandendo aut bffen)dant^t labantur ; (ibi dolorciit; alQs
tillmi &dari. Exiiaafta -vinbas JeneA^ lcmpe r pavlda eft, nan-
quamnonimminentiscasAsfii(piciorai ncqi adeb ipitttm i qaia«
pconaeftinnativam bumam ac repalchrum.
VndccimumScnij incommodum : fiorefiens amygdelm» qoo
verbo pulchr^decrepitorumhominumcaniticsdelcibitur. Qucm-
admodumenimprimaomniumarborumfloiet amygdalusi dc
bitoalbisplena comis ftat ; (ic fcnibus repentc accedunt cail4«
fcdplcrumq;intempeftivi, triftcs,ingrati. Egrcgie Plinius dc a-
mygdalz , aliarumcj; florc arborum fcribit : Flos, tft flemntris indi-
eium,(^ ennirenafientis ■^gdudtum arborum ; tumfi noljo^, ^^'^f^:
fintjofiendunt. At vcrb in hominc, cfflorcfccnscanitics, hyemisr*
indicium eft,& nioricntis vitz. tuncctiam fcncx , fclongeaIium_»
acdiverfumcxl^betabco^quiolimfuerati &dcpingitur genuin^
^Lyiico;
j^ifftiUt
Digitized by Google
LiB, L Paragr. VI.
I>ijpcilis,quertdHSj laudator temporu a£H 'HwMt.i*
Se puero, cenfor^cafiigAtorjjminorum. «rte.i^t
Duodecimum Scnij incomniodum /w/^y/r^/y^/w Qu^ XIII.
rationc cum fenibuslocufta habcat affiniratcm, docctRupcrtus to- s^ncflu»
tid c m vcrfi b us: qui nunc virtdis dr re£lus\incedtt-,cancfceti& curvtis vix i"'""^*'
incedere inapiet',habenfg^cruratumentia,nequaquamvt nunc, levis &ge-
Jluulofm in faltum fe fe excutiet: locufta nam^impinguatury dum tranfatla J^^^JT
levtjuventute^cruratumefcuntyVtfteri foUtfcnthtts. Iraq, in a:rare vl- ■'A^*
tima, plcrumq; pcdibus malc affcdi vctuli,fcre funt icdcntarijifibi
gravcs,alijs molcfti, vtrifiiuc nonlcvc pondus.
Dccimum tcrtium Scnij incommodum,- diJTtpatio capparu-^ fi- XIV.
vc faftidium ciborum. nam quiacapparis, vcl irriramenrum , vci
condimcnrum cftmcnfarum;poftquamilIa defipucritfcnibus, ni- £^^*)^"^
hilamplius fupcrcft, quod polTlr appcrcnriamfaccrcarqucorcxin;
pnfcrrim magis acmagis langucnrc nativo calore. Eftproptcrea
magnnm hoc malum fcncduti, ibicruciatumfentirc, vbi reliqui
niorrales volupratem experiuntun indcmortcm haurircj, vndc
' alij viramaccipiunr. Ccrrenon pauciegranda:vis,ctiam in jufcu-
lo & forbitiuncuIis,gravetormcntum fubcunti maluntque brcvi
mori, quam diu comcdcrc.
Decimumquartum Scnij incommodum : difruptio funiculi XV.
attrei. Pcr hunc inrclligit Hugo carrilagincm, qua: continct mc-
dullam fpinalcm albi coloris,& ncrvis fuis, quibufdam quafi funi-
culis alligatam.igitur, cum ad incuruationcm dorfi fcnilis,hi ncrvi
laxantur,& quafi difrumpuntur, fequitur paralyfis, familiarcgran-
da:vismalum;&c6 miferabilius,quia fenulla fui corporis parrc ju.
varc poflunt,omnibus jam mcmbrisfrigorc cmortuis.
Dccimum quintum Senij incommodum : recurret vitaaurea. XVI«
Vatablus,diffluct; quod aliquiad cerebrum rcfcrunr, feu mcnin-
gcm,quae 5c proprcrrubcdincm, ad aurcum colorcm acccdir, & vc-
lut vitta caput hominis ambit. Alij; quonia vitta inftar rotundi cir- ^^"5^"'
cuii rccurrir, puranr fignificari rotundam aliquam, ac prcriofam "^' '
partem.quxfcnilibusannisa fuoftatu dimovcaturj cujufmodicft
cor,cujusrubcntcs, fanguinci, acvclut aurci fpiritus, abipfo vit»
fontc flucntcs.quafi rctrorfum acli rccurranr:hoc cft, non jam am-
plius cx cordc fundantur, nifi parce admodum & fegnitcr,proptcr
fcncftae frigcfccnris Ianguorcm_t.
Decimum fcxtum Senij incommodum:fo;y/r///o hydria fuper XVII*
fontem, Symbolum hoc aptepotcft cxplicati dc vitio rcnum,mor-
I bo ve-
Google
66.
PROMONTORIlMALiESPEI.
xvra.
Millefe.
incommo-
da, pluri-
ipijm in«
cpmno*
nitentije
itiiierejc-
' bo vcScm, vrinx difficultatc, malira^d fcnc s frequehribul Itaq^
c6]ii rencs (qm veluthy<lria t aqaofiMn hauriofic^x ftngtfinelMi-
niotem) nccisadjluti increnientis,cakuIosgcnerant, intcrdumc»-
tiam rcftacca quafi fragmenta, confraAos in vcltcam lapillos pro-
i;ciiint, non abfurdc comparari poflunt hvdrias, quacrupcrfourem
paulatim infruftacontcritur. Et profcdo quantum verulis ncgo-
tium faccfTcrcdcbcarJlvcarcna, five caicuJlus^, rcnum vitio adna-
tus hinccoMigOjqaod ipfc cgoolim rcligiofum, conftantis animi-
virum dum hoc malo corrcptus cflct,intctaccrrimos dolorcs , anr-
dicrim,non tantumgravitcr ingcmifccntcm; fcd ctiamrogantcm
calidcivtchyrurgus quam primum vocaretur , qui fcdo poft tcrgii
€orpore*6catcnam(bIveret, & calculoaeiimefer. »cm^ insaiit.'
illi tnalam,ac toierabiHus viilebatftr, Vliliicta. excipefc i oiittof #
pati,qnam atcQulis» & cal^ulfiTCxaffl* •
' • I>ecimttmi<}ptimmiiSeftl^'incommoda'm:«M^jdFi9m^^
ti/tmim: qvio nominc deniqiMS intelllgo (eniUs oovpotis attii^.
tomj.qttia dum vanelisentia iKma cx hoc mundo velftr^ ci(lctna«
hanriunt mottales» tandcm poArexadosjomnls aetatis gradus, mo^*
tccelerisrotX) pcr fcncclam decurrontad piurinaascgritudines».
quibuscorpufculum(maIc matcriata compago) rclut att^critur, do-
ncc tandcm prxtcr ficcaoiXa,&longumc4daver, viviiiomiais vcr
iNgiam, fupcrfitnihil.
Etharc funtilia, fivcmala grandia, fivc fcncdutisincommo-
da.qux fapicntifilmus Salomon, lubrics iuvcnruti idco pofuitob-'
oculos, vt lcirct, pctulantiam annorum fuorum cocrccrc, domi-
aarimaiis affcdibus, modum irrjtamcnris poncro; rrcquc omnc
virtutisac probitatis ftuLiuim, ditTcrrc in a;tatcm dcvcxam_»,& fc-
cam confliduram. Rcpctoigitur cumcodcmEcclcfiafte: Memtn^
t9 CreMttrm tmh indiehm pfUmtuiiftu*, antequdm ^tfeniat tetnpm sfdh^
«MT, &" sfpropmqHim imnit di fukitt diitst itammiki pUeeiu. Qaifqais*
jpa>tenellus adhiic adoleiccntic fldicskiltts, memoteftoCrcatAtis»
tui colendi,Servatotis tai amandl , Legislatorls tni metnendl j J»i»
diclsac vindlcis tni placandi. Nc tu vcIIb in Scniam dlfitoe, qns»
puet,qas^'adoIcfcens,qu« juvcnis facere debueras*. Nimisdn-
bia cft promifTio, vellc annis vJtimis cfHccro, qux primis noni
potoiftif Dolcre ex aninio dc aflfbctis iceleribus , damnare ieribi
amatas lcmper illcccbras, laudabiles virtunim aiFedus timciiv<
ddere, cum te jam fcncdi viribus cxuit, cum iam tc itnccioncm^
mots ad ^pnlchrum- vocai^ tes admodoqi c&atdua, &picna peri «.
' - - i ■ culi.
Digitized by Google
LiB.l Parag. VIL: : 1 ts^
*^u\\. S. Ambcofiinjam oliihintdh-ogavit! poteB hMhert
' disyji effletttm corfus voltipfatih$«Sy dr jun feneSiutis geln frtgidum, Adjt* J
r» devotiottis officis^depofto jam ferio 'vigore convertM^ quin & Scnc- •* -
ciali^m adolcfccntibus quarftioncmmovct : nonpudette inquit , ^ut^^^
reUtjniMS 'vit^ tthi refervArCy & id folum tempus bonjt mentidejitnsreiqtiod ^i/m, *
.innnlltm rem conftrri fofit, qiiiinrcium cft cuac vivctc, cum dc-
fincndumcft.
Audcodiccrc, prodigio fimilccflc, impium in fcniliactato
'(quiilluc vitxfux totius cmcndationcm,pcenitcntiam4> ^cjccit) ! '.
intcr gravilfima poftreouB aecatii incommoda; molcftias»infirmi- ^«^ i»:
-iates,dolocet,faftidia,vi4ere Iq^ttimi^ poBiUtc&tei^ Sen^dns ^^'tt^
.»oibida«Ttiealiquaparceievet»omiies€orpocis»aBimsc|i^<>l^* '
:«ts occupatt (eriis de«tcfoinf e cosifiitioQibit$,pcfttcr ftaftas vites .
• nlhil fellnqtiit. ReAe ad propbfitiun D dujrfoftomus fi^ (cribi»
bsAet fene^lus vttid qudd/m proprta^ & m$rk$s, fB^nt juveitttu esrety & \tn^i
^fi quklem feneSiu* morhus eU; ineH iUi tamen prttterea fegnities quadam, rif, i . W
stctarditdt^ M^iti^ fnfimtUf ^ltitifi» Jhj^^ Nos fi iapimust '^^^'^.
cum intcgro iumus roborc, & annis vcgcri, ca prsftabimus dcbita
Numiniobfequia, quas in renio non nifi aigrc potcrimus. pcricu-
lumhic cxijlTc, cft, non fccommifiiIc.pc£icuiQ»nccinrcacdatcm
diilttiiirc pcenitcaciank . .. i
PARAGRAPHYS VIL
Protradain MoRBVM poenitentia, ,
quantum difficulcatis ha-
• • bcat?
■
Erruafttl^i^ains non nemo ex hadcnusdidis» jam l
fccum ^cct^cvit, ncquaquam infolcntioris vitae e*
mendationcm rcmittere 4n fcncdutcra,vrpote ni- ;
mis frigidiTk ad poftrcma-fcnpi(ccntisanimi moll-
niina. 111 id ramcn nondc^ ifif impctrarcpotcft,vt .
f f ■! 1 paiiitcnria morbo^ pracvcniat r:itustum fc commodifTlmi •
^ituium valc noxi^s vo^ptatibus/q^ando iatct «Egcitu^inis moic-
* 7 . , L a ftia^
Digitized by Google
#1
Strm 1 5 o.
irr.
Si tamcii
zgrittido
ocrupat
impium,
multum
turbat eius
panitcn-
ttnllavcrit illcccbra_,. ncqttcaliud fcrc
^ j^^dum.dccommiffis pr«tcritac vitat crro-
'^'^.j^ftatis.quim cum dolorcs,fado quafi agmi-
^^^^^^rumq; vrfcrint ad ingcmifccndum. tum c-
„i^^iit<$ livcmaii, fivc occafionis > morralibus quafi
icm* vtxgri (non «grc ramcn ) rcdcant in gratiam
> ianiautparum,aut nihil mcmincrunt; (anc modi-
_ uiubucrunt.
^J^jhiv cgo occlamoi parciiis ifta quxfo , ncc tam libcraiitcr
_^ ,,j,os promittamus, fatorum noftrorum prodromos: noli-
^jf , niorti poncrc. jam dudum cxlcx cffc coepit,ncq; jus didi-
^^jjj^r(jlibusaccipcrc,fcd ijfdcm darc: & illud quidcm rigidum.
liiiw Ht» vtmulti cxpiravcrintjnullamcorporis infirmitatcm parti;
abcundum illis fuitad vnum mortisnutum, nullius ctiam vcl mt-
niaii niorbi fufpicionc praemonitis.
Hos belldf hos ^c^uors pofiunt ;
His amor exttioyfuror hisy & ptva cuptdo\
Jllos in placido lethali Syritis igni^ . ' '•
Hos manet tmbrifero psUens auttimnies hiatu.
;Ira pafTim multi^ vita ialtlrunt ad fata, citraomniszgritudinis:
malum. plurimos obruit nondum fufpcda moricndi ncccfllras> fc-
cit^j cadavcra,antcquam fcnfcrunt i£lum. mors jam dudum af-
fucvitlancis pcdibus inccdcrc; vtproindc nulla fit ccrtitudo.Ia-
boraturum te aliquanda cum morbo, futuro adpropcrantis ic
thi nuncio : j^otcs intcrirc , priufquam iftc tc mortis anrcam-
bulo convcniat. £t puto huc allufit D. Auguftinus> quandopc*
tulco adolcfccnti; iftud obi;cicnti: Homo juvenis fitmy facio quod
me dde£taty& pojlea poenitentiam ^o\ fic rcfpondct. Hoc efi diccre i
fercutio me gladio crudeli, & pofie* ad medicum i/ado: & nefiit quld
itt 'vntits hor£ punBo vulnm accipitur^ & vix longe tempore ad fanitd'
tem prijltna n revocatur, J^i enim adulterans dtcit, fe pofiea poeni^
ientiam aCiurtim, quare non timet , ne eum fubitum periculum fupervcm
niens rapiaty & pereat ilii deleStatioy & fuccedat illi damnatio ?
Scd ctiara hoc conccdamus tibi bcncficium obtingcrc, vt in«
firmiras prsvcniat tanquam Vatcs^faciend^ mox ad altcrumorbcih
migrationis. profc^b nunquam mihi pcrfuafcris, multumhincte
adjutumiri, promovcndo bcatasstcrnitatisncgotio; quinpotiiis
confidcntcr ajo, pluhmum indc fcnties diflicultatis* Sic enim na^
tur4 comparata eft omnis «gritudo corporis^ animum quoquo
... . . . triftitia
Digitized by Google
LiB.I Paragr. VIL 60»
triftiti&inficit, ac vclutvigorcm cjasconftnngit;vtmultafnolita'
rus,multaa(flurus, pariimautnihilfaciat,' moxboadfingttioscona- '>
tus obijcicntc morofitarcm proobftaculo.
Sophiftx veteris didVum cft: rem tnorofam cjfe ^grctationem^ . 1 V^.
nsm £grotu vxormalcjia ejl j O" medicum incufant j & lecfulum woLeJfe fe~
runt ; ex amic^ etiam fi quis accedit^gral^u ejl \ & qui difedity molefiu. Si
igitur&coniuxofficiora,&rokrsmcdicus, & mollis culcitra , & mtnMt. ^-^
amiciadobfcquia ftantes, cumfoIatium^lTcdcbcbantjfaftidiunL* 9*^.
decambcnti fiant> vi moiofs sgritttdiniii: obfecro quid tandem*
£itiiniiii pacamnsi qaandd4ncnB iinpii>illale articulo volet occtt> ^ eli'^^^"!
paie cnm trifHflimiiyogitationibtts» bL marim^fifiijs i dc agtcmitau bai.
te*qactotaq|ianta>ex>vltimofiendctlialimi.deflammis in flygc> y^^^^i ^
ftmperarfiiris-ide^neiMacaabrifaccenlb^ue-ptttgatorij^Yogo; do aeeediinc
Numine millies graviflime offenlb; de ante aftis^per omnem lic cn-
ciamannis : dc perfcda peccatoipm oroniam cxhomologefi, fi- ae«Krrir
BMil4;fiaoanimi facicndo deczeto» nnnquam deinceps amplii^s' »te, &
frcqucntandi flagitiatotics frcqucntata ; dcniquc dc colcndo , a-
tnando4ucimpoft"crum-DcOihaftcnu$^nunquamvcrecuIto,nun- .
quam candideamato. quantum tunc qusfo morbus addet alacri-
tatisxgro? quantumad^umenti ? nunquidflacccfccntcmanimum
ftimulabitad tam ardua,ad tam infucta ?an non potius magis clum*
babit, &aiorofitatcfuaabftrahcta(aJubricogiratu&auru ?
Multorum querimontamale habcntium> iftiusmodiauditur: V.* •
tantusmcuslanguot&dolorcft, vt orarc non poirim. Itane vc- *i
ib^ orare nonpoteritagetimpius, &poterltadcalcttlttmrevocare •Agrotatfo
inaflagiHa>:anwteritsfiui&^ iikhomJ"
fltpoteritcnnmovOfingentto^Qepropofito» veterem rctradaio wfmvm^
Titam \ Deocttte ie fldelem:tian(cribere icrvum, cx longo doemo-
aismaMipio V Memtfti» ciim ante annosaliqttot , Virum Ecclefla«
lkicmM)ipotcftateconftitutumvifitavi> qnotemporc cum calcu-»
lo gi ■vtf5i|ii>ln<|iibaturi mihl hxc intergemitusacfufpiriadixifle.
O/ nemoy piecesfliasacdevotionisafredus, difFcrat ad invalctn-
dinismalum;:itamncomnia languent> & velut obflupcfcttnt ad
pietatiscxercitium, membra, fcnfus , potentiar.
Qupdfi vnainfirmitas, xgritudo vna,tantum laboris faccftit VI.
homini ad lcdulumproftirato ; quantum potcrunt plurcs , n conrra
eundcmconfpiravcrint? Si dolorcs vndiquc & vndique, veluu 2tptaM»f
valloquodamzgrotantemcircumcinxcrint? itacnim ficri amat>
vix(blttsvcaicmorbH^tialutynusaItcrum/6cezcicfcunt in cate-
I 3 naoL*
Digitized by Google
•70 PR6iklX>NTO.RIf JMAliB' SpEI.
narti. Tcftcm ctiam Galcnum habco; fipe non vniiiMjrtaliadvc-
HR**» «4- nillc fimul,^^vr/i;;.'// dijJicultAtes^ 'vrinjt shlii(tdta> arti- ulorumdolores^re-
'*Ti pAjJioKcs^ vertig '?us^ apcplexiam, prurtttts lotius corporu , f aA:< ndteum
^C^x,i9* dolorei , aj!hmata,gray>€dtnes, »ephritidem,podagram. £t qais caetcra..
mcmorcrgcncra morborum ? paralyfin, vcrminationcm,lcpram,
liydropcm,anginam,plcuritidem> fcbrini) phrifm , c^cuium» co-
licam, hxmorrhoidc«,ac rexcenta alia, fQccandaai foboleiil iafttt-
!cis Adami > quia^x cjus praevaricatioiic oata cft> in pofterommji
u jGnc dm!' cxetcitiami ytroftimc|; poBaam» parentu ac libeioium. Itaq> cum.
tnriiatio tx boc tam tafcfto mtil tiplicis a^tudiiuf cxeicitu , aut vaa* 9af^
ini6 & " ' P^utcshonlioem occapaverlQt, quid aiiud oafci poceft qnte iQr
mU ^cnsdomitarbado? Socracesplane,interrosamsqaidmorbiisti&
•ict \ eefpondit iferimrhstio corporis. addo ego ; & animL "ifymh
ff^. firm. 4|tiani primdm laoguct caro»iam fpiritas qnoqi infirinitatem. trablt.
ea vis cft mutaac vtrinqj focictatis, vt neutri fineaitero bcnc Gt,ne«'
utri fine altcro cgre : vtcr^uo fimul aut gattdcat^» aut tciftfik
* tux.
VII» Dcclarari res potcfV. cx mcmbrorum in corporc , mimia intcr
fcncccflTitudincac fyniparhia ; dc quibus ita loquitur D. Augufti-
5 Amgmfi ^^^- CctjJiJ.crate & vtdetc y qutd Jat tnvobis cartJdltter. qujtttdo Jtnum-9
k*mt. ij.ile (Jicaput^ qf.omodo congaudent omnta membtAy (^pUcent Jibi dejingulu tl*
fo./^^ lu^memltra ctttera, e contrartoy quttndo patitur vnum membritm, cofnfxr
$m»tur omnU mmArtt, Egee^ijMmcalcat pes: ftjdtgmUMgeikpeiUt^
ItembriT- fthmpes?longi^e/fiHo,fn:nmtieeksritittusj^^^ \Mditmn pungtt jfk^
ffi&s affliai mM^vUUfuemdeilkeeMertiiettMremieidwieiiikrM. frim^ ipfa i^iiu d^^^
«wD^fitneV fi immrltMt fe,&de^miHtJeeimmtmtmkr4it imn^dmidieeffAnt ^fktrp^
. ref imiifttdtmrftsejpuitimdireffwtesdi^
ikieji: Ji4timiwimdiiuutmrtr,(^Jefmmtmsei^iimmi.ii& ochU fi^
mnr, drmantu eper/tntnr, vt dixi} totumeorpnsincur\Atur , &Mhil vsm
iminkomineadJubTienieiidimK &folMmiii pede fitSmtieJi^nHs , & to»
inmfiodejlinkemiiiefiferstmr^ SstfafimemitiMWieil^gi feidektf&
emntttmemhrd.
VIII. Eadcmratiocftanimaccumcorpufculofuo hoccnim fi mor.
Arguit botenr.itur, jamillatotaabripituradcondolcnduni; & quafiobli-
lfin|Mthi2 ta fui, foliusmcminitfocij .• cujus accrba fata fic dcploratx vchio
Mimccuni propria cflent. omnis tuncanimacqucrimonia cft de amato , <5c di-
c«|^* midio fui, aut corporc argro, aut aliquo cjus mcmbro. Narrant_*
facriR cgum fafti,pucrum olim quendam,ipfo mcflTjs tempore, quo
ibl caiidiiTiinc fcrvct ; ciu» ( vc vcxiliinilc.cfit) ladijs.incjen^qil^
Digitized by Gopgle
LiB.I. Faragil. VIL ! 7t
tius pcrcuflum, contraxiflc fatalcm morbuni ; jamquc vt immcn-
fiini capitc acftum fcnfir, ad parrem inter meirorcs o;:cupatum_», 4.Ar/.4.i^«
Gucurriflc cum hac pcrpctua ingcminationc, ac niifcraiiris ani- . .
mi (ignificationc > caput nteum doUoy caput mtam doleo. Hxc poft-
quam intcr multa rufpiria idcostidcm cxclamaflet , cxpiravit dci-
niquc^ eo majoris inatcri»laft4s, quod vaicus ^Skt filius , & mira-
ciiioimpietratusperEUiaMiiniDefK ' ^; . ' -
- u iBtmwBfe» fi' nog ctiftm iiittage vclimm valetudiniaria > hu* ' IX
intns miftfhBokienlentM teikcs: Simcns eft convcnire as^»^»
tfomm^uccfceipetc vciIm; qiiid aliad andiemas». qniim illa mil- n/ril^u/u-
itcs repctita, millics rcpctcnda : chcu! capat mciim dolca; c- riitae^Mi*
hcu ! ocalos meo^dolca** ciieu! ftomacham mciHn dolco-:
hcu I iiepar mcuob (pieaemmeum* rcncs meos , vcficam meamy» ^
pedesmeos»latusmeum, cor meum dolco. Hlc cft decumbctb* '
tium propc vnivcrfbrum, mifcnibllis cantus ; quando inter gra-
vcs2gritudinumdolorcs> vidcntfc adoccafum irc ; <5c nicmbra»,
/lia jammoricntia> fccum quoqucadruinam trahcrc corpufculum.
Quanquam i n vcn io c ri a lu hommcm, qui in mo tbo lu o fataii ^ me*
Uu«.cccinit, fuaviufquc.
Contigitfortc, vtnobilis VenatorrccntnsfersnT, audirctinr.
ncmorcgratiiHmam^cantantis vocem. Pcfpl«xusigitur, quistan-
demintcrr)rlva»iiAxaa.Orpheus,tan>purch<cmodularetui j rcpcrit ^^J^
homincmpiupcrcalam»dslcptiiviidiq;itajofe£kum> vt^aroiatcr
iiiniem,patidum4t tabumdiAucret* Honc cigo admirabnndusro- «MMr^*' '
gavit, qoomodo mndomcot doloribas» cam foedi morbi obieptu»> '^**
potii!liscatteret»qaimiiiigeiBiCeerettcai»altei|haK: memoranda re-
gciCt.' imer Dtmimm D^im dr wr» moHmediat mfipawies dt luta^ hot lef^ JeiirbfilioJ
€orptts meum >* fuo oot^n^OrMtme imerfi/tio d^ffipsto, sd iffim ferltom n''n>'>
tjU^m, wdens igitur fitotidie djjfilvi , ac debUttAri eorpus meum ygjiudeo, ^^^\^
&cdnto prd Utitis cordisyexpeciAns dljfolutionem corpori ipfius yVt fine hm
impedtmento dd Deum ^fontcm viy^utn , valcAm pcr^enire' Supcri !
qualis htec cantilcoa cft s' qualis avicula, qux fic cccinit mo-
ritura? nenipc cygno fimillinia cfl , qui ctiam funcri fiio didicic*» \
prxcincrc. rabulae poetaruin ajunt, cum olim c^ gnus' fatis*
fuis proximus cfleu > pralufilfcj fuavilfimo carminc; Audie-
bat iilud vicina cicpnia^i & miranti» quomodo co, taiiv mi-
fbrfl& ncccflritati^ atticalo luberet cantarc ^ rcfpondiL>, olon. »
hoc^ficri fpo bonl meUoris vita^, & animi quodam prai(agio
lfefatura^(^idt|tti<?»ia.qpafn<<iK.)i^f;.^
nempCijfc-
Digitized by Google
rs Promontorii MALis Spei
ncmpc quod ibi, ncquc viiflusquaercndi folicimdinccxcniciaiKtes
cflct, ncquejnfidiarum vlJo amplius nictu afficicndus.
XL Hunc crgocygnum, aemnlatus noftcr, qucm dixi Icprofuf'i
ciifnjam viderct, magismagifquc fead mortcm fcftinarccjufcjuc-»
bcncficio non tantum molcfti , turpiquc argritudinc cxpedica-
Paucimor# dumj fcdmfupcrctiamcvolaturam.ad Ocurn» ccntrum, fcopum-
tile» ante (|ue dcndcriorumfuQrum.; prs afiluxuiiquuUfliiiiiiblati; , 6c qutfi
n^'fimt"' ;am prxcipcrct, qua&animiss (iiQplnlbatycaeptt aBNHlam :|WMite li»-
cygni. gi&am » vocem^tte ^ciu t emoirtaam,^ ^cantniaiiimate* Scil ^ I
qu^m paaci tiancimitantnra^rotilplcnimqaeoauiibiisy qaicnai
morbisladantur. aliasnon eiEkicrmojqtt^m de gravitate doloiom»
deaficAismembris,.deianando>corpore» de nialo aliqaatenns 1»»
vando*li«ctotaeommcantiIcnacft, autlamentantium fata fua^,
aut medicinam^quaerentfum. EtauHm diccre >* prima paflim apud
infirmoc cft cogitatiOy de camis valc tudine, poftrema dc animas (a-
lutc, dc actcrnitaterdc pQetiircntia,alijfquc ad vctambcatttudincm
ncceflarijs mcdijs. Qux, ctiamfi nonnunquam homincm tcmporc
morborum afficiant, ita tamcniicri amat, vt mcns quafi pcrturbata
corporcis doioribus, prxtcrfrigidam voluntatem» &icntos cona-
tus, nihil admodum h fcipfa impctrarcpoirit.
XII. Dode,atq;elcgantcr RomanusOratoroiini Ccripfit : quemaJm^»
dum oculus turhatw, mn efiprobe affeStusy ad fumn munus fungendum j rWm
lt^m£ corftu, etm a ffdtit mQtum, offitio fio tcmunefi deefi* Sic cotttnrm
\ir^K^ him.4ti0iMttjtiotte/iaffmMi.exfg$nniimmutusf^^ Atvcro vt pln«
j!!inam.ani»ns1iQmtnis^rtftrbatar> qnando in morbtdocorpotit*
iio<pitioileJbwit>habitilce : itaqnc tnm minas aptus eft ad fiiat Aiii*
Aalmttt diones>puta» 'medititionem aBtemomm» deteibtioinem crimi.
iSSefl'T.'* nowam confeilionem» totins vitsin melioscepiiandsftcoci-
ptw.ne. iiliam. Accedir,nQnnuiIosdumsrgritiidinibas^cmuntar, aec
mo c»if'' fiilctperc (alubriti de iaiuteprop6fita ; rati ad tam fevera^»
a^ttio" fibi viresnon fufticcrc. Atqae ea caufa cft » curpoenttentiftln t ex*
promo. liomologcfimfimiiia^ucpietatisftudia, dc vnoinaiinm morbum
^*"** •* 'icijciant : fcmpcr confili, cum valetudinem dc niquc rcc6pcrinL>,
, tumfcofficiumpijchriftiani fa£luTos. Itanonnunquam &:hidunt
cum fpc, & luduntur,- ncqucantc dcfinunt tcmpus trahcrc , qu^nij
animam. £ fcxcentis vnum tibi adduco in tcftem, cujusmcminio
D. Antoninus, quondam Florcntinus Pontifex.
XIII. Adolefccnsolim&gcncrcnobilis, &copiofusdiviti|s, &vi-
tijs£uBoruSiprsfcitiaiUfcivii> famliiarijuvcncutis malo: hoc ta-
' mcn^
•
Digitized by Gopglc
Lie.LParagr.VIL ' ts'
lliai qdDridic D e v ^ fi^Tir 9 iri ettin mod non iinetct» nifr t>.Amtmi*
prxmonimm dc fatis appropfnquantitms. Nempe atbitrabactur, JSiJitfft
tunc fe cx chriftianjclcgis difciplina, nccclTaria paraturumy pro 9 <>^.t}. *
fcliciad artcrnitatcm itincrc. Neq; vann:fucrant prcccs;nam "bo- i**»'
nus Angclus, homini femcl intcr orandum adftans, fignifica- ,
vit apud Numcn ratas cflc; ncc moriturum finc mortis pra;nun«
cio : diligcntcr modo animum illi vcnturo adycrtcrct. Sedhinc
mifcllus Adolcfccns, cum fccuritatc audaciam haufit, fadlufque
cft protcrvus divinarum Icguni transgrc(ror,amator voluptatum, *
& primus intcr Vcacristrofiulosamafius^. Contigit, vtnondiu
poiljdolorcaputocciiparct,tum dcindecorpu(culumfcbris. /am-
4ae confingttinei de petlcnlo^dodi, Ibadenr xgroconfeffionem
peccatorum : quibnsille tepoluit iilnd brevo, ufnmim bm, atm
^ mdjmnewL»^ Sed quia invaluit morbtti , Itetam nn fuggcmnt /
ponittentiaB Sacramenrum» neqscgeromnlnoabnuir, expeftare:.
tamen vult convalelcentlam, vt refiimptis viiibus re^iiis,& pto^
dlgnitate» tam divlnumopus poftitpcrficerc;. Interim, quo*^
niam recmduitmalum , tcrtium & amici, & fliccrdos hominenl'
admonent.Togaiit^uc , vt chriftiani pi^ morirari , o£Rcinm face^
ret.anlmumq-tandcm faiubri confeffioneexpiarct. Scdillccau-
fatus aigritudinisvinj, molcmq; ingcntiumdolorum, quibusvn-
diquc vrgcbatur, nihil cgio. Dumficmoram trahit mifcrabilis ^"P^J^J^
adolcfccns,& fpc valctudinis rccupcrandas, fcipfum,aliofquc la- nl^l^iljfc.
ftat,qui fupracumconvcnitbonnsgcniusjitcrumadcft, fcd ingta- lix jave»
tus oppidoj quiadicmilli, imbhoTam dicit: fcilicct jamjammi-
grandum c(rc,mortcmadIimcn domiis fuccindam ftare,vt cum
astcrnitati fiftat, & Numinis tribunali. Attonitus homo ad iftud
Ittlmen, qucricoepit fidem nnpcrdatam, &pada violata e(fe.
\ nuUo hadiinus ie piaemoiiinim* de hae tam fubitairaminrpe-
nta m^fH^nc». Quin imb, ait Angeluss n^in cikm accelfit in«
'fifttiillilv^imi^ deinde agnati inftabant
pioptercxhomologcnn,'q[uoties lacetdos,toties vr tecompone-
rcs ad fcHccm hinc^abittnn, monitus fbifti. nuncabcundum eft»
nihii tibi induciarnmtciin^edituii., vitx tuas clcpfydra cffluxit ;
vix trcs guttula:, tria granuhrfupetfunt. DcrijtGenitts dicete,dc
iimul vivcrc infclix adolcfccns: fiitttms iatti beatos» li non tia-
JUiTcttcmpusin poenitcntia^.
Et tu, qni hxc legis, qui h«c audi?*, adhuc cogitas in mor- XIV»
bttin tuam di£fcifc icfipticcntiaau.^ ialutaria mciioris vitx pro-
K poiita^
Digitized by Google
I
pofrta.^ virmris amorcm_.^ odium fcckris? dclitianim fiigamf-
intcgratn cum D e o amiciriamj? O ! vt vcrcor, nc tc ipAini^
ImpSttsa- fplcndidc dccipiasr'. Potcs mori, antcquam vlla tc comprc-
wofu^ hcndat agritudo. ncq> infolcns id cll, multishxc ncccfHtasnc-
ipr, cidio. Porcs inipfo morbo alia omnia agcro, quam nunc dc-
ftinas^. ipfa fpcs convalcfccntia: facit, vt homo fxpc xgcr, difFc—
rat in fanitarcm rcdituram , proiicua obcincndx* beatitudini tnc^
dia. nec pauci>dum Yalctudtnis Fccupcrationem fpcraacj, cxpK-
Seetenti lanu. Qijpd.fivef6> tn ip(aquoqiX^romtioaefatemse9»que»
iXiiu ^in^ imilc dcccffnis pro c6 artkulo ftccre; icerani mcttio, oe vidOi^
irmicft " lonim abftnfta ad corpus anima> ilUinTaado potiiis iaborou».
^iw^ qaiUii.fibi: & c&m maImm!pro beata saerniute agete volct^ Ycli
' r ' ia ticfiendis criminibtts* , t«i in fui accufationc^s^ vel'in D£0-»
cxoiando» fibiqae pcr aoiorcm dcvincicndo, prztcr infinao^.
D^i^. conatusy p^um pofliti. Son/h Auguftini hoc cft oracHlunL»r
firm ST.it femt€.9tis ft£ ir^rm petifur, iitjfmself, & ideh diU^ifimi^»
^mcMV^ iffvenire vult mifiricordiam Di i , pmm Agat pixHitentiamf
m$ ftnm effe njAleAt tnfuturo. In cundcm lcnfum lucuicntifTimaj
cft Siracidis haec cxhortatio. 2^^/» demoreris in errore impiorum^i.
MfcUf.xi,4 AJite ntortem confitere , C9fifteberis vivus y vivus & /i»u4 confitehe^
, (if laudabis D e v m y & glorificAberu tn mifratienibu-s tlitm,
' ^uim magna m/fcricordta Dominiy & propitiatio i&ius convertentihn^
4dfc^f QU2 vcrba dodi accipiunt dc tcropcftiva impiou
ruoi cum Ds o reconciliationcdum viribusadhac ini^
fiiati nnlli mofbommgraviutc.
impcdici»
...M
PARA-
LlB*L^ARACIU'VIIL : '^s
• PARAGRAPHVS VIIIv '.
Qus hadenus dida, dodaq; funL»
dc pocnitentia non remittcnda in
CrASTINVMjSeM VM,MoRBOS, '
cotifiniiancur ex S. Bafilio.
Vod ego vniyeriimretim omnibus gravitertibpi)» '
cfficcrcconor> vtfnatarferenpifcantj&quam vixe-
runtiii«ie*vitainff caftigent«d mclioris lcges; lioc
olimmagnascftttfiemcxpatroQtts, D Baniius>cam
illo egit hominc, qucm focde in adiiltcrij crimcn AJaltetfi^
prdlapfiim, hortatus cft, vtquamprimum fibi turpcm, alijs igno- rT^ffljiif
«liniofam maculanij, pcr poenitcntiam clucrcr, fcqjcontinuoad aacdenNi
frugcm recipcrctj. Etquoniam fubdola eft humana maiitia,ac ^*""^
-facilis ad cfFugia cundationum, fivein dics crallinos, fivc in an- nnfniiini*
lios fcnilcs, fivc in fccuturas aegritudincs , quafi accommodatif-
Hma rcfipifccndi tcmpora : vir tamen fandus viam omnem^
Obfttuit; oilenditque przfcns longe futuro ancc ferendum etk.
Sed proderit muitamy ipfa ejof andire vetbai quibus in nego«i
.tie pcenitenttv, dilatidnem» mofttr4; omnes fkcandiflim^ diil
liiadet. luqueofbi palam ^^nts,<|ttMto|>tocniftinationenu d.
odio habercta ficcandabbodum k lipCa iilo,4uem ilupta dixijio- 2^"»s
minem ailoqaimr. €ltnlfdr^,dMerm,dtgj m$rim trskui Saperi^ tJSIii!^
rUttm tr^ns temfm rxfedtAbas^ mmrmfin fmmmmfrefioUru, PL
de, Amdm itt ne Unghrem tdi^yitiUf fr§miitmtmfiit emm fud fiijfim»
dies pxriet. ftoH tm ed promitteret qui imttiMmmm tto/t fint. y^d
vitam tc voctmtu o homOf cur igitur fttgu vocAtionem? ad honorumpar'-
ticipattonem te Mcerfimmt enr loegligu doimnL»? regtmm totiormtu
fAtet.
Et quoniamanimosmortaliumfuavitcr afHciunt fimilirudi- 11.
ncs, tcrnasadfcrtD.Bafilius, vt impio, qucm formandum inmc-
liasfufccpit,dcmonftrcthodic rcfipifccndumcirc&nullatcnusin
Craftinu rcmittcndam, fi vc vita; cmcndationcm,five de (ccicribus
poeniiadiaem. £)us iu fonanc verba^. Si eurmn in fet^eres erogsm .
K a fm%
Digitized by Google
^ FROAfOi^TO&ii Maia Spei.-
Qttiane- rem , non /kne diceres mihi-, Crdsveniamt CrM dshui /ed jam jamex'
2crib«irca~ ^ Urgitionemg^ vrgeres , attj^ tni^uo animo ferres proerajl ^Katio-
pijiadif: »em, Cum verh , non matrria illujlrem colorem,verum anint.t puritatcm^
mnf^normntUe d»nottmlargitor offeratyexcufationes pratendts, cMtfaf^ r-
Neq* m li. ^mmefM. Ss firvm hemM ejfci, &propoftA ejfet fervi$Uhert4s , -monitt
bertatc - - - * ' ^ ^
adciuaat 'tdJltum^4bimMe«mrrifet,p4tnii9t€mbit€rir, & Jtuiiamt mteUatm^^
f
imjfbrMrett. tmmi t^iti^ e§M£tm , 4tf^ 9miiAm ^irihte id vtmm tititeits
vtitttiertMiemviMdieentt ekmimfem tcyqm ee mtmeijpimm mom bemtu
mmmtJedpeceMtitpranmi l^ertstemveestt^te eivemdfiudem ^m^i^
ftciettJHimmt^ te DEi,fergrstiMi adoptatmm, stf^Umredem hmerumidiri-
]0i deelMret; nondum tamentemptu ejfe dtctSyVt tm fiut dMmtmt^Jitfcipim,
O prdvM impedtmenta l ftemjjj^ fsmdem vttttfUtei i/tttmm% fl>^^J[jt^^
fti^MN» ^*^^^^^^^ Cede,fi qmu imedicmtAireetferety fe erte quiMSty
cupcran- indufirta^jHvenem te ex fene ejfe faciurumy nonne defiderares iffam i&^
da, qaif- cefiere diem,in qua te prifiino vigori refittutum conjpicere fojjes^ y^t
jBlHft"" '^^^^y ^*'^ pcenttentia promittat antmn tue^ velut noVt germinis remva.
tionemyqunm tu vctcrcm efilcijit, & pravitate rugofamy ac maculatam
f reddidfii, contenmis benefaSioremy& promijfionem non exctpte^ nec defi^
derds videre magnum iUttd promij/tonts miraculum ? nimirum quomodo fint
. . ' matre^renafii Joieat homoi ^ttomodojj^ fimio conjecfm, friutde cupiditih
> tm dbefrevMtm^ rurfum jn%emejimt m rtfmrs/cMt,tui vtrmm^ Juvemtsfithi
rtm rtdeti* Tt^mtmttit ktmiilmn/ertMmtiamvrtmvtUiftsttmjmditett^
imtBigt tmmfretrm/iimMtitmtm tmMmh ttiem^ vtrhm ttmtmmktti ^rt$k
tiMmtMttfmmtv/tvtrhmmmmSmmfMtiMi. v * -> ty^^i
III. Eipogaaile videti potcfaftlfolUiBtPoadfbcyObftiiiatllioinlf^
nls aoimaiii» ne pOBnltentiam ia: Ctaftiiui nv lcntl teigivet(atioiic4
temitterco. C&mcccctibi.amplutsiUealiquid ipefat;4t jam de
leoedute ncrcioqaidiboiniatiqiiafrdectepituf tempefatcfibive»^>
lit,po(&tqi^flagiti;s» quando vix ca dcinccps ^tas pcrmittit cflTc im-
piiun* Sicigitur loquenrcm producic MagnusBaniiusr'. Simt
mequxfo, vtar carne ad perfruendaa res turpesy voluter in ceeno voluptM-
tumtfanguine imbuammani4s,dtripiam altena,peierabo , mentianc^tumc
feeititenturn, vbi abftinuero amalii, agam. Quibus ad calccm vcrbiSj
Vixlaa- apcrte fatis innuit, fe DEopro noxis vit^ prioris, fatisfadurura in
dem habet fcnio.cum ejus^tatisc6ditione,pcccarcampliusautnihil,autparu
SpiiinJ^. potcrir Scdaudiauius, quid BaGIiusdivinofpirirupicninimus>tc-
aeftuce, ' ponar,& van^.& pucid^ objcdiooi. Itaqt rcfpoQfionS fu3,cil cxcia*
tirjm madoae.6€Ot4itac.^/</y^r^AiiMf#i?ai^
i«M^^^ tmmnmtmftt$mA trmbimsMvtriiMlkmtfrMSMfkerim infirmmiemit^
Digitized by Googlc
Lit. h Paracr. VIIL 77
mmvirtuseftdeelitiMreimMlot&faeeretomiim^ Atver^vtkmtuprekfrih
)Mr, nef^ lemie, ne^ feenidignum judiettnryfiviti^MtMim eegSi l feeedm
t0; imheei&ittiJ^efMieeeftnmferewebtw$^mtemimt§s imemim ftrmmm^
SeseindnftrHthmjkmttmtmsk AliqndntetJfttMttimttikdgftrfttrtmtpfrt^
tmar^ Sditvtr^tAittrmimmfeneifntmeonfiitnitf ^sdthfdt^
digmmMfnite^futnrtrimvmmt^iifireftf ittmvidesfueros t&tmttfitm
rtmtttthrifi l mtKimfrofeR(kttmifM fraflitutnmvitM bsbet.
Quis ndttcognofcat iterunv i S. BaOlia» gravidimo Ecclcfiae
I^odorCfiatcraiigufiiaseonftridtumeflcpenTmuindircipuluin? 9c
tamen itcrumconaturevadereJubncaangui]la,atqucre4lcnc£ta^
tcadMorbuni rccipcrcaliud qiiafi improboruin afylum. Nam^
illorum permulti, tamctfi rcGpirccntiam Iiiam. fiituramci; cumls-
fo Numinc rcconciliationcm, nolint inccrto fcnio committcro»
volunt tamcn cammorbocrederc; vtpotcqucmfcrefcmpcrmorj*
(blctprxmittcrc, vclutadvcntus fui praenuncium. Scd qu^mmalc Pcenheni
infccuturam a:gritiidincindc(hncntiir, qua: ad feriam poenircnci- J^^rboII
am fpedaotfdocetrurfusno^lcr Bafilius, illumhominenr» queme nonvnam
gnvilap(iiCQnatttrin pedcs crigcrc. ^d ex^eStm^ vt te fehk td JJjjjjJ^
fteitittmtinm^mtthtitittiie^fklntturUvtrhn tmfliiis froteefii, ne^ piid^-
fttmtmrikimmciferefotermyeikmimiffoetfitemtKBminiiimitn^ «MiiM-
ltikMitmtmmnmfiiiitt0iiht^titmimf0i^^^ mm^mftitStrt^ehm frie»
tstiottitiitdmtidkimmtemmmteUdteeriiittmeertiieenfiteriy mtm rtiUrt iiL»
' grMtitm cnmeDeeiitmreimilieinrt imimieitfs i ^firttffis etidm ne^ inteUi'
gentidfiie^titimtemi^ehenderemjiferisdiHndftterilt ^ fifiieltmfrdfimm
ittsmbiggntt sn diquem finfimeomm, fimfiinnlisbem.
Vnaadhuc fiipcrerarcxcufaticn qnammifcrabilishorao, pal^ V»
liandx ignaviae fuac pra'tcxerct; ncmpc quia morbi omncs nequa-
quam lcthalcs fiint, idco vltcrius diffcrri poiTc poenitentiam>ad
ipluni fcilicet illum diirx ncccdltatis articulum, quo dcniq; mori*
enduin fibi cflc intciliger, vitimis jam fatisaccclcranribus. Atquc
. Vtconccdamus, mortcmcinon forc fubitancamj quim nihilomi-
nus pro co tcmporc, magis magifq, ad occafum inclinantc , diffici-
lis,operofa,dubiaq: fururanr,admclioremmentemconvcrno,dc* -
iionffinit qai fupraD. Bafilius, totidcm vcrbis. ^ufstmittt fetnitem* " ^
tim, exfertiirbsthmetim9ietMpm,denufi4fmttimmt^^ titimtttiik^
■ ■ y
Digitized by Google
7t fKahiO(^T4>KllMAi&S9£h
iBmortem -re conficiunfttry alien. Spcrnunt j tmicmetiAm id coinnioncfkckmttr>i tsr-
impr^o* ' ^'^^^ ''^ '^dgis pcTtttrbet. qued fi mcdicm fmitatcm t rbipromit-
paaitctia, tendo dectfiat yiu dt fxnitate non defperMiCo c^Hod HAttirJivttA fiscufidm.
pericnlu impendet, & qm tc ^hducuntt vrge^ -, fuu te dmti^ exitmt f §c ex
^ -tfimtiimdkerifieti Demsite^fipttmt^itHtiffifii^ Xkmt $e inmtHmnm '
iieireMmnfetMi^immitiehitetttmtikifitktitfertunet^mBM
f^tuUrit» VeimtJmgdmwteefitm^hwtidmtvidetiHrMme9iSj^$nh^
'kemmumgmtMmt feeettetrftmvimtdSten^hiBmtHS frefuenter Je cmp^
merteniem ed ca , qu£ bie fimt. fiephm teipfiim erndJmf O ^fmmtutiLk
imgemifces ^fittfire jMm peenitentism A wmUtwf^tgem^ ^endo ceii^t»^
xeris hiUritiiem jufiermm<tX^ triftititm fecetterum. Hen mihi \ tntpuiet'^
non dhjccerim ijoc gravepeccati CMtf, tum^ eim fi wuhi fscdis depO"
ttendt oceafto daret. nunc feni tffimemm Aufelis, mme sm ted^ihm hiik
dclitiasdgerem. Operditummeumco/fititfm! propterhreliem peccati to-
luptatemyperpwitm in omnigenere crnaatus, at^ fi^fjfiitif tar^ueher i/re»
ftercami* illcccbrd6 , in ignem aternum tradar.
Etiftud fciliccr omnceinolumcntum cft, dilatae fcmpcr poe-
nitcnrii*, dc hodicrno in craftiniim. dc craftino in fcnium, de fcnio
-^' inmorbum, dc morbo in moircm. Rcdi(nme proptcrca toticsr"
mihiflominatusPontifex S.BariliuSjfcrieadmonct vnivcrfosraor-
• .. >• talcSf vciiihocnegotio,obvias SathanxfraudcMlu^mfblerdfume
" ' ' ctTCant. Denmm{\tie\\x\x)ofretres^eUiimefitdmtUp^^^
.. ^yig^ meehemmmaimiiemw^rei vidtt msweme&temem mfirmm,jitxtm^
tdsffd it^At^pera-i ; idek hediermwm dsem per fremdem mehm lArifiewe^
bolTil'.^ ^^^^^^^f^'** Dtiuvhiersfiiwmtmtiiwxertttrwrfim metiiit^^
Aznth im. miquttsiUepartiumJMfhr^&hedstrmmmditmfSUiffieeisreexpetttyttsi^.
pios fpc rtt> Jiinttm vero iXeweim vttrAttemim, eomedit, hurttiemfane nosfrt^
few^msifiirwmiewipmperiMwptdiem fithrehewiot futurum ver^Jj^ u^K,
l3m reliw^wde^nefeBttenlesejtUiemevitAexfeUit. Iliuftratporrb renUt
V, fulchrifimilitudinc, dcfua]pt4exaviculaBafturia,cujusiprcoIimLs
vic fanftus, fpcdatoradmirabundusfuir: ficcnimloquitur. ^jef-'
cemodt cgo aliqusndo vidi ajiumvolutris valde vafra s quA fe ipfam vena-
tortbiiSy cumejuspuliifaciie oh tenerttudinem capi poffent , (^uafi prddams
^uandam paratam tbifciebat ; ante manus eorum ajfidue verfando , ne^fe
cepi permiftebatt ne^temen pradajpem venaioribus adimebat j ftd ipfos
VAWA fie varie Idians , dum cireu ipjkm oetupentur y puSu fugst copiam^
ujeswritetem prdfiitit- st ekmtit wieietrtwmm ttUmtpfi ftmiA tOwUpit^
VXI» Ocniqiic hanc &kttfegi4iftl>ch«flilim>fiib)migif. 'Gmtmhn,
fim9m!i^tm& twfmdUferfttrAm^ fiijffimrttnm» 4s.fm tert^ .
Digitized by Google
• LiB.L Paragr. IX. 1 7P
dim» ftgMkenti^m prodm endo^ incur. 4s /tliqttando in diem) quMm non ex^ « njnd»»!
&abas ; rrimirumj qu.indo te difcict ■vi/a, (jT confilij ifir^jt! f, owni e:^ paytc^f ribus in ne<
(ircHmddhir. E t quoniam majoi impiorum pars , .id vltimuiii vira: got"» con-
dicm/ fcu morfis cxtrcma^ hoiulam, fuam rci)cif pocnitenri.^ni-» j
quantum illa co tcmpotc dtfficultatis ac pcriculi habirurafit, cx
aliquotcapiribusfacia planu non ram dcijcicndisad pufilianimita- '
Ccmprobis>quam ftimuiandisadmatutandarcfipifccnri3improbij. . .1
PARAGRAPHVS IX. >
P(XJiitentiaiaMoRTE*irejeda, op;-
pido dubia eA ^ oblivifcencibus iui
: nonrarolmpij^^ipfoeoarticulo^, ^
quo memores eflc fui^ velma-
jfemie debercnt^
Arrar antiquitas, Grammaticum quen- j.
dam afino excufl"um, acccpco indc in ccrcbro vuliie-
rc>omnis Ais difcipiinxoblitum fuiflc. EtHcrmo- oblivio
gcni Rhctori > do^iiGaio ztatis fux- adolciccnti > •"•••'iH'
c^ad(biiiimveaiflet*pJiiii<m«rtti»|ittmeitidi<; "S?
fk. f t{>h'iloropham aliam ^pieatiifimam» alliib ad4apidem capi*
te» imomaisiitefaiotaB obli viooem iociiniire » vt aeq> lcgerc aoi» ^
|ili&s fciyerit. Novi etiam egp Omlle qaid «ccidifle liomini leli^
gioibexcafiijVtad|uiaiamqaafliaiatttiamrcdterit, itenim4i ae*- ' - " \
oefle liabaerit«di(cere» quod loqaeretur, flc legeret: Cavctci»
iaili> qui in fuprcmum mrortis tempos» pmoij^qus ouoo prp (alute
agcndafant> igaavifiim^remittitis quafi tum dcmumexpaflitTc^ OUiv!»* «
lis, rcraifqne concitatis,ad"portum fclicirer navigaturi : caveto miHum^pei
inquam,nc vtftra vosconfidcntia fallat. potcftis ca rcmpcftatcillo r^cuioffOi-
ipfoarticulo, adcogtavi vctcrnoobrui,vt vcftraB faluris obIiti-,nau- ^^{Sik,^,»
£ragium patiamini. Hic cgo produco magnum Auguftinum , cjufq>.
horribilc, ac trcmcndumin hac matcria pronunciatum, quod ciuf-
tao6Lie.&'.percutitur hdCdnimAd^^rJtonepeccatoryVt moriem oblttnfcAtur ^J^JjJJ».
fiirquicum vi^^eret yoblttm eft Dei. Quanqua vcrb dc vniverfis irapij«, ti^mk*,
fief:fcatcntiaaccipi oon dcbcac,tamcaiaquib(ifdam vcrum habct. ^
?
Digitized by Google
SO PROMOKTOHII MaIJB SpEI.
II, Et vidcamus.an nonitaruiobIinisfucritoIimIarro,quiadfi\
niftrum ServatonscornuinCrucc pcpcndit. Hunc comniuni Ec*
clcriasopiaioncdamnatisadnumcramUsjalteru.qui latusdextrum
ftipavitjfalvatis.Sed qu? caufatanti difcriminis in pari conditioncf
vtrique omnis vitain continiio fluxit latrocinio ; vtcrquc fcclus*
fuumluit infamilignO) vtcrquc pcndulus Dcum fibi mcdium lia«
Smlierh. buit; vtriqucfontibusquinquc, idcmcucurritChriftifangvisj v«
ce, fi» (a. tf ique cadexncjufdetn bractiiacxpairafuciunt ad amplcxum ; ytd^
Ad^^' que eadem pjimenincYuln<tra,idcm |>e£kofii aHkmi ftdettndo]iaflir
CM iiiit. j^fy . pQni^ ambo a pplicate (ibi pu rputeam Redemptoris bdM»
nmi ambo incomplcxoscnicifixijB svire» 8t perapercDmaiiUii|€^
lacvst vdlut per jaonam patnlamaftra iogredi : & tamen qni k liBViL»
pependit>intcavitiartaram»ftd culpifu4:quiafiii rarpiOim^oillr
tusfuit, dum jammortiproximus, aliaomniafecittqu^m cogitii^
dc je.tcrnitate, falute> paenitcntiaiMcfiia;quibusmcdijs libivlanu
adcaelum»dcbcbat fternere. O temerarij I ^ ialutis animc«^^iC#
prodigi ! qui ladando Votni vcilro,continub crcpatis latroncni-» »
poft impiam vi tam h. probrosa trabc, Chrifti dcxtcra , cvolantem
incampos Eiyfios. hcm ! confidcrarc & altcrum , qui ?]xvo Scr-
vatoris latcrc, & crucc fua, ad a;t«criiasflammas, & non moritura in-
I ccndia dcfccndit. quantam illc fpcm mifcricordia confcquende^
facit, tanrnmifte metum incutitaTnittcnd£,faciDorofisiiUS| mU
animum in fccUisdiu obfirmarunt. '
' 'IIL Ncquc vcro foiushic pracdo , vltimo articulo immcmqr fttf;
cranfmifit orco inlcliccm animamj fimili cataftrophc plurcs fioive»
fttotviccitofiMam. Tafem&multisali;sprodnxitoNflil>.'iGiie^
goriifs teftem CrilbiSnm , de i|uo Andiffimns Pcmtlfex Ibifbfe Jf^
SH^erhiMtmmidm, CMrnis fi£votnPtttikm fim^m, tl^gritiit fieihn i^tei^
fis. Sed ctm tot mAlis Dmktmfnemfottere detre^iJfet,eorfor&likmMf}imh
SeJ 8e Oi« leftd fereuffit i qiUudextremumventemt eidem hori, fiti jdmdeevrA^
ndSvicSt exiturusy afertis oculte vidit teterrhms vhrts , & nigerrimos fflHhm
lcfii^ co* coram fe af/ijiere, & vehementer imminere, vt mJ inferni cUuftrM eum rg»
ftrc/n . Ca-p/t t remere, pit!lffcere.,fudare, m.iirnii ■z • ocih.'/s tnducids ^e^
tere-y jilmmPf^fuumynomuicMxximum ( (juem ipfi^ j.im Afon.v:hus Mmd..
chum vidi ) ntmijSi & turbatis vocibus ■voc.xre ; MAxtme curre , in fide tUA
mc fufcipc. Turbatiis mox Maximtis adfuity lagcns ac pcrflrepens familid^
<onv€mt, Eosautemguos iUein^entes fthi erAVner toler^at , ijf mali*
' • •• ' / " ' ■ ■ ^nos •
Digitized by Google
LrB.1 PARAa IX. ti.
gnos fiirititi videre non foterant, Sed^ eorum yrafentiun in cottfefione,
tjr pallorej & tremoretUiu^^ qui trahebAtur, videbdnt. Pavore autentj
tetraeornm imaginiSthuc iUuc^ vertebatur inleUuloi jacebat infinifiro
Utere^AjfeUum eornm fejre non foterat-^ vertebatur ad parietemt ihij^
itdtnmt* CS^^ confiriHm, miiAtrdtxsri fe jam pojfe dejheraret, e^ftt
m^ptivmthtcisHMrtpimbituttvelv^miutt, siti tktpkde tlmtmet^
iitiffisvteibmtdehdiitmiiUfidemtmevnlfitt^,
^ Nangu^baclcgo^nunqiiaiii tacitqsmeditor.qainsdaiii»* « |y«
ttoiiibeacaiiiioiimyfti^erll^ Ciilorij. Diftnkrat temeiarias .
liomo^nelionsTit»moretinvicialammortiSj cdmq;eamjamiiia
fatacomprehendiiTeat» &vltimusdics;induciasadalterumvrque
inaaeccrpttflagicare»e¥liit>end» D b o incraAinum (atis£idioni
de noxisj more eiat» qni mutuumab altcro petit, & donec ecctfiat, ii^%t*%*
ofculaturmanmt^ infromifflonihm humiliatvocemfuam: at intemfore
redditionu foftulabit temfiss, & loquetur verba tadij^ & murmuratio/mm,
dr tempM cauftbitur. Siahctiam CnCorm$,muhisCcDE0 3idRritixc- SwltiiG-
ratdebitis.pcrcrimcnavaritiac, libidinis, faftus: poftulavit folutio- ^^^-^^ *
ncm diffcrri inproxlmamortitcmpora. Vbiiftatandcm nimisf^vt ^;<rifniili-
vidcbatur^propcropcde fe ftitcruntj nonmodonihilcorum cgit, w«
qusagcndafunt>picatqic)uiftiane hinc exccifurisifcd ctiam novas
induciasin pcrci^d^i)md|emexcgit. neq; tamcnimpctravi
cfflavithalit0b^p«^ ibiem afpiceret Hem ! aon vnitan«i .
^ tilmdie conilidaittta^lipi^ 5tnnUft iUarom
' accerfi vit £tcerdotem> apad qacm (oas £itetetar ciilpas.qaod4sde-
tcrias ell,nec (Vmel quidem iaper pcccatis iois iagemoit»aa t Sapc-
ros in opem vocavi t>ci!im ab infetaalibus fpedris» hori fibi vltimi
• raptabatur. ItapulchcrrimamoccafionemplacandoDEO»emani-
bus fuis clabi paflus fait. Cur vcro non vfus cft tempore, ibrtan&q.«
fiii Criibriasi nempe oblitus fuit fiii & (alutis,e4 nccc ftltate;cumq;
meminiCe yeiict diccrailino» &bbdieriknmamifit, &craftinnm
simi vidit.
S. Agnctis iam intcr immortales colIocatx,adD.Bngitam mor- V.
talitati adliuc fubje£l:am,h<;c quondam fuit inftrudio,fcu potius la- ■^" «f^f^*
nicntabilis qucrimonia. Talium cogjtationumviriinveniunturhodicj
rnultitquicogitantes taUterfecum^\ onerofumefi inquiunt,ire feraritam
n/iam; dnrnm efi relinquere voluntAtemfrofriam-^rofterea fonuntfihijpem Axiomata
fdfamiifferkuS^em^Uifgd imfiinnt eHviu n^re^mifiticfjrdiitliEi eB impiorimh
iliifieimd^kSdiii^Pmii^ ^kmi^^
tif^sdtemfmvt0rmmtit^flitAiii^Mt.m^ mmu .
Digitized by Google
tt' FROMOlfTORII MaLJB SrEU
*■
UtiE y M. Efienhn enmfendmm quoddsm vu levim 'einerhh
tonfefjioi hancfi obtimero ^ falvn^ ero, TaIis cogitatio, veSe fcilieet
^ccare vft^ in finem^ & tunc confrerij eH 'valde debilis jpety quia ncfcinnt,
ansequamcadnnt. quibua inextremis quanciog^ tnjptratur tantw dolor
( corporis )cb^ fubitus fints , quod nullo modo fruclucfam invenirepoterunt
contritionem. Et merito,noluerunt enim pravidere futurxmda.cumpotue*
runtfid in arbitrio fuofofkerunt tempttsmifiricordia Dli. O mortalcs \
faturs & fcrx pornitudini ne fiditccx D. Auguftini rcgula .percuti^
tt^rhMMmmsdverfionepeccator^ vttmrieiuMvifittitrfui, cfui cimvi»'
nkretj,MtmeBI>Ei, Ecqnanrnmvistribiis yoculis>poflithoiiie;ciw
t^mis illis cempoffum (patijs» fc Numini teconciliare \ ttmcndhnm*
•cft^ne triumretiam vocolarum,tum pelfimtM qnil^non ntemin^tii;/
*VL ' Runcgnndiffmmemorixlap(iiii>»ButKlmmitati»
incnrrit oHm qbidam; foll imptctate praefignis. Rogabant amici a- *
ritmn^rtk homincm, vt mamnttetadmeltorem mcntcm rcdirc > fcd re-
HjfH|f.}tT ' (j>ohliun aiiud non tulcrunt quimplenum illud vaniiTim^ prxfum*-
. ptione:cummigrand&hinc fucrit, tribus fc vcrbulis De vm adcle*
mcntiamcxpugnatiirum,&ccrlucxoraturtim.Vcrum rcsalitcrce*
cidit cum cnim poftca cquitando tranfitctin pontc ffuvium,& ini-
providiim pcdcm cquusimpingcrct faxo,vn^ fccum feiTorcm hcruV
Scdeftut in fub)cd>l aquam cffudit. lammifcrandocafu praicipitabatcqucs;
qmdaro, fubito , vbi pcriciillim animadVcrtit.fcnfitci intra fludJusnofi
tentuever- frcca fc mortc occubituru contcntifumo nifu, clamavit tria novif-
ba, eblim fjnia vcrba.Etquajilla^vtiq; quibusfaIutcm&aftra,momcnto vno
io Jwt ^pud De V M impetrarct»qttemadmodam jadaverat non fcmcl, fa-
fi». ^rom (k in vltimovitSBdil^rimine. Dixerittttq; cnm rcgto Vate»
tlrifireremei D£r$i aot illud» tAifiU feeettvii vel com Publlcano; .
Devs propitim ^«.Sedhcu! de (celeribns lilis> decoelo»deD£o,aItlh
ierVavlt (ilenticms: Uludvnnm ingemtnaviti rMpitu pnmut J>efmemltM^
mi(eramitiamemofiadcftituit,&eam dcberctin-eocalliytria (ala*
dsverbadicerc, tria dcfpcrationisprotulititradus in^r vortiCesad*
* eum , qucm vocibus Vltimis compcllavit. Iterumtepetb D,Augu-
ftin i fcn tcntiam i firrrw/i/Mrr hac animadverJkitefteeMer^ vt meriemoi^ '
Uvifiatttrfkiy quhitm viveret yoblittes efi De r.
Hic mlhi Ccrtum perfuafumq; cft,mortaIium pIurimos,& fcri
•V'H< impiorum, fimilc votum habcrc , qualc olim vo vit Baalam Vatcs,k
quando cx montc profpicicns totaludiici populi caftra, cum pro*
t^ '^^' . Aindo gcmitu cxclamavit: moridtur eniyna meawortt jujfarumy crfiant
' tteviJpmAmce^trumfititdU. Vbiadvcftcadiun^iBaalamcaftra^lfTacl
vocati>
Digitizou by
LiB. I. Paragr. IX. .^S3
vocari caftrajuftoram ; namtamctfi in ijsfcclcrati, multum nu- Vonim
•jncro fupcravcriiit pios;a dignioxi ranicn partc, tioc cft , pauciori- ho^nJ^n"'^
l3Usvitsprobatxhominibus,appciiationcm luftorum acccpcrunt: BenbMo-
'cirationcqna Ecclcfiadicitur fanda, tamctfi minorcjus pars,Cin-
■ ftitatis titulu mcrcatur. Votum crgo Baalam cjufmodi cft: vtinani
mihi conringat tali mortc vitam hanc finircqualcm fidclcs.ac jufti
Ifiraclitx habituri lunt^quando hinc cx humanis ad bcatam immor-
•talitatcm tranfibunt,fcliciirjma viciftitudinc.
^ Etquoniammagnaviscft vcritatis; quotics flagitioforumali- VIII.
<juis,finccrc prjefcntcm vitx ftatu confcrt cum illo futuro, aBtcrno,
«tq; immutabili:totics vovct UQxicrMriaturantmAfneamortejuJloruy
J&fiAnt novijfima meajjorumfimtlia, Pulchetrimarcslmaliomncscu-
j)iunt irapie vivcrcpic mod. quafi benc mori poffir, qui malc vixc-
^it mors & vitacommunitcr^unt vniufmodi; aut vtraq; mala, aut cepirmi
•^vtraqucbona; &: quemadmodum frcqucnsdocetcxpcricntia, fcrc invita e-
Jfcmpcrqualishominum vita,taliafunt&: fata.lntcllcxithocquon- ^H'^^^
.4amcx Socictatcnoftra virgincus Juvcnis,JoanncsRcrchmannus,
x^ui Romaianno poft Chriftum natum miIIcfimo,fcxccntcfimo,vi- * * ** *
.gcfimoprimo.dicm fuum vltimum.nontantiim fcliciter,fcd ctiam
cum ingcnti fandiiatis fama claufit.Iscum cx occafionci quodam Morjont«f
.. • «./-• ^ mortc ju-
prdmis noftri faccrdotc monitus cflct: orajrater^vt antmameamortor ftorum,<^ui
Surmorte iujlorum-^ fuavitcr fubridcns,benc c\widcm^ix :fednecej]eell vivunt vul
frius curemw.vt anima noftra vittat vita jujiorum. I taq; m i n im^ fiif- j»^o™"»«
iicit>cum vidcmusaliquosautin rcligioncautin fxculo, pulchra
coronidc vitam fiiamobfignaflc,picq.cxtrahunc orbcm migraflc,
hiscos votisad fopulchrum ^voCcc^wv.moriatar animamcamortejufo'
rumi& fiant noviffima mea horum f:nilia. • , . .
Ncmpcficutcx vcrboantiquitusvfitato.nonquidviscontin- IX.
git, quid optaris; ita in prarfcnti ncgotio,foIa bonoc mortis vora.ni-
hil proficiunt;oportct vivcrc vira juftorum (fivc, quod tantundcm
cft^inculpatis moribusafliicfccrc, nulldlcthali noxamcntcmin-
quinarc,confcicntia:puritati ftudcrc, facramcnta (gratiaeampIiflTi-
mos fontcs) fxpius acccdcrc. dcniquc cavcrcquim diligcntifll-
mcNuminisgraviorcm offcnfam; aut, fi qua:( humanx lubrici-
tatisvitio) admiflacft, continuo pcr humilcm rcconciliationcm
tollcro. Ita vivimus vitajuftorum, ctiam moricmur morto pentiaa.
juftorum , tamctfi nos fubica quoquc fata opprimanc^. Id jam ^*^7*
(Judum fapicns docuio , cum dixiu : Ji*ft'*i fi morte praoccupatu^ ,^
Jumti i» rejri^eriocriu Scd hoc ipfiinu cjcplicatiusr* tradiLi
Blofius,
Digitized by Google
84 PrOMONTORII MALiB SpEI.
»i^m i» BlofiuSiLxticnns AbbsiS,quandopiiuii ficanimatcontra puHIlani-
JUi'l^"\ "i******^ ^ diffidcntiam» De o invKas^(brorcs : feri nonpcteft.vt mi^
** '* t^mortMtur^qui beHCvixcritiJivefgnc^fiveaqHu,JivefcrrOtfiy)ftor»untu,
Jivc beJiiArHm incurfibtts, Jive elcmentorum tempefiatibuiyfive apotlexiay
five pefie , fivemukuAdfiMtibui,pvemtU» ^rdfiMie,JivcJubith,JiV€not»
fiAitfi^vitamfimat* '
X, Mcmorabiliscafuscft,quemdefcribit Raulinus,contigiflc vi-
ro religionfliaix vitz. Hicenimpra;tcromncm expcdationcm in
f^"^ mnfiBO fito, fine vita,anima4; repertiu turlfavcrat pieraf^j tam
>SrmfM. praecipiutamors; fflaldct^(vtiaiitfiiq>icioQesfiH^pcrindete*
xiaspron«}nuiledeexitBeinscaBiAscaatominari Scdabfteriiif eft
omnis cam Iblicicudinc mctu^, quando catiofiilis mortaom etplo*
fi^ttkr" ntari> advertemnt digitum ejns fiiciisBiUijsintemams^quidlciii
ilii Sapicntis vcrbo : Juftusyft morte pytoeeufdtus /wer» % im refrigeriu
lf*^f* triti qoafi fignificaret, (c vixiife viti juftorum,& morte juAotniii
mortuum eftc; neq; rubitaneaqaidquamfiitaobfuiftc. Sicutnoii
b MiwtL '^'^ fi>lcnt plurimum officere, qui vivunt vit4 impiorum. occn*
itb pati cnim tum alTuetis curis,de(ideri;s,con(ilijs,circa rcs caducas,&
magnas mortalitatis hujus nugas, oblivifcuntur fui , ciimmaximi
cffe mcmorcsdcbcrcnt>& vcl nihil,vci parum agunt pro s:tcrnanda
falute. Arborannofa,ilIac dcniq; cum tota fua molc ruir,qu4 fcm-
perpropcndcbat. Sic planc fceleratus homo, illuc ctiammoriens
JnScdir cogitationesi aftcdus, conatus , quo pcr omncm vitam
magis inclinabatL». ea natune quxdam cft neceftitas, cqualiter ixk
vita ac mortc, fcrri ad amata. ac qucmadmodum
sliM^j. FkmMf9rdefiJllstw0.ekmmemBrmrefm£tt,
Ment tmtiktdff^m^ & fiukfr* nektt
Ita quando flagi tiofi, jamjam ad diutofnam lcthi Ibmnam Tolone
toncedere, fiiam<iae fivecorpas» fivccadavcr intra tnmolam re-
. condcre, niliilominus vetns ilUs animus redit ad ftaudcst furta,
adulteria, pauperum cxpilatlones, aliafiiue malas artes , pc(rim!&
olim excrcins'. -Hcu mi(cros vcnatoces! 4*>ia dcnique fito ca-
piuntur laquco.
. XL Pr£etcritisanni5,ci!tmcxercitasnofter,pcrinferioremSaxoniam
ircr faccrctadvcrfiisRcgem Danum conflic1urus>contigit vt.cques
lyW/w Polonus comitcm fibi cancm habcrct. Hic, vt c frutcto confur-
gcntcm viditlcpulculum^fpcpraedxpcllcdtusjinfcqui coepit; fed^
hcrus; fpcdabant intcrim mihtes cum rifu tcrnarium in pcrnicifsi .
ino cuffu/lcpoicm» cancm» cquitcm. Scd ncquc iiitt ipcaarunt,
rifufqj
Digitized by Google
LiB.L Paragr. IX.
iirarciue omnis ingeoiitaiilcondolentiaB migravit. Nam
non lcpus» fed venacorcKptns fuit j (ca {lotius in mcdio campo^eo*
^ucpaludofbievanurt^duminfoveammolliccfpitctedam» ita^
profundi cxtcmplo fubfidit, vt nihilamplius dccqucnihil de viro
comparcrct, pfxtcrpiicum, ipfolapfuccapitc cxcufTum. Hic adc6
^amcntabiliscafus, imag^ocft triflioris aitcrius, qucm frcqucn tcr il-
limortales incurrunt, quipermurtos vitxannos ,poft(cclcra> vc»
lut optabilcm prxdam currunt, & vcnantur jam fulvas in auro alic-
no vulpccuIas.;/amBacchura indolio> callcc , vftroi jam Cupidi-
nem in foro,pIatea,cubiliiiam Circcn &Medcam,inmagorunu ac
pneftigiatorantib&ola; jamaribialiasyaliali^ biunanar cupiditatis
CAtas iUccebias. SpcCtzt rntcffm Dtuv, faoe genns^reimtionis* h
coelo» thcatroartidTnio* ficlndigaatQr. Quandb^i ettanvjvififliini
providcntii, rcm ita diiponi^ vt c&m fiicihorofiis fionmiiciin ipCo
adafaffeda<iiinlequitarfibipiohibitat mois eam iabininea*ob»
tiiat>atqi infbveam» tamulumque dctrudat. Ncmpc iftc funeflfus^
eft multorum exitas ; qaidam faginant fe perituris hujus (xcalide^
licijsy cofitinu^cvepant pcenitentiam, jurantquefehanc in morte*
certiflTm^ a^luros. Sed miHrri , quia illa Cxpc infperata» & veloi
advcnit, ctiamcClm po(Iunt(u(picijsbrcvibus, pauculis vcrbis, fibi»
noxifquefuispropitium Numcn facerci tamcntcbusalijs intcntl,
hic nihil agunt j quia fui quafi,ac falutisfuartutpitcr oblivifcun tur.
Veriflimc iterum D Au^n^mu^r ^rturitnr hacMtmMdDerfioMe fcc-
t^tWyVt moriens oblilnfcAtur fuiyquiidufn-vifprrett oblitMefl Dei,
Atenini) paucosinquies, morsabripit repentina; magnonu«
meroexijs>qui invetcrlrunrin improbitatc» cum adcxtremunL»
Tit«dccarruatfpatium,ctiamfiii qu4m maximi funt memores^>
cdnnt^nt manii^fta> ea^ae malUplicia, poenitentis animi figna.
Videasplerof4ucpugnocontiafi:armariy peftof^ae fiiam j figcre
piacta6iiimaginio(cttla{ ro&cioniaaasimplicares ihterfingultas
& creb^ IblpiHa^ colpas reGcn^re* fikccrdoti:; maaire ie (acro
Yiaticoad ctCrnitatisitcr;reIihquererargam paapcribus ftipem»»
pulchcrrimamstquc immortale fibi.moaimencum. dcniqae plu-
raaliacxhibcreiniaA^ moricntiumaignmcnta. Audio ha;c. ncgo
tamencumiftisomnibusindicijs,rcm.ftatiro confc£lam clTc, ni-
hilquepcriculi timcndumapudeos, qui viridcin adolcfccntianL*
proterv^cxcgcruntin rcclcruifn liccntia» omncmquc rcfipifccndi
voIuntatcm,iadicmvkimumjVltimam yicx horulam« lcvifijm^
diftuleiuat. * . - ' . '
Lj Planc
Qnotfll»
licec morf^
finoblitoib
fUbtt^op- 0
priinir,du
■IDMiU
XIL
Aliqui ditt
fceleraci»
videntur is
morte mt«
miniflcfni
& falutit »
per mant*
fefta pcrnia
tenuai*
Digitized by Google
t6 Promonxo&ii Malje Spei.
i
XIIL Plancatqucdilucide D. Anibrofius zit: quipofitrHi m%4tim/nte*
^fik€\t^itndimisfud,a£cefcritfetmitetttUm, drfffox reeottcUidttts fite^
f» ^r^f*? ^^ft^vdait, id efl, exitdeewftrez fMifrvMtttott iii itegtuitm^eifm
'Z^^ ' fi^ ''^* pr^fafttedkere^ ftuiettthittttxii, ii9iti>rdfufm, tiompoBieeers
pmmittmii mttdieo^tt^HvotftiSoytt^itv^tde^iotttomvt/ftitfrmitto. Deumlm
j^T^* ' num ! quofprotcftatioQes htc interterit vir (anftas^ne videatur ye^^
le in frdndcm inducerc, prcfiimendo,affrmando,|»olIlceBd6«pro^
i^* mittcndo, i;s omnibus fpcm ialutis indabitatam» qui dilaram ia far
'tarcnpifccntiam,cumcajamimmincnr,cxequuntur. Erpoftta^
■iHMUim^ tervalium,hzcrubnc^it. ApmftettitemiiMmsdvltmmtt^&recom^
n itcn tijp , iiatU4yfi exierity An fcctirtis htnc exeaty ego non fim fecurms. pcenitentiaifLa
nc"at?'^ ^Arr;po^w,y?f»r//4Arw^tfr<?W/^/>fl^/w. ^tiod dtco dttendite ^ ego iSud
* AmhroiiirT. pltffius expcm, ne quis m.tle irit elligAt. Nunquid dico dAmnxhitur ? mn di.
£0 : fedneclibsrakitur dtco. jVs tefraterc dubio l:herare? vts quod incer-
ium ef eVadere ? age parntter;t lam, dum fxniis es. St enim agis % cram fastti^
ttntiam^dum fanta esy& intienerit tc rw^ttjfimu^ dies,fecuri44 cs. Ergo cur"
re, & reconciiteris. Sific agitjfecurus es. quare fccurus ? vti dicam tihi
quia egifii pcenitcnttAm eo temporc, quo & feccere potuifti, Ecce dixi, ^um^
hfiSrttt es, Sietttem$mtKe^evuipfamfeetiite»titiimtftsniofieeeitre^^
)Aii^ttpotfi,'feeeMt4tfdimyerm9tfjiomtmiSe, Btlteiumpaulbinfaa^
' X)4he res fimt,0it ignofcetmr tikifMmtttoitignofietur. fuidAorim tihi fitHm
fttmfit, mefiioifiddieoi^Ummi dimtteitteertttttt^&.tetteeertttmt^dutiL»
,viiu,agefixnttetttiam verttmttVteumvemer&imjmdikiKmDei^ ti9» tkPt^.
leMfiuidMrUtfidMheoinregttttmimducarilt. - ^
XIV« Itiiq>ex S. Ambronj mcntc» alionim^tte Patrum> dubia ad*
modum cK corum hominum ialus» qui tum mo^o Chridiani ho-^
STuL^I^* minisofficium voluntfacerc, cuni moricndum cftj tum modb •rc*
«neemod^ ftc vivcrc, quando dcfincndum eft, quandopermortisimpcriumL^
fuftepti vivcrcampliusnonlicct; tum modbrc£liflfinicrapcrc, pofiquam^
t^&ipa cum Phrygibiis dcfipucruntnimis. plcrumquc iftorum hominumj
■iMMtttr. voluntas, cum \ rgentParcar. oppidbcftfrigida; fcramq; poenitcn-
tiam, noncontinub fcriam facit ; quicqmd mcntits pictatis aii-
* auandofignapromittant. Elcganscft D. Auguftini paxcmia;
fi„!^^\ '"' fteiiitetitiM,^uM4mortetttetAmtumedttur»timeotte
■ Digitized by Google
LlB. L PARkGR. X.' ' if
' PARAGRAPHVS X.
MoRs terribilium terribilifsimura^
fceleftos homines^ & mofofos poc-
»it«nti« dilatdres; nonnunqfiam
in obitu iiio^ periculose gra-
vitercjue pertur-^
bat.
Erturbano men ds, magnum in rebus hu-
manis malum , ofHcir pracfcrtim faluris ncgotiOf
cum faciles in longam audaciam mortalcs, extrc*'
mam vitat fuat vmbramaftingunt. Et quid magno-
per^ sairandum Cit, fi morsintcrrcrnbilia tcrribilK^
liaQiii • ttiomlittiD anlmos hinc migraniids » dmeribu»» & quoi^
€Mkreqmtur,pcrtiirbarionlbiMobitoat!,VeriPoto^ ow^f
Kempe ipff nobis moriencM &eeeflimem ftcimuSt qttandoia prb- ^
toplaiSi AdamiltQgtta»>eritam gttkmadmiihnns; deficari pneri< njnibutc»
jamcji omncs morte amarl luimus, quod' velaptas momento fid> pomoM-
Ms cbmmifit. nemo ilrfiitiscximiuseft»fiemoVaiiab
CertoveniuHi ordine Pares^* ^ " »». «w.
2{jfl/i jujfo eejfare licer, ' ' ■ ^,JB,u
7^//i Jcriptam proferre dieptf
Xecipit popuios vnM c/ta/os. • ••
Eft ctiam pulchrttm atq; ingeniofum illud Magni Augnftinf oracii-
lUm, cum ait : NemoeJ/^ quinon mortipoji Annum [it , quam ante annum s,Amgmftt
fuit i 6" crM quam hodte ; & hodie quhn heri ^&pMtiopoJi-, quam nunc ; & ^^f'}i' *
/tunc^uampati&dmte,propi»quior -^ quoniom quidquid tempori^vilfitur, dc
Jf$tio vitettM dmutttri & quotidieftn^imhtBumf^ quod rejiai r t/tmtm^ - .
ii^ttibU^fitiHtidimfmvtttibitjmtftibittmrfitiim imfMueum
nttlfmmttmi fiiart, vtlMiftam^tsrdii^wtftmktkwr ifidi
mrfttrimmttimcSnttitfimftibium tKte^t..
Digitized by
U P.eomontpeiiMa^£ SP£I.
IL Conlciitt iftomm omnium prob^ PatriarctuNQS»d|dtiiroltai
^^^^ oflk primi parentis» feciim in Itgncamillam domum inti|Iifle*qiumi
Mf/^im Niiminis impcrio fibi» fliir^ae ftruzic» tntnm rcccptaculum adm-
^'^' (Iis£italia diiuvij piocellas. CdmqnecoelamfuiotcpofitOydcfijl^
fct pluerc, & hauftis morulium caeccris, foIusNoe cum familia fua .
Neceflita. fupcrftescfletcladij Adami oflfa, e6 v(q;(crvata,caepir intcrlibcrol
emU^famL ^^o^^^^^^^^^^^^P^ou^c^^u^o^^"^^^ ^ quod primogcairunL*
liam Vuam calvarii donavc.rit ? prudenrct finguios mortalitatis fuas admo-
^cecNoc, ncns>quamcxemplo Majorumaliquando fubituri cQcnt, tametfi
nunc proccHofa: tcmpcftati crcptifuiflcnt.arpicercnt albam proto-
piafticalvam. tibias, coxas.coftas; etiam mura ofla loqui , atquo
omnibus clarecdiccrc» iia^Ios homiacs in morcis tandcm cciTu-
xos (polium.
IIL Ethac ipsi, quotidianaimpcndcnris fati formidinc, crucia-
muroppido; icd nunquam magis trcpidanius, quamcum prxfcns
adcft malum, 5c pallida mors pul(at longo pcdc oftiolum. Egrcgi^
^n. tft^, . fenten tiam Romanus fapiens. iVhprfl ( inqu it ) tam imfeHtm
ift, vt nefcUt fihi quAndo^ rmritmdum : tmemsim pro^Mceffiht , tergu
verfitiir9tfttm$C^^9irgt. ciMidfesmifirfqnidtrepitUtf tmneshutteeefi
Sdmitt o.' fttitudHemtturi ^iUt, M^mBu emti. MdbMitelegemmimeti he mmri^
koettte^erikm^keettttitdtft. Etiflaquidemftlmns^inteillgimttscom*
nm noiijt moni nos mottis lege invol vcndosj audcmus infiiper n on raro ma»
mmm gnlsvotis mortcm advocate» Vtintcr timidosanimofi cflcvidca»
miirj antpotiiis, vt hoc Vnocompendio, cclcriter infinitis huma«
nc vits malis defungamur. Scd vbi iilagccirum accelerat* cauiati
multa folcmus, cuni pavidofcnc.
IV. Nam vt fabula: mcmorantj cccidcratligna in fylvis fcncx,
quoru fafce fublatOjdomu rcdirccocpit.progrcfllis aute multu fanc
Onaettt viaccCim dcfaticatiiseflcr, & onerc, & itincre ; depofira cx humc-
ffidnilS 3p<«
profio. ris farcinaacquicfccns, ipfc fecuraconfidcrarc xtatis, inopix, la-
8»« boris, folitudinis miferiasj claraquc voce mortem invocarc, cujus*
auxiliofacilclibcrari, fcmoleftijsomnibus poifccrcdcret. Tumj
mors cxaudita camfrcquentiimplocationc , coram aftiftens, quid
vclit, pcrcontarur. AtlenCJC territns mortuali Ipefiro» & quem.»
Ejasiain mottispigcietrniliil<niminquit,(edrequitoaliqtteni»qni o*
laquiet iiusj>auii|buaalleyet,damegottttfiufiibeo. lufilicerniastqn^vt
hul'^' j»veniei>€imAfiitapropiaqiiantvltima>paUemas>pavcmuS, ttigi-
' V€ffimiQr4 fimilesavicQiifrquasVtiaatcaominlsfbliffttepldlmbii*
it^qttiiacteiacaii*
tth
Digitized by Google
LlB*L Paracr. X. 89
tx, Tc ipfas caiBbtis indncfutttjeft^; vnus tum kbor,i tefmiiib ezp^ '
idire 6c laqueo,& ietlio;quodgtande nulum, neicio quomodo vo-.
iucri, tam parvus prac&git animus.
Pctimur& nosinaucupio mortalcs; homo,animaI bipcs, im- -i^^
plumc,dcftinaturadplagas.& quodmirandum cfl:, pcrtinaciflimus
auccps,totiusnobis vitxcurricnlo infidiatur. Aucupcm iftum in ff'^»**^'
iconc antcoculos ponit, ruavifhmus hujus acvi poeta, hocTcrc
ichcmatc. Sedctintcrfrutcta,arborcrq; nudahominis,cx vno oflc mmd^Ji'
ftatua;jamqucconcinaataprobearca,&ofFufis humanorum dcG- ^^JJJJ^
dcrioru illicijs, Baccho, auro> VcncrC] accincntibus ctiam circum-
quaquc mille voiuptatum praeconibus, opcritur kumanaro ftrcnui
^^nedami&hcmlimprudensanima, prxcipitcimpetniaprainobje« •
<;ftas delicias>compceliemlimr;&ttftra; inter accnrrentcs ex orco flil.
vecetur infelix,quod avlcula retibas intetcepti^e inunitis pol*
de|[eHdat'vitamjOhottiiics!4amiiobisMorsaucept|k»nittradk^
4as>e^adet neroo; retiiks atttMcitiiiis omnesimplicabimnt.efl^» etiani
jnnitorum non raro ifta nanc qucrimonia diceiitiu:/r^0rAi^4rvmMif
iMri«jp«r#il/0rfiir.citiiksvotisiuisaliqui obruuiitttr,6ciubcnt^ .
Iian c mortalitatoot traiifite»ad aBViimlilad j(tetnnmiceleriori qtiini
^vdint paflu. '
Itacum magnoDEiamicOjirracIiticipopuIilaudatiffimoRc- VI»
gcEzechia,a£bumolimfuifrcfacra prodidithiftoria.EIiminatishiC
Tanifsimis idolorum fimulacris.pcrqi omncrcgnumfuum profcri-
ptafupcrftitionc;dcbcIIatoinfupcr ^(fyriorum Monarchi Scnna- Etiamrao-
xClicriii>«5cquidcmangclicismanibuscocfo,florcrcjam vcllc vidcba- fj^^j^
tur,Iongofq; inannos jusdiccrc fubditis:cumcccctibialiaomnia ^e*
co^itantcm, irrctit Mors,infeftus mottalibus auceps^mandatq; co-
«onntdtMihlf onere , bi Iblium cum fandapila mutare.Scripmr9
tjktetlibra^)^dfiefte,vertendum4- folum.lfaiasAopheckdilex- ^'38.1«
tis tUtd^vcj^S^^^Sl^ii^ibitc dkh imimt8,diIpotie4mihn£tf^ufmoirkm
rutttt &non vtvei, iTam infperato^vi^; nnntio^fiblguritns^xji
Deo coepit inducias poftulare; &tottvertitEz^chiatfaciemfiamad saKBim M
f^ietem(^mpii Solymiuni J& oravit addomi/ium,&dixitiobfierod^J^'^^'^
mineimemento <ptafi^qttemodo ambulaverim eornm te in veritate, & in cor'
deferfc^o,& quod bonttm efiy in oeulistukfe€eifkn.^Vi,\tL paucis JudxoA
rcgibus optimusEzcch in^,turbari animo Coepit,ciim ci didus cftft^
talis dic$« folcat ctiaoi fauftiorcs viri conftettlarl» q^ab ds mdr*
' M ti»
Digitized by Googl
StcK ?iiOM.ON'TCXiil> Ma,ia Spei.
tis larvaoccurrit, & flium jubct capcrc impcriumjitanatura rrofti«
eflcomparata, qua&iibicoatiauo apudomaescaaHat, vix vixcutc
<Uiicndabiiis.
yil, At cninijy? hoc tn-vtndilignoy inartdo ftid/iet ? fi inquam pro-
bata: vitx.mortalcs,&cliriftiana pictatc coiifpictiijturbanturtamctt:
!*• &pavcnt, cura dcniq; nioticndum cft, atq, dclcrcnda 1i;ec tam fua-
Miilto ve vfura: qiian tura. pu tamus trcpidabunr , q u an tum turbabu nr
ro magic Sttt illi 9 qui (bUs ▼iti;s copiod» virtutum inopcs,otnaenii meliotit
^Mvitee. yitM cogitatum,p(£iiireati«Mmnctn»j:ejccetttat ia vltima mocdt
.ventant tempoia ? fkah ibla liajus moaibi fubita vmbtay (bla eios
imago»fortiiksimpreiraaaimQ; folum etiamnomea>adeb quofclam
^PU^i^um iilo articuio» (ai terrore occupavit» vt nequead fhriftiy
anm cx ifia vitaabitum>potucrint fc rirc difponere.
yni: ^tP qnondam in cailris pneiens fpedavi, jciim giegaiias e
(Gcrmanico cxcrcitu miiies» deconcitatarcbcliioncnontamrcus.
qu4m fu^pcdus,^ militari quopiam magidratu.adftantc ad iatusia'-
'^fiCjS.ti ccrdotc,audifct fatalc illud vcrbrii^//^o/»r</^«>«r//«rffanima:<Scc6icicr.
tix.tux)quiamor/cru /u.C^nozfives.poQ.hor^ ncq; n:abisamplius,ncqi
Jsfiihal^-. ainbulabis.fcdc trabcintcrtcrram,coelumq;cris pcndulusj morstc
d«4enuo- in laqucofacictlongu ;ota,adc6tuml'olu mortisnomen pcrturbaw
ciatiojta yjj honiincm, vt cvulfo vtraqj manu ccfpitc f humi ciiinicoilocar
«Thtefn"vt tU8,catcna ferrc4 adftrlftos pcdcs habuir)hoe vnum itcru, itcrumq,-
nibiiagc- icpctcict, & quid patcrmcus, quidaiaxernica»vtcrqj fupcrftcs por
^^^P'* reaftdicct^vbiaudiezintme^rcfqjmeasadJieftiaLV^ire^ Hortabar
• • .tnrincerimbqjuadeia^iiuceMias,cogitarctetiamatqaeetiam,^
timo^ eorq^paocnlo4 borcr qliadiaatcSi lafiii^osi& iibl elabi fiae*
a^f4if.' rcttSiiacidlsmonitu^ t1&^if9kUmmtmmtfer^jt^amt^u§i»0m
imUBomi d»Mh»»»tefMtereMti fingu la jam momeiita tcmpOfis^iaDc i"
- ' bcncS^ijs^eiTc numeranda, nulluq^tcmcrenegiigcndum, itaqac
in rcbiis taxnacdis» quim poil£t.optime»^iaiBti> aoima;4uc fue ptor
i|>iccret,ratioacs inJrcr noxarum^/inceramcxomologcfiaiaftitaer
rctj dcniquc nullum officiumomittcrct, cx chriftiano atqucca»
thol ico ritu pri moricatiumi cratcaimia aumerotorihodoxoruim
* fidciiunij.
Jjp, • Scd Iiarc talia,vta /accrdotecalid^dfcebantur,itaimilitccx-
,ccptafuot frigidirtlmc. turbatus mortis fivcnominc, fivcimaginc
animu^nullam admifitartcrnitatisfcriamcogitationcm; fancnul-
j|jim/j^£;rji^.CQaff illoiii^ vnq uaoi jncatioacmiccit> nuiium dc pcc-
' ' " catis
Digitized by Google
LiB. L ^AkAgh. X«
diilt aflrteate vitaevcrbDlafiii viHliti ejns rofptTiam^TQaTot cm/ Verba elni
caq. ccntics rcpctitaj&qaid parcntcsmci di^urifiint, cilmintcl- J^JJ^***
lcxcrintfpiritum mihiin fiinc intcrclufam fuiflo? quafi non po- t»ir5 ntftii
rius habuinct rllud c6fidcrarc, quid didurus cflct D e vs, fi cjcdam ^SJSflpSS*
in fcclcribusanimam,divinoiribunalifi^crct. lam horaconccflx terfagm/ '
fpatium cffluxcrat,&mifcrduccndus cratad fcalas, & cxaltandus ttxuiii i4 .
in ligncumfolium, inforrunatusinter perducllcsrcgulus ciimci- ^"/ijj^^i*
uco cquo fupcrvcnit, qui cx bcllici magiflratus impcrio, itcrum tHan
Jtomincm in vincula rapi jubct» hovis quaeftionibus fubijcicndum^
ff ovb cxiiniinHKi^ tandem neicio qni fertimi » 8t fonl» dc 6to ere* '
pttts eib cuili emnino pendendum fnifllft, credo cam Imlaj iex law '
•qneo*& atbore, In otciim dcifcendffl^t$ adeb nihll egitez lcgc chii* '
ihani binc migtairrinnL». repehtina mortisdenunciatio*itaejits'
jiblbrplit animam,ibi lenfiii omnes» vtnihil min&s ^tAm de poeuN *
tentia^ , fcclcmmqne expiatione cogitaret» nihilminus agetecv '
qaim gusinilIo-AecelBcitispQaAd>pto ialotesMema faerunt a^
genda... ■ '
Ttancmpci}sacciditmom1ibo5,qailiccatii»iavenilcsaQnos j^*
in flagitiisabfumunt;ciim dcinfubito morbus pcricHlofior(ingra- iJIl**
ttismortisappariTor) illud rn aurcm fingulisocdamavcrit: dtjpone pio«,moff
domuitiMy quia morieru tu, & non vitfes : tum cnim vcrb Toris vbiquc *"'trJb^v '
rrcpidatur acdibus; vidcafqac illud ficri, quod Darvid aio^ rTa/.";.^* •
vidcntes fic, admirati Jitnt ^ vonturhati Junt , commoti /unt , tremor ^-€^7*
Mpprehendit eos. Qu;itis ctiam olim ^gyptios corripuit, quan- "
4oplus, qu4m Cimmcrijstenebris invoIuti> pcenas Deo dcdc^
Tunt>f vindicanti Phanonls obftinatifljmam menteihj. Rem
octtlis iubijcit pnKlariSapiensinhscc verbL^; d^erfi jfitmjM'
vemeshwfimdi i & tmk iimhtfU»e mmtA fert^ qitoftiMm fitA"
$m dkfiemieat fertmrhghi iMgf, & ferfitut trifiet itit /fferemtet^ fth
9erem frtffitAmn, Advertant Doftores' » comprelienlis per to- Ltrhm im
tamiEgfptumincoltSytridaanic^iginejfK^restonitruum in- ^'^^
ftarycum impctu lapfos, latcvndiqj circumftrepnifle , tcrrorcm-
<iae incuflTiflc; faciUomniiformidantibuSj tenebricosl noa^ ' •
mortalibus. Auxcnint magnopcr^ pavorcm larvac tcrribilcj*,
tfiftcs imagincs/A horrifica Ipeftra, in mcdljs teUebris paftlm in-
tcr Agyptios oberrantia^.
Talismihicrede,&muItomaioTpcrturbatio,mctufq, invadit XI,
hbmincmpcrtotam vitamftudiosc improbumj quando aut mcdi-
corum aliquis«aut amicorum fidcli^mi confaicns zxtfdtlftne donmh
M 1 M
Digitized by Google
9%
Potiflima
pcrcurba-
tionis cau-
lai ipn (unc
XIL
llortif ii6
mc^fum
cfi^ti mor^
Mmftpii
fcmpff di-
ipoaeic* .
tiemplo
Joannis
Betkhmantf
iu,^Socie-
tud ( con(cicntixtua?,anima:,faluti) quidmtrUru.^lciVim^', janfiralo-
hoc tonitrufternituranimus rcclcfti,&: obvcrnintc conrinuo mor-
tislarva, iratotus aliquando occupatur homo, vtpriusobruatur
fato,quimfacicnda?cxhomoIogcfis, fmccre dc pcccatis dolcndi>
facriquc pabulifumcndiyCogitationcmfufcipiat. Itanpnnuili pla-
ifb ipds. ncglcdiy hioccb migrant» vmde negfn$ redircquemm
fHf»^i£iiicctadpoenitentiam,tanetfivct maxime yelit.. Ncqti^
Tcrihmortem jfti potcrunt accufarc» vt qus (ui tcrroie .mcntcoi^
ttifbavcrit»fccerit4ne incptam, ad ieftt iaiutiscOial|lia;vittttm om^
QC ip((i);nmc^ diftnli£fe feinpcr cmcndajids vtt«initiu nu, ad ii^
m^p^lgn^vbi pcsplexa (tint oiim.ia» 3c qnafi &fcKM^i|9^ilm^
^IW^'^^ mprtis tri i (Ti m g mooftrofum fimulacnuiu ,rObii<^
yiM/pprjlwndum oculis afpcxcrit, nutuquc impcriofo maff^V|^
tit illiitcexirci vbi diu fuayitexl^bitav^t» &iii<icpigdciaiii|6eia^|^
qub trcpidat acccdcro.
•I. Quantofcliciorcsjfccutiorcfqucfunt bonat mcntishomines»-
qui nunquam non mortaliratis fujemcmorcs, illudfibi quotidic-»
accIamant,quod olnnPhilippuskRcxMaccdonum,//6«;£7rx. Ncquc.
hic fiftunt; fcd cum Ifaiapcrpctab, fcrioqueinculcant; diJipone do- -
muituAy quidmoneru, quod tantundcm cft, atquc diccrci jam nunc
toto animi conatufcclus fugc; jam nuncmagnis paflTjbus ad vici
tutcm propcra; jamnunctotis vifceribus Devm ama> jamnunc^
calidis prccibusycniamuoxis tuispctc» ofFcnlasj injuriafque pro^
xii)u> condonajfiibleva largiori ftipe mendfcoium inopiamjdivinis -
fiicrraentoitnm myftcrijs frcqucntii^s vteres dcniqnc )am nunc.
("^nm extfaiimeiii.teliim4ne mortts es}fiic,quod1aluti eoniequc^ \
dt^ cqties ex ca^tediniattdisaeceffiuiiim cflciittiiiuninciirfiiMiny^.;^
iiioncndi4ncneceflitas».ci^mtc vltima citaverit horaia aliumoiip.
bcm,noi\plaaconcutici#qui^mvndafolct^ qnando obver%£Jcx^
MtJi^M^peftM cmtes, -l^ii^-
■ . ^^(aaM>diimmobiIiscantesfait,qncm fupra-Jaudavi I6anne»>
Berckmannus, Soc^Icfu Scholafticus,a'dolc(ccnsVirgo,atq;ob fia«
gularcminnoccntinimx vita:ianftimonia, Divisa^ue ac horoini-
buscharus. Dc hoc proditur, qubdfubmortcm complcxusardc,
Vtraq,manu Crucifixi iconcm, D.Virginisrofariam corollam,vni
cuBi rcgulis Socictatis,expIicaraad hilaritatcm fronte, crcqacrc*
nidenii.adcircumftantcsordinisfuircligiofos, dixcrit; h^ctridmi-
hi chanjjtnjity cum ifiu iji^eKter n^orior.^Sonnc^o, quin Ioannes(quod.
ii^uua«iiifiattiutis ci^j^uaadoqi^iiaturaingcaitummortis hoc<*>
lorcm
Digitized by Google
I,j».L PARAca. XL
rorcmalkjucm fcnicrit; fednihilomimiscontinuum virtutis fta- " *
diuni,atque jugisadoptimaqiiJeq?conatus, ctiam moricndl dcfi-.
dciium,gaudiumq; hinc abcundi ingcnscontulcrunt. Itaq^mor-
tiscum Jarva, taminanitcrturbavit^vciludtas rolcncfaxa, magno
iis impctu illi(i:mortuuseftli(>enter. Quirquis felici» Istoquo
cpilogo vis vifain tuam claudeces neque periculons pcrtarbationi- ;
lil^j^tmo inp«iieatolabotaie;imnc jamlftbora CttibfiimctttftBSdQ
gjbe^Mjiiiiirtcrlgltiiwnl^ finceius Cracifixi s ▼ 9 fieriamaeot;,
4kvotiis y icg^idatsif cnl tor > deniqne dttifilan» legis exaAttS* •
ebictvatoff i Kis ttibusadikcinge antmitnscor tuum, eadem^tie cov^
^ tttOf nnnqnam eyeU!Qn4s»9morei»'iiUecCi &pcof e anfimdicecc»
ITiC.i-s-Ti* , .!'.;. . ...k. ,
• PARACRAPHVS XI.
* •
Aniifsio fuavilsimarum rerum, acer-
ba MoRTis appendix, prasfertim-
impios hinc migrantes cuc^
bat.
Acris licteris ccfiiiHum acccptmus^ c&txt s
SaulHcbrxipopuIicaput, fccus qu^mimperatum^
fucrat^iDco, Amalccitarum Rcgi Agag, acie vido'
pcpercilfct, ncquc fcrrohaufiirctimprobum pedus/ Separati»
gravifrim^ commotus Samuel, ipfc Regem, horai- fjhonis^ '
ncm delicionim, & pra: pingucdine toto corpore vacillantcm , ad- gravis Re-
cflc iub€t..ftatimque pofita rantifpcr clcmcntia,;uftitia: & vindidae' Agag,
ftycrusexador , in fruftamifcrumconcidit. Scd priusAgagrVtJ
ftsi^ftumvlditcnfem cervicibus fuis minari, lamcntabili vocc cx-
^hjp[izvit,J/ccmefifMr4tgmarMmorf\ ncmpequiaRcgi huic optimc d 1^,^.31, :
conveniebat cnm voMptatibus, opibus, fortunts , hinc ei nimis a-
cerba mocs fiui^ qua?abii)s.omntbas> nec qnidquam rclndancAnL*
abiftcazit:
Fademeft-fibdie plnrinm&aixola i»fi?ni4,c^ fatili liori vr- IL .
g^ntm^cm^JifstMf^mdrsmorff eigoihqttinntiidcrerenda eft faa«
Mi vifli-
Digitized by Google
fL4 f ilOM ONTORIl MAijl SPZI.
Acetha vrfllmi contubcrnij ncceflltiido, & totannisfirmata, intcr corpusr*
STrMMawL ^"^^"^^'^^' •'^''^^^^"^^^o^^*^^^^, vnomomcntorumpenda ? itineaf-
fiictisgaudiorum illccebrisdictndumcft longum valcf ncc liccbic
ampii^firtti,taiii fxpecupitistmoribus san igiturdc tot aitibiti ho«
Aores $ tanti» ActaiMif (iidoribus parati dtirii ; cam copiofa ,6c o m n i a
potens opum vaici lionill^ cfipi cB^nriavitet & ( quod capu u
cft)alteracorporispafKaltecaaDima, vxor»l^>«i,cognafi, ext'
mantisocQlojibfttahcnturytetoorbc-dtfoa^endiy fttot fiDcnlis*?
HenmotsnimUamatai4unasaceiba4eparatio/ie<i4ingnla diftia- '
dt^f crcarramusi vt, quantiim in morte turbcnt improbomm il-
Jomm cauiam, qui renpilccntiam iiiatt, ad vltima vitae momenta ^
•prottaliunt,manifcftum fiat.
* Mos quon^am apo d Barbarorum Regesobtinnit*» quoties in^
i»/>r.^,r. ^ocictatcm coirent,appIicarc dcxtcras.polliccsintcrfc viocircno-
M,i6, do<^;-conIlringcrc,vbi mox fanguis iacxtrcmos nrtus pcrvcniflcc-» ,
lcvi vulncre cruorcm cliccrcatq, inviccm Jambcrc : idq, foedus*
^ • . arcaaum,quafimutuofanguinc facratum, liabcrieft foJitum. Nc-
humaivb" fcio an ardiiis vfpiam in humamsrebusfit vinculum , eo» quocor-
*«l»ii«,ar. pus&aninwishominisalligantur, alteraltcri. Vnavtriqiie cftin-
Hm^^' <lividuacohabiratio,vtriqueeadem vcni.idcmfanguisfluiti & va-
«•hmi, icnt flmuL&nmuldoIcntincquegaudicncqucmocrorcdividua*
^idn jotcr tur; partittntQrsequalitcr, quidquid bona, finiftraucibrsobtulcrit;
SaQtpr«terea fibl OEiutab connexi , aodo adeb valido , vt eum ner
mopxsBterDeam.mortem4ueniperi& 6tliincmottaltbM<imk«*
SB|^ eft, c&m hsBc indma ^micotum duomm conGiemdo ( ei qpUK' •
tam ibcietate omnes conftamas ) violen tii fatoram toUimei '
Xy» Qttanquaro impioshicpotitisdolor feriat,qu4m probos:qu<i*
nim cum Paulo Apoftolo vox vnaeft ^defid^rmmjftltens^tiffitnj^^
«/jy.* fitnmCfjrifte, Cumintcrimpeflfimus quffq;veIm^ximcoptet»ine-
nodabili neceflltudine, corpuftrulo & luto copulari animam j para-
imrt^ci^. tuscoeio fe abdicare, fi pro voto fuo liceat in carnc mortali, tcrr4
m^f^J^* &tcrrcnisrcmpcrfrui. Atq.hacc ipfaftuItorumJnominumturpifli-
, ma inlania, digna cft divinis querimonijs matcria , quas Dcut^
nimpitur fpon^scfuae, Div2e Birgitrac, fcmcl bcne ionga cxpoftulatione pro-
i»cfo«ic- pofuit. inter alia fic ait. E^o dominm dr Crcator bUj^hemor ,• dicunt
erumy Kefcimtu fiefiV ev s ^ & fi efl, mn curdmui ; vexi&m meum pro-
an^^i^' ^ fierimm^dre0i$€iikMeti dke^tet ^tpfsre feffueefif ftidff^defi nobis > fi
«orpore. veUtd^ttMvcUtttMtem n^rm ^fitffieit mbit ; heitit iffi regmtm^
\^J^^ fim&ettkm. IgimrpJan^iplnimnottcft» fiiftitala., totilinma
affixi
Digitized by Google
LiB. L Parag. XI. ' ^5
a0jxi homincs, tati Iirteo corpufculo iinmcrfi morraicf*, ctirtL»
deniquc in mortc facicndim) cft divortium, ita ejus. gratia, moc-
roribus opprimunrur valide, vrparum aprc cx chrillianii lcgibus,
rcadfeliccmhinccxitumqucantpr.tpanirc. prima tum il/is cura-.
cft, abituricntcm animam retincrc#poftrcma Dco, fummo bono»
finiquc vltimo, pcraworcm fc conjungcrc > & ad fcliccm aBtcrni- .» /"
tatcm, prodromum fpiritum pramiittcrc.
Ncquc minusncgotium faccflant volupratum malarum nu- V.
mcrofas turba:, cum improbo e morralitatis hujus cft ftationc difcc- ••• •
dcndum. noluntabalumnofuo, individui comitcs fcjungi, rapi- Itemccrre<^
unt cxpirantis ad fc animum_jclicntuli, & vclluno auriculamj, ""^.cor-
>amobfurdcfccntcminmortc. Jios talcs imporrunos monito- fu^^tatibwT
rcs,YCtcrcsdcliciasfuas,fcafcratoiim Divus Auguftinus, cam_t
mori mundo veller, & Chrifto vivcrc: detiuebMt { 'm(\u'n) mc nugat
fjugaritm j& vamtatef vanjtstumt AntiqM£Amic,t'n;ea; & /iucutiebdfit ^^*'f*f-
vejlcm meam cArneamy ^ /itbmifrmttrabAnt t dtmtttune nos^ a mo- f^c:xu
mento ifio non erimus tecum vltra tn atermim ? C" a momento tfio tibt
non licebit hoc , iSud in aternum ? quas fordes fuggerchant I>£ y s
meus? qua di'de<orA ? audtebam cm vclut a dorfo muffitantes di'
fcedentem quafi furttm vellicanfes ^ vt rcjptcerem. Hic (atic mos cft: .' ' \
Baccho, Cypridiquc, vr Sardanapalos, & voluptuarios quofquc^ . -.t
dc Epicuaco grcgc, ciim cx hoc orbc abcundum cft, vclliccnc^ Bacch» *
tamcn, & bcnignum oculum pcrant, quo moribundi , vctcrcs^ prxfcrtini
corporis illccebras, nugaciftimas nugas, vaniflTimas vanitatcs, & ^^"^**^*
momcnto mortuas rcfpicianr , placuiXTcquc oftcndanr. Invcn-
XM^ cft ctiamj homo brutusr* , fpurciftlmuriLj carnis mancipi- •
nm ,• qui vt fidcm fuam Vcncri tcftarctur, anrc obitum his cx-
trcmis cani allocutus dl vcrbis: 0 potens Dea, & dHlcis amorKm^
mtterl tu me deferis j non ego te vnqHom. Tra mordicus adhxrco,
fcmcl mare conccftJa voluptas ; ncquc ftnit facilc caput ad coe.
lcftia crigcrc, opprcflam vcncrca fpurcitic mcntcm : dumque fo
continuo obtrudir, jamanimamagcnti, atquc impotcnti ad foli.
rasnequitias, quidnrfigraviftimaspcrturbationcs crcar, & infcli-
circr moricndi pcriculum ? Difiicilccft cariftTmis dclicijs, vlrimo
vita; pundulo remittcrc nunciom, quibus diu aflucvifti ; vcllc au-
tcm tum in ft>cictatcpcrfcvcrarc,& vclapprobarc Iblum pcrpcram
olimpcrmiflfa corporigaudia,cftnonchriftiane mori,fcd pcrirc.
Bcati ircrumjilli, quorumj vna.^, vnica voluptas virtus cft, &
.viftuti amatof, D t vs. Quifq.uis^ .tcmpcftivc Libcnim patrcm,
. - ! fa-
Google
96 ' iPnOliONrORIlMALS^SPSI*
&rociamV cncrcni,&CupMincm infcHds biiiarij appcndicein;^ (c
prorcribitjncquc, dum vivit, has pccudcsinanimo fiio ftabulari fi-
Jiit, expcditumiiabctitcr adcoclum ; nuUa moriturum, & iiinc fc-
fiinantem^bicc^ impcdimcata fctcahcot blandientium illccebrA-
fum. •
VL Scd vcniamusadcarncm& fanguincm j conjugcm,Iibcroj%
confanguincos, crga quosnunquam cft afifcdus potcntior, quam^
xummors4 fcinvicemnolcntcs abripit. Et loquuntur tirilorix»
GmsJ»,di£ ^*^^^^^ quprdam mori cura amatis, qu4m.illis fato extindis> vive-
6e£^'&^ fc fiipejrftitos. AdmiiaBdttiiLoiiiiiilBVofiicimtStliteitsconltgatvio
^Stnbo. ' -Ad;at6rixGalataramtetnucha> &plas«quo in'ILoiii&-
fios.vUhs ikvlre» ab Augufto ptimiini intriumphum dadas eft > tfi-
iTfir!^^ ^bnsfiliisiBc vzoce,adeandefiimiierabilempompamdamnatis; tam
mr Jb^^ .4elade»caBiiiMijoreiilioadnippliciamraptns,it4jabente Cciar^
Boie. j . Mcdius natu, triftiflimi divortij impaticns , nc patre cmto iiipefer-
*• fct, forti0imum confiliom reperic.- Jam lidores fcrru m cx pcdic*
badt, jam frarrt manns colligabant, ciim ille vociferari , & dc in jdi*
iia(aa,&dcimperatorijmandati prxvaticationc , plcnus irarum^
Tcfttno. qucricocpit. Crcdcbantadftantes^illuminanibuslacrymis prcci-
Aionl bufquc, pro patrisautfratris vitalaboraturum ; fcdipfcvltro ccr-
vicem nudare, 6c fc carnificioffcrrc, fibiquc non frarri fuomoricn-
4]uorutn V- * »
terq^ Tola- dum clamare ; mortcm ubi impcrio Carfaris, & bcncncio*a:tatis de-
P*' hcxij fe cnim natu ciTc grandiorcm. Qu,id fratcrad manifeftumj,
/ed vtiliflimum fibi mcndacium r fratcrnam intcrccffioncm dct^-
'ftatijObtcftari parcntcs, nc patcrcnturab iilo jura naturac confun-
4i. loaudita amboscaufa.clo^uentesfaciebat; ccrtabatur vtermO*
•ti poflbty^dtinhecafgameiitacolijgebiSntur, quibas ftlf]er«ieiid(ii-
,ciaiibalter{entcatiiunCc&iis» &jusiiatur»taeretor. flscpti.
jna interillos fiatres diicordia ftiit, noviodijcaitsi invcnti^nimie
:amore. Ciimlis finem non faaberet» itum eft ad parentes ,^ai ibH
««Oe judices poterant ; (cd erat miierabilis catt(a> Acque asitaada ad
tam mitc tribunal. quetn nomifiaret triftis pater iecamihorftil-
imiii^qaem matcr vcUet perdcret vtmmcun^uc fctvarct, videbat^
«Itenimadgladium fedare; neqaepiameiTe poffe , nid fimul eftec
crudclis.prenfabantinterim duo mortb candidati, &parentum!«
fuorum fufFragium,novo gcucre ambitAs cmcn dicaban t. 'Exora-
tus dcnique k Patrcmajor filius fuit, vt quia in co plus fpci ponc-
rct crigendarumapud matrcmfortunarum, paterctur maiorcm fi-
iiiuniiaioufiUttmiHoxusjGscttm vciurc* $ic£rattitandcm ccaio
" ' indi-
Digitized by Google
LiB. I. Paragr. XI. ' 97
indignabundus; il!iciucc2rnificem,5c ferrum, &(quo<i triftifltmum
fuit) parrcm invidcns^chatiflimis funcribus nncerinTimas lacrymas
affudit, Ubentius ( (t per vcnimqtteparentem HcuilTct) (anguinein
daturus. •
Itaque nihil robuftius cft ingenito nobis affcdu, quoparcn- VIJ» »
tcs,natos,coniugcs,amicos com plcdimur; ncq; magis fhciR affligi-
mur, quimcum per mortcm fitamantium longa ab inviccm avul-
fio. argrerelinquimus moriruri vivos, amicilTlmos quofquc. &non
tarb ha:c talis jadursKitamentem occupar, iraturbat inobitu ho-
mincm, vt vixfeveriores admittatcuTas,de vita altera, Deo^uc. . •
Quod quidcm frcqucntius cft apud malcnaoratos,flagiti;sinnutri- jq^J" '
toSfCmiiUmmetlbschiiftianosi quibusTtTemperinvitaanteocli- abmiaM,
loi fitenmc rui*^a'etiam1n funere obvetiantur^pias, (^u^ coe. ^*^^")]^
Inmreftffueiblus eorum quandoque iiolor,-^ubdcatfeiidum fitim« M«rt«
pbfterum ifaavtilimis necefliradinibtisinullainterim follicimdo
terque t auitoum.ne propter multipiices noxas>%terno1^ beatis oni-
nibiiidivortio feparentur. Reftxiksmultb, fcliciur<|ueagunt, quos 9^^^
'piifta^lreta advirmtem'format.nunquam i(licor'(uum adeb affi* £^
guntalnamiitlimisinliac^terta mdrtaiibuf*, quin 'parati fint quo-
vis momcnto, ab iftls trarffirc ad cos, quos vclut partcm aliquamj
fui, jamincoelum prxmifiiTcmortisre bencficio fpcrant. Saliti-
g i turiliis animUs» cum audiunt S.^Cyprianum ad fidcra iic invitan-
tcni^
fSMagnm tUic nos chttrorum numerus expeEtdt, pArentumijritrum^fi- VIII.
liorttm , Jrequens nos,&coptofii turha. dcjiderat :jam defua tmmortalitate ^ QyfriM,
fisurat & a^huc de nofira falute fe/I/ata. Ad horum con^e£tumt & com- imtr^AM
flexnm venirey ^uanta & iUis, ^ nobis in eommum UtttU eftf lUie Afo* mmtMts*
JMmmglorioJmthwrm^iScPr^betdrmmexidtMtiHiim MmermJ^Mgr* fiutT^
tjirdeiiimimt^ ewr^titm " "
$Mt /llflilf^hs^ cMcapifieMtimleMrmi^S^^ea^idr&^e/itimii-
tSii^eim^fiSljfll^ Mijkrk9r^\ MiMtitentit&UrgU h^^s,
fMhtis ffJUIfifmiii^tlfttU^^ C^trUni
ptrintetMt^MstuUrunt. Adhos fiatresdile^ijfiifitkvidietipiditdiefre* ^JJSTiy.
feremus.vt cum his cith ej/e,vt cito ad Chrifium venirecontingaiyoptemtsi. *nni4gr*f.
Quibus verbis S.Patcr oftcndit, futuri fclicis confortii gratii, 1)0- «
nis omnibus non tam tinicndam, qu^m appcltchdam mbrtcm cflc.
Scd ifta tametfi miliics inculcata, non tamcn omniumaurci,
cordapcnetrantjgravifsimamultis eftamifsio fuorum in morto;
ptxfextim veib illo. articulo»virttttis probitatifque ofoccs, hac ve-
N ittt
mm, im
ttmmmmi
Digilized by Google
vari mo-
riencis.
pKaMQNTQRII MAtA S^EI.
hit vn^, & Coli jadur^.ita noa Cemci nuiMicsraiiiiiiii». ulhSkjn^ .
pro falutc ztcrna agant.
IX Parcm vim habcti fortadls etiam majorcm, inrctcrarus pe-
Jmor auri cuniarum amor. Cum fcmcl in auroraffcAum fuum mergunt mor-
tom7afciil^ taIcs,difficultercxtricantur,nullustcnacior vifcuscftaurco; ctiam
fit^dfea. moricntium avarorum curas, conaturadfcrapcrc, facitq,- co vfq^;
meminifle opam,donec Numinjs oibllviomeiucm cerripiat>& ne«^
g\e€tua ctemoiiiiii. Fenle eftilbiii» & q^odomoiimt iaccmperaQ^t.
tmc^p;. tcrcupidis,.viiliiospoilit iaJabreiafligere»X>ivcs,qajdam«tf«^UM^t
^!^^^^ niaveaefftf, qoen<vtvari^ialeao^davir,ttiftis cogitaiio««liart
fW.5« i|aeadaramdivitiarom)engereftudttitvirfeligiortts>a:apeit^iiiOr.
ncre; — - .^t;^...-^ y.^»^^^ m^. i — — t*r-rnT. illiifip.
longi(nmirenMtisitcofde>vm'us(aIatiscttram (blerrer fu^cipiea^
ffi^ i** d9m«flci aanos prioscs nctgiuret in MmMritudine Animm fiu, gravcijt
TeiUs ht. pcccotoram pondos ante pedes (acerdotis abijceret» Dt o4; o£f«
ftoritto- fcnforeconciliare(atagcret. Scd furdohasccantilcnaj mi(e&iotct-:
SmMo- longafufpiria, fcin omncm parrcmcircumvolucns, hoonts morc.
W» altum rugirc coepit. mox opcsfiias, ficafFari. O divitiz mcar, to^
fudoribuscollcdx, &.hoc momcnto Iicu!a:tcrmmi dercrcndacqiioj
nnnc ambulabitis i quac vos hau^cs cxcipictarca : atimajor ludus,/
quimgaudijcftis mareria; ficutcnim longis vigiliis, (bUicitudinc
percnni,labofcnonintcrfupto,vospcpcri^ita vitrafrui conccflum.
noneit.mifenimme! parta tncrtnon poflum. inrcr has miftaslacryr:
mis qttcrdas, expiravit lafbctaoatas hoiDO>nttUo adtiuc dolore, fu»'
jier aoxis fiifcepto>aQU4 cogitatioae ficieads exliomologc(is.*atq;
* vtaatfaor aitiiauQjOidcfatos auricoQgefti aftednsblMC «naiaoo^ijBC^ ,
iiu(ttcoafiliaii»>nicafem<i;coavertetd.. r -j^r itty^T^
Xi Meritiflimb lgirarezclamatSiraddies.i^jpir/,f«i2#M^^
^i^^l^^p-noajcant^m mortem^ccrbamdici » homioi>c<i|dolbk
ill(m^mioaiS menfuram cupido>icd criam-fblam mornstnemoril;^
VtllMhr > tiiIcm,foIa fupcrventurifuncriscogitatio ftcrnir, abripit^jiiM»^
hiflrexi- mu, tum maxiuic in molitioncsinancs, &nihi4 profuturamachi»i^
ii!Ilit*m'* namcntapccuJii vcl augcndi,vcl confcrvandijqiMndoNuminJs fu*'
tcrrenir prcmi arbirriojtcrrcna omnia,& cfaariftlma quxq, dimitrcndaftiBf..-'
MonaAgc^ Quifquis ridcntc vuItu,.tcrrsB, lutcorumcj; bonorum,vuJtin morte
ja^uxam ferrc,atq;admcliorcm artcrnanda: bcatitudimsforrunanr
l*tqs tranfircjApoftoIifeqaatarpttkH^xrimamadhortationem.fic
Gpiinthios moxifAtisirelifttumf^^ td^qusm^
ttot»
Digitized by Google
LiB.L Faracr. XL -09
jfon hahintes pBt,& q»i etmmf^tM^UMm hoh foffidentes, & ^ vhmtnr fnc i .iiif (Cv.
mundoytdnqHtmnon vtdntur. Vctat his verbis Dodorgcnriunij , im- *'""^-7-^
maaicum ad rcs nuxasatTcaum^ita vtncqucrci vxoria:, ncq; poi-
Tcflionibus vllis,adi)ciaturanimus inrtcmpcraarcr.
Quomodoautcm divitijs^^cadcmcftratioaliarum nonduratu- XI.
rarum rcru J vti dcbcamas,cgrcgie vt folct, D. Auguftinus, dcclarat s.Amgi^.
his paucuiis^fed auro^cdroqj dignidimis vcrbis: vtere nimimo^e^uem» '^^'i^"
sdmodumviatorvtiturmensdy caliceyvrceoy dtmijfuriu^onfmntinjitrm, phiUUki»
Et Philo, cclcbris intcr Hcbraos rcriptOT,cu cxaminarct illamDfi i «^**^*»
fanAioncm,quajunritquinquagcnmoquoq;JubiIxi anno, omncs
agros,<Sc prsdiaprcriococmpta,adpriorcmdominumrcdirc,qniea r
"vcndidc rat;^//ff n//^»^/^ inquit) nos alienu vtiffojpjjionibm-^ nec gloriam, Quuipcre<
nec divitias,nec honores^nec imperia^nec aiiud quidpiamyvel corppru, vela- ^^{^\^^
vimipropriumt qua/i hdc juris , & domtnij nojlri ftnt ypojJidemti6\fed eorU v- mitndo, ft
Jitm fruclumy dum hic vivfmtss, habemus Jolttm-a. Hanc qui fcmcl do- J>°n^™ y/*»
drinam Hnccre imbiberir,nunquam mcntcm fuameripicndispoft '
paulb opibus, honoribns, dclici^ implicabio; quin potius altior
fcmpcr vancfcentibuj» bonis.cumritatandcmfticrit cxcundum,la-
to la:toq;pcftore, Deo rcmittctomniaiquorumvfumaliquantis-
per (ibi habuitconccftum; rccutiirusmcmorabilcFcrdinandiKcgis
Caftclls & Lcgionis excnrpkim.
Huic c Divorum numcro S. Ifidorus, nunciumimmincntrs XII.
poft paulo mortis atrulit,atqticvtapparct, noningratum. Conri-
nuoigitur Rcx, totum fcpiis prccibus tradcre, tantoq;itincri pa- _
rarc ncceflaria; faftumq;cft,vtinipronatali Domini,confuctoo- chriAi
randiftndlo occupatum, morbuscxclpcrct. Intcllcxit tumFcrdi- ^''*J^
nandus infirmitatcm illam,funcris fui anteambuloncmcflc. Itaq> utsmmM,
paftridic oinatuscultu regio,intcr Epifcopos & Abbatcs, magnifi- *.r.i4.
crritifsima pompa^ad sdcm facram voluit defcrri. Ibi adftantibas
vtrinq; proccribus, &:rcicventum cum admixationc prxftolanti-
bus, fixisantcaramgcnibus, fic D £ v m QoxnipzWzf.tuaeffpoteJidi
Dominz^, tuum ell regnum^, Regnrtm quod te donante accepty quatn.
diu tua voluntati placuitjrex/;ecce reddo tthi. tantitm animam de voragi^
ne ipjm mundtereptam,vt tpfsm ad te fufcipM,deprecor, Mox rcgalcm ^^^„,^1^
ptirpuramFcrdinandus.&gemmcum cum aurcofceptrodiadcma, Ferdioaa.
ad altarc collocat, fimulque omni potcftatc fua, fortunis, regno, ^^fj^
in Numinis manus ( vndc acccpcrat ) rcfignatis, horridi corpus fet4 omniafai
induit;jamqj Sacramcntispic munitus.afpcrfuscincrc, &lacrymis
fuperfufus» vcrifsimispoenitcntisanimitcftibusiquincriam humi
N 2 proUra.
4$dmmnmm
Digitized by Google
100
Pkomontobii Haum Sp^i.
■ •
Mno. ja
remittere
iebcnui».
ZHL.
Hec tat'
facilecfi
£2??
perofum
ciiaipi|««
iemeta e-
proftratus,cadcmina:dcracra pofttriduum, diemextremumclau-
{it5digni(rimus>qucm virtus& pietascoclo infcratadimmorralira«
tcm.Imitemur6 humik5aninuB»pr«darum<Regis facinusi-& cum
Dav.s QlimiiibiiiorcUlipiani.rtpedcric:^ nobisconiiiiiabs vf^s
UlMiOpifipajpgem,amico9iagMtos«opuicotia^
apiMl|if&;vitaBiia;asv(unimviibefali dcxterl.femtttaaws adfo%»<
.tem» iaiomaie iUnmtvndeiurcomaia flaxcran t.- ^iliiWatet dwl^
fima ooftta» adc^jiQbis (rtchaiain« qaia ad vaaakNomlnis imflir •
X)aiaaantum4itfi>^i^<^li>"usrtdd)irciw. . . fUifnll'
Sedlaempe» vt pijs mcntibus, atqaecxpeditis^iholeterteod-
rum, perqutofuave 6c facilccftiftudexcquiiitanihii iniiiaviusiai-
hil difficilius illis folct accidcrcqui pubc tcnus tota,immcrfi lutcis
rcbusjcqgunturvnomomcntovalcdiccrc omnibuS, & rumperca*
micitiam cuniopibus,forrun3,honoribus,vx)luptatibus, nulla aetcr*
nitatccoalituram. Atq; hincturbatumiionfcmclcft,apud impro-
biffimos quofqucin moftcj ipfi tum illisamorcsfui, & fuavinHna
gaudia, fcl cifudctunt.&quod omni fcllcaccrbius cfi,fuicontinu6
imaginc,nicmoriaciucobjc6ta,co vfquc non rarooccuparunt cum
inocteluAantes,yt;aUquianteopprcfl(l fucriat, quam promovca—
ds: ialati necci&riapacaireat, . £r§Q« - v
Felix qucm fummMllUna, ferkddtMtnnL^ .. ,\ y,
pmdeati0im£^getit» qoi ialul^trimum toafiliam acc^etaad»-
fefipiiceoti«y noa.coajecciat.ia.vltiamnLVltai cf^t^^rflini^.
PARACR.APHVS XII
.Horror imminentis Sepulturae, ma-
gis terret impios in M o r t e,
quani pios..
pecimur omaes» ^ quotidic ; dum r ^ras , fflaott' tc*
n cnmsi» dnm jpfflmi?f|nmji^ta di£^|^ij||iadfaotea»
clabuntttrj^^9lj4^|pietto fl^ te^p^tfis» inccf>
'tom
Digitized by Google
Llh^l PAdAOR^.XU. IQI
tum cft, vitacpotius.an mortidcbcatur. dcniquc pcr hodicrnum & •
craftinumjtranfcurrimuscclcritcrad repukhium. Tcftaturlobus,
iiQgul.arc virtutiscj^en^arycam dc rcipfo italoquitur : tctebre^es MMe.t$i
4»mtrMmfeunt j ^ritm mem Mtt^ashtfMr^ diet mei breTHiikuitur,dr fiiMm ^** '^*
milaifufei^ fepulcbrmit. fiatim^t infra hsc (iibj ungi t .;y^ ft^mnen» Alr.i 7. i j .
fhf^^ftf^medef^, Vbi Qnore iir4crif«DrisxeceptOk iofemQin acdt»
pitpro ftpalcliro s q4ciiiajIi9$>4&l^iaQiiP«r4d^«it |l quibafdaini
jam mortais : fepnUbr^eommy dmmemimif-mtso^^ multam aliladiL» ^^^t.»
ftpulchrumadbmo.- t t
Cum.qius vcl fuis»* vei alicnis negptijs occupatas > pei^l^ IL \
cft:intcrlongasirincrummolcftias> millc viaram incommoda.^^
conrinuascccli injurias,nullius rci frcqucnTiusincminit, quinij SvSS^
domusfuiE: hanc votisccntuniquotidic CKpctitj quiadomuscuiq; aem habct
fua.locuscft quictis commoda;. Sic rcs habct cnm:fcpulchro ;
dum hic fumus mortalcs, longas pcrcgrinationcs facimuy, ncquo I. Quiada-
abfoI\ imus nifi cum vita: intcrini & patimurmulta, &agimus:fcd j*"
proh dolor I plura fcre in gratiam bonorum pcrcuntium, qu^nv.»
percanantium. Poftquanvautcm in tumulum imus, <5c monu*
mcatanii jamdbpiimxftrjciumus, japvitiloca quictis» ybi feftis^
lii^ipbi(isjijne interpeirationclaborii^ idi|i b^eertc -i ^ >
, ^ Se4<quia» qai doauim ex percgrii;LaMoajC yeiiiuiit»i|Oiitftli« . VSU
thmab^opere libi ferias, otium^urliidiGttnt^ied vaiob etiamfatiga-
tum itinere corpufculum, collocantin icfi^i|m,.&molles plamaflr'^ '^- '^^^^^
qa«ibquislcdulusillccft,quino&inA:ilulclirocx€ipiev-dormitu. ^ ^ ^
yol mortis-ioogiinmum fop^ircm ? Iteruiir.I6biun audi , qui^poft-
quamtumnluin^dixiiretdomamnbioiiinfiitutam; hsc infuper ad»
didit: intenthralirA^^iU^lummeum. Ita(ane,lcdulus fepuIcliraT A***!?»»!-
lis, quia infra terram nobisparatur, nihil admittit lucis, nullumj
folisradium, folacumcaiigoambit. Scd quistandcni,qualiruc hic
lcdulus cft i an nobis plumcusanfcr fubftcrnctur r & qualis culci-
traaut ftraguIa,corpusrcgctcxanimc? Ncmpcjam dudum Vatcs
lacercdixit : fuhter teHernetur tmea. , & opertmentum tuum erttnt 'ver- ^P^
wr/. Dumhic vivunthomincs,fcricum amanr,opus bombycum,*
2iincveftes»pes^romatat tapetiaparantur; mortuis nihil deferico
dabitUT^ (blivejp^rcrici artifices*inu> puterccntcs lambrid^totSB . ' *
fepultisjammorcdibascrut\topes,»veft^s^qtfi^ -
icentibus fuperjeda*- . , vaii^v^k- *^b»:tv\v*Ww ii^^^iuc^ntA ^««ji . »
TertiamindomedfaiiyilaipaftatercaiBUbei^ XS*- ^
fiaties^codemiaogaiasii^. ; JSeqqse j^iKuMjbiratiepuMinta»^
Nj dcT^
Digitized by Google
102 PrOMONTORII MALiE SPEI-
lll.?iinU dcquovcltttdomoroa.cimmcmionciTifcciflctlobjftarini fknn-
^lmitm mcminit, camq. alloquitur his vcrbis ; putredinidtxiypMter mem
Bitalium. csytnaur medy & foror me^*i}ermihm.W^c ^coiqiic il la fHirba cft,& no»
ttic^^.if. ltr« Qxiginis pars, quac incapulocodcm nobifcumhabrtabit; tam-
diubafiatura amplcxuraquccorpufculicxtnguis mcmbra, doncc
praetcr ofla, & ofleum cadavcr fupcrfit nihii. O quis non formidco
has ncccflltudincs^ quibusfttb tcria & cclpitc,-tam hoftilitcf mor-
talcs omncs traftabuntor.
V. E t tamcn fucrunt viri fanCti, qui nihil morati hanc camificcm
familiam.lartihilarcfqirepuichrumintrirunt. TaliscratPctrusil-
^lilsui lccnobiliumccnfuvnus, qucmS. StanislausXracovicnfis Anti-
t^md smrm ftcs, pjo itiacaufa, innoccntiaquc tcftcm c monumcnto cvocavit,
%y,.^itm. tncnnioantedcfunftuni. AgcbatutStaniflausapud BolcflannL.,
Kcgcm Poloniar,vclutreus,dc pracdiopcrvimtapto ;quod ramcn^
ipfcprctiopccuniacccrta.^ Pirtrolcgitimccmcrat. EutnergoSta-
niflaus.tcrrac jam diu intumulatum. citat ad tribunai rcgium, & ju-
bctprojuftitiadiccrc; quae vtplcrumq;muItoshabct prarfidcs, ita
paucos invenit Patronos. Fclicitcrautcm Pctnis patrocinatus cft
Vcfitati,quiaStaniflaumom«ifu<picioncliberaviti ncquc aufus'
cft vlius corum,qui In odium Pontificis,dctcftanda rapinac iMC"da-
S. Stani/Ia« cia confinxcrunt , contraditcrc rcdivivo tcfti. Pronunciata igi-
wEpircy. tttjprofacro Antiftitcfcntcntia,vtgratusc(rctpatrono fuo, pro-
ffiniqT n^ifit fcapud DcumfacilcPctroimpctraturumaiiquotvita:anno%
Wrwt, fi aninium habcrct, hac itcnim mortalitati* humanac vfuri fruL
•ij'"' Scd illc gratijfi gratiofc aa«. ctmi diccrct cxiguum adhuc tcoi-
pus fupcrcflc cxpiandac in purgantibus flammis aflima:, prcccg*
primum 4 Sraniflaopctijt j tiimfuo rcftitui lcpulchro. Atquc*
itarcduausadtiimulumc<t,domum fuam; famili* vctcri, lum-
bricis &fcrpcntibus , vctis plcnus gaudijs, fc iterum adjunxit^ .-
faftus orbi prodigium , ob facinus tam infolcns, prxfcriim vcrb
obfirmatis in impictate hominibus; qui vt nihil pcnfl habcnt .
in cocno turpiflTimarum iilcccbratum pcr vitam omncnij volu-
tari ita vcrmibus, »nguibus, bufonibus, fcpulchtorumj fi-
vc cuftodibus, fi vc palatinis, nimiiim quantum abhorrent.
VI. Admirabile eft^, qnod Sanftus Hieronymus , peritiirimus*
hiftoriarum memorat. OHdffisff^inqu\t)& Der$icet, miferrimos
'T' t*nt,qm Mgrotdtione mormnti*ri& fmrentes , cognAtos , frof inquos, cum ad
feneliAm venerinty fugultuos detortmt: redius ejfe dicentety vt a fepotiut^
i**^ k vermiym (fmdstttt^' Similc bacbacac inhumanitatis exem-
Digitized by Coogl
£l B» L AftAOIt» XIL JWt
ptam, Ciccrorcfcrt dc Hircaais. In HircMfiU (air ) ^/^-^j- publicdt
A> canff, optimates domejttcos, nobile aHtem gentn tl/ud CAnum fcimut -fj*^' 9*^'
ejje j fed pro fua auifque voluntate paraty a quibus lantetur , eamj^ illi ' ' '
opttmam ejje ii^ijcf.i l bulturam. Talc ingcniuTO ^cft quibufdarrij Jil'^
fcclcrartis TTi^eiit poii mortcm fcmchcitoque, vci ab Anthropo- cj,aiijb«- ,
phagis dcvorari r Tcl laxiiari ^ caaibus, quJkm luodis, puridif- jni»"» ft^*
4iie iiib^eefca bcftijs, longam cflenaiu de cafnibii6 fuis facere, *^
St bcft deniqne vna cogitatio ; Vennium olim-cibas ecis \ lnt#
eot vri»>. Tt con^oquete non poi&oo > ie Qini^l conrivaro- X f
lea Idf e» & epalom convivisi qoi y tvplfjK^ de
cog^ic^6tiamai^mboliv«ntuti4 .. ' p u . %
^-r ■ Htc iiiihi„i».owntcm rcdit cceira ilk fbnefitis ••qpam 00* ^ini»
mitianus Iropcrator primocibns Seaatorum, & cqircftris ordi- xSfiJUuM
lussRoms iaftittttt».^ Imnamodum. Ap|amvit «dfts? omns tmomM^
cx parte nigerrimas : crant cnrm atra laqucaria , parictcs ac pn* ^
vimentum) in eoque fcdcs nudx coliocatx crant. Quibus par
ratis rcbiis , cos de nodc iiuroduci jubct > adfquc comitibos:^. ..
Ac pnmum onmium, »uxta vnamqiiamque, columnam coliocat, convivis
fadVam inftar fepulchri, in qua nomcn ejus fcriptum crat i pcn- Domitiaai
dcbatcjuc de ca lychnuchus parvus, vt alfolet in monumentis:'. nJ^i^^flJJJ.
tum nudi pucj», atramento^ue obiiti, tanquam fped^ra quzdam briapud
ingrcdiuntur^eof^uciu^fj^ibiii £iItationc circumeunt ; dcin ati<*
tc ipibnim pedcs.c^fi&^9|^t .Ad c;xti»mum", omiiia^qu»|o-e'^
xequijs ipof^ram adnili^ .foient in, yafis oodfpk sio^ <i|^^
ap pofita fiienmt. Coena interim peragebarur magno onmiunu
lUcntiO'»' yt qnj timote pene- ezanimari eiTenu Oomitiaiio
Inftiper (•anoncm de ijSv qux ad mortes & fonecapertjacient»
ibper.mca(am iiigereiue. Nimlnim^ iibi linpeiator Ac ScaaiOK
ribus, falubritcr in.inemonam rcvocaveratiuturi ncccHitateni^
htU iviii in sej^M* t^Cuiiu tiitun noti^» qiU|n iagienti^oa*
^flcr.
Sedfacil^-crcdo, eum ttiftinTmium (cnfum, queni habucruno VIII.
xa defcriptoconWvioiiofpites; ciim interfuncbfia fpc<^acuIa,ipfos ^^^^^-
tantum non funus timor fccit, plurium cfle mortalmm ; prafcrtim- metuunt
delicatulorum , quandoin viciniore mortisaccctru , audiunrt fibi.* vermet.dc
fcralcm capulum, tumbamquc parari,foveam & fcrobem-fieri,pro- fifJepu',.
mtiintcum corpufculo intcgcndo. tum enim etiam mcmores^ tufo«in
fu tu Tx a(i!id. injfetos CfO^nc^ i^adbi occiount ttiftc iUud Poct»-
catmcn: "...
Digitizeci by Google
1
I04
Promontorii Mal^ Spei.
derm, in
tertMm$m* '
IX.
Praffertim
qui vitam
in fceleri-
bus exege-
runt, im-
mcmores
capuli (e«
caturi.
X.
Metul Ter<'
nium a-
pudaliquot
morientes,
potior eA
metu ia.
fcrai
0
"ExpeBAnttumulo Utenterimo^ ' ' ■ ' '
BufofViperAifordidtQjVermes^ j ' *•
Hos vernas numerabts , hos cltentes,
Ho» complexibifs indues cufitis : > "
v.i i - . HicArpentepttlafj.yCarnuUftj^,''^'^^^^
' ' . j i . ./ T^/Jii pocuU pr/ftinanda numts ^ ^ h > f^i»\'
/ Lahentur per& offiummeduUas,'^'^^'^'^^'-^'^'^^^^
■^■^: r: jiy^ confuient inemta. " •'*>^ ' "•'''^'> •^'^**
Quidputamus igitur, cumimprobushomo, pocnitcnriac fu»
adcxtremaprocraftinator, mortc praeconc, juflu!) fucrit ad fcpul-
chrumircatquccx/uo corpufculo, foctcntibusanimalculis.dapfi-
lccpulum darcnunquidturbabiturmoriturianimus? praefcrrimj
cumantcafcmpcr raoilibusinnutritus dc!icijs,tam fpurcas dc vcr-
mibus cogitationcs, fcmpcr toto pcdorc cxclufcrit : fic enini ficri
airolct,' triftiaomnia , quac vclutimprovifa mortalibuscvcniuno,
turbascicnt. Ncquc vidco, quantumlaboraturusfit^pro coelo in_
mortcquico articulototus intcr vcrmes cft , totus in coconatu ,
quomodo capulari tumbarjcludlctur. Pamiliarc cft hominibuy* ,
prsefcnsprs ftituro timcrcmalum. Sic ciim forte .domum flam-
macorripuit, cftquiciftamauroplcnam fcrvaTcvcIit, & inccndio
fubducerc ; jamqueita occupatur cogitationc fcrvandi nobilis mc-
talli, vtpcriculumcorporisfui noaadvcrratprius,quim ipfiimcxi-
cium incurrat. prsfcns illimalum vidcturjsfturacifta; ; futurum,
jaduravitaBj vt crgoillam cvitet, hanc ncgligitj multo gravio-
xcm. '
Ad hunc modum vfuvenit flagitiofis qiiandocjue impijs,poft-
quam feram pcenitcntiam in mortcm rcjcccrunt ; vt fubito duplici
horrorcconfternantur,&fcpuIchriimmincntis, & infcrni. quia^
vcro tumulimalum, quafi pracfcns cft; rcmotius illud alterum fty-
gis: hincfit, vtnonnunquampeflrmiusquif^uecvitandopriori, fc
totum curis immcrgat, & pofterioris nullam quafi rationcm habc-
at. Dcniqucillud vnumagit,non quomodo fc pcr veram cum
Deorcconciliationem perpctuis ignibus, miferacjuc jctcrnitatc cx-
pediat;fi;d quomodo monumcnto,& vcrmibus incolis libcrari pof-
fit. Interim dum hoc agit, & vita cum dcftituit , & ipfe k raorte ,
fimuladfepulchruraatqucinfcrosabripitur. Vitium omne, to-
tufquc error cft, non prius dc tumuIo,ac capulo prarmcditatum cC-
fc> vclfcpi;scogitationibusarmifle,adcongrclfum vcrmiuin, (c*
pulchralis cxcrcitus foctcntcs copias«
Sapi-
' Google
LiB. I. Paragr. XII. lof
Sapicntiuslongc faciunt ij, quibus pictascordi eft atqj vir-^ xf.
tus;hi ctcnim>dum ctiamadliuc fani iunt,&vegcrocorporc,tamcn h-^ Jt
futurx conditionis mcmoTcs/ncpe quafi corpufculo fuo id propo • ^^^^^
nunt,quodolim vcrifTimc Hugo fcripfit: ^?/^//4/Wf//'f4ro, cumqud i.rj^.ji.
tAntA est Jocietasynfi lf>umA cjiro fa^a^ fragtii decore vejiitd ; Jed erit
quando^ cadavermfrumyptitridumidfcibusvermiunLj. Itaq; viri fan- ft/jnfe^ji
ftifocminarquc, non tantumanimo, fcdoculis quoq, frcqnentilfi- vivi.fepul-
nie infpcxcruntfcpulchra: imb vtdifcercnt ibiha;bitare mortui,ct- ^^l*^'
iam vivi nonnunquam intrarunt. ^ . ^vv . ..«0
Ita Alexandra quxdam,exancilIarumnumcro, cumcjus pu- XII.
dori infidiarctur turpis procus, monumcntum fibihabitationcm inV$ti$rd*
fecit, ipfis duodccim, annis; rata oppottunifllmum eum locum^ *rmmUk,%.
cflTc, inquo & vcfanihominis amorcs cffugcret, & Vcncrcmtu- sIaIcjuiii-
mularct. Mirabilius cft,quod confignatum litcris invcnio,deSc- draVirg»,
vero,fan<fliIfimi olimapud Ravennatcs Epifcopi. Hic ;am pro-
vcda aetate vir, &muItA canitie vencrabilis ; ficut rcrumprx- S.Scvcrtti
fcntium fatur, faftidivit mundi hujus fumos, fucos, vmbras, lu-
Jicr^, fomnia, inane; ita nihiimagis in dcfidcrio habuit, quam
folidaifla futurx ztcrnitatis bona_,. Dcmum ctiam divina rc-
vcliJtionc acccpiu, brevi fe fufpiratam totics bcatorum fclici-
fatcm , coelofque aditurum, dcpofita corpufculi farcina in ter-
rae cuftodiam. Itaqucmagnislactitijs inccdens, templum ingrcdi- smrimm
tur. ibi poftquam divina fccit , vltimum facris opcratus: freqaen- "Xl''^
tcm clcrum, 5c vtriufquc fcxus populum, fcrmonc prolixoadhor-
tatuseft, ad fcrvandam catholica: fidci intcgritatcm; nec non duU
cirfimam animorum conjunc{ioncnij,amabilepacis vinculumj.
Tumdeindc, vbi poftrcmum omnibus valc dcdit, comitantibus
omnium lacrymis, in fcpulchtum apertum,vultu ipfchilarifc col-
locavit: inquopoft prcccsnGnlongas,mortisfomnoobrutus,pla-
cidifllmcanFmam Deg reddidit. • ^ . - . x
Eft & iftud Bafilij cujufdam Monachi, cgregium facinus. S. /^IIU
ThcodofiusGoeno^biarcha, ciim fciretprobc, vcram philofophiam
cflc mortis mcmoriam, fcpulchnim fibi vivcnti jufsit parari. Id rimMiiu
vbi abfolutum crat,quafi per vrbanum jocum afcetas fuosinter- ^jrtriT
rogavit,quis corum primus vellct intumulari ? Ergo Bafilius,v- i»fijcmm*»
nusintcrfcptem fandipatris difcipulos, ridcntc vultu in foflam fe *'*^<"**»
abijciu. Mox Theodofius homini vclut mortuo, exequias fieri ^
.... o j ., Bafilml
jubct;qum ctiam tcrtianas, novcnas, & quadragcnas. quibusom- monacboi.
nibusrite pcrfcdis « nulio motbi indicioi foiaNuminis volun-
O tatc,
J
xiy.
ui vivi
deicendut
mbrtuit
£binihil
iM Pk aMo N T o & 1 1 Mal is. &p E I.
tirtc, Bafilfusin codemtumulo, & vcrc mortuus cft, & rcpulrus
mannu. Crcdo virtutis fua: hoc proeniium acccpit, vtciun mor-
tcm intrcpidus <^ua;u:crct, yitae hu)uscoittcmpcor, vuamjucliorcm.
inycnirct,
Dcniquc» qi|jod apud alkM fbttaflii pAradoxum jeft, mihiaiio^
mfl;fit*^qai in hacTittfiepecogitfttione ingrcditarjfcpuldim^.
lem.cerpitemi difcitqne vlffosindomo ioju iam guafiiCollalafaiB^
vmllnis/iiixmiilndloAniuaAbbaissmonitttmr vmM^mtt^fiffAh
ikntt/Mquamjmm mmnm^vt videstnrM ftn,mM^4:mm, <ftOmQyt
rlaisj|ilui.eostlmebit^nihilindetttrbabititr. CQncemnic piusiic»»
mct morlbf vermicnlonim» quos mormns non fcntiet iii^^fiifllM»
turos«.imieias cniaeft > non q^omodoQ^a(cttlMI»»*vemiblwi»
icdqttomodo aniqnam ignibus aetcrnis ecip^^io. hucomnis cjflMw
cdllimat iadttilri«.^« & tai:tiiniii(; cxpcdiiK^ D &,o QOQiiiiin
*
. PAKAGBLAPHVS TllL . >
. . • ♦ • ' . . . ■ I : •
TiiiK>rimmib[eAtis Judicij , &tcihwl-
ualis divini» aon racd fcelecatos: ;
cxercet fuh tempus M oa-.,
XI s
»«
)^$|ierrimc SenecaXuciliuai olunniunr
amtm^ Jf^ru vtvtMUm t&^^MfumM^wJltt&itk^
timiiminfpufre p^ffiti & fotcH, ^mdcmm ffidefi
hvmme ali^Hhi ejfe fecretum^ f Mthil D e o clmptm eft ^
tmerest Ammts nojiris i cogttatiomlHu medys internemt. Atque
hic arcanorum omniunL^ arbitciL, (icut qus nunc /iunt a no-
ijtis*, feri diflimulat vnivcrfa_.^ ita poftquam dcfungimuL &
V«t4 p^aefente, & mortalitatc» nihil Judicis D£ i cenfuram ef-*
fugieti ctiam minuti(nma.qus(^c icvcrura tribunai ibunt ,
illad4>Nuiaj[ai^cxa9iea» vbi hooiiaum tota ancices» totapjoena
j ' erit
Digitized by Gopgle
* LiB.I Pahagr. XIIL ' toT
irit^canittf'. £c quis hcc tam tiiftia , tam feria cog^tarepcK
tcll» vtnonhorrorc afficiatur, mctii<juc? Ccadda, Mcrciornm& f^^^i
Lindisfarnorum in AngliaEpdfcopus, quotics vchcmcntior vcn- g,nt.Am:
tus infurgcrct, foiit^efthumi fc abijccrc, magnifq; vocibus mu iUem
firicordtdmDET iniplorarc. jam ccrlo gravius fucccnfcntc, & ful-
gnra toniiruaq;mifccntc, ad tcmplum fugercfic aram; ncqucibi
priiksfibi ilacrymis tcmpcrarc, qu^mircrum fol ridcrct. Caufam ,ifh5fror,
interrogatus, rcfpondit,-cxhis vclut prxludijs, zdimarefciilum..* imaj^ofii»
ruprcmum ac dccrctorium dicm,quo vtiq> tunc homines minils fc- ^***^
teiit fblgnrantcs Judicis oculo5> flilminaciue ic toaicnia» £ttalii ^
lil^atcliftliteiitis. Scd quialiac fiBcnlis adbilc aliqliammiiltisre»
ttHita lilii6iioii tan impionrai tetvent animos, atque illa, qu« mo-
«ientiilm jamimmincMcapitibtts» vtrinuf^ae miaanmrlmmcdi-
'cabilecaia fiio.
'V Bgregi^ D. Chry (bftomns docet : qititmdm btc fititm, dtmittu II.
mhrn^k itShtlfftfre, fuiti jmn majore tmetm continetur, ^iffe fM lui 'Jl^j^lg,'
i/fi judic^' pervetierit limmM^, Vbi ex ccrta Dodonim fententia.. ,
Tanquam cemim ft?tuo, prstcr illud judicium^, de quo olim
Apoftoluslocutus fuio: omnes nos mMnifeftAri ofortet Ante tribu^ x,mic$.
ndlChrtfii , referat vnufafuifi. proprid corforu , frout ^effit ^ five^ rm/k,i,i0
honuriL», JivemalunL^ : aliud quoquc clfo, quod particularc vo«
cano, ipfamquc ftatim mortcra ita confcquitur, vt co tcmpo-
ris punclo, anima corpus foum egrcifa, i Judicc D e o fcnten»
tiam accipiat fu-o srcrnitato. Hoc quoniam probe iciuntj »
qniin vitijs mali confenueiunt ; quhi edam mcminctunt,qu6
magis accedunt morti fu«> co propinquiores fieri tonanti acfiii*
m itaaMi Judici;' hinc & p r^ fenti torquentur lato » tx. futuri (bUi-
dniditte tribunalis : dum non van^ metnunt^ » tories oflcnfi
niinis1it^lWmina4ue*incaput firam luitnnL*. quod^nc calanri- Xmp^»prp3
tncmangeo i periculum exire non poterunt; exctpete Judi- 'f^^i"'^^
cisfive^fenft^^nu, fivc fuimen, necefl*e e(V. Et quemadmo* ^iin,(Mr«»
dum)uxta f!etnsadagium;/rMii/iJfM^,^f»r«/i fiimme: ita ^con- ximiruiiaif
trario prope apud Jovcm, prope apud fulmcn. Igitur improbi , ^Jj^J^*
qui<iim mortiproximifunt, ctiam Judici Deo propinquifljmi
fiunt,plcrumq ejufdcmdc tonitrua,&fulmina,&fuIgurahortent^
vcrbo, fcntentiam condcmnationis itrc vocabilem.
SufFragatur huic veritati Grcgorius M. Pontifcx,quandodc . IIL
norientibtts /ic fcribxLr, Dnmde omndmfcmftr difrri&A Dej judi^
O a • w
Digitized by Google
10$ PROMONTOmt MaIie. Spei.
cis pertimefiunt , tunc'tMme9.kitt^eliementiut metuunty 9um§dfil\
Tcfttmo* dum humanacondtttonts dehttum vententes, dt(irt£io Judtct »roPtnau4fe (i
gor.M, 44. f'^*^^ » tiMor tue tdnto fit acrtor , quanto C7 retrioutio attrna propttH
noraL quior. crefiit pavor.vrgentecarnisfiluttone. Ti^ante oculoscordiSjinA»
ne nthil transvolat de phantafimate cogitationis^ quoniam cmnihusvanis^
medig fiubduclis, ipfi morientes fij & iUum tantum confderant , cui prom
pinquant'. 2\^c enim^ immerito cujt^libct anima tunc terrctur, quandofo^
f ufi/iHm itevettietjquodintuernumvftarenon pcfflt.
ly». SediceieftcanimsBjainmigraiitisanguftias^&fojroidantisdi-
▼iQamliKUcis Dfii Iblium^audiamas.quibiis coloiilMisdcpingat
Anatfilmiu Ca(difialii«Pctnii Damlanus. P^fiimbim <inquit) efi,
ikmjtaie feetMh^ tnunest iLviiteiUit.mMt.ufifiii eifiLvij fuim> smmf
Et B. Petri terrorc cpiKMfitgr^fkmtAmetidtKMceMj^ittia^ iMerdmr. .Mm'-
E^S^ ^!^ qua commijitf viilet.mMinUtd , ^ impHrecentempfif, defet
rum lib.7. induita paenitentid tetnporayfie fi tnttniterpercepijje j fltrmi immohUem
diftri&d.vltiim.ertiddimic^ imvkdhiliter. iamunereuf' mmiere: fiitt^
git, ire emfeiiiMr$. retiferdrt v/Ut fereUtSi. mmMiitur^ polt /rm
refiiciens, totius trtmet&d vita curfim-t, velut vnumbreviffimum de^
putat itineris pajfim^i antc fi octtios dtrigit , & tnfinita perennitstis:
fiatia deprcfjendit. Jn tcrra dumhebefientes octdi centabefiunt^dum
peCius palpttat ^ raucum guttur anhelat , dentes.paulatim nigreficunt ^ .
paiiefiunt ora-9j membra cuniia.rigefiunt : dumhac ita^, O' hujujmodi
tsnquamvicina morti pracedentta fiamulantur cfficto-jt , adfiint omniu^
gefiu fimul & verba^ , nec etiam tpfia cogitattones. defiunt , & cunUsLo
bde, Amarum advcrfius au£ioremteftimeniumredduBtz Ceuervsmttir
emnia, ante rejfuemikveuhfi & f»u con/f icere.refiugit , tHmf
vkmutttmStc
y. CiuiofiLfnitqnondamAllqiio«mexHcbt«aigen^ q^mSdQ,.
. fkiicitzaJdwastipfid,?tojfhtmm.vbitJfl>£ysjudief^ jlUas om.»
gni,exafiiisimt> jafttfiimij- ybinalla habebitor latio potentlsfKii
bttmili^diviris pr^ paupcre,parpurc & rccptriypr^lacerna¢uA-
cnlo) vbi nulia perfoiutiui valebit dignitas, nulla: apnd-asaiy
cos preheniado, nulla muncnimlatgitia, nulla patrono0iBi
intcrce(sio>nullaadJudiccmaitenimappClJatio,nulia in funirum
tompcrcndinatio.Igitur interrogabant Iuda:i,i'^A judicy f
•timccrtijtamittimutabilis, tam jequi ^ Rcrpondet porr6 Chriftus
rruftra pcrMalachiam,futurusoIim omnium gentiumarpcclabilisjudcx:
•M^**' * '^'^ Jttdicto, & ero tefits velox maleficis, & adulterit , & per-
* juriif cdumHiAHtur mereedem mercensry^vtdum ejrfupiHos-^ & op^
frtmunt
Digitizeo ■^jO
LlB. I. PaRAG. XIII. . 109
frtmunt peregrtnHtn^nec timuerunt me. Ohomincs! quorum vna_, ui Tudicij
Jaus cft, viram turpitcr, & contra rcgulam liumana:, divinarcjuc ra- y]j"J/i"f"gj
tionis cxcgifle : nolitc intcrrogarc, ^'^/(y? /^r^^fyW/ry ? nara ccco immiuabi-
;am jam vobis, cum morteludantibus imminct;atquc vtjacobus
Apoftolus loquitur in cpiftola fua , ecce judexante januam affijlit : 11- g. i^c»tm
lcjudcx,cujus natura a:quitascft, cujusccnfura juftitia cft, cujusr* inefifl fm.
vcrbum vcritascft^cujusfcntcntia fulmcn cft. Hic igitur Judcx
6mali(niri morituri vosad dignam frugcmrccipiatis )rigidocxa-
minifubijcictjtantoqucmagis, quantbminusipfis Sandis pcpcr-
citj quorumaiiqui inhocgcncrcantcquam plcne cxpirarent, ca_*
pafti funt, jam quafi apud Numinis tribunal ftantcs, vndc flagitiofis
nalci pofllt.jufta formidoi»:..'**
Rcfcramhicquodlcgodcquodam Stcphano,quadragcnario VI»
fblitudinisincola, & rui,& fcrarum domitorc prxclaro. nam prae-
ttrquam quodin potcftatc habcrct aftc^^us fuos, ijfquc vclut hcrus
jufladi£larct;ctiam Lcopardumnutrivit, adobfcquia fua ofticio-
fumfamulum. quodquc fupcratomniaj infupcr & lacrymis fuisr*
impcravir, jam vtflucrcnt fuavitcr, jam vt confiftcrcnt in motu;
habuitqucfcmpcr, fingulariNuminisdonoadnutum, hanc domi ^
fux fcaturigincm. Dchocigitur tanto viro, loanncs Climacusr*, JJ<ii'Ti^
Abbasmontis Synai.quiclaruitannopoft Chriftum natum trcccn- ^mnitcu-
tcfimo,quadragefimo fcxro,circa tcmpora Conftantini, Conftan-
tij, & Conftantis, fratrum Impcratorum, fcribit quac fcquuntur,ro-
tidcm vcrbis. Ante vnum exttux fui diemy rcpente animo objiupuit j aper- ^^-^^^^
tifoj ocultjy ad dexteramy atQj ad <finiftram pArtem leBtili circumjftciebat , ;» p^u
cf quafi rattonem quidam a fe extgerenty cun&is qut adjlabant audientibti6y radifi.gr**
ajebat ; altquando quidemy ita fane fa reHfcra ejl ; J?d pro hoc tot annu
jejunaVt. Aliquando vero , non certe ; fidmenfimtni, hoc non ftci. Detn- -^^^j^^ pij,
de rurju^ : ita vereejl^ hoc ita tjl ; fdfelpi^fid mtnijlratn. Ac rurfus, ve- \n mortc,
re me accufatu. InquibufJam ettamaltquando ajebat ^ tta fane , U" qut- fotmidabi-
dem adhac quid dtcam^ non habco ; idi o mtfricotdia tjl. F.t erat profttlo jyjjjjj.
Speclaculum horrendum ac terrificum^ inlpifbile iUud , fxlpi f/imum^ judtci •
ttm; in quo etiam ( quod terrtbtliU4 eft )d/ q'tod non ftcerat, tUt obtjcu bant ;
i/i nonnuUis vero peccatorum ftorumy quidad hoc rejpondcre pojfet^fe non-»
habere dicebat. Etpoft quaedam interjc£la, fic totius tragoedix judi^
cialis cxitum condudir. Cumadco tnfrjleratio exigeretury carne Jolu^
tusejl i quod judicium, quis termtnui^ qua Jententta, qttts rattonis ejus finii
fuertty incertum penitus reltnquens. . . *
i-s. Et quanquam CA antc aila bcnevita, ipfiufquc Dci infinita_» VII*
O 3 * boni-
Digitized by Google
CI0 PROMO^T4D1tTI MaLiB S^EI*
bonitatc, optime liccarde Stcphano nobis ominari ; nemotamca
non vidcr, quim acr^ poft mortcm fubicuri fint impij cxamcn..^
>quan<lo probi quoq, > & in virtutum palaedra cxcrcitati, Sc prxrcrca
dono lacrymarum pncfigncs, tamfcvcros habcnt accufatorcs fub
mortcmducaiancs. Mrhicrcdite,nontalccft tnbunallChrifti,qua-
diu^ le nbi^iiunoniterlcvitashuniantffl(udttia4iConfingit ; nullaibt
^^^" pcrfidali»fiet quxftio ; nihil dffiiaiiilabltiiriidooeittdMbus , ti*
tmftMtf |M|||f^|ieconvince»ciir«eiferit4j4:UisviiIm8jiidicis>«csH;€f»
fiutusade6 pro tonitnbfiilgoietiiiliiiine. Qux ipfa cogttatM»dMi
fed6nioriences(enid«laipcobosoccttpat» magnnm ftceflit pceAi*
tettCi«nc^iiifn. Nclcioenim,quomodocommunitcr tcrtoriiii.'
nincntisniali,ita illis ablbrbeatmentem»ita obftu pcfaciat fmfilia;^
vtveiutcmortui,folo inmctu veribntjr,nihilq; admodumprovita
ctcma fiiciant, lucri£idcnda per rciiam.^ cuiparum detefttrio^
nem^« coDfcientiaccxpotgaclonom» 4L(umIiacimiiUaa«» pic^^'
aortincccifaria opcra.
VIIL Mcmiojjcujusipfc olim fpcclator fui. Miics grcgarius', cJf
^etM^f roote dticiplinxrailitaris, fatalicirculoinclufns, ftabat antc ludi-
f^i, ccm,audituruscapitis fcntcntiam. lamquc.ili) &ali;, contra cum^
accufationcs fuas dcponcrcfacinora adferrcallata cxaggc rarc,juri
Jufliciihii. violato poftulafc vindiccm Juftitiaegladium. intcrca ad latus etiam
tiu°'aubat f^ctdos, bominem mooerc, vt animum ad ancrna elcvaret * piol*
4ue diviai ttmoris atquc amoris afledns, rcpeteivt. Sedmiril
inpetravit ptstergnve (liperdUum , 6l afpera indignantis vc»r
l>ftl iieosf inqoiebaf «Itci» |am detftis cogitare noa victt»^
qnando necetfe eft » ad ea elTe attentum • quc capot menm dt cce--
vicciiifetociC{ aifi refitttece pofllunobjefta» adum eilrdeilieo;*
^ta. Igitur vtram^ueauricalam arrigens, oculofqueacnens*»
totus pendcbat ab oretVeibiSfVultu, & accufantiumi &Judicisj
Dd>»teiiij«M<is*lioQ)Oiaoctisvelo|iiittts» vel igaavos diiSaiute-
1'^ Sic plan^ , ncqoc aliter contingit nonnunquam graviftimis'
ante obitumpcccatoribus; vt cum cogitatioacs ftia^ non in lon*
^%H^ ^ gin^ua przmittunt,fcdproxima , puta vicinum Numinis judici-
T^S^' unJJ vclutattoniti, fic hxrcant in teftium contra fe , acculanti-
iicisDci, um4ue acrimonia; in vultu cxafperati judicis , fronte, oculisr*,
JJjijJ* fcntentia ; in fcelcribus fuisad rigidifllmum tribunal cxaminandisj
vtnihiUautparamialutifuz proficuum amplius aliquid moliaa«
tur.impcndcaus exitij mi^cs, cosqaafi cxtca fc ponit» 0c vix non^
meigiu
Digitized by Google
LiB. I. Paragr. XIII. III
mcrgif in fufpicioncm ncccflfarix defpcrationis; prjefertim quancfo •
arbitriturinruuminicritumconfpirarc alia omnia, Ocumquc ad * *
Yindidam provocarc, juftiltnnum cxcrcitaj inipictatis vltorcm.
Sicut fcvcia iraingcniofaquoquccft illa lacra.* paginae com- X.
minatio ; quUUpude parietedAmabtt , &itgnum quod inter jnnifurM
ddjfctorum ej} , rej^ondehtt : Fdt qut ^dijicat cileimtem in fanguimbw. "^j^/^'
Exorbita.vcrat olim mulrum Nabuchodonofor, pcyftquam occu-
paia jam Icrofolyma,grairaricocpicnonfolum in bona civiumj,
fcdctiam innoxiumfanguinem. Erquoniamcx fpolijs, ingcnti-
qucprarda omniumgcntium , coepit Babylonc fibi magnificas ar- bJ7^!n
ccs, vrbcfquc cxtrucrc; idcb Prophcta quafi in fccnam inducit^ «nfiuma-
illarum fabricarum lapidcs ac ligna , inftarchori aitcrnatim conci- !JJy'.^*"**
ncntia,& proclamantia tyrannidcm Chaldaei Rcgrs, cjufquc cla- turii,'"**
dcm ac ftragcm fic vaticinantia :f<< qut adijtciu ciy^tatem in fingui-
mbt46y hoc cft, pccunia cxdibus parti. Qu^cniadmodam igituii,
pcr profopopocjam, faxaaclignn quondam clamaruntcontraNa-
buchodonofor ; ita poftea quoquc contra filium cjus Baltha(a>
j-cm, clamavit intcgcr parics, quando ci lacriicgc profananti facra-,
vala in convivio, mifit vindiccm n\2niin\i& calMmum Jcribavelo^ pfil.^^\i
citer fcribentu : appenfu^ es in H/tterdy & tnljentw es mintis habens. ^«*'f'»>»
Quin ctiam arborcs duac, prinus & fchinus, taccntcs vocifcratas
funtcontra binosaduItcros,ipfofquc filcntio fuo prodidcrunt, lu- ^^*"^'3»
daicasfcncdutisturpiflimaprobra. Arquchoc cft, quodaliquan. '
dohomincs protcrvcfcclcftos, & pungitinmortc,& turbatj quia
infcftari fccrcdunt vndique clamoribus alicnis, cxpofcentium_»si
Dcojudicc vltriccs iras. omnia illis loca, omnes anguli fufpc^i
funt, qui tcftcs cftc pofllint commiflx impicratis. Et quonianui
nihilmagisadcxamcntrahctur, quam mortalium crimina binc
cofdcmiftamoIcftiflTimcintcrpclIant, ctiam tum,quando pie rao-
ricntium falubria ad falutcm cxcrcitia, volunt pr^ftarc. Itaquc-»
totius vitacnormiapcccata, fub vnum quafi intuitum inmortc-»
propofita, magnx pcrturbationis caufa fucrunt,ncquc apud vnum*
duntaxatflagitiofum.
lobi quondam_» hoc votum crat. quis mihi tribtsAt, vt Jcri* XI.
tantur fermones mtt ? quts mtht det , vt exarentur tn Itbro , Jlylo fer-
reo,& plumbi laminiy vel celte fulpantur in ftltce? AntiquuiTL» ^"^9^* -
hic prodiu fcribcndi gcnus , quo vtcbancur vetcrcs, dum gra-
phio, fcu ftylo fcrrco, ccratis tabulis litcras imprimcbant; non
^itcr qi^^o)^ ab. ;uaui . vcuncxc^. fulci ccrix impximuntuc««.
Digitized by Google
IIS
PROMONTORirMALJi SpEU
qooq; ti-
bulitpro-
priofim
lcelenim,
fffopofiw.
XII.
A u t h o r c ft c t i a m P I i n i u s " / / r 4 monwnent& plumbds voluminibui conj!»
f/Vdr^Mjatquc vtvcrifiniilccft.illis cpiambo laminis autfcrrco,
autoflcoftylo, litcrxinfcriptx fucrunt. Dcniquc ficutcclrc. &
lcalprum,quo icalpuntur & poliuntur Gliccs> fivc coelum, quo cce-
lantur marmora, varieque inciduntur: iic Iobu$ fernionch fiios <jm
nties» qaoftcifive loiiga.9mtmi<a,!five43oli»iitiucetbitat;fi¥e vcif^
cas^mentiiine(cia,extor(it ^ optat'non-tantikmcetis,&;^ain|>o^fiMl
A: lapidibtts in(cttbi« vclat«tetiiatairam.iaoniimentnm. iiKi
bitemas mortades.» qoidqaidlingna nclftta loqidtnt ^ '^fltfi^ll^
mcmbra^|»etantdr46c potetttis»qifidqaidanimaJDeote fiil «Bcogl^
tationevcdttk^jtotamiiocinicfibitactttonqnidem c^rx» papyro»
coctlci«^nco» qa««catcm non fcrunt ; nequc plumbo & lapidi, fi-
licij8c>matmori,(quibusetiam fcnedus vitium facit;redipfi«terni-
tati, fidelifllmoinfcriptioniscuftodi. Qui ex rermoriibusiiofiris^
opcribus, cogitatibus» fyllabos ac libciIosconficiunt,amanucnrcs
funtjudicis Dci, fcd divcrfi gcncris; atri fcilicet,&albi.illi ftygem
incolunt,adpiccm&carboncsdamnati gcnij ; hi coelutn inhabi-
tant, coelcftibusgaudijsaflcrti. vtriquctamcn ofliciuin fuum ftrc-
nuc agunr, & minimaqusEouc in tabulas rcfcj;iint,>cxaminanda pro
Juftitix tribunaii,quamprinium anrmacarpufculocgrcflTa, fiftctur
Judici. Quanquam non.femcIaccidiflcprodunthiftori2, vtctiam
quibufdam adhuc cum mbrtc ccrtantibus, vtrique illi geni; , fivej
llbiosyfive volnminafobtiilerint .* in quibuslcgerepoflrcntyaatd^
^ecoca» clarUSQaf^defcripta , iodcque omen ftcecefiffcatmfvf tbpit
til anc conunett<la<!oois; •pGensBvelmeKfidis/ cett^ finuti apod
Jttdicem calciiU^ fenteiitist. Sied qaantnm eaM-MiiilittillMkil^
iitijshoimnibns,qttibtts1ongavittus,Aaflneta4iittfl4^^^
nium de(iit.;.tantum pectatbatlonisli^eiEriills; qaosedRlllfifeiM^
fii4.aignit>.nanquam non fuiflevldomni-amatorcs, fcdatoreiT^
luptatum^atqtteinilladvfqtteinomentumfpeenitentisoibres.^^^
Placet in jcm ptaK&ntem venijre » & vnina fidtetf ex^mpfo te-
;0atum.facere,qnoddixi. '
ItaqucBcda, narrat in hiftoriagcntis Anglican», JuvcneniA
olimvixiflc Rcgisamicum, fcd Dco qu^im maximc inviflim ;quia_»
corruptiflimis moribus indignuiii fc fcccratdivinis favoribus. Au-
debat procax homo, longa flbi vit2B fpatia polliccri, &omnem illuc
rcmitterc morum cmendationcm. Scd mors vanas fpcs , promifl
Concfquc brcvi intcrcidit ; nam eum adhuc florcn tcm ftravit. latn
icituIoa£AU5;accbat,acgcrnontaACumcorporc^fcdmult6 magia"
ani-
Digitized by Gopgle
^anilborfiqnicf? fiiis qiVirrrp^Irtriiiilslac^lcritlbiisrrrlntribu nullam
rclipifccntiae mcdicinam voluirapplicarc. Acccffit Rtx iprcfuafory ■
vr faccrdorcm admitrcrcr,cidcni animi liii plagas oftcnfurus fanan-
das.Scd nihil obtinuit.cum multa altcr profctrctvana,4a^<-jff///5»</4/
fxcufattonesinpecettis. Intcrim proplnquanribns faris.Angcliduo e- <iuibu$in
lcgantifTimum adfcrunr libcllum^ in quo pulchcrrimis charadcri. "ejr"^""
busconfignatacranromnia,quacaegcradolcfccs ^pucrili acrarcgcn- comriaui
fcrat laudibus dicna. Icdquia pauculactant,' &: brcvi pcriodocir- Nobjlw,
cumfcTipta.cito potcrantlcgcndoabiolvi. Intcrcatctcrrmii quoq; ceflit,
Cacodoemoncs,ingcns volumcn promunt, plcnu indignis facino-
ribus,quibus horaoillc pcromncmTitam, Numinis clcmcntiam
laccffivitin iras. Cum igitur fua prpbra t^balibus quafilitcris dc-
pi<^la, vno vckitobtutu innumcra intpiccrct, adco pcrturbarus cft
animo, vthorrorcinftantrsraox judicij, priiisdcfperarctmoriens,
quim poenitcret. ' -Ita mifcr, fa£Vuscft Docmonibusludibrium,
hominibusfpcculum;ijspra;fcrtim,qui ncgant Dei tribunal fcvc-
rum cflc, poenitcntianique tutiftimcadcxtrcmas mortishoraspro-
duci poflc ajurrt.
Scd quantoperd vcro abcrrchf, tum primiim intclIigcnD , XIII.
qhandointcrmoricndi anguftias dcprchcnfi , longi fcric fivc li-
bro,fivc volumini, dcfcripraroriusviraefccIcra>hcu ! quali oculo,
quim pcrrurbaro^ infpc£turi funr. Concludocum S. Auguftino, ^^-^^'^
cujus hoc eft placirum : mquo quemf^^ iniiencritjutis novijjimtts dieSiin He^him.
hoc cum comprehendet mundt nonjij^pmiwdiesiquonram qualu in die ifio c[uif-
Q^moritury tAlisindirillojttdicabuur. ^Qu^ibus mox ifta fubjungir: vi^
giUre dehet omnisChrtJlianm ^ ne imparAtum inveniat eum Domini ad~ ' ' '
ventusi imparatum autem inveniet ille dies, quem imparatum invenerit
fu£ vita. hujitStvltimus dtes. Qupd fi vIrcriiis,morc philofophorum
fubfumcrc liccr, a)0; ab cxrrcmo vira: dic, facilc cumliomincm
imparatum invcniri,<jui a:tatem fuam ita in vitijs libcralitcr ab- fiol^ltal
fumpfit, vtomncm rcfipifccntiam , cmcndationcmq;in poftrema nalisvici-
fata protrahcrct,quafi planam co articuIo, & nihil habituram dif- "'''"'P'»»
ficultatis,- cum non fcmcl cxpc£Vatio fola. & formido tribunalis turbatin"*
vicini, menrcm improbi graviftlm^ turbationeattonitamj,ad vcr- morte.
ba, motufq,- dcfpcrarionis abjccerit. Securiftlme agit, qui pocni-
tcnriam, virrutcm, picratcm ( quam multi in morrem ablcganr)pcr
omncm xrarcm amplcditur. Nihil morintro rurbabirurfacilc ad . ,
pcricuJum inrcririas^quandoanniobiram prtcedcntcs.nullam ma-
tcriam pcriculofx rubminiftravcrint pertarbationi;pata, vitam
P fcclc
foelcribu» miile obnoxiam, Sc fcmpcy haiftjgiiM» |dil»mn cjWi^fn'.
f AE14QIIAFHYS ^UY. . .
' fercimiubMpRT£M,iIiagidorQs feT^^
cehQmiaes,grayit,eraiQfeib^^ :X
S^^^^S^ Vlchrum- inviAx fordtudinis figni
animiq; fupra humaoa clatidocumentum,cn
luntrv
> credidie^'
cifc antiquitas, cumquisaut fcrvitutcm, quamti*».
mcbat,autgaudium hodisdc fua calamitatc, ada^o*
i^^JJ in vifccramucronc, occupavit-». Gloriofumccrt^
multisfuir^i^nobilcm vicamyVolantariaJnort&rcdcniillc.Etcrcdo^^
hpc argttmentDQi pecTiufit Sauli Hebcatorum Eegi,* quando faftovf
- cmPhiliftsis€oiifllfta»chdeaexefdtte(iripafliisefl»vti^
. . ;luen femim in^cret^nejlienocatJeicjtgladtf^ AleninecitibiM^' »
fl^* *£b» qnitaninrpiter ab eademgeme Uhiliiini.fniflet SaaaiMMn^i^y^i^
D^n Uftthm Qiculos fag vijt imnian^b^ttbafici».i^^^
SauLR^a manna,attnr4M"""^''?/^^^.^""^
mom^ ftrino,molcrecofttinu6 dcbuit fortifljmus hcros^andcm etktm bc- v*
TmMiam' nc paftis &potishoftibais,perlndibri&a(igiu>mi|siam>l$(cHM4#6or4^^
»migno» fi^ri. Simlie malamne (ibi acciderct, anticipaca raortefMMrcoi^'
miiv^.,. , f Sajoiuratus honeftius longc iliud cftcmoricndigcnus^iixlcxtcrsru^^x
. fyi^ cnfis vulncrccxtra inimicu furorem, liccntiaraq,- poncrctur.
#11» • Qnanquamctiam-adid officium , poftuhvic qucnxlaaiexar-v
, migcrisfuisjhoraincm Amalccitam.qui totam fcricnLintcritusRe*>
gi) defcriprucus OavidJ,vciutad fc ROviCfinia Saulis vccha, haccrc-.
%JUg.J4tK tu I i t d i da fu ilTe : ' fuf^er mejmterfice mey quonUm tenent rne anguJliM*^
&ardadmodum vox cju/hiodimoricntibuscxcidit;vtp.ote, quibus«
f^crumq^^ cura potioteftTcryaadgB^vitaE, qu^m fatorum cura vio*.
l^miaaccclccandoiroai. Sedhcmpc, qmafotihMiau fupcrveitturt
^^auT 'htaftispccniai^cia» SaoOs animnmvcfamenf^ratnic^ corqucbat^
Digitized by Gopgle
> »
i - JLlB. t'P^RAO. XIV.'I 0fl5
''iiitc iTli optdbTiis Vifa eft mofs, iqiias alijs fo\ct eflc hdrribfTis. Slc
•'vclut liicram faccrctgrando, (l indignx illufioni fc. nomcn<iuc •
"•Hcbraeorumcxcmiflrcc, hoc vnum ingcminavit: ^y/^yS/rr «f«'>/>;/fr- 7^
"'fcemeyquiAtenentmeAngttliiit. ... .
Ignoranriplebccula; illcannumcranduscft, qofpurarfohil^h 111.
•^uondam Saulcm, func«ri fuoproximum, abanguftijscomprchch-
'fumfuiflcj rcliquosomncs mortalcs,pIacidifnmo animo hunc 6r-
'bcm dcfcrcrc. Ego vcrocxiftimo; qucmadmodum pius quifqjbo- '
"ino fingulari Numinisgratia, tranquillam fcrc fcmpcrtwortcm cx-
^critur;itaiTiultQdiuq;impios,cumadfatafuaacccflcrint,immcii- • .«
^ lis angoribus difcruciari; non aiio cx fontc natis,quim infidijs, ma- ' ' ''^
'-chinationfbusjtcntationibusmali Docmonis, tum maximclabora-
^twi in mortalium pcrnicicm,quandocognovcritoccafionem oiti- in\^cr «ol*
^•ncm pugnandijvidoriamquc, brcvibusfpaiijsardari. vtrc^iflimfc tatione»,
-'tnoriturisimprobis ilJa f\3itcommir\^uo:defienditaelvosdikholwihM.
* he;ts iram mMgnsm^ fiiens quia modicum rempw hahet. Igitur quoniahi ^*^'***
♦«oarticulo, compcndiofisartificijsopuscftiin hoc vnumingcnio-
"fus crit Sarhan, vt qucm fanum longis annis intcr fcclcra conftri-
:^um fcrvavit.moricnrcm fimul & novisangoribusoccupct,& tcn-
^ationibus infeftct. NuHa verb infcliciorIuftacft,quim ca,qua?fit
'abinvito, &cui vcl pcrturbatio, vclmoeror, autaieritudoanimum " '[ f
•fuumabftulit. Vndcconjcdhiramfacies, qu^fclicitatc congrcflU- s #- ,•
Tus fit cum Sarhana, pcfllmus quifq; fufcipicndaepoenitcntia:cun» *
"^ator,- qnando ad mortis limcn inter tentationumdiflicultarcs, * '
^uum cflc non finent, millc turbeix anguftizq;. Rcs difcdminiob-
•l^iacft.proximacxitio. s .>»«^.' «.'/
» Advertitarbitror DionyfiusCarthufianusjqui vtoftendat.quS IV.
pcriculofam olim fitaleam fubitnrusamatorfljgitiorum,fcclcrif(j>
Invctcratus feftator; primodc quatuorhominum novilTimis libro,
'hocargHmentum intcrcartcratra^landum proponk. S^uodmorsfit ^^*®^"
^hen.enter ac jngiter mttnenda , prepter fericmlofiJJlmM at^. gr/Pvijfiip^s carthuS-
■4entattonetyquM hnhere folent agoni^^^ntes ^ mox morituri. profirquitur •»<>»
dcindc fufcepra matcriam his vcrbis; callidijfi^i atg^ nequiffimi hoftes ^^IJ,*"^
•nnimarum noftrarum dcemones, agnofcentes mortem ejfe terminum merendi
dc demerendi, & animas in ea afie^i^ne, tn cfua permortem reeedunt a c«r.
forthuSyimmHtahiliter permanerei in ipfa horamortis ^tcerrime tentaru
■Mgoniz,nntes. jj , ■ > . ♦
Et qaidcm,fi ad paucrfllma captta ifc^irdilitt volu^f o.tchtitid- V.
ocs illas, quibus vclut cunicuiis mrius g«nius< tcnaces antiqui prd-
P 2 ^ • pofiti
Digitized by Google
PrOMONTORII MALifiSPEI.
Alieri tent
tatio petit
CiputSpii.
tudtClt 4.
Tuo in
"'ppr in.
««mbent.
ftosdiu mortalcs, & jam tandcm iirtra fauccs tnbrtis harrcnteis.atl
dcfperationcm malus darmon impcHit. Hac in matcria Dionyfiw
DsCarthufianui, fic mcntcm fuam«cplicat. Du^homoe-flfinMtperm
fiddet eidiaholus.quod Deus vere& infinitemtfirtcors efi ; & jnenitentiMm
hominu etiam in fine vitM aeceptet j idcirco interim nen ejp fsm grsnde , t//
f€rtur,pericu[um. Sed hord mortu jam imminentetfiggerit homini Deitm
inflexihtlem^ acprorfids jufiiffimum efie »• nutiumj^ peccatum manere inultnm^
^ pacnitentiam ex timore prodettntem, effe inutilem, Tunc ejuoque reducif
SMfirmo admemoriamy vni^erfi peccata qua ficity & quanta bona omifit,
eavehementer exaggerat , C prafirtim qua hemo copifcffm tton efl • fiej^
multos ad defperatioms pertrahit laqueum, quos ante ad pr^efimptio^
^em , ficuritatem , negligentiamj^ induxit. Hac tentatio multos tn h»^
ra tUa tam gra^iter vexat ^ ficut & quulam i morte refifiitari , //v
ftatifinttquod ahfqtie fi>eciali, & grattofi De i gitxUio, nequeat fife»
rari»
Obvcrfatur hic mihi lco illc implacabilis, qui inaudita fc-
fitatc, sctcrnam fui mcmoriam apud Hoilandos rcHquit.'. Ex-
•afpcra-vcra^t cum aliquando, ncfcio cafu , an cx induftria, Magi.
ftcr fuus domi: <iMn cccc bcftia fcvcrius liabira» affucrnc vcluo
^lim difciplina oblita, qualcm initio antc culturam gcffio, f€^
fum itcrum inducit animum ; jamquc inclcmcntiam modcrato-
ri$ fui vlturus lco, valido cundcm idu humi affligit. Ncquo
VetusilJudPott.T hic valuit:
Corpora magnantmo fatit c/t profirajje leoni ,
Pugna fium finem, cum jacet hofiis, habet» '
tnimvcro, vtvidit antcpcdcs fuos homincm in tcrra cffufumji
^ conftcrnatam mcntcm, & fupplicis vultura pra:fcrrc, nihil ta-»
*ncn moilcfccr^ cccpit ad priftinam picratcm bcllua; fcd intciLi
^cintillantcs oculos, capcratam amplius frontcm oftcntarc-*» iu*
bas in horrorcm arrigcrc, fub)c£lum caud4 folum flagcllarc, fal^
catos vnguium wucroncs cxtra vaginam nudarc,& totus in ini*».
'^^icam rabicm armari. Intcrim bcftiarius, fam folo penc mctu
cxanimatus, ficut momcntis fingulis cxpcdabat mortcm ; itain
mulras horas longo mifer fupplicio , antc Iconinas fauccs^, in«
tadba jacuit pracda. Erant qui proijcicbant caprinam, btibulami
*^^ulinam , fi modus cflct lcnicndi fcram, & abftrahcndi ab in*
'^ntatiar* homini minisr*. Scd nullam illa, prattcr humananu'
^^^ncm vidcbatur cfurirc i ita ftabat pcrtinax , irrctortis in Mat
giftruxQ fuuin luminibus , & )am jam invafuro fimilis. Tandcai
' ■ i Magi-
Digitized by Google
'f
..f-l
.•ir»
Magiftratusi vbi ccrtior fadus cft dc viri pcriculo,- qula fpcs*
affulfit fcrvandx ejus virx, fi Ico occubuiftet; mandavit vt fclo»
po fcrirctur. Ec commodum advcncrao infignigr' pcritix jacu> .* . '»\
lator; qui vbi beftix caput globo ftlicitcr, ccr-toqnc jadu tra-
iccit, nc fola tlla cadcrct, pedus modcr.uoris fui, infixis crude^
l^er vngvibj^» ia .p«ecet ditecMsyits fadunujuc cft, vt funuc*,
^wjljSfpgBl^cuinbctc^ cadjnret cadlaivcri,. clqaiHib ia cuudcm
4«|fpitm diiCfl^
• . Keiao iitc ioipr^bii» fibi fiiavit^ blaiclianuu». dicAt^voii ' K
imi (ic ibnei haniiii*lllaiiuu fiiiflb irleooe.^. iieiis nU^<«c*VQ« .
. wmta^ Mmtmdttc^ • •* • Mm^^jnt,
FdlmU ndrretur, '.?!.• *
Minimcfrufira oIimfidclesNcophytoSj adinonuitl^ctras, cum
dixit .• fratres fihr^ efiote ^ & vigiUtf ; quU adDerfnrim vcfterdnh i'Petfii.fl
bslh^, tOB^sm leo rugiem circmty quitrens quem dcforet. Et profc». " '
ftb, fi qucm morosc, diuquc impiuraj, dcniquc intcr flagitiau»
fua, cum,fatis vltimis ludlantcm nancifcitun. ha:c fcra_. bcftia-»A ^'"^8°
tum fiine., vclut ^accnti rupcrincumbit toti fui molc: idquc v^. ?*p7o?"k
aum vnice agitj, nc dcftinata jain vidima_,, ridum fuum, fau- morrciiN
€c(<iue effugjat. Itaquc ftygius lco , & minitabundis oculis in- ^3"*^? *
^> dc tcnQdbuSi vi^ti. 4^ fEcntati(M|ib«l defperatioaem fuadeti tionei?T^
j^cata niimii .eflb pci«toa^> grandia»«iramciola» diidiirboai-»
Mti injDpleiabilia I ccttfiiiati^^ MoaiiJiisr' graTciar^ ftatcxamjiidir
ot cxaaaoi« nullis Terbomm lenocinijit fleiibiiem , KUiiis pre-'
cum,..|loJlicitationnm t munentm corrapcclis obiDOxiam. nili^ .
^ftaie ptiMcr jns i«gidttm»stema4necaciufeiimAVeauliamti9i^
- menta. •
Inter ^uihiodiyaliof^ue plures ioiniici fu^cftus, qnispat* if^r
ror occupabit motiturientis frontcm i quaotiis fiidor iitcigo fliH
^t? quali trcpidationc ftucluabit ammusrqus&perturbata^ mcn^ inrflllL ^
tis crit confufio? quis cogitationum intcr fc pugnantium con- honii*«.
^ flidus : pronum cft fufpicari, pcriculofam admodum corum- "j**"**
forc mortalium-* vltimara_. cum Sathana pugnaiiij, quibns^ cJSSU*
fcmper periuafiim fu^it,non prius facercinitium pocnitcntixi pic* gravuo-
tati, virtuti , quim ad principia mortis ftctcrint. Ccrtc, rcy^- »nnlii»n
glenacftmctu j eunc cum hoftc ftygio congrcdi vtllc pro fum-^ fjil'' *^
marei, tota^uc adcQ'«lcrUitatCr homincs imbcllcs>incxcrcita-.
105, & qui poit^trittmpjMttt l^cifcri cuirum^.viOi fcmper , atq^, '
ifltcr
Digitizeci by Google
119 PROMONTORMMALiE SpEI.
Aitcraten* ftosdiu mortalcs, & jam tandcm intra fauccs mortis harrcntWiB
cjputSpir. ^«^O^^^J^a^ioncm malus docmon impcHit. Hac in materia Dionyft^
■DsCarthunanu^, fic mcntcm fuamcxplicat. Du^homofJifAntss^fer"
fitAdet etdiAholtiStquod Detts vere& tnfnttemtfericors eft ; & fcenttentitm
DJDi»f^f. hominu etiam in fine vtta acceptet j tdcirco tnterim non efie ttm grtnde , vt
^tmJueiif* fi*'f"'^*P^'^^"*^'***f' ^^^^ ^'"^^'^°''f*^J^^ "*^^'"^''f^*f*gg^'^'f homini Deum
mimA srt. infiexthtlemy a: prorftss juftjfunum ejfe { nullum^ peccatum manere inultum^
&paenitentiamextimoreprodeitntem,e(fiinutilem, Tunc cfuoque reducif
ittfrmo ad tnemoriamy vntlferja peccata qutt fecity & quanta bona omifit^ (^.
eavehementer exaggerat , Cr prafcrtim qud htmo cohfcjftts non efi-^ ficfg
multos ad drf^erattonis pertrahit laqueumf quos ante sd prjefumptiv^
^ ■ nem y ficurtttttem , ftegltgenttamj^ tnduxit. Hac tentatio multos t» ho».
ra tUa tam gratftter vexat , ficut & qutdam s morte refifittati, te^
fiati funt ,quod abjque jfeciali, & gratiofi D n auxUio, nequeat fipe»^
rari»
X Obvcrfatur hic mihi lco illc implacabilis, qui inaudita fc- •
firatc, acrcrnam fui mcmoriam apud Ho/landos rciiquiL.-. Ejf*^
afpcravcrat cum aliquando, ncicio cafu , an cx indudria, Magi.
itcr fuus domi: ciMii cccc bcftia fcvcrius habita, aOrucrtt vciuL>
olim difciplinae oblita, qualcm initio antc culturam gcffio, fc»
rum itcrum inducit animum ; iamquc inclcmcntiam modcrato»
^fi ris fui vlturus lco, valido cundcm idu humi afHigic. Ncquc^
VCtusilJudPofctx hicvaluit;
f^^-^ Corpora magnantmo fatu cfi profirajje leotii , •
C^*"^'^' PugnA jHumfinem,cum jacethoftuyhahet. *
Enimvcro, vt vidit antcpcdcs fuos homincm in tcrra cfFufHmji
5c conftcrnatam mcntcm, & fupplicis vultura pracfcrrc, nihil ra^
• ^t. men moilcfccrc cccpit ad priftinam pictatcm bcilua; fcd intciL»
fcintiilantcs oculos, caperarani amplius frontcm oftcntarc»» ju*
I bas in horrorcm arriecrc, fubic^um caud^ folum flaecllarc, fal»
Ibofuoin catos vngumm wucroncs cxtra vagmam nudarc,& rotus in ini*
«rram micam rabicm armari. Inrerim bcftiarius, iam folo pcnc mctu
^'P^^in** cxanimatus, ficut momcntis fingulis cxpcdabat mortcm ; itaiil
«lunbcn». multas horas longo mifcr fupplicio , antc lconinas faiiccs^, in*
tada jacuit prxda. Erant qui proijcicbant caprinam , bnbulami
vitulinam , fi modus cftct icnicndi fcram, & abftrahcndi ab in*
ccntatisr* homini minisr'. Sed nullam illa, przter humanam_ii
carncm vidcbatur cfurirc ; ira ftabat pcrtinax, irrctortis in Mat
giftnim fuuin lumiaibus» & jam jam invafuro fimilis, Tandcoi
Magi-
Digitized by Google
Magjftxatus , vbi ccrtioc fadus cft dc v iri pcriculo j qula fpcf*; . ^ . ^
ai&lOt fcrvandx ejus vitx. fi leo occubuiQct; mandavit vt (cl(»# " .^ )
po fcrirx:tur. . £t commodum advcnccac^iuligiiir' pcritis jacu- '-^
kicor; qui vbi beftt^ caput gIobo'ftitciC€r*. ccuq^^^ j«au tim^
icci(, tkfi Ca^z ilU cadcicc» pcAiu oioderacocis fui > infijtj^ crndo^ . ^
yiigyibji^» ia ^acces diUccnyic i &auiii4ttc c^» vciiuMic*. , ''^'i
4iiie4.(ifpcoiicatiii>crcc« cadaver cadaverir ^oAfi^fi» i|i euildeitt* ' / . i
^f^ipiteni diinmHiiaiigiuac,bclialiM>'& hamaap. j
Neoio iuc iaiprQbus fibi fuaviter i>laiii|iaciu;., dicac^v^ XL ' '
inx Qc rcmei iioimai-iiittiiuii fiiiiTG it^ieooe^» beus mi^tcavioA
FAlmU mtrretur. * . • *
iiinimc fruftra olim fidclcs Ncophytosj, admonliitPctmsv c6m
<lixit •• fratres foifrtf eflote ^ vtgiUte quid ady>erfirius vejler dia- \'^tttit %,
iflus i tArsquAm Leo rugiens circuit ^ qu^rerts quem dttoret. Et profc- ^*' ' *
^b, fi qucm morosc, diuquc impiamj, dcniquc intcr flagitia^ •
iha, cum jfatis vltimis ludantcai nrancifcituc.. h«c fcra., bcftiii_.;
tum fant;, vclut ^accnti fupcrincumbit tot4 fui atiolc^. idque vv^ «^^oboii
num vaic&agii^aodiBfllaAtt jai» vifiinuu» ciaiiai iiBQOftt morK iitw
cei^ae eib^. latqne i^giiis Jeo , 0c tnioticaiNmdii ocuiU i^: ^Zil»,
$at, tenoribni v^Cs. dt mutioaiboa 4erperatioiiea»:iitadcft( tkwiywb'
feccata niinii eflTe petnlaiiciaygiajidiaytnamerora» diviftriKMiii»
fi|ti in^leiabilia I cenliiiam Numinis' graTci!)<> ftaceramjtidi»
cii cKaccam, nullis verliomm ieaociniii flezibiicm » iiallii pre«
€am^<|ioliicitationum, laancriuncorropteiii obobxiaoi. nih^ .
^ftare fCMcrjoi rigidam>«tecna4aecacni£ciimAVecBaliumtQfi-i
Inter cjufmodi^aliofquc plurcs ^nimici fuggcftus , quis pal- Y^jr
for occupabitmotituricntis frontcm? quantus fudor ^ tcrgo flu-;
ct? quali trcpidationc fluduabit animus? qujB.pcrturbJts mcn- viiiii»*' ^
tis crit confufio? quis cogitationum intcr fe pugnantium con- homt-<* :>
flidus ^ pronum cft fufjMcari, pcriculofam admodum corum- "'«rora
6>rc mortalium_» vltimamj eum Satiiana pugnahii, quibus^ confliAiV
fcmper perfiiafum fuit,non prius facereinitium pocnitentia^ pic^ graTiso-
t|ti, vlctuti , quim ad princi^ia moctis ftcterint. Certi , rcs^ JSiSItol
^cnaeAmetu i tune cpcm -bcifio ftjrgib .congjrcdi ytiic pro-liuiut ^
marei , tota^uc ailc2)H«fcernitaf;^Vboinjnei imbeiici» incxescita-^ .*
191» & q^i p.oik>triumpixaatis Ijucifcri <ciiaum>,vidi rcnipcr^ atq^ \ ^
Digitized by Google
^tlS PRbMONTORIlMALiE SpEI.
Aitcratcn» ftosdiumbrtalcsj&iamtandem intra fauccs mortis haffcntcj.iitl
dcfpcrationcm malusdocmon impcllit. Hacin matcria DionWt
-itsCarthufianu!», fic mcntcm uiamcocplic*t. Dufghomoejtfinus^per»
Juddct eidiibolus.quod Deus vere& tnjinite mtferic^rs eft ,• fif yeenttenti*m
DjDiatf^f. hominit etinm in fine vita acceptet } idcirco interim non ejfe tsmgrgnde , Xft
^im^ctif' fcrtur,periculunf. Sed horamortisjgm imminenteyjttggerit homini Denm
mtmdk mrt. tjtJlexihtLem^ a: prorfus jujltjfimum ejfe » nuUum^.peccgtum manere inultune^
•vFf** .' ^ paenitentigmex timore l>ro<ieuntem,eJfe inutilem, Tunc quoque reductt
SMfrmo admemoridmt vnt^Perfa peccata qu4 fecit^ & quanta bona omift, (^.
eavehementer exaggerat , C prafcrttm cjux htmo confcffits non ejh fcj^
multos ad dejjferationis pertrahit laquettmf quor ante ad prafumptio^
netn ,fecuritvtem , negiigentiamj^ tnduxit. Hac ttntatio tmltos tn A**
ra tUa tam graViter vexat ficut & qutdam s motte rejitjcitati , /r-
ftati funt,quod abjque Jfecialii & gratioji D E I iuxUiQ, neqneat Jitpe»
rari, *
X Obvcrfatur hic mihi lco ilic implacabilis, qui inaudita fc-
fitatc, xtcrnam fui mcmoriam apud Ho/iandos rcHquic-». Er-
■afpcravcrat cum aliquando, ncfcio cafu , an cx indudria, Magi-
Hcr fuus domi: ciMii cccc bcftia fcvcrius habita, airucftc vcluo
olim difciplinae obiita, qualcm initib antc culturam gcfHo, fc-
rum itcrum inducit animum ; jamquc inclcmcntiam modcrato-
-J^{\*r ris fui vlturus lco, valido cundcra i^tu humi affligit. Ncquo
VCtusilJud Pofctar hic valuit:
OWi 5. Corpora magnantmo fatu cfi projlraj^ leoni ,
' *y-5.. Pugns Jiium finem, ciim jacet hojiis, hahet. ^
» ' ^ Enimvcro, vtvidit antc pcdcs fuos homincm in tcrra cfFufumji
^ conftcrnatam mcntcm, & fupplicis vultura pra:fcrrc, nihil ta-
* «icn moilcfccrc cocpit ad priftinam pictatcm bcilua; fcd intciL»
fcintiilantcs oculos, capcratam amplius frontcm oftcntaTC->, ju*
1 bas in horrorcm arrigcrc, fub)cAum cauda folum flaeclIarcifaU
troruoin catos vnguium mucroncs cxtra vagmam nudarc,& totus in mi*
cerram niicam rabicm armari. Intcrim bcftiarius, jani folo penc mctu
fiincr ii** cxanimatus, ficut momcntis flngulis cxpcdabat mortcm ; itaiit
cumbcni. multas horas longo mifcr fupplicio , antc iconinas faUccs^, in-
tada jacuit prxda. Erant qui proijcicbant caprinam, bnbulami
vitulinam , fi modus cflct icnicndi fcram, & abftrahcndi ab in-
tcntatisr* homini minisr'. Scd nullam illa, prxtcr humanam^
carncm vidcbatur cfurirc j ita ftabat pcrtinax, irrctortis in Mat
giftnuu fuuin iumiaibusy U ;am jim invafuro ilmilis, Tandcoi
Magi-
Digitized by Google
Magiftrauis , vbi ccrciot fa£lus cft de viri pcticula; quia. (pes^i
s^iGt icrvaadx ejus vi^ » & leo occubuilTct ; mandaiKit rt ikn *" ^;',
pA.feclietqr. . Bc cflummodikns advcnemoiol^ ' • a
I^or; qui vbl beftis caput globo*filiciter«-. ceMocftitt JaAi» tl«-,
|eci«9 oc' fiiilla Ula cadeiec, pcAot moderatocis > infif crado^
ikiu yi|gylbi|ft» ia |»attes dilacaayitf &daiiL4uc c(k, vt fimMf^ ^ '''1
4ioet;i fi^peai^cumberct, cadaver cadaveri»- «i«uifiMa4li cnmdew . i
^Kifdtem diflmirlilaoguiQe,bclJuiao & humano. *4
Nemo hic imprQbus iibi fuavitcr biandiamn.» die^4^CM 21;
vcii iic remd Jiomiiii^iliiiiimi fttiiTe iticQOc^* IkCtts iiyi^cavcA
.... . . . m»tA$9 »»miMt(Utc^ . . ♦ . I^*^^*'^
f4^«/4 ndrretur, , ■
Minimc fruftra oiim fidclcs Ncopliytos, admonliit P^ctrus, ciim
dixit .• frstres fohrij eflote i& vigiUte \ qttu adterfartus vefierdia^ i'Pettit%,
holi4i , tanqftMH leo ru^iem circuft ^ quarfns querr) dtfDoret. Et profc- ^*' " '
fi qucm morosc, diuque impium^» dcniquc intcr i]agitia^ \
iua, cam,fatis vltimis lu^antcm joanciicitttc. hac fcra^ bcftia^f damon^f '
tuin iaoc;,. vcluc^acend iii^iocttmbtt toii fiii..i!Q0lc4 id^ue impTob" ia
aitm viiiciLagit> ao4bifi|oAta.jaiii vidioM^t ixdbm fiuim» fai^ mo.reitt..
cer^ae e&gfat. liasfftt flygios leo , A: flsittital>andis octtltt i^ ardeL^.*
& terM>cibittViqS«tt. teotatiooibas derpefatiooem:iiiadtt( tioM^fw'
^eccata niinis e£Qs p«t«lii|C}Ov grandia , ottmerola* «Uyiinr boai^ 1^^-
e|ti intplerabilia j ceniuiam Numinisr' graTcm , &tteram Judi«
cb cxaoiim, Qaliia verborttm ieaociiiij^ ficxibilcm , dttliis pre»
cum , pollicitationam , munerum cormptelis obnoxiam. nihi^ .
refiare prsKcrjbs rigidttnbgtcriia^ttc carnificiimAycnialiiim t<nh
fflcnta.
Intcr ejufmodijaliofquc plurcs >nimici fiiggcfhis, qurspal- . XII».^
for occupabitmotituricntis frontem ? quantus ibdor a tcrgo flu-;
^t? quali trepidatione fluduabit animus? quaE-pcrturbata: mcn- yijj^J^\ 4
tis erit confufio? quis cogitationum intcr fe pugnantium con- homt^* *»
flidusK pronum eft fufpicari, pcriculofam admodum corum>
forc aK>rtaliunA.A vltimam.j euin Satiiana pugnaiiij, qiiibusr^ con^anV
:^^pcr pieciiMfiim &it»ooilprii^ facereiaitium pocoitcmi^ piie-r p*ti»^
^tl» vlraiti'« qpiim a4 jprtnci^ia mottls ftctcriat' derU, res;^ "^ic^
iAenattllmeMi 1 iniie cifm -liofffr fiygib congjredi vclJe prafiimn > ^
ma rei i toca^at adebi^ sfternitat^r^ bomines imbelies» inexecci ta-t .*
iff^ &'qgi^ {jQft^trinm|t^ntis J^ifcr^ «uiaim>,yi£U. fcmi^ /itq^ ' ^
' . . ' iAter-
Digitizeci by Google
PROMONTORHMALiE SpEI.
Altera ten«
tatio petit
CiputSpii.
C^rthmf iU
imdscio 4.
Cft,ii.l%,
Leo nnat>i-
ftro fuo in
terram
P^^oflrato
fiiper in-
Cuxnbcnf.
ftosdiu mbrtalcs,& jamtandcm intra fauccs mortis hacrcntcis,a<l
dcfpcrafioncm malus docmon impcHit. Hac in matcria Dionj^
DsCarthunanus^ fic mcntcm fuamcxplicat. Du^homoeftftnm^fer»
Juddet ei d{abo/us,<juod Deus vere & ntjinite mtferieors efi ,• (*t fornttentiam
hominu etiam in fine vita acceptet j tdctrco interim non effe tam grande , vt
fertur^fericulum. Sed hora mortis jam imminentetftggerit homini Detui^
ijiflexihilem^ a: prorfss juftfifimum ejf »• nuUum^ peccatum manere inuitutrt,
^ pcenitemiam ex timore prodeuntem, effe inutilem, Tunc quoque reductt
infirmo ad memoriam^ vnt^erfa peccata qud fecity & quanta bona omifit^ dj^.
eavehementer exaggerat t C prafirtim qux h§mo copifcffm non eft ficj^
multos ad drjperattonis pertrahit laqueumf quot ante ad prxfumptio*'
-mcm y fecuritatem , negligentiamj^ tnduxit. Hac ttntatio multos in h&^
ra tUa tam gratfiter vexat fcut & quidam i morte reju/citati, te^
fiati funt ,quod ab/que jfeciaU, & grattofi D i. i auxUio, neqneat fipt^
rari,
Obvcrfatur hic mihi lco illc implacabitis, qui inaudttl fc-
^riratc, actcrnam fui mcmoriam apud Hoilandos rciiquio. £»•
^fpcravcrat cum aliquando, ncfcio cafu , an cx induftria, Magi-
ftcr fuus domi: ciwn cccc bcftia fcvcrius habita, afluctre vclut*
olim difciplinae oblita, qualcm initio antc culturam gctTio, fw;
rum itcrum inducit animum ; jamquc inclcmcntiam modcratoi^
ris fui vlturus lco, valido cundcm idu humi afHigit. Ncquo
VctusilJudPotta: hic valuit:
Corpora magnantmo fatu cft proftrajfe leoni , «
Pugna Juum fnem,€um jaeet hoftu,hahet. ^
Enimvcro, vt vidit antepcdcs fuos homincm in terra c^wCutruX
Sc conftcrnatam mcntcm, & fupplicis vultura pra:fcrrc, nihil ta-
«icn moilcfccrc cocpit ad priftinam pictatcm bcilua; fcd intcnj
fcintiilantcs oculos, caperatam amplius frontcm oftcntarc-», ju*
bas in horrorcm arrigcrc, fubicAum cauda folum flagcllarci fal^
catos vnguium mucroncs cxtra vaginam nudarc,& totus in ini*
micam rabicm armari. Intcrim bclliarius, iam (blo penc mctu
cxanimatus, Hcut momcntis (inguiis cxpedabat mortcm ; itain
multas horas longo mifcr fupplicio , antc lconinas failccy', in*
tada jacuit praeda. Erant qui proijcicbant caprinam , bnbulam;
vitulinam , fi modus eftet lcniendi fcram, & abftrahcndi ab in*
tcntatisr* homini minisr'. Scd nullam illa, prztcr humananv^
carncm videbatur cfurirc j ira ftabat pertinax, irrctortis in Mat
^iftnuu fuum iumiaibus^ & ;am jam iavaTuro Hmiiis» Tandcoi
\.i . i Magi-
Digitized by Google
Magiftxatus , vbi ccrtior hCtus cft dc viri pcricula; quia fpcs*
affuKit icrvaiidx ejus vitx. fi Ico occubuiflct; mandavit vt fclo* " .j-^
pa fcrir^tiir. . £t commodiim advenciac^iuli^ir^.pcricix jaeu- * '\
l^corj qin vbi befti« caput globo^ilicltcr* ccKQciiie jadu ti«>. ' *
jecit» ae lWa ilU caderct» pe£^at noderatons ruii iniixi^ cmiteu»
Utfit yn^vibiis» io pattcs cUItcetayiti fiidumque eft» vt fuiioc' \
4inei^..ri)petincumbexet« cadsver ca<^verir ^pnfbib in eondem^ • . i
^lfMpitem diiIimiiiiangidne,bcUuiao & humano... ^
Nemo luc imprpbus fibi fuaviter blancliami:.» dicat^ttOM XL ' '
vni 6c remcl lioniiiii^iliafiim fttifle il^lcoocf. Iictts miiei-ycnvc^
Falntla fiarrftur, *
jUinimcfruftra olim fidclcs Ncophytos, admonliftPctras, cum
dixit fratres fohrij ejiote ^ vigiUte quia aHyit rftrM^ veficrdia- i^Pettit f,
ielud, tanquam Leo rugieris circuit , qudrens quem det>oret. Et profc- ^*' ' *
Ctb, fi qucm morosc, diuquc impiumj, dcniquc intcr flagitia^ \
fua, cum^fatis vltimis ludantcm ffancifcituc. ha:c fcra_. bcftia^; imago e^.
tum iancL» vclut jacenti fupcrincumbit toti fui molc; idquc vv i^^^l^
9um vnich agi^» aodellinata iain vidima.», ridttm iiium, fau-« morte iiiw
ccfitttc cffugiat. Imqtte ftygius leo , & mlifftalNUidis octtlis in^ ardeL^v
6at> teri9ribtts.vigeti dc tcotatic^nibttsderperatioiiem rttadefc; ^mttSi^'
fcccaca nimis eflb peralaiiti»> gtandlavnnmerola» diidaHrlKini^ l^^*
tati intplexabilia j ceoiiiram Numiniff^ gravem-» ftacemm Jodi-'
cxaoiim» nullis verbomm lenocinijs flcxibilcm , iiullis pre»*
cum ,.poiiicitationum , monerttm conoptclis obnoxiam. niiiiV .
^cflare pcaMcritts rigidttm»a8tcnia4ttc carniflcttmAycmalium tqiH
mcnta.
> • * •
Intcr ejufmodi,aliofquc plurcs inimici fuggcft«s, quispal. Xtti:.
ioT occupabit motituricntis frontem quantus fudor i tcrgo flu»;
Ct? quali trcpidationc flucluabit animus? qux-pcrturbatae mcn- ?
tis crit confufio? quis cogitdtionum intcr fe pugnantium con- howt-- *'
fli^us ? pronum cft fufpicari, pcriculofam admodum corunv ""cora
fore mortaliumj vitimanij cum Sathana pugnanij, quibusr^ confliau^-
fcmper perfiufum fuit,non prius faccrcinitium pocnitcntiar, pic»r graviso.
t^ti, virtuti , quim ad princi^ia morris ftetcrint. Ccrtc , rcj^ Tricii
{denaeftmettt i Mne cqfm lioffe (Lygio congrcdi yt IJe pro ^m- r^'^- ^
naiel, tom^u^^^^^teti^^tie^f^bomloes imbei2es>jncxexcita-.
jos/tfcqi^ppft-trinmplM
"... " ^^^^ ^
Digitized by Google
, . ,. .
-» . •
.1?
tu
▼olwittrii
none.r»»
ram igno-
fQcIcribu» millc obnoxiam, & femp^^hadcni^Mil^ramcliiHiPlfi^
• • • " * _
fertim fubMo&T£M,iiag)Ltiofbs £sir:i!|
cehomittes,grayit,ecjua£cihj3^»;^^,^^^
.1»
e..
Vlchrum inviiftas fortitudinis fignuiirr>.
animi^; fupra humanaclatidocumcntum,credidit-<
cifc antiquitas, cum quisaut fcrvitutcm, quarati--j
mcbat.autgaudium hoftisde fua calamitatc, adado-^;
in vifcerainacronc, occupaviu. Gloriofum ccrt^
multisfuitJgnobilcm vitam,volancariaxaort£.rcdciui0c.]&ccffedo>.^
hpc afgjDtaeatmn perfiufic SaaU Heb«aotiim Regi^ quajad^i^^^
cofli Ptdliftsiicoaflidii* dademexcKitfti firi paflhaeft» vcifM&iiifK
latedferramiaflgereCMalieaoca^erecgladip. MeqiiaetacfiMai^\
hiKr
n^a tafttiun eicalos ikviitiaimaaUi»?ciiines'^ TedeciamvM^
iMnas,ana(ii^bijiwi«rr poftqnim fabfcdtw iafir|ict|^.;
ftrino,moIerccotuinu64ebnit fortifHmusbf fonnadcm etiam bc' «?
n^paftis &potisiioftihuS}perJiidtbriu flcigapmiaiam>^d||itoeii^r:
fierl. SiinJHc malamne (ibi accidcrcr , anttcipatl raorte pjHSvcni^i'
Saiihratushaneftiiislong^illud elfcinoricndigcnus^Odcxtcraeftifr.'
.ii^qj cnHs vulnere,eitrainimkufurorem,liccntiamq,- poncrctur.v
Quanquametiamadid ofiicium , poftulavit qacntiaaicxar*^
ii3igcrisfuis,homincm Amalccttam^qui totam fcricna.intcrittisRe*>
gij dcfcripiucus Davidi^vciutad fc iioviflrima Saulis vetba, hajcrc—
talit dida fuiife ;' Sufitpermeytnferficeme, quom^m tenem rne aagup im».-^
&ar^admodum vox e^u/hiediiDoricntibusexcidit^vtpote, quibus«
;^crumi)f cnra potioccft^ftrvaade-vitasi qnim/^ocum cumvio*^
Imiaactcletandonun* Scdhcmpc, qma.flMiniidaufupcrvettCacL
i^Qftispctiil^i^tn» Saolis ahimoiiivetaacntccaiiiic4^torqucl»aef|
•.* * fijne'
Digitized by Google
'1i?ftC nii optdbnis vifa cftmors.qiias alijs folcf eflc horribflis. ,
•*vcliit lucrdm faccrctgrando, fi indignac illufioni fc, nomcnquc • >
•'^cbrxorumcxcmirtct.hoc vmimingcminavit: ^'/«yS/fr «r<'i/>;/fr- ^
^ce me,(juMtenent me4»gffjff<e.
Ignoranti plcbccula: illcannumcranduscft, qui putat foluih. IH.
•quondam Saulem, funcri fuoproximum, abangirftijscomprehcrt-
fumfuifTc) rcliquosomncs mortalcs.placidiffimo animo hunc or-
bcmdcfcrcrc. Ego vcrbcxiftimo: qucmadmodum pius quifqjho- J " *•
^inofingulari Numinisgratii.tranquillamfcrcfcmpcrwortcm cx- J.. / l
^critur; itamuhu diuq; impios,cum ad fata fuaacccffcrint, immcfi-
lis angoribus difcruciari: non alio cx fontc natis,qu^m infidiis, mk-
-thinationib«s,tcntationibas mali Doemonis, tum maximc labora • ^
"tirrim mortalium pcrnicicm,quandocognovcritoccaiioncmorti- intcrrco-
•ncm pugnandi,vidoriamquc,brcvibusfpaiiisardari. vtrc^ilfinic mionc».
morituris improbis ilJa fi:itcom\x\\r\^Uo:defeendit advos di/tholu^jhi.
bensiram magntm, fciens qmamodicumtemfwhabet. Igitur quoniarti
■ co articulo, compcndiofis artificijs opus cft;in hoc vnum ingcnio-
fus ctir Sathan, vt qucm fanum longis annis intcr fcckra conftri-
^um fcrvavit.moricnrcm fimul & novisangoribusoccupct,& tcn-
tationibusinfcftct. NuHa vero infcliciorIuftacft,quim ca.quarfic
ab invito, & cui vcl pcrturbatio, vcl moeror, aut a:gritudo animum
ftiumabftulit. Vndcconjcdhiramfacies, qu^fclicitatc congrcffu- • - /
'Tus fit cum Sarhana, pcffimus quifq; fufcipicndaepocnitcntiscun' ^ '
'^ftator; quando ad mortis limcn intcr t-mtationum difficultarcs, *
'fuum cffc non fincnt, millc turbclae anguftizq;. Rcs 4ifcrin>iniob-
viacft,proximacxitio«'* "^"^^^ '
t AdvcrtitarbitrorDionyfiusCarthufianusjqui vtoftcndat,qu5 IV.
pcriculofam olim fitalcam fubiturusamatorflagitiorum.fcclcrifcj;
Invctcratus fcftator; primodc quaruorhominum novilfimis libro,
'hocargHracnrum intcrccBtcratradandum proponit. ^uodmorsjis p^Jjj^J^
vehenrenter ae jtfgiter mttnenda , propter periculofifflmds att^.gneuifjinf^s Carthu^*
ientationes^quM hnhere folent aqonr^^ntes y mox morituri. 'profiiquitur «»o»
flcindc fufccpra matcriam his vcrbis; canidifjimi atrj^ nequiffimi hojles ^^^^
laniwarum nofirarum damonrs, ajnofcentes mortem ejfe terminum merendi
dc deinerendii<^r ^nimas in ea ajfeftione, inqua permortefnrecedunt iicor^
fortiit^fimmHtahiliterpermanere; in ipfa horamortis ntcerrime tentant
tsgonir,ftntes.
Etquidcm,fiad paucrfrimacapitarcvotftrcvolucfo.tcntatio- V-
'ocs illas, quibus vclutcuniciilismalus geniust tcnaccs aotiqui pr6-
P 2 pofiti
Digitized by Google
116 Proi^iontokii MALJBt Spe I.
: pofiri impios, fiib iiiortctnad iaduraaigloriofx arcrnitatis Cu^
Quartim rui^» bifariam poflunt dividi; nam quxdam cx virtutibus Thco-
vnapetit logicis,fidem pctunt^quxdam fpcm. £t quoniamfidc», cll funda-
caputFi- tncntum iuftificationisnoftrx;co.cvcr(b* ncccflc cft, tota falusla-
bafcat. Quanicladcm, coJiiagisCacodoe^mon machinabitur, fcc-
lcratis vfquc. ad fata. fua mortalibu»''; cum ctiam pijs hinc nvi-
grantibus, aufus fitnon fcmcl fidcicrrorcs obtrudcro, Jaby-
fetrmtM. rinthis incxtricabilibus iuciudcrc audaculos difputatorcs. Pro-
^^jTrA/to ^^^^ ^**" cgo magnx fidciauthorcm , Epifcopum Patavinuni.Pc-
m*iemt ttum inquam Barocium, quihiftoriam omni mcmoriadignam, Sc
mtrtt»di. futuris.profuturam fxculis,totidcm verbisdcnarrat.
yj^ Fucrcrqucmadmodumaudivi^duoqiiondamviri cruditifTl--
mi, & omnium, qui cx codcmgymnafiocflcnt, in difputando faci-
. *.>! ti lc principcs, ac ijdcm bcnc morati, maximcq; rcligiofi. E quibus
vnus. cum exccfllflct e vivis, ei, qui fupcrftcscrat.in fua fortc bib«
iiothcca, fcripturx facrx ftudijs incumbcnti, totus ardcns appa-
ruit; tcrritoque , ac. quxnam ci tam grandis poeiix , caufa forcr»
intcrroganii, gemcns dolcnfquc rcfponditv Dunvcflcm migra-
turus e vitaivcnitadme hoftis antiquus, & quoniam apprimee-
ruditum novcrat, fcifcitari coepir dc fidc, quid crcdcrcm. Ego,
ais^Tc*'?^ <iux in Apoftolorum funt Symbolo, crcdcrc mc rcfpondi. illo
allqiiando* cxpont fibi quxdam, qux minus lucida vidcrcntur, rogavit. cx-
fubmor- pofui, vt iu Sy mbolo Athanafij Icgcram. ncqi cnim lucidius aut
ternrcopii* y-i.i^s p^poni poflc putabam. Tum ilIc,non cft:ait.vt putas.fcd qux
aa patrcm pertincn-t, partiniapcrta & vera, partim obfcura & ^alfa
funr. nan ipfe quidcmxternus cft, non tamen vt fcmptrDE vs»
, Y fic fcmper& patcr: fcdprius Eyt vs.Adhxc cum cgocxclamaremy
h^rcticum cflc documcntum, doArinamq; diabolicam; non eft in-
quit illcclamoribus diflcrcndum, fcd rationibus, fi vciitatisinda-
. «f gand^ ftudioducimur; cgoquid pro meafciucntia fir.diccrc faciJc
pofliim;tu quid pro tua fit, cxplicarc fi poteris. ab crrorc mcgran-
i- di iiberavcris.Ipfcmifcr,qui ingcnio& do^lrinxmcx magis.quim
xquu erar, confidcrcm, cum co, tanquam cum vnaquolibf t homi-
numcxtcrorum difputarecaepi.tandcmq;rationibuF,q4ias mihiez
advcrfo pIurimasingcrcbat,&,quod.magisadmiratus fiim. fcriptu-
facr^ tcftimoniis,incrroccm-pauIatimtam ncfariu mifit, vtjam
ncq.Filiu,ncq; Spiritum S. De vm purarcm Intcrim rapu<ifanimam
mors,&quaIcmrcpci'it,Judiciobtulit.Abcodifccdcrcinhunc ignc
i^mjuflus: qucm^ ecfi majumus cft« coIcrabiJcm umenvtcunquc
1 ^ • • ; puta-
t •••4
LiB.L Paracr. XIV. : 117
putarcm, fi poftmillcannorum milIia,finicndusforct;rcda:tcrnus .'»■»•' =iA
. cft, idcmquc tantus, quantum nullaapud nos viditaetas; vtmeia-, . .JJ^^T
nngulasfcrmchoras.fcicntix mcx pocnitcat, quxin taniimmano
£ra:cipitium mcdtjccit; & ha:c diccns, cvanuit. >
Hicquifqucjudiciumfaccrcpotcft, in longam tcmcritatcmj VII,
proj j^usimpius; quid^quantumq; fibi polliccri dcbcat morti vi-
cinus. quando ctiam virtutis ac pictatis amatoribusi tam gravc^
audcntdiaboli impofturas machinari. Ccrtc , /i tn vtridt Itgno hdc iMeai.iU
factunty inarido quid fiet} putaiiiis mortalibus , qui potiftimd vit£
fua pcriodo. non nifi mortuam circumfcrunt fidcm: & proprcr ipfa Jjj^^^fjuT."
quotidiana fcclcra. ianguidam,.vaciliaatcm, fiaccidam. procli vo ti^m diu^
iiimiscft.humanae.IeviEatiiqucmnunquam vcfitus cs Dcum , auo "°P'}«?
finccro amorc profccurus, dum vixifti; ctiani vbi moricndum fuc-
rit. cxcutcrc; vcldubicarccumillo Pocta>qui icicndiavidus^ & vc-
lucdubiusintcrrogabat:
Curarent fuperi terras^ an nullM ineffet
tncerto fuercnt wortdlia cap$ ? Rujim,
Habctcjuc cb facilius plaufum, hsc apud flagitiofos in mortc dubL-
tatio i quia dcniquc gratum cft, fola inficiationc poflc minas ilias^
cxirc, poenafquc futuixxtcrniratiscluderc, quasjuftiftima Numi-
ais vindidafixit, fanxitqac impictati;
Ncqucinfrequcntcraccidit, vt homincs in prohibitas volu-' VIII.
ptatcs durati, cunrfub^obitus viciniam, malis diaboii objcdiuncu- •
lis, circarcligionisncgotiumfadi funtpcrplexi,& mundo Dcumj ' ^ *^^
Vindiccmaufcrrent, & animacfuximmortaliratcmj ; teftati illnd ' i
fcnfuimpioaxioma: vnus mteritus eji homtnis & jumentorum^ &^it- ^^^" ^
qua vtriufjj conditio. (icut moritur homo, dr illa moriuntur, Similtter jpi"
rant omntAy df nihtl habet homo,jumento ampliits j cuncta fuhjacent vani^ Qiiibttt
tatii & omnia pergunt ad vntim lccum : dt terra facia fnnt , & in terram V ^^*»
fariter relfertuntury quisnotnt y (i ^iritut fiiorum yldam ajcendat Jiir. rcOeufn**
fum^^Ji jpiritus jumentorum defctndAt deorfimf Qnis vcro ctiam_» impirtati»
ncfciat, intcrhasmoricntium. & mifcrc pcreuntium cantilcna^,
torumcxcitariorcum, ad fcftjvas rripudianrium incolarum ialta- ' i|
tioncs?ncmpc guftum facit Lucifcroalicnaja£lura & ficurmclio- • .»
res funr aqux furtiv:ei itacidcm fupraomncs bolos fapit aninia-j>
quam in fidc naufr^gam, cum c corporc fuo cxccirit , malis fraudi-
busadfcrapuir; prcriorimoppidoportiuncuiam, quia Dci foiiu^
potcnriam habct fui arrificcm. < >
Scd vcaiamu5adalcqrumg'«:nus tcntationmxij quibus fccle.
: Pj ftos'
Google
iw PromontoriiMal^ Spei.
Altcraten# ftos diu mortalcs, & jam tandcm intra fauccs mortis hafrcntc$,ad
I^l^lc^"' dcfpcrafioncmmalusdcrmonimpcint. Hacin materia DionWt-
QsCarthunanni>> fic mcntcm fuamc-xplic*t. Du(ghomoeflj4nM^per-
/itadct etdtaboltistquod Det44 vere& tnjintte mifertcors efi \ & peenttenttam
DjiDiatfjf. hominit etiam in fine vita acceptet > td circo interim non ejfe tam gra nde , vt
^mdic^Iif^ f^^f^^yf^^^i^'*^^-^^'^^^^^^^^^*^}*^ ^^^^*'^^^^^*!^^^!^^'^ ifomini Deum
mtmiAmt. inflextbilem^ a: prorfm jufttjfimum ejfe >• nuUum^ peccatum manere inuttum,
if^t • %l & poemtentiam ex timore prodeuntem, ejfe inutilem, Tunc quoque reducit
SMfirmo ad memoriamt vmlferfa peccata qujt fecity & quanta bona omijit^ &
"T ea vehementer exaggerat , Cr prafcrtim qua homo confcffm non eft ; fic^
multos ad drjperattonis pertrahit laqueumy quot ante ad prajitmptio^
- Mem y fecuritatem , negligentiamj^ tnduxit. Hac ttntatio multos tn h»^
ra tUa tam gra^iter vexat ^ ficut & quidam a motte rejiifcttati t /<v
fiati funt,quod abj^ Jpecidi, & gratioja D 1 1 ouxUtQ, nequeat fupe»
rari,
X Obvcrfatur hic mihi lco illc implacabitis, qui inauditl fc-
liratc, actcrnam fui mcmoriam apud Ho/iandos rcliquit:.'. Ex-'
afpcravcrat cum aliquando, ncfcio cafu , an cx induftria> Magi.
ilcr fuus domi: cimti cccc bcftia fcvcrius habita, arructnc vclut>
olim difciplins oblita, qualcm initio antc culturam gcffio, fc-
rum itcrum inducit animum ; jamquc inclcmcntiam modcrato-
jfy ris fui vlturus Ico, valido cundcm i^tu humi affligit. Ncquc-» ,
vctusillud Pottx hicvaluit:
5« Corpora magnanimo fktu efi profirajfe leoni ,
Ai^.*''X-5' Pugna Jitum finemycitm jacethofiuyhabet.
Enimvcro, vt vidit antcpcdcs fuos homincm in tcrra cffufunui
& conftcrnatam mcntcm, & fupplicis vultura pra:fcrrc, nihil ra-
' ^ men moilefccre cocpit ad priftinam pictatcm bcllua; fcd inteii»
fcintiilantcs oculos, capcratam amplius frontcm oftcntarc-», ju*
i . bas in horrorem arrigcrc, fubic^lum caud4 folum flagellarc, faU
I.eo maei- j • • • •
ftrofuoin catos vnguium mucroncs extra vagmam nudarc , & totus in mi*.
ter^am micam rabiem armari. Intcrim bcftiarius , iam folo pene mctu
f"pcr in** cxanimatus, ficut momcntis fingulis cxpcdabat mortcm ; ita in
«lunbcnf. niultas horas longo mifcr fupplicio , ante Iconinas faiiccs^, in-
tada jacuit prxda. Erant qui proijcicbant caprinam, bnbulam,
vitulinam , fi modus cflct Icniendi fcram, & abftrahcndi ab in-
tcntatir* homini minisr*. Scd nullam illa, prartcr htimanam^
carnem vidcbatur cfurirc > ita ftabat pcrtinax, irrctortis in Ma*
^ l^iftnun fuiun lumiaibus> U jam jam invaruro fimilis, Tandcoi
I \ . J . { Magi-
r
Digitized by Google
Magiftratus , vbi ccrtior fa£lus cfl dc viri pcricula; quia fpes^f
affuilit icrvoQdx cjus vitx. fi Ico occubuiftct; mandavit vt fclo^
po fcrirctur. £t commodum advcncrau iuiigjiir' pcricix jacii» .* • 'A
tacor; qui vbi bcftix caput giobo f&licitcx* c^i^CQcjlic jadu tlnft.. '"^
jfoif > ne' i<Ma iila cadmt > ji&m modrratods fuu infixi^ cfn<k^
l^jBT yngvib^» ia {iacces dilacentyJt} fiiduiiujuc- cft> ^baiic', ^ ''^'^^
%Qe4 iSipjmcttmbexc cadsver c«bvefi» «J^oi^ia in cujldem- ' ; .. • • i
^lUpitm diifimilii^ '
* Nq|io iiic impt^iMis iibi ruavittr UaiKctiatiic^,. die«|t4tlQji ' XK "
Tai fic fiMDcl iiomiiii*iUiiiiiiii fiuiTG 4rleooc4« liens mii^>«CAve«
FMiU mdrretur, '/.:.-:•*
jUinimc frqftra oUm fidcIcsNcophytos^ arfmonuftT^ctras, ciim
dixit •• fratres fihrij ejlote , vtgiUte ; ^//;4 adDerfarmi vejier, diA- uptttit f,.
ifolus, tanqutm Uo rugiens circutt ^ quArens quem detforet. Et profc-, ^** ' *
db, fi qucm morosc, diuquc impiumj, dcniquc inrcr flagitia* "
iua, cum jfatis vitimis ludlantcm nancifcituc haec fcra.^ bcftia*^;. Imago efli
tum fanc., vclut /accnti fupcrincumbit tota fui molc: idquc Vv. i^prohokL
Mxum vnicc agit^ oe><lcftinata jani vi^ima^, ridum fuum, fau*- mortcitt>.
cef^iic ei^ig^t. Itaque ftygius lco , & mlifiu^dis ocuiis in^ iTltOtn^
^9 tenodbnavi^t^. ^^tmuatipnibQadeipeiatioiiemirttadeti;
^eccaia nunit eflc petalaiM^> giandfavnnmefola» divii^riMWii^ i^*^*
Mii in^leiabilia j cenltai|'Niiiiiiniif' gravcm^ ftacefam ji|di-'
cisciaoiUB» nullis vcKbonim lenocjni>3 flezibiiem , diillbpvfti'
^nm».^polllcjtationum 9 monemm conoptelis obnoxiam. ailiilr
i^ftaie pfiMcr jns rigidaiii»sitcma4«e canufenmAVcnialiiim t^
* mc^^ta»
Inter #ju(inodi»aliofquc plures kiimici fuggc(hiSr fpdifnt-
(or occupabit motituricntis frontcm } qiiantus fudor ^tcrgo Osk^
Ct? quaji trcpidationc fluduabit animus? quaB-pcrturbata: men^ Vltiiwir' •
tis crit confufio? quis cogitationum intcr fe pugnantium con- homt.-'
Ai^tus r pronum cft fufpicari, pcriculofam admodum corum- "«com
* forc mortalium.» vliimamj cum Sathana pugnahij, quibusr^ c"aiStif
rcmper pcriuafum fiut,non prius facercinitium poenitcntia:, pie* graviso-
tati, virtuti , quim ad principia morris ftctcrint. Ccrtc, rcs^ "'"^^*
^enaeft^etu j sone CHrn hofte fty^o congrcdi vtlJe pro fum-t c^^. =
ma rei , coik^iit 'ade2>hi^diitate> lioinines iiiibelles> incxercita-. .*
'^s,& qi^ip.Qil^trittmpjuntitJAicsfcrim atq^ '
Digitized by Google
)20
pROMONTORlt MaL^ S^Eh
Cdrrhmf.
Li. de m0r'
Nec de.
funt camen
niperna
moricnti-
buj aitxilia.
XIV.
S. Elzea-
rius ^allicx
nobilitacis
gemmula>
obijcitur
tentationi'
bus in
norte.
XV.
Smrim dd
diem tj.
Seftemk
SedijfSem,
■leritis
Chrifti c-
wmitur*
intcrcompcdcsdufti funt ad fcrvinnemli . ' Itcrum prdvoco ad
Dionyfuim Carthufianum, & hanccjusdodrinam. Itaque contf-^
omnUtentantentAy oportet agomz^Antemejfemunitum : & niji ante foam^
infirmitatem fuerit contra h^c armatui 'virtutihust& arte ac vfo pugnandi^
eontra intnfibilrs hofics infiruBus & exercitattssy aut vix, aut non frslpnU^
bi^temporemortis : nifi forfonexvalde fpeciali^ &graiiofo auxilto De/, ti^
Angeli foi fan^i,fouyirginifgloriofo,fiumatriifejusbeatiffima Ann£, Mtt
aliorHm fon£tontm. Etenim Devs pifjfmus , & Angelt ejus gc fan^i , m
horatanta nece]fitatii,nondefint eleUiSrtfed prout ante aliqno modo pr0»
meruerunt agoniz^anteSjficeis fablfcniunt,
Erprofcdo, ficut Dciim fibi conrinuo dcmcritus fiiit S. B!-
zcarius,illu(lrior olimGallorum Comicumgemmula,cum faniar'
adhuc viribuscorpus valuit;ira tuncmaxim^firnfitauxiliantcnL»»
quandojaminftantcfatalihord. vltimum intcr ,tcntattoncs ccrta-
mcn cum diabolo.ccrta vit. Lcgcs domcfticx, quas olim vir iftc.ft-
milix fuac tanquam in violabilcs pra;fcripfit,hx erant. Sacris quoH-
dicintcrcflent^ vitam caftam agercnt; poftodavum dicm animatti
cxpiarcnt; poft mcnfcm epulo facro rcficctcntj antcm^ridianum
tcmpuspictati, pomeridiinum iabori darcnt;.vcrbum vcHmpium.
velobfcoenum.atro panc&aquaIuctcnt;'VctiTo'liidigcncrcomni
fc abftincrcnt j paccm nonfrangcrcntj fraftam illicb rcfarcircnt^j
horam dcniquc quotidic pijs colloqilijs donarcnt. Hinc conjc-
ftura ficfi potcft, quibusfc ipfumolim^Blzcarius praccptisadftrin-
xcrit, &amandi&colcndiNu«iinis,quando aulam fuamtam fb-
lcrtcrad pictatcm, tim pic ad virtutem formaviti vtm>rumnofi_
V\t, fi Dcus optimus adeo amantis obfcquia animi, tam officiofx
mcntis ftudia, magnis fub mortcm favoribus, gratijs, folatijs, auxN
lijs compcnfaverit.
Nam v|[~SanfVorum fafti commcmorant, qucm llcpi^s dixi,
intcgcnimiisComcsin agoncjampofitus, vultum initio praetulit
valdcafflidum; qualiscfTc folctmctucntium. Ncmpcpoftrcmo
illo difcriminc, vndiquc mali doemonis-obfcptuscuniculis, irrcri-
tus laqucis, tcntationibusimplicatus, laborabat mcntcm cxpcdire,
& Crcatori fuo rcmittcrcanimam fincnxvo. In hoc cardinc to-
tum ftctiflcconflidum, rum prodidit ipfe luftaror, cilm cxclam'a-
vit : magna efi deemonumvisyfodeampeftitisserteTuarunt vtrttis , ^ m)e-
ritafacrofan^dt incarnationis , & pafiionisjEsr Chrifii, CrCdidcrini.»
omncm tempcftatcm,totam<J; fupcr incumbcntis triftiti^'nubcm ,
quia ctiam molcm periculonftimarum tcntationum , vno quafi
gta-
Litt«L Para&h. XIV. nx
jgratiofiorc Chrifti arpc£lu,&*ftfcniore.ctSBlcftis^ratijE radiOrdific-
•fi:am farflc,atq; cxcuilam. Ccrte fjcics.alia'fiicccltjt Eizeario,fua«
vitcrrenidcns,& codcm colorc fibi coniUns, quaicm fircuri habCt.
addo i ctiam fplcndida^ , .Sc iu ijua cuai cicgaatia > ccrcaict ^E-
4ucia^.
Hocigiturcft» quod DIonyiiaSfCULii Carchufianomcn datutaw*-
CuptziMkBiesiiaikin^ ciTcadfe-
ie&diminostaUta»opeiii^iiate^^
]ioftiboi»«iiorfie.i8c Sathana ; ^rKfotimii priilifcameosiaardaa
«oiQecintamioitiam > non altaiasiaexoMiodifianterventttiqai^
incoipibili8yitg'itudio»reIifl^o&^iimeiitifcoBi<Hentig. «Ecqno- iuAmtiJ
iiiamR^isCttiafi«dumii.paiatiniMraes,«otioi<i;«^^
-quiafTolem^atcciliaemJttvaBGaidpfficijs,!]^ SaXnaT
mineiuo conipiiatttrot^ndlovjendnm>:foiandam»crijaad«hi!ia^ fubvenic
iiomincm, qucmin mortis nccefficate, infcftavcrint Cacodoemt^
nummalifuggcfiusjpcriculofa: infidix, fatales ftrophse. Scdma-
xioic tuni Angelitutclarcs, in bonumclientium fuorum officiofi
crunt : & neqiiaquam in cxtrcma vits fi:cna otiofi fpcdatorcsi icd
a^orcs ncgotion, pro^a anima,cujusipfiscura ^ DEocommiifa
cft. Itaqac-tuni maximc conatus nofiros /uvabunc, & quam
fub corumxlypcO'Coepcrimus pugnanij, ipfi coronaljunc iclici
cxitu,opcabilicv^cu.<VTncquaquammctuendaadcoficvisftygia> ' *
& vlcimns Cacadcemoaua^infultus, quando coelcftis Angelorttm
miiitiar^ humiuaimi^liH^^^
tiam«i£i. l)cniqf(verba^Gtntt>«IHonyfiiCaididfi
M4fiAvmutifimm,fikm JtM^teMehsrmm mifiditnMbmL», Hemtibfl^
mateciaouivcmtis iQlad;/& iwirainjihenettmadmlib ^iffiiianl»
mitatisimpctus.
$ed hic tc itcTum tneminiiTc Tciim cjus» quod fupra infinoi» ^VL
vitidem Auiiornimirum vtfcrucc apud moricurosfubfidiumAn*
gelorum,a!iorumqucincoelis(andorum, fi illos prius 'fibi humi-
lc obfequium dcmcruio: ica tunc languenc eorundcmftudia ju- fi^J^"*
vandisijs, quibus, cumfana omnia fanis fuafcrunt , pcrfijafcrunc prarmift-
nihil. Ecccrtc,fiprsBCcritocuftodccuo Angclo, maluifti Luci- ^^"^
fcro aurcs commodarcj, mali^ue corui malum ovum ficri, nc-
quc pcr totum vits fpatiumj , aliud parcutirc quim fcclcra_,;
quxfo, cum deniquc pariendum cft vlcimb, incer non vanos
mctus» 6c ticpid^atis aninu foilicitudincf^y & turbac« mentit
. . . ^ angotcs»
Digitized by Google
PROlCbNTH&irMALjBSP^EL
xm
fwnoplia»
mwn cum
^mone
«mainen.
wigorcs>&afluctasrcmpcrmalitias, vctcrcs obftctriccs, qtiid crc-
dcrc pofTumus, aliud tc daturum, qu4mfamiliarc pcccati raofi-
fbum^feu qood tantundcmcft,cum gallo bafirifcum; qui tc,parcn-
tem ruum> ad primum. liij, vltimumq; con/pcdum, pcftiicntif*
fimo afflec vcncnof profed6t comiiiiifiishomiiittm^rtconiiac--
oidOfl^iSlem pknunq,* modbttSi vitij fquc incipcic iritam» k. cioii-
Meque appeUare pbtes adgratioiaavtcfpeeiale ]>t i aoxi*
]»& hocenlmdcotiAcomparationc aliorum» paticolis gr»riter»
diuq;facinotO^'GOll€ediraoiaiiucr rarifTimos^ac nngalatiflimoa
Ntmilaisfiivetesbmimerandum cft. £t veiieiilostibi tandcm mo-
ximro-promittefe>poftqbam fcre omnes vitasannos icclerati(fioi&-
excgifti, ftultx mentisiodiciumcft, &ttimis tcmcrc de arcaois-
De I confilijs praefumcntisj vtinfra copiofiusdcmonftrabo. Brc-
vitcr diccquod longa docct cxpcric»da_i. Scmper cum hinc ab-
eunthomincs, infclicior cft fors improborum, quia impcditius co-
mmiter, pcrplexior tcntatio, pcrturbariofrcqucntior, inccrtior--
falus, pcrlcuiofior alca. Quifqais cogitat poftrcmam cum Sa-
thanaiudam^, gloriosa fubmoitem vidoria ciaudcrc,;am dum-
fanus cftT&integro robore, ailhefitat iUi paQOplia:,armifquc,ad quae
iiosfingutotmagflus.Chiiilifaiiks»PaBltis Apofl5las fic hortarur^
mifitt mmMtwnm Dmi, vt ftfi^A w^en im msU, »m€9g^»
fkcciM imHktv^rt im vimtBtet&immiitmmpjfk^^ im mmtm'
kmfimetittt fimmm fiH^ffbmfdiiiitt^mitmt &^mbmfiirit4i^*
fmd efi vcrbm T> e /. Nonquam melius cum hofteiofeoail -oon.'
g^rcflus fucritifihciftianus athlcta, imdiemMU, hocefttibltAsfiklf*
qii4m vbi fincera veritas, ei baltheus fiicrit; «quitatis amor> loritaK
cJypcus,fiddorthodoxa;intcgritas; fpcs futur« lalutis.gale^ *
. j»inphjEa,vcrbum I>Bi.H!sarmisritcinftrudus,quilqiua,
moiitui^ viooi non potcft 4 Cacodoemooq.dc^
hct triunmharcji
PARA-
LiJi^ I Pahaor. Z V« 'ifts
PARAGRAPHVS XV. ^
Horrificarum fpecies Imaginuiii^no^
va faspe caufafunt perturbationum;
apud eostpioribundos, quifcelera
iimd & poenitentiam^ vfque
ad fata iiua protra-
hunt^.
A cft optimi D£i,in Bdas (ibi amicoiT»' L ..
infignis benevoltntia, vthinc migramm» Divof'
fuos ideiitidcm> angdofq; h coelismittat$ partim in
folatinm ntortis,parfim in comltatumitincris. Quin chtii^ n
ipfcctiamaliquandoCliriftas.humanigcncrisSotcr, faadi,aii.
ifpcAabilifc formn ftitit adlcdulum morirari,- & pracfcntii ful, ^^jfj^^
omncmctuendiexiiaufturusfbrmidincm> & bcncfpcrandicopio- teicfiAuK,
iam vclut raarcriam affufumr*. Audiamus,qu«dc Abbatc Sifoi, pfofti»^»»
Ruffinus olim in hoc argumcnto confcripfiu. DicebMnr dc iffi
C Ruftini vcrba allcgoj quoniMm in die dormithnk put^ ekmfeiemi ^^'^^
ekHM ettm fMtret, rtjplen£nt unqHom fil fteiet ejm, & dixit ide^tiee-
^ Mm Ammkttveith, tt poft fufiSm rmfiit JUeit em i eeteehrm' ^i^j^
jfTdphetsnm venit. Et itermm MnfHit fiieiet ejut refitendmt 9 &dh' ^*^*
Mtt: eeee dkrm Afo/hUmm vetut, St di^iieiterytfij^ eAm fiitiet
ejmi & eeee ipfi fuf eimt etifubm lo^e^Mtnr. Di^hesti fikm muem^
jenet iAmif meemet v enm fm lefnerit f4terf dixitx eeee di^e^ Faaum cft
Uvenermtt mmfefewtef & regitVt dimittMr foeniiere m9tUenm^.Bi- Abbati
emit eifink/ret: mn indigtt ptnitentid fdter, Dixit eutem iUii: Ferh
nefiie, meipfim vel initikm fwnitenttA erripntjfi^. Et cognoverunt om»
neSjquiaperfeSitu ejfit. Et rurfim filfithfdiiA cH faciesejmficut fol^ ^
timtterunt omnes.Dtxit autem eis: yideteyeceeDominm venitydicens-.afferte
mihi vas eleBionis eremi. Et cont inuo reddidtt Jpiritumt & foMus eji ficut '
fi^lfffn & re^letm eii tetm iecm iie odore faMVttAtit* Pttlciiru m fan^
Qjt iilud
Digitized by Google
^4 Promontorii Mala Spei.
ilJhd fic fpe^JacuIum, &c ferax rcrcniflrimigaudij; qnando licct pijs
mortalibus clarccontcmplari, fcrcno apcrtoquccoeIo,<Sc D e \ m
cgrcdicntcm,& tutclarcsgcnios, Divofcj; propcrantcs,vt animam'
corpufculo fuacxutam» aftrisinfcraac» longidima scctniutc cuat
bicafis triumphaturam»
II». Divcrfaomninoratibcftillorum>q^uiab invctcrata fcelcmoti
conruetudinonomcnlmpiommmemerunt. ncquQ cmnn A^^UI-
les, jam fatali lcAulo.afli'xos^ coroii»lani^raroiiKntttiin (bliet^
dngcrci fid.il^ dlmiiata %gia; g.cnti3 AkkiMi^iic jm dudufti ft-
^dicitj &:-dOcnit dfcfpeiates. Hoc» vt faciliiis.evifeicar infelix malo-
mmipiiitattai conetts^^eosfi^raitdiibilibusrarvisaggredicniti qoor
vitijs onnlfosi vldlstad-pioff imamimorti Imeam dc&endifle. yam^r
Iblus tcrror praarmiiscff; id4; vnttmagiti|C-> vrtm^ibntm hinc cxi-<
Sjcntbrvxr tttSi fitcalus in dcfpcrationcm. Moscilpafcniibuiicum fuiinfan«-
SJlujJ pueri^nimia.infolcntiamorcfti funti mctumillis*ipcftVoranr ^
terrorem ini/ccrci cfttiue ingcnita rudi illixtatulxconftcmatioj ad folum
larvafum nomcn , vtquamprimum fc i lcvitatc ad modeftiam
componantj. O ! quanti fcclcrati funt homincs, qui non puerl*
tiam, fcd (quodgravius cft) pucrilitatcm fccum fcruntad capulum!
authoritatcm fcnum habcnr,. &:vitia pucrorum,- praffcrtim vcro
tantam vit5c,morumqucinf6Icntiam^ vt De o , Supcrifq;gravcs
fint. Hincigiturctiam morituri, tcrriculamcntisplcduntur, non
qualiaad brutum rudis infantiae timorcm,confingunc hominesma-
turi) fcd mul ciplici.lioiTilifcaiiim.l]lecIeimaginuin]» verif<i; Dcemottr
muit;fiinalicrii$ coa(pitaittibaa^liiid'(bliiiir»iVrpoenitere volenil^
tittm animosk vad tcnDiibovpertairbent; ne vcl parere pofiifiteo^
temporrpamitodlneanlbbolem Oro gratiofifiimam; vel vr in pap^
to ruofaciaarabormimbocefi;pcenitentiam.adulicrcnt> faUm
* 7.^« fiditiam» pro vera^ac Iegitima:fiipponant-. ^rr fquod olim diJf
f^^- xitNiliis Abbzs)trtmfndumrBmortu j4K^^ qudnd^ terrAUtf^
judSTli. "^ifi fif^^» firmid/utdd^ iffd monfir/L», tmimMm i^Hite territant^
^M/m»- ^tijj ad egrejfum vrgent ; qttando Dcemones dira ei fiaciiiora objeSfant ^
mmitahundi velut in prjtdam inhiant , lUam rnox ad luSfuofim df
^ : , maejlam fiedem^ , fienfiumj^ fiuturorum tormcntorum detraduri-^ quando
conficientia ad fe ipfhm converfia, oh fiua peccata expavefiit,& pro de"
liEiis fiuppltcium expeclat. Him corpM ( ob animum ad fimmas an^u^
fiias reda^um ) fiudore ferfufim jacet i.firif^ fer fiigMA frodtt , ^uid
interius patiatur. *
IIL' ^ "Kolimhicncgarc/ Cacodoemones cciamprobis quandoqae
* mottar*
Digitized by Gopgle
Ljb. I. Paracr. XV. I25
n!i6ttiftibn5,horrificoarpc(n^uobvcrrari,cuni hinc'et(?cdDnt: a/o DUmj:
tanTcnf, cotuittformidincs, & feiiciirs ridcri, & faciliiis rupcrari ab f^SEi
ijrdctD;<|uinTcommumtcrfolcantabimprobi$. D. Dionyfius^, t!/!Smi7f,
rc & nominc Carthufianus, dum ca commcmorat, qu« mortcmj uJimtm^
homini poirint horrcndam faccre, ha:c adjungir. fojlremo &jdmor» ^''^*^
temreddit vehementer terrihUemy quod 'vnicuia, mortenti mAligntts JPtri'
fttSy m fid tnrf ifjfima Jpecie ereiitur dppnrere^ cujU:< afpeEius quaw ^t fee^ *'
nalis^exfrhm nequit. Ndm& ficrMiJJima Vtrgo Marta legttur y fitmL^
fiium, cmm tulhitc ejjeteumtffi tn terrd, ordjfe, ne moriens qucnquam Jpiri'
tmmrtfntetn imm/m/itnm, Aiiqui fto^ definifi & refifiitdti , foji
fiutm reJBfcgtMkmem retukrmtt vtmtttmm^ fiimtvfMmrterrikiHtii^
tbnmmeri em up/^tnwmt ttnte egreffitm de eoi^on. Ciica qQam cgo onow *
JDtonyfi^feincaftwuyCi^fervo^attUo-iaodo cimmn» gxploramm*' KnJtM^s- «
^ereffi^qiiod-vntv^rila finedKerimioeiBomttbiH, anfe(|]Btm t» ^i^l^^i^ '
hocorbe migrcnt, Cacodeemon cs vultci monftco/i, adterrorem morce h^ii
lc fc (pedlaiidos prxbcanr. Satifque ipfc infinaar, qucm modo
produici'» andor ; cimt daicHtCreektmrvnicui^ moriemi, mtlignm Jpiri* mlvi^^^
tmtffdrere. Itaqoe,hflecopiniotahtum^e(t, & &pca probabilira- ^
tis ac vcri fpccicm , nihil habct ccrtitudinis. Nequc inducor faci-
lc, pcrmitrcrc Dcum, nmftifTl m is qu i b u fcj wz am icis fuis , omnibuP
<|uc prjs,atqucad"virtutisamorcm pcr omncm vitam fedulb afpi»
rantibus, a ftygijs larvis Ui«di« moleiliam^e ficii« quando hinc
abeunt ad coelosi . ^ ,i . . - . ?
IntcrimramcncxfinguIariNuminisdlfpofitioae, qpofdamj^ fy;
corum,etiamante mortem,quafi convontos fuifTei^DQ&monuniL»- ^^inxiAit
fpcaris i fatisdariinfinttat D. Gregorio» , cum.ait : tdMtns cjuofn^ ^
^^iemesvemmt^ & JkmmimiSu,fi frjeukmty Hf^mtt- Qttia^- J«fi«i«Bcw
cdam bonus AngcJiit rationem dcdit B< Aichadro > cuins grati^r '
Dens ejnimodi avemalibns larvis»pcrmitterct Ihoik ;am fiitis proxi- •
mos, aiBigi 1 ncm pc vt;hic ip(e terroi, tam gmws liUman« infirmi* ^9- L»fd, -
tati>expietin]iandis probifque» antemortem eorunii, ^<h)uidv ^^^^
adhncezpiandiim inillis cft rcliquum. Its olim Fldrcndocui- tkMi^ia-'
dam monraro» tcrrifici fpecie apparuir Sathan , vifufcj; cft orc va- ^*"*
ftamflammam^naribusfumumfulphurcutofiindcrc. Ita&B.Op^ Bh^Lmm
portuna5,;amanimamcfflaturar,adfuitfcrocicnsCacodcemon,ni- i^fimi»
gcrrimiyEthiopij.habitu,capiIlis&barbaftiUantibus ,quafi liqui-
dam piccm ; oculis fcrrum ignitum mcnticntii?ns, & ftriduras fcin- 4#r/rf.
tillantibus. Eft ctiam ha;c propria S. Odilonis confcfiio, quando yg!!***.
/ampiimottcdefundus^iiccuidamfimd&tcftatuscil: Inipfa meai
' dcccf-
*
Digitized by Google
Promontorii Maljb Spei*
M,p*trm dcccdJonis hora, in illo aogtilo ( o-ftcndcbat cmm qaaH digito fo-
^^/Ts ^""^ ^ ^ ^'g"'^^'^^ quandam truccm nimis, atquc tcrribilcm , quac
iMMwR.* mihirctcrrimx fuae vifionis horrorcm, atqucformidincm tcnravit
incutcre. ScdCtui(U£ontbttancevirtutCjnuU4pocuitiafc(Utio*
ne ooccrc.
V. D'c Sando Martino, Turoncnfium digniflimo praefulc, (acii
DivoTum fafti (icnarraat. tnftMte jsm morte^ vifi humani generii
smlftr. im bofiet qutdy inquit, Adjlai truents befiiuinihil in me funefte, referies. Ed m».
^"•^^S^ ^^i/mM» & ciicpmts tmmosmMimfAitiiumtDi^redMdiitfuimAiigi imvHB
"^^f^* tl^§rmtxtffit i eoj^ dtehmmcsmmetlimdetmiUtiiimprimu^S^StrWrimHt.
Qikmetftt Efifeopmt muUmmt^ Interim vetentor iUeipiritits » qnl.
Ifoftinam ceiricnlamentis aggreflns eft $ vt vidie ie pancnlis ver-.
bis» t«un tnrpitei^ adeb ignominiosi ezpedimm eie » inter lament^
Spiatia di- ad oTcnm redi;t» vn,de infelix prorapetar larva. Atqne hoc eft«i
glntVrobi» bonis omnibus ingcnsdcbct folatlum prasftares <^c$ Iciliceo^
cerrkuia- Acile abigcndi Cacodoemonis, n roorituros fccdarum, horrifica*
iweaudii- nimque fpccieimaginum»infcftavctit. Crcdibile cft Denm, pia«i
onun. ^^^^ mcntium, fibi vnic^ dcvotarumj , adc6 infigni armaro
pcftus roborc, vtinfuffufioncmipfiushoftis, cjustcrrorcs, vcluti
inanesac pucrilcs, fibilorifuquc excipiant. Id ncmpc fibi cvcn-
turum piaconjcduraaflccutuscft, &purpur^ illuftris, & virtutc-»^
9 p0trmt Bcatus Pctrus Damiani, quando dc feipfo.mcdius intcr fpcmj &
DMmimi mctum,ha!C commcmorat. Enimveroquotidiemortem pra oeulii tt»
iieo,etidm trihunaii tremendi Judieu quodammodo prafentdtm ajfefto,
p^iffif* "' fi^ tmudam mentit tmsittuaione , perTterfi Spiritm tmti vultMt &htr'd
iviuli jfetic^, fie fiik etttrtmo Jfirit» palpituntemrMtrAiUter mft*
umti Jum fmtSfl 4ttgel$9 Utmh e» ttiltet quaft , qm mttHietttttrt me^
tbmf,
V L eadem fortnna eft illls miftris>qni dom vizemnt » mak^
Esciem a- ftniper con tra NUminis leges» confilia agitftiniit : iemper ftmKac*.
pud impn. fibi dclicias ftmzemnt* nnnquam non cupidltates Impiobas oidii
POS,l
nAmnt : iftienimver6convi£li dc vitafiia tota. vclut vno, conti.
prxMf^ nuoqi fcelere;millc cau(asinvcnicnt metucndi Diabolos, quando-
ng>i<* tertifico fchcmate, lc£tulum moricntis vndiq; circumftabunt. Hac
dcre S. Chryfoftomus, orthodoxxEccIcfia; pulchcrrimuni fidusr* >
^4^aA i f 3 loq u i tu r. ^ui vin^tu propter fua feelera fuerit^ citm folvttur , vt ad
rom^JkZi. j^dicium produci queat , tunc maxime tremitj, tunc formtdat , quando ad
54. imtm» tnbun^l Judicis jam appropinqiiat , qttando ad reUtionem jam deyfe"
u^meimB f^^f^ idtirto terrtbilcsvtfiones nArrare folent mnwitrit ftsrmn Jfttiem
tmUd '
Digitized by Googl
. .... ^
nuSo modo ferenteSt & leilulos plerum^ iffit , msffto /Mentes impet» c^m^ ' ' -** *
futmntt(^ torltis eostqui 4dfint,adfiicinnt oculu : velquidvirefeinditnr *^
■^furfwertlit^Anssnimdtvel^iaJfiritititmjfeeiemferretton fofftnt,^ ' .-.
■mm^trrihikf immitikemimf^nmu €memmmr% qnid fmimm > aAmp «wL ... ^
mims Mnffli^&reftiiidmies snimmtkeorfwtvirmtiitimiiie^Mdemf
oiH^iemofi^ntRegein viiifle,qitiaiKmiaqdani,inta<Hinifixtt6 yft
inbilBt^ qttantttnivit.ci & ibi p«kliQiriai^ iitfiilgeiet » & «qnaliilit
fofwna cyinftantiflimfe arriderct<^xeeeiei, vt canMpettiinciff'. tHHl!'^ ^
tiiftitis inteifigercm , fratrcin Regts fblvornardnt; qnamiplc^ >
quoqucingcntosctlo^QScft. Continuo cnim Relt impcravio
foiTam ficiiteam dcin vi vis carbonibus im plcri. Mox flipia fataieai
iJIamfovcam» fcdcm ipsl vctuflatc fua fragilcm collocacr. SBpcrn^
pcndcbargl^diusc filo, tcrror,cxiiii>m<^- fcllamcrccirpaturo. Quin
ctiammenla llabat, rcfcrta quidcmcxquifSrininirsgularirritamcni- »
tiSifcdvicinirTimafoflaCjfcdi^; fataliiinquamvvr Rcx fratrcmfuun» • • • ^
pofuit, fimul cingi juHitcx quatuor partibu^,a quatcrnis armatis;
fluorumlanguli 5ri£io£crroimpctcbantconvivam. Intcrim&tu- P^P"*^
2 n « • • A ■ X- riajufti ri-
baepcrftrcpucrunt, & tympana>rcgUBmajcftatis argumcnta. Excc- moritapMl
pcrunthosMartiselaRgorcSjmoItioritmaficcsdclicisB; jamquc & moRbim.
voccs>& fidcs,& ( quod caput cft ) Rcx ipfc ^rMrem GsoiBot invicaffe^ m kc?^
coepcfttnt, a4 dapfiiis coeac pi etioi&£:fenla*pocnia4^. . Secf nempe viid»n.
omnenirlioniini^ ftu conu pit^<nnrtema^|lMriitoiciinvigandeftid»
prunisfo£&^leili3m|neii^jctUttiylcinafgU^ cervicivttdii^
Immiiientei. Kex vbijfaiiii|;i|sitai m de men£i ftnrftip^
fefiatil«maDifefti5pefictti&oauiH3i|tt4Kccircumfcp»r&emiait^
deinccpsmiraridcfine>qnandot^nca4wiciisfubrri(^iorcm. ncmp^ •
cunifuipicio ad eoelum Judiccm mettmcerno Ocum > & vlndiccnv
c/us ftridum cuicm. Gum dcfpicio ; inftri (c apcriirnt , poenafcj;
tcrnandasminanturlcthifcrisculpis. Cumcircumfpicio; & noxaB'
Bicaefcantcoculosobliciunt, &confcicntiatcftis,&mors infidia-
irixi&docmoncs nonfolum inhiantcs,jfi:d criam vclut fcrrQ ftrin-
gentcs; fa<fluri animarnica; vulnus>nuiIoaevo ranabiitr,ficonrig:crit
cismc in fpolium vcnire. Et harccftipfiffimarcrnmfacics , quando
improbus )am vita dcf ungitur : ncq; cnim foliim fupri iratu Ocum Viiaw»,nM
intuctutj ncq; tantum ftygcm infra fc magnis ignibusardcntcm vi- J!UJfiJJ")*
dietifcdctiamaiiquandocxomnllatcre. inleftosfibiipiflttts, qui fpearisin.. •
«OtttQdirtsquafigladijscontramocttnliiim ettot, quotioorcitoL»' ^^»>li^
«foiiiiaetfrnAftCf in capnt au6toris fiik-redictifa. ; ^ :l r. w. \
|ica«kdliniuemt|Qil^ VIII*
cxai^
Di^itized by Googlc
12t PROMONT^eRII MaLA SpEI.
Berm.dt cxcutiat, ringuios ita admonct. Atteniey efuamcitoveniet diesvlti'
ma^prAfentdhtru ante tremendum Judicem y accufaberis multu & md^mt
iffenfsi non duh^Syfed certis -^ non hreVi accufatione^fed tamUttgi, jnJnL»
loitgt^vitdtMAitioitvnoMceufAtorCf/edtotyquot futtnUti9M imt, omtttt
tiUm ^imimi&intdttttrm i>m sMfpmmt, ^di^ cnut^jiii j»-
^l^*'^ ff/fid:hiitcemiUtuaffhitiMfftfs^ fiAmft^em
lirriibmcbtiMiiifirttitdipferinifmJitdaeti^^ Si
jt^vixfMkkmr^fntmrfie defrOieMfiti» ittfutm fmmfi vmn t
Uterteritmftjl&tieftffmre iittmenAiit^
Veq; arbitrari debcniiis» hos judicij di?tiii foimidandof tn*
fores» tantum rcclcratis poft fata fuacvenirc> aut qnando canu
vnivcriismortalibus ftabuntad tribunal Numinis , fcntcBtiam po»
blicitus accepturi protEtcmitaie.-ctiamnonrcmclantcinortenL*
cxperiunturfc coramjudicc rcos agi.atquc ab oocuTfantium diabo-
Qiimjfpi- ^o^^u""* monftrofafpccicjam vclut ad pocnss rapi. Dici vix po-
ncMho. tcft, quantumrerrorcmhominiincutiatfpiritusjomnlcarnc libcr.
mfaeni 6- jp^ Apoftoli, cum magiftrum fuum, ;am iTiortis triumphatorcm..,
a^pcrtcr* ^fq^^ ^ (gpyj[j.]^j.Q j^jjjyjyyj,^ ppj,^^ ^Qj^lp^jf^j.^, . (^y^. ▼eritati^fivo
ingcntimiraciiio<iiifin,iion crcdidcruntfcChriftum afpiccrc ,fcd
(jmiicm ci fiditiamlarvam; fpc^rum aliquod. £t ^qtianquam cis
CflMi4. ^« aflcvctarct Dominus ; fex nmis^ ego fmthmdbtesktmre i tamen ipfi ,
17*fi^|S. jtemtt^i&Jtemerritiexiflimiikam fe^irmm vtiereM NlaimilU
ttcntes ill«,4|uc:extra<cii*nemian^ quiia.ab fmmana > cotpocea^ae
mimta,malmm.abladuRt^idtnmctlam lorbant^ri qu4 fiii aichitil
iQM^ne»octiloMiiiiwidligiis«ncn \^\\^^
.5cdttcam>6xfpkttibttMkMgi^amanamimbecllIitatcm'fte^
nit, atquc damnati illi ftygis^inquUini : qaorommonftroiam» tctri*
J^^*^ ficamquc facicm, fiirgittae ^lim^epiAuros ^crvator iic ajebat .* fi
Birgita. e. vtdercs fulchritudinem fkm^anim dirimitrMmy vclfuUiorum migc^rimt^
aS. Bi^^ ficuti fff , ccr tuum prji ingenti gaudio rnmferetur. Si item videres
JfiHe,€kt4* dccmonemipcun cJJ, ncn fojjts iiytatam horribilem fifionemnjidere. Quis
crgo putas, aninn!-; cnr ijs hominibus, qui eftationc fua vocantur
Scdtnaxi- pcrmortem,iiunquam had^cnusad virtutcm,fcmpcrad vitiaaffuc-
"tv^?r^* fa^i: fi ( Dco connivcntc }avcrnalcslarvx, lcdulum corum obcr-
fccicrato», tavcrint ? & jamformidabilem vrfumindutae,)am fiEvum Iconem,
in «ottte jam fcrocicntcm lupum, jam draconem vcncna fpucntcm , mori-
baadisobjececint» non inania tcrriculamcnta \ fupra panicos ti-
mores eft> & intervetos, gravcf^ue merat rcputandum , quidquid
adtenoxem Doemoii comminifcinir impio, memlia dciertoto,
adjatur
Digitized by GoogI(
LiB. L Parag. XVL 129L
aditttroctenia. ei,ex(blQWll SathaOKafpedu, fab imagtae ee*.
iam nonfaediflnmajngcnstamcnonrurpertacbatio. panini hoc;. -
quandoq;&difnmulario (aluti$»<&oblivioyer»poemtcntise.&pe-
riculum adulceri n a:. i ft x, vclut appeadlces^quuntaf conftcrnatos
inmorteanimos rcclccatoium.
PARAGRAPHVS XVI.
Chrifti Judicis ^ecies, ficut probis
hominibus in Morx £ frequcnter
folatium prsebet • ita diu ac pertinap
citer improbis, non femel me-
tus ac terrons cft occa-
S T aliud argaincntum novi tcrroris, L
quemmali omncs> neolimmalo fuoexperiantaiLy
nunc cavcrc, ficutpolfunt, itadcbcnt. nam opinio
cft.fub mortis tempiis, mortalibus probis improbif-
(JucChtiftumafpcflabilcmobvcrfari,- ca fpccic ha-
bituquc, quooliminmontc Golggthio, Crucislignoaffixus.toti
orbi,cot;loq;omni,fe fccittriftc fpc<5^acuium. Atqjvtcum Scncca ^'J^J^^J"",
loquar: no» a futnmis labru tfli veniunfjhahent ht voces me/t fundxmen- Jjl^i^^, *
t»m. EtquidcminorthodoxaEccIcfiaefummo Antiftitcjnnoccn- Efifi.io»
tioll I. quiadmitram pontificiam cvcftus fuitanno poft Chriftum ^""^'JJ''*
natum» miiledmo, cenccGmo» nonagefimo odlavo. Hujus ergo vi- d» e^ttm»
Hmagni,ac fiinaitateincliti,Iicceftdoarina. Videt tMmhemutfihm AMMrfr.
mmAiv» Mnteq»gm egrtdiMtur MtmM decwfwe » Chrfium ImerneefslttuHL*, *^*^'
Mdm videt ei$et^[i^Metit^ vtemtefidt fi mem ejp redemptum fim^
gnirtedtrifti^fifiU exigemte» vttdetUmKUtMeiturimevMngeliowide- ^^r^f,
imttt itt fuem trumsfixerunt, qued imtettigitur de adventu Cbrifii ad judi» ?•
eium, & de adventu ejw, ad diem mertmtmjtHrliiet hominis. Boniu verhvi- ex yiMtn
detudexmhdtionem,&hoe haiemas ex verhis Apofloli^mts^ifffgim ud- innocent^
vtitimm 1>mmm mefirij^ 9 r Cbrifiii id eH^ sd dim mtertif» fiMmd» ^ k^^^muSs
Digitized by Google
PRQMfdNTOKlI SpEI-
fotibus»
Chrtftus
in Cruce
apparct.
Soiatiunv
Jaturu»
Jmprobia
faret tambonts, quhnmdisChrifiu^s mcruce fofitMs^ T.t iffe Chr/Jfw de
Joannc Ev.ingelijla, ait : fie ettm.vola mAt*£r€^domc neMAtn^ dxm fiilUu
V^tttAm Adobitur» ejtts,
Et hacc fcntcntia.., fi tanriim veiitatis pondiis habcr, quan-
tum aurhoritatis ab Innoccnrio Pontificc; profcdo juftitrimam
gaudcndi niatcriam invcnit, quifquiscft vcrus Numinis amatoiL>>
folcrs confcicntic Aae» animh]; cultoc^. ham qmd ei optabiiitt»
eftcgofliCj quim fiibobicnnicorani arpiccrelcrvacorefti, Velut in:
cfticepettifonteflit & fiiis plagis formofiiai» ftfiio (angfiiiie pu^
purenm* dciiits ctavis» velut adamantibu$totidem>gcmmcnni:f. *
ptaeiertim fimeroincritejns (e gftti&^ eidem (oo^nter «dobfiii
qiiia I^ti(le,hutttm4-i omncm diligenter qb(crvifle,nunquam !6h-
gitisi mandatis e|uBez'ecn(rcrant n(<|tiMo^|ibnf inMca eft frat
gilitas^ aliquoticscxtraorbiram dh'inaruinlcgum impctu illccc-
broiflBCiipidicacis^breptttseft, ciro tamcainatur&ncrcditum ad il«
lnm>quem fccarpiccrdcrcruiftc, fclicitcragnovit. Iftcigiturtalis»,
•jam fatisfui^ conccfliirus,cxafpc£lu Chrifti quafiin Cruccm fixi,
itavndiq, fupcrfundcturccrtiffiini fpc bcaritudinis, vcrifllmo fu-
pcr morrc fua gaudio folariocj;, vt jam dc futuris, xtcinifqi boois?
ali^uam fuaviratcm prxcipcrc vidcri poftit.
Scd hcu ! qu.^m longccrit divcrfa ratioi cum mifcris illis, qui
ccrtodccrcronunquam propofucrant cflc boni , nifi quandoma-
li cflc diu amplius non poterunti ncmpc cuminvitis mors, fi-
ium fua; vitx abruptura.eitt Itaquc vbi fatalcmiftilcftulum con-
icenderibt, atquc exmeiMe Dtiiioceati/»Chriftum lugubri fpccie»
acvelut h ftipite pendulum» iy>i liabueriiic- Qbvinm; infupec k lt«>
gno crucis*q.uall pulpita contta ie tonancem audierint, &>ez pio»
brantem ntrpiifima per omnes «tates probtar, concnlcatl (anguinit
4 fe fufi-, non lefellenda teftimoniad» j proh ! quanfut* reis fiily
fundeturex ako rubQii.^ quAncui erumpct fiidof^sftnaatibus' \
quantum tremenr gcnua ^ quaniiimconidcntur.dentesiconcuri-
Jient labra^ titubabitlingua^, diduris impi;s pro caufa fua, jaia
.propeperdita>apttditacum,toticfqu€offcnfum ludicem^ &: coai*
tra reum clicnTcmpro tribunali pcroraturum ijsvcrbis, qiur.de**
/cribit S. Auguftinus, vt fcquuntuc V.go teo honto.de imomnni^
btts meu feci. ego terrems artubtts tnfttdt Jpirnurn^ cgo tsbi mcam tmagi^
nem conferre d/gnatits Jitmi tuvitalta mandata contemnens t dcceptit»
fjorem fequi^ quam D ev m maluijii, Citm expt*lftt4 deparadifo^ morttk
vitKHitit /roper feuAtum tenererjs , cttrnem t^ptm^ itt frttje^o expo*
Jitttd,
Digitized by Google
• Lili«L f aragr; XVL w
paMlut involutm jncui^ infantiM eitiitumelidf ^ hmnMibf^ dolo. Im^&gra.
i^spcrtuli, irridentittm pJmMSy & Jputa fu fcepi^ fl/tgellii t^Jm , vepri^ UaillvlV
hug corondtw , cruci a^xtis expiravt. En clavorumve^fgta, quihus af* >
fixm pependi. En perfojftim vulncribus Utw : cur quod pro te pertnit,
perdidijit? cur ingrate, rcdemptionu tux munera renuijit? cur hahitom
culum^i quod mthi in te facraveramy luxuri^ fordibtes poUuifii? cur me
tgraviore criminum tuorum cruce^ , quam iUayin qua quondam pepe»'
derdm^t afftxijit ? gravior enim apud me peccAtorum tuorutna crux
W/, in qnd invitw pendco, quitmUU, tn qusm fui imjertm, moftem
-ttkm oetijkrtu , ajcetidi, Et guia foil mimU mnU ttHL^ id tiudkfmnh
4u ftetntmtU eenfugere noiutJii^MsHdimimdt.jm^mergkerie Ukerm, .
4ejpexijii ettim imJmUee. vieittmitdf^Q.v. > i : ? 1 1 -.'i 1 // • : ^ i\
i f • Scio eqmdeni, ^uamiin homo > «iitfA «ealiitliiijns mortalir t V«
•fMis» etiaM eomoineatoy i|oodTltimiim eft> ad pceiutenttam
^atcvt fa«uam ; ad retcadatioiiem commilTc retro impietatis»ac*
"Cefliim:». Scd novi quoquc humans infirmitMiem mentis, qus
Cub morris arriculura» folagrandis JEeinovitaCe.* periculosc roiet
•pc rccl I i , tu r ba ri , iu varia diftrahi : qupd quidea .maxim^ ccedi*
dcrimillis cvcnirc mortalibuy*, quibus cx hdc vita abituricntl-
bu«;, Cliriftus trifti fchcmarc, ac vclut gravis cxhorrator, rigidus NQnfim|^^
►cxprobrator, fc confpicicndum ofFcrct. Et quasnam tumaiia vox tomm,
potcft illorumcflc finguloruni, quim iJlaquondam lobi: idctrcoa
fac/e eju4 turbattK fHmy(y confiderans eum^ timore foUicitor. praercrtim z»*.»?. if»
-quando &rorcaChrifti vuincra, fcmpcramorcmrpirantia;& bra-
tchia ciufdcm, continubad amplcxum cxpafTa.Sc iabra,nunquam
•fiOB ad ofoDlum parata; & cor j ugitcr ad amatu hians«(ecohtcmpca
•hadcnnscfamabttiit» ac poftpofita vani8»ladicris,tarpibus. Nei^
^xcmpla dcfiiat^qaibus clemmiflremos»improbosieverioreChtl«
iibi Ihb monnn fuam aipeiftB.ttafltrbatos fiiiflR^conftemator^aef
^Aihil tum igerent ilbi psofiitaraffl inlongam aBtemitatenu. •
Vixit Qlimiticlefo vnasaiiqAis»ae(^o qaim dignus fam pul-
chro aomi|ie>-officioquc; quia; qu^d in famam pene omniuQU
impun^ grarfTarctur, infamem fc omnibus fcccrat. Oeledabatur ^ ,
• valde, canmo deote alionim pofle fe laccrare glonanu, imnu- emfi.KDM
•nucrc authoritatcmj moribus probatiflimiscbnfidasafpergere ma- frsaicSMm
culas,dcniquemcndaci;s vulnusfaccrc innoccntia:>tantoq,gaudc- "^**
batamplius,quant6 vidcbatapudfummos infimofquc, probamin-
fontiam vitam, practermcritumgraviusflagcllari, indigniuspati.
iatcr Aiaec guotidiana linyia; pctulantis vitia» iiomo adaegritudi*
JBL a ncm
Digitized by Google
tKdUjbJtniXKiilAALM Spei.
ncm primtim, dcindcadmortemrapitur. Crcdidcrim inimaturls
Devm fatis procaciam> libidinemque dcnigrandi alienam inrc-
Clerim gritatcm, punire voluiile. lamqv Tocius altere clcro, hortatut
nwmot' coaftrifltu&el ncccffitato.fapcrc incipiat» (ibiciuc 4c
cemad ' fiUad fiic> pct finc^ciam. pcsiiiccidiacin. cooiiileie, ponlb pollfexip
chriftt lo. tarai.injQjcfiaUtaos.ftadaacii^^ Sedibrtfa locucas- ciks pafliin»JAi4
btt^ttlil nihilftdc In laciaaibeatn^«cemi«ii!&. ita ip(e.eiionciaviL nftn|
iSuh isogatnt i fbdaii £iio , qaem dtxi» vc poft moroe Ib docete vetleti^
I|ai9 eumftatnf » qtUBCOiiditio^fbctuiiaiiue alterius otbi& compro^
Itendiflct, in vcrba acpoftulara juravit, fandlcq: fpopondit fe fa«
teciim. Et hcm! pauculi ab obitu dics cfflaxctcciim Cc mifer (vc
conventOm erat) alteri Hftit, funcda (pecie , 6cqum trifte prxfagid
cflc poflet attonito Ipedatorl nam vndiqj inter flammas, igncfq;
femiviva larva,niiiil valiturosgcmitus trahcns, tandemdaninatio-
nis fuae fada eft prxco, in hunc modum. Ncmpc cgo iUm tuusiilc>
fidifllmusquondam Achatcs , qucm ficuttibi nupcr vira conjun*
xcrat individuum comitcm, ita proxime mors longiflimo divortio
feparavicj. Scio, hodieq: amici facisofficium , hodicq; in abfcn-
tempius cs, & mulrotics promc cxpiando fundisad De vm prcccs-
• Scdhculnihilimpctraturus; quia intcrperditosfum orciincolas;
pro quibu^r^yVtnullum pondus habercprecespoflintyjam pridcm
rig^idam jas Naminis ievcdffimi ftacuic^. Cfftecilun» fi cacloiM^
^oJSk^^ vJjrimlagonlsmeiviscognoicereyficlube. C&m jammiiii noxii^
m!'jkcii&- •ciilfii.cCcc» & dolocmenibia9^ctemotvenas»mauocanimnm occn^ •
twTaiutt. fttce^viftttnUliifiui^adiclChriftQafiifien&Co^
/cribanalqa^'plurim£aU|^4bvelttt.onDj)tntimcvMmomn
tebant, omnesmc reum agebant» qu^d procacislingiucmespetii^
lanti^inibntes ipfi>pa/nm apudmoccalesiofiimiS incurferioc.-gt»^
Demum ^i^""^™* ^ vlx rcparabilc dainnaaiL capropter.fitpplicfis magnis
terrTyu clamoribus ludiccm rogabant,vtcam illudendialicnaefamitiiibfdi»
luifiifUa- nem,n6 inultam dimittcrct.Ad hasjuftiflTimidolorisqucrimonias»
Sott"»"" cummeludcx arpiccrctirato vuitu,toruoq; oculo, concurrentibus
.ponnrba. ttrrorc ac perturbationc, in trcpidanris animi focictarcmjfinuil 6c
.tiWidclpe- divinJBclementia: obIirus,& in barathrum defpcrationis lapfiis,& e
* * vivis fublatus , 6c adtogosinfcrnalcsdcturbatusfum : vndcchcu!
nullis ampliLis rxculiseludabor.Hsec vbidixitinfcJix hominis ipO"
drum.cumgcmitu valcfacicns,fc fcin tartarum proripuit. !
VI, Nos.iii«riraviiivcrfos,duopracclarcdocuir.Aiterumcft^quim
'HhmiHacgiilndmttltis monaiibus vitium> lit cxitiabilc> ciim alid-
i rum
Digitized by Google
Lis.LParaor.XVL i|3
nim fama, vUaqiic indignis modis pcrftringitur j affingcntibus fiv«
odio, fivc invidia, fivc dcniq; malcvolcntia ( pcflimis ccrt^audio»
ribus)turpiirimos nx\ os innoccntixj & pro morum integritato»
corruptclam mcnticntibus. Scdnimirum, quotquothic vimpaf-
ii.runt, Sc nocumcntum pc(lilcnciumlinguarum> ollm magnis vo*
dbnajudicis Dei tribaoal concutient» vindidam cootra cos pofta*
Jaturi, quonim dcotibnt» iniqa^, fltnoniiae moltii vttlnertbus, la^
ceiyiti fi^^ . Altenim efti qaM.defbndas ab exemplo (iio docoit ' ttnw .
nKMUMt4:>in^po (e iliioicommittefe di&rimini^qtti vuiita neicioy «wfi Ht
an Je viiks, credont tam fe exadii|im^,omniaapad Oeam contiada S^,^/
rcclcrttmdebita,veileexpungere»qtiando ;am ipG h Vivonim ta- mortem ;
biilis expongendi fiant. nonlemel pcdcaloseiaboratam cft ilio ar- Jl^^
ticuloinon femcl paBaiutctttmvoIentem,abripttenintin divcrfii^
lludia triftium facics imaginum ; aliquando etiam adc6 perturbi-
runt.vtnullusfaniscogitationibus locusrclinqucrctur. Bcll^phi- ^*'^^^
lolophus oiim pronunGiavit; omnibns perturbAtioampltficatateFUtu |» *'
Juo naturam dmoDet. E t Bafil ius : t^/ in fpeculo non repurgato , imaginum
Jpecics videri non pojptnt ; fic antmus perturbatiomons obtenebratfn, Fpiri- -^-
tiis fanCl 1 illujlrationem recipere non poteji, quae vcrba non omnimo* Ujfk f^trt.x^
dam impoiribiiitatemfigiiiric.int i fird difficuJtatcm tamcn cxpri- firm.Ti*
niunt. qualcro expcriuntur iili profiigata: vits hoaiincs> quibus fiib
mortem» live Cacodoemon horrificaichemareoccurtit» five mioa^ •
ci vttlttt Chriihisjttdex; vterq; & jixftiteiroijliw. AB:novaittm pertttr-
bationttmocca(fow > . .
Hic menttme* ob veifatat; oppugoatio illii lietoiblymc £ita- y j
lis ; jttsciim $ervator noiler meminiflet» etiam in triumpho iiio
lacrymasfttdifrjliquidum pixcondokntisargumentomdiiturus,^
quafi parentaturus, fi:pclicndx inter fiiorum fuoeractvitati. Itaq; s.Lmtatt,
D.Lttcasjn hifioria Evangelica>ficdcChriftooarrat>intPifc(tivos
popttli4|jpIaufus Icrofolyniam ingrcdicntc; vt g^topinqua^it ,vi'
denschtitmtmiJLe^it fuper i/Iam, dicens i<juiavenient dies inte, & cir-
cumdabunt te inimici tui vaSoj CT circumdabunt te,& coangujiabunt te iDtt^ Ob/itilo
dtg. , & adterram projfernent te^ drfiltostuos qni m te ftint , & non relin^ lcrofo^-
I j r 1 j \ \ j r ■ mitana fub
^nent tn te Upidem Jnper Uptdem ; eo quod non cognt^Xferts tempus vtfttatto- yi^^ vc-
nistua. Pcccatugrandcnimis>fivc vrbislcrofolymx, fivcciviunij rpafiano,
fuit,popuIiq; Hcbra:iiMcfiiam,qucm majorcs fuia\idiirimisaDeo J-^u^'^^-'
votis millics cxpctierunt, ctiamcum ampiHfimis vcnientcm favot maois:
libus. non tantum turpiinine.repudiiflc , fcdignominiofifilxmaiiij
iofuperin Crttccmcgiflb,: fiioc Apguftioq jcftc^/ir^^^r^^^iv^^c.
R 3 ier^
Digitized by Google
iM- Pr-omontorii Maljb Spei.
s. Mnitfi. Lcre occift ChriJti^Jnd/^iex if>fijerofo(ym.i, qn.f erat ^fgni eorumcaputypeni^
^l'^ tus eradicdH, Cf Romanoritm tmptrte ('uhju^Ati funt. Scd nrxccflTiti
£Hn^,€^, hanc vlnmam ftragcm, &gravillimi jugi ingcns mahim , ardilfima
!»• quoquc obfidio ; cujus duriirimam nccciritatcmoblidcndis vaticu
natus cft Dominus, cum dixiti circund^uMt teimmkttui^uASo^-eimm
tmkUkmn tc, & coangujlakttm tt i/md/A , (^sd enrsm froficfmHU t€^&
jMMi rehnfiemiitt uUtfidm fiper l^iiem, QU» oranfa><|u4in ex on»
Afijhm it ^>^«^a GRt,qoombdoob(«saisbinii!siace»dRiii« fbeik exitaff*»
quomodo(«^a6iinestotasfiomci8»fSliiiiiiaf4uetfbniiiip(ctit> ^Uo-
r. 1 3 . mo^Q omfi foio «quati fin t« qaoaodo vrbs tota cam nobiliffimo
^il^' templofiindimseveriafiierii^, qnomodo ^ridoris Cartaris gladiufr*
hoftilis,inomaemproniircu^fetatemf;rai!lL^» fie> fecehtquc Tc-
rorolymam luorum incolarum^ riagalne intep6(cere> imb dc
erubcfccrc; copiosedcrcribitjoicpliijs, miferabilis tragoedixmi-
fcrandusrpc^aror, quiagcntis fuccladts vidity&flevic» niHlis Iz^
Ciymis vnquam fatis dcplorandas.
yUL Scd aufim confidcntcr diccrc, totam hanc oppugnationcm >
qua prcmcbanrur o!im JcrorolymnsJud«i , ludicram cffc ac pucri-
ltm,(i comparatio fiatcum futura illa, qu5 hominos.cum inoricn-
^bra^eft dumcrit, comprchcndcntur , variis vndcquaquc hoftibus in rui-
fucurx,<)u( namcorum mcumbeotibus. potcithisfingulis vcrifnme inculca<
Jajnom -n • vefMMt diet imtei& ciremmdMkumt te imimuci tui vdlIo,crcifam-
X!^12' eUhmt te f &<oM»gi!fldhmt te vmdtqme, & U tttrrem projlewmm 9t» &
bomink mem reHmptem im te Ufidem fufer Upidem. £ft aatem obfidioifta^
bifiiriamdiviia;alteracotpas,animamak€ralpcAa6ic^* Etcoff»
pus qoidem.» i|p(a «ors vallabit , non alija aggetibos» cMfoiita»
machinia, arietibas, eatft|ni!tit> batiftis» fi»ter^aaai OMMlftis', 9l
fainc coorequeatium agminibos dolonim; qiiibos denique itaa)!
tertampioftemeturiiifiriiuimcorporca: molis aedificiam» vt a«l*
lumosfdpra altcrilm. codemntu fir flatunim. jacebunt confurcu
inviccm, fine Icge & ordine in fcpulchro^ velut iiib pedibos Vtdci*
cis*ac fibi cpinicinm canrarurx mortis. »
, ,IX. Etdeanima, prctioflimahominis, imb Numinis particula-i»
quid dicam? profcdb contra hanc , totum obfidionis robur fu-
EtAm» dabit, 5c cingcnt longa ferie, tot, quafi caftcllum, inimica: pha-
Janges, quot anima mcminerit fi: commififlc quondam pcrjuria,
facrilcgia, libidineS) furta, dolos, & plura divinis mandatis ad-
vcrfantia fcclcra. Duces quaii torius aciei & oppugnationisr* ,
CacodGBOKMlcs civat> de qoibus appofitc ad mcntis mez pro.
pofi*
Digitized by Google
LiB. I. Paragr. XVi. 135
pofitiim,fic fcribitD. Gregorius, Romanac Ecclcfij: diguifllmus:* D.cregcr.
Pontifcx. Aidigni Jpirttui ^AntmAm kcorpore exeuntemolfident ^quAm ^^J^'^
vaHo circundanty qnia tinte mentu ejtis octtlos ^ reductts tniquitatibits quas i^^],^.
fcrpetraVitJianc ad ficietatem fia damnationtscoarifant. fiper Ltpidem
lapts non relinquetur ; quia omnn abanima cogitationum fiarum co firu- pf^ix^^
£}io dtffipatur : tn illa dte peribunt omnes cogitattoms eorum.
Qu^id putatisigitur flagitiofi, tunc cx vaticinio vcftro aduri X.
pocnitcntiam,quando (Sc mors,& noxx,& malus gcnius, humanx
gcntiscapitaiiiiimus hoftis, vobis vitimam , fatalcmquc obfidio- Mdnim
ncmparabunt? quidputatis, inquam.quis vobistuncanimus crit? ffonSr.ntl
quanta fortitudinisconftantia ? quanta&quamdiuturnamcntisr' fcitur im-
fcrenitas? annullapcrturbationum furgct marcria? Scnccne do- *"
£1 ri n a c ft ad Luc i ! iu m : plura fint^qua vos tcrrenty quam qux prcmunt ;
Cr fi^pit*^ opinionetquam re labor.xmtss. I/iud tibi pracipio , ne fis mifier senecdtfi.
4Ute temptts^ cUmiUa, qrtx vclttt imminentta e.ycpaViJltyfiort.tJfe nunqtiam fiol^rM.u
'ventura fitnt ; certe nondum vem runt. qu.tdam^ ms magis torquent , '^'^'
quam debeant i qu.tdam ante torqitent, quam debeant ^ quadam torqttent,
cum omnino Hon debeant. Ncmpc haic de iliis dixcrit malis, Ro-
nianusSapicns, qusfftcrna non funt; fcdcum horis ,'dicbus, vita
humana tranfcunt.«\t cntm j quia fub morrcm impij , cundatoris*
pcrpctui ad nomcn pocnitcntis, agitur dototius molc JEtcrnitati?*,
& vcl jadluracoeliirrcpirabili, vcl cjufdcm ftabili iucro ; non po-
tcftnonprcmi, formidarc, cxpavcfccrc, turbari , homo fibi dc fo
malcconfcius, & fuusipfccontrafc tcftis. .
Atq;cgoquidcmJideniq;neccflariumhabcrem,iIlam dcpin- XI.
gcrc animi pcrturbationcm,qu4^ communitcr moriruris diu impro-
bis.cxfupcrvcnicntc ipfismctu ac tcrrorc, vclut vtriufq; appcndix
nafciturjvfurparcm vcrbailla grandia ac fefquipcdalia.quibus olim
chriftianusPoctavfuscft, dcfciipturus ingcntem trcpidationem.,,
quxcivcsGonftantinopolifcrruit,quandocam vrbcm Amurathcs J;°"J„7ur
Turcorii Cajfar,non tanru oppugnavit,fcd ctiam cxpugnavit.cumj innumcra-
jctcrnochriftianinominis dcdccorc, annoi Virginis partu 1453. f/^IJ^uj^^^^^^
Iraq;Pocta,&ingcnio fuofoccundus,&fanguincilluftris,omncm_.
iilam confternatorum incolarum , graviflimam fub tcmpus obfi-
dionis perturbationcm> hisquatuor vocibus^magnificc cxprcHit:
COltTVRBjtBjliiTyR ColiST.4 STiliOPOt.I1 jtSI , gohmihm
I^NVMERASI LIBVS SOLLICITVDIN IBVS, <i<vitl,.
Et hic cgcquid aliud dica, qukm vaticinantis morc, hoc triftc vcr-
buf vcrc hcu ! nimis V£xe,contuibabunturpcricuIo&c,>Ili aliquado
. w
Digitized by
pROiilGwTORii MAia Spei.
301.
Ex omni
parte« de*
xtra, Sait
ftra,fupcr-
ni^inferne»
aotrornim,
reerorfum,
ftc.
Evidunc
conmwii-
ter hjcc
tiam noa
diiferunc
^qpifpemtotani poenitendi diftuleruntin cxitom vira!,- quafitumj
rcae,arq;ad Dciplacitum viduri^quando mori inccperint. Nc-
mo iftorum fibi rurpitcr illudat, putcrq, mctus quos inculco, lym-
pharicoscflc. Nonabnuo, fubindcaiiquiscarnifici fuo fupcrftcsr*
fuirj quiburdamgladiusabipfaccrviccrcvocatuscft; ncqifcmpciL.
omnis rimor,quodminaruscftmalum,advcxit j fa:pc rurpicioni-
buslaboramus iiomincs, &: conftcrnataos iUa non fcmcl, quas
conficcrc bcllum folct, fama.
Scd mihi creditc mali, quibus anni nnnc tod effluttnf intec
ilagitiaad fnortemA levi$tiduciicre(<:it In temeritatcm audendif
c^fli^MtomomentaiUa vttimitempofisadvenerint, quoproc^
Mni^tttemlbtee^^ domi veftrctttrbobi-
tur. quando & Mors, tetftibilium terribililIlmum,Tos Imftte ccti-
^peritoppttgnaredoloribnsiitetgoopes, & delicia: del^rendae , li.
mentis> lenocinijf^ucilparte^extracaro&fanguis, fufpirijs ,ge«
mitibus, iacrymisi ifiiiiftra,ingcns magnarum turpitudinum,(ce-
Icrumq; corona,'yctisttftimoitt|s;.infratbrta(ns etiam fdrmidabi-
lcsCacodocmonum1emures,niiUc accufationibus; fortaftSs &i(lt-
pcrn^ ChriftLfifbrriftis vultus, nc dicam cxafperari Judicis fcintil-
lanrcsoculi , fcrijscomminationibus. "Et quit impiuseo articulo
itafibi conftabit, vt intcrtam potcntcsrurbandi animi caufas, o-
mni mcru, fcq; ipfo fit fupcrior? & ( quod^aputcft ) falutis negOi-
tiofiHlmnm ncgorium, inrrcpidusarq; impcrrurbarus, quafidc pla-
noquanioprimc conficiat? pcriculum majuscft, quam crcdi pof.
(It. praEfertim fi infirmitatis humana: vircs, fuo pedc metiri vcli-
mus; quaslicttt.erigere potcft Dci bonitas, In extrema fatpruthrfl-
nca,itt non tenetur : maxim'2 fispius ad iras,'& i^ttdldam^effiti.
Qtt|fqttis bic vnlt dedtnare«temaprccipitia, ^ placf dl movte , Mc
finetwbieBsidefiingis Ittbticam impietatis glaciem fugiat,ltebllte
iairiita€epedeni;n^t ; .deniqtte "Vcrmem fnam, moleftom coa*
' fijUinti£i^terpellatorem
' dfliftlliobitum poenitcntix; itafecttriorjCertior^i
de ikiiitcfaa>ibitadplttrcs.
PRO-
Digitized by Google
PROMO NTORII
• MALAE SPEI
LIBEK IL
IN Q^O DECLAB.ATVII.
QVANTVM SALVTIS PERI-
CVLVM FACIAT IMPIIS.POE-'
NITENTIAM SVAM IN MOR-
TEM REnCIENTIBVS,
CONSVETVDO.
ALTERA NATVKA.
Es ddicata cft Poenitentia. fi ncgli- L .
gatur, fi non rcdc fiat, coelum pcrditun.. Diu
ianc intcr manus illa agitanda cil alca» cujuf
^)a6fcurcgna pcriclitantur, &corons. moticnti-
* bus quoq; imptobls, ni(i fcUcitervltiinacecide* tem dibei.
Ititdepatntisiceletibiispoeiiimdo» 'amifli ibnt dificniM-
^coeli» Sttotaiakitisl^tK aEtemitas. vtmeritb*^^"*
coiiim>ftupor^mnedicam an infipientiam^ mirarl pollimas» qni
adiUa tempora ibarn differant refipifcentianu» qnando jam eos
mois extra faunc mnndum coeperit elFcrre; qnando ctiam mui»
uin hoc vnum qnafi oon^inmt» vt difficnltatemlcgitim^ tunc
poenitchdt, augeanc^.
Etquidem» prcter illa capita» ruperiori libro in mcdiunL» II*
produ£t'« >* (upcreft vnum aliud , quod dixcrim fcrc princeps» 8c
poenircntia; admortcm rcjc^«, qu^m maximc infcftumjputoin-
vctcratam mala; vita;, irroboratamquc Confuetudincm. Notum Propter
cft apudThcoIogos, ipsS frcqucntia pcrcandi , potcntijs anim« babitittn*
Vitiumfictt^ &coiruptclamj non quidcm inrc^^. fcd in (mg'
• S . * opciar
Digitized by Google
nt
f &OliQNTOR4i UaLM SpEI.
111.
peccMQ«%
S.Hitrom.
IV.
CMfiiettt-
peccOn-
Ai , quan»
dai» neccf-
£tatein io-
opcrationibas. Hinc aiTuctudine fcclerani*inte]Icduscirca divi-
na, xrcraa4; miium in modum obfu&atur, vo]un.t^s cncrvatun,!»
appetitm diftorquetur, libertasconftringiturj non amplius (Ingu-
la tambcne atquc cjipcdite, fuo muncrc funguiuur /quia corri»A^
ptanuit peccandi vfu, & turbau; fimmiiitaborologiotquodroi^
tulis ferni^iiic» aaf longo llca cjEciiMC vitljN^|mbiilaittbus,oi»i
dinemibrvaieaonpotc^ ^ ; . ' ;^ I | '^-
EadcmracxpiicatttrUlterabAiigeiicoDoddro; quanflir
4if quo nomini&Vcniam mal« din>ofitfoii«s > aut habitusnaticii^
co&n^udinc df;liiK||Mndi. Etrefpondcr: dkmiam^ p^sm^Sk
tmi^trt*^ ixfgrtt tmvtrfitm umSIumu sd Iftmim commtitMc^ f
fUmihm dypofititmem aufit inxnimdy vef^ ttism hAhitnmiJi M^m^fi^
fiienter iteretun & idco mhil prohihett qui» remifii culpa-^remuneMit^
dijpofitiones ex prdcedentihui dftibm CAu/kt^ , oujt dicumur pecttti
liquid, ficut etium remanet fomes poH baptifmunui. Mirabile eft il^
lud, purchriimquc apud poftcritatcm facinus» quodoiim Moyfea-
patravit in odiiim turpis idololatris. Niam poftquam..^ pifcnus*
igncdi\ itu zcii,pol.l iubitum cum De o colloquiumj, e SinaL
montc dcfccndit, fpc^vitcjuciodignabundus indignos tripudik
antis populi fui choros, & vclut applaudcntis novo Numlniy Vi.^
tulo aufco I fcriptuHi tcftc > Mrrifimt IfMiim,. quem fieermit,. mm
huffity & etmrimit vf^^ ud pukftrtmi qfiemJfdrfitt iHUfuum, &deiUt,
mt.ti.pQtumfljfsJfrueL Ncmpc co tcmpocc, qno JMaaki
aqoam acccptnri».cx: totrcnte peccaftia. iiUf tianienatoi atqiiie^
dco in ipibctiam lianftnkdiiaribi bibecent, Mof(et'i^nU
iparfit pulverem > vt Idolum fuum contemaoic difrcMHHytrttBy
i3cliqiiiasinfccciDim.pioijcividebanc^. '^TXv^t
, Blcgans b«c enlmvcn> ima^Acj^ impi^ vt juftifliml* pomli^.
omnis sfomiuMu & inutilu homo,jqui hihit quafi uquum iniquituttwm
nmuKiVe irliqiiias icclcram fuorum, Hyc fcccs- hauricc dcbeai^§-
liabiturus tormentumexidolo fuo^puta habitus pravos ex pecca^
to rclidosi quibusinfclixanimus non jam fcrrur, fcd quafi rapi^
turadillicita; rantb vchcnicntius, quantoitcrata cft culpa f^pius-
Dcniqjcx confuctudincpcccandi, fitquatdam ncccffiras, c6fenit|
pcrdurior,quomagisipfo vfuroboratur vitium, flagitiumqj.Maxi^
mum vcroopusfaceflit, quotemporc hinc migrandum cftimpijs,
Cxperiuntur fan^ tunc (imile fubmcrflonis pcriculum,qua]fe adi- -
K quond^m iibi uifus cft Bzcciiid , quando. bonu^ cu^u. Gcnius^
Digitized by Google
I : . LlB. IL PROOEMJVM. ^ 1f9
pcr aquam traduxic, primum v/^ gd tdios-, dcindcv/^^adgf/tuM; po. sx^i.e^tf,
ftca v/^ sdrenes; ibi fcnfimita cxcrcvit, intumuitque torrcas> vt
pcogTcdinonpoflct, nifi mcrgi vcllct. *' ' .Jj
Itaomninoficquo fortiusapudmortalcs invalcfcit pcccan- y,
di afiuctudo, c6 minijs fccxtricant, c6 propius acccdunt ad ba-
rathrum; prasfcrtim vcro obnoxios fcfaciunt fubmcrfionis, & in-
tcrituspcriculo, fi confucvcrint optimadc convcrfionc confilia, ''^^*
atquc rcfipifccndi conatum, rcmittcrcinipfam mortcm. Roma* • . i
nifapicntisgnomccftadLuciiium : bono temporevti incif iM^ ndm ■
vt vifum efi nofirit majoribttSj /erd parfimonid in fundo eJly non ^ntm
tdntkm minimum in imoy /ed peffimum remdnet. Liccat mihi hax Hiocferi
ad poenitentiam corum applicarc hominum , quipoftquam tota S^eln""*
rctro vita aflucvcrunt pcflimc agcrc, bcnc tuncmodb agcrc fub ftmJ»WL
mortcm voIunt,ciim vixagcndiampliiisfacultascft. Profcdo a-
pud hospcenitcntia in fundoeft; & finon folas fcccs,multas ta- ' -
mcn fccum trahit in imo. quin ctiam pcricula, & difticultatCT*, &
impedimcnta,nc tunc rcdc fiant, quaevltimi$momentis,Iucran-
docoelofacicnda funt. Et hinc, velle laftarc fc, fuaeq,- conlcicn.
tia; improbum vermem, fpccerti fccuturae, fub vltima vivcndi ac .
moriendi tempora, ctebitx poenitcntijc, poftquam vitamomnem
impictati confccrafti.ridiculum eft; fspe ctiam cxitialc. Invctc-
ratafcclcrum Confuetudo, & inimica virtuticft,& rcfipifcentiaB r -
grande impedimentum; qucroadmodum fcqucncidifputationc.^
apcrtius-commonftrabo.
PARAGRAPHVS I. ■
Quantum pofsiL in genere Vitio-
V rum apud mortales, Con-
. . , / S VET VDO,
Agnum eft robur Confuctudini , quia L. s
fecumquandam ncccflTitatcm fcrt, vclut cujuf^uc *
rci natara folct; vnde \ Dodis dlterd ndturd appcl-
latur : & 4magno Auguftino, fecundd, & tptdfi dffd- J^^J*
britdtd ihuitr^u, Ajimt malicrcmaaais plurimis, jua^
S 2i molcftif-
e
d by Google
I40
Promontorii MalM Spei.
Confaetn'
do, altera
Natura.
Bxcmplo
Kbriofi.
II.
Ssenplo
' .• .'«V
molcftifTimam focictatcm pcrtuliflc, cum viro quotidic cbrio.
Igiturvtmaritus,rc€tiusac tempcrantius difccrct vivcrc.tcmuicn-
tumcum, fomnoq; profundcfopitum, ac vclut mortuum,iiumc-
lis fuis cfFcrt,in vctus fcpulchrum vxor. Poft tcmporis aliquod in«
tcrvallum, cum jamcrapulamhomincm cdormijfrc crcdiditjmo-
aumcnrum pcdc pulfat,rogatq; ncmone apud infcros cibum dcfi.
rferct?cum cnim,tc morcantiquo,mortuiscircumfcrrc. Evigilavit
ad hos clamorcs vir; & quia vidit fe in ficco jaccrc, vt natarc polfcr,
non cfcam, fcd potum largum, & amphoras , & congios optimi li-
quoris poftulavit-». Hic mulicrfic triftari, & lamcntari, &pc^lu5
fuumpkngerc, quando advcrtitnullarc mcliorcm ficrimaritum
poffc ; ipfiimquc morbum vitiosa confuctudinc firmamm,in natu-
ramabijlTc. Pcrclcgantcr oliminftrufturus Alcctam Dorothcus>
hatc monuio ; cum AltqHU oppugnAtHTy aut affligitur ah aliqux vitiosA
pajjione &cogitatio»ei Ji ad aEium iltam perducit, & opere completyfit-
su pajjknem illam valtdioremjierii ac robufiiorem adversitseum i tpfi
enim invalefiere eam facit contra fi , & veluti vires quafiiam tUi fug"
geritt vt magis eum oppugnet,& affligat. Hoc fi vcrum eft, quan-
do fcmcl fibi homo malcindulgct : quanta cxcrcfcct difiicultas»
vbi facpiusadmifcritcavcndas illcccbras? ta tum vis cft affuctudi-
niSjVtquafi rclu£lantcm trahat adfolita.^.
Ncquc longe opu&cft abirc. hoc mc qui fupra, Dorothcus
puJchcrrime docctj, cum ipfe fcqucntcm fui tcmporis mcmo-
rat hiftoriam , confirmand^ vcritati. Audite rem mttltis lacrymif
profiquendam. Citm ejfim in ccenohio, Ahbas de finiorum fuorum eonfilio,
Jpiritualium rerum provinciam mihi injunxit. ^uadam igitur die^ ,
'ventt adme quidam e fnurihua, & dicit mihi: da mihi veniam, obfi-
ero Domine , & ora pro iwc-» ; quoniam & ftirtim firripio , & coniedo^
Kyfjo ad eum ; cur tjiud agis ? efitrifne? rejpondit , certe equidem ; ne^
enim mihi fatis eU, quod in communi fratrum menfaexhtbetur ; nec au-
deo qutdquam aliud pojittlare. Ajo ad eum , cur Abbatem noyi adis,
necejptatent-» tuam-t tSi inftnuas ? ait tUe, pudore teneor & erubefco.
Vts inquam, ego illum conveniam , & tuam tpftus neceffitatem infi~.
mem ? age inquit , vt Itbet Pater. Conveni itaque Abbatem , & ren»
iUi totam( vtcrat ) expono. Abbas verl, fac inquit, vt bonum tibivH
detur , & curam tUius hahc^. Tunc ajftmpto tUo fratre , ad Oecono-
mum me confero , ajo ad eum : quacun^ hora frater ifte^ ad te ve-^
nertty da lUi vt edat , quantum vult, nthilj^ prorfiss iUi denegare^
vcUt. FMtebdt hoe ille^^ vt jujfcrm, Non mtUtos verh pojl dief
• - • ' * vemt
Digitized by Google
-V LiB. II. Parac. L 141
venit idme iterum frdter iHc^. Et igmfce mihi iftquit, 'fdtery iterum^
€«pi& furarii& furtim comedere. Con^^erfiis ad eumi cur hoCf inquam ,
Agis frater ? num OeconomHsdenegnt tiht quod petis ? ait ille nequaquami
immo quidquid fetOt libenter exhtbettfed ego potius erubefco, Tunc ego,
erubefceres inquamy de me ? refpondit : non. Veni ergo inquam ad me^ &Ju-
me quidquid vel^, & noli poji hac amplius furari. Forte tune mihi cura^
erat infrmorum& agrotanttum. accedebat igitur ad me , & quidquid ilU
cpits eratyfumebat. Foft aliquos dies coepit denuo furari , & venit ad me^
trijlitia&mairoreconfe^usi Eninquit Pater, denuo furor. Cur in^uam
fnt frater? num denc^o tibi aliquidexhis qux petis? ait: nthil eerte. cur
igitur inquam furaris ? Rejpondtt; ignofce mihi pater, nefcio equidem , cur
id faciam, Dicmihi inquam reverJiy quid agisex his,qud furaris? Rem
Jpondit, aftno ea appono ; atg. ita in"0entum ejl j furabitur enim fabas , pal •
mulas»fcus,ccepMf&aliatdgr*juSfqua poterat inlpenire: qua quidem 0-
mnia partim fub leclulo fuo,partimquocunQjaUo in loco poterat , occulta-
tdt. Demitmycum quid ex eit ageret^ non in^^eniret, vbi putrida& corrupttk
eJf6laerant,aJinoaciumentiseaapponebat. Subjangit dcin hujufmo-
di cpiphoncma Dorothcus : En fratres, quammifcrum fu paffionesha^
bere tam inolnaSy & in habitum prolapfas,
»v Ncmpcconfuctudovitiorumvbircmcrinvahiit, proimpcrfo III,
cft, & Icgem facit. tarde & difficultcr cruitur, quod alrc jadum cft.
clavus c6 firmius hxret,qu6 fixus cft profundius iigTavi manu, (^,n,i,jjji
mallcoqj. Dcniqucctiam, cum tcncraadolcfccntiamalos morcsr* fucrcimus
imbibit, fcrvataddcvcxamxtatcm, afluctudinc in naturam tranf- jj],^""^^,
cunte. Et ftabilit hanc vcritatcm Sapicns,quando mcmor vctcri^r* fcnc».
paroemix, z\x.: prolferbiumejfyadolejcensjuxta viam ftam, etiam citm-y
fenuerit, nonrecedet abea. Quifquisi pucro cxcrcucrit hiftrionicam, f^^'*
ctiam dccrcpitus pcrgct ludcre & incptirc , & intcr fcria jocari. Si
qucm poft cunas, vcnationis, aucupijqj ftudium ccepcrir, itfrer ca-
nos quoquc cum vohiprate tcncbit. Juvcnis qui intcmpcrantcii-
amoribus mcntcm adijcit, ctiam amabit, & dclirabit fl^x. Ncmo
^primis annisalTucfacitmanusturpi otio, vcntrem cpulis gcniali-
bus>.gulam hcrculeispoculis, corpus animumquc focmineis deli-
cijs, qucm non cadcmin fcncdutc fuavircrafficiant. Quacadolc»
fcentcs difcimus, agimufqucgrandarvi difticultcrdcferimus : fimi-
Ics rcccntiteftx.curodormordicusadhxrct quo primum imbuta^
eft. ita fempcr arridct illud homini, cui nlTucvitab adolcfccntia.
1, Etdocumcnto cflc pofluntHebrxi, poftquam e Iongiftima_, IV.
JEgyptioramfcrvitutc, cosinfufpiratam totics libcrtatcm vindi-
S 3 caviu
Digitized by G
I
^ P&9Mp.NTpJLIX M.A^iB SpEI.
Tcfetrimt cavit DetM.< Mam qoia illms populi 'Cibis. ab iftfiintia alTucfafli
~^ * ItUiU; piilanoDiaiitjkmcarnibusApiicibus,rcdkviirimisqu
edalijs>oi;qs vnifaAiditis; pcponibus, cxpis, pocds»aUi;s,cuciiBio-
9 «/* w ^^^^ naaicanti jam ftamaclio pcetioia» ipfuni quoq; delic|U
j'^ . tt jfi^um manna diifipuit j quod i n m^aum fiimiir fnliflnmiijfiiipf
0ngulatisbeneyoienturaigumei»tam» jaaaiauim igjrrnrffliffttffiWL
niam amoriss erran^ibus pcr dciccttim quadcagintaadeb aiiois^^
J2"JP" quoti4icNumcnecc£lodepIucbat. Murmurantis in cremo ple^
J^*t^ bccuIsqucrimonias.JdcmenrctMoyfcs. yttlgm frwmfhmg^Jii^ih
AMamit yit deJiderio^ficUm &flensjun^tii fibi fariterfl^^^juL^Aitiqiusii^
ftiSBi m?*! ^ veficndum carnes f recordamur f ifiium^ quos comedebamm ina
manna in MgyftogrAtu : in mentein nohis veniunt cucumeres , drpepones , forrij^
^^^o • capAi & ^iii* ' anima nofira aridaejij nihdaliud nJpiciuHt •cuU tM^rt tt^
MUUt»%lmft n ■ e% ^ . , ^ t
i anima nofira jam naufiat fuper ctbo .'flo If^tffur.o.
V» Hcm.' procaccm perulantium Hcbra:orum audaciam I Itine
vcrb dclicata vobisgula cft, vtpanis illc, cui coelum furnus, ignisT
amor, piftor Dcus fuit, naufcamfaciat?illcinquam panis, inqucni .
yerirnmc dixcris, omnium ciborum cupcdias, deliciafq» confluxif-
fe? ficcnim vcftrxquondamgentisiapientiirimusRexJibecaiiin.-
pxm Deum alloquitur : AngeUrum efii nmriViJii populum ttmm, &
^ ^***^ ftriumnftmm dtfseU prdfiitifii iSii fim UUre^ mmieieU&mmtiHmi «IM
. fib^etttemy fjr tmitit ptp9rit fiue^imtewt. SeifieittU ettm ttUL ( hec.eft
' yizxsxix)duUedmemt»em^tlttemiitflktheketi9^
vimfiujnfijg voknteti^ eiifiedftifyievMefteMertebetttr,^^^ i^<;r.*,vT5
*; VL Igitur>ytDodorcsadvertunt,mannaolim Hmilc gianis (ac-
c^^j^ cari,quoadcolorem,fapotem,&figuramf daplicitcrfapnitsiemel
lif. in tdf, fccundCim illum fibi congenitum faporem^qualis ineftikccaro. Po«
te^Emd^ ftravcro<apicbatomniaalia,quorum guftum humana cupiditasr'
dcficlcsabar. lamq.nihil vfquam vnquamrcgiisjncnfisillatumfu*
itcx aviarijs, pifcinis,culinis, cujus fi vellct, deliciasnon pcrfenti-
lccrct vilijjj^usquifqi e plcbcagafo; 'iblum vnicumq; dcfidcriuni
fccit, vtmannaillud fapcrct, &nobiliflimospifccs, &omnis ecne-
ciborum carncs, gallinas criam, & pavoncs, & phafianos, & pcrdiccs; dc-
eainium niquc totum illud, quod fi vc rarum in cibo, fivc prctiofum incon-
J^^jjj^ ||imcnto, nvcartificiofumincoquo,orcxinconcitarcporcft. Et>
^iMjn. ctatfanepeiqaam jucunduffl, finc magnis expcnfis, vnumqucm*
4nf iQiefcalorQOyiiEifimta rcperirc; in vnico manna, omncs o*
niQiainmeni^iiliiibatit^^^ pofl[jde^^4^^mque velat rcgcm, rcgie »
&9C cfl^ ruaviterfprci^^^d^pfiUtec
lio-
Digitized by Google
49 . tr». 11. Parag.. L i4i
liogabalos, Vcjos, Akxandros, Antonfos, Cfcoparras; & quideni
in viduparabili» vnoq) paiK. Ettamcn pulchcrrimum hoc cibo-
rum omaium, {aporumq; compcndiuni, manna, n-cfcio majorc in-
folcntia.an fupcrcilio ? faftidivir HcbTJcns popuius. Namquorics
in mcntcm vcncrcpcpones, cucumcrcs, porri',cafpa:, allia ( quam^-
quam & horam porcratguftum in vcmrc in manna ) jam hoc praril-
iisviiuit. Confuctudo vrq;adcbc)usgcntiscorrapitfivc palatum,
£vc voluntatcm, vt malict proprios fapores in nativa fubftantia^
alluctirq, guftarc cibis, quam in alicnis, arq; infoliti».
Idcmnuncmultismortalibuscftingcnium. naufcant diVina, VIT.
faftidiunt coeicftia, pictatcm viriutcmq;£xcutiunt; fedantufin-
tcrim humana, prenfanit tcrrena, virium voluptatcm^q; aucupantur. .
Etquidhocaliudcft,qu^imturpitcr4mannatraTifircadpcpones,& d^,* '"01*"
cucumcrcs.^qui ficutnihil habcnt foiidiratisjira documcntum funt iiii c4)ri/U.
iranitatis, nunquam fatiaturaf corhumanum. dunTincipiunt malx f"(|'iJ"^'**
illccebrachomincmafHccrc, jamipcdantadfinem; inipfovfu fur terrena^
pcrcunt. fluxi funt pcponesac cucumcres ; vndc nati fucrunt, illuc F*fer«o6
icdcunt, quando diflHuunt inaquas^ Sxpc etiam mortem adfci\int>
nec finc clade comcduntur; malum omnino condimcntumeft,
■quoties voiuptati mifccturintcritus,praefcrtim ircrnus. quale poftr
fc rclinquitomnisoblcdatio, cxgravi fcclerc haufta. Quid vcroaF-
Jia, poiri, caepa!, prsftanthomini? nihil fcre prartcr lachrymas ex
oculis provocaras, & foetentemexorchalitn, gravcm<j[; roriuscor-
poris animam- Sed aufim diccEc; co(cicnria omnis,cui vctitae deli-^
ciaelethalcafFricucrc maculam , rurpiorc mcphitim cocloexhalat.
lam vcroadmanna vcniamus,Virtutem inquamjcujusranto VHI»
majus effedcbetprctium, quanrb ampiius volupratcm anrcccdio
dignitatc. Visaudircdiftantiam vtriufq, ? SenccaPhilofophus Ro-
macfapientiftimusjidtc doccraccurariffime, quandobcatam vitam ^^^J'f*
£uiscoioribusdefcnpturus,ira intcr & Virrutem ac VoIuptatem_» ^/^'^J.^V
Voluptds humtieyferVtleiimbecillufn^caiiucum^cujwft-atto acdomiciltumfor' ^„1^^^""
nices acpopina funt. Virtutem in templo intfeniestin foro,in curia,pro muris
fijtntem^puherulentmm^coloratam\callofa« hahentem manus. Voluptarem la-
t)tantemfapius,actenehra6 captantem.circa^halnea ac fitdatoria,ac loca xdi~ Virtuti»
Ikm metuentid^i fnoOem, ener^pem, mero atque vnguento madentemj pal. ^mi^Tii
lidam, fttcatam , ac medicamentu pollutam» Nunquam reBa ihens vri- dcfcriptio.
tUTy quta femper fecuta eft optima, At voluptaa tunc ^ citm maxime
dcleciat, exttn^tnr^ & tddto ejl, & pojl primum impetumy marcer.
Digitized by G
I
144 FAO>iONTO-lLIlAiA.Lil SpEL
Ncrcioquidabhomincgentili dici potueritcxccllcntius, fivc in_*'
vitupcrium mal» vokiptatis , five m commcndationcm probatc
virtutis. Pfofcdo virtus, jSc quidcmchriftiana virtus , vbiquc la*
lK>rio(aeft,ybiqucinfacigabilis> vbiqueiftvi^la, rcgaUs,cxcdia^f
liemo meUiks aget fbrtiaf nano fortiClt patietu indigna » qnlau
diriftiaoas viftuceintaiAtti. Uli niagiftnL>aidDeikgescom|i04
nitur ; fic vivit qaomo4l6 illa prKiciififit. ctiam per vnlncia ^.^{vk
iangainisrivoi» merilioficftatnm poffe»palclimmaifMinim'iDm^
ftatnrasinapicc glocii^quamioiA&aic flMllcm» mipcm^ttc cai*
cavcrit volnptatcm.
IX> Quamquam^ncqlie.virms ablqite.volaptate otnoi, advenft*
paflfefibfiruo, quia fccum adfert (ioceramaflimoictitiaiii, libcrta*
umKstA. tem4ue. Addo; &hu^vitiBquandambcatitudincm. NamvL*
cum Scncca itcnim loquar : qHid prohibet noshedtum dicere libiritm^
animum^ & ere£fnm, & knterritunii dcjlahilemt extrA metnm , extr/i cuffi^
Virtutit ditatem pojitum ? cui vftum konum Jit honejias , njmpn malum turpitudo ?
cinaTotah'' ^***^ funditumneceffe ejl^veiit nclity JequAtur hiUritOi continua, &
UtitiA dtm, At^^ ex nlto veniens, vt qujt fuis gattdeaty nec majora domejiuu
cuptat. Itacft, nufquamminormctus, majorpax, finccrius gaudi-
umhabitat,quim vbi virtusadclavumfcdct, & pro potcilatc do-
niinatur.
Atquc hzc dcnique omnia 9 efficiuatillad,vt vcriiCmi ac (inc
fiico« vircutcm dicctc poflimasfimjiemcmlefti maona; lioc eft,pa-'
niapod Angclos ptimario» qnem (acca pagiaa fttetat Gonrinaifleia
ie» mnwtieU&mmmtmmf &mmt faporu fuM^Bimtm. Mifil crcdc > nihil
dulci^ant fiiaviiks cfttqaietc mentis ;aaimas pcrvirtntcm in mto
coUocatos» omnibnsfiipcrior tcrrorilmat imrftlmabilc bonom^
cft» divinum manna cft;compcnrat<iuc fui dalccdine>mlnatasilias»
dtftivolas, 5c Qon pcffcvcratufasdelicias; qualcs pcponum»5c Ctt*
camcRimiUcccbrxfunt, itcm cxparum,aIiiorumque; (i qux ta*
mco hlc matcria eifc potell^6vocandjB orexis. Etnihilominiis,
pro vitio noftcs mortalitatis ( quod gens olim fecit Hcbraca ) pluri-
miftuncagunt, mannaambrofiiplcnum dcfcrunt, currantquc ad
hortorum poftrcniosfrudus,- hoccft: VirtucisfivcncgIcdores,fi-
vccontcmptorcs, properant ad obIc£Jationum illicitas turpitudi-
ncs. Ncmpcconftictudo illa, quzludxisoiim vnicaquafi rcgula_»
fuit fuasiftfanix, ctiam chriftianosnon paucos, facit ftultefccrc : vt
praiponantvilia prctiofis, nocituraprofuturis.caducasternis, vo«
laptatcs virtuti ; vno vcrbo pcponcSi ccpas> ailia^cucumcrcs, di vi»
no illi^ 6c acAai;co maiuu. Neq;
Innira rir-
tuciriiavi-
maana fi-
mtlitttdi-
Digitized by Google
'LiB« II. Farag*. L 145
Ncq; aliud hinc nafci potcft,qaini ilIud,qiiod apud lob confi- XL
gnatum cft i ojfa eju6 imflvbuntur vmjs adolf/centix /7/.f, cum ipfo in xft
fulvere dormient, Quorum vcrborum hic cft intcrprctatio. ho-
mincmprimis annis afluctum peccato,viti;rqiic, ctiamcum juve-
nilis a:ftusin rencdlutc dcfcrbucrit, difficultcreadcm relidurum. f'?^*
Platle admentcm fandli Hicronymi,qui Matrcm do£lurus,vtrcdtc 'u^Ji^it
filiam jiftiti»t;.
$erimt, ' 4mmm k»mhjlia , ^mu dd priftimm timioremrevocet ? reeens
iefta di0(pfffm%^i fiimei9 dtf^orem, quo frimkm fmhts iff. Po.
eeft& alia e&'(^nteatis mod6 J^^^ ezpUcatlo; nempc, vbi Y^^*'
cadayer, gnvibasfla|^tt!(iston|miimmVftpalcluoiUatam^^^ fbre ft^
rit, cam ip(b qaoq; commofNi(tttn^ ^Et«y|tam non dcleia£fe, in^
olita(ceIera-«. £t qucmadmodum iit>ii rarb cotpori fttaubeseft» adfe!!lum,
qaKiniplisvircenbashxrct, nallismcdicfiinscefliuai doncc tan-' mortem,
demvelatmaiji ItintUla.^, fub cineribus corpurculi delitefcensy^ iepttichra.
ddem tumuletar humo : (ic nimirum diuturnitasaflUemdinif*
facit, vt vitia intra ipfa quad ofta, medullafq)animiB,altis radtjci-
Susfirmata, dcniq;autidcm mbnumcntum cum homineiatr<;nt|^
aut faltem ( fi inmortc cjufdcmcjcpiraycdnt^ dam viyit^ ne^oa*?
qtiam dcfcrant* <t( >
Ethabtfsmcx intcrprctationJs fuJfragatorem, GregoriumM.
cu|usifta cft luculcntafane dodrina, inpropofitoargumcnto. ri- m^i!!!L
tis improlfiycum eo dormire in pulvere^efl^ vf^ ad fulverem eum non de- 9itM44f,
Jererei ideU, vf^adtitortern ah iniquitAteminime cejfare^i tenent tgitur
iiimfrtv£mitfiHitdiiiiS,)j^fi^ ^ quotidie duriores exi-
fitm^&enm iffi itt fndveri dQVmiimt. fttU rtimts^tenmejmvitafintun^
MT. ' Atqtte hftclplacatt'(aeft«<curpeccaiidi afuetudo, altera velut lu*
aatata,citca pGcnitcntiam ingens iaclat negotiam moricntibus ^^"^
]mpijs,majtfs pericttittmiac nili hoc evadant; mairlmam damauaif
'^ttia asternum. Sed nttncVideamiupfrtfcuIatlH .
"'^ fondi difficttlmc, cbnftringaiitttrUtf ^ motjte homiflue&
''^^ ■ qui imnqdajii didicerunt benc; umper confuc* " '
\ ' -^-^ - ^-Vctttntiilal^vivctti"^^ ' '
»0»
Et donni*
PARA-
Digitized by Google
144 FnOlftOKTCMiri MA.LJB Spsr.
PARAGRAPHVS fl ^
Afliicti ncgKgentcr tradarq
Res Sacras, & Veabyai Dei^ ,;
^Quanai difhcuker ad fnjgjem.ycnk
ant, feriamaue poenitentiani .
in M o II T E. • • -
Vlta in rudaeos (orbis nunc communct>^
diiim; turpitudinis fu«,malitia:q, clogia, pafriuidc*
cantatarunt.Qu^alcillud vnu fuit,ci«odM.Aurclium.
ImpcratorcolinicnunciafrcAmmianusMarcciUnus.
'jidrteMLL ^4^S^Sj^^^ tradi t his v c rb is: citm pAUJlmun tfAttfiret, JBgy^tum^
IJ^^I^^ tenfyfaientiutn^udxorum, & tumuUuAtttium fi^ tddiqfefUtJftfg^d^fmfl^^
cbr^i diciturexcUmdpj & Mdrffim4imi!j^ddU iJS^niUtdiuii^sUittr,
vtiMeUfm^simfem:lJicM^ paulaluiii veitiM^K^i^PO*:
iwx^cteliitinio.<fi>l«>fUftaiit«€UciMce:6JiiM
l^aii^i^<icm^tfsvobisd'etcdottsinveal..as qiiidfiiadiriftiaaflif^
38Siis 5cjqiUdemorHio46xosEcclcfiiBCatKolicc£lioi»rcdhenldig^i^
Um Mm» ics.iicmpecos, qui poftquS beneficio vcrz McucognevermttiirsrMt^
JlJJ^ ,^ 0m;/^D£^MgUr^4»frMitJede%tmMeBt im cogitAtumikm fiut&oh/mt,
%^ttt%u\ fmmeJf inftf ienscorcormitifkmueiumfeeJijMf u^^ fsQifitte» ,
Ij. ^noljcitc.6 boni, non vos pcro» (cd malos qno(<lam. parcite.
* ctiam^cbci,ncc vos fcrire animus cft,fcd cx Nobilirarc aHquos>U-
Jarofciliccr partcm.quac mcretur vulnus,im65cindigct,vtianctur.-
Scio pIUribusGcrmanix noftrac provincijs, quanra fit rcIjgio,quan-
tusin Ibcis (acris magniDE I culrusi mcminerunt crNurainis prs-
ccpro,fan6lificarcdicmSabarhi,non tantum populus, fcdnobilcs
^(iJI^^Llrai ctiamiprincipcsquoquc&DuceSjCumajilsfusecomirani. lamq;
■(WiABpu dum facris operarurMyftcs, dum Hcclcnaftescx pulpiro dicit, paf-
/}mnemo vnusdiccnrif <n>cranriy molcftnscft» pendcnromnescx
ytriufciiOrc. noDfoi^^in invrbcmukritcdftiitiviS^jdc^ piacuJum»
intecloqui,fceliisiil^^;omiU&ara^ifios p^rcriptarunt«qu»ti«>
pinm)dilfonefbnt,xcl$ioncinph>n alfnd'
ijpcdacutom^^ptotoram iMfciliiatninyidcre mntam» toti anhr £•
> . Utttium
Digitized by Gopgle
•« Lib.il Parac. H i 147
icntium cflc racrofan^Vum, qiiando loqiiiturcondoftator, fic ^acct-
•dosfacio. Eaviscftexcmpliapud principcsjtrahuntfuamodcftia
palatinos vnivcrfbs, cum gynxcco ad pictatcm.
Scd nimirum,vtha:cpra;didlis inlocis optimacon(iictudo,lau- IIL
dabiliscftiitahomincs alij quibufdam intcrris, fuis vtunturmori-
l)us,faneimprobandis;quiaincontcmptumDEi, diviniq; cultu»,
non fincgrandiinjuriaccdunt.Mcminitcum dolorc animus, qu« jj^^l''
inci alicubi (^piusoculi vidcruntjfcilicct e nobilitatc aIiquos,vtro- tUiodc- "
quc in fexu,poftquam totam hebdomadcm pr^fanis negotijs con-
fumpferuntfVcriuscombulfcrantvanitatibus confuctis,dciicijfq,';
cumdic fcftoad tcmplfi vcncrint,praftcrc6fabulationcs,lcvitatcs,
jocos,rifhs, nugas, procationcs, traftarc nihil; Sc hoc quidcm cx rc-
•^cpto vfu,nulIaq;rationc habit4,fivc faccrdotisinara.fivcoratoris ,.. '
Incathcdra. Dcniq;putatfc abundcfatisfccilfcchriftiano muncri,
ac nom!ni,fi ad confpcftum clcvatac hoftiac^fcmcl atq; itcrum,frigi-
'dimanuglacialcpcduspulfavcrint; rcdcuntcmox ad alicnumfc- . ,
'xum vultu, tcrgoaltari, DEoq;indcccntcroppofito. \
Qu^idnihic rcpctam illud,6 Iuda:i!6Turcil6Barbarrftand?atio$
*vobis dctcriorcs invcni! ctiam chriftianos,ctiam CathoIicos,ctiam chrifliani
'nobilcs,tant6 ampIiCis dcflcndos,quant6 longius ab avita majorum in tempiu
pictatc rcccdunt;qua! fola vcrs nobiIitatis,aut matcr,aut nutrix cft.
"Expcricntiacomprobat,&Hcbr90shodic<J;inSynagogis,&Turcos rantiud^ts»
inMofch3cis,& barbarasgctcs in fanis,fupcrftitioncs fuas,qu4m pof- J^'^^*^
'funticligiofifllmcpcrficcrci ncmo ibi audct intcrftrcperc, ncmo
prcccsintcrrumpcrcncmo (acrificulum pcrturbarc. Er habco cx
'orcllluftriflrimi cujufdam Intcrnuncij, Conftantinopolim milfi iL ^^,^
^^crdinando III. Cxfare; apud Saraccnos , ficut blafphcmia omnts D»mimm
cotraDEVMgraviflimc profcriptacft, itancfas cflcin tcmpIo,vana ^'^^^
,tnifccrcc-olloquia,aut fcrijsprccibus jocofas intcrfcrcrc confabu- ^treS^i^
lationcs. folcrcctiam profanatamfacriIocircligion2,ignominios4 miLet^Mi
•pcccantiscjcftioncmuldari. Hcumorcs ! hcu tcmporanoftratia! ^^'^^"
quibusfronsapudnobiliorcsaliquos, dcCathoIicorumgrcgC) ita c<tmrrM*
dcpuduit,vt non amplius crubcfcant, cum in ccclcfijs faciunt cru-
bcfccnda. nifi fort^ idco arbitrcntur,non amplius cflcpudcndas
intcmplis lcvitatcs, quiainvalucmnt. "
Audiantquapfoimmodcfti,audiantgarruli,vani,profani,qnid dc V.
"TiocargumcntOjjam olim facundiflimusAmbrofiusconfignavcrit. ^"^^'^
Ejlne quidquS indtgniu^f^ukmoriuuUdiyfintcircumJfrcpiyne MudtMntuTy
^eddn$ur,n< rcTfelcnturf circnmfinare /icrdmenfd confifis vocihwyVt hn'
T 2 ^didtmr
Digitized by Google
^ FR,OM.0iNTa&lI;Mi\|.A SP£I* .
MMtimmRege ficrifodmet ftuimbmhMrB^nrumjquiei liimei^ Mmm^
jn%exccp!jp tgnem brMcbkjtit^ adufto corpore mMjtJfe mwft^Uimt met
jUpreim^rodUiJ^gpiM tuiffemm iftdieefi JletmjfitmM ia ptterf
|iif mu&i eremttfid,t^emtme6m* • r i . i • nr>ir
VL Veium inagis vrgct facundidimus OqtolgBfli C&yy ioftyniKI
J» mo» videt^fin q u i tyV olentesdi^titstem^mrwfm.bgf <if ^Wjflifty
de ejpdeiit,qi»omodo ^tos ad fatrocinendumimeeuitf» vt fetisntttrec, jf^id
fi^^^' jw^*"»»/? Hec ego dixerim ad eos,quiSanifor»m*mifmm9(mem,& congrege*
Smebiiri- tionem relinquunt, & Juh horam terribilis myjlice menjky in vandGquentfx
/**^*3* conventiculu occufuti Jitnt, ^uidfacis bomo? nonfromij/jfi Sacerdotif qui
^svmm» flixit ijurjiim mentem & corda,& dixtjli., habemw addominum ? non reve-
reru & erubefcisfcJ' i/iaifsahord mendax inveniris ? fafA ! menfa in my»
Jierijs injlruiia ej},(jr agnus Dei fro te immolatur,facerdos fro te erigitur »
^ Serafhin adjantijextdjsfaciemtegentiay omnei inetfrfores virtittes. fr$
Chxyloflo. te efm fuerdate intereednMt^ignis Jfiriiiudis e emU dejiemdit, Jepfftii
im eretereimtmem furiJic4tiememe»exmmmumdMt§ leterehettfimeHi&mpm
trubtfciif, revereriii& confii^ijlififii^ ne^ DBrM'itbifrofitiim feeitf .U^
eemfiiemis tmmjmdiest teS bmef Cemtmm Jexegints tSuher^ Behemm
hmdmmfe» v$mi&?fiiem heremj&iiffi figregavit Dsrsi ,& htm m
efitre puiiUrfi^i^& in ridicuUt^ &im eemvemtmU imfifmiitt emm fisft
- fieaMtem mmj^rideccedetf pOiifliVtpttihadczt^i
fofkomuhiddU pio c p i I ogo pfcciMb^ m^gAnin robu r ad pcnnovop
dosanimos^etiamobilinatoraminoruriuni. ^jmifffdfrMtresorov^
&ohfecro,neMbfimus4bEccUfijs,m^iitMijf»c9ltofmft9eeufMtifimmifienm
trementes & timidiydcmiffis oculis^mentesfine voee, jAiUntescerde. Am
non vidcs eos, quiJenfibiUt corruftthiU, temforaU & terreno Regi apfiuut,
qukm fint immobilcs, non loquentes , non oculos huc & tUuc mittentes fed
mcefii» tcrriti, Iwrcntesi ExiffisdacumentumMccifitey & fic aJpfiteDEO,
quafi terrcnurti Kcgem accefjuri, AfuUl magu cceUfii Regicum timore id-
Jiere ofortet, Hoc faf^ dicoy& dicere nonceffaboy donec correBos videam-»,
yj Vtinam! quosCvcpropriavirtus,fivcnatalcsfui cvcxcrunt
Materia ^P'^ plcbcm , 5c Hobilcs cITc juiTcrunt» n^j^ vilcfanimas circum-
csNti^iiia^ icuGOXt fed djgnas D £ o ; & ninc ma|iii9cau<^ods fui j^cmoN
aigoli^teii. qnan4o lgiimcttlU>i.in t?mplo.pn^
poreacM* dolor! niuceaclltciQp^|raii^motui^4uccorruptcIa>,vtaedi^
^oil .ti^^^9 ao^ttdmiRltviligwi if.awft^» v# ^iviiuillmis. m^.
; 1 ' l^rijs
Digitized by Google
LiB. 11. Parag. II '\ 149
Acrijs intcnti (intj, vel concioni. Hinc pafllm difpcrfi pcr fa»
cram acdcm, & vclutinplurcscuncos conglobati, ore libcrrimo»
cxaminantcuriose novai inrcrrogant dc flrudis adluxum cpulisr*»
fpedaculis theatricis ; ordinant futuros ad vcfpcram ludos , parant
incraflinum faitationcs, difponuntdc vcnationibus,aucupi;s,con-
vcnticulis > faspcctiam catcllus, fimia, pfittacus, matcria funt long^ ^
confabulationis,- fxptusalicna vitia; fspiflimcamorcs , & amafij > ' ' ...
amafizq>.&amantiuintcrparcsambitio,&rcpudiantium fufpicio» > -
&rcpudiatoruqucrimonia:, & VcncrisacCupidinis amicajurgia.
Hascquc talia grandis infolentia: vcrba, quando diccntis h VIII-
pnlpitoaurcs vcrbcrant (quodquepronumcft) paticnriam quo- •
quccvcrbcrant:vtmoncrc fuaviterincipiar, fcu ctiamcarpcre pro ,
roftris animofius^qujcfcrcnda non funt ; tunc dcniquc nobilitas in p«gMc»i
fcrmcntocft. Et fuit, quaecxGynaiccodiccrct dcquodam, hujusr*
gcncrisvitia rcprchcndentcOrarore : putat mundum fc vcIJc ali*
um formare, fruftra cft ; non mutat hic vultum fuum, niorefquo.
Quothic vcrbaaudis, tot figna habcs.chriftiani fciliccr, atquc ad
virtutcmafpirnntis animi. Aliaiaufa: funtpublice jadlarc, Gynac-
ccumimpaticns cflccorrcdlionis, ncquclcges i concionatoribusr*
accipcrc : cxtra alicnum fc imperium vivercpraefcrtim Ecclefiafti-
corum; itajamaflucviffe, vtnccin tcmplo quidcmadmittantccn- '
furam pulpiti. audirent caetcri dccIaraatorcm> fibi lubitum cflc , fa-
miliaritcr inviccm colloqui, ac confabulari.
Scditdncvcro? anvos, illuftriorvirorum,focminarumquo IX.
portio, excmpti cftis facrn magifterio ? ncque cx orchcftra audebix
concionator, qua; ipfo infpeaanrc pcrpcram agitis, didionc fu^ ca<
ftigarc? noncrcdo; &fcrit vos fcrium Dci praiccptum, non tan- rJ,&paori.
tum Ilaia: Vati, fedomnibus illisparitcrinjundlum, qui formandis bu».
hominum moribus, officium lcgitimcacccpcrunr. iaqucDcuy*, ... .
vt animos addcrct, fortaflistrcpidantiIfaia:,itacumhortatur; c/d^ rfi. js. x;
ma ne cejjes, qunji tubd exalta vocem tnam , & anKuncta populo meo fcelera
eorum, & domutjacob peccata eomm. Cui admonitioni, pulchrc fub- CimtL 2
ncdiraIiamhujusIocicommciTtator,aitquc. Notcnt Conciona- ^
torcs, fc noncflTctibias, advoluptatcs&plaufummodulantcs; fcd
tubas vtclaflficumcanantadarma, ad bclium contra peccata_,,& "
concupifcentias jugircr incundum. Haufitquc do^lrinam hanc, cx
magno fontc Auguftino, qui fupcrcadcm Prophetasfcntentia, ifta
xnonct. clamareeroojubemury&vebementerclamare. ne p.treas inqutt l ^-^/"A
I» cjt» feccatorts tnt^Httatt, ne tatendo pereas ; cr dim vereeumdta ejus con. tU ump,
-/io".i T 3 falUy
Digitized by Google
♦
ifa PROif oKToKii MAt Ji Spb I.
filtif , »vjf confilits fknitmti ne vitlnerM iOius , t^uA cUmMni» wtfltsrc^
foterm , retice-ndo tn fejua enutrttu. Scitu^ quiA tubM nw tmm oUe^M"
tioirM tjfe fiUdt, qium ttf.rwrit ; mw tdmdtUBtitimem fr^^u , fuum m-
firre firmklmnm,
X, Potabic Iik noBiicaio ine jugulam nciim pctcnM
■qu ia etMOi oam liaia» jabciof BodcCbftcs, popalo liMtfegitfai » tt»^
hiiS» ^iT detcftabilc malam obcradccc ; MdWtitas «ncMi ^ipcipto
ccmpto Jbcmmoltiimdevacaifityhtcipltcxcanfit^idciicacqpniii; 6cA
g^^iN- miiii pediiadeiitcoiitfariiim noTi» ac noftratis ccftamenri fan^ifll*
iniPattes>qai iatdledogciiui no mamiatidivini rcafu,ntbil habaoit
non debct runtantiqoios» qalm in lammia -qaoqiic capitibos iacfcpifv ibos
^k^' ^ A«|ocfcaiioc€omplurcs rilendo pnBCeream,ib1iim'i<i me«
prehen£o- dfum prodacOf qiicm paulb anrc allegavi» Chry(bftomam, vi-
rum non tann^m doquentcra , fcd ctiam propoliti fui conilan»
Ccm ; pra^fctrtim quando advcrsi^s purpuras & fccptra pcccantia*
cum animavit izcJus Numinis. Evcnit, vt livc plcbeeula , fivo
SftiuUmm pfoccrcs, argcntcam Eudoxiac Atiguftx ftaruam, fupcr columna
Mdsmmmm quondam porphy rctica , adulandi placcndiquo ftudio, crigc-
^r^A^. rent juxta Ecclcfiam_» j iraquc, ficutmos^habcbatin rcgiaruai.*
^ dcdicationc imaginum, ludi ad cam populares cclcbrari cocpo-
rc > pro templi foribiis i fed non finc magna reiom dl9iiiilMii«
a>otiiracUa » ac mibamcoto. haqnc ChcyibAoaM», queHMid^,.
modoin vnivcrfinL» fpcAacola^ ac fpcAatoccs , cftacccclai^ ia*
ledatns i .ita cdntn Bndoxiam Impccaciiccm» fivc pofMtf cjog''
imtgioem»pabIki icanddi»ma§ni4nc iacommodi prigiociiMi
ocfascftinvcdivam. *>...•.
S di ib- osarmarc in ftatuam, & populiiiidos ? vidc nc ludus fias, vbi rerhic'
floniii7i^ efic-viSi vidc«c dum imaginem petis, Eudoxiam ferias, AoguftanL*
redam efl inquam; oporrct h ic parce agcre:nobilc Gynaeccum non eft paticns>
l^doxTx corrcptionis ; quantb niinus c.iput Gynacci, Impcratrix ? nciT\c»
AigH<br, contra talcs» facilc Jupitcr cHc porcll ; antcquam fulmcn fuu jaciat»
«ntetf>- ipfc ftcrnirurnimis dclicata,nimis infoIcnseftmajcftas,qaasdiade->
mati infidct,coronirq,.Sed noftcrChryfoftoraus, iatcrhos non pt- .
nicosmctus.illiuscontinubmcmor, ci.i ma ne cej/es, qugft tubd exdt4L^ .
vwr/w/«4w, ncquaquamabftiric dctonarc advcrfus Eudoxiaf ftam^.
am. doncccaufkmruamcvicic, tulitqucdignum opcrx prauniam»'
"lcilicet exilium grave ; fed meritoru , glorisBcii novam ^minaciimK
Ica 4caique,c^ Eadoxi^fiiaot^^vlcta VicOMCCte oon potf^.
Conr
Digitized by Google
•- LiB. II. Parag.il
Connatitinopoli cxccHincxulaturusquidcm, fcd triumphataiai^
£ mu J dc i m p ro bi r at c.
O ! fi hodiccjuc fupcrvivcrcthic faccr Pontifcxliquidpuramus
agcrct, vbi intra tcmphim vidcrctindigna ficri,qi)x fcpiuscgo fpc-
Aavi>quando criam pari noluit infolentias pratcjus foribus cxcrcio
tas } £t obfccro, Ci (Vans ipfc in cathcdra^ audirct aliquos cx ordine
£qucftri>autc Gyoxcco aliquas» clar-iinme confabulantcs, cum.»
grandi prz(cntium, ipfhifquc Oracoris moIcHia, crcdimus diflimui'
larcr? fialiasconfpiccrctgcQicuIari fub incrucatominTxfacrificio,
&mutuisngnis, rifu, vollicationibus,colludcrc, crcdimus conni-
'vcrct? fiantc diTiniirimum Qcramcntum> inrucrctur volantcnL*
irnius inaltcrius caputcxcuffam pajmam,pugnumq>>arbirramurfi>>
Jcntiotranfirctlcvitatem ? fi.confcGraturus in ara fiicratiflrimum^
Chrifticorpus, fanguincmquctoriusorbisprctium, cxcipcrct ali-
quasintcrcachinnos& jocosi aiijs diccrc obvia infanistvcrba^dc
ilultiamorisindignos Icrmoncs ; fi vidcrct dtvcrfi fcxus ad invi*
ccmcoIIudcntcsnidus,nutufquc, procationis figna : fi inquam^
ha:ctalia, Chryfoftomus noftcr, ipfc fuis oculis aaribufquc pcrci:
pcrct ficri in tcmplo* & quafi cx confuctudinis Icgc ficri , & k pluri^
bus vtriufquc fcxus cx nobilitatc ficri,«5£ ficri dum fcrvct io pulpito
Orator, faccrdos iii facrificio,cum fumma amborum indignationc»
putamus taccrct^ & vclutpi-fcis obmutcfccrct? nonfanc; fcd pro
dignitatc Vcrbi divini ,myftcriorum coclcftium authoritatc, im«
munitatc (acrarum aedium, totis vihbus dccJamarct^ inculcaturur?
chriftiani nominis, fidci , fabbathi , fcftorum dicrum ardinTimanL»
obligationcm. Ncqucdubito, vt incaIcfi:cretnobilitati ad picta«
tcm animas, fulmina c coclo, flammas cx infcris cvocarct , combu»
fturusillaprofanatacrcligionisdcdccora; quaectiam in poftrrisno-
bilibus.Majorcsdamnarcnr &:parcntcs,fircdivivi imucrcntur ui^
fiiis, fuavclutprobrii ^ii^j ua^i-i. c*jr'j^..'..yAj
Erncputcs, mcram cflTe conjc^uram, qliam cfcrochtd San-
cii Ghryfoftomi facio-; hcm tibi, ipfa cjus vcrba allcgo , qiiac
olim in cathcdra Antiochcna , ad cifcumfufam_> cx omni or-
dinc, ftatuquc concioncm^, prolocutur' c-ft ; aui-cs qua:fo be-
ncvolas pra^bc tatuo Antiftiti, & jam intcr Divos rclato. Jta-
quc Chryfoftomus gravifllmam audiroribus fuis quarftionem.»;
movcf, fupcr corum fclici olim , autj infortunata artcrnirato.
^uot fffc pufA/u(inq\i\t)mcil»i4te mj/ra, qut ftihi fiant? Hacfcrat
f uin iiio, axu>aita.mulci^udo, ^ayitatc argiin)«qui. ^( vir fat^ <^us>
XII.
QniJ fie«.
ret^fihodit
videreta-
liquonim
levitatcs,
Aib officijfl
diviait ?
1
xm.
m*m. 40.
Nomerul
prjrdcAina/
torum par-
viu Aiitio>.
fhijf,tepo-
re S.Chry-
foftonii.
Digitized by Google
X5S Promontorii Mai.j»S>ei*
«
poft brcvem morulam ,prorumpit itcrum in pauculas voccs, fed
faduras majora vulncra. Infejlum quidemefly cf/tod duturtis fum ( vcr-
ba fuQt magni Przfulis ) dioLm tAmen. non foffunttm t&tmiUihtu,ccnium
' mVcttin^qui fihentur; ^»in& dehudtth/to» . } '' >w;
Zly« .O Chry foftomc ! non amplius aurcafaobis Oiator efls,qatQ^
do tann fiefreas loqucris fenteiitial^ ItiiiCL ver6>adc6 fteriUx «ft Ai^
ciodiia» vrbiam popuIoOIIiasay Tt vizcentuai aniosas coelii Hlial^
la fitf QS?^*^^*^ obiccro id probatindidji^ fMflipc dodbM
potiifimttoi. infigni iUonun temponim malitii» ftlncndibtlldiA.
tui divininegligentiA; qasmalat •qnUAntiochenos ferc omne#
occnpavcrant; confident^raireveravitcoram Fontifex, niii ad fca&
gel» «xlierin t» adeb^ue 6c corrdptiflimos morci • oftitan tiam^
renun faictamm ezaerint, vix omni cx vrbis numero , centt^n Itnt
roiadbeatabeatarummentiumdomicilia. Fallunrurpropterca;
quifandiPatris cnunciationcm, accipiuntabfolutefad^am, qualti
ccrta rcvclationc intcllexinct, ex tot millcnis Antiochia;, vix fupra
centum faivandos. Qua: cxplicatio, nonrarooptimis quibufquc->
hominibusfraudifuit, & materia ineentispufilianimitatis. Hypo-
apothcti- thetica cdigitur D.Chryfoftomi pronunciatio» fivc>ponta cum^
• tacitaconditionc; nimiriim , nifi tanta iila multitudo incolarum^
Antiochcnorumrcnpucrit, atquc incapitc vtroquc fefc cmenda^
vciiti probabilidim^ conje^uri futurum, vt cxce|>tlipauculiSj re*
Uqai Mnnct^ffftant» ft lempiternikm. • Id nefietet.-llrMi^ adlabo^
Imvlt?stlofi0i'mnivlriimitatofr&bmm>qaigr»viilialleo^^cr1fle^
4o» tan dltt ftimm miidit, donec artfficils Ibi dndM , notfenii^^
ftqttatar. Ita plani. Magnus Pater,giavi(tlinis (eiltentiii,vclatinaP
lco vibiBto, conanii eft looi aadiroiciiid emcndationem lledcfll
pi«lbrtim verb ad finceram dcvotioncm> & lcgltknnm Deibiltaiil
in templis pcrlblv^ndiimi^otempofepiKccptum Eccledas vfg^
Excipiamus itcrumejus veiba>apert&iiontant&maarie»fcd ftmclj»
te{»ficliabent.
.XV. CcUhrdtur oratio'. orripjesjacemfegnesijulifenes&fenesyridettte^teli^
; chinnantet, coOoquentes ( nam & hoc fattum audhii ) & alij s detrahemti ^
• - fk^r genu$ poftti. Acpaiilopoft: fndeo inquit rurfum, & ulios loquentet
re^9s f dumorAtiocelehratur i eorum vero leTfioret , non /etum dumorath
• ». fer/icitur, verum dum & fucrdos benedicit. Hanc fandifTl mo viro quc^
limoniamcxcuflTitjuftaindignatio, juflfit^uc exjM-obrarc fui rcm^
^ poriscorruptcIam,&colendi Numinisignaviam rquinctiam faxe^
fupcriocttdemcordatUAdcrc. HiuciS.Chryfoftomoprofcaa^
c(k
Digitized by Google
rint.
• • LiB. IL Parag. 11. i5i
eft hxc cxclamario, fufpirio plcna& admiradonc , ^cvclutvcr- NifircllJ-
bcris inftar: Orcm horreKdam! quando faluserit? quando DEr.M pUcom ^^^^^^f^^^
re potfrtmu4? Atq; vtindccentiam rci, magisantc oculos poncrct, cultumbei
dudafimilitudinc ^ ludis, fic cocptum firrmoncm profcquitur. ^d rciigiofiiis
tudttm frocedunt militares homineSy cr oynnes compoftte videbu inceden- ^^^*^*^^*^'"
teSt negleUum nthil. Sed fcut in vario ornatu cr pi^ftfra , compofto-
rum ex fingulorum ordinXtione ^ magna quadam repente reddttur harmom
nia^c^ confonantia -^ itidem^ hic vnum fcutum , vnum caput habtmtts O'
rnnes. fi quid vel minimttm negleclum fuerit , totum est negleifum atque
corruptum,& multorum ordini,folit*s nocet dijfolutio. Et id profe6io tre-
mendum eH, quod huc non vents ludum, aut choream obiturtn, tamen flas .
incompofite ? Ncfcis quod cum Angelis confiitijli ? cum illis cantas , cum iUit %
"Devm laudis : &Jlas ridens?
Scd vt rifiimcxcutiat, itcrumChryfijftomus mallcumcxpc- XVI.
dit,itcrumincudcm parat.itcrum fcrit argros vanitateanimos, hoc (iuinam
vcrbo. quod fulmen non torquctur, nontantitminifios, veriim in nosj hom»""'"
ttonne mirandum ? funt enim ifia fulmine digna. Validusomninohic jj^n rful-
fucriti^tus, quando intonantc f^cro Anti(fitc, non tam fcintillae mine?ex
profilicbanr, quim fulminacoelo cafura mctucbantur. Infert hic chryfofto-
opportunc Cardinalis Bellarminus; fi fulminc digni funT,qui tcm- mi.
porc facrorum colloquuntur.aut ridcnt: quo fupplicio digni erunt,
qui tcmporc codcm,ocuIis Sccordc fornicando, vcl moechando, ^J^^'**
tcmplum violant. Atq; vt faciliusfcrrum ccdit,ciimcalct, fimulq; m,tmco-
fabcr ingcminat vcrbcra; ita Chryfoftomus mallcum rcpctit,itc- immt*cMf.
tumq; Antiochcnos audirorcs, vclut fupcr incudcm pulfat, jam ca-
lcntcs rimorc immincntis fupcrn^ pcriculi. Ccrte graviscft, &
plcna fviverilibcrtatis fcntcntia, quam magnanimusPatcr,& pal-
parc ncfcius, inhunc fiibjungitmodum. • - «
5 Nonne tanquam noxios ? nonne tanquam corruptores? nonne tanquam X VII»
perntciofosy & perditos tates ,& innumeris plenos malu , ex Ecclefia dc- .
cehat expe/lt? ^uando ifii ridere drfinent , qui m horroris horarident? digni cx«
qu.tneio a nitgis abfiinehnnt , qui in orationis tempore loquuntur ? non pcll^ '
Jlantes reverentur , nonDEVM timent? i^n non fufficit nohis mentu
7tegUgentia-3 ? neque qtihd orantes , alio circumagimur ? verum & fuh-
repere rifumoportet,& ingentem cachinnum-»? nunquid theatrum^nt ''
prafentio-»? Ncquc hic fiftit Vir divino fpiritu plenusr*,- fcd vt
ifta tcmplorum dcdccora, hasreligiofa: dcvotionis pcftcs, coclc-
ftisirritamenta furoris, c facris locis profcribcrc, pcnitufquc cli-
tninarc poflct, in tam pi; laboris focictatcm, ac vcluc commu- '
V nc
Google
144 PRO>tONIO&XlMAl.JiSP££.
Disnire- rubfidium , omnium fic opcram poftuJau. Ttt }uveni$ sdefp
J^****^ ve^ finex tncrepa eum ^ideris , accuJa vehememtuis, Si mqm toUrsi^
Vidcofmm vQCi^ minAre^ qud tiu Junt fxkHK^i & fi, fud ^sdvtf^tmm,
te fuem iMpid fuere, omnes frorjut fuMit^tonJ^irMgNu Bt paalttS
lilm iAlfTa^» ^ ^ *oeni , m» reeujh , dit. mibi , rMt mdmf^Jinm*^
WNtis ter^neremn pojfum-y pAreit<^, Deniqpo totum^ hoc 9X%^
mcntam conclodio (aceii. Pontifex, cum rolcnai iS^vu^ & ple^
na rcvcritati» piojtcllationCf. Fmefifir, qtMi JmJicimm vM. etei$. 9,
& eondemndti»: & vos Deo Jam tride, fi. tumaltitsitfim vf»
dettf, iiekitfteitutit^ mif^ftm^im wmjfer^i nMffifftifretttmwtm.
0 EatnuncatiquAsf* k. iudignabundus atram bilem evomaft
in Ecclcfiaftcn_, quando pro roftris invehitur in pefllmam eo»
tum confuctudincm, qiii totas concioncs, tota facrificia-<, dic-
biis facris, lcvinimc abQimunt^. Rcligionem inijcit S. Chrylb*-
ftomus, vt concionator difriraularenon poffitprobra, quibusNu-
minis Ma;cftjspccitur. Eat itcrum allus , & aifirmct Icvcm illam.
lcvitatcm cflcj» quxlbbdivino cuku, nunc fcrc comniirtirar*
totaqucftatin nugis, jocis, rifu,gariulitace : facilcm hacc vcnianv
niercrij ncquc digna clTc graviorc^ ccnfura., velut fara vfu paC
Mnlbi» iim rcccpta.,. ScdabnaitAntiochcnus prd»ful, ncgatquc lcvc^
Mmpii*^ cflc» quidquid diebus dominicis, feftifquc ( citaa D«o litamr)
^i^m'^!*. contnchrfftianam pcccatut dcccntiam« cnkum^nefttptemcMt^
^taStm icftatif i fivc cadiinois idfiat» flcvanji confiibaladonibtts» fivea^
4>* lijs qoibuican^ne petniantifs^ <^as omnesiandifiinms Pater,
ad:<Utemm aM|ui> iaaj<jae indicij iibmtas^ rem. kmtmtdmt^ ^
fe/Ut». QgiAetiam» authores ejufiiiodi nngatam tc levitatnm».
tanquam noxios, pcrniciQfos, coeniptores aliomm , putat Ecr
clcfid pcUcndos cdc, ac profcribcndos'. Miratur infiiper D e i
patientiam, cohibentis fua fulraina, quibus jurc mcritb irrcicv
gioniHmorum hominum infolcntias,contina6ploftesc*ili<cemplift
^Qtcft.cum cladc quoque adftantium,- nec facit.
XIX. Demum vt vcrbo abfolvamj tamgravc\ ifumeft S.Chiyfb-
ftomo piaculum eftc, tcmpus on\nc, aur penc omne, quodcon,-
bb?"i^ fccnmdum cft dcvotioni inEccIcfia, pr»fcripris dicbus fuff^urae
mutotdi-' ri tfEo, & pj«poftcrc in vanitatcs, nugafquc transfcrrc; vt iar
"rf** tci^figna reprobationijr*, caufasquc damnationis numcravcrio-
' ** Cunvcnim ncglc&us divini ac dcbiti cuitiis, fcu(quod tantui»-
dcm cft ) iiXGligiora.puercntia«.^qA)ni|S.4ic.voc^ fub
^ iacti-
Digitized by Google
• • LiB. if. Parag. 11. • ifi
tlctlftelo hltGtt l ^tto diknb Bdtlefia|prarcipitoiL) fit letbalr cnm negii-
tatum: ncccflarium cft. vt, quiiquis airucvtt co tcmpore vant j^j^^'^
traftarc colloquia, incptian^uc j quamdiu himc morcm tcncoi
habcatqaam fafpicctur conjeduram fui intcritus, & qnod mc^
tuat pcriailam, condcinilatioiiis artcrns. Atque frvc cx mentcJ»
D. Chiyfoftomi.
* Qnpd fi vcro ctiam Scrvatornoftcr, Dft filius, arpc£l:abili XX.
forma rcrram rcvifurus, ccrnercrca in tcmplis ficn, quacalicubi fi-
unt, nobilium Catholicorum protcrud liccntia, fivc virorum, fi-
vc muiicrunTL» ; crcdo iuftifiimi doloris figna darct, quaiiaolim '
Icrofolyms cxpcrti funt nonnulii. fic cnim faccr Evangclifta.^
mcmorat; intrsvit jEsrs in temfium De i , & eyciehMt mmtes *otmm ^'""^**
liemet & ememtft m tew^U, & ntenfts mmnmtiernhmt &^ csthe- y
idrst vettdemmm e§hmUt, evertit* Caufanu nuti , tamqne^ in*
^liti apndChriftnm rigoris, pulchr^ afljgnat Venerabilis Beda» ^
tn (equentemmodnm. Difiri^hmmmeriuvitieitu exeremst^ eje* T^^/*
Itft^ eemmereiA rerum h$im4imrmm Je dcme iSku , 4tt fMS divinMt ttm» nm-y^
aim res agi , htftim & MuieMet Pmo «gerri , verhum Dei iegiy du-
dtfif & detgttMrit frdcrptum er^, Et quidem tredendnmeH, tjuhd
ti tenium vendi, vel emi refererit itt temfU, fu dd minifterimm ^SSi
temfli ejnfdem, necejfaria ejfent , juxfe hoe ^»d dlias fn&um legmns^ ftusodcrit
ettm idem remplum inqrediens^ invenit in eo vendentes dr ementes , & bo- """^J^i^
T T.f , <y colHrnbas; qnia nimirum hic omnia, non mft vt offerrentur in domo ^^^^
l)omtni,eos quilonge venerant^ab tndigenis cornparare credendumefi. Si liulcos»
ergo Domini4St nec ea volebat venundart tn templo , c^ud in temflo volebat
ojferrit videlicet propter Jiudium avarttidy ftve frauduy quod proprium
folet ejfe negotiantium facinui : quanta putas antmadverjtone puntretyfi - • • •
invenijpt tbialiquos nfu/,vei vtmiU^puovmmftet, Mtuifetiiibetvitie
'manciptet9tf
Attdianthcc iilt e nobilitate » fexils vtriArqne homines» qni XZL
'omnta eiplodnnt Concionatoris hoTtamenta;qu i q a6d meliorem
ianguincm cafoft fbrtuni ttaxeflnt, voiunt exlcgcs efle, atque
impnneintemplis pndendas infolentlas patrare; quafi yetbnott
ijfd^m divinaram Icgum carceribusconftringantur, quibns plebei.
Et lanc non incitat ad peccandum, fed abftrahit chriftiana Nobili- SgeSSS,
•tas. aut fi ^ fc ipfa dcgcnerat,in protcrviam quaeiibct audcndi, ipsi- quo cm
qno (accrrima Numinis adyta_. lcviifimi dehoncftandi; nimi- 'i*^
mm mcrctur illa fcvcritatis flagcUa, quas olim itcxum C h r N
t T V s krorolym« eipcdivity in tempii Saiomonici profanos
V a . mcrca*
Digitized by Google
PROirONTOEn MAliB]$PEI.
mcrcatofcj. Qua dc rc fic mcminit D. loanncs. Et prope ersf
Stdm.i. 4 9. pajcha Judxorum ; ajcendit J e s y s lerofolj/mArn^ , & tnvenit ii^
tem^U vtndtntes boves & o^Us ^ &colmmhMf, & numtiUrios.fedentef^
eism fecifptt qHsfi JldgeBim de fmmnUt ^ wmttes ejeat eU tempU ,
,ves quoqne & Avet t & immmnlMrhmtn^ efuditns^ &menfitsfuh»
vertit, &hk tmi eobtmint vemMMnt^ dixit : msfettt ^n kitte ,
titiitefiuwre^dommm^fMtrifmei^dommiL^m^ptiatian^. Smordsti
fimt veri difei^U eijmi, ftin fir^ftmiLa elf^ :^3m dmm tnit eomedit
ZXII^ Fitctiam hodicquc, \ t nonqunquamChriftus animadvcrrat
flagris fiiis» hoc cft»iionminimis pocn is, in cos nobilions Ck^guitm
morralcs>qui tcmpIaprofanidAmiprofanant, faciuntquc cxdomQ
De I, domoOrationis, domumncgotiationis, confabularionissc-
^wapud dcni, Icvitatisconciliabuliim, cachmnomm nugarumq,- convcnti-
«^riftiaoos. culunijaufim diccrc;criam quandoq; Vcncris lupanar. Dumautcm
^rii!**ua- ^*^^ frontc, mctuqucaguntunintcrcafoftc arccs, & antiquii^
cnriaem fimorum natalium domiciIia,ingrcditur Numtnis vindcxlucs, Sc
intcrpccora mifcram ftragcm cdit. mox&pruina, & grando, vc»
lut cx altiorc impcria ccHifpirantcs, agros fxve dcpopulantun..
'# fortallis ctiam inccndium domcfticos larcs corripio , 3c cifufi
ioQge latcque igncs, damnum faciunt incmcndabilcA Qupd
fi cradclismorsaiacritnumenim malomm^jamquc vnamex c|m*
dflimis capitibns abftulcrit ia IpoUanL** plena omnla qncrelit
fnnc;» & tota nobilitaris vicinia-» » in^ luda ac (qnatoce eft. aii*-
diunmr.qnoqne.noa (emel tales lamentantinnL ^uexete nobU
Jiunu* ' . -
XXIII. ' O mi De V s ! qu4m gravis manus tua eft ? qn^m non fum ft-
•^endolahimitius faltcm fuifiet vcrbef>minota vulncra : fuccnm*
bunt humcri adveriitatttm moli. O nnnquam crcdidiflenu te
.T " mi D £ V 5> ha:c tus in me tanta feveritatif* exeropla^ demon«>
ftraturum.»; & obfccro» iftas piagas quomodo commcrui i an
ipfc cgo advcrsus mo, in viiidiclam_» armavi tuam indulgcn-
"jiir.icm'" tianv. ? dic mi De vs, quibus modis,pcccatis, ofFcnfis' ? fcd cef-
flaficUa. fa tandcm, a jufiilHmo Vlcorc fa^i fui rationcm cxpofccro; ti-
bi culpam mifcriarum tuarum imputa..; domi tuae nata cfl: hjcc
omnis poena. nimirunij, quia ( vtcxtcra taceamj totics contra
icligioncm Deo dcbitam.violafti in tcmplisdivinum cultum.qui-
buscum dicbuscxfolvcrctenebarisiturbafti ctiammaltati facrifi-
cantcnit in cathcdra diccntcnu; & qttidem fplius libidine garru-
... . . htatis.
Dcdarant
alu & alia
Digitized by Google
LiB. H Parag. 157
IkatiS) vaniratis, infolentiac, vcliitcx privilcgio nobilibus conceil
fo : hinc fldgclU& vcrbcra Chrifti indignantis,in tcconcitafti. &
habcs difccrc, cx ciufdcm amantcr fjrvicntis dcxtcra, nihil k nobi-
licatcinfacracisxdibus, Hvccontra majcfl^aceaidiviiiiifimi Vecbi»
five a^gclici Cicrificij digniuteai fieri , qirod incef levet noias n»
, potari poific < ^ ■.:. '<\tr - r - . * - ' j
;.Atqa€VtvideaQtottnes^nobilittincen(a,qatbiisiepeccatis XXIV*
Involvantf quantam<iue pro confeifione materiam cnmalenr^dani ^'Jf^'^^^ •
vclatezftatalegeydiatincqae dftniuetadinis vfit» tempas •mno Abmlif!'*'
iacris diebus, facris in templu peiulan tes> intcr garrtttones & jocn* >
■laresrirusabrumunc: ajo prim&meos delinquerc>contra ilhm Na- a^i«2Z
miais vnivcrialcm fandioncm ; mamkt^ vtdkmSMMht fim&ifices. ligenter
itcmcjucaltcnimillud Ecclcfis macris przccptum : fierwm Miffk JSSim
officmmjdiehm fiflisre^^erenter Audlto, Qmbus vcrbis, cx communi Dej.
Podtorum,fignificaturfoIamcorporis in Ecclcfia prrcrcntiam,finc
anima, hoc cfi, dcvotae mentis fcnlli, Dcum fuuni ilIiccoicntis»nc-
quaquam fufficcrc, imo & contaminari Icthali noxa. *
Nafciturhinc monftrofiiNoviras,<5cnifiinrercidaturante^a- XXV*
furitatcm, plurimum nocitura chrifti.inac pietati , ipfiufquc divini
ycrbiantiquililmatmajeftati. Nam fi pcrrurapat deniquc impu- no\'-°"ri^
dcns audacia» & nobilium diftindi paftim globi , confufis vocibusr' & monftro*
ObftrepantdccIamanti,quas facics tcmploruoi crit ? quiii fruAus^ MoTicap
concionnm,a{yid ptebem impcditamandite \^ & quis dentque di«* ^
ceadi animumiiabebit \ pr;eicrtim il monuiile de pctulantia:, capi-
tal ftterit,^ qncdam vciut apudiUuftriores peribnas» jatisiiiiUibcr-
tatifclac imminutlo \ De icandaloquid dlcam f icimosrquanta lit>
exemplornm vis » prseierttm quando magnatcs pnBCcdnnt f &ciJi caiMaii*
rcquicurancccuntcsplcbccula;dcc6amplius, c&m illud, ad qood
invitatur, fpccicm habct alicna: authoricacis, & magnx. Si igicun.
populu$»itwbilitatcdodusdu<^lufquc,ad eadcm in Ecclcfijs io
applicaveritexcrcttiagarrulitatis,aliarum(ji nugarnminfolcntias,
Dcum i(ninorr.i!':ni I quantuin vulnus fict rcIigioni,& VcrboD e i?
confcnticntc ctiam D. Ambroiio.. cuni ait r frequens fermo eji ycum
fturiniA ranarum murmura y religiofi Aurtbus plebis obftreferent ^ fncer* fii^rwftmj
dotcm Dei frAcepijfe , vt conticerenty ac rclferentiam ficr.t deferrent o~
rationi tunc fibitocircumfnfos Jlreptttt^ quietfijje. Stlent igitur paladtSt
Aa/w//w/w»7?/f^«/?/.'* ncq; facris,dumintemplofiunt, dabunthono- .
rcm ? Scd & iftud , quantum cft fcclus, five contcmptus Dci > fivc
Acrikgium.^aammi)uitapc;:fuadeocosomiicsi qui frcqucntciL. * - -
V j i^ioniti
Digitizeti by Google
i5f Pro^moktorii Maia Spei«
BatioBc moniti proconcionibus, vt,quot^f>orc DeuscxpMefcnptocoIitaf
eontcni- Ecclc(ia,auc orthodoxi doccnriir ncccflarin adfalurcm, ranti-
ptus UCl t
five cujuf- fpcr fibi lcgcm dicant dc filcnriOimcntcmquc ad coclcftia eriganr»
ncqnccum pofTunt.faciunt; autcontcmptorcs clTc Numinis,&fa-
ctiicgos divinicultusraptorcs,aut iilis proximos ; atquc hoc no-
minc dignosin quos Dcusanimadvcrtat. Egrcgie omnino Scnc-»
ca: rej^ndetur ia Jicris proftnad^fcermis nonomni/t lieere innnguU
Umec^lA^ ( «tf/^ow^/» ^MMi imjfofitum efi ) fujt fuh calo , ^ cotijfe^u fiderum Itcent^
f. dt B€it€^ i/tfuntm finHtfpnf Dn^fudemmon fotefi fuert , tfmemMxtHi9wmfiuLk
f^**i* dhfwhmfofiiitifid mmemfMMiiur,^uUtanqu4mDe9feth,
XXSh Aliud gxaiulis peccati capat eft> ^vts ftmm lj»ififittliQiil
ignoraltia,quaiti atfedtre videntiir omBes illi nbbilcs» qui Vtro<{} firx
&itt,da in cerapt Js i|uit4a€ras<xkortaf iones negligentiffiint& dfffi*
ttttlaac; flccnpacico tcmfotse > firt volis, vanls , indignis. fa nimc
^ eA^taitisDo(lr^infelicitas>vtaMiltonimliberlnobiiiam,Teintcnni
Itaitoae laftentttricis» fiigantlevitatcm. Doccnturcantandi» faltandiq, ar«*
liravis tcm antcprcccs: difcunt Amadifittmamorefciuc, antem6dc(Hant'
m^iitjil *c fJlidicitiam. dclc£lanrarctianiparcnrcs,cum vidcnt filios fuosr*
dM. bipalmarcs, )am fimbriaf as pucltarum vcfies, poffc pulchr^ cxofcn-
• lari. parvulos quoquc fuos fcirc capillum frangerc, & nd muliebrcs
blanditias voccm cxtcnuarc,& molliric corporiscum fccminisccr»
tarc, &adobfequia ftarc parvulasamafix. Hmc tcnera: jam nobilt-
tatisporifTima funt ftudiaj catcchefis, ac do(f>rin:E Chrift:ian3C, ad
lalutcm pcrneccflarix, poftrcma cura. Adolcfcit interim charaJ
gcnitoribns fobolcs & cum tcmpoVc novis vanitaribus, merifquo
imbuitur dcJicijs, fcmpcrignari coelcftium. Itaquc fi deindc,cima
Viri&Matronx funt>coBrinu6>ac quafi pro confiietudino, Det
VccbamintempIoprMetettnt,a«ditores non condonatoris» icd
f^^A fi>cietatisIttdicrafabulaatis;proii.' quanta fenfim infcitiss callgo
t^. obtBcc animum ^ Hlnc evcBire (blet; vt defeftu debtti muftotief*
«nnento. ptopoiiti ac dolotis» jA: confefltones vitlofas fiiciant > 9c qnod con«
ui^oem*' ieqttitttfv iacriiegascbmmunioaess oomi^btc error , eftignorahtiA
C|i«4ijts rcrum {acrarumiqiiasficutiatemplis ex Verbo Dci difccre po(^
(ent>itanoiunr doceri ; malunt toti In nodc crrarc, qu^m fc docilts
pfsriiere difcipulos Vcritati«radiam4ttcdtvin«lttcisadmittcre ta»
cendo» &au(cultaiido.
XZVB* Atquc hinc farale nafcitur ipfis fn mortc pcricuhim. nanij
cuni exoraculomagni Pauli,^?/ fidcsex duditn^, tiuditM autem perver"
Muukiu kum Chrifti', puta pci pxftdicacioncm Apoftoioflim» ( aliorum quc» '
'^* ipfis*
Digitized by Google
LiB^ II. Par AC. II. ! IS9
ipfisinmmKrefucccdcntiiim Jqui vclurlcgati i Ghrifto mifli,cius cw.i
doarin»mvu4gam: raanifcftum cft, fidcm apud cos jam moricn-
rcs,pcricuIosevaciliaruram, quicjusdogmata , ncquo infant^^
haurctuntincatcchcfi,ncquead\ilti iaconcionibur". Diccs tu
illistuncdcparandifcclcrum fuorum cxpiationc apud faccrdo-
tcm,dcaccipiendoChrifticorporcproactcrnitacis longo itincrc,
faiubri viatico j nimirum facient aliquid opcrc tumultuario , atquc
cxfrrgidx dcvotionis confuctudinc. Moncbis dc ignofcentia^ Etpericn^
injuriarum,&inimicitijsponcndis;nonaircqucntur mcntcm, ni- i^^^^^
hilfimilc vnquamaudivcrimr,nccaflucvcrunt agcrc. Hortabc- inmorte
lisdcalicnidamnicompenfationc&rcfarcicnda quam Ia:fcruno ^•Ji^,^
fama, fortuna ;omniaalia citius impctrabis i pcrcgrina cft illis, nc- obcuod*..
quefatisIatinavox,/?c/?//«no. Loqucris dc mifcrahujus vitcemor-
talitcdcbcatorum in coElisartcmanda-fjElicitatc, dcnunquam fi-
nicndis coclorumgaudijs, dclicijfquc. noaaudienr, intcrrumpcnc
alicnisquxftionibusho$fermoncs;inrcrrogabuntqu3nta fpes fu-
tura: fit mcflisac vindcmix ? quis fpcrandus, timcndurquc fit exitu*
belli? qu^ili^PO"*^"" regiotics cxtcia: pcpercrint? quid mcndax
fama.circumferat,rcrumnovandarum ? atquc iraotbi oftcnduntj*,-
fc fatisctiam viciniflimos, agcrcquai fcmpcr folebant, hoccft, nc- ' •
qucdivinalibcntcr pcrcipcre, ncquccoelcftiamulriimcurarc. Vt MMimm
vcriflimedixcritS.Chryfoftomus,«//j///4OT/rw«w^ m rvbus hu- ^^J'^^
wanu,(iuhm veteris confuctudink tjrsnnu. Et nos dc iftis talibus"
poflumus magnam falutis fpcra concipcrc ? na; tu bonus fabcr cs , ...
fi iftiufmodi hominibus, cudis indubiam ccrtitudincra. Ego mc-
■ tuo, plurimumquc mctuo. ne coclcftis dbarinsoforibus, ncglc-
' ^toribusrcrumfacrarum, confuctudo fua officiau _
moriturij*. * •
5» A 4» 4» ^l^ ^
(i^ (i>^ £7=^ VT-' JMU •
i|k y& 'j£. -^' -ij-' ^{•^'S^
./ .. . • . *
Google
ato PROMONtOKlI MaIM SpEI.
PARAGRAPHVSI.il ' •
Amplior ejufdem argumenti profe-
cutio,de illorum mortalium dubiaih
MoRXE poenitentia, qui ne^-.. ■
genter
VerbvmDei ,&Res SAgRAs.:
Vana&Profana,
ftudiofifsimetra<S^are Confiievfi-
runt.
Ffirmanc nonnulli» vntacum fuifTc apud
Judacos, cum pucronimlufum, vtin cluos divid cho-
rt^fijLim ros,aIij flcrcnt,alij tibijsplaudcrcntj vtricjuccanta-
eT^M l^ftS^^^ rent ; illi, Umematnmu^ i'oli<, & nonpUnxiJfis : hi j ce^
ime^^iu JiljggiSjH^ftfi f /«//«w x'/»^ Allufurus igitur Scrva»
•toradhunc vctcrcm pucrilis ^KtatuIx morcm, hanc
quibufdam Hebra:orum qua:ftioncm propofuit: cuj fimdcmeftimM'
Mtfft 1 1 yogencrationem tffam ? n c q u c c x pc <fla to r c fp on fo, fic c a m i p fc CTio -
tffij' davit: ftmilis ejl pueris fcdentibus in foro^qui cUmantes coAqualibus di-
e»»tieecinimmvobiSi&no» faltHflis-^ UmentsTomtm^ Cnon pUnxifiit,
fkmt eioimJoMtenes, ne^ mdndmdns, neg. Ment, &dienm i cUmomrntt^
kdhet. Finit flim hommot mmtdmmu &hihens, & dkttttt\ ecee homovt^
rsxt &potst$rvmi,f!ithiieMnormn ^ peceMtommMmiem. t>occre perfi<-
dosvolttit» ibb horamqual! ▼eibomm JnTc^Iucro Chriftus»(e vliim
' fttiiTehilariviUyiUrem nonabhorrente icommuaihominnm^
confuetudine, adebif; Judaics genti quafi cecinifle ; nihil ipfa ta-
menapplaunfle. Joannem ver6,prodromumfiium, & fctis indu.
tum afpcrisy in iblitudine vafta» quafi lamentanti fimilcm , vizid
Ic tenniter, provocatnmmhoctigore ad paenkcntiam»jam dttdQm
obftinatas volttntates : nec tamen Hcbrzos, aut magno numcro
phuuiiTc^aiUf flcnicaiircmttlcam. ^cqttcaiiccxferiaguncqui pro
toftris
'Digitized by G().
.1»« !
LiB. II. Parac. III I6l
rofVris ftant (acri Exhortatorcs: canrant quafi, cum fpcs morta- Chrl/lo
liumaugcnt,ad capcflcnduni immortalia,atquc arternaiura olim i""","*^,,
bcandorum bona.' planguntautcm, & velutlamcntantur, quando ptiftatia-
& horridamftvccm,& ftveis incolas Cacodocmoncsr* , & omncm mcntan"*'
ftygias mfclicitatis luctuofimmum apparatura, multiplicia tor- conciona-s
mcnta, pathctice cxaggcrantj mala ctiam viro conftanti, /uftifsi- tore*.
mc mctucnda. Scd ncmpc, illuddcniq,- vcrum fit vcrbum; ceci^
mmus vobU^t^ non faltaftu, UmentAvtmu4 ^ & non pUnxiJiu. parum
hocrctiam infultaftis; &vcl fidcm ncgaftis diccnti, vd aurcm. v
Da vcniam, itcrumte compclIoilluftrisNobilitas,quamnoii |i,
fcmcl afpcxi, longefupraplcbcm faftidirccoeIcftia,divina,aBtcrna.
prxfcrtim vcfo illud coelo ingcns facitcordolium, quod non pau-
cis ruorumclicntium, )am pcnitus vcrbum D e i cviluit. Saltcm
gravifTima multiscft molcftia, &audirc; quafi mortifcra cflcnt, &
vcncnatumbafilifci halitum fccum trahercnt,quatcxpulpitis tcm-
plorum dicuntur verba;cum fintt/^r^-t vit^ dterna, Scdcgoconfi-
dcntcr aj6,quotquot pcr omnem vitam,aflucfcunt ncgligcrccon-
ciones, contcmptimq; habcrc rcs facras, & magni De i cultum;in y^^i^^i^
mortis artcrnxpcTiculnm fcfc conijciunt-»; quia difficilc omnino ni,quomo-
cft,vttalcs mortc tcmporali.bcncacchriftianc defungantur. Nun- ^^j^^omi-
quam magis homini cxcitanda cftfidcs divinorum myftcriorum; neminpe-
nunquam magis fiduciaad cotcm mifcricordias,ac mcritoru Chti- ricuium
fti acucndaj nunquam magis clicicndannccriamoris namma, cx j^^^jxu}
cordc filicc; nunquam magis provocanda cx oculo lacryma, abftcr-
fura noxas animoj, qu^mcum mors cxuit mortalitatc. tum pro-
fc£l6 totus homo fc ipfo, mundo, humo altior, debct adbcatam
aitcrnitatem anhclarc; ncq; aliaautloqui, autagerc, qu^m quasof-
fcnfum poflunt D e v m placarc, placatum amanti adftringcro,
adftridum fclicitcr confcrvarc. Sed, amabotcifta omniaquo-
modo ^ fe impctrabit, quomodo cxequcrun. , qui omnium cft
ignarus^ ncquc fcit quidcm , qu»morituro incumbat obligatio?
arqucidconcfcit,quia nunquam cxconcionatoribus voluit intcU
ligcrc;maluit fabulari, mcntcmq; in millcnugasdiftrahcrc, quam
aufculrarcdiccnti c fuggeftu.
Arq; hinc itcrum magnus crror, & cxitiabilis cft,non aflucviflTc IH.
ijs, qua: piamfandamq^poflimtmorrcm rcddcrc;im6ijsaflucfa-
£tum cflc, quaefolcnthinc cxccdcntium cogitationcs,affcdufq,- i
fcria poenitcntia, abaetcrnis, divinis^DEocj; abftrahcrcarq; ad vc-
tcrcspucrilitatcsconvcrtcrc. Quodquidemmalum,illisfamiliaFe
X cft
d by Google
lit ?&aMOMTO.RiiMAiJs Spel
■ eft nobilibus,qaorum totavitafuitvnus, continuufqjuxus.lurm
voluptasipctulantia, amor, vanitas; quorum finguios ;urc Devs.
^j»r/.t4. kaincrcpat, ncutquondamleroboamum Rcgem :. maUfsvi te d$
1«.. fffediofofuU,metmHm prcjectfti poft corfm twmn-^ poft rentrem & gti»
lam» poft patinae & pocula» poftmaccUiim dtloccllam , poft glo»
riolam pccnoiolam, poft Vcncrcs ac Cupidincay poft amafioa
& voiiipta. acamafiaaipofthomines£cyermcs»Etntmtiam'hiip(iprepoftcri4!»
^il^^^, mateoesibnc, quf ciim lam. &risruis pcopinqttaniv«fiaem« priicm.
oppognanc dclicias habciit ift occurAi» fed velatexpliAatis ordinibus antmiun
«MicyU» ^pugnatiuras, ne ad falubres cogitatus>Gonatttlqoc. codittaKdeme^
iinif>os»odam rupcrcilc poilit»
tV* - -' Imagincm tibi hu jus rei. quafi gennniattr exhibca. ititcr pim
puratos Ecclcfiac Patres, S. Hicronymum. qui fuas ipfius adhuc e*
mjmmi» rcmicola:, non-abfimiles pugnas, prsliaquc dcfcribit totidcm vcr*
9f$fl.miLm- ^jj^ Q \ quoties cgo tpfi t/t eremo conftttutus^& in sf/a vnfta fobtudiney
JMis^^ir^ ^^^xuft/L foUs. ardoribtis ^ horridum monachts pr^jlat hahitacnlum , pu*.
Cmvv^- quando foimimt mtmttmt offrefijfet ^ imtU hmmwx tff^ hmrem^
etitmi Uttjgmmef
'"''^^^^» ^S**^ f^^g^^^ mtmittir, dr teSfmm ^fudk meepijji^ , hmiriMs»
f^lJliS^ J^* J^^tf^^go, qui ob gekmtmtmetmm^ Hliwteemreereipje dem-
^eciebui tuveptmt.fierfdommm^tgmtilm fierm& feretnmm % Jinfe eborm imtereremt*
'^'^ fmeiermmt. pMmtt-ermje^t^ & mems d^fderyf mjMmt in fiigi^
docorpore^ i &^ dnte hemiimemL^t Jifm^jmmt eermepramortmmmt fitd H-
hidimmm imeemtbm imSiehemt* itm^ mmmi emxiUo-deftitntmt md jMtr
jmtehMm.fedet'9 rigjihtmn teerymist erine tergehemj & repngnentem»
eernem., hebdomadarumtnedia fihjugabem. Aiemini mecltcmtintemtdiem
erebro juMxtjfe cum no^e^nec priits i peSerit eejfsjfi verheribm^ fmim
redtret, Domino irtcrepante tranquiUitaf»
IP; Vidc, qujE olim certamina ccrtavcn> D. Hieronymus: ri-
igidus crcmi cultor, infc ipfo caftigavit dur4humo, longis jeju-
ni;s, frequenti verbcrc, qua: olim aar nialiis ador^aur fpcdator
• Xcvis, Komx pcccaverat> juvenilibus annir'. Ethcm! jamrc-
|iudiata& dudam, )am damnatsvctercs delicix^cjc urbcincremum
.abeunr». 6c nova; bcUa moycotvito ex^cco,.acido, cmaciaro,
vlx^ue animam ttahentii • No.dnbita; fi.tamimpudens vpluptas
.-«ft» TC £tt4kA.aiidcM:iofiiis ftciibas:, ptccihufq^ icucjipcHares
quia
Digitized by Google
quia fcmcl placnit, fcmel admilTa fuit: profc<f^:b apudquos fcm- Veteret
pcr domcftica cft, longc iibcrids acccdet; pra^fcrtim longum di- fjj^^^j*
^ura valc. cxtrcmo ilio tcmporc» quo pcr aiortcm aeterna fict morienu
vtrinquc fcparatio. Et quoniam non pauci c Nobilitatc viri , *™P»o*
iuvcncsque, hujus maxime pudend4 iaeculi corrtiptclai adcoti*
fiictudincm pcrcgriaarumgcnrium,intcr vanos.gynscciamores»
lbainteront«utciii,mulciquc palfimHeioilcs, ad colum .vdat
foeminatam (edeiit» moUes toti 5c ooierveft» aaditoti n^nlas» di- .1 /
ftuti Abttlas» &Attci edaa «as lcvicatei ac locosyqaibas fide* p^^^^
ra tngemifcant. Ac pedibas^d&coacuicaulMHieltas iUacryfflc- anStibiib
tttt : eam ob cauiamy dua i|dem fiuali ledalo decunibaat> cio- min^si7«.
gantur pienis veiat cofonis blandicntinm^tripttdiantium^ , am* ^
plexantiam mttlierculacum. i.abocat tom eaim vcffo Sathan » vt
pc^imagines faltera vctemm formaramyoblc^atiomimquc.iie-
vcrioribus de ^temitate curis,abftrahat morientium.» cogitatio.^
nes> jamcjuc, quod cft in provcrbio, illis /ola cafim facit imaginaTioi
nimirum quando ftantcs ad Charontis cymbam,adhuc male irrcti-
u n r u r amoribus carum vaaiutmu><}uas aoiia( vciiat^mox dc^cttu-
tilunt.
Atq; vtinamtunc, iotcrh^c talia antiquatumirritamentacu- VI.
piditatum, nobilisquifq; fanguis, Hcrocm D.Hicronymumfcque-
rctur; cjufqj cxcmplo,vcI lacrymisinfidiafftem fibi Vencrcm mcr-
gerct, vcl pedusfcriendo ftrenue pclicrct, vel proftratus ante pe- jiaun^ea*
des Cniclfixi lefuyopprimetet fdiciter, Sedaanc pioh dolor! eseft aRicnio ai
quotundam pervetfitas» vtnolint vivere>motinoIiat»iiifi amantes» ^'^ero?
liiBq; inter (pecies amantiam; audent^; non tanmm> vivi* led mori-
curi quoq^ fibi anteoculos proponere» Cbrifti pendentis imagi-
nem, & ama fi^ abfentis, (bcieute cnrpiinml, & naoquam boneft^ *
coituri. Audi,quidin hancrem,ne(cio iniblensmagis anridicu* .
iam, certe ftoltiiCmum inlaaianiorisatgamentum > refcrat is> qui *
ttagicos amoium aliquot evcntus, non ica pridcm confcripfit. yxi
Igitur FrancQsquidam,prim^ virnobilitatis,&quemmilita- zeiB^rm
ris infupcr gloria fccitilluftrcm; cocongrelfu, quo amicum (ibi imthesfra
militi^ Duccm , tum e Belgio rcduccm. falutavir , ab cjus conju- jJ^J^^iti'
gc captus cft. non vno amoris laquco. Videbaturmulicr infron- parr.t',
tc portarcGratias, inoculis Vencrcm. ita fadnm cft, vt nobilis tuculeo-
Francusflammamconcipcrctanimo, fcd raalo fuo arfuranij. Ncqj anJoi;i«
aiicna conjux cxtra igncs manfio. poftquam cnim ex oris ha- prototy-
litu> cognovit flagrantcm crga fc GaUi hominis aoimunu» & Qii^'"^
, X z ip&
Digitized by Google
164 PROMOKTORII MALi£ SpEI*
Ipfa ardece'eDepit;Ginalq;excFevit,qiuBVtriq> amanti iiiMiCi
copiditaf'. lamque nihilfiirpicaace marito» daoi peregriBma
par Iq horto obambiiiat* permataatorannnli com annulis, gcni«
mm com gemmitf > adantiit com carboocolo » telUmoaia aan»
quam iatermocitot» fideL Poteof' rc$ amo£« eft • dc cihm ftmei
mentem homaoam pcofiiodi occopavit» gtiode volons ^tto»
tlonL
VIIL VeriflTim^ S. Ambrofius : hoc hskei imfdiiem gmor^ vtfumd§*
fidertt ffimper invemire fi credat, ignorst fiqmidem jitdicittmL» , <^ rs»
/m/?rm' multoties cdret j fie/cit modum , nec aliud cogitarc potefi, quam quod
4t40imfe, dili^it amor, non accif it de impo/Jibilitate /olattum , nec ex difpculta'
• te remcdium i ncc confdio temperatur, ncc tempore frenatur ^ nec ra"
tionifibifcitur. Hanc omncm amoris vim, cxpcrrus cft noftcr,
quem dcfcribo Francus. dcniquc parum abfuir, quin ad conH-
lia dcfpcrationismifcrrimus homo abriperctUL. Nam cum in*
Poftmor. tcllexl(rcc> amafiani fuanx, a con^ugc viroin Bclgimn rcdudam»
tcniama- & tdo mottis ( ftmpcxamaiitium fcHcitati invidencis ) incra dics
^fiipcr. P^tt^M expedltaoLfiiiflc» ipfe iibi quoque vloieatas ottOQi
vifcm * feire ftatuit, & cliariflinis vmbt»> alteiam ie adijceie. Sedob»-
ftitit fiunoli» qoi lemper ad latos ftetit» pia iadoftri^ Niliilo-
mioos iilc» ex Piccardia » GaliisB parte » ioBelgtnm propciacSi
atqoe Aatverpi«, vbi%omulata crac^, quam ftoit^ depeilbat t
poftqoam triftiftimlsiameatisr'» fufpiiijs crcbris, infinitis hcr^*
mis parcntavit amatc, pns doloiisimpaticntia,& orbitatis ftMi
fl[iircria, ipfc qQoqaegra.vim<erorecoepic abibtherL
IX. Nihilcum ampiius afficicbat rcrum hnoianarum} ncqucmi*
litia, illuilris fanguinis illiciumL*, vlrra arrifit^ neque vcnatio
tud/nenl aucupiumcjuc, gaudia principum , Rcgumquej nequc amic«fb«
adire,&E- cictatis frcqucntcs congreflTusr'. vna illi folitudo crat in dcfidc-
remicoU rijs, optabat cxtra hominum confortia , rcliquum vita;fuxtra«
duccre in ercmo> teftesludus fui habiturus coclunij & fidera_*.
Ainafi»vi- Jn cum fincm, ^gyptum fibi eligit, vetus Ercmicolarum ho(pi-
l^Mm^* tium-j. atquc vt habcrct fivo folatium terreftrir' iiincris^, fi-
norttt» vc^ Cynofuram maricimi, dupliccm lcuncttlam^ amafiae fux , &
|.^*"JjJ^ viventis&mortus, fccum dclcftH Ac quemadmodum tefto
f"r " po«t4,-
* Sic profb^b» apud liomlnem Gallom» jolania creidarcom uof^
III iacicmonto, gogcaoiaftiit» vtnominc iiio, iangWiOo»fo»
* • ligionc»
Digitized by Gopgle
Ll».II f ARAG.IIL Mih
ligionc, fapicntli» faccTct indigna ; orbifquc vnivcrfus fttcri coge*
ictur» fc fimilcaltcruui ftultitiaicxcmplum, inchriftiano vix txpc* JJ^I?'^-
xilTe. Nam quotidic bis , manc ac vc(pcri>pronusvtiam4ac cffi*
giem tdotaat&more colebat^fflifccbaccttmTiveiicis acdemoctnc
im agi nibns» colloquia amanttam ac blandientium Cmilia. fiunnlo Cum Ytt»:
etiam impeffaverat>nttllot fer^ aiios (crmones haberet recttm,qttim
deamata>cniosmortcffl deploratttrtts» in(bU(ndinemiret» fimnl^ Matti«a.
lE:tep^jdHiitatem magoam duplicati la€tt$ maecriam. Adjan*
xit pcibdt ctiam iftud pnecepcum ; vt fcrvas qnkm i«piflim& henu»
ialtttacet^exfuaviilimaveliitore ipiiufmct amafisB. pntterea» vt#
* qttotles menfx accumberet» nu nquam obliviiceretur iiauftam pro-
pinare dominO)£aaurttai^p<o£MUUceatq^elncoIttmitate ejtt(denv
iam vivis crcpts.
Nondum hic ftctit vcrani amoris intcmperantra. Nam po- X»
ftcaquam Francusamator, cum gcmino famulo pcrcgrinantiunu
Ipccic» in ^gyptum dcniquc appulir, ;amquc in Tlicbaidis dcfcr-
tchabitaturusjuxtaercmiroliim, fibi quoddam fivc facellum, fi- ^(""^jf
veOratoriuro,opcraminimcopcrosacxtjuxit> incadcm ara, mc- ginischri-
dio Iqcq» effigicm Chrifti c Crucc pcnduli coHocavir.affixis vtrin- *Cruce
<iue ad iateiti piofiiois amats (uz iconibus. Quid urfticexclamcm Aatuit* '
indignabOQ^ItiiiCttmindignantc ApoftolO; pdnicij^atio jufiitis ^
€mm imquitat^t.M* tput fieietm kti sd tiwehmf ^tmtmtMmt» ^rimk^lxj^
cBfifii MiuUdi fiveadejtts partam Venercm? ant ad Veneriiii^
pullumamafiam^autadamafi«teliqaias,inianiaffl^ Etfiviqnan^
hic piane verttmbabcti non bcnc convcnire» nec io vnaicde ( vna
Cadiffl4uc ara )'commarari pofte, Mafcftatcm 5c Amorem ; Ma;e«
ftatem fcilicct Numinis, & vitiofum bomtnisamorem. ServatO£«
nofterinCrucisIigno, nonaftucvittam pro&nisftiparoribus>pne«
fcrtim poftquam ad pcdes cjus, & latus fufpcnfi, vtrinquc in mon-
tc Golgothaco Viri^incsadftirerunt,- & Virgo Matcr fua Maria, &
VirgodifcipuJusfuus loanncs. proindc junxiftc imagini Crucifixi,
hincaiqucinde, dcpidaspcrpcram amara:. atqi amantis muiicrcu- i.nqp.j,
Ixicunculas, tantundcm fuit, atquc fociaflV idoIumDagpn, facer-
rimx Arcxj qjiorumodia intcr fc xrcrna fucrc.
Sednullum aiiudiextrem^demcntixluculcntius indiciumj XI.
deditGallasliomosqadfnKum Kcligionischriftianx immemoii.,
obiitttt etiam Red^mptoris fiil» vitd Jk* , sttte fi pettdtmm i ex fido ^mw. it.
liiftorici» quotid ie turpem in imagine amafiam cernuus » ac veaera«
biiado fimiiisadoiaviti ioUms di^Utate» eandeai ejtts, cnm Divii*
X 3 aiiis,
Digitized by Google
164 f ROMONTORII MaLM^ SP£I«
AmaSam alijs, jam coelo infcrtis» rationcm eflc ac digfritat^ i totttin4uclio-
u^mm' °^'^> ip(ihabetetur,-lii Dcttm 4eiiiquc,vltiiiiaa,ytfncipeaK
Divam cm ijue (copum-deffivffi. Iti> nolla etiam Ihiltti^* Gnt pfttiocSnio cft.
lit illttan. ^tiatiofltat quiaamamus» defendimus ; & maiumns excnArc illft»
qcAm excutere. pnetendimus HBpe , non pofle nos alker , <|tMwid»
totinsimpotenticeattlaeft»n6lle. Tandemamfltornofteryi¥c»
lHagnitudincdoloris erhauiius, ilve in^blcntis vi infaniae» btevi
temporis pcrk>do,vitamiuam abfolvitineicio qniaifeiiciceryiaMC
fignagcatilicis&pcfftitionisiimiliima.
XIL Ridct>iro6^dcflet Crarcusrcriptor, inauditam in amando
Mlumm Hicptiam, cthiiici cujurdamadolcfccnTis, honcfto loco nati j qui
ia.9. ^Mr, ftatuam bonaFortun3E,ad Prytancumftantcm dcperibat,& itain-
itj/. f. 3 y . c en fc depmbat ; vt fjtpe in comple.xus cjus y?, tanquA/n vtttcntis fnJiHuantt
Stoltior ofc»ladaretjprorfM6tmaginarius.t(^ amcnsamttor. Namlibidine Jlatu/c
fuit hic inflammatusy atque tnde raptm in furorem, ^Jlrotj^ percttm propter cupidi.
cllk!'"^' tatem , iit Jenatum venity & enixe rogaVit, vt eam fibiiiceret vtcun^ ma-
^olcicciue ^emtre, Jlt CMm^JematMaiJkrdampetitiomem repudidtite^ ftihtl prv^
*ii^^°^ fcerety fmltit redhMt$4tnijui^ twtutmMgme ttitemMti^ eUup fierifitit,
de. ^1^'*^ pretiojo vcfiiuf^xtrmud, f^^f^fi* ituttutttreSi&tm Uerjmit, ipfe JiH
pereuBtt. mrtetit e^ifiifWit,
XIII. Quisnon&teatttr ide«f 0t perqnikm fimile , httie ethnico jo^
Teniyft; Franconobilitfiiifieingeoittm amandi \ Hoc iblikm di-
ibdnien efti qobd ille fnrere voluerit in ftatuam cxanimem» hic vx
Meritb fu- ifliagincm cmortux mulietcttlae. Et quis non furpicettir, miretuttA
ii>eftaene mtcr hosinranicntibimpetttsjnimi , inccr hos abreptae mcttti» sb*
iriStoi'^ ftus,ctiamCrQcifixo proximum, folius tamcn amaHx mcmorcni-»»
mors^inter pcflim^mortc dcfuu^um eHcrHicnimirum cvcntuicfttorum fe-
JJJIJ'*? rc nobiIium,qui rcbus lacris iiffupcrhabitis, prJcfcrtimVcrboDci;
autk peromncm vitani luxui, lufui, pctulantia: , vjniratibus, voiuptati-
bus,amoribusfc confccrant, toticj; ftant ad blandicntis Gynacci
nutus,oflicia, obftquia, impcrici. Quidmirumeft.fi ifti , quiatan-
s.«itf OTb x\(\W7i^thdc terratcrreni funt\ quialutcum habent fulcimcntum; &
t>M».Li%. vcIutftatuaNabuchodonoforis,incumbunt ccrrx &tcft2i nihil
15. coelcftiumadmittantmorituri \ deiiore^itetierrttt 6l qui dc humo
* iiafiritnryamorhumananimfemm.
Xiy. ■ Tropologici atq; elcganter ait Orig cnet ; hnfkt etimi hedtt^
crt fm terrsJ^fttttUtquiJemperdeterrseeptMttt^erremtfuiitm^iirraloquimm
JMR, il7 itrrem d^der4mi»& iMesJfemfimmfuimmJidetdmm mm rejpidmu »
fiUMTdmitttgiimJiutieiiimMimmeiimm^frmm^
itdem^
Digitized by Google
LiB^IL Pa&ag. IIL -1^7
. tsUancHm videriSi dicito, (^nia drVor.iTfit rum terrx. Et ft quem videris lu'
xuri^, & volHptAttbtis corports dcditttm, lu quo n:hil animtii valet , /ed to-
tumltbido po0det ■^dicitoquiit dettoral;itt eum terra. Ego vcro ctiaiTL» Hoilc^;
iiludaddo: fi-quosvidchs, fivecGyniEccofoeminasnobilcs, fivo ""r *v^»
cxordiaccqucftri virosilluftres, non dicoturpibus, rcdniianis cr- rathomi»
ga/einviccQ>ampribiu&rrii dicitOtqui^devouvit eos tecra^ nc
. ^M^niyjqiuHnocio etiaiii,inordfoacas amandi affeAus, homini^
> HiWgiliW^ glipfraBlcrat, faciatq» di vtinonim noa tantam>ioanem » ftdc *
. jetlMPfWilHn i vtnibll jam illi Inbeat, quod camcm non olet
.gU^fPfVi^^llit. Itaqjapudmiiltos» melioiis familicAcfiemmatiff*
nortalesi amor non Numinis» fed hominis» (blfun ptope atgumei^
:tiM9lc^ogixationum5c confabulationuflL»^ neq{ taottoextra^ .
, Kmplu m> cum profanis vacatur ; redetiam*quo tem porc in cde ia« *
. cra, vcl verba fiunt ad-cmcndandos.mojscsagtat vcliiiiatis pcraguii-
^tttrfacrificia.
Exhocautcm,veIutprxcuntc conccptu.fcquuntur ftuld'ame- X^V^.-
,ris, monflrofiflimi partus. QrjaIisiftccft,cumnonprimiduntaxat
fanguinis juvencsjcorafcdcntc cGynarceoVirginc (quam honcfte jJ^J^^L^
.procantur)gcnua flcdunr, horifqucduabusaiit rribus , inftar fup- risfigoum,
plicum, officiofa.mifccntcoHoqui.ij fed(quod turpifTimum eft) inscni«u;'
ipfiadco virorumaliquinobiJiffinu, mm fuis, tum aiicnis conjugi- {^^^J^
bus>idemobreq|]iumprxftant; rathtuDc ie maxim6 auiicos cftoy i
cambcroSsmttlleiofi ,fccmiQas nova quafi idola.adoraverijit, &
. diatiusatttcipiasflcxQ peslevecaverinrpofklite* ftudto placcndi;
. qulUnJntempIoiQlcnt Deo fuo ingenicoJari» affcjftu colcndi fii*
premam ma^ftateai* . Nequc hoc gcnus viliiCml ofKci) «acgame^*
tttmcircdcbctjiominisbenemorati^atqaeaicaltl ad auUe con-
ibetadiiiem animi; quandi> rcgloncsalfaB, tcrraB4lie clamant tanu-
;cffcEminatos».rcxasfiiipcob$umcfI^,necdignosnomihc Vironimf; .
. ;VtquirccontraiTatur«ordii1cm,ipfiur4uc Numinisinftitutioncm,«
fam inhonore ad pcdcsabijciantmuliercularum; vndeipfisnccci^' '
fario fcrvitus.naiciiur, iliis fupcrbe cornuacroTcunt. vt jam ali- Vxnrtm^
quando nihil vercantur,cum rivalibus amores fuos^ partiri , fci- dcin pctu-
cntibus quoque mariti5 , ncc contra audcntibus hifcerc. For- jjJJ^wT
te cx ijfdera ftuJt* fubjcftionis fontibus , noftra ctiam fa- rontraTi-
dum cft ctatc, vt invcrterctur non rcmcl Juris ordo. naniL» "^**"'
quia vi kgura., vxor Virum (equi dcbct : quo tcmporc ia-
quibufdam Germanic. partibus, i terr^ Principc imperatunij
1 fft Nobilibusr^autiuEidiAu^^ittcicnt» autfoium.v^cricrcnt.i vxo-
Digitized by Google
i6s Promontorii Mala Spei*
rcs paflflm migrarcalio volcntcs, vcl inviti rcqucbanturniariti,ini*
ninicqucaufi rcclanuro; vtporc jam indc fcrvi, mancipiacjuc; ncc
domini, ncccapitaconjugum fuarum. Eft igirur aliquorum non
Torptiksefi improbabilisconicilura, fi abavi,atariquc nobilcs, hancncpotum
dicndivi- luoittinj intcramorcs dclirantium itultitiam vidcrcnc, tanquanL*
ntm ante aqttils» adulterioos puUos finn iiio excatcseiit; C6fth fcmpes^
re^qvlni patanteVoftani,gladius6c pugio.ante colttoi fblnmque pTod/tk"
MtToi ^^^^PPlices» eriam ttmlo blandiettdit «tim idgenttsblandiaieil-
ftfibau" ptobxoiani indttcat lervimtein,(fit virilisdoaiinat6s nerviun Cuc*
cidat.
XVL Scdifta» Stquibufdam interpucriliaccnrentttrnnnwranda^:
prSftcttlm quando h. juvcnculis, aut fenibus, bis pucris,pfoficilcan«
mr. CzccnimiUud obrcquijftttdium,pIushabetculpa?,quocoa»
funditutRcIigionis fandtitas. Cujufmodi fuit id gcnus fpc^tacn*
li, quodexhibitumin quadamcivitatc { cujus nomcnconfulto ta-
cco ) pracfcns fidclibus acccpi tcftibus. Ncmp^, quia co Ioco,tofa
f^g^gm, fcrcNobiliumadiocft, fcxui foeminco fi:rvirc, placcrc, ftarcad of-
fuy^ ficia, adhxrcrc latcri, amoris fui afFc£ium cxaggcrare fcrmcnis fac-
caroj vno vcrbo,aduIari,lcnocinari ,ancilUri; ciim cx vctcri ca-
fiuaiaa. thoiicof uni motc, tcmporc vcrno, publica: fiipplicanttum ambu-
■niBriiiini Jatidncsinftituuntur adtcmpla Divorum, nobilioris profapias ho-
mincs,nonfcmcircfcconjunxcran^£qttites$ mariti cum aUcnisr*
vxoribus,Jttvcaescnm Viiglnibas • fingvlicttm fingulis crifta-
tij & quafiadnnptiasiturl*atttBacchi(acra>atttMartis pislia. tl*
. qae vt fiitnro conflid^ni prcludcrent militaribns ^ierci tiis, jam iiL^
g7ramfle£lendo> jam persBqttorbpIaoiricmexcttrrendo, |am ite-
rum fe ad primam ftationem reclplendo»nihii ibrmid4runt»medios
TvRKo^ popuii prarccdcarisordincsturbare. Sic vnufquirqucTarans.fiiam
JJ"^*" Camillam duxit,ac rcduxitjpraetextttqttidcmreligfosipcrcgrinan-
a?ii. tiom, fcd aflfcdtt vci indigQ^procaatium, vel amantcr coUudcnri.
nm« Sane nentri iftorum vidcntur cx finccra dcvotionc,ru(cepir*
fc itcr ad tcmplum proptct Chri s tvm, fcd aliqnac proptcr L az a-
RVM, vcriusamafium ; aliqui propter MarTha m & Macdale-
NAM,vcriLisIcnani. lam cniniillactiam apudgcntis cjus homi-
ncs,pcrfuafioinvaIuit, & conjugi marito prartcr vxorcm fuam,licc.
rc altcram haberc amafiam j & conjugi focmina;, pra:rcr viru, liccrc
aItcruhabcrcamafium.ncfcioquimcaftc,ncfcioquam rcligiosc,&
quachriftian^icgisconcc^IIonc^h^camorispartitio inplurcs ficri
poftit. • Atq;
plSCMtli^
propter
Digitized by Google
1
• LiB. IX Parag. III. l l69i
o ' lAtciiifihicTtirfbs ingeniicp» quorandaBi hbdicirigori Nobk, TCVTL
Uamt quitamctn cfle» achabeirviybiiiccx^mclioriciiriftianociiiiL
pMdbnc» hot cft, Catholiciiramennon alitcrdivinatradlnt^tcm-
plaadcunt, frequcntant publicas fidclium fok-nnirarcs.qn^m vcl
cx nicri confuctudinc, vcl fola vanirnrc_'. In proboium caru, Exeodem
multi volunt numcrum fjccrc, nc pcrabfcntiam dcprchcndantur • j,one^*ata
talcs, qualcs coram D £ o funL». Ca?rcra convcniunt abfqj fludio Eiicharifti-.
Cnccra: pictatis, fcd non finc vaniirimac curioliraris inrcntionc;) ^|^|[^jJ*iS»
ncmpc vt vcl altcrius fcxusocu!os,animofq; trahant ad fc, vcl ab circMila'
if fd cm trahantur. Ita noQ fcmcl obfcrvavi, quo tcmporc Eucha- ^
rifticum fcfculanucum fcfttvafannuiqjpompa, cx catholicorum
lii II II ii yiifl,' rtfcimir: qviii btkilMHh^ra Evangclia fub papilia*!
q|Hiit#t«oi|tf^€toc8arfufpSK 9c quidm illen(MJteaH<M iHcfii%
ttniililiiilrBW iilMI» wwcoti^ Di ijyiitcarimd piifiientii, addi^.
d«Mamaatvcrccafc(liamcompofitOs. •
Scd, qaod maximc hacinrcadmiror, ilhidcftjnullamtanto XVUL
malo.ficri nncdicinam \ Magiftratibus. «dcfendictiam Abip^Jbh*.
iaabtEcclofiafticiSiRcIigiofifque cjus provincia: hominibus;quav
fi harc lcvitatispcccara, minutulacflent,& diiTimuIandainilluftri
fanguiue, ncc muitum pro pulpiro cxaggcranda; prxfcrtim lon-
ga >am annorum confuctudinc patrocinantc_j. Vcrum 6 boni , *
quibu > hic parrirc vcftrx , (5c vclcivium, vcl ovium mos , ram in-
culpabiliscll, quia Nobiiiratcm habct nuclorcm ; crcdo fi audia- r - —
tisChrylbftomum, Auguftinum , Ambrofium, Bafilium, aliofquc habcnc
fancliiHmos patrcs, finceros crrorumccnforcs,dicctiscxccrabilcm J*j***JJ]^
cflc. Profcdo cnim,commi(ra in xdc (acra lcvitas;aut foris,intcr ooi^fooiT
pobttmilicciB^^ adns, £idura grafve icaodalam , five Catholicis» 'm
ihfMlJAieilli«iida(^vt:#ev^ conti ) impietatis.nomen meretaiL. i ^^^^c,
qiriiiiMglMM^irfiviBamqueculta^ ren^m claaeaf-^
fisici^laMHfttqBepoteptiftdanMM^f^ veriffinftiiLi
confcicntiie obligationtni Babeaii^^noto taatbnirlSdttciohktdresi
Paftorcs» fipifeopi : fcdctiamprlaciper', Rcge;', C«(ates,ne pcr-
mittant hacc mala crcfccro, cruprura infidci fimul , &Numinis
gravem injuriamj. Tolcrarc Nobilium infblentias» &coafiifi
fcxus pctulantiam, fpccic obfcquij; quandoautln tcmplisoran- : '
dusi^-ftD E v s , autin nublicis folcnnitaribus , ncccffccftCatho-
licam Rciigioacm piofitccii^crifici^^abct i^n CJicuWlo,vtri» \^ .
Y quc
1
Digitized by Google
I70 PaOMOiNTORIlMjLiLJK SftBi.
lUMis fiint tcnaccs» neglcdoces divine audocitatis*
ZIX* Scd vt ad G> naeccum rcdcam , Dcas iaquam, & Grarias
Holicili <iif>isf9ucfttis> compiurcs ma^lunt ^prcmi&min Ccciis Numcn^ ^
cet,qaibuj pf» ifti^ ofFcndcfc » vt jadura divini Eivoris, multo ilii^vidca-
Majeftai .turnunon-, >adura muJicbris gratia:. Ft quia vidcnt Nymphst
Scroi&n^ iilx, aut fcxum fuum, aut gcnusr*, adcb iioaorari h pari fanguif'
^g^tt. nc; jam ctiam non pauculx fupcrciiium induunc' , vt vclincj ,.
• aiidcantquc non tantuni foemina! inapccarc viris fuis, vciiitScM
miiamis Rcgina-. > olim Niho Regi; icd ctt4m imperase aiicnii.
conjugibnf.* & ( quod graTtffimiim tltj fiielea ip^, mt ^oM^
bas pto-xioMmanibro. ha teftibni liloiieis tyMf^bm linuiti
mc4i «onftijsaccrfiVaticnbi cQntigiiflre^qBs atBbioo^ iuB^Mvpi^BV
gentciUiilltis* A: qnidem roatitata, qvm tocam qoaft poA nii^
Ctonjox T- xit NolHlitaaero^ no».alito Jnagneae» qoim piopofiaiaganrfiif^ ^
Cexts^con ^^^^fy^P^^^i^» ^^^^'^^^i^' Et qiioniam divcrfi vndiqnecoifci
)«wcs.bi-' jugcs,ad fcftivaslxtitiasconiluxere: vt nihii dccBcc voiupiatnoft
nok A Hi/ iAlecebris, ipfa iila Domina, ibftito alienos tntcr ie ra^iSos n^
^Smit- xorefquc, binosac binos,in vicinas filvulas (biita tSt dinttctcftBifl
tit,^ratii vt iliic intcr amica colJoquia,horulamf' italcflim dtccbar) {fone*'
g^f^^* rcnt: vcrius follicitarcnt tacitc Vcncrcm, in congTcilur' noni..Ii.
citos. Iraque Docmon rinfelix De i fimiaj imkacunis ChTiftum,
cum prxtcr diiodcnos Apoftolos, defigntivit & diot^ fiftnagintA^
duos y&mrfit illos binos Mnte fuiemfusmy in omnem civttatem & lo^
^ cum, quh erat iffe venturm: hac focmini pro fiio inftruincnto vfus.
* cft , vt alienos.conjugcs' > binbs binos mitterct ante facicni^
' iiiam. ad locumquoip(c v:entttni»eiit^m.'filia. Xiia Gyptide»
aepoteCu.pafiny. t- ' .
XX;. * Qnod fihoneiUtenMgiiiri, rfettedtenr aiii|nt merit6*lB^
ipefta lAinrmodiftkitfinfelatilmlat tnmmnilerillafio
mcnio CGBfiit^' aroaiOTiilli exfibtiaitt vaieain4iana*,Wtil|ia^
ce^imumv lunbrarotenKntvm': deniqnc expiolnate 4e.gesm>
sesNobilttatis rpiritus' , & rufticam B & ▼ T ait v jf* € a;i»»a o*.
ItVMQ^E iudolem * tjccuticntium tam beilam occa^loncnof
fiimandi amoriff', ardioriiqiic ftabilicndx familiaritaiir'^. So»
^ ne nobiliflimus Vir, cxecfi confi:ffiis eft^ apud hujas(qu&m de«
fuerhDvx flingo fcBminam) imperiai,,- non_> paucos cvafiifo adultcior'^
GaiGi*. non paucas fcortx^; vt fufpicio haud tcmcraiia aJijs nata fit>.;-
Kmlt^ quod 6ient Jf rxp^^ij^fitiSip^ {2i£ciinjcmm 4 c»v
Digitized by Goo<7l
ft» mcntc, alios invifari adiibidincm, autpcricalofis convcntt-
culis, praeludia luxuriK parari. Vbi itcrum miror, ncfcio fim-
plicitatcm potius» an (laltitiam corum) qui pcrmifcnmt pcrfu-
fpe^am focictatcna, fuorum conjugum amorcs, a fein alicnas
•fcrfonas transfcrn^ Sc confimdt inviccm jura matrimonij. Oc» »
aiqacviiba £aat omacs auli^ (e .iJk Dcx oppoaercf & ac offeii- '
IsanUtt «1« iinpciiiim icqol^- A ftqliciida vcL xtfos <c ha^ dc
«liniiM* ttiMpoBtcA.: / imMkm potcft ftulctu amoac apiid.coib
^ibwQjftMBcd nuMctoyteiri ctfe €«|li£ &c»6iida»4c iiivic^
hbiiiiipioviMMliiiiMtilMliaiiaiic^atM^^ antntc£i.
«dukntiiim ^bIatayatqQ& acccptata.ol]frcquia > procatcnis. Qid&
i9iiia.iiicre ma&itlaiAQimtt^deBiitcit^ atfe^UtamMiicittmbiaiip
dimenta.iam captivascft* . . : ; #
Qua in re» fcio iabrndc iiluflrcs Dominas » tioa tantiim (iiv XXI.
perifle nodurnis vigilijs> ctiftodes Romani Capitolij, anferesi
&: lcgiflc co tcmpore Ovidios, Amadifios, Dianas, aliofquc fu
fflilcscorrumpcadx ca(\itatisaudorcs; fed in ipfis quoq^ tcmpiisi
tcmplorumqucdiviniiTimisofficijs, idcm fadit^flc; vt fcilicct in-
dcartcmdifccrcntolficioseblandicndi>&novos icnocinandimo- Jfj^"***
dos. quibusaiienac, alicnos quoq; maritos trahcrcnt in naflam af^ mantimn,
fe&uum mollium, 6c minus caftorum. Qu,omodo cnim ficri po^
teftyVt hnmana infirmitas fine aduftione fcrat, inje&um (ibica^
pidinis igaem^.pcTcdmpcifitas olliciteiiQAi ▼ccbotttm elcgan-
tiai? ^pnBrettim cimiperpctttb affbndlfiirolcam» naphtfaa ad* .
moi»etar>ac rcfinat pata quoddiaiMpKobiiittltisepaiaB,triptidia^
Jisfiurchofi» otiam, vttiofqiac (ex^ifimiiliatitas, aliaqoc vitiotaai'
jnccndva^^ Et«tamenintiBciifeoatotlaiatislaqaeos»aiidits»fiiiit
nonnailx^ Gyna;ceO>-^ttc dh:cbattt> tam (Ibi planam cfle viami '
facilcmquc adcoeIum> quimcuiquc religiofinTimo incianftiisho^
m i nii, Mcmp^ aflcveration ibasid cupiebant eflicere, y t qaos
Df vs nofoiies animos ad rcligioais ampledcnda confiliavoca-
vcrat, ipis indc^aFOGascntytmheicntfiiic admundiftuit^aman^*
tisaiugas.
VrinamhicNuminisAMOR.adfcrapcrctnon tantimpromi- XXIL
icuum vulgus hominuinjfcd cciam primi i^nguinis mortalcs:quilnf
rediasomniaircntadlcge;nrationis, &amuflimdivinaB volunta-'.
tis. Scdnanc0ultusplaccndiaffc&us, &aflcntandi modus; & aJ
dttlandi> obfequcadiquc ftttdia> plctumque ne^cdo D e o,nobilei^
. Y a animos
Digitized by Googlc
STtt f K0lMO«lirftllJMAj.JB SpEI.
animos trahunt ad fcxum altcruihy*Mnus pur^ ambicndum ^ pB-
ta cos tcrrae vcrmiculos, quorum rota amorismutni tcxtura,ap-
QtttiDter parcbit dcniquctcnuefilum fuiiTc, nonduraturx vaniracis. litcrc-
aiiaiuna- f^^^^^ ^os, quihunc vanifllme mundimorcm tcncnt>dum vivunt;
nocctTu ciim deniquc vtycre dcfinent, btevi ^ qaod cciiqtlum:» erit ten»-
^iftam pQfis) fatiuxML alio»! '■nfDa amoBbTanlnrliqQeaiindo» cogitiN
JSndn- •ciiro£ tauiiciiUn locntaioe maskm:codM^l pionfMiftib
«wtttfii» cfi»filiocfiat,ac apemun divkkm pdteafiof teftiiuonlvnw. Cnlt
'""'^^^ teiiuiN$Jinmaotmin£miMccaineciri veliid
^jrpagtedyfcfgiMB, quaih al> infimcia dodi fumusf» obi^viiicl la
«Binrte» eo^nc articulaperpgvinkmiiddifceae. fic ptan^vMMlti
cqnjbcCBiiKivittosi vctuftaoo»natunR vim nandlbitue.. Amoc
fitmiebomitra rationis ordinem imbibituSrnrjifio«cnaciiulNMror<
Sc quifquis hircum libcntcr olct adolcfccnj', vir, (cncx, ctiam
ftrc morirurusconcupifcit. Itcrum, itcrumquc rcpcto; ficut faci-
lc cft,inordinate amantialicnuni fcxum , ciim dcfcrturuscftmor-
taliaj ad fpccicm, &vclutcx quadam raoricntium ccrcmonia, fi-
gna darcchriftiani hominis,ac pcKnitcntisanimi, ita arduum eft,
rctle vcrcq; poenitcrcmcntcmq; ctiam fupra tcrrcua omnia.ad fu-
prcmumNumcn dcbiti coiiverfionc transfcrrc, aflucto humi rc*
pcrc, atqueintermollesadulantis Gynaecci blanditiasr* , pctpetud
verlanti; prciicrtim d Iiinc, sova fupra le cniidl obftacula» mori^
tnds poaaiuor.. '
XXIII. MQvilQcnm»vrbcm»domnnu*:vbl^geitomcft,qttodagsredior
marraro PoftKmoaftcmmatlanabilifliml:i:Bceius»fitaijaAiilaxi«
florere «elic viderenu: 8c vniiupie» mnltoaMMnoininMn^» o«
cnlnacffet, pcr inlpctatam motfcmcgepcnscft vitt»vna4> cnmai»-
tiqiiidimc iamiliaB mcmoria.,.adaccafiim; oblivioticm^» abiviL»*
fi^^orjeiT ^^^^^ lc£ko£itaii affijLUs hzfit, inira odiduum expeditns cft
tesdrcuin# ad aKcmitatcm. Ita.odiiiiis.iiominum iclicitas bradcaueft:^itai •
fidentnr ifi.altocredimur ftatuti, rcpcntc fiibfidimusad fcpulchrum, Stc2l*
hcrcuialS c^i^^wir alicnis rranfcuntium pedibus. Itaquc vbi, qucm dixi,prim«
biaodicn. nobilitatis homo, pcricuio coepic vicinus fieri, lcdulum cjuscin*
tiiim. jjjj fjequcns Gynxccumi cujusipfi:nugis, vanitatibus, lufibus, va-
/ • nifqueamoribusdiu confiieverat. DoIcbanttum matzonacVirgi-
nefque dc tam chari capitis fiifpcda fortuna, & quam mctucre iiiat
juftx,communilu£tudcficbanljaduram. Crcdcrcs iliud rcnova»
grr^, tum,quod£zechici mcau>iau .- & ttee thi muiura JcMani , flMm-
M* temu Ad9m(km^ • . i .:t
. : . ' * . V , Ne
Digitized by Google
LiB, IL Parac. III. 171
ikppreiroitcrumdolorc, rpem hidubiam faciuat convalcftent^ .
ErvttpcciofitituliadcflTcnt, jam morbum ntgant fatalem^ |anij cynxcci"
ajunt fuumadhuc vigorcni robuftifHms^ xtati conflarc: jam alia_> apudmori.
comniinifcuntur facicnda: fidciargumcnta. Dcniquc hoc illis a- {J^J^eS^
jBlomafuit: morrem ncquaquamaufuram, tamnobilcm flofculum *
ancc maturitatcm cacpcrc ; ncquccum ipfo totam rani illufiriunij
natalium poftcritatemintcrcidcrc. Hxc fuggcrebant, hxccanc-
banteGyn^cco complurcs, fiduciam fadluraedccumbcnti. Scd
nempehoraini, moxcummortclu6taturo>fuithsc omnis mufie^ E^cUfn^
iii Mm^importtuumMnsik* eoquc gravior > qubd tam frivolis pro-
mifl]Oiiibus»vani£laA^tiiiaiiiiiitt^lm6aci£erijs, divinil^ue nonu.
p^niinflbftiaftasjiiegfexciitficerBvquc egiflet fdrti^ialaiuiis*-
aegotio, fi-iacctdotetadlatas morientfs ftetlfl*ent exliormores;
Tandem inter manusyblahditiai^ue aflTeAtantium foemina^ XXV*
mnbpalciidhimaiofiiexpallnitiamorteBi, ezpiiavit^aef novitr
Deos» pltts inbfidijliaobitu.lub«icrit 4 Gyn^ceo^ Eomangobiliihan:<«*
ilkppedtmenfi^ >>Vioteoi&a€itli>piadentiton.imagrnes,.veteiei$icr p^,g>,
cnm ij fdcm czeicitsnug^, ncgotium abiturO', ft:novum cnm Sa- etiam one.
tlianabcliumpamvcrlnt^ San^i qnando commodifitme potcrat, & ^
facroinungi olco (poft poBnitentix atquc Euchariftia: Sacramcn- ""^**^
tum) focdcdiflimularum cft. Iracommunitcrfit^ctim vanifldmi
cnobilibus amatorcs & amatriccs, convehiunt ad rhoribundoff*
cntrofi confoUtores : neurri niulrum. caufam faiutis alicnx promo- it^t*^
vcnt. raro illis verbura excidfr facrunij aflTucfadL ludicris, & quat
iapiunt terram, vixalialoqiumtur; ncc fi velint, poflTunt ; quia_«
ignoranteifunr plcrumquc, & inancs coe/cftium: ncc fi ctiam-»
poftunt, voiunt; quianullum divinorum faporcm iiabcnt. Fons'
tottus malieAinoiaiflefftis-aflruefteretgttftttm^tte fibiiacere , peii.
devotom Ntioifnts^uitiKn ; quo<tcmpore»diebus ab Ecdciia pne*
lcriptis» d^iaclifiiBtam iacerdb&iafii& ^VesbumrDei explicat: Ei
hincgraiidc taitbns iifiminer pcsicoiUoAacficacvuieiunt finc affe*
Aa ierttnrfiKrarui|u4ii.fine codem morrantttr; £ r (cmper atind
cfti piSBfefrc aliqufdm morte ad fpccicm pictatis> alind. ad verita^>
ten^.
Attdite virinobilcs,fc£min^cftte>qttibttsnia(a]us curxcft',& XXVI*'
beata«tcrnitas: adhancvobiscompcndiumfubmintftrabo; fivc.» tMu^m
rc£tius, quoddam quafi fcmcn; qfialc dcfcribit Laurcntiusjuftinia- imfHn: hi
AUSsdum ait : fimiM nterititMu fint hdt% eomeiMtm f»i > chart- ^oi^d^
Digitized by Google
tr4
PaoKONT^jLi) MaijbSfbi.
6«ltt».A- , tatit dormnt^t oferumChrt/li g*tfltt4. Omittobrcvkitiscausa, prio*
Qjjjj. raduoitcrfidmquc vciutpropofitomcoaptifliniuin.iaculco No«
Mcaefl bilitati ; fcilicctgufluinaddodrinam Chrifti>cjul<iuc facrificiuai»
••«j»»- quac fueruntpotiliimaopetf-aScrvatorisnoftri, dumhas tcrras, ho«
' moDcusincoluit. Dicoigitur, afficiad riiks 6ciocos . adinaoiaff
• ' . dcaffiinias^adfritiUum&teflcrras» adlufum&IuxiiaitadokoifiasidL
tripudiaf.advflaationes&ftttCBpia,adpoaiU4k:|ttCtiitt | cM»c«iK
aii|,.ad|Miginasimponi>i& V^cfeajicaMUcM ; <rtal<nwiHrwiigiti
fip At> ftmiliaria aaUf & GyftflKcii: ftd adluic toiecaUUa4iiia$»cefti
. ... oon tain gvavitcr A0citani,.atj9«e InveatHia ccnediam : Inteciaft
iiiametiamfempasdatarVeiiK>OEi>iaGao<inemiflbeflSci* laK
tcro don^nicis ac fcAivis dicbus, pi&aadicn^'. Certum eniaattiia
li| iDft> ep» qni divino tu m facri ^ c i o , cnni fevtrcn tia . iatccfiiii6ii«iil
«oncioncsdcvotcei^ipiantj poftqnam exorbitatunt * etiamgcan
Tkcr i facilrc ad Tc, mciHcm fuam, Dcumq; redire ^icgitimas faceriL
exhomcAogcfcs, digne ad mcnfam Angclorum acccdcrc ; dcniquci:
fclicitcr mori,& bcatam occuparcactcrnitatcm ; quia fzpius fc-
mcn cjusimbibcrunr, de quo /ttftioiaaus ait* fim^it ttttrJMM*f» {^.
9ffrum Chr^t gu(It44. . .
XXVII* Hic tu judicd.quifquiscsmitiiTtmnsccnror.qualis cos cxitus»
fitcomprchcniurusinmor^cquibusomnis O £ i cukus infiiavis'!
Jaflidlatn ^'^* quibus horariaconcio,autmifl'a,annus vidcbaturjvcrbo: qui-;
Verbi Dcf« bus opcxumChrifti, nullusguftus fuic. . Echi quidem etiam , iu->
n^/r^ - l>€iK^^^uodremenffceniitacii»ledmfnitatic damnalKi pttta:»v»
f^'ea'rft' naaftam cerum ftccarom : ficnt (anos tcfiec , sta t|gros oomir
iempardimictjt«4c binc iteium beatimdinis amitceMfas naicitte^
pjericnlam. Visrecariiksmodiaflite(cedttmvivii»fCfttm(acraciiii:'
* ^iXo i & ( qnod pene capntdixerim ) Vcrbo D b i • iii£tmekJ^i*
. ^ -^iltttis noito» ant incram. fiu^ io conraetttdiiie.it r
r
I (
f I ■
PARA-
Digitized by Google
. Li8.IL Pa&ag.IV. . x?^
PARAGRAPHVS IV.
Afliieti Baccho ac cbrietati^ conij-
ciunt fein magnuin^maximum pe--
..ricidum^ inf elicicer mor
' riendi»
I?mAnftlinu&interCaiituaricoiesEpft.
rcopos>puIciiercki)iiinfiduf{ cum oliiaeqaes» ne-
fcioqub tcndcicrjconfpcxit Icpuiculam, 4 caniv A^ifsji
bus vndicjuc cinftum. confugcrc fub cquum fuum,
vclut adaiyium. Echcm/ inquic, hxcfacics, con*- ^ujfrSA*
ditio^uecftmoricntishominis, abarrisgcnijs, onini ex partc ob»
fcfCk Vicc alia, intuitus pucrum ludcntcm cum avicula, filoalli» ' ' *
gata; pcccantis hoministypam clfc dixit', qui libcrtarc fua fpolia- " *
lUSiadati^iCirium (lygijaucupisviverct. Iraquc, mulri paflim (fi
^nlelmocsedimus ) mali daemoais ludus, Icpufculi, & aviculde ca^ ^
^tiivaluaHii. Hectameii»ftttltiieporcs fugtmus» ncc avicul» fiv v,
ium mmpimiis j quin ( quodomneni lluldtiam eifiifeiar ).'oiatiUt J,"^"^
JK^etiamiii taiititmiieiRiis javat^ Sedrnimlmm^ ip& tA bieomift vid^!)^'
il4i^iim-mazima:qu6dailiiefiidi9^(celerif» ita* iiomlneni; vali^jil}^ nincmli»
velut laqacis adftringar» eapedire fc ad fugam difficH-- ^ , 1
lim^ potTnj» ' Confirmat^ fuo calculo SanAus Ambrodusr^^ -•
quando jam olim iikz grjvifTim^ ii:iipnt : cim fimd ^mwiL» m*^tt^k^
s^k^firU cufiditAtibtu dtfncyfa. terre/tii , dtffieilc in^ oitMm fottft-^
vnde d^fietidit f fine Dei falfore, el^ol/Lre. dSiuum enim fmrum^
1 //7(/4 Ufiutit^^. cr fieuUrium dtUcJMnm illuebru.$. •bmoxiM^ Utu»
isr.
Et fane, fi vlla vitiorum confuctudo potens c(f , vimj-
Biiram habct continuand» ftudium cbrictatisr'. Qucm fcmcl
hujus mali voluptas occupaverit , nunquam potcft confiftcrc-» maxImV*
in ficco littorc, ftmpcr ciipit natarc. Etmciiiini, ipfum mc*^ conruetu-
quondam, votum alicujus ejufccmodi audiviiTc : niliil fibi fu. JjJ,**'^!^
turum quidquanij gratius , quiinL^ (i pifcium inftar, occaoo '
"piS&x^ ionatacc^ ^ ixoii.f JanL* p^oo aqMir*, fcd vino ;, vc^ >!
Digitized by Google
ITtf PROMOaaTORIlMAL^SPEI.
nunquamdcfir, quodbibrt. Ifaquc hodie quorquof Bnccho jura-
tifunr.volunt fcmpcrmcro mcrgi; ncqucfcrcalitcr poflimt ; allue-
tudocbrictatiscos tcnct, non finit diu fobrios cilc : quodquc mi-
icrrimumeft,rxpecbriamanimam» moricntcs ebrij in tjrtarum^
cxfpuunr; vtredifl]midicam,a(ruetos perojniieiit vitam Vb^n»
patri,acvjiK>leiitiai>€oni|ci inmagniiiii» maiUaw [tcii4uihjh»,
maliinfelicitercjuemoriendi* >
II L Aduraseigodecotara«tQdineftiiygdi|iitaniw^^
aocitarajcHmfata&motslrincjuilerintambiilare; rupponoebrie-
^kna & fe ^^^^^ cxcefliim in pota4ncbri«nte, causa voluptaas > doncc t.
mplfiia.'* fusrarionisadimatur. Etqulagravis dcformlta^ ccnfctur.gr^
-d^malum, abjed4rationis potcftate ( qu&^niliiPih honiincprzn^ah-
tlus cft ) ad brutoram (foliditatcm) folittS gratia dclc^ationis , vl-
/•Mm*.!. fcabijccrc; hinc cx communi fcntcntta, apud angclicum Do-
••fb ijo. dorcm^ pcr fc loqucndo, peccarum cft lcthalc cbrictas ; puta (i pcr-
•^**' fcda^plcnaqucfucrit, qusrationis vfum quad omncm impcdiaL»,
toUatquc Namflhomo poft largum vini hiuftum, difccrncro
t*AaiiM adhucpotcft intcrvitlum& virruteai.honcftum ac turpe ; tametfi
lUft^u^ phantafia nonnihil turbatafit, lingua titubct, pcdes vacillcnt, bCUr
li duplicataafpiciant, eaputingytum agi vidcatur;impcrfcda h«c
t^mm Jk cbrietas, 5c pcccatum duntaxat venialc ; quamvis vnum cx gra-
-T**^^'. vioribus, fi dcliberati committaturj vt pr^clare obfcrvat int cr hu-
j«s(^itliThcolcgos,diicretniandor.
IV* «•C«tcr^OcutiiIapcrfedaebiietas» grati& volnptatis adoiM^
£i;intcf ndxastnortlfttas niimcratnr ; (ic quoqacfletiiale pcccatM
Peccatiiin cft, ad cjaiinodt gravem intemperantiam*aot confilio fnvitarfttlMic
^°,"d gra- tnducere. Et laniita iam paflim invaluit peflfimns moSf
v«ai«wi«^ nifi^convivijc,(ui, mentifque impotes difccdint homincs s ncc
in- hofpcs convt vas bcni tradaflc, neque conviv^ fe liabitos commo-
d^abhofpitcarbitrcntur. Qucm mortaliumquorundam fcnfural>>.
(eupotiusbcftiarum* imb ncc bcftiarum quidcmiaccrrim^ SS. Pa-
tresperfcquuntur,quando cos reprchcndunt, qui adfrcqucntcsca*
lices, &grandiapocuIa, Ba^cchi pr^Iia, femutuo provocant, non^
. fincgravi pcreuntis tcmpcranticjcxulatur^ fobrictatiscladc.
V» Placctircrum, mclle ambrofiaque plenum,audirc Ambroli-
um,dcfcribentemnon tam ludicra, quam fcria Bacchantium certa-
^f^Ie^A Cfr/f4^ { iaquit) pfcttlorum dtTfer/orttmordinft ( acifmordtnM*
fjiiejmmi0^ ftiw» putcs ) vofa cxpofitd OHred & argentes ; pompam arbitrerts : eorftft /«_»
•i^* > I* mcdio vini ^Uaum^ ftpn eftUarUt fei frdlidru infirumemum ktecind j e^uo^
Digitized by Google
LiB. II Parag. IV. i7t
ajhmAemH im eertdmem iteeendat, friml mhurihm feeM^ velut ve*
iitdri pgns prdluditnr, f^m kse tmtfihietdtv elijfeciest fid U'
hndi eii difiiPliskLB, Et^ttim mt tr^mediMrmm s0eres \ primh fimfim^ y^'*^.
weem exeitsmtj demee vtvss voat Mpertiatt tter^ vt fojtee mignss psf> \^^^^
fim cUmorsbmperfinere^ itstifiispe^imfrincifie^ frdlufinrijs fi exer- Ambrofij,.
cent pocaiu , irritent fitinu ; ne forte refiinguant exnt^ , & fa-
tiati foftea hiherc non foffint, Ergo vbi res clarere caferit , fofcunt thetici 4el
majorihus pocnlis : ferl^or inardefiit. Certant focula cum ferculis , & foipM»
inter moras ftpe gemtnantur. Deinde frocedente fotu longiiis, conten-
iiones diverft , & magna certamina , quis bibendo fraceUat. NotSLs
gravu, ft qnis fe excufet, fi quis temferandum forte vinum futet. Et
<hxc donec ad mcttf^ts ferveniatur ficnndas. odf/ vbi confitmmata fue»
. tint epuU , & fmtes jstm effi furgendum^ tume de sntegro fotum it^em^
rdntfuum: & etim eonjkmmsnferint , tnme htehomre ^diemmt, tmme de*
firmmtmr fbidm, tmme mmximii treteres, quafi in/irmmtemm heBgrmm, dk
eiekmmedersttmmheessrhitrerit^menfiraprofointmtr^teertstturfibjtidietJ^
/lA tege decermitmr. Agmethetes ikie fmnr eB^ft^emdimm deMitsmt vk '
ifoTidfreemiumen/ffi^femdet smeefsdimf& dJhmheBievemtmffii^
tUm iffie eSi frdiarts. eedunf fsnoerndrum manus vina fundentrum/^ co .
^uornm labores esdid§ miitkwmtiumi eedunt qui menfitrm iffas honasfih
fereffluentesiii0^ii^ii^fimteximiime,iuquideffit^^^
tfs, Solaiffd fine exeufatione certumimu, Jn beUo /i quis inferioremvidt»
rit, armaconvertiti&meretur veniam: hicf e^uis calicemeoftvertdtyvr»
^etur ad potum. Omnes inehriantur ■,1'ictorcs viil: ; omnes, ebrij jacent,
Ncmoaliws prae D.Anibrofio,noftratium morcs conviviorura, yj,
convivariimq; mcliusad vivum dcpinxcrir. Itanimirum, quostc-
nctconfuetudobibcndijnnnquam fatis habcnt; praBfcrrimcilim pa« im&
rcsparibus, hoc cft,bibulibibulis (bcianturapudmcnfas. nidom* J^****
nc$ vino uudidi, fub fcamnis altcr altcri, Bacchoq; vidum poIU-
ccmporrcxcrint,nihiIa£lum cftftrcnu^, nihil dignum annallbus;
ibbrieta^bi, tempcrantix nativa ibbolcs, opprobrium facit, lau«
4emvotito6rt!k^rfccati$ inaiiia^. Deniq> palcheirtmiim ftcU
atts habei^4^al temm pdc^ expugnaie» ladonfe exoeic» ex homi*
ne inbcftiaia mfitare» iBt iBilleobraeremalis. nam ebrieias qnam
faades,noxtaell.ad corporisikttitatii^ vititinu, eriamanliii«ad»
jangltcrimenjnequcvnum^/
Hoc patct ex cffc|ftibus, qtii cbrictateni ai^ Vfai61^ndMttf&fi* .J^tL
fcquunrur... Qnoraraprifiauscft, homini cripcrc mcntcni; fic J^- dfedns r-
nim clarc Ofcas Vatcs cmiaciac: firniedtio &'vimitm^ & ehriet.is n«f,«,«riitl
2 dufi. '^-'''^
Digitized by Google
I7l. FEO>IpNTa&II hiAtM, SpE?.
i^4.ix« ^f^tmm Cor \. ilvo qaod tdcixudl; tomm homioi aninuimjK
atquc animo nobiiiflTifDam fut partem^, abripiiuit tationcm
: jam vcluu cocco impctu, fcratur in crapulam_* , & quzgulxi
' • Tapiunt, vilinTima irritamcnta. Hajceriam caufa cft, cur Clc-
. mcns Alcxandrinus, cbrium vocct Accphalum , hoc cft, mon«
0t^m^!fy. ftrumfinc capitc^, fic cnim loquitUL: U^lihi vidtttir is , qut a
Ifkx. pm- LAUthematicu dicijur Acc^hdu^ ^ qyi nKtc ftc Stm trvitntem ejiumerAa-
4i^.eff.i. ff^^ cApite^ m peHus comprt£oi ftgmfcare hcUuones hamines ^ &vot^
lltftarios, & ad ehietsiem fropenfis,, memin hts ^Mc^ue ratiocinandt.
fi$uUm^ mtm m eefite^. fid i» imefiUw M^Wwnrr. Itaquc cx fcn.^
tepciaClemeiitis, aut ix>min£s*cbrij fine ntionc^ iiint: aatii
qt^inliabeAtfOinnciiitcahjintiveAtre 9l ilij^ quia ibliAs gala:
«filictitu rcgtintor. ^
^fTII; v.^ . 4ilter effirftos cft cbtictatis» hiznt&m infiaqimate. Hinc
ri^.xo.u ^ieos nKmcbat. luxuriofa. ret vitum. & Apoftolns:«Mi^ i/fehigri
^dEfht/: i„ jffQ ffl luxurie. Et S. Hieionymus: vemer mero stfmMS».'
iuUMm. dej^umtu in libidities. Optimcconvcnit Vcncri & LiberOi ap^
4tf«^.S3>w pcndix crapulas, luxuria cft. Pulchrcadmodum TcrtuUianus ait£'
n^nOUih. ^^t^ftt^^'^ haberetur lihido fine gtdtL* ; figins (ubftruBa lafikfig eftiper
4id^erfm ejUcitAtem fUcitatu trafi/it. Eadcm cft ratio ebrictatis, qua* mui»
p/yckt€tu vchiculo fuit ad turpitudincar*. Ncc defunt cxcmpla-^^
* quibus doccre pofltimus, cx vino Vcncrcm continuo natam qC-
Alhis,la. fc;. Oraiffis millc alijs, Lothum fifto; qui fi nunquam mcro fc
suriamac- ingurgitafllt, nunquam cumfiliabus concubuiflct; daturus fihi,
•'"^*'^' alijfquc matcriam lactymandi. fic caim D- Hicronymus rcfcru t".
« Kmtw, PauLa t^ram fanciam peragratts , cum ud.Segor , ftve Zoaram venifi
m^A. feti refarfi^uuu^^ & verfajn lacrjmasi virginesjieuui
'. sdintH^stf €mimi»n cjfe vimm^ im^^S iuxMfid».tujfu c^ Mod^
hkmfmM^^mf^^^ * —
XX. ^,1(4 Tcjmtu ibteinpcfahtiit» ebtietatiiqite«ft^effidla^,(uumAt
jujennm-: iangoinem ibndero. Sapicotis qaoodatii fdiViatfc*
^^•M^ mgatia: euiv^ cuirixstt emi Jfjteeau/a vuhera^? cui fiffifto
emhrunL* f nonne his efui commoranttar im vino ? ^ fiudent caltcitmi
T^rtiwi, ^9t*nditf Pian& £crinam induunt^ cnidejitatcna homincs- te*
crudeiita- mulCntl; armantur ab cbrictatc in mutuas ccrdqs*. Ncqae ipa'»
^H^fy* gis fugicnds funt fpcluncx leonum, quim popmaB ganconiibn
in quibus fspc quantum vini infunditur, tnntum cffunditut flc
cruoxis. Manifeftum eft in magoo orbis Domino , Bacchi fcr-
AicJcandfOi qui fcrtur. piutcs aiuicos» pptus iu convivi;s »
• quam
Digitized by Google
• Lih/lt Parag. IV. 179
qn^m lioftcf fai pra^fo iateH^ciiTe^ 'Aiitliamarpottoft SekctA
lahoc aigumcnto eloqaentem^. " * ,
Qmme vifmm ehrtetmi ^imtttditt & iettgit : ohfiMtem ms-
n/uf^itf verecnndidm removet , phret emiin^ pudore^ peecMHdi , g^^^ ^
fuim honM^'olunt4tcJt prnhihitu ab/finent. Vhi pojfedtt animum nh- ^.^uj^uciu
mi4 "v^ vtni, (jttidquid mali Uteh.it , emer^it. Non facit ehrietM vi' ififlJt^ -
tnt^f fed protrahit j tunc libtdtnojits ne cuhiculum quidem expeffat »
fed'eupjditatibu6 fitisy quantnm-» petierint , fine-j dilatiorK permitttt»
tunc impttdicfm rrtorhum proftetur i & publicat. tnnc prtulans noniin-
guam y ncft-> manum continet. Crefcit infolemi Juperbia-t , crudeli- Patet m '
tasfAvo^ malignitdi Itvido , omne vitiutn detegitur , & prodit, JjJ^*^'*^
hxandrum tot ttimerd^ tot prdlia^t tot hyemes, per qtMt viCH,
tempbrttm , heinm^ dtffieiUtdtc^ , trMnJiersti ttf 'fitmmtLM nr
•igmto cMdemid, toimurit ttnitm difmfenmt; ittttnfermttui hihem&^ .
jO* iBe Heuitletmm^ «r fitdlUt Scyphtis perdidit. ^
Sed licct intemperantU, quam 'e1>tietatem dicimiUy pltt* J^^
iimbitim tielQt Mater (St icelerttnL*, libidinis, iievitiei» hSA^, Qs!^
infolentix^alioHim^tlki^-lnalorunu; iftufd tainen miJi! videttti:: f^^^^.
^ravinimum cflTo, nocctrtKiimamtjuc^; qu6d pcc. cam homo hMtkiem
colloccfur in peticuloiHTimam^ falatis amitrendae (Utam. " Ita
plaiie ac difcrti fatemr, hujus fxculi gravis in fcripturam com- ^JS^^Ui-
mcntator, vcrbis fcqUcntibusr*. Proprium hoe hahet ehrietdt,q^^ docere.- •
pectdtorem confiituat in perictdo certO y ^ inetHtMbiti damnatioHii d- ^^f^'\^
'ternd ; alif enim pecc.ttores , fi ingruat mort , ptenitent j citm fint ra. in cJn.fmh
tionu compotes t & fkcramentts expiantur } foluf ehriM nec pceniten- i»
nec facramentorum eH capax vt fi catharro fuffocetur y certh g^^^^
certtits damnetur, Innc dit PmIus, epnod ebrioji regnum Dei mn oh» cMM.i.zi,
ttnehunt,
' 'Vtinam qaotquot funt Libcri patris , non liberi filij, 'X9>
fcd mancipia ; quotquot fant,«oa tam homincsi qu^m vini am-
phorae, nati vclat ad bibeadam,'non vivendum; hanc vtl!IA
ilmam doArinam debito iibrarent pondero» fuc4i>c intcmpe.
'kantix iaittbre apponcrent antidomm! profe£fcbenim, ficatpae* Vtcdm
rile vomai cft , bene velle fl(iori>&mal^ vivere^: fic paritec^ rr^^^^finT*
ridicula cftperfaaiio, poft coatinaam , affuctam^ae ebrieta- mlMei .'
tcm, fobtiam mottem aancifci> ptstfetttm cjkm plarimismor*
talibtts faa tcmulentia latalis fuerio. DEVMbonaml quan-
ti fuerunL» cbrij, quibus aut percatharram fuiFocata^cft ani^.
oima^^ aaci pcc imptudentcm lapfiim difiu^ aucper flttdu» • •
- ^ Z z &vn-
Digitized by Google
IgO PRQllOHTOftll HAtm S»i.
Jcnndas rutocdalaut fci vioknriapiferry |Uj|^<i^.«iQ4u|;Cs*
• ^ll. Cum Maxhainus oliofi-, ab cxcfcitu Impcratoi voeatus cC-
ttti totius Komani Scnatus> populiquc» mulicrum quoque ac
jrih>r< libcrorum> publicum privatumc^ue fuit vofum, nc vir ille vn<
jp*'*^.** quamviderct Romam. timor cxcrccndac crudclitatis, homincm
ifMrrjvDTr f^jgjafgjjofumiVtqui DCgarct abfquc ca, confiftcrc inipcrij ma-
jcftateai poifi^. Icaqjiie&espublica» ne (iimiiiii ne imi, vim p^.
MatmfU» lentiu^ qinm iiilpklo aoii vwut mcnicbati Scnati»&oai« Iinpe»
MvMu xatorcm jam leimifciatiiimpublkodccfetorcpudiat» Acvelot ho*
^JI^*'"** ftemiMocJamat. HMVtMaximiimslntdkzityiadyigiuuripiimikitt^
ibiete atqs inlanlie; mm deindc^ vt oblivilcetemr tam gxaadh lii»,
jpiciflv^unarcccepit obmece» anftamsnov& ia£mi^ priorcm ; in
inm^i moctifiKkturtts. Ita etiam evcnic^ qnamqttam aolcafiy.
aam &: temulentus k milite occirua fiiittft caput cjiisconto puiN
Mfum, Romam4» miflhm cft.
XIV* AttilaUunnorum Rey, Tyrannidis fbbolcs» flagelluiii pro-
_ vinciarum, magRum otbis portcntum > quo temporc rcvcrfurus in
jJJJJ», Italiam fc accinxit, dud^prius vxorc in Pannonia , no£lc primi
infauftarum nuptiarum, cum nimio cibo, mcroquc prcflusr*ob*
dorniiuiifcO; manantc copiofiOTimo fanguinc e naribur', atquc
Ksenflo pcr os patulum in guttur dcfluento, citii^s cnedus cft> qu^m
H^iinJrttin '"ori fc prxfcn^iiccict. Crcdidcrimficnutu, & confilio magni-
Numinis fadum cifc, vtvinolcntus Atrila mergerctur in fuofan-
guinc^, qui toties alicnum fudiu. nunqoam minus nocuit hxe
languifuga, qulkmcto proprioiiScraoiietinebiiavit adinceritam^:
Tomimm tartaio, paipwaam Jamdndom animam iangaiiic^ io»
nocentlaim
^ty. ImUaEntopsimaigMim» Micinm tenamm» iHkinm ezte^
mmm geatium , non fcmei Fni\poa ad iiii ttaziti amoremi itm^
Jl^^f/^'- que fxpius fu^ cxciri patrii, ven^rcaticnas guftaturlopcs.* f»pittfi^
d*iejfJ' rcic£ki funLii Contigit» vt Giimoaldus Kcx Longobardorum».
umg0^^ com cetacfet ingcntcm Francoranu cxtrcitum irraere^ in Ita»
Exempio liam, ingcnioib ftratagemateelufurus ho(Icm,f\]gam (imularc^
GaUoniiD, cafttaquc vino, accztero commcatu plcnifltma) rclinqucret iiw
Kva?in ^qncntibusr*. Galli igituL, quia tuta omnia putabano, pcr-
ebrietate fuafi dc miraculo rcnovati illius panici tcrroris, quo corrcpti
cxroiuin. quondam Syri , Samariz oblidioncm folvcrunu peii. fugam ;
4.a«.7.7« iavaduAU 4cicit^ iLongobaidir' cailia^i & ii^q;l fuaiptuofiC-
fimi»
Digitized by Googlc
LiB. IL Pakac* ly. m
fimb coovlvijs fc mutuo ad hilaritatcm aeuunt ; condimcn*
tumillisfiicruntprobra,in turpcm profugorum incrtiam paffim^
conjcda. Scd deniquc tcmeritatcm fuam graviflimc lucruno,
quando vino, fomnoquc fcpulti, afapcrvcnientc Grimoaido>ple«
liqueomncscaefi funr. cbrictasillisfua cxitiumtnlit.
Audiamus & aliam, fiyc tragoEdis rcccntioris , fivc commif^ XVI
fk cbrictatis luduondimam cataftrophcn. Hcluo crat maritur* ,
quiremomncmfolebatinpopinisabrumcrcmulcuminteriin do»
micfinientepaupertinlfainifi^ Evcait^Ttboiniiiemvxoi (ba^ jh^f^^
cliquandoadiret, cxpofiturasci domcfticapenntiaai» &a^tcmpc- Mnmmt.
xaniian|hottatiiia. ScdjUcinterpocitlaacccnfiitadMartcmiTC* I^Ji^rT
Aitno&mhabeftt,ftcqacatiil^ovctbc>e»tant&m non confidp
SUnmcritam conjugem. Itaquc mifcila» i^tam animam n^tit pcjr
liibtts domum vbi tcportavit » obvios in vcnit duot pncmlipf:- qn|-
' vcftemmactil prcnfantcs> magnis vocifcrationibus petcbant pa^
ncm, jam intcgro fc biduo jejunos tokrafeinediam. Tum illa^;
ah r fiiioli me|> Mgfiora mea> «liariilimum vteri mei pondus ; quid
agimusfquanooomniaabligurit gcnitor vcftcr ? nihil nobis fu-
pcrcftadvidum,ncquc bolusquidcm, folaturuslatrantcm ftoroa-
chum. Itaqncmortisfumus vidimaj &f quod mifcrrimum cft).
iongas acdiururnx mortis. Scd tamcn rcnicdium aliquod huic >
malocftifiaccelcramusfata, &abfolvimusbrcvi,quod'diu fcrcn-
dumcft. prxftatcitointcrirc, qu^mlongafamc rorqucri ad tarda_*
lUpplicia. crgo rcdimamus vna mortc, miHc fccuturas. Dizithoc £,j^^
dcfpcrabunda matcr, fimul^uc filiorum jugulo culcrum fixit, cha- mariti c-
tiftimisaiiimabiis viam aperturaft vrinecfic^ ac duiatnis diu tyran* ^ pro*
aidit j moleftiat ftniel cvadetcBti Snb-noftit cffepaftttlum do» m^rfillti!
mnm rcvertiraffmaritni» om ni fiibftantii exlianftnt ; (^d'/blo pHi»
,111» vino» ac prob^, ^brint. quem- vt ftimno ftipitum vidit vjoor , no^
vit ind^uuu^^jpii^ ejwff uant» in dormientcm feCc armat : & accc»
ptocum!%iiji>rierisinqnit»latco,fangvinit mi cruentut ficariut^
ingluvicstuai&continua crapulx frcqucntario> pcrdidit liberof*
tttot» meofquc. jam pignora noftra, ia^a funt funera» & hoc fcrroi
It mc^) matris fuz manu. heluatio tua (uggcfljt tam fiinguinarium
conftiium^crcdcbam picratcmforc, (ific fxvircm in carncm no-
ftram,& diuturnasmorti,pcr brcvc vulnuscripcrem. nunc cultrum
in tc vcrto, jugulum tuum pcto, non^mplius conjugii mci , fcd ty^
ranni- moricris; dcnioricrisdcxtcra vxoristuae; imbcllis quidcnw
lioemiaasi fcd quam cbrictas tuaarma vit advext^ te > forcemquc fc^
Z 3 cit.
Digitized by Google
1
1S2 . TroMO NTORII MALiE SpEI^
t ' . , ♦
C?t. ergoFcnumTccipe, ebriamqnc animam ad aBtenias tencbrai^
mirtc; iiidignus quipod tttommfiHoraaiinciignam nccem» folem
afpicias. Hxc.aliji4ueidgcnus> qiixprxccps ira,furoT(iuc cxafpc-
ntodidavitanimo, vtmulicrabfolviccollodormicntis profund^
. mariti, fcrnim immcrfit. Dcniqiic &ipra k Magiftratu comprc-
hcnfa, firpplicium capitisluir habita prius adconjugatos cxhorta-
tionc, ncfiia prodigalitatc atquc intcmpciantia , fnmiliam ad nc-
celfitatcm vltimam, vxoTcsad cxtrcmSdcfpcrarioncm adigcrcnt.
*^yiL Scd id, quod maxime in his, fimilibufq; hiftorijs contcmplot;
cHiltamircnbilisconditio , pcriculumquc, quibus involvuntur,
quotquot in cbrictatc ac crapuia, ii\ c catharro,fivc fcrro,5c inimir
cil vioIentiS, cxcutiuntur cxtra hunc orbcm. Fado vef^m, fikd
nMdhfrititifmientMiisMMres ejmx dicoclatirotmiis^uiiit^
Sbrietaa ^rictate pcrfefta ac vohintaria» qualem fupra defcripfi , & mktttik
«raTii ft deprcliendituri a£kum agit, (Idutem amittit. qjuiaboni cfirllli^
peTu ebrV 9^chtmf motiens non iaci t ; & ne facerepoflit» fponte /ii) , priva-
Vit fe rationis vfb. Miferl errat vltim6,& perit toti cf erni|ate. de-'
miriis (V licatacftbeatituclini$caufi'{ fcmclcrriiTc infinc, & corru>i4^ ibl
ad piam .Qegotium» latis ctt ad uiterimm, eumque fcmpitcrnum. vz o»
«rortem tHn ibtts» quos delefUtfrequeiis, & quafi quotidiaaa ebri cras. Vc
pj^^*'* rifllmumcft Scnccscvcrbum: didrumartiumpfce/ttatgrf^dbuspudt'
ri funt.offenduntjjdcerrAntfm: vit^ pfccatddetecfant. non gaudct n.ilpi-
f^Mdrht g^^^^^natortlperfo: non gaudet £gromedicwelato'. non ^.xudct crator,
xd.tf^, ' f patroniculpa reit} cccidit : At contra omnthui crtwcn fuiim l oluptAti
eji. LatAtttr tHe idulterio , Utatur iUe furto , nec ante culpa , qu im^
, culp.t fortuna d:fbl:cuit \ id pralpa confuetudine ey>enit, Tta omnino
cjufdem fit confuctudinis \ii\OiSt qmfiudenp caticiht^s epotanduyC^
FrAtri, yjj^^ ^^yy fortes ad mifcendam ehrtetatemy tandcm ctiam gaudcant»
*'*^^ Veltttdidaturammcriti, fiingcntibus poculi^ fibi, alijfquc nobi- •
liflimamnitlonislumcnextinxerint. Stdocetcxpericntiatvelat
Kgttlos altiiiis incedcrc» (aepe etlam plaafttm ab alijs ferre , quos <ei
' dt vinolcntlaiamoibs. -
XVin. Scd ego itetum % .tterum<iae vit ingcmino vniverfis'»
Ethane e- ^"iibtts plcn^ cbrijs» mocs iapetTencrit \ nam vt nullfas altcrhif*
Jjrietatem mortifcri criminls fintfcf» iatiseiii lctlule peccatum cft* fua tcmn-
ftoitu leatla. ciim hac qoH<|uis mundttm exitj orcam inrrat. Neq; c fTugi.
Jwttfaln- patet» ;anui poenitentic ; poftqnam fopita, meroq; opprcflk ra-
tis impedi- tio, vlam oftcndcrc non potcft. Atq» hoc cft , quod tam pathctici
'^''^' laagaas oltmApoftolas affirmavitCociathijaydiceas;iM^//^>^«/4t
Digitized by Google
iMiqni regnum Dri non pnpdehttnt ? nolite errnre^ neg. ehriofi regntm Dii i . ctrimek,
'fo0debunt^ E t rurfuai G jlatis alTc vcravit : Mamfifia fini opera cdrniSi ^'^
€fricidtes,comcJpaiottet,& hufimiSU ; f fr^dieo vebu ,ficut & prMdixi, Ad c^dmt,
^niimfutsliAtgum» regnurtTieimmconfeijnemtnr, para fi, (quod
'jram&on cil)mor$m flagranti,gravi4«intcnipcraiitja*occupaveci{.
.Atq^ vtftat^adiaboratftrcnue cacodoemoa. . .^^
Qup in gcnere>mihi non mulcum ablndcre vicTetaff Judi^a»
^figntscaftimonue(pecalo-»&digniflimae Hcroinanun omnium«
Kcg i nx. V t c n i ni fi c ri m c m ocant annalcs« cilim vtbcm Bcthuliaoi
KS^ixy ardiQlm^obfidione cingerent, illa cx rupenio D£i afflata»
con(iiio4uc» hoc vnuni agitarc coc:pir,vt Holoforncui) Ducemha»
• ftilismilitisc, cmcdio toII<:rcr; rata f.KiIc fupcrandiim cxcrcirum-,'
iquicaputfuumamifiirct. Arquc ita cvcnit. Nam cuir Juditha.j
vclnr profuga, fc ftitit Holofcrni, «S: \ enuftatc facici fpcctabiiis, 3c
mundi mulicbris fplcndorcgr.itiofa • ftatim pctalcus homoinduit
hamum, rraclufcj, cft foloafpcdu, ad Vcncris non licitos amorcgr*.
*|am(Juc3ntccamnodcm,q,ua concubitum fpcrabat; qucmadmo- .,
dum Itriptura \o(\nn\xi ijucundH^failr^ efi Holofernes adeAmtbthtt ^,vi. tuS^t^
't^mn^titmMTmis^ qudntfm inwftMm $i$trsu imvirs fuA, Ita cbrium
' plan ^,qam Jjudi tha in,idcm ciibilc^Qaccm (aamcolldcaiitpaia tini; ^^^^ ^
atq, vt(terai^^,ert9j(tas '
tdtefipitme. Tiiin^ituribl»apa#tepwrent«mJaditKa»maluim^
tio in vtramqaepartcm.rccumpurare:: moxvdiitartiore adainiu Jofitliafce^
pcrioj gladium vagio^^^j^ ^lipmini caputamputarc, illod He- p°'" Hoii-
tfaaUenfibusadfcrrc; tandcm AHiopfuIcrc, vt^lvcs fui, irraptio» ftrokcifej*
nem in caftra Anyriorunvfacccciit., fufiirj non magnis laboribus' 1**^
'Koftcm, Ducc fuo deftiturum. rtaqiio cTum imprcifionem laci>t
untHcbia:i ,& AlTyrij trepidantcs, Holofcrnisiulfa cxquirunt^nel .
quc is in publicocomparct, qtiod crcdcretur Kcflcrnam nondiim
crapul..tu cdormivinTc ; milfus cft Vagao Eunucfius, qui cxcitarcci
ftcrtcnt: m, profuturiim fuis in communi pcriculo. fcd poftquam
illc onini.iintra cubilc vidit cnicnrata, truncumcj; atquc-^cxanimi .1
principis fui cadavcr^finguini inn.itarc .-cum fcftinationc fc prori-
picns,adcos,quiadcaiMcndaimpeiiaftabant,attonirofHniliscxcJa- •
mzv.EccfHdloferiusj4eetimierrM,&eApf4tejusmnefiinii/o. Atq, haec •'•'^>*.
cauia fuit,qucMl!npffilis exen;itus ih ftigam^fthe ordinc ac Icg.c c ffu-
iiis»magnampartcmiBeVhaliennbusplcder«tur. dcftitnir Aflyri ' J
•s conffliam i & ideb' maximc» ^ia tiim Hbroferncs, qudni i p/i v- - •
ttihdae capot amiicruat»,
%
Digitized by Googlc
l%4 PROMONTORIlMALiE SpEI.
Ec hic ipfi^imuscftmali^doemonlsalSas; nam vt hommcfll*
dcbcIlct,vtaetcrnum(Tbifaciaclcrvum, & infcliccm damnatic a-
pudinfcrosturbarfociura ; fxpc Caputpctit ; volodiccrcRatio-
ncm, ciufquc vfum: quo /blo diftinguimur mortaics k brutis ani-
mantibus. Vtautcm hic vulnusinfcrat, & cladcm inimicus ; con-
hooiinis c gijJ»» amphoris, poculis, cbrictatcoppugnat: ha:c cjus funt balifhc
bnjfUtio- accatapulta;. Qaodfihomofcicnsac volcns,pcrtcmtilcfltiam_>,
■Mi*' iliain fibi ipfc rationcm omncm excutiat, vt nulium ampliiis faccre
polfit difcnmcQ interhoncftatem dc turpitudincm , dccusac4edc-
<ns» imporeoi foi,aftjoiiaiii<iiie fcriafuiiUicujufinodi podfPmg
liinttqu«ij>i£ttds»ialodr4nefiegotitt« iavolvant: tnm vefidim^
niBnnavefo» CspHf ejm mntfiin iSti Bjitio eacnflaeH, & idcb pcri^
aBCecQttnuiuepciit»quiaabi^ejraitione»vchit€apite» adhue totti^
eibfitts liaac mttndam deletjt.
Z U Nam ekai ex fide Catholica cettam tit , ncminem peccati le*
tiulitvnius,aatpltttiamobnoxinm>admitti inbeatorum domicU
Qua fuMa. lium>ni(i cadcm antc nioFtem cxpiaverit;ant per confc^nonis Sa-
^^^'JJ cramcntum ( (lcopia cft ) aut per alios vcrac poeiiircntix , charitatif.
morino» ^**^*^"*' iit autcm patitct manifcftum , ncmincm pcrfc Ac , pU-
^QteA. ncquc cbrium, proptcr dcfcdum rationis, cjufquc vfus ; vcl lcgiti-
mc Sacramcntum fufcipcrc pofrc, vcl nominatos virtutum a^us*
cxcrccrc; conficiturncccflario talcm ,ii moriarur,cxtra gratiaOLi
' Dcihincabircatqucintcrirc, flammis rcmpitcrnis arfurum.
XXIL Va:omni illi, dc quo moricntc dici potcftif//>«/r/«/;r«>/» <y? //»
* * iHoi Ratiocumdcficit, (anaconfiliadcftituunt, pocnitcrc dc pcc-
catis non potcft,fcconciliarc fcnc(citoifcnfoNumini;amarc Dc-
nm acc vuU> nec vclle potcft , quia vino plenus cil. Itaquc & fpo«
linmfietSatlianask&Iadibtittm. . QualcolimfadttseftCxtu^&ex
Pet&tam»Thomyridi ScythanimRcgins» poftquameute hoftenu
rnttm,cnmdilcentl8millibtts praKiiotrucidavit, nuilo neque nttiV'
Uk i\o qnidem tantx cladis fiiperftite. Tnm enirn» edput Cjri smfttts»
tnnhinvtrembumMno Jknguine re^tnmtonuci juffit , cnm hu exprthrs»
Zbriofi io- crudelitatu : fetid te finguine , qnem fitifii » tnjuf^ infitialfilis fem^
wr^Miift. ^ fitifii^ Idemhoc» iedaccrbihs ocdnet apud infcros Cacodee-
jjMtOf)^ moneiiquemtemulcntum, rcrumqjomnium imprudcntcm , mors
niintml ftyglinvezerit. IicusinqQiet>fatiatc, non ianguinc, fcd vinoi
«mi!em * fed mcro mcraco ; fcd falcrno, crctico , lcsbio, quod fcmpcr fitifti :
tioBiCr" confuctudinc fcmpcr augcfcentc, & tranfcuntc in nc-
Etfi Mb. ccifitatcni. Vctuffl tant^ ecit amatior illuiiOi quanto miiui*: ncci-
pico
LiB. IL Paiiac. V. i»5
pif t inrren; fiti* ftfdor. cupi<4itasbibcndi; imb auando pcnitus
nihil dabitur, negatd ctiamvnlaquaB guttula Epuloni, incerfty-
gios igncs radanti^ dc iiil^iiantt modicum rcftigcrandae iingax
iblatiunij.
Hic cgo ad calccm fubjungo D. Auguftini feriam oppidb, XXIIL
graucmquc rentcntitmL-s, dignam qux cubitalibus littcris dcfcri-
pta, popinis, tabcrnis, menfis omnibus affigatur; legcnda tunc s.Amgnff.
maxim^, quando importunas ad bibcnduni fiunt invitationesr*. r^^^-^ii-
EtiAmfi Adhoc 'veniritur., inqui t, vt tihi diceretur , Aut bibaj, aut morte-
rit i melius erati vt cnro tuA JobriA occideretur , quam per ebnetAtem Morscli-
dnimd moreretur. addo, qu4m pct tcmulcnciam aEtcrnis ignibus gendaprc
mergcrctuc Nolite ad licc talia riderc madidi fratre% nolite ^^'^**'**.
pocolis & fcy phij dilaerc tamlformidanda; fxpe c&dcm hor4 ve« . .
ncrunt fata faa ebrio» (cd ini^aa^. qaia intcr illa periit, quam*
qnam vltio ,cnlpaq: Ai&s enfmt ejm mm nstm iS^i rarionis vfiini
omncmtcajus bcncficio poteratcum 1> e o in gratiam redire>vi-
Qumatqneebrictasabftnlit. A;oconfidcnter,magttttmmaximum
pcriculaminfeliciter moricttdi adit, qurexconfiictttdine hxit fi»
ibi cbrictatenii» aat qaotidianam» aut fit cqaciucm.
PARAGRAPHyS V.
Aflueti Veneri ac Vencreis, quam
difficuker refipircant in Mor-
TE.
Acchum fuovelut jure, fequiturVcnus, L
'fororindividua: origine quidcm JpttmAmartk, po-
(Vea maiigni orbis gcmma $ & nunc quoque amo-
rum Dea» voluptatam matec* : etlam tttrpium.t,
\ ^uae chriftianis maxiro^ )>robro fttnt ; qnia malti«
plicitcr veticx, imb 5c noxlae. Si Bediun aadimtts: nmmeBil^
Ucehrofi voluftds^ adulterimd jmimiditme, f$s «w/ bdet im wt^, fel UAM^
im etrde, McuUum im dorfo. O qnanti fime moriales» quibus in-
conrincntia faam cxhattficingen]aai,mcmofiamTitlavit,ytrum*
Aa 4*^e
M
Digitized by Googlc
186. PnOMaNTORII MaL£ SpBI*
a
pcoftravit , epcs abligQrittit» famam pcoftitalcl Mimicamlnitti .
ri& Arlibidiooit quod olira dizitquidam^» nihiL fbedi^, nikft
md»aUM» damnofiiis: bi virtw dtteritmrtfyUMgUrU m iBfsmismeonvenim
tur, animi pariter & corporu 'vires expugnantur, sdt^vt. tupim .dk kt^ .
'^fiikmjMfSmMkiSu cMpitftrmiciofii^tsSetultmfo^'
\h. Neqoe htc ftat omnis nocendi ratio. Etiaraviram mtildir
fiia rncondncnrk» abftiilir, vt rc£tc quondam Romx, Vcoesci*
ac Libitinae tcmpla, coniunda fucrin-cJ» quiaa Vencrc ad mo^
^'"'y^' tcui brcvis rfttEanfitus, & frcqucns. Sacra nobis pagina rci
**' *■ fcrt, Judacuni quiconrra De i fanftioncs, cum aiicnigcna Ma«
Aufcrthe- diauitidc_^, tuxuriam olim commifiu in ipfo congrclfu , quo
wioivi^. .focdam, vcriramcjuc aiicupatus cft volupt.ncirL.. , vuinusilpih.
gionc acccpiflc fatalo» & pcr latus fuum tranfmififlo ad fcor-
Kim;vt(imul eodcm ferro intcrirctu, qui fimul codcm fcclcro
imp|4cbac>, Similo infoctunium compreKendio Sodom^
qooadam cives* vicinoTciueaccolas» poflquam. cieceacfuii|t inj^
findasiceleiiim turpitodtnes, cam ctemo nominis>rut dedcM»
^/>^ re> vir9 exitto. Nftni vt delioeienc tandem maltc impucifque
gnibas vri; i coetefti fulphurei ftammifciiie rupemi cuenttbastcoii*
bufti fiint. Ita plureaaiij ^rVenerc ad fjta gradumfccerantiGoa^'
pendio infdllci , quia:Ciim.eiianida Qble^a^insula iadatam vte
mutiruntj^
. nik. Scdrclinquatctiam Venusamatoribusfiiis pra;dida^nii4^
mcmoriam fidclcm, ingcnium fiiblimc, intcgram vaktndineiha
lb»o & intadlnm famam ; ncque divitiasadmutilcc-, ncc vitam adimat,
imniinuatquc ; fatis tamcn nocctj, quando homiui fuam ani».
i.,idC0' mam rapit, & animae fuum coclum ; clamantc Apoftolo : noliteer^
wimtt,f,to, y^fe^fKouc formcarijy neqne adulteri , ne^ue nioHes ^ neque inafculorum^
MCmU/ concubnorts t rcgnum D'e i pojjidebunt. 'Etitc.tu.m : man/fcjfa fuNt o-
5,* j ». . /^4 camis , quM fitmf fbrmitMti»» imnmunditia , impudiettiu , tuxuria
im fimi/ta-3i. ^us prmdita vM^fiemt & prttdixt, ^^temimm fti^ttlid u^
gunt , regttum D.s t mum tcmfequemtmr* Nnnqaam antcm vecifiia|^
lii^s amictun t mottaLes beatimdinem, qnim vbicnm Vencficttpi^
trahontlongasXbcietatis conniemdinem tianfian te lalcivifr kl^
moreln» more inaccefl{|atem>.pffope ooko^cemedf jJmiiatiettfeen^
Sy. Agnovirhoapiim' malu m , & flebiliter depIiinxitcoffiedlHi
jam Atti^iuis; atque vr orbi conftarct,q|ianta.yiseflet aflhetitllp .
•..j.-i .^^^.L^w^^i^ adQlff.frmigt fiMsintcmgcrantiam.galam conii^ *
fitecii
Digitize
L iB. IL Par AG. V. 187
•fircri; vtdifcercnt, qui leduri cflcnt, alicnocafu fieri providi, ^ s,Amgmfl.
luum cavcrc; fic igitur Ccnhn. fifiiraham Itgattts non fcrro^ fedmea ^jr^j^f^'
ferrei. voluntate. Vellc meum tcnehat iHtmicm , & inde nnhi cntcttAm
feceraty&conjtrinxerdt me^. qnippe ex votHntate perz-erfay fa£fa elt
libidof & dmmfervitur Itlfidint^faifM est confuetudo : & dum-3 con- nedatur
fuetudini non refifttturt fa£ia csi neceffttas , quihm quafs anfulis qut- l"«""o^o
bnfdam fibimet innexis ( vnde catenam^appellavi ) tenebat mc-j obflri.
Uunu» dura fervitw. Voluntxs autem nova» qux mihi ejfi^ ccepcrat^
vt te gratis colerem , fruique te vetlem D e y s , fola certa jucundi-
tas , nondum erat idoned^, ad fuperandam prioretn vetujiate^ roho^
ratam.
Itaquc Venus illicita^, & fpuriae voluptatcs, cum domici- V»
lium polbcrint in hominiscorpufculo, jam animum captivatum
vclut intcrcompg^^cs, catcnas, laqucos, trahunr ad ca flagitia_., ^^^^^
qu^cum Augu(linoccnticsdAmnavir,ccntics dcflcvit,ccnticsfc- ^iZlnd,
cum dctcftaius cft. alTuefada; naturx quxdam )am ncccflltas in-
cumbit.Ethoc crcdo, voluit ClcmcnsAIexandrinus,quando Juxu-
riam congrucntctitulo, vocavit morbum immedicabtlem. Conftat
multorumcxpcricntia, quibufdamxgritudinibuscurandis.nullam Dlfficilis
fufficcrc mcdicinam, pharmaca-,, thcrmas, balnca; funt incmcn- omninocft
dabilcs. Ita intcr animaj morbos, libido cft immcdicabilis; non ^UuVtx in-
qnafi omninonulla potcntia, poflfit ficri rranfitusa lafdviaadlc- continca-
gcs pudicitjxj fcd quod ditficillime fiat, vbi confuctudoimpurae
Vcncris, fcmcl altas radiccs infixiu.
Mccum fcntio,qucm farpius allego, Scneca..; quandoro- VI.I
eatus a Lucilio, vt homincm , praefcrtim turpitudinis vitio foc-
dinimocorruptum,rcduccrct ad frugcm , lic rclpondit_j. Cupto necxtcftU
amtcum tuum formari vt defiderJ^ ^ & inflitui -^ fed valde durus capi- inonio.
/«rj iynopotfiiSj(quod esimoleflius )vaide moltu capttur, & conftetudi'
nc mata , ac diutinafracfrfs. Volo tibi ex nofiro artifcio exemptum rcfer-
re. Non qu.tt/bct infitionem vttis patitur -^ fi vettu & exefa est » fi in- f,fl\urft^^
firmo-i gracilfjj; aut mn recipiet furcutum, autnonatet, nec apptica- xo.eft/l.
bit fibtf nec in quatttatem ejus y naturamj^ tranfihit. Jtaque^ fotemtu
fupraterram prxctdere^^ vtfi non refpondertt tentari pojftt fecun*
da fortunAsy & iterum repetitat infra terram inferatur. Hic de quo
fcrtt)is & mandas , non habet vires. indutfit vitijs , ftmut & emar^ •
cuit y & 'induruit. non potefi recipere rationem , non potefi nutrtre^,
K^t cupit tpfe-^' noit credcrt-^. non dtcam iSum mentiri tibiy putat
fe cupere^, fiomachum iUi fecit tuxuria^ j cito tamen^ redtbit cum
Aa 2 itiA
Digitizc
iss Promontorii Mal>s*Spei.
'iBiL» in gratiam. Sed dicit fe offendi 'vita fud. mn negivertm , quu
eithn non offenditur? homines 'vitkm funm.^ & amant fmuly oderuns,
Tunc itaque de ilio feramm fcntenttam , cum Jidem nobii feceritf f»%
fkm jam fibi effe luxurianu.
VII. Qi^bus vcrbis', aperti fads declarat RomaQUs Apieni
quantilm diffidat eonim enicndationiy. quoriiqi libido' in
rem inveteravit; vix ampli^ temedlQilocus eit» qaando vi
lea obledatio fbcit natntam. £t Ae long^.«ami»« totiiS'
Noemi documcnto cft otbis; certi plerique homincs Noemi svot
tototfeti ^cte caro fadi (iintinihilqae. praeter camcm» & profiUas Jn
orb» hacfic nalcm obfccenitatcni intcmpcrantias»(apuerunt. £t quami
^j^" No<S > Vihdidam Os t. vicinam diccret , catacLylinnoi mins
rar,pro^pjnquumgenerishuinani cxcidium, ncmotamcnrefi|~
cachinnis & Hbilis ha:c cxccpcrunt, tanquam 4<;ljrantis fomnis
Atqui vana non fuiflc fomnia> fcd vcra vaticinia, tumdeniqa#^i^.
fuo damno didiccrunt; quando tcrra in facicmpclagi mutara_,i "^:
vnivcrfos mortalcs fubmcrfit; prstcr Noe,cjufquc pauculamfami- '
liam, vtqui Vcncri non fuccubuerc, ncc Cupidini. tani rari tunCu -.'.
' crant nantes in gurgitevafio, quibus turpis voluptas» cx didacay,^^^r
tutis,faftidita fuit. • .SSf^^
Vm. Ncquc tamcn, cum Oc genus omnium propc (nortaliumi; ''^
miflis h CGeiointbribuSy deletnm olim fnit» libido fimBi cxti^ ^
Aa eft. manftt ejus quoddam feminariam in poftexitatot «i^/
I^udyfmu Itttexfcintiila, magnumitenimorbivnivetib,natnm eft i|ic^lB£<^^
^dcm, dinm; hodieque pamm adcb invalefcitflamma Venerii'» vtnupf-v
SdcHefl '^' ^'^P^^PC minis, nnllis boni genij dehortationtbns^
incrcpantisconfcicntia:, neque fana fuadentis Ecclefiaftse»cfatnd«l
iiBas>reftingui pofllt. Itavidcturiiracides quondam enunciid|t<;
EetU,xi, .chm d i X i t ; verbum fipient audivit luxuriojm, & dijplicebit iOi{^
.. ^tkt iOud pojl tergnm fuum. Qu^o ctiam rcfcro iftud Ofeae vatis/.:
j,^, T^on dabitnt cogitationes fia^f , vt revcrtantur ad Defm fHttm.,
jptrittu fornicattomim in medio eorum-i , D e y m ■ non cogit&v9i(<>T^
runt. J^anta pcrtinacia cft incontincnti»; amatorcs fuos facit - '
furdos, cLim Devs loquitur, caccoscumirradiat, obftinatoscum
vultcmcndarc. Italafcivus poftobfcanam vitam, ad mortcm dc-
labitur fiveturpcm.fivcinfelicem, fajpe vtramquc profcdocnim
non femcl magnum crcatum eft illis negotium moricntibus>qul
Ihbcarne» cjufque ftipcndijs, pcromncsrerro annosmerucmnt.
dcnique madt flc orbis ipama Venu«, non vult vt dicntes (iii , :fii4 "
probta
LlB. II. PaRAG.V. T89
probra, 6c infandas obfcocnitatcs confitcanturfaccrdoti , profacro
tribunali fedcnti.
Ejufdcm mccum opinionis cft D. Bcrnardus, qui in hoc argu* I X.
mcntocontra libidincm ita dcclamat. H£c pejlis ^ eo ad nccendum-» ^ ^
procliiotQri quo ad repellendum diffciltor-, qux nolenti etiam fe ingeritt blan- ^,,^ ^J,,
de onerofa, dijplicendo placens : ftbtiliter intrat, & mentcm occupaty& ni^ »»<> ^ p.
f Jubito repeiiattiry aliictt & incendtt \ & quaffvirHspeJitientiAt per totum
corpus paulatim fe diffundtt : cogitMtiones pratas multipltcat , affe£iiones
malasgeneraty mentem tllicita dele£fatione affcit^ & ad confenfum turpitu- Carnali*
dtntis animum injle^it, omncs anim/i virtutes corrumpit. Hac pejie qui \ad- ^""^^ "^^**
Jincii46 tenetur, di^eili ahea.vixpotejiy qtioniam Jiimulo/^jt44 CosFiTERr, pjodi.
jiyT Nescit, A(^t ERt^BESCiT ^ tam fubtiies & turpes funt. Ali-
quando ctiam ha:c infclix crubcfccntia niortalium occupat ani-
mos, cummori oportet; vtqui anrca fcrapcr fucrint locutuicijin-
ncgotio faccularium vaniratum.tum filcntiarij fiant.procaufa falu-
tisfus, nihildccommilTaimpudicitia in facro tribunali confitcn-
tcs.
A dduco in confirmatibncm rcm omni fidc conrcftatam , ido- X.
ncifquc dcfcriptam Audoribus. Agcbat in vrbe aliqua ( Pcruan^ Tr^meifcm
apud Indos Provinciise ) adqjy^ccnrula qua;piam Inda , qux olirrLi sem^imeM
bcllocapta.dcinbaptifmo tin£la, a D. Catharina fuum nomcn ac- i>f'ri* Pe.
ccpir. In ca, cum acrarc crcfccbar libcrras, morcfquc diflbluri : dc- «^"ly^o'"'
mum pcrdirisctiamjuvcnibus,ad turpcs Vcncrcsaflucvit. Ncquc Deiritdi/^.
intcrini facra confeflionc abflinuit; fempcr tamcn luxuriae flagi- *"
tio, quod finc frontc farpius commificapud faccrdotcm Judiccmj ^ *
male vcrccurida, diiTjmuIato; in fraudcm fibi vchcmcntcr nocitu-
lam. Intcrim fubannum, ab inchoata humant gcncris falutc, mil- Catharina
lcfimum, quingcntcfimum , nonagcfimum, gravi morbo corripi-
tur, & qui illi bis faralis fuiti namcumcorporc, animam quoquo fnbficct*
cxrinxit. Ncmo ramcn in ca j-aftura plus pcccavir, quc\m ipfa_. 'nconfef-
Catharina. Nam quorics advocatus crar. qui pcccara a:groraf cx-
cipcret, hunquam illa intcgrc acccpir; ipfius virio confircnrisr^j
cuidccrctum crat fupprimcrc facinus, quod finc nominis, famacq;
fuae infamia, non crcdcbat fe poflc manifcftarc. lamquc gloriari
ccepcratapud focias, quia Patri Socictaris, arcano confcicnriae ar.
birro, tam bclle poflet illuderc ; affirmavir infuper, quorics apud
cumfcclcrafuaprodidiflrct, fempcr ftcriflc ad lxvam,quendam t^- ^Etf'^*^
thiopifimilcm qui moncbar. vr raccrcr illa libidinis cxcrcirae pro- ' '^***'
braifivcquodlcvia*eflentjfivcncmcrerriculahabcrctur. \ dcxtc-
A a 3 • ra^
I90 PRaiioNTORiiMikt aSfsi/
faautcm manu S. Mariam Magdalcnam, calide hoc vnumcgiflTcvt
quidquid cflcr haufti vcncni, libcre cvomcrcr. fcd quo mini^s facc-
5^J|»2«» rct, obftitiflc crubcfccntiam. Doctus dc his omnibus racerdos.la-
wonipro- '
raiqnufi. ooravitapud dccumbcntcm, vtinduccrctad plcnam animz cxpia-
mcarait tioncm. Scd fruftra, magis- cnim magifquc in lapidcm induruiOj
peccaca. itavtnccnorocajE svvcllctampliuscnunciarc.quinctiam adotih
kumCrucifixiimagincm,cum/ufl[aeflbtid!iQaiefticis Cathariaa» '
iDimo Ecvolvere CKrifti pronobis patientis nicritai iadigiii^lipif
4a refponditi omnia jam ifta Cc ptobh callere j deftaerent iDKi|«9
efie. Digrefla^ftcuffl mfnifterio fao, poft paulb I>omiiia> ^fj^
fflulabaturCatharinaiftatim4iiehecceepftamoresrabt» & ilftyi r
tas obicocnitate$ dccantaTC Poft ttes faoras • itcru m iteniitt^^iQ^
rogatur, vtji- <; v Tiomen,fuaviflimnm morlenrisChrifljiai IbfaltlllK
repetcrct. Sed illa in vitiraam partcm lcd^^i procumbcns • audic»
batur loqui cum ignoto, Sc qui ocu los fpcdantium fugiebat. D^^
niqucintcrhaecmali cxitusprxludia, fincm fccitvivendi ;abi;t<5ue'
' adicvcrum Numinis tribunal, multosquidcm focio» habiuua
nciis, paucos caufx iiix patronos.
XL Et profc^lb, quim gravcm a Judicc D E o calculum acccpc-
rit Catharina,nmi maximc docuit, qi^lRdoancillaj^ quondam fb-
Sedpr«- cia: fua; in codcm fiuuiLirii, fc ftiiit poft morrcm- ncfcio formidaa-
JJJU^Pj^ dum magis, an mifcr.ibilc fpcdrum. Nani crumpcntibus vndiqud
tur. ftammis, toto vclutcorporc, vifa cftatdcrc. £t qucaiadmoduniji
olimChriftiani Martyrcspiccaiiino^urnoteiiipore incSdcbantur»
vt tyrannis fuis Jucercntadamari risus petulantlam: pc Mit .
^l^^ tfaarlna, qnafi inflammatus Orcini carniflcis tirlo , fubffliAilltittaMf
la^Jis/s» ffledijs In tracbtls lucem mundo, ne poft niinam faam » aSli*iam \
ciXhy ctemum fe cafu prafcipitar cnt in tartaram. Qnia veH> tiflM^^
rc poterar» qu9 trifti rpedacul^ iatcrvencrat fiimula, ie vexaiiiipi-
proprio fiioneduntaxat , vclnt adftantis niaefts fpccici ; roorc pucrorum.»»
qnibus mctum folius vmbrx facit imaginatio; ctiam infc^x Catha*
cina loqui orlaeft, & mifcrrimam fu i ftatus fortunam, cxp4icatt
tm 4>nm*ii~ vcrbis, qufls apud authorcm rcpcrio. Stc hAbe ; me ad inferos diMfU-
Ams^ie/. famejje vhricibusJlAmntU'^ Cjuhd citm miKutU de rehus apud facerdtHtm cm-m
^'^y***' fterer.^vt demultiloqHio^t!r facilitate ad irdm de telpiculu atijs hujuf^
dm fr^Jm" modi ; de graVior/bus t acerem t ul ncrtbta animi^puta de impura confuttudi-^
ne adolefcentium. verecundia quippe ahjlulerat mentemy& quod.turpe nofL^
grbitrabar fa^Uiexifimabam diclu turpe ejfe. Ha( non Jfonte tibi , fcU
jujfk Mperio, vt cmtiores JiAnt mo exemfU,^ Qua: vbi abfolvic»,
ingcmi-
kju,^ jd by Google
LlB. II. P A RAG. Y.
191
. ingcmiftcns Catharinx Iarva> vndc cmcrrcrar,ad ftygis caligincnij
icvifit.
Hcm/quim vcrefupradixitS. Bcrnardus dcillicita Vcncrc: XIL
lac fejie qui AdJIrtctua tenetnr , dilielli ab ca vix foteft j quoniam Himulos ^^^^^^^
fjus COU f I T ERt Ayj- NeSCIT, Al'T ErV B E SC I T^ Ita rcnshomo
crubuit infclix illa Indixadolcfcentula, cujus modo mifcrabilcm ^ii^sturpi-
audivimuscataftrophcn. O! vt vcrcoi, i\c cjufdcm cxitiuni il- aut ncfciB
Jisimpcndcat,qui cjufdem &crimcn laud.inr, &imitanrur, & cc- confitcri,
]ant,quando(accrdoti dctcgrndum cft. proh dolor! ca nunc cft J^Yu'"^^"
morum pcrvcrfitas,nonapud plcbcjos tantum, fcd vcro & nobilcs j .
vtpcccatumvcndaturtitulo virtutisjjamcnim vcrborum, gcftu-
umq; turpitudincs,mcraruut vrbanitas,mcracomitas,mcra huma-
iiitasaulica. quoquisobfcocnioriscft lingux, pciulantiorismanusr
cbfcftiviorhabctur. incurritrufticituisnota.qui hic modcftus cft, Ex pam'»
& parcus.Scd quomodo abiftis, vclur tcnuibusprincipijs, tandcm «nitijs cre.-
homincs dcfccndantad ipfum dctcftabilccarnis flagiriuj vclmcn- n^^^jj^^
tcconccptum, vcl opcrccomplctum , aptilllma hac fimilitudino
oftcndit Diviis Bafiiius. Sicut lapis in aqHamciJhrn^ conje£iw , s. Ba/ilM.
/olumadjaccntemaqudp^rtemiinquameecidntagitat \ verum arbes alios ^^frs.
perpetuis vicibt4s excitans, eos mtcrduni ad vltimos Ltcunjt marginesdgitan- *^'Ji'"**'
do perducit p ita UJcil^us obtutusy vet Jirmo voluptatU delinitM iilecebru. ,
tn Virginis animanst velut in vndjm purijjim.tm vehementer inje6iu4 , al:as
foji aliM in profitndi cogitationes amatorias excitat , ipj^m^. totam ejus ,
quifecttyimaginemjAuc:amJl»6libr*sagitat. Hortarur proindc ideni
Ecclcfia; Dodor, & caftiraris fuat, 5: virginalis pudicitiJB amantcs,
primisIafcivia:iniri)sobfiftcrc, fi florcm fuum ( dum tcncntUL.) afpeftti,
D E o vclin t fervarc illibatum. Non ignoret Jane prudens Virgo ( Ba- "^^^^^
filiumloqucntcmaudis )fi hujnfmodi lcnocinia per ajpcctusy at^au^ nocinijf.
YJum tranfitum, in animam fvmel trruperiiity fore vt manu quoque acceden-
te, adjutrices ad ihlfitamcnta voluptitisy opus fuum omninoy cum temporu.
progrejjit perficiant.
Id didicit malo fuo quidamj crcmi cultor, ficut alia^' XIII.
rum virrutum divcs , ira quoquc caftimoniae. Et hinc ma-
lus doemon nccafioncm acccpit , cjus hominis caftifGmumL* ii.^'*'*'*
pudorcm impugnandi , matcriam invidias. cxpugnavit ctiam.»
hoc ftraragematc. Sub larva clcganris fcemina: adfiiir, nniJra-,
iogantis,vrqnam nox comprohcndilfct crranrcm in filva.Ercmico-
laaliquo ipcJuncae angulo rccipcrct,cripcrctqi fcris bcftijs pridam..
- Ncquc-
r. I.
192 PrOMONTORII MALifiSPEI.
Quod ma- Ncquchorpitiumncgavir virmulieri, fcd miferadonis (pccic ad-
it^icgia, mnum rccipicntis, &gravc vulnusanima:. Nam cum illc caufam,
occafioncmqj pcrquircret^ pcrcgrina, fufccpti irincris; cacodoe- *
mon ( vteft mcndaciorum mirus arrifcx ) plurima confin.xir, quas
duni fub muliebri lchcmarc narrarct , vencna fimul blandimcnro-
rutn, amorirq; illccebrofi mtcricrvit ; doncc fcrmonis fuavitato»
in affcdum mentita: focniins,inflcclcrctaninuim rc\ cri hominis.
lamquc intcrblandiora colloquia, joci vtrinquc mifccbantur 5c
* rifiiSi manus ctiam larvata foemina, quafi vencrabundac fimilis, ad
mentam barbam^uc hofpitis cxtcnderc mox collum ac ccrviccm-t
inoIIi6s palparc i demamCbrifti militem -vclat capcivum (ecttnu
dacere in triumpham. Continub cnim adfcititt^meiititsmalieris
formi, ejufque potentiflimi ruadiilleduSf intcr libidinis fludus' '
paciicitur cum cordis fui concupifcentia 6c intraarcana cogiratio-
namfiiarani,foedus cnm voluptatc componit- Inclinat ftultus'
qae vbiobfcoenos jamconabaturinirecomp1cm$,peregrma illa^,
tetro,vlalataemiflb(vterattenuisvn»bra)per«nanas prcnlantfs^
clabitur: cachinnantc ad hanc impofturam, toto vndiqucorcOt
fcd c ocl o i ngemi fc c n tc ; q ui a 1 a p fu m "E r c rn ic o1 a m V i d i f folitudino
priftinacxirc, -5: mundum repcrcrc, vtccrtius pcrircr.
XIV. Vcriiriiiic S. Cypriaaus ait : dc carho»ibm fcinnll.^idtffdiunt de
ferroruhigo ntttritur,7norhos a(J)idct fhUantyO' nndicr fundit concufnfccn»
^^gmU' ^'^ pcfilcntiam. Cujm c.xittu toltrahiLfus ifl nndire lafltfcurn fhdantcm.
: cleri- Vnde Sidomon : cum fdtat*ric€ noli cjf a£lduus , ncc auditu iHam , ne forte
difereas in efficacia cjui.tgluten cf deliiforumt & vifctu qi40 dtaboltu auc»»
^atHf, San^, vt prxdiS.um A(ccten.& rigtdum ercmi incolam,ca-
peretflaalusgcnius, provirovftiscft rpeciefGemin^econfabuIantis»
Bspenim- nugantis» /ocantis, blandientis. Ita hodie^uc plurcs capiuntur fi-
hl^h^ veaviculas» (ive animulsipericulorum improvid«. Scpc ad ini-.
• tittmfamiliaritatisindiverlbfexalanclcnds.prctexitarmantclttai
mutaaebenevoIentiaBicharitatisieXtftudmm itivandi»cognati /aa*
gttinis vinculam, & quaxnnque alia (pedoic honeftatis ratio. Sed
tandem prodcunt joci lalaccs.nutusinverecundi.Ycrbapro mcphi-
ti VcneremcxhalantiatVtmanifcftumfitintus foerentcm aniniaoi
laterc&pnBterhircumnihiloIcrc. fucccduntoculis^ Iinguis,ma-
nusquoqucofficioYs,contingcrc & mulcere volcnnum alicnosr*
Yuitus* aiia^ttc coiporis mcmbia* taadcm iiasc omoia defi n u n r , (i
noo^
9» Cjffrtsm
dt
rtr.
Digitized by Coogle
LiB«IL Parag. V. m
non in ipfum icclus, faltcm in molles afFcdus, impura ofcula, & la- fidf l^S
fcivosamplcxusr' ; qiix apud Thcologoi jurc lUo intcr lcthifcxas jS^JJj^^k
plcrumquc culpas nunicraiituii.. 4.<-.ij.
Scd quxfote, quampauculi dchistalibus fc in facro rribu- XV*
naliaccufant> prxfertim egyn«ceo& aula.^ nempc aliquosiftotuai
hoinioam cenct peribafio, Jibidlnis vecba & fig na, non intcf
peccataeilR;com^caiida>(edjocoslibe»le8:niaiorcsnoftri appeU
lacenl metetncios. Aliquos,tametfll|icpeccatacredanc dcnon Et cofitcii
larbmoctalia intenrenhe; prohlbertamenvececundia dictftej* «'^rfta^
qabd patant :fine&iinfamiaac mboreitliciiiott pofle. malns om- vciaiatw.
ninoft vltoperabillspttdoteft» crubcfcere folummodo quando
corriguntttc pudeoda, non quando fiuno. ft probtum eft acce- '
pilleper ignaviara-vulnus» nihil ijg^nominiaB habet monftrare chi*
futgo» vr mcdicina fiao. lEcquia minora velut turpitudinum de- ^
dccora , filcntio praitcrcuntur in confcfllone ; hinc tanto facilius
maiora illataccntur, quanto plus & difficultatis, & confudonis
pariunt fuoauthori. Atquc.vt fuavc illi fitmcminifre, quas non
lcmcl dcguftavit voluptatcs, caftitati inimicas^,- fic graviflimum
eft fateri , &fcclus commiirum in fidclcs faccrdotis aurcs dcpo-
ncrc-^. Tandcm iftfcliccscum Inda Catharina.adcam progrcdiun-
tur pcrtinaciam (vcriusinlaniam) vtctiam immutabili xternitati,
fatifquc fuis vicini» nolint tamencelatas femper impudicitias re-
velare.' Sic Venus^propudittmimpletatis, ctiam Ihbmottemve-
lecundiam nocentifliOiam doceteosi^quos pet vham^nteciorem iImuii«o.
docttit fine frontepeccaro» fiiamciQe clientclam magnis Incre ^^'^^^^.
mentis augcro. Scd hoc cft te€t%. vli ad orcum mkteto • atque M^iadin
cumjndaiua mirerabilem namenim facero OVquifquiseSf nc iaTobic.
credeteCupidini, nccmatri Cypria;; ptriculofacftejusfbcietas»
confiietttdo exitialis. omnis ipfiusfides ftat in perfidia , vt c^ mo-
riturusquoq: vclisrcfipifccrcpoenitere, fatcri admifias fpurcitias
Judici facro; illa tamcn mille tibi obftacula ponat in folacrube-
fccntia, vcrccundiaquc;ad nihilaliud valitura,qtt4m vcpiiota ice«
lcra, novo tacitumitatiscriminc aligcfcant.
Eftoaurcm,dclicatus VcncrispuIIu»-^, t^ndcm ctiam cuma* XVI.
lijs noxis, obfcocnitatcs vnivcrfas legitimc confcffario cxpliccr,
priiis quam iili lux fuprcma os, oculofqucclaufcritjnetu ftatimj do^toe'?"
arbitrarc, rcm omncm fcliciter confcdam clfc. Quami fe pro- rea,mo-
fcripfit moriturus voluptatem, non difccfiit pcnitus; adhuc in-, JJ^^S^
infidijs» quafipoftcarc^aiatcc^ & quandoquc profilit,aatiquisll-
Bb Jcce*
Digitized by Google
194 f ROMOKrORII MaL^SpEI.
etiam poA lcccbris reccntcm fadura orcxin, ac velut vltinium abitupo ga-
ftreepta ftunn datura-^. Pcrclcgantct B.Petrus Daaiiani,Mf///4 ( inquic ) cu-
inyftcria. j»sltbet vtt^ confaetudoy licet omtu fndia db animi^pemtrdihw Jit rtpuU
B, Pmt fii i^if it tMmm^ fife /ro forikm imfmmAt & vd Umhere fiimm ttmti
m^JluI. ttiMitrtfiiit$rdiimMffrehettdere fg^hihettir. Ncqae ficUicsedi po-
{,.^f>?.».\tcft quaittiknu poHlttxliaciirotu vcnerc» oMedtttionis Tfiis^.:
vna hic ftiotilla» «dhac qMraiui corpa(cttlo»iaic^a.«, iii& ftati»
cxcaiaatai^ tncendtaai fi<;ere poteftaitemuin. coafcnlas in Vew
acrem, (cn volantarta obleftatio dc rc vcncrea, (i poft eibomoJo*
ge(in»obcupavctir animum moricntis». diu oUmainicfadam libi.
dini » jam aftum eft; niri antc vltimiim migrantis balitaAL» , (ince-
ras iccmm. dolot emacaUvcrit novas Tocdcs , nalla- «tcrni tas ab*
ftoigecr^
XVII* Quain rc, cafum adfcranr murto quam lu^luofiffimum, nar-
ratum abeo ipfo viro, qucm fun luxuria in mortc pcrdidit, oi^o*
^Usgtgm tranfcripGt infcliccm vidimam. Dabo ca fide hiftoriamj,
tkrifitamm qua dcfcripfit Pxd-.igogu.s chriftianus cx binis audoribus"*, viris
\^€^. 0£ o facratis. IraqucComis ait, inltalia, civis concubinarius,
^ janij a mcdicis dcpofitus", ac morti proximusr'; monitus^ cft k
quodam cSocictatc I e s v iaccrdoto^ qui viri vltimam con*
ftffiooem excepturas venerat, vr jam tatidcm Jupam, quamdo-
flii nmdiu fiifteat&He^ abs-ieablegarcc». UJe prim^ ncga-
ciWo!l. vit fidis fc aocHhB obrcqnifs* eo-temm ruaram ftatu carere pe£l
«biM»^ ttj. Dcindej indidis ad placandam Namcn- domi apudibcios^
prectbos.cto inftaretacsi^Pateri.ftexj% adeo genibas» & cum
lacrfmtsobrccraret;fiicvrilie &lutis, hocfiiltcm poftremo vitc
Kmporc^, mcmor ofieo ; benc moncntem- audivir., liicrctticsm
domoeiecic &^gravipeccatorum farcind, ctimdolom.rcnfiiapu4
ftceidotcmj dcpofira , codcm dic c vita migravio. Scqucnti
manc patcr, quiconfitcntis pcccata pridie accepcrat,pro viroia*
cris opcraturus, c cubiculo cgrelTusr'; fcnfitfubitb, vclur impa-
Foiintc- dJocorporc, rcpelli fcfc, fimuld} vocem hanc audit_> : quo -c.tdis?
omologc# paterad facr.irium nihilominuf-progrcditur , mquc ipfo aditu, rc-
fiii<);imna- rro ad duos paffus agitur, ingcnti impctu. Supcratramcn. &indu.
ierl^tu tiis ficris vcftibus, adar«mi proccdit. Ibicum jam minidcr 0;7/f*
teroomm teor incipcrct^, appaFUuadcomu cpiftoJx fuperaitari , horridum
c&cabiox, monftrum , quod patrcm iiHOensc Air, inquit, prome ora; ca^vc
tii^um ea fi^ > futMi qaid Ji\\. ibbdit;patesi.* nonne mis es, cujus heri
cfrneuidi' apiid aiiefcccata>p<£mtentic Actamcatq^ciub lacrymis» £c vcro
; « potni.
Digitized by Google
t
pocnitudinis fcnru, cxpiatafunt ? nonne <5c4 Deo dimiflTa? autnovi
quid intcrcurritf Heumc! cxclainac qui Tub fpcdro latcbat: &
gitime confejfs^ieram^C^peecatis venUm dederat Dlvs, fed mijemm
mc^! cum fofi dtfceffum tmtm^ , ferdks iStt immm Wid^ffet , & offict/ %
ttimi Mdu&um.MceffiJfet propiksi fgo, ego iitfeiixt rremrremikm frth
ftritu meirtmita itttL» erimimhitt im iltieittm^ tkle&tttiettemj emtm
fenfi^ eo^ petu ntemtme ^xtiti&m^ ht^ Mtermm frmeft JUmmm
rni, *
Htc fifte , Ac tlme » & iogemifte » qairqirit hadenus vir,pm« Z VU^
ter tuaecon jugis vfuin , aflucvifti lcnis> Bc iexnis , & lupis» dcme»
tetrictbus proftibulis^. alicnum exittum tc doccbic > qnomodo
tuumcffugiaspcriculum. Habcntctiamibluti, vtdi(cant nonni*
mis cflc foiuti, prarfcrtim in familiarc /uvcntuti vitiura, quod pol-
lutipncm vocant.molliricmcjucjquandofimilispriori cxitus cir-
cumfcrtur> tcftibus rcligiofis, dc qiiodam Romano adolcfcentc-».
FnifiTc igituraiuot fupcrioribusannis Romac juvcncm, qni viridi x J^JJJ**
tatc.vnacum literis, malosamoresimbibitiCafq» didicir volupta- jnolluI«»
tcs> quas VcausMagiftra.hcuI nimisfrcqucntcr ignaram docetado* ^mie»
iciccntiam; ilantibus ad impurx Dcs obicquium, multispailini
clientibus,facdiinmisca(litatisalienx,primiq>floriscorrupCoribus.
£t fan^,fi bs petleft otbe ezalarent, 6 quanci faomincs vcroq; in (e-^
'xu,illibatc virginltAtfsdecos» veiadthorttmconjugalem, veJ adfiU -
crareligionisfeptatVcladlpibmcbelumfiBrteot! miiic qoift femel
' «yianocentib«sfiatienocentei>ekcaftis«bicf»iii,malttiliMiicei|> ,
tiiiro incxcuiabiti» perieverant mfferi torpes efle» atque de fuo fibi
corporc infandas libidines parare. In hac lafcivorum navicula, fe*
dcrat adoleiccnsjdequodicerecoepij&Cquodcommiiaibttilacry* •
misdcplorandumcft)naufrngium in pormfecit,camomnescrcde*
• rcnteum fcliciterappuIiflc.Namfatisfuis propinquus,non rantum
pcr confcirioncm gcnuinam , pcccatis omnibus animam exptavitf
lcd infupcr, & diviniirimo Chrifti corporc paftus . & facro olcoad
vlrimam cum docnionc hicl.imjinun^^lus^hinc difccflltfvtfpcsfuit)
ad bcatamaitcrnirarcm.Scd hcu! qu^im fallimur fse pcmortalcs.de*
cipiunr nosoculinoftrijquiahacrentin fupcrficicncq: poftuntpro-
fundius intrarc, & intimos alicni cordis finus infpiccro.
Evenitcrgo, vtSacerdos,qucnik facroluvcnis tribunali ha« XIZ»
buit, mortuo parematiiras» ikrificiam fiicereo. Sed damoperi
iaa^o intentas eft» * varie tarlMtarab igaota vmbnu» aod fibi
'tdoleicentisfdcoi^accdamjabetar aboDdcm prccesabnimpcte^
Bb » qabd '
Digitized by Google
•1
196
PROMOMXQRli MaLJE Sp£I.
Qsem »
prjrmiiti
confcflio-
in aflfueta
«onlenltti»
XX.
Tcinpiit
intcr ada
poraiteo-
tiaMnft
aiortem »
ndbticop-
cfi tenta«
uonibttt»
pntAnini ,
▼ cncrcis,
apud We-t
XXI.
WbfAn» «'»
ySnnMM (v#-
tMHgi»,
Poltutto»
nis fcelus»
quam Deo
womtaa*
qubdajStumagereti nbinihil racrificiumaiiipiiusproruturumdam'
nato a3[infcros. Expavlt ncmpe raccrdos,ad luduoiam conclama-
ti jam filij vocems caaiam<lae (ol]icitiexpi(£atardtviiii fulmioii.
It qui fieripoifii^ vctamgravJ firirenisiDEo fentencjd^quem cie*
derec lacramentis legirimcruiccptis, pie mujiittim^abijfle ad alium
orbem ^ Vbttuiii.criftfs.Tmbra:mttlmm iog^miircere» ^ex imo vc-
lttCiii(picta;Ctaitereipalam<irficeri,omnia illa ric&pecada fiufi^m]r«
fticria>nulld4ae defedu vitiata; jam^ueanimam percxhomolo-
gcHn \ noxispttigacami faiucace e propinqttococpiflc» quod vnice
fttrpirabat,coelum:(cdintercamemoria;ircrum»mentiq; obrepfif>
fcf^cxaflueta Vcnerc, guftatamolim voIuptat5: quafedum placcreo
afliceretq;,eodem quafi momcnto dcflituiflc moricntem. Ita novo
flagitioaudam,antcquam poenircntiam denuoaufpicarctur, hanc
vitam dcrcrui{rc^,& juHilllmoJudicis D e i. cakuloaadigncsnun?
quam.cxtingucndbscondcmnatum cflo..
Timetcmali irpurci vcncrco degrcgc porci: nolite vosipfbs
palparcnolite vobisiliudtrcad proprium intcritum,&iUam vete-
risinianizcanciicnam rcpctcro,, nihil faciiiu2> cflc refipifcentiay
ctoi moricndum cfl: non longo d6lore,vmc&confcfljonciCum ca^
teris i^eleribnsyoroncs poflelibidlnesabftcrgi. Ita quidem cflj fcd
iiegocoiitiiin6^tttis«fto4mexpedicamfore. tempus enim quod
interaftampocnitentiam* mortem<i;iccutucim ioteriacet» adhuc
opportunft eft teatariooibua. . Neqj humaiiam iniirmitatem quid*
quampotenti^ftemic,. quikm familiaritas Veneris» dcaflactndo
dulcisiUecfibnB» HftcUfciyumfacitadpraeteritarcip.icerc,& voln-
ptatammemoremfcxuitarc prio£ib.as»iirturis iinmincre. Denique
Ittbricarcs cft luxuria, foluf(|; impurseupidiCatisallapraSy fi nutri-
tur & fovctur i moribundo, fi fequitur morientem,n non prius faf*
focatur pcr mcntisdctcftationcmj& contaminatanimam cxpiran-
tis, &occidio. Ncqueopuscftmultum contradiccrc autrcludari»
^aando rcosconfitcntes habcmus,vinim& adolcfccntcmj.
Atq; vtinam ! hos folos fua pcrdidiflctlafcivia^. nuncmultb
plurcs funt,qui Vcncrisconructudincpcrcunr. praEfcrtim fi credi-
musConrado Ciingio,fivcrcvcIationc,fivc cxpericntiaacccptuni
cflc; eos fcilicetomncsi qui aitnis-trigiftta tribus(quotChriftus hu-
jus terrs tncola fuit^pcffcvcranrintmrpiflimo pollutionis fccle-
rci cflc qnafi defpecataft<iti^; nifi miift; xaii, 9c extiaoidinarii
D B I gratii jdveatuL. Pulchri D. Gregorius iexptof inquir )
Jmmm Jhml matfm sHnffm mttfswrn , vix nm mum cogitsr<^
ftnmi*
Digitizeu Ly CjOO^Ic
femittit i Junt enhm depdltrin vi/cofai quia ex fuggefii^ite m$ttf ^^*- f '^^;
ti9>ext^itgiiomiefi0i9,ex AffecfimetuUlfsiio^ ex ddeffetieite eomfittm J "
fity ex confenfk operstiOf ex ^rMfhne eonfietnd» , ex ettfietndiiie defiers^
tie, exdefieretiettefeeeetiJefeiifif exdefenfineglorieiie^exglorietimL^
San^ &datii eft non iemel> vt qni ob(coeoiblti6tfs aflueve»- XXIL
ninr>tandem & fui fcelcrispatrocinium fufcipcrcnt, &hoc nomi-
lieyqabdpetulci e(reat»credexent rcplusgiorlc» qaim ignominix' ^iibidine
merexl. Quid ni hxc vana ementiti honoris aucupia, confeq^a- ina^o&.*
ttirinteritus? &ilic quidcm aetcrnusr prapfcrtim fi Vcncris pul- '""•{J'*"
lum,pertinax confiicmdo fcccrir protervum,atquc audacem,vfque
ad vltimam vitar lincam ? Ego vcro , ficut mortalibus vnivcrfis , cx
vifceribus ChriftiJ E s v,optoiliamfaIutcm,quamipfc nobis fui
fanguinispreriofo profluvio comparavit: itapariterhortorlibidi- s.jimiufi.
nofosomncs, vt vcrbumillud Apoftoli cxequantur, quod falubri-- ^f^^JJ"^
tcrolim lcgit Auguftinus,propofitumnbia Dcofub6cu; non im»
€itkilihm&in^udicitys,fidindniminiIhmiiinmJisFM Chrijlumy ear^ AdxtmAxi
ttmmfeKnmf^eritumdeJUkrjsi Fiofea6>ficutfamiiiaritas luxu- i^^^
cte»vri;r4uie Inveteratus I^iviendllpcf icalbfim homini ac perple* *
xam in motte ialntem reddi t ; iic cara con tiaentije > amorqite ier.
. vand« iatia debitoi limites caftitatis» iter fiicit expeditunxj|.
adcoelof*. * .
Digitized by Google
1
i9Z fllOMONTO&irMAL^ Sp£L .
PARAGRAPHVS VL
Anuetifraudibus^furtis^rapinis, £be*
nori^quampericulosa fe MoB.i ji in-
volvant, propter difficultatem Re-
ftitutionis, ep articulo fa- ;
Obus amicis tribus, importunis fupcr
mifcria alicnaconfolaroribus,vtcxpiicarctimmen-
roscorporisruidolorcs» natos ex gtavifljmo viccu
re, vulnere<|tte(ibi i doemoiie iafiiAo; ann vill*
do giganti compatat, qni in miiioiem fif hoftem^
«rmatuslTerco» acfurere violentus inteliitac^: firamdgdit'{iu*
M.i6.^. quit lobas) me Umeit fiA, ^mviUmermfitUmt^ mt§/\ mtMptftnifm
im ttrra vifiers mes, eoBeUUt me nmhtere fiper vtthm^ ir^
rutt In me quafi gigM. £x qaibas vctbis moralcnij fa£lurusdo«
fbrinam D.Gregorius, elcgantcroftendit, etjam hodie (athanani
inftarvalidigigaatisadvcrsushomines infutgeco» ijf^ue lethaiia
darc vulncra; quandovclut ex proprio illorum arniario,accipic
D.<htger. Conructiidincm pcccandi, porcnrilTjmum tcluntj. Scd ipfum
ilMtrM, audiamus Magnum Grcgoriiim. HscfttqtLiKdfipcecaiumpeccatoacl^
***** ditur , njt culp.i vchementius exaggeretur vnde hcne quoque per pr9-
^^^g^ fhetam dicitur : mtdcdiCtum , & nicndactum-» y & homicidium y & fitrm
tum^ , & adultertum^ inundavertint , & fangua fanguinem tetigit.
Cteodae- SAnguis dutem finguiuem tangit , cum culpa cumuiaverit culoam ; dr
noagigpt. fpg^ ^/^10 g^itmr imlmeri , vires eontrM mt Mtiqui hofttis ve-
Oppusojk '''"'^''^'^^^'fi'^'* ^*^^ fuhffingitur \ irrmt itL» mc^ if^^fi g'g^ i
hoiiii£ fieile i/tmuee r^fiiittr 9 fi itett ei vel im multu Ufp^m^ vel itL» vif
dmtim teitfitttisttwir, Si ver% ejm fitt^eitihm tmimtL» fikejfi^ eemm
^^2^^ fieverit» ^mmth fi^ ei fiibyeit erArim^ tmtt^ emm fiki imelerMem
djM. fttitp vt ei reMsri mn^ vstesti futu mmirmm msligmu adver^
Digitized by Google
LlB.IL PARAO.Vt. * J99
firim, nntr/L* hane ex^rAV^ eonfietudi»^, firtiur. ^U4/t gtgtitttm
mtr€ fugttiti^
Bt vct6 hanc pugnam , maxfm^ otdlmiL. Cacodioemon ih U.
abittt hominisobitu^ue, quando fcit brevi dcbellatom iri cum
iiTipio pro «tctnitate. quifquis tunc deprehenditur» invctera* ^inm^vi^
to gravium- flagitiorum vfu obftridur*) jam vefut (iiisarmir'
oppdgnatuc^ neque enim aliondcj fiere malnf* filuti iropedi*
.mentom fiUr quim vbi mors occupaverit animum > peflimiy*
adhuc moribas, vitijf^tte imbutum. t^m gravc c(l> tam ope*^
.loiUm afliieta relinqucre» illo etlam articulo. Itaquc eotum Quo nn-;
quoquc exitus morralium cft pcriculofus , qui per omncm vi- P^^^^-^
tam,furtis, fraudibusr*, rapiJiisr*» fa:nori ftuducrunt; audluri fjj^to-
pcculium fuum alicno ccnfu, & faduri fc copiofos pcr depau- re»ij>«i.
pcratorum fpolia.^. Quoniam cnim cjufmodi homines, antc- "'^™""^
quam vita dcfungantun. , injuite ablata., tcncnrur reddero , pceraiA*
difficillima_, vcro ijfdcmj futura_^ fio ha;c fblutio ; confici- Jj^Jj"']^
tUL. alTucfados diuturnis furtis-', fraudibus^, rapinis, vfurisr', JJj,/*
dubiam acplcnam pcriculi falutcra fuam faccrc, cum moncn.-
dum cft.
Suppono.hic iex communi Thcorogoranu ac reCeptsa (cn- ni.
tentia; reftituere malb titulo ablata> necefliarittm efle .ad falu-
tem. patet exEzechieJe» vbi palam flgnificatuhncc peccati Ve- ,.tfa/J!s.'
Biam, nec juftitiam impetrari, nilTrapina tefttmatuf... Cbnfea-
tit Apodolus^ diim prascipiti reddttc^ otimibm deHtttL^ Et (an- f^)^
' ^us Augudinus, vdut mandatum Koc cxplanatunis, fic diflc- 15.7.
rit. Si res uit€ttu%. fr^ter eptum feccatum eSl, reddi fojpt^ d" mtLs a-*»/^'-!
reddatur, fetttitenti/L^ non agitur , fed femulkturi fi autem ixerdciter ^Jjj£^
ughury non remittitur pcccxtnM ^ nfi refiltuetur ablttum'^ fi, vt di- tidtitimmt'
ifumcst^ rejittui fojfit. Itaq'ic criani Tobias, (and^iirmius Scncx, qjjj^jjj^j.
cum domi haediim audirct baiamem, qucm vxor fua_, Anna_.r «eccflarii
tcxtrino opcro in iucruiri c#mparavit; pertimcfccns nc peregri- cft facien^
nu<r', & quafi furtinij illatus elfct , in folatium paupcrtin» fa- ^**
m.Itt , cxclamavit: videte, ne forte furtivus fit. reddtte eum do-
mituit fiis, quid ttotL» licet tMhte aut edere^ ex furto altquid , aut niUxtti,
. €otetittffre^, Hbc intcgcrriint' cxcmplunL» viri', illis' noiL.
tantiim imitabile proponimii.>. led^iinitandumj» omninov quio
btts anotti reddUtts, dc patrimonium flium accrevib » cum aliend- .
nimimmimitioaeboAorttm,pianc.contratpflasnatttr« atfiiflrQH- -
tta
Digitized by Google
200 Promontorii Mala Spei.
IV» ItafcntitOrarorum fiimmus Ciccro, cujiis hccc cftclariflima^
aflcrtio. hommemif/commoclo altcrtu4,(uum commodum auqcre^ & tdtt'
jIjj. rumaheriattquid detraherc ^hec ejl magis contra naturam^ quam mors ,
qukm f^mpertof yquamdolor. mm princtpo cortVi^um hominum toffit': fi
entm hdc tffe^ionobts injit, vt tjutfque profter JtmmetndmmentumJpoUett
Sient jortt mn vUk* shenmt ; ttecejfe efi difrumpi foekieumfmmem gmeru , qud efi
ScMtio^' fi^^^^^^^^^* Mni ficitt eoffeej/km^^mt ^uifquemidit fihi jryrihr-
ctTCBda. re9ftei.MdvitevJum fertineetffimitelurit4^kHMeiMMtmifreptgnttih
te: stetum ftttintrtutturntViemnsm Jpoljjs^ tufirm feeiiketetjatgetmm»
V. tameii,quiin multi fiiDC hodie^; inter Ciiriftianos>fimiles vnl-
toribus* canibas, fiicis,fctis! ficu( cnim vultures cadaven expe-
Tbi oihilo- (^M^ vndcpatcantur} ita cupidi aliorum 9gds> przdijs^ ftindis infi-
minas mvb ^autur, ad facultatcs fuas iojuftisiucrisaagcndas. & veJnt canis' »
Sminaiii; quidquidexpcdanci fortuna projecciit,continu6 dcvorat» ac nU
eunt in iiilominus ad fpcm fururi boli hiat ; (lc forbct avarus dc bonis alic-
«nei^fa nis> &poftquam forbuit, ftatcrcftus adnovam rapinam. qucmad-
CM^Iem» modum (Scfuci, quamvis ipfi non mcllificcnt, tamcn apum abfu-
muniJaborcsj codcm planc modo, funt quinihil,aut parum ipfi
cxcudunt, vigilijs tamcnaliomm claborara, furro fibi vcndicant.
Dcniquc vtfersc mutuo laniatu vivuntiitafacpcquipotcntior cft»
malo infcrioris ditcfcit ac crcfcir.
VI» Imo& fuoj nam hxcnonminima raptoris cft poena, obliga-
Nec tamea ^^^^'^c'^ dcbiti haberc, & tcneri ad rcftitutionem ; ita quidcm, vt fi«
inpwi^ iacere hoc negligar, cum potcft, ipfi*.fibl iniqu^ poflcflionecahim
occludat; augeturqucfcrifirmpcrpericnlum, qu6 magisdifiertiic*
iblutio. Difiicili eft evellere h manibus quorundam » chm quid
pgtrim oz^^ ^^^^ opibus, fitbiiantia^.' aiieila ; <lifficili^,(^ontr fiii illtfd
kncimmi^ dlmittercqnodafiueveruntquafi Dominitencre. Fidem nobris .
J2j^*** IsicitMatlfiioncnfisComitisinteritusmircrabilis. Hiccilmexim.
fNMr.ir pcrio, non juftitix fcd furoriSi militcm qucndam fibi fubditum, vi>
ti exuiftct,confidoin cjuscaput immanicrimine;itapoftniortem
hominis, adhuc fxvijt, vrhxrcdesquoqucinlbntcs , cuminfbntc-»
lucrcnt;nam corum bonafifcofuotransfcripfit. Nimirum facil^
Argumcn- cft impia: cupidftati aliquid comminifci infpccicm, vndc poflTitcu*
MatiTco- mularc fcm fuam. Ncquc tamcn mipunc rulit tantum Comesr^
nenfij,aiie* facinus. ipfc milcs qucm intcremit, carnifici fuo non fcmcl adftitit
nornmr^' poft ncccm, fcvctus mouitorac comminator, nifi hxrcdibus fuis*
ptori*,«c rcddidiircr, quaeprolibidincabftulcrar. Haec vbi Comcs agnatisf*
quibufdam fuisretulcrati ncmpc illi vclutinancfomaium cachio.
nis*
bigitized by Google
LlB. IL fARAG. VL 20I
nis cxccpcrunt. Itaquc rurfus adcftlarva militis, & Comiti dicm
dicit, qua trahcndus proxinic ad ignotum tribunal , caufam iuam
defcndcrct. Illc jam mctucorrcptus, nc pcr vim rapcrctur ada-
licnum ludiccm,- pra;iidiarios longoordiucdifponitin palatio, qui .
violontiam armis eludcrcnc. Intcrim dicsadcftj Hmulquc pcrcgri-
aiis cqucs, qni continub» oeminc prohibentc auUm ingreiTusr' *
Comiteni trcpidantem cum Cvlis, poteftate plns qu^m hamani; fe*
cnmducit: moxetiamadfoccs palatij , cquum jubet conftendefdi'
jam itioeri paiatam. Qupd vbi faftumeft^ ambo £.ec.aScem ve^
lociflimo corfii avedi funt» firoftnComite laorum civiam fidem
implorantc; fraftraetiamclvibtts»fti£raptam hcrldeploraotibas» .
Atquc vtfcircmus, quiseumdenlq: locus» quae fortuna compre» m*mJu.
hcndiftiec» hasc ad catccm hidoriar itibiicis authotxj^MM^ fiktrih ^
Ncquemirumadcovidebituf, infpc^uroS. Chryfoftomum» yij,
^uando vnivcrnm contra inclcmcntcs ita loquituc^. Si Laz^arua,
nulla dffi-iius irijuriaa divitc^fvd cjuod madoy quAtUtus erantijruitM chnfi/t
non eYt y dcerbus tllt exttttt actufitor ; qua defenftone vtentur y, qui •rMt.iUsm
frster qiiod non nitfcre.i.ntur de fu.i^ etLxrn auferunt fubflantiam alie- ^f^^'^
nam? ft iUiy qui Chrijlum efurientem non alucruitt cum diabolo ineX'
tinguibili ignt adduujttur ^ ptantum fipplicium dependent ij , qui fame
Chr^im t»e€4tft y fer id qu9d rapiunt , & veftitum^ dtimtimt y & hofpi. 2a "oniu
temmt^modomn rteolligun}\ verkm abiguar etiat^i & imfimmm mft inclcdin-«
Wtofimttvijfianty fed magif€ottteiamietiami^t^'im»filimviM^ ^
moft eognofeimt^ iftrnm' etUmJU^timo^itf^^ tsreerem eonyti jng^mi^^,
fti fis mm imptrthur, tceuJtkwtmMgt^j^^ti^m^ mtijeirtm mtmeSH
fttmTttimm merehititr m, qui aliena rtpit T & fmfnBimmt mvi^mtm
nim dtmo9t tvertitf Addo; fi poft fraudcs, furta, rapihas cumoc*
caOb quoqoe fiippetit &£a€ii.itas», Ottlla. fttin.refticttcndocom*
peafacio».
Hoc dcntquc Comitcm iITumperdjd1c;cu|us fupra mifcrabi- VIII,
lem interitum dV fc ri p fi m us • ncmpo, non tam rapuifle poncf-
/lones alicnas, qu^m rcddcrc noluiflc , cum vt faccrct, moni-
tus effct. Vtinam ! quotqu-ot tribunalibus pra:fjdcnt & caufis dcci- Contraa*
dendisjquotquotniimcrant fub rutela fuapauperculoscIicntcs,fiib JJJJJoJ
dominio fuocgcntes Itibditos, adha:c divina; fcvcritatis cxompla . .
acucrcnr oculos, aurcm vtramquc arrigcrcnr; ncquiquam corru-
pti infan^ fcmpcr pius habendi cupiditatc, permittcrcnt aut z-
quiiaccm patii aut innoccQCiam ingcmifccrc^. >^unc proh do-
Ce lorl .
Digitized by Google
iot Promontohii Maljb Spei.
lor^/ tanta cfl . tj^nquc inrhtnrabilis hiimani cordis avaritia, vt
, modbaccrcrcjr lucclhini incilla, aliqui nihil pcnfi habcantvio-
larc juftiria: lcgcs. caufifquc omnibus ccrcum nafum affingcrc; tra-
duri jus adcas partes, vndc majoicm iibi fpcrant pccunias futii*
ram accc(fipncm_., •
IX. f tqaoties» D e ▼ H iaiaicMfafeiiL»! Vidusac pupilli alieiil
malevolonioi iniquitate^, ad extremaia. pelkmtur egeftateiiujP
vettis hoc crimen jam olim apad Jadvos feverts legibas vetait
Namea; dc nanc malt6ampll&s perfeqalmriQterChrilHanosi
pndertim qaando ipll tatoresyfiios cHentes» vehitlapi ovicula*
deglabunt. Ncque illadparvum&cluseftfcumprivarimagiftra-
tUSfOpuIcnti domini, ac vclut Rcguliicitra rationabilcm nccci^
(itatis caulamt^ rolum fludio aogeodaram opam» ibbdi^os ita^
fuos cxrugunu^vt prxtcr rudorcm , atrumiiue pancm. vix aliatn-
ipnsrelinquanr pofTciTionem. nimirum cxadiones crcbra?,ingcn-
Contraop/ tia fcrviriorum oncra, in tolcrabilcs in nummis^ (ob dclida com-
preiiorcs mun iajpocnjc , tantiimnAn ad dcfpcrationcm adiguntoppidanan\
i>^iiperujii. j.i|{^i(;3p,,T; gcnris picbccularrL*- Vxiilis, quorum infatiabiiis ac-
quircndi cupido, facit ad coclum fufpirare paupcrcs, e-rpugnatu-
ros DEvM,armaris fivc prccibus, five lacrymis in vindidan),taru
inclemcntcr ipfos habcntium. vndc fit, vt frequcntcr malcpar-
tajmaledilabantur; ncc de rapinismulti gaudeant hxredcs.Quin
im6» nifi cxpilatorcs ifti (atisfaciant parti Ixfae, aBrcc); fuam mor^
tenu» injaftis ablata titalis reftitaano (c&m fiicoltas eftarque
occaiioj seternam bcatimdinis jadatam faclanLy. Quodidem
fenticndameftf deeo homlnajiugenero» qaibos pet magnaf*
yliirasy magna Incra camalannir>magna alijs damna. nlfi cairn»
prittfquam viM fiti exnanrur, compenient temporalla* quar in-
toletunt detrlmcnta: IpliflBtema incarraat* ftitari pars infiflicis*
avemi.
X. Vbi itcrum cx Thcologorum fchola pro fundamcnto fup-
ponendumeft, foenus, fivc vfuram ( fcmpcr D V oabominabilc
j^T**» icclus ) vulgari accommodatione, fignificarc lucrumex mtituoiicxx
T%)lT^l quidquid tcmporalcac prctio a:ftimabilc, fupra fortcm mutuo
f€a.\.tr4^. datam :|ccipitur, quafi ratione mutui ex juftitia dcbituinj. Di-
^*}*'** ftinguiautcm ^mutuicontradu, atquc ab vfura abfolvi contra-
dum Ccnsus vtrinq; rcdimibilis, cum pado aflecurationis, fbli-
Jjj*^"'*^ tuminlmpcrioatqueGermaniaintcr virosdodos, probofque cc-
icbr<u:i» oHcnditpraKlare aoftcrLayman. Ne^ue cnim qui coti-
traxic
Digitized by Google
traxit ceitdiin gcrmanicum, accipk (upia ibttcm olatam^^iquii
fx /uftitia* titalomatQii fedtkolo illius iorls, qaod f^dk contraAi»^
to pr«tifl^ flc pccufiiialteri dati compaiavit, perciplcndt iuiB cemfis io
tetiiMfuada» oegotiiitione &c. redditus annuos', tot a^ri^ Gerrnania^
floreaps.. Csten^m quod ad Vfiiram attioet, frcquentifiiiniil ^udSI^';
slrc^ mntuum committiruii.}; & fatctur D. AuguAiausiuhuDtt diBSuBtM^
HKMtum^.* ^ fie/terdvtrts hQmiHem, id mntuo dederis. ftcunit^
tit^t i eptoflmt quim didijlt expectds.1 »6m JtccuniamfilMm^ fid 4I| ^^nf»^-
limudfim^ ipum dedifti, five tUudtrmeum fivevinumy five^ "Jf^
elcum , five qmdlihet almd ; fi pltfs qu.tm dedtfii expecfes Acciperc^ >
faner.uor es cr hoc miproBandw i non Uudandu4. Nihilifto ditc- ...
Cccndi ^cncrc turpius, nihil crudclius: alicnas rcilicet ncgotiari
niircrias, cx calamitatibus cgcntium quzdum faccrc, cx fudorc-»
paupcrcuiorum argcntum.CQiradccCj altcr^us 4dycriltaccm.ia iu^
crum fuummutaro.
Itaquc-^ctiamj DivusBafilius hoc gcnus mcrcimonij tan- XT.-
quam mdigaum chri^liano homine ac nominc, (ic pcrfequitur,
^ilMffi4/«iQVAi^^ u,qui e^efiAte fremitur\ nm* CAsfflSwr
smmfSfivUM.fi$0i(mm veri^ mimim^ fine tmtifmufy
^se ti^fi^ ^s4jgf^$tej^oveinm ofet^ fiki ext^tttt* Dmiiuti
fdl^mtku^iifl^^tLt VMltmm sverrut sihft , ^m ekt $$iittiimi$f'
petit, K^varu^ mm vfdem imfem uee^m eeeShmt^ td gmms^ -
fiuUi,fiiffiitem freemmteaUm p. tmttj mijeretttr iffim , communem
neiL3eogiiet tutnrem bmmUhu fiffUedtiutAm tMf tvdit : fid .
fie^ nefiim perfixt, (jt nee freeibm vineitm, uee Ucrymu moUi-
tnr, fid negtndo perfiverat. Juret infitper dtque froteJlAtury pLJ busfjfculii
fi^ omnino carere^ pecunU, qujtrere fi quem ipfi^ fceneratorem v^itfp»^*»
itiveniat t ae mendacio fidem per juramcntum faciens , iniqu£& in-
human» mercatur^y imprudcns perjurium addit. Pcfiquam vcro con-
JPicit imfirum tUum memini£e-J foenorit ^ fceturAmque fcrtts vltro of
firentemy fupercilium remittere^ , ac ftihfidert^ incipit : tune de»
miuu Amicitid faternd memortam iUi refrtcat , & famtliarem^ a*
miemuiiffeMdt^ 1idetmm\xi\\\x\x,,ficuhireti^mm efi nonnihii' etefo/t*-
ti nrgemi, ^ emim sittiei beminu etefofitum qmiUMm ifitd inf, vtt'
dc^ qudfimm iSe fiieit» gjcdvej^fanm mthjf impofutt% Net-.veri exhft
detrMmemm, imge^ mumere tAi Mmum* Hm\itd^ etmmemfitiA pmm-
Laiem»,me himmm elemideemde.veM9vhiimfimpit^m^
fihi emm^ ehftrinxit Utterm, fii^ eo fiemwn iet^^ktjtfi ^tmif^^^^fgsih^
tu im^^Mtldit*.
Digitizeci by Google
204 - PromontoriiMaijb Spei.
XII.
H^wccnw
porii vfura
detctiot
tmmmlih»
lefiMAL
xin.
Mimtrum
Et quia haec, fortaflfis mcdiocria fui tt mporis fa*nora, tam gra-
vitcrD. Bafilius pcrftrinxit; quarro, quibusinscctu isvtcrctur, Ci
noftrorum vfuras facculorum infpiccrct, &frcqucntcs, & intole-
fibilcs. Mcmini cgo antc annos n»n maltos» in principo qua-
iUmGermaniaBcivitate> ftadittm foenerandi )tm th viqnciiivt*
Iiiiflo» vt qtti mutaam fublevandc oeceflifati pccuniam ab alio
flagitarent, non alii lege acci|>crent, qoiUn vt pro lexaginta iore-
nis , exempli caosft » quatnor in cenliim darent. Infiiper ^ ccm-
jngi ejtt», qoi mncanm fingttlari vclut beneficio nttmeravir,ho-
norarii locoaarenaipenderent. Deniqtte ei,cuiftatuto temporc
folutionem praeftitnrt erant fiimmx mutuatc palliarogratitudt*
nis tituio,ccncbanturcoavivium inftrucrc; vt faciledc fcxagin-
tafIorcnis,dcccm,pIuriumq, faccrcnt ja^uram. Et quod vclie-
mcntcr augrt iniquitatcnij, (Ingulis anni quadrantibns.fumma^
mutuatae pccunfae, cum prxdidis obligationibus , ad dominum
rcdirc dcbuitj codcm adhuc anno, bis tcrque forncratura^. Si
hxc talia cxorbirantis avaritiz Jucra, olim S Bafilius audiviircr,
nunquid rcdiirjme cxclamarct, quod citata hoaiilii fcripfiL» :
MH ignora^s, qucd mAjor tibt feccaiarurtt cKurgAt Aurvus , ^uam fit accej^
Jmvpnm^ ^uem ex vfuru *tfen4ru. Sic planc cft : fcnora non tam
cumulantfacultatc>>qu4mimmiiiuantiabftantiam;& maxime il-
lam meliorem.qusia virtute,donisDk i,gratia ac (alate anim^
confiftit. Elegaoriflim^ AifoofiisquondamAragoniaB rea> cqui-
tatis^ iaftiti«fiimflattsin^ttciiaautor; ^ttmintcUigcfechoffii*
nes homiflibtts Jo lucro infidias ftruereper vforam^: fibl vldext
dixic» fttOtts nihil aliiid efie, qulm animie funus. Cect^ nifi fx»
nerator, cto potcft, iniqu^ poftcftisanrc mortcm fe expcdierit»
& jafterit ea ad dominos fiiosrcdircanimamfuamOrcoprsdam
faciu.
Infinita funt quz in lianc rcra adduci poflfunt tc(limooia»e-
goillad fcligo»<juod Minorumannales narrant. Mcrcator, artc
Ikncratoria cclcbris, vbi pcriculosa fuitargritudinccorrcptus,vo-
cavcrat e D FrancifcifamiliarcJigiofum, futuruni animxjammi-
graturaemcdicum. 1-Jic audita cxhomologefi , moribundum ad-
monuiti vtmalc partalucra rcfundcrct Jcgitimis poflefforibus ,
vfurara gravcm nimiscfTc farcinam, ituro ad Numinis tribunal,
Etpondus fuum fuiflc falubri adhortationi , indc fadunicftma-
nifeftum> quodhoraoiile ftatim acccrfito tabcllionc, mandavcrit
ioilcumcncttm cooiiccccyincoquchscedcs obIigacc> vt qux pcc
fieiitts
Digitized by Google
LiB. II Fahag. VJ. - it6%
iWnus nbilucMtus cflTct, ipfi 6dcboni ijs rcftitucrcnt, quibus fi. ' «li.i
dcmal^priiis fuiflcnt ablara. Virumhoc crat onus intolcrabilc "'"**
vxori; itaquc armara copiosa liberorum manu, corumq; ac fuis
lacrymis ( potentibus ad fubrucndum mariti animum cuniculis) Fxnerator
pcr omnia facra rogavic-», nc conjugcm, nc prolem, chariflima SJ**!'^'^
fibi capita, perditum irc vclleo; atquc ad pauperratcm, invifum cowogu
tcrris raonftrum.ablcgarc. fcrvarctpoft mortcm fuam indcmncs,
quos vivustantoamorc complcxuscrat. pietatis efle, vita dcrun. lieoarcfti-
ftunim, mcminiflc vivorum.», ac vidurorum in (pem augcnd«
poft«ritatis. iiihil Gbi indigalhSf nihil £imiliflB &iangiiiiii»
fiidaram accfbiiks » qnte fi matrem cnm tot fiiijs» cx afiV here^
dem fecerit cgellalcis. £t quidem his,fivclamentis mnliebribu^
five VKorifsblanditiit Vlivc pitMlomm, grandinm^ne liberoram
queftibus» itamoiitnroiioiviroelrcrberata mens^it, vtinftm*
menrum juflcriti tabeltionecorrigl.-oronia^i bonafita fuistran*
icribi, nnlla adjc^li reftitntionis obligatione^. Supcrvcnic intC'
fca D. Francifci alamnus, magni^ue Dei facerdos; qui vbi didi-
cit, poenitutflc faeneTatorcfn fufccpti priCis faluberrimi conlilil,
nihiTq nmplins rcfundcre vclle, nihilfupcr illatis pcrvfiiramda- Sccf cogi-
mnisconipcn('irc;plenusNnminc& divino afflatUi quia,inquit, '"'^P^o-
revocas dccrctum, quo ftatucras faTlsfaccrc ofFcnfis pcr injufta iu- nimam Cai
cra partibus,- ego quoquc rcvoco fcntcntiammcam, fuper abfolu- flys'o«of»
tionc ac remifsione fcclerum tuorum. Vix ha:c dixit vir faccr, &
hcm! corvus advolat, feu verius, fub corui fpecic, atcr fpiritus,
quianimam fa:ncratoiisroftro cxccptam, ftygiintuHt, nunquam i
aroplfits cmerfiiram. vthic locum habcat, quod olim Antipha-
nes dicere iblebat; qucftum UUcitum brevcs habere delicias , lon-
gamaatem«ilamitacem. qoidni Iongam,quando «terna eftipud
infetos ? tamen neq; hanc quidem mortales omnes formidant»
exccecaticupiditatlsannq* fpcclosliUeccbrl.
Qn^, qnaofo^re }am olim atfccerit humanas mentes • 'gra- XIV*
.pliici depingit Seneca, fiii temporis, majoramque fiidram ava-
ritiam pcrftri^urus. Xe^s (irtquit ) /»<?r<r, ^ui pecumam in altiffl ^"^^^
misvfy^ UteM fefteremmrt & reit^to Jfiriim iier«, in iUos fe demiu ^J^Xifl
terent (pect4s , in quos nuffam m6tiumydiertm^ pervenit difirimeniiri
iergo lucem reltKquerent. ^uf tsnta Jpes fuit .<* ^a iantSL^ necejjitas \
hominem ad fidera ereHum .tncuruavit & defBdit & in fmtdum tel- Pgffi?*
luris tntimx mrrfit , vt erueret aurum non minore pericuU quMrendum, "nJi.fcai
fuun £o£idendimi froper hte timkiUos egit, ^ ttrett frstdem Utuieit' boiniiKt
Dlgitized by Google
f RQ ttONTOIIl MaL^SpEI.
dertLJ MHfi Jum : vki movtm rtrtm fofiupMettty^ terMirttntjj^ pendtntium^
f^iimt vemof^ fer €meMm ituuee eteferireietttr, & ttfif^nm itt lUu giteMr.
' timm horruiot /MNrtf^ sitsm perpetudmg^ tm&tmL. Demd^ fim tj^'
/meri/tft tt^eret mettimn. Tl^potQ illts propinq^ui, fittjin^ ruf^fsii^
iactum fii^ raiiMsftaao»
XV« ' •Ajqae vtinam b^dieq; ficaeiafofef vmyeifi. in&ros, qiii-
bospTOximi runt, menierent! ipea elErc niag«Mi.mai9rand» xc-:
(ipi(centi«. . Sed nuncproh dolor ! nulliim apparct jafte.formi*^
dinisfignam» quando ctiam \ fc iaipetcare multi non poflunt»
Vt anre extjrcmam vit» fugientis Korulam, refundanr, qux (ibi.
nalit vfiira fraudlbus pcpezecpnt^ quM minus ifta faciana
morituri, cauia cft, qiiiapcr antcriorcm vitam non aflucvcrunt;.
flwuttlfi Scmpcr alicna ad fe rapcro» fcmper apud fc rctincro aliena-
comiMtiir ta_>, ita conftringit mali polTcftbris manus , animumcjue, vt ini
ajaroj.. mortc raro, vcl non nili a?gcrrim^ apcriantur. conluetudo robo-
^ rat avari dcfidcriunij, & tam moriens cupit fcrvarc fua iucra_.,
Qft**. quani vivusr*. Ita in civitatc olim Mctcnfi foencrator, jam jam
abiturusad plurcs, rogavit conjugcm, vt facculum pccuniaplc-
'•r^* num, juxta & ponerct in tumulo , vclur folatium & prsmium-
faterex- laborio(aB folertiaB. Id, quantomvis clam fiidttmjerau, tameii ^ .
«nptoftr- quibnldam nofta effi>fliim(eft iepakhmm» (pciajidbiis aliquaft
ll^lljljy de auio atqoe aigento» divifia bominls reliquiar*. Sec^teniti
ibnt ingenti^portento. dar^ enim confpexemnt binos motiftr^
fi» magiiimdiajs bufboes* s ft.alterana>qnidem (accolo, alterana
noitnaiofidcnrcm, ita vt prior nummoscx ctumcna^extxados»
porrigerct pofteriori; hic cos cordi foenesatotis ingcreren oaov
jiilcfto documcnto, quod cum ilio cxpirante, caplditasoon expl«
iav^t>icdquanadtumulum fecuta firexanimcm* ' .
' !X.Vlt Iterum ajO', magna cft aifuctudinispotcntia, & co-maiOB».»
I ' qii:indo occtipatur in viftro? opibus inquam, pcr furta» rapinas»
foenora acquifitis. piccata rcs cft amor pecunijt, non facilc avcl-
Rcftitutjo Jituracordccui adh«fit fcmcl. qui non didicit iniquas rcddcrc
^Hai» vjq, pofrcJQTioncs. dum fanus cft; aieer ac morituricnsdifficultcr docc-
.jnorituro. bitur; prajrcrtim cum vicmxmortis horror cocpcrir oppugnatc a-"
vi^^aam . jgm mi$fii fuj pattc ^iafccfceoccm^ xatcr chacorum lac ry-
0
, «...
mas>
«
' LiB. JaL Para^o. VIL
mas, Iiicintium ad largashaereditates. pcriculum cft.nc tum amori diffltilta-
ccdat a:quiras, & pcrpcram fuos amanrcm involuat a:tcrniras pCE- ""Py»»
nanim. Scrapcrdifcrimini objcdacft illorum mots, quiaiioruift
^ocra malc cupidi abforbcnt; ncquecum poflunt, ijs rcabdicani«
prjtifquam fata advencrint. Nihiltutius,nihiladfalutcm homi- f
'Dfs condttcibiliitar*, qu^ dominari pofle avaritias, lcgcm po» • .«
-Aeic copiilintli deni^ae Iwiimi eflc fiurum opum , coatcmpto.
tcili allettataM. • .1
• • ....... ..^»
*
' . PARAGRAPHVS VII. :
Affueti inimicitijs & capitaiibus o>
dijs j quam asgre admictant reconci-
liacionem, cx hac vica ab-
euntes. * • • ' - ^ •
T bonus Devs oftcndcrct, quaniumo- t •
limpcfTimiHcbraEiobftinavcrint inimpietatcquan-
tamquc fibi fcccrintj ncccfllratcm, fola pcccandi
confuctudine; italcrofolymamalloquitur, Judeas
mctropolim, caput fccleratorum , communo vi- . •[
tiorum rcccptaculum. Si mutare foteji dtthiofs feUem JuAtn , aut ^»»**-*!*
fArdns vAnetates fuM t & vos poteritis herte facerey citm didicerttit ma- * *
l»m. Scilicet nemo tam dodus eft, qui poltio autj nigricad.*
tiMauiOi aut variegato pardali» quem natura fcmcl coloteill Athiopi&
dcdit, macalafque, abfte^cxe ant abluero: tenaciter b«tet» j^^^^j^
quidquid a prima fiii origine acceilit natiurU remm. Sadem cft ^oafiietii-;
xatioalTiietcidinist qnc (i apud Iiominemlongo exerdtioinvete- ^pMOh*
xavit» viz ampHiis patinir medicinam. Eamob cauia», vtDEVs ^
figaificaret» difficillimum Indaeis forc^inolitos mores corrigere;
Ictotblymamin (celcribus obftinatam» coihparavitcum zthiope
jflt pardo» quibus nulli arcis huinanas potentii^ aut nigiedo natl* . .
ya«autvatietas coioiis poteft avcUi
Digitized by Google
20$
Yi, Eodem fivcadagio>nvc (imilimdinc vtitur Nazianzcnus,di:-
inonftraturas Iuliantim Appftatam-» , non diu, potuiflc fi^uUro
probiutciD ^ cl«meiiclam; ^«i4 ( inquit). i$4tw4^ fntiek^fmrt vt
fgrdm JUJtu^M wuMdtnm motm^ vetmhkft mfmmeeMtem^ veti^nfft
'^fiH!!^ dmm^ veLjdUim imffoHitMiemt fimfddeiemmeemr^i Chrifnmut
defomei^ Hc qnidegp deilUsdicm >..q^bi|#irA qf^c^jli^t io.
Uedmh tiiim animtiSft vc nolint v&quam depone rc i n i raicifiiMt fi^p^t 6f
Z^tiva' ^^^^^'^^ ^^^^» "^^^^^^ fcpclirc ofFcnlas» nunquam offen«^
t^f^!* dcntibns ignorccrc,rcmper vindi£tas fpirarc* non nifi cxpirarura»
cummbnc? quidquxfo his egd aliud occiflanr,qu^miIlud idcm
Kuminisccrti(simum vcrbum Jf mntare poteFt jetfmps pellem fuAm^
gmt perdm vdrietAtes /hos, uos poteritis benefncerc^j , cum djdiceritm
m»mm-j, Nimirum ardua rcscft, poftquaqi pcr omncni vitam a}.
tcrnishomo aflucvitodijs, vbi moricndnmcft, ftatim fimultatcs
poncrc, malcvolcntiam abijcerc, rcdirc cun^co finccrc ingratiam,
quem paulo antcdirisimmanitcr dcvoviL>, aut vidtimam morti
deftinavit, caftiram nori.alia, qu4m iainiiclmanu. Difficilc crit co
articulo, cxulccratam illi mentem,& privatx, gravifque vltionis
defiderium exuerc» qui hanc attcmpiiusnunquam didicit, ctiain
juflus, & pulcheirlmlsi Deo moaUil InAmdns. ~ .-.^
III. r ^ Cuju(modi iiinc Ifta t i»mfim>m. vhietiem, ttef memmr em kh.
Quc lege jurU etvitmm ttiemm & mes eSi viiMfd, & egt retr^em : emniif mff^
hibetnr ri« froxmu^me memmmetm*& mibil egm in o^eribm injmtiMi tmlRtbie^
g^.tf. Immfre timlo reddet meU vinci ema/o, fed vinee in hno malum : vir
Dtmter.ix. dcte ne quts malum ^ro maCo>tMemi reddat , fitffif^p^^ <^uod honum ef^
^^iiu,. fi^emini in invicem<i in omnes. ne diem mtemodo fecit milH^fie fitm
i.Wi*^ eiamei^ & reddem vnic»i^ficmidkm ifmjtnm. Conftans, ac dtm
j pravata cft hominum fere plfbciorum, nobiliumqut pcrfiiano».
labcm injuria: vice rcddita cmaculari, vulnufq^ab advcrfano ac#
ccptum, rcpcrcufsionc fanari j atquc hinc nat.i cft tam frcqucns
Neq;lege vlciiccndi libido. Qu^am vt juftitiiE titulo nonnulli palliarc pof^
^^j^jjg^ Cnt, talionis pocnam, vctcri Icgc conceflam, in fui patrocinium
adducunr, drccntc pcrMoyfen Domino • irrogaverit maculam
Lt^tM^ elicui ctv/u% fuorum, fcut fectt, fic fiet ei: fraiiutam pro fracfurAy o*
»o> culum pro oculo , dentem pro dente re/lituet, gualem tnfltxent meculem ,
ttdem fuftinere cogetur,
IV. £jL qua fentcntia, multi putant (ibi^f^am cfle liccntiam i
D£o» vt coiuminjuriaslioftinanimo pcrrcqui pofliat^» quoruoi
maii-
Digitized by Googl
LiB. IL Par AG. VII.
209-
malitiacontigjtruaminnoccntiam pati. Scdconfutat hunc crro-
rcm S. Auguftinus, qnando contra Fauftum fcribcns.oftcndit nun.
quamlicitumfuilTc, iprivato talionis poenam cx ira aut furorc^,
in advcrfarium mcditari, nc dum cxcqui; pcrmiffiflc autcmDE vm,
vtpcrlcgitimos judiccs ac ma£;iftratus, di£Vxlcgis mcnfura fcrva-
rctuf; quod quidcm vtficrct, larfusab altcro potcrat contcndcrc;
cattcriimabfquc dcfidcrio vindi£lx, quxnunquam non turpiscft.
Qu^odautcmtalionislcgc, nihil privatis liccrct infuos hoftcs arq^
inimicos, docct qui fupraS. Auguftinus, cumait: rcddere mda ^ro
- malift hitbent mdi , vel mediocriter mali , velmedtocriter boni. vfa^ adeo,
vtlex dederit 'vlcifcendt modnmtoculnmpro oculo-, dentem pro dentc^:
qu^y ft dici poteflt tf:juflorum jujlitia <•//; nonquiainiquum efitVt recipiat
T*'fO; ^^'«■/V ( alioquin lex nequaquam id conjlitneret ) fed quia vlci-
fcendi lihido vitiofa esh ^^gifj^ ^d judtcempertinet hoc difcernere, quam
honum hominem fhi eypctcrc^.
Et tamcn hodie, vnufquifquc in fuacaufa vult ludcx cflTcaC
vindcx, cumqucquiofi^cndit, qui nocuit, etiam qui vidcturnocc-
rc voluilfc, ad privatum rribunal raptum, cx prscipitato vctitas vl-
tionis inipcrio, condemnat;furorcnon fcmcl in vulncraac caedcs
crumpentc. lamquc non pudctamplii^s homincs(mitiftlmum na-
turagcnus ) cfFcrari inrabicuLjj & vcrbulumafpcrius,accrbiorcm
rifum,Icviorcm fannam, altcrno fanguine cxpiarc. gratiflimum
paflim eft vindida: fpc<SbacuIum, morshominis. Ajunt fuiflclta-
lum, noftro frculo; qui, vbi in hoftcm fuum aliqucm, implacabilc
conccpcrat odium_,, ccrtus jam illum fcrirc; ncmanus abcrrarct,
autpugio, quodolim folcbantiyroncs in militiaRomana, ncmpc
ad palum fc cxcrccrc; hocillc fccit ad ftatuam, in fimilirudincm
inimicicffiflani. Iraqucdomi fua: homo vlcifccndi cupidiflimus,
quotidiano apnd imagincm hanc cxcrcitio, fcipfum ad ccrtosi-
ftus condoccfecit. ac vclut adverfarium antc oculos habcrct, ita
contra ftatuam infurrcxit, fixo ca partc ferro, qua voluit viam fa-
ccrc animi, cum fanguinc cxiturJE. Tandcm ctiam hoftcm fuum
(cujus inanimi fimulacro non vnum vulnus dcdit) dcprchcndic
. in tcmplo; & mox pugionc in latusmcrfo, cadavcr rcliquit. Gra-
vifllmc tulit magiftratus hoc tam fcclcftum facinusr*, pra:fcrtim_»
quod rcvcrcntia praefentis Numinis, jus fuum dignitatcmquc, fa-
cro loco non potucrit inviolatam fcrvarc, apud cxiftuantls malc
animi intcmpcricm. Iraquc facrilcgus homicida, fartagini injc-
itus,inctFcrucfccntisoici balnco, crudeli Icntoq. fupplicio, peri-
D d rc dc»
Ui.i^. com-
trm Famfim,
Qu« eti5
olim apud
magiftra-.
tu» (biikm,
& lcgici-
moi judi-
ce< re&dit>
S.Amgmfi,
im ffd,
108.
V.
Exempluin
privatx Sc
crudelii
vindidz itt
Italo.
r
Digitized by Coogle
Zl^ f ROUONTOEXI MaLJE SpEI-
laaieatabiUter qaerfrro^tUA etiam f^aiaBi roter max ia^os do\of^
*' tam iafolitc.diflimulatiopoi» tcl^oadifl^ feituf: magmb^^f^g^i^
tormeata>CM/i»^i(i'4 vM^/<^'vli»c d
.VI« Eftetiam admiratioQcdig|ia,altcn vltionis infana avjditaf^f
Fuit> quicuni virtsrcligibfisex Europa traicduriisin iQdiam^.Cvirt
S4fciumm dcmrcnavi cQmmitt.crcr: non aliam ob .cauia^^ qqani vt c4|p
iui^ii^ pitalem inimicum, apud Indos dcgcntem iiitcrficei^tiX6 yiadjj^A)
Hi^ mmm» gloriofiorc, quo pcr phira maris pcricula^ranfarura crat in aiieaum^
orbcm, prohoftis vnius interitu. Contigir vtpatcr cSocictatc.
In hMnine Ie <; v, paccm ChriftianamL», amoccmquc commcndatct, ncrvofijs .
Eiiropzo, pj.Q concionc argumcntis, Ethcmtibi, qui vindiccm per Occa-.
ptrlmfiam num circumtulit animura, addiccntis fc pcdca lacrymabuadusad».^
qiwreote. jccit; fcrio tcftatus ab co tcmporc, omncm fe injuriarum oblitc^!
rarc vcllc mcmoriara, caufaoi tam Iong«, tam & pcriculofat na.vi^ "
\r gationii^. Vbi ae(cias> >:tjvm .^'rerc amplius,anJioauaU^^^
niam. pcr tot mortet» vltioocm in Indos Vrq, profcqaentis? an t .
ciemeotiam, quicb loci progrcdi fla^^et» vtobdnratjBin in pfitcia.
pdius,(cn(im p^^cgrecmollircfc . . ^ ;
y j I ' ' Sed omacm bumanitatts mod^nfi excedit, iiiUprns qoiiai bcU ^
mm HmJa luioa rabies* cujas annales Societatis iicy|;ainetuaLi. Compend|<^
«MMMir rein 0c, acc i pc. fa va fc rar bofniqicjp» fearopsBiiai^ i ngeas vloi^^^^
^^/^ .dciniurisdefidcriunii&tre^eraht/qdoram offcnfam eoocoqae»
chriftmm TC nullatcnus potcrat; ncquc tamen ad maous fuit dc fiimcada. vior .'
diifta; occaHo, quod illi in Indiam fe rcccpiflcnt, fivc ae^tiocai|i..
f!ri!!mZ causd, fivc vt fuga cvadcrcnt infTdiantis clandeiVinas machia^O-^
^tgtfMH' ncs. Nihilominus altcr Indiim indutus habiru, veftibufq, nienri^»
tusfcalium, pcragrata Pcruana provincia, Rcgnoq. ChirK-nfi, in- .
dcfcfsibborisfbrcrtiacosconquirir, \ quibus injuFijm pa 1^115 crat»;,
- „ tandcm ctiam rcpcrit;finguIofqi fingulari cum trucuJcnria occidir*.
IliaJio,cor ••• |...
Mciisu i Ccrtc vniusjam tnicidati cor, cx manri immanircr corporis- vurnc-
ftiajmlci» j-c, rcccnr.s avulfum, ipfoqucadhuc nativo calorc palpitaos [ horrct
Yclibld fcclcrisniemoriianimus jdentibus crudcLitcr laccratuau ,
dcvoravit. & fapiebathi'cboro4j^€6uman«caraisfruAMluov.ai^^
ftnibhomini.5cvltiQaenkc(aciciiti, (upiaomacj CleopAtrseigcm- .
flUttac margaritas.
YHL . ;Adcp i|Mrt&maj0^ermcmi1aj(IeHiia^ aon ,
igfiQTij&it»fimo(K^^ malac . '
lu^tuxali^ifiiini» cattfe%&iadlgQas fittmaoibB^nfiietadjfte cjeud,e^-^
. ■ ' :. a litatei*
Digitized by Google
" " LiE. li P ARAO. Vtt^^ '^211 •
«lltates. Piofeftb > qu6 diD tlils advers&s .Ifiimicos iiQtrlnii' ieriiel intmkk^
conccpta vltio, c6 pcrtin4ci6shflnTt:iii]iiihs Icmper abbJcnda.cCim *
radiccs altiiisegefit. Atqueh*clbrta(lis caufacft>curtaintbilici- •pprjai«.
te ApoftolusRioneatoinncs: S^lmim occid4t fifer irdtundtMm ve- ^*-
'firam , mhte locum dare diabeU, <^x pofttema verba fic illoftrat 4,»^^
D. Hieronymus. Nolite locum dare didholo » qui tanquam leo rugiens
quarit adttum , fer quem pofjit irrumpert^. ^aomodo emm pater & Uktmk
J^ittu Jlant ante ojtiumy pulfant 'Vt introeant , & ccenent cum eoy qui
Je receperit \ ita & advcrfirius , femper in nos eji parattu irrumpere^i
^ cum locum dederimm^, tngreditur. Solet autem antequam veniat, qu4t-
dam jacula pramtttere, & pracurjorem adventus fui facere cogitationetm,
hjtnc fi nos itt-» corJe fufctptam nutrierimM intrinfecus , & crefcert^ . , ^
fecerimm^ nm iunQbufrUemfttSM iLvkMmyUcrit» & ifji siukkii
imtrstcj.
" Itaquequibftinmcacic>d€em6n!vnlt prSBcladere, ncapttd IX.
l||&l)b2cilhiM figerc'pbllh,aQiiitas'cbntra altterum cogitationes ia
'bttu ihb^xtiiliaatr) ^tii^ odiotttm principia» exordia inimidtia- ir« &
lnifhVuppriihandMrMdiie;<tMh»embnftrana^^ mori de^ '^^^^
htn\, & bccumbcf c anre*fbns bctubitum; •clainante itemm Apo
ltolo>' Soi non occidat fuper iracundtam ^jfrJMf; ncqj fupra affcdum '^^^J^ ^*"
Viddicandi injuriam privat^ authoritate. omhis hic inordinata ^
'eiipiditas> ittira in ptoximidamniim.cum tcncbris vcrpcrtinis fe-
^elicndacft. Prscfcrtim, poftquam D e i filius incruccm fixus, e-
tianiantc folisoccafum, rogavit patrcm fuum proinimicisf^dignii HcfltU^^
plus quam Varinianoodio) fater ignofce iflu. Qii^o pulchcrrimo cnifteb
cxccllcntiffima: charitatis excmplo, nos omncs docuit,oblivifci ^^^^
tlto ofFcnfas, vltioncm poncrc , dcniq; ctiam pro pcrfccutoribus
ad O E V M prcccs mittcrc ; quod totum nihil aliud cft, quim illud
Scrvatoris praeccptumcxequi: dUigiteitiimicos vejiros, oratefrofcrm ^
Jequentihus vos.
Qlbtrudi:rh!c'nonn^.mb , yerba iHa ^nCd Maximi , £pi(copI X.
Taarj|ttehfi)r' i grgmik idhr eB mmiew iit^en t fro ferjeetaeirikm l^*^
fippl/etanLfi . S«d ^irib. tei;./ ejnfilenu etiim lerponfiinL» aadt maMuZ
it^'mt Me^AMey/t6tt fir^ qitidem'isi^ im ktie Jmemh , Jeigrsm:
errkfrcetktmm iit Jkhih. yter smwttk ekim k$mim» ittimiei , ejfieitru
jmi^ £)V> 1- imhitotkfiUiim stmieiu, fed etiamfilius, ficnt iffi Demi^
M^iiii^ :^ d^itgttcjt imittticos vefirosi hemefacite^ hu ^ivot ode- Hs, fpe
iwMt, Vt, Jitmfilif ptttrif vefiri , epii im^ ceelu efl. Si ti eiiepm hs- Jjjg^^
M drifn m beefiewt^h fiUtmu» fmmJi ^omodk fiycxan^ii
I>4 a fif^^h.
Digitized by Google
afS PnOMONTOMlMALJiS^EI.
. . JervtreSf qads indignitdtet etidm firvcrum ejtss, ^stfirvittA durijfime,
& dUquotifs etidm turfijjtmd fitjlineres , vt ad cadncam & frngdtm hx-
reditatem iUius perveniresf ^uod ergo atius fujlmet propttr JnlJI.tn-
tiamterrenam^tu fufime propter vitam aternAm-t' Conviricimur cmm
certtfftma ratione ,guid£roft€r Dli^m J^offumm gutdpttffei^ no^m^ /sh
juritts, fiJIiner(LJ.. r
. ZL Ncque hic fubfiftit Divusr* MaAimusr^j profcru opportu-
nam^ aliam comparationcnij, qus prudcntcji. cuiv^s iiiadcrc.»
podlt* vto^cnias 8c fcrat aequaaimitcr, & libcraljtcrcondonco:
.jie€ tam vldfci velit^ qu^ignoicetjsioimicq^ aiMQQOiflMlevolcQ»
tiam. Itaquc Cc pci^ic Denig^fi tfHi^ifliqud pt^^ens ^rfind^ 'f^M*,
rtttm fseidt tfi #Mfac tum imfMt^m^^idu^i^ r^^^^^sLfMliepud 4*
D. Maximi fotentetddhae mdjora audm pertulimiss, pdtidmur. ^uod i isobit extof^
fuet ijomints timor^demurMt k mobss exigere Cbrifi umor. fi ergo potemt
ferfoms fin/it eomtru m$f» tuemm^i^.mhjildtpfti[fi^,dufi funm^fi^er^ sia
s^/pdlis, dutforte inferior,vellevpn »ptti,iuif/i^li4m fieeriti^fptt^J^
tM befiidtfine vUa patient ia, ac finealiqua D e i contenipUtione coujurgg^
mtss;&aut in pr^fentinoflram injurixm vindicamus ^ dut ccrte dd majo-
rem vicem reddendam^ nofi^rum animum pr^paramus. Dcmum pius.
Antiftcs, hancomncm fuam ratiocinationcm fic concludit. Rogo
vos,qusntitm pojfum , cum Dei adjutorioycor nofirum ad patienttam prx^
. ^aremusy&tn omnibus malts hominibfss,medicorum vicem ugere fludeM^
■ mttsi & non tpfos homtnes, fid t^orummalitiam odfo fidbeamtts. Prob^-
pts eremms, vt jfemperddmeliorM eomfiemdkistj. ^rAif^iSf^vteitoddememf^
dMttomemyitM,perpeemitemtU iMmatts^fewvmiMmt* \ J
XIL ^ <^aaaverdmaIareqaaiitimczlij|i;'iaQdifl|fqiviii
^a^ do^rina* (ive neglcda obiecfatio^» oft«;^;^t.;deiitideii|
^ f r.-i tdftcsexitasi lamentabilescataji^phflEi^ ^J^uIt^^jfMrrdidit iraI/«
aiil' biT qbam tcmporam longinqiiitas confirinavit; inlini^^iaaEL c W
nf«,knt ^ices figunt, implacabilcs evadunt. s^tqucyt gratifc in odi^fn d^*
infiacabi* Bcxus facilis.itaodij adgtatianif diiiciiis confucvit eHetranGtus»
^ ^mOtttim in mottc* fi pcr omiiem antea vijtaD^fpjboratus cft vln-
;««. . dicandi.affc^us^ neque doda mcns offcnfLpcr yium^gliofccntia^
mitigarioflFcndcntibus. Hujusrcir.im ccrtunihabciiius tc^lmo*
«*••■' nium/quim mifcrabilc cxcmplum in Sapricio ^faccrdotc :^ qucm
& niartyrij gloria privavit> & ccelo cxduljjt hoc vnum, noiuifl\^
" vcniam condonarc humilttcr dcprccanti cuJpara, quaiido jam ad
* (notti&^mcji,|^aVie^pcdiuXu^
• ' ' ... »v ' t liU * Eadcia
Digitized-by Googlc
Liftll Parag. ¥11. $n
Eadem in vrbc Antiochix Syrias, Sapricius olim faccrdos,& XIH,
Nicephorus ex profdnonumcro quirpi.ini, ita moribus ita mutuo smrim 9,
aflfedtu fc amandi , crant fiiniles, qiiafi gcrmani cx cjufdcm ma-
trisvtero prodijflrcnt. Crcdcres hic in divcrfos vnam abijflc ani- si<«fhori
mam: aut fi duplcx fuir, validiffimotamcn ncxu coaluifTcj qucm- -^rt.e*
admodum faccr hiftoricus mcminitlonatha: & Davidi quondatn
fadlam, cum ait. affimajojfof/jt con^utmata eli MmmdDavid,&dtU- x.Jtr/.it..
xUtumJtnatljM, ftMfi dtiimgm fuama, Scd Hcut nihil in rebushu-
manisftteriiat; itaquoquc Sapricij ac Niccphoriaiiiidtia,tandem.
diaiitaeft».artifice Sathaii&»coiifiagcnce pro vetaotftnlSu vmbiain
i4jtttiA|amqiiefaiitiiinriicccffitamdno<Iiiimvtrinque,vrnenter p
alterius ferret afpeftnm» nifi cnm vnlnere animi. Nicephonis t^S»
tamen» qnia pntabat fiiam- deceie condittbnem» vt obfinrvaretdi* racerdottb
Vinam in Sacerdote eminentiamar tegatos ad Sn prfciam diftin£fcis ^'^bL
vicibns complntes jnittit> qui nomine fao> qnim humiilimc, &: ro,prpfaiio
iliatamdeprecarcaturinjanaai,dc veniampeteren^errorem fuum
agi|.o(centi. Sed illcocciadete^utes; anxmam^iaef. nihil audire. iTrato^rer
vcllc , nihir itircirigcrc, vacuam fcmpcr lcgationcm rcmiitcrcj dc- condiw*
ntque protcrvid ruadcmonftrarc, non fcmpcramantium iras,amo*
riseflo rcdintcgrationcs. Itaq^ Niccphorus ipfc fuppJicis habitu,
projcdus inrcrram antc Sapricij pcdcs, officiosc rogat, vtofFcn-
ijt, qualisqualis illa fucrit, oblivifci fhltcm vclit, fi nolit in vctc.
rcm fccum gratiam, ac confidcntilTimx illius amicitiac confuc-
tudincm rcdire. Scd hic illc itcram rurdusj^tcrum mutus^ iterum
vindidaE;ciipidiu>actenajt* • ' •
E venir eo tem porc, vt fiib Valerfano Tmpetatore^ , ty ranni> xi Y»
cns fiiror» .Chrifiiani nomini» homines ad poenas dcpofirerec» * ac >
mortem» iamqne Antiochiam complexa fiiit pcrlecudonis fiam"
ma». 4c dcJaitns ad pccfidiem cft Sapricins : tantb giavior CssfiiresB
in4igniit!MmismateriaiiqttQdicinterChriilicoias, (acerdotem^ro-
fiterptnr. Ncq^abhoftruituagraviflimis tormcntiv tam diu Chri- ^'<>">
l^m profiteri» doncc fentetttiam capitts accipcrct. Ea vbi adNiw retiir,rutu.
ccph^mimdelata c(l ccrtisttnQciis,itcram fiipplicabandusfuturo rus chrifti
Manjria4cft,accauram tam bcataemortis gratulaturus , & dcUilo JSJL^^
fiio ignofccnti.im pctiturus; quamramcn artcrita difllmulavit, ac
fi nullum pictatis, nuUum humanitatis fcnfum habcrct. Intcrea
ducitur Sapricius cxtra vrbcm, &iubcrur fcralcm idium cxpcda-
rc. Ibi nirfum Nicephorus rngcniculanshomini. pcramorcmChri»
cuju^^atil iangttincmjfttum.fufurus ciTct.^ cxtccmis prcci- • • '
I.: ti • - Uii i bus
Digitized by Google
«4
PROMONTORIlMALiE SpEI.
Sedlqvb
fervaric
«iicidic
■Mrtyrij
TrsntlMl
i» Nicc.
thnniiii
umilitct
dleprccaii»
Bft.
XV.
condonac
tnorjcos,
911 invte
ron afliie-
vit igno-
bu$ ohit, vt (ibi rcconciluri vc1it,cu1pafitue ac ifijttrUsonines, diC'
A>ciaraeamicitix cauiis*gioriorusMart]rr condonare. Std HfU !
obftinatumanimumatqucimplacabilcm! ^ fc vnicum hoc terbti«
luni impctrarcnon potuit, Ignofco. Authoris verba dc Sapricio
liacc funt. lllfvero»ne fummu quidcm UbruconAonavh r/, qurm pce.
mnbatinec in 4»mumindMxi/, i t ei rogtnti rcmttteretifed cUuftvi/ce-
rd f/A 4 jr£tre fto; propterca cUuf funt et foret regni ccelorum, & recef
Jit abeo grattadivini^& vrj{fici Jpiritus -^ & ferdtdit magnA/ny pre/iom
fkm, & glor/ofam coronam AlArtyttj. Nam cum lidor coilum para*
rc mandarctadcarniiicisgladium, Sapriciusvclutpa:nitcns nirce«
ptipriiisconfilij,juravttreCChriftoncgato)a4Deorum facra itu-
fwii.iodigousvtiq.pretios4fDaTtyrij laoMft, &ibrtiUidiIli,qaa1ii
iaiBtiiibtts velat fiiam tenuttj fcd (quod plan^ admiiabik cft) iti»«
prttdeAsvtramq; Niccphoro tradiditycapitaliilimo iiofti. Siquidem
vbi iHe advertit>$apricium, poft fttmmfi perfidic iceliis,4 veroDE o
ad idolorumfimttlacraiacrificatttcumaecedere,coateoti(fidi& vol^
jceieChifftianum pronuncians,codcm locofeJicitefcapDtfuufil^
mKit,qnoaitcrinfeli<itcrrcrvavit.Nenipc ncutprofuitNiccphoro.
Iittmilemgeirilicaflimum;ita obfuit Sapricio habuiile iiipefbttaidc
pcrtinaccm.Dcq; voiuilTctoties fupplicabundo ignofccrc. Qu«
caufa cft.cur citatus fupraauthor,ad calccm hiHoria; jam rcIata:,ha!C
ialubria atldat hortamcnta. ^tumourem^ 0 dileCii^ nosquo^ dtligcnter
cdveamw, ab hac dtabolua iferattone, od^ inquaim & injuri/e accept£ reeor^
dat/onci ft nojlrorum q/io^ peccAtorum nobu dctur rerr.iflio, i Domino Je-
sF Chrtfo; convenienttr ei, quod dicitur : dtmttte ttobudebitA niifirAif^
eitt^ nos dtmttt/mus debitortbus nojiru.
Ncmoctiamfibi ipfi laqucumponat, fubcafiducia,quan vin^»
diAamomncm^, tumanimonio velitexciudcrertumadmittcfecr
cum offendentibuareeoiicMiMionem,tam iii;uriattKte(tti obflvl6B
fic delere^ mm condonarcf alienoserfores^ttahdo cum'iiio#teal>e«'
imdnm erit iiiiMP»tteq; ampiiito fiicrit vlcil^eodi occafio^ Hs0e ^HIm^
Vi0r6 pecilufio»fictttplaafiun, ita& pericnlttm habet, Semperitialid*
eft doftrix vidontm coafiictiido> maxim^ petmnltos vjt«MOdf
wbofiita. Neqicrediderim cum/qui nunquam didicit-nMms5e Vs{*^
iens cxtingucrc odiaj vbi moriturus cftjcotinub^iitftimf&iirm facilie'
aeditur<lcttmioiBkico£occre in amicitiamw*Documcnro:ilobis^ini^
ppteft,qucmmodo prodaxi infclix Sapricius. Scd ncibtlNrllic^atlO^
altcrum,vcritatismanifcft«tragicam tcftcmj. :
fcif oioiuaiiitciligo io Gcrmaniam y cxfgnptumcfe fub aito^
j nuia
Digitized by Google
315
mim Chriftl milIc(}ii^ttai^eKenrefi!niiin,)c!cciitiin!n odavQin;cfudt
illoin rcj^QO, eadcm^i 5ti>vittB rcHgio(sdirciplina> parum rcligio-
vmiQ^i iwm qii6d.QlR»i6uQciiUs fe mutu^UcelBveriat, mki
gdum md4odiorumtiftttuii«flt ftmiilariom. ttagn»flammjL», cii4^
picptiurnvttinci» vindid^M.ncque ftigid^morte ropkndam,qnj4'
ioi^4 diflimnlatione In valuic matum. Accidi t vt al terletali mo^
h^im^Wf^fcMitct norabileoi viriftinimintttioneiiif^lk ptopia* ' - *
niiaitiillimw, V Eamobeaoiam» iecntainsChriftianz legis ptmeei- . *
piUni.ad re vQcadimperat.ciiiiliquociunfimiiliatcro haburt. Er
hcmliaquit, homifies rumus, ac quz human« aatar» eftmiieria^r
pfoniad aialevoientiam, offcnfamq,. Ego igitur, vr qui artcmitat^
;am adeo,tccum olim malc fciQam rcdintegro cbaritatcm, & quid-
quid^ teinjuriariicontramc profcclumcft totum ignofco; tamq;
(crio, qukm vcre cupioreligiose moii,ac clcmentcm pro tribunalr
Dfc VM cxpcriri. Dcbcbantianc, hxc vltima morientis vcrbj, & ju-
ftiflrimapoftiilatAjCxpiignarcfcrociain l>oftis,atq,- ad mititatcmad-
Uucctc; fcdaihil admodumprofcccrunt.; nam vultuignco, oculis-
^ammam jacuiantibusytaliaaitcrrcgc^it.faccrct^gcf.quod ipH di- lamcnubih
^atetlubencia.aaimurqi. con(k)narccaliena»culpas,cumodio po- j.^]^"?'^'""
aeretv^^nifamaras cogltariones : fibi Aihilociiifiaf decretum eflb tlife^
pecftaralbi^iikMaiO^^irede igu»a:eQila» Albll deobttteraticftl
nroffbiiteimi AdhafietattinlmiBittm>feytiam4^ '
aeiiitltaezaCperatumfiftitmoiiiitme^^ '
Ibre vellecpiiore verbo,red flevocatBCjMmdelt^
que^ putabat pukhnime&fiirek «aii»inlameiite , ci^ fcrvare vl*^
tionft*quinoIletrogantlignoiccrc. Cum hac maliafib£luspe(sima
afpciidicei^vj^ishomo abiit;.$cdptobidolotlaiiorcMBjqucmad* .' ' - T
modumipfepoilobitumfuum, intcrquerimbniasarq; expoitula-
tioncs,nihiI profuturas^tcftatus cft orbi. Nam quo tcmporc juxca-
vfitatumRcIigiofismorem omncs mcufje cammuniafrcdcrant,rc-"
i5cfturicorpus,adNumiaisobfcquia famuiacuru^quinupcr mortuus
fucrat.vctotredivivusin vmbra fua^trifti fchcmatc apparet, cumcj;
vnivetlb^ocUli* fuisGgnaflct fpcdrum,& dcprchcndiifct juratuOT
iibiinimicu,cu<m e mcnia cvocat.przfcntem fic alloquitur. Sccle-
fium capu-t. & vna-votca fcr^-iatecitu5mc»caura!quiacnim(quod
vehcmSter aogavl nmif os} deire^tofti mihi mieas ignoiccrcoffcA.
iMrVcteresodviefsilttnievJcutMQifni iild%natiQdesabidcfle;hocef o
&cl4l»vreJtitmpIoiiiOadiffa8keKtjitiQlaiii5>pci|Qft iotfimilCsfaerC^..
Joipicqua.
Digitized by Google
916
PrOMONTOEII M ALJB Sp£I.
morti tartara. Hoc bcncficium tibidebcoiatq; vt czpcriarls qaan^
tum fit, idcmmccum rcnties* mfelU 6xtiiras apud infcros civis.
Mox ft?gialarva,mcdiuaicoroplexa boiiiiaciD,¥diicll«rq(l€Si«.
lim Caco» clifit aainBaiwidldoqi antectcpidos^^cataioivt^ldft*
• Tetr> ip(a quoq; Cc ocnlit fiibdaiic» teditma adocamuqiiit
apimam capitalislQimicihd»iiit iocomitacii.
XVn. Vcriflriffieomiitiio|amdodwiicdlzicB.CttfitfUi8 : JMumt
«. csfSnm imneem odh habemmf itd mmwmfitMt^iimfiiemem^MmidiMgdmm,
^$ mtkis nuUm Mditm remawat , per ^mm tMTMn ftjpmm : qui ebM^
rkMfm bdkere noluerit 9 ^4 frMmtt sd Dmtm » fli ebMritm eB , prufiu
mit MteeJeref Ita (ibi ▼terqac(quos modb mcmoravt^Religiofit
parum rcligiose, occluserc aditum ad coclos, quando neuteralttrt
ht»ca\^' ^'^"'^"^ ^"P<^^ ofFcnfisdarc voIuitL^. Juflus hic mcrus, omncsillos
claudit.in- dcbct invadctc, quibusmoseft, poftinjuriamcoqucrc Iong3s iras»
ferniuna- nutrirc infcnium inimicitias artcrnasvindidasmcdirari. Iftisc-
rhfirnr" rcpcto,itcrumq;incuIco Jllud Numinis vcrbum :75"»?/y/^rr/>f>/(/?
/Ethiofs pe/iem fkam, aut pardus ua,rictatcs fuaSydr 'ucs potcritt\ hencfd'^
eere,cum didiceritumalum. OI quot quantofque mortalcs, hoc v«
numin mortcfua pcrdiditiaflucviflc per omncm vitamgravibut
. odijs,nccdidiciire^««/^rrr. Qui(quis cilm motstwnt «ft, optat
. ladlii€llbld%aolccntiam, cmdem fitpiuscxetceat, ctaMM
/^Zm^ eftiiiiiitatnibs laDdabiiiflnnam TheOdofif Impeiatdrit conAmu
dtMtm * dinem>deqaoS. AmbiofiutluBCtclctc: beieefieium fe pmtMbMiMttrm
^**^» fiffe, Mugufiu mmeriM Ibniefim^ebm regMiTHMr igmfierii mne prefirr
erut veatMt ekm fiafit commuttM mi^ itMetmdiM^ frM^M^itm ^gt^
fiMmlierMtfSmdigmMiumfk^. .
XVIII. Denique (icutimplacabilitJls offcnfi animi,ac nolcndttflgtt-
PUcabUi. tiam.amicitiamds tedife»coeIumcIaudit hominibus^ infcros^pc-^
am clau- ^^^' Iic facilitascondonandi m;urias,inferosoccludit,coelum ada^
dir,coplutn pcrit; quodcx fignatis tabu lis oftcndo* Vixit quondam in creno-
bio.homo vcftc magis, qudm vita rcligiofus. hic vbi adcxtrcma*
dcvcnit^circumftanrcsfc fratrcs,vulru rcnidcnti fic cft affatus.Ipsi'
J^JjJj- hac hora.Iongum noxarummcarumcaralogum artalcrunt ad mer
imwrtule boniangcH: quibus cgo hoc vnum rcpofui. Ex qao monachum
JStcrMSjnm. indutus fum, nulitus injurid mcminijfe "joluL quxfo igitur, mihi mul-
"ud^Mm' tiplicitcr rco, patrocincnrur vcrba Domini promittentis: dimittitet
ckrifli " & dimittetMrvebm.Mox igitur pij gen j| chartam-^ lyllabum^» mcor&
U9Mf,t^ fidgitioru>velatnfhiIioboiftliabitttfaapud Cbrift&IndlCfiklatfMi*
nint.Hiiicait,ego plenntoptimA^^fixcaitac^aiCACilcifiMie pno«
dOf&placidioccumbo. Y^i-
Vtinam ram placidamortcdcfangamuromncs! & ccrte fpem XIX.
habcmus, fi antc obitum didicefimus efll* manfucti. lconibus ma •
num innoxiimagiftcrinfertat; tygrim cuftos fuus ofculatur; clc- Echcttjtt-
phantcm minimas >Ethiops jubct fublidcrc in gcnua , & ambuiarc ?■
pcrfuncm. nimirum racihaiunnmpcrriacicuratisjamfcris. Nosu di,acfcri-
pcr omncm vitam domncTimusbru^os afFcdus iracundix» odio- P?-
rum, vltionis: nihil moricncibus turbabic praercritaruni mcmoria
injuriarum ; etit ab ea parto» qui|>iuiiiDi«iim iacricancur , m]>bi»
via iibera expeditaadccelojiLt. ' . * •
• *
PARACRAPHVS VIII.
Mali policici , per omnem vicam a£-
c, fueti principijs Pfeudo-po-
. lltlClS, . .
Quantum in iua Mo&TE^ deialuce
secerna peridicencury oftendicur
ab exemplo , .
NicoLAi Macuiavelli,
Pfeudo-policicorum Coryphsi.
Ycurgas inter Legisiatores princeps » Vc L
oftcn<Kret civibas fais» magiiiomnino intcrefle» v- pimr.imLj^ •
rriatcnetisafluc(c^rent9t>tio an labori; duos cjuf- ^*^*'
dcm marris catcllos, divcrfimodc cducavitj & altc- confuew.e»
rum quidcm mollibns puluillis, altcrum vcnatio- dlnuinve*.
ni aflTuefecit. lamquc vtcxcrcvcrunt, vtrum<iuc in forum pro- teratasna-
duxiti non tam daturus populo fpedaculum, quam documcntum. eaneide-
cmiflumcnim Icporcm.altcrpcrnici curfu infccutuscft; altcrvc- daratur.
iut prxdamaipcriutusjthuixuconrcdit. TumLycurgiiSj vidctis in-
■ . Ec «iuic.
Digitized by Google
tlt P R Q U0H T O E 1.1: M ▲ S? E I.
• - quit, ficut difljmilcsfacitdifllmiliscducafro;itanoB na(UJ!|,fcdci^>
crcifioacconfacrudinc, adrirtutcraforaiaoaur» . '
1 1. £t quoniaui cciam pleri^iinortaltfs, commuaicct ad vitiiuiu
ruiinc^ impulfi pcimoiam pwnxofiik. WupfeU > iu ciMQ aicceircr
viiu lceleri, 0(longacparaciwd(Hliici^blioie(^qHaiitte
a£cipiat,quim^X(ittfftriogat^fifiiMPtP«siiiilkc4tef«^
imbibita |]|tideapericf«flt«qwftp$tfi4giyii%|4fMe(i^^
AfrfiBCttUnaftflWcarfWPUticj^t, qui pec omQem W«uii.aiiif|»||
liticcs priacipijs iFcdafide*,divinis litctis, fan^otum. Patrum inft|m|%
rationcnaturl^veritatealicaiar'} ci^m enini iftiufmodi homincfr
£tt1!blb- djfficiUljnf»Ji^fcr^ atinqu|m;) iamorce, imbil>ica .l^inel (k>gmata.
repudiQnt^ Vio|i vidto,4qp<j»i>ilqf^o^.ma)(ima cxp2^,p^
diflime intcrcant: duccMacliiavc]lo,cuius ipfifaccm fccutifiinr
adtartara_>. Scd vt fciamiM, Machiavcllus ^«yjo.,
qiixvc cius do^rina fucrit? congc^4 vaciji5*.pcoi)ati%4aitlM4fe
bus, in cum virumclogia, hic attcxo. ' *
Hl, Itaquc Pctrus Ribadcncira, Socictatis Te s v Thcofogus,Iibro
quem fcripfit dc Principc Chriftiano,i ad Lcdiorcm fcqucntia de
MJUAmt»- MachiavcIIo prxGxit.NicoLimMdrhlmx/htf i» foHtia, & ea retpnHi-
p!lm9,eM tiettem veeamtt putfktmmTaMt^^ fi^^^i ^^f^ffvih tt^ Je m t^m^
^ fofieritt^i reliqMtti ito ^fAiie jtme eivileim, ir fi^Uifietii
trMtiatm tt^tm expdettt I "4$^ ^nemft • tim^ffHmmmm^ ffmeipmt^^fiiHiimtmmimifii'
iwUtimi, Jciftt^ preoeft^ trodeMs ^'ffif tS t^ineiMliiiaLtt tmgemhitmj^ fidtwm ti^
^!!^^ fervMre deheet. iin^W^/to VKT VM/ir» imffim, ec vere atheos ^ itiLm
tBsmkJt^ & iUiue do&rind , tdmmumt ex umfto rf*ftiffrojg fkmte deditHm letex «
¥p» fubdolA eht tmriide vememdt* } & fU emeMbkmimt , infim
■ eiemdm , ferden^f^ aceommodate^. lllud emim tdmfUdm init ittw^ & fuM'
damefttmH-fonit , prafofitum & fcopum, in qutm Prtneeps ccUimeti &
c.ettr.t omnia referdt , Jlattis & imperij confervationem effiLJ : eam pre^
ludicium inde inrem adjumt nta omma, fvc ea honefia fiHt% five inhonefi^dy jufie
RfbaJc- jique ac injufia,.dum tamen vtiltay nullo deLeCiu aut d/friniine , adhi-
f^^Mi^* ' ^""^ f^JP-^' ^**^^^^*^ autem intcr ca fukfdia ChrJItanam retigioiiemL^
chiavcllo, cvjM eatenu^ fclhn hahcndarn Principi rdtionem docet , qu^ adfiatui jiie
* e^cpedire judicavcrit. ^mtre fromte & vnltu^ dd jpeciem^ pr^ferre^
.1 tu^mmHm^puHmdeitrefmMtem» tmetfi edf i&dpr.orjiu eMmtree» ijtatei^-
ditm^0ritmemmi^(U&fj^Mfimami.fimmJmtai^ 9mii^emem,qitMm!fiit^He^^
' ddm^\ EtdnteidmlUbaiknciia.9liaBC.I&iMicaitdcMadbi^^^
ifi^ Hrfmnm^tteknU^veimfjg domimk tdmim^^ bsme fitumuetti^
■11, •
d by Google
rnwsvit. fuit entm Florentmti^ civiit, & retpMut k ficretu.vt titulOf»'.
perum ejm tndicat. Deinde Utius longiufj^ fimul cum harefibns propagMtM^
'^reg»4(^pr»vinci£s perva/it.eafafic infecft,vt cum hdrefis ctUmito*
fim iitcetfdium, quo Gd/iia,FUHdrja,Scotiay Anglia, & ptures alta regionet
fiagranttttmmttlt^ dadest itrumnMfj^ invexerit: nec tot tamen
J^* ?f i*^^»f'f3e ^xiiiMhac poUtivt flatut difctpUna,& do-
imHmimiMim»jese€ii4vit. Km mdifctpuUs hiAet pekm pefiifer '
hic Magf^^mii^mid^i ftmtsl^ki, quifoiif hmHii d^km Otemk
Chr^mmmriter infi&mtm^^vt fifrMfikmfa temms mmermiVix^tl^
ddfy quam multudamimBefiiihliem ii0kimt^& n^emdt^ diefkrmiML .
Ueo & fiutu^haHeniis colloihiltt:^' *^ 4.^*;»». . » ^.^ *-, i . .
- Facil^ cdntjcio,fiM6 iimi'|lt«tcO$poliriciflbttkiftho'ttlin^ ^ V.
quibus hasc ccnfurasacnmonia fupcr Macliiavcllo , vidcbitiit«flte>
nimis gravls; ncquc ramcn fblius cft Ribadchcira&.fcd plurium ma-
gnorumvirorum_.. Intcr quos Anroniiis PoflTcvrnusin Biblioth**- p^imm
ca fcleaa, quam Clcmcnti VUI. fummoPonrifici infcripfir, hsc m.^ bH.
advcrbum habct. Tic Machiavello fiatuendnm efi ^ hominem fuijfe , ^J*^*"'^'
eujui confitifs, qui adhibuerit fidem yfactlHme fentiet, nontta multl poit, x6*cMri,.
^ttantamcttnj^ folidum pnncipAtum , RempuUicamy regnum , Tmperium^ , fi":
eonveRi & cadere. Cdn verp confilium poterat dan pefiilentiusy qukm
emmprittcipifiiudeti W^mdtene coiifili$, fua ipftus prudenti^ inntta^
turf pieuteim^ivi^^eiemi fumm^^mis haiH^^^ fe ferat f fi
fiidiii religione faipmifit\^mffM^ firmit.dmm id frofit fevendM
«patienntL religioiti f '4^tligikkutle^l^4m fr^ferat Vhrtftidmt f Detf^
res Chr^idkd reitgieHA mihiU fmiuf' de Mmm»s€mMieU Btelefia pef
fiM^ fimiitf ^eyfis iiuthorisafem & leges^ vi firsrmii\ miL» fidij rudiciuoi
iic D Eomiiem fiiifie credat? fortuiu & eafii feelieituttma ^ mm vht'
tmti & versreiigioni tribuat? & hm fmdem fieUratum iffud Satha^
litit-ii^gtnhmy frioirAMe duobm lihrA, fdhm-de frimife fit is^
fiinti mundd ohtrufit y vt hoc venem efotOyfleri^ fi fi iitjgtmm fd^
ticos , & confiliarios afiimantes , cottfiitutm oftimt off^orum regm^
rum res , facilt negotio fejfum dederint. Digrcflus poftca au rho l i
cum oftcndiir^r Impcria olim ftctilfc-^ , majorum praecipui du.
du, confili js piorum, Vtrtiitc,- prsfcrrim humiJirarc , vcrirarc,
>*uftitiii, dcniquc vcra Rciigionc , & fide Cuholica, haec fubjua»
git: ReeUo'tdUhetAUehiaveffi,vtcognitapefiu,magu caveatur. Ne-
que enim quidquaiil fMi$^fih$ ^fkri poterat , c^uam cum hedt jufiitiam
, ^uam ^uif^ue^^ fii^dffihi effe neeeffitMem , fimm^' qtthft^
£e 2 hig
Digitized by Googlc
^ FftonoiiToriifllALjSPEj.
Jiac occsfione jufti itrflMmmaJfe orbem vfiiverfitm NeroaejSf^i^ imp/f fttf^
hjc-Tettci(j^ omnestfro fitaUbidiketdturenturJ^ihditemmegisTeni natumy
^ameimmit\frt».cipt^ vt omtrem fe^ittu pacn fi>em, ac defidcnum praci-
dtitt it»figtwis itijurys vkimdos ejfe $dverferiv. fiitltum ejfi ^ js qmm
tjittmm^ ^ttkf^itifigiiemimittmekimejp^ tetmiembtmi ermkHtmMfi^
wi0ihdiii>»^f^4^fii^lff^'^»^^». ^>tf»ii3t€ vt metmamr fim, ^ih^
^mHur. etmeitijt ktmijUtmdkm, Ss qttem pleSfei^e veMt»jfi!mfim •
ftid l^fNtffXmiftm. LeMts &/>md^ induetidmm iti^^tuim, Aimm^
mitetemvmimfetft^ fiufim vera eteeFeemdMm Iteiteficenttum. FsffimMli^
ejfi aleitdm Jmterfiiiditory toBemdi^iittem de imedie hmupMimmmMtes,
PeJiimA dcnijj omniey erte dolbtie , & rutnJtfuilditentm efiefMtrendd. Hde
& hujufinodi aliay nelmtoilleimpisesy naturd^jurts^ religionis ofor/jrAtheif»
mti tMveiior. quare ^blaj^hemans evommt damnatam animam.
' Ncquchicomirccrc poflum, judicium lufti Lipfij, Viri nia'
liulfciiMn gni & modcfti> qucm hoc fxculo dodonim omnis fcaaius, mcri«
loAtLipdj. tiflTimo fulpicitiomncsbibliothccsambiunt. Is crgo Machiavclli .
tJffimim libro$,quosdc Principc formando fcripfit, poftquam finc affcda
fJfMcii ^Kamin^irct, huncin^AthorcmcAlculum.- tuUc. Mechievetti inge^
iafsr^ /y/wv inmieemtemiio , qus. vthmm.Pr^ifiem fitim ruBst duxtjfct, ud teuu^
Wtm^ fkmiBtdfirtmtm^& Bumerml.fidmmis fepe defleieit^ &dmmOemmedii^
(ESfmmu Imfitmitmimemte fiftitmrtdherrmiii^reffttkmviiUm . * '^«^
^iTl SubjangoTlicmisltozijfViriiof^itercnidiciiCcnfiiiM^
pcr MachiayclilPrinclpc} nsm in libro^ qami iatomm. cflc- ^vjt .
ClcmcntitVUI: Pont. Max. in cpiftoIi.«d^ctiiufem»pnefiza« voiwl§
^2m*^ &mMachiiydlidodrinani ait, hoc vellitepattaatiaciQt ftziomat^
imftrU contineri. frimeipibm vftitthMhemdam fimfier im^eH virtutem tfuiMe*
^mtm. Ifhet , Mc poiijfimum Reltgiemem,promijforum obfervMtitiMm, ItherMlttMtemp
mdnfietudittem. Sed emmU'.mihiVt faciendt, citm datur occafio ditionu au»
gendf, aclftcri faciendi. Et pauculisintcrpofitis,Machiavelli argu-
ttfliniiin ''^* ''^ pcrfcquitur. Concludit homines mediocribtti acquiejcere debere^
ThoM fid ttifi.ejje optimi ac finlfij/imi queanti prefiare vt fint ad fiagitia po-
(enttjfimi. Atque ita vult,ex hominibms tton filii.m vulpes effe, lupos as
viperas,qui nonvnism modovel Mlterummeeent,fid pefitlentijfimos draco-
mest Mc venemMtiJfim^s htfilifies,qui regiimei telMt Mtque humMnum gemm^
iSMtmfit^r^t^^m^etf^frma^ 9ftmm,mfmqti^efifepMiKiJfimim
VIL Quia i^itmMa^liiavcllBa tiovami a^qnc aalB hac in^nditam
«poHticcpdiftignfViiniftvciltoibiClyift^^
iiiicc>
Digitizoa by Gt.^.
LrB^ILPAftAC^VIII. rfff
finceritatis, Heligionis, juftitiac, ipfiufquc naturx; in fc omnium
rectc fcnticntium animos, calamorcjuc cruditorum concitnvic^s' ,., •
criamquii fidc Catholica alicni funti vt vidcatur fimillimus _ * •
€9ntrd omnesy & mdnu^ omnmm eonfra eum. Et quidcminter or-
thodoxos prstct Ribadcnciram, cx inftituto contra Machiavel- ^Y"'**
Jum, cjufq, Prificip€in.rciips£rc*OXbriui;Ca<harinus»IoaniicsLea«^'' dodrina
jiia^ i»iirtioiwffl«iphngSittriioma>i m$!Axam ^ {«tnoUm autcam^ .
Opns cc>aeteli8«k4cregtBiiire Prind^HM^
VcrsusfiicutunsMachiavelli impofturas oppofuir.
'Vt mirum fit*<ion tant^mab Acatholicis,red etiamorthodo* «VVIv
xts^hodicMacbiaTeliBnv defcndi; prcefcrtim poftquam eum etiam'. .
Ecclcfia fulminc fuo damnavit, & nclcgcretur, infami profcrl-
prionis ftigmatc notavicj. Ncmpc vcrum cftilludvctus, nullam
caufamcfle tam nbfurdam, qu<r non invcniarfui patrocinium. la- »
tiseftmultis, quod nliquando Maciiiavcllus fit.irgutus & ingcnio»
fus, quod fxpius fit faliax 6c pr.u us, non curanu. Dcniqucctiam
vcncnum fapic, fi mcllecircumlitum cft. frausquoquc'&-. mcnda-'
cium> habetpa(nm>appUufum, fi prxtcxitur fpccies. aut Vcritatis,
aut Commoili,tO^Sl^ftaSc teuftjs rcs^pepcric defcn(brcs4liquos,ac
icccntcs patrottOs,^ii Umi<iiiiii)>>IIMitlli||j|' iiifiiiiiiimftit. ^'^^^j^
ptonimp^tQ<i>(iachi«srctto»m#iii>l^
igy fumarattitem- gatlibicmmcisXifimii iii ititfi >? <]ttpd'ipfiimi^
tftf iimaiotani Pon tifiititat^: P^mii^i fm^pviaismmi^viblare
thflytmtrni; corum fcntcririam aur iniquitatis> auLcnoriS dam%*
oareis.llifando Nicolaum MachiavcIlamiaJadicc librorom prohi-
bitoram coilocarunt,& quidcmififronterprima^^clalfti vnde ha-
ftenus nunquamexcmptus fuir*. Cartenim qu^mmerito fuo. hic
Vir vapulaveritjcum vcIutin.Cacritum tabulas rclarus cft, brcvitcp
demonftrabo; vt apparcar acJThiraroribus rcrum novarum, idho*
minis monftrumi ncq; tam pulchrum cffc, ncquc ram prctiofum.
Deniquc Machiavcilum fub hcdcra fpeciofa: Politices, mulram^
orbi Chriftiano nequiciam vcndidiftc, piurimumpaliiatximpicta*
tispropinaflo. , ' .
Et initi6 quidcmicertumeft, ab Ariftotclc olim^, tanquam IX.
propriom & vitioiam fibcm artisPoli^ic«y abcadcm oatato viri- -
Sc I bot
Digitized by Google
2;li P&OM0KTaaiiMl4t«SPBi.
busacquixendum, procurandum, & poiTjdcndum > adi^natam futilt
Necim- icbcatirudincmhujusvit«jqiianiiUecon(iftcrcarbitrabarur in a^'
p>ctit6«' ^Uo/>il?u$. yi^taruQi . tuQi j«utcllc£tu$ tuna volumads. . Scd po^t
' . qfli4m.verafidi»,vltiM»fiamlMttjniiiiolloid^
tjflidigf ^Mnsius vit«i Politict» luifiu finii pfosiroaip adcptivi^
nciiu^gi^uf»t»W|c?itHn<>ttani vinbi>«fiiiMltiorcniiThcohlg<<>
... », ruamimperaa<iia«')p«Biadiiiatf?l»Qeto,dciactpscctuic!^^^
hodic P^i|i«4i£i||iiftiand ofHciam faCuicati» «nft £iorir, qitaiido{
e .- P€*Mi9lt|i$*ooet>«tp4i eflCk&iufti vcltnti, ctetnaB^ii&liflitaiMiobti^
I. Qnia neodaecaUi^l. Vbi noto, honorificam illam appcilationem»qiiAt
JJj^UJjJ* Philofophusquondam Mefaphyficam,intcromncs fcicntias voca*»
camnon vif Do M I N A M ; potiori |urc , longcquc rc£iius. dcbcri Chriftianar
rl^!i^ diftiplina:, cu)usThcologiaintcrprcscft,&ancilia moraiis Philo*
tamTheo^ fophia : complcxa Ethicam, &fcrc prsccipuam cjuspartcm, Politi-
logicynec cani. quarpiopccrca in mo£ibuSia£lionibufquc> Domin « fux naif.
^H^ll, ' tiUm obfcrvct, Qccc(f<: cft. Et vclut Logica, Phyfica» Mctaphyiica^?
lati dpArinamfiianftcedlguntiQobieqniain^deiCiuiftiaaac abea4ue#
finBiittnn!esiil^v«ti Ai^ lii
dem piaribnaiocijt-dtnotnafcin totoloc^ tomii in qoiilibet par4
tQ.cyil^cc^e.'.lt»fioUtictfiddcHiidcbocoaib^
ab- pitAtmptmcepu vlrtntii aecipeceMitem primailla» deinbcaUat
' m<ii«imhQman6rumadQiimprincii^iaf oMttfiaodiiisnt : B9$mm
fiH^fiif^mdif^mfigie/tdfimi DemrrfiktMeraitrvirfittitm efi , vitmt
*" ni/fdfx./tfi ^vifofikt qu$ tfifibu & he^ifmdiNgtermt , »ihii frsferri dekm^^
ArqihaBCfuitrantciiViachiaYcllum, vetcrisChriftiancpolitices , ve-r
nfnanda^facica» icmpcr fpirantis fand^itatcmin pr«ceptis fuis, juxta
propriam cjufdcm dcfcriptioncm, qu4dicitur: ejfe ats mferandid'
pjrendt in ficietAte civtliy feciendum regnUm recfa rdtionie ; adcoquc 6c
virtutisjprincipijs &argumentis'prohacrc pctitis, non tantum cr
^hilofophia moraii > fcd vcl maxim^ ex Tiicoio^a, & difcipliaa^
Chriftiatia* •* ; * - • n^h''^ u'' '••-v'- 'V v. . . . /
X. ■ , r Sed qn^m tarpiter, hanc vcihtfiifiimam ChriftlannPiiUtiGeiK
u Qnta biOQcftafiemfdcfimuiveritMacbklr^ttw^liidepafet;qa&dyltiiiim
Yhimttmfi* cjnafiaenf adco^nefiunmnmbolittai^nonampliuainafcetna bdU
•.emPoIi- tilUillmc.r<>iliife.Imii«rii.«<ter«i«^«»,aii^
tjccs lovcM ||Q||igc0Q||itQit, potentia»opibQS»gloria. Qoia cnimjilbet:Piii^
M^bu^L ptmtmt.hMtMtteJ/e, fi poftulcc iBei|Niblic8e ralnt» adeo^ne k viftnto
iuPri.
imPrimci,^ ^^^|^|^||^^„^^0^^^|^g^^^^^^^
^tocn-
Digitized by Google
M .M -LiB/UL Parac. VliL '1 4^2i
•
,4*u'cndJEparriiEribcrtale , iW4rc3vdti , ifeqirc fthtn wj>tflk}* ittt MMth;^<iei,
•cMHi/^i^/ijM^j AeccfTariorentirl^ & fiifcf- ^'^'b^-f*
pi, tancfuamproptcrvlrimumfincm. namcx Ariftotclc, iddcfinr- SJ^^jJ.»
tur cllc vltimtks finis & fu^^imnm bonum, cnjm CMtfareliau t sgu^nur^
%jr quod ftnjper propter /*-,»HM^^i^itinpr9f^fiy Aliiid expfprrux. Qti^m vc'- ^Jj^J*
TohaEc Machiavclli dodrina, & ipH natura! fit ininiica, ^ iiuni-a-nisi*. '^*
ofticijsadycrfa.CiccrojfcmoUm coirimcyn-ftravir in hfecvijrba. i/
ifusitmm bonum fic itflitust, vt Hihd hid/eitt ettm njtrtntc 4oK}'AnSlum , tdj^ cken k \l
fkk €6mt»odu,Jme im^r^ f9titmM& fnc§luiniwe metitif^ y hic fi ipf^
^lktmifit^Ut» &mmimMiim pmM^fti^ttte^Memf i Jh vtn^s/itu
Ex hocautcm_. p(cudopolici« ftillifiillieimr, quo diximuf* ' j.^/
•MMhiavcUum, Ra<iofiOBi.Aatus ( TfYocant) Relpublicae^rahil^, -
•finpod> £bbi)itafeVdivitt;tvrptcncK>rerV»ibus, ^
Tccis bonis circumfcribcrc ; ncgligcrc aurcn>, vcl cxchidcrtr, •.. . *
■aut ccrte non ncccffario rcqnirerc, bona in vcris viTtutibus fira,
tanquam i politicis rationibus, & artc i«ipcr<indi alicna_. ; fit^ , a^onlfai»* *
vu divcUarur Vtile abHoNESTo. Siquidcm plurima_, humMis
«onduGunt boflis fortunas comparandis & r«rrandis , qua; cunij '
^oncftftcc pugivant. Atque liinc manavit y plcna illa pcftijcn- fihonefto"
Xix dSftin^ior affirm»ilfiai»v al jiqiia non^ ifuich»» Theoiogice noift^ .
Ibrvandtt-ftatiii ftrriiiar. 3«d'il.«<MfiiHmin-DiviimThomaiiLj'>.
. -lliciileitttm €llriftiMui'Tfa%oioglaBfk'cenLs,"&cgabio ver^ aao '
.f dbt» fl«f iHci aliquiil.fMnD . Vr > i &> i|nod H o n « s r v ai doq -
eft. iSai&agaiQt ei^nn CiceiX»'^'* ptfr/picax aqnila inter fscu^
li fui noduas Lapft inqU>it»^t«)|s/i/MM^ deftixtt de viti/Jtm. cicer^m.
fimfg eh deduBtttft r vt sh honefh tittle fecernef^t, (T eon/OiUeret hette, **
Jinn» aliquod , quod vtile non ejjety & t>tite , efHod nott hone/hmsi
^uanttiia pernidesmajor hommumvitdi potuit afferri. Et parum infc»
riiisaddit; quod,cfuiparum pnjpiciitnty ht ftpe verfutos homtr^s,&caU
/jf<A?/(MachiavcJlLim pBta& Pfeudopoliticos ) admtrant^s eorum wa^
litiAmffaftentiamjudicant* £lHorum error ertpiendus eji , omnuj, cpwto
4td eam J^m trtt^ttfiendm,- njt honejiis eonj^t , jufiifj, facfts^ mn:^
frmdx^ & muUnd, Ji^imeliigant ea qujt tnkm, eonjequi poJL^^*,
Qu«gcftdtis.ftomiiiis 40^11%,. iioti^^Mte
atque
s
. • t
Digitized by Google
224 Prom6mtori£ Malji Speii
atq; Ambrofiana;,quandoruavi(r)ni(]sEcclcn£ Do^lorofVcnrucil^
sJm^rtr HoNEsrvM atcjuc Vtile ractircntur, ficaiu.
Mthil 9mnmo , nifi qmd deceAt% & honejium fit , futnr^rvwi^ llttfm
imhnfritfiMhmmetimur.fiifmuUi mhUj^vtik, ttifi ^ftfdjtd^itm^
lim stiTiMfrofit ff^tuump defmmmt tMt ft^dtd ddi0§iittiim ff^
fintit^ ^:'. . *.!..»
XII. ..SmigiciirhfciBOoiicnllkYedtiftiiMdlmcffisTffi^f^^
quodcOQtnlioacteciiMfiifleqneAUqBMInTenPoUii^
eflc > quod illicitum cft inCbiifiiaiu» ^colc;gica4ae<^^
quia RcligionisnQftnBpfiKCcpta* «qnalltcr onmcs obligant , tall|
fffffg ^iRcmpubiictmgccuntyiqnimprivatos* ■omAibus flncdifritil
i/. . ^nc dicituF : Si vu sd vitsm ingttdiyfirvA mtauUt^. GctcriuH
4«Qsii gutatur hicMacJiiavcHus , atquc vt fc orbi Ycndat politico-theo»>
doeet ma- logum, aflcrcrc audct; nialam boni causa adnTiflum, fcu maluoi.
iiofine'*'*' n^^^diuni 3d bonum finem( qualcm cfle ftatuit impcri; confcrva-
t>onumfic- tioncmJdcflinaturrLa ^ bonum cflc ac licitum «flimari dcbcrc, a-
ri,aclici- dcocji nonnullafolum politic^, & non 'Chriftiane faf^a^, pcr rc»
^Mmki^ei. ^am intctitioncm a pcccato abrolvi. <^cin infolcntiflimum^
ludt/imrf improbi hominis crrorem> iam tum-Tcfntwlt^ApoftolustCumjder
Mstm. .^cft^^* diicinnt, fimmm mtdtt^m.^Mmmi 4^
XITL iMidcm qnofnndtin Infiitiamf poftca vcritaait' ftjriaMiB^
haifvciba. fmertHjfUdmi^flmrimkmfiUt4i»U, 'fm
\i!nm * ^"^ ittfetltMtte ftid fist, Std ea qutt conftat ejjr fecfMU\ trttMt.
£Aiifie 9httittu,mi0t tpttfi ^ono fine , mtifa veUt innd tntcntione, . fitdil^
dAfimm, Et gwjyr yyvi kmimmt^fir^^mfitfhAhuerim hcttmifittms». %
Ut^iutttt fant hontt , nunc mttU, cftta non fitnt fer fe ipfii tete£ttt\ St-
eut vi^fum prabere pdupcrihm, bonttm optis eil^Ji fit eausM mijericordi^,
£um reSfd fide. Stcut comuhttm eonjugalis , quttndo fit CMUsa generandi^
fi ei fidc fiat, vt gignantur regcnerandt. Hacat^ hujujmodi, fecunditm
S*A?^ caufas , opera fitnt bona, vcl tuala: quig eadem ipfd-», fi habeant
iii,alioru(}i malas cattjas , in peccata verttmturi veUtt fi ja0untta causdpauper pafii"
S&RanfiL funaut Ufiivid cmsuy tum vxtm^mttmtlhitmrymtt flij gigitantur , non
vt J>Eo, feddttMt ttmtdmiHtt: fiAm twr^ jam opertt i^a ^peccatajunt^
ftcut furta,ftupra, bU^htmitl^vd mtntftlm tftkfB* tfd dktn. tmu
fis bonit effe fmimtdtt^ n»vdfntmtt ttm fm^ id- fttd tB thfiinrdim,
jw/itftttttt^f ^tm^mittHtat^r kt^iemtm mmddtwtm fttft^
rihm , fteitmm fitrtit diviiihm tm tefinttHBiii^ ftifit vendammt
ftgtm
ffitt ditm tt^fi^m bttKmM» ttltlttfi^ tt^tttlt Itt^fWt^ i^l^ftrverte..
* rtl
• Digitized by Google
LiB. II. Parag. VIII. .*i 225
re? Quod quidcm infigni cum impudcntia fccit Machiavcllus,
quando gcncratim conrcndit fadadamnabilia, pcr bonum fco'. ...
pum,cvcntumq;^culpa cxcufari. Ncquchocaliudcft,quiaiV4M>^ .
flagitijfqucapcrtamconcedcrc liccntiamj. s''^?
Scd vidcamus.cx hac adcb vcncnata fcaturigincqualcs rivuli XIV.
fluxcrint; fcu potiiis, quiim fcclcrati raodi, quibus Machiavcllus
fpcciatim tradidit, impcrium &comparari poflc, & ftabiliii. Ita- ^^"jJJ!,'"^
qucin librcqucm dc Principc formando fcripfit,an potiusdcfor- avciiipo-
mandof affirmat. i. nonpoflcnovo princifi,mclioradari,quam litict,inii-
Principis Valcntini cxcmpla, qui tamcn ipfomct tcftc, totus fc ad ^tinc^e,
fallacias ftrucndasconvcrtit; Vrfinos fimulataamicitia dcccptos
fuftulit; Nobilium prius fpoliatorum, intcgram ftirpcmcxcidic-». ^'jjpff^jl
2. Avaritiam, rapacitatcm, fxvitiam, principi non magnopcrc cu- ctf.e.7,
randam,fcdparvifacicndani3.3.cum jusnon fufficit,Principicon.
fugicndumad vim &fraudcmbclluinam, fivcIconis& vulpeculc ^if.
ingcnium. ^.Principcm ifcntcntia fua,quam fcmcl pronunciavir,
nunquam amovcri dcbcrc ; nihil ctiam multitudini ncgarc. Qupd
praeccptum crroribus.injurijs, pcriculis cxpofitum cfl'o> contra-
lium ctiam rcdsrationi,quis non vidct? nam fi pronunciarunij
cjus fucrit contra acquitatcm, an pcrfcvcrabitcflciniquus? &plc- ^ ■ *^'*
bcculafi poftulavcrit.quae fincfcclcrc ficrinon pofflint, an vlula-;
bitcumlupis? QiynctiamiftaMachiavclIus>fuadct idoncacon-
fcrvandisimpcrijsmcdia. Provincilaliquarcccns fuba£la, Princi- ^'^"f^»
pis, qui cumpotcftatc prxfuit,ftirpcm cxtingucndam. homincsr*
jllius aut bUnditijs cflc dcliniendosr^^aut prorfus cxfcindendos. - ; ••
Principcm>impotcntiorumin vicinia,caput& dcfcnforcm fccon- .
ftitucrcdcbcrc, potcntiorcsinfirmarc,&c. Qujac,aliaq:fimiIiacon-
trahoftcs,autctiamrcbclIcs fubdiros, cflepoflutitlicitaj crgaami- •
cosautcm,&quiPrincipcmnonl2fcrunt,vfurpari nunquam pof-
funtcitrainjuriam, notamquccrudclitatis. ;
Ejufdcm prctij,hoccft, nullius, illaefuntTationcs, quasidcm XV.
Pfcudopoliticonmi Phocbus,in libris variorum dcRcpubiica tucn- Et in iibr«
daac promovcndadifcurfuu^confignavit. Cujufmodifuni. i- Qn« ^o^^-
Rcligionifidcmconciliant,fovcnda cflc, tamctfi nondcomnibus
conftct vcritas& ccrtitudoj ficcnim paganosquoq; &gcntilcs,fal. MdchiJieL
famiracula provcTisapprob4flc,ftatus causajquafi mcndacium & '^* »^'-
falfita$,autRcligioniqucantpatrocinari,aut impcrio dcbcant. 2. ju^f'^^
Poflcadvcrsusconfoedcratos, bellioccafionem arripi,finoncon. j.
traco.^i fcd corumfocios,illisamicitiae foedcrc ;un(lo$;lis movca- in,x.t,%^i
fAtt* » F f tur
»
Digitized by Google
444 PadMONTCtiLii Maljb Spei.
tur&pngna. Scdhocphisiogcniorsfraudishabct/qQ^m 6nccraB
»t^%.$au fidclieatis. s.Rctnpublicamdircocdcaipoflcoppiami, fi tc iatcc«
poteasMbitrani, &irtrittrquc panisiioittlctiisucttoiibraeiitam^aii^
temvaldc juveii doa€c vtr«Lquc AcbcIUs fefla. & vifilitts eth—jjklt
acbitrlo tno>ac volttotati fitbnutcat. AtqoHe boccft artilidttm
• lad, i|iib ptfl&» qoks Regnomn ac FroviAciaoim tttrhRtnr, mnlii
tii<|, flw, ppartctitt»Jgcuipaitt«cwpittatttr?ingcttiiQ;Btttc fiiamJt^
di« orbe Chriitiftno , Adcpiorattte p|ttUicasclAdcs,,emltiirdoi^
Mit^tsi ^pti£dii fiatis. 4.t^mmpubJicamnovif^i^ioaHMiMurbl^qiMi
,. " / i ^tr^fiqailliutc fiia cives dcijciant, non pcrmittcndOscfrcadfHOi
dumditefccrc; continuisctiam bcllisexcrccndos. Qupd v(runMj|
« A iiticitam eftjncqj cnim aut rubditiprohibciidiab honcfti$ Iucris«o^
• ■ • pibufq;licitcaugcndisi auEpcrpctuisbcIlis.ncqucacccilArijs ff^ine
WkfMi9* gcndifunt. ^.InvidosatqucapaftUtlois^niil vitacitodcfunganrurimar
• tu rc al i js raodispcr vim e racdio tOlicUdoscflc.. quafipatrias tUt
Rcipublica: bonum,aiicno fanguinc poirctftabiUri) cujus luadcil^
dinullam/usluppctit. 6.£aqu£ coadus ptainiii(ii>vtfeFvcs,9oa
oflc oeceOe» . QoiMvmmcft dfimc«tt(ifli^i|^^
mMiui^mtn/^aibildwtjtt^t^Q, 74,:ytiifoitiiMiMi>fiepa^qfii4f
cMCcdi addctibcca«4iim4 H€CNaim fi^lMmltib^unm
eam» qnifiU juriseft, iaiqiiltatcm.^CQlltiftcri qi|iii.|i^i|fliMii' lrini.|M
lcrt>adimendo deUbfiEatiqttCOI».iinHMC fHill^Vk 'f§0[mm(f^tim
XVt ' omaia tam palpand^e iaspicraitfa «fogmtira ; .ttffOf^Biif
Ibb€tMa. famir aathorcm MachiavcUum,rugroio vmam '^/fftr i^l/rwfcn
^iavellii» damnabunt ? Hoc fcinnt Pfeudopoliticihodicrni , atqae vt parem
doftrinaf rcum cximant vindici fcntcntiap, etiaaa pro cju» inDoccnri«^
fiispoliu- rcribuntapoiogjas;5c id vauxnfortidlmccoutcndunt, Machiavcl-
€mz»xo-' lumoccafionc ryrannidi$,dequa in fuapolitica tradavir; t-anquam
**^/X vitiofarRcipuWira: formai idcmdocuiflc, quod in fimili mntcria
' ' docuicAPtftotcIc»j&. D.ThomaS/.fccutus Philofophu pr^cuntcm;
^,21^^ BapirQpte«ttaift(rttoncm de^tjyiMCiiiidc inCijrtam Machiavcllo \u
bfjft fillMeftocia t:ihoillbriW»^Afle^i»A /criptoris; c^ujus ioqu cn dt
^Xtr ^A^tnt^ hy potbnicliataftirclIic*a,ftqHif deoiqj vii ty raor
tam' aidb, vjih m.t«Ulc«i; imptiivdl w^V^ff/kai^^nMn^ prf (;f pcis vr^
.. .. Cttaittga«b&Wt A >i(rbto»Hk>4qi|mp>bftt^
i^ooia ncccAciami*.
3 .
cattdim
Digitized by Google
,T 1 L MB. I L J A R A G. : Vllfc A 1
•cau&mpro fiio Migi-ftro fclicitcr perorataiiDt fbifllh^ Qwitnver^
•JioncDiidaababroLvcndus (It Mtdiiivcllus, ciz eo rufcte^tc.dcfci^ •«
fionisargumcnro, fcqacntiaconvinccnt. XVn'^
Nani ranictfi ad pcrfc^am (cicnri» explicationcm , rpc£tat \
^ctiam dc oppofiris eifpccicbus agcrc, vtcaniobcaufam tra£latio :i •»
-tyrannidis, non alicna fit ^ politicai id ramcn omnes boni jurc fiio , '\\
'poftulant, nc viriofa; Rcspubiica:prolcgitimi5obrrudantur,ncque * .8
4iominum animi carumamorc imbuantur. Quod rum fir,cum po- •
liticus vitia, djmna.rcmcdia,PfcudopoIiti«cxponir, 5c in id maxi- v,. .-«^«t
•rac incumbir, vr ca pcftisarccarur.Ira tam Ariftotclcs,quamS.Tho- *' **
mas.cum tyrannidisnaturam.morcfq^* cxplicarunr, nonfiiafcrunt
Ttafiumcrctur, ncq; cjus vitiadocucrunt, fcd potiiisdcdocucrunr^ .
.QuS rarioncGrammaticusagit dcfolGccifmo, vt dcdilccndo; uie-
^icus dc .Tgrirudinc, vt curanda » Tiicologus dc pcccatis, vt cavco-
•di«. At vcro Machiavcllus.etfi Tyrannidem alicubt pcrpctua vidc- & ipfa e-
turnotarc infamia ; tamcn alibi roris libris, rum candem tyranni-
»dcm,rum alias Pfcudopolirias,pulchris coloribus pidas,palliaras c-
.tiammillcfraudibus.prolcgitimapoliticaobtrudit.ftiadctq;. Atq;
-hocproprium cftMagiftris crrorum,mcntcmimprobamlubbclU '
jJarvarcgerc,fubcfi:ahamQ:dolosctiam vcndcrcproartificijS,mcn- . \
daciumpro vcririte. Neq; juvantmifcrumhomincm, conditioncf^ • •
-fcu hypothefcs,tacitasautcxprcfl3Ci quando fincm rotius poliriccs»
cxclusa virtutcdcpravavicmcdiaabfolutc mala fjcpius pra^lcripfir,
-principcsmulris modisinjurioslaudavit,ih vcramChriftianamRc-
Jigionc,non l'cmclblafphcmusfuit;omniadcmu probiratisfunda-
•mcnta,aut manifeftc.aut pcrcunicuIosconvUlfir.Qup pcrrinct frc-
-<)ucns cfus loquendi ambiguiras,obfcuritas,inconftantia,ncmpc vt
ted^malitiafaciliusincautosfalicrct. Atq; hec caufaeft, vt quiC-
'qutsMaehiavcIIifcriptaIcgit,finctimorcDEi,6cplusqu4mmcdio. ....
'cri dodrina, necciraribmultum improbiratishauriat; difcit cnini
Chriftiane pictatis.vcr^c^; virtutispriacipiacontcmncrcaur indu-
bitt vocarc,'&quodc6fcqucseft,humana iura,divinaq5 pcrvcrtcre.
Scd nunc cabrcvircradccnfuram vocandafunt, qusE contra XVIIL
• veram Rcligioncm, rcfquc facras temere,inipcrirc,falsb cfFutij t vi- ^^,^1,1,.
- rorum profaniirimus.iibro dc principc; vt vidcant omncs quantum Tellui de
fidci mcreatur in politicis Machiavcllus» qui de fidc Chriftiana_„ 5^*^'*''7»
tam malc, miprobcquc fcnnu. I. igiturcx cjus fcntcntia.*, ncc fenticns ia
Vitia omnia dcclinari poftunt, ncc virtutcs omncs fcrvari; /ui- librode
ycrfMte vt loquitur, humam vttx foHditiqni^, C{\iQd cft diccrc^, f^fUt^IJ^*
«••u Ff 2 prxcc-
MKhU^l praccepta omnia, hominibasrcrvatucflcimpodibilia» juxta men-
mprimi» tcm ha:rcticorum,ab Ecclcfia anathcmatcpcrcuflbnimjtcciamao»
£o»»/. tcinterim D£o,atquc cxprobrantelcroboamo Argijcumcxcogi*
md,f^^, tatocoa0tioPfbaddpolitico>/Mfiirr ficij/cf /JraH : mm fwfii f$cut
c.i M. ^fitymmtml>mM\ fii:t9f§AM$ mmdMM «m^ , & fetwm dimf.m
i.keg,i^ tim^miii Jtmtfkiim ftod fimhmit ejfet in conj^eSkt mm» a^^Macliis-
imfnmif^ -|llliQij9ct,ncquaqiiam MftoK^iflctprincipibus»vc cnbtiiiaiisiccid-
& foU hmSlh Jfmk mmmth fimfvu
Huerentn^. hortatus potHtf^«|fet> tnnctii iahaeiiHiBwmiUinjigbo*
rccrent ftifperiorem Interhomioc^ potcftatcm , (tiperefTe tamcna-
i^,iJt% iiud Numinis (bliUm_» , vbi Judicium dunffimum^ his qui prxfunt.fefi
'prsferdm (i duntaxatfpccichoncfti , &vmbra virtiuis conrcnri,
pictatcm Hnceram cxcuHcrunt^. Machiavclli dodrina dc tato
MMhi^eL & fortuna,animos i Dt i providcntia (quae difponit omnia^
S^TT" fuavitcr j abducit, indu£ta non tantum fcelerum liccntia, fcd
Ctiamncccflitato. 4- Machiavcllo doCtore^, id beUHm eU jnjtum^
titmd* fttod itli m€t£Smmm, £t verum qaidcni habet, fi ncccllitas coa-
mimeit» fervandatRtjpQlylte lcgiciaMt > vcl jttfti pdadpatus* aiif/Ttf#
'*^^ fcligioiiiff» bdlaiii cxlgiRA CMitai» lunc ttecdBtttipor nlai
' ^laniy liuellniffe ▼IdeincMadiiavdltt^ MAoamYis ayam
€k YdllcMe confiaany^wftttimcttniittCTdtiii biilMmieititj,
di6xdiefamnibt)cltt fcntentiam, fcriptiiittlnMmiriimiHuli»iiK^
«Aim» mmm fimmmtmddem^tim aaiatiiM im tti» fM» im Mt$m
-imim virHtmr. Quod-fivcrum c{l;tyrannorum,dioinoi4ltep**^!
iKHiimj qnia bonitate caursdeftitutiyipemfuamnooinOftOMi^
|K)nunt,afmaeruQtrandi(rima. Scd repngnantiacrsliteni^aiiw
^iuu do ctiam vniver(im damnant fiduciamL» Jitfer qugdrigUj qui*mult^
funt y & Jiper equitibns , qniu prwualidi aimku Dcniquc ; muiedi^uu
hom»^ qut confidit in homine y& ponit CArnem brachium JSatmt & m
Domino recedtt cor ejw, 5. Affirmao Pfcudopoliticorunij Phoe-
^fH^! ^^^* cultum Rcligionis tam prasclarc infticuturaj fuilTcj Ro-
db^jfa^. mx a Numa.^, vt multu fuulis nujqusm gentium , tdntits timor
Dsi extiteritf jUMttm dfud Xomsnos, Vbi miror Machiavcllo ja-
' dice,religlonem ilK^rilegam, qu4 dotnitNimub idola,Dcos, Deas,
iptoC^i daemones (bpeciHcioOiSmi impietite Tieaeiid » dici poiiie
coitum praBclariinitimtam. Ddnde6Kbmeik»mnltiaiiBeiiliinar>
qmmgcmifl» tantttm timofcm Pg i citiciflc» qaaiiraaajpad Roma«
nos
LlB.II PARAa Vnt 229
noscratciinftitutioncNuma;;quandocodcmNum3e ficculo, vi*
xcruntifiJudaiaEzechias &Jofias,Rcgcsvcri Dcicultorcscgrcgi/; '
timorifqucdiviniaut propagatorcs,autrcftauratorcsj vt taccam^
de alijsPalcftinx Rcgibus, qui & aotcccilcxunt Nuiiiam ctatc^»
confccati funt. .
•^^ <NcquefiaotittiimPriiKipefuo, improbum Ccnforcm cgio xiX.
MKlMQpihyiMiitmRcliglooeaChriftianam; fcdidcm quoque
tS^ngi^ pnilHtfaTMHiilgOiCaitfiipm de Rcpublica ; vt crcdas ven-
mfacj|li plcttuifiliifoMwllo ncquitia:, quaip dfipmmrct ia coii*
fmrHMHtoiftrfiipT^ayleflg; pfoiba6 (pniltit fiUns, & degcnc*
ransin vipcicaaiin^glBnu ItaqaedcChriffianttTitcinAitntioife
iicicribit. HxeChrijli4timwhemyimbelIemfiKifivk[etMr,vtfielerM* fftdfiJtiL
tik&ftifdi^fnmif4iti^tm9frtuU^ffi^ Ntm fleri^ mtrtdmmy /^ » »''^
^viubettM,eftgitantf9timdetoUrtadisinj^^^
cgndit. E t quam quamhanc poftca opi aionem alija vidcatarattci-
bucrc> cft tamcn credibllcumpofturi vfum homincm,vtqaod(en«
ticbat, ncc plaae ediccrc audcbat, mctunora:incurrcndae,alijs af- W<»*W
fingeret;tutIorfatUrus,iilatucritfubaHcnofccIcrc, quim apcrte tviir^t.,
prodaturiiio. Quakcft ctiamillud ; Forritudincm Chriftians
lJgioni,cjus in ftiuitionc cripi* Quar facrifegaaudacia , quantanL*
^tellll«atin/utitm>inacc]arumcft,qu6d cum fortitudinis fit-» &: chJiftiia
fiiiiB«mardtfa(iIft*agg^tcdii Chrifti Ecclciia myriadcs intcgras,& »«Kgioii»«
«liyli«ks>9umQBa^«H>tt|Aiai^ conditionc corum Chri- "^l^^
aXiomani^OMMpwrcHvrftetiftii^^
aegQkiNffitteitiQc»^o«>Cttooci|,.SdpidM^
«Diny itecBmslmiinddnatinedipepaiKiilis aaoribas, pfofi^
icenaabfolvctnr* Mcqucctiammin^llcfigionoffmfciaxfalo»
ferriftimoruiJpkfemperaGfeJiciuniPrincipum, quimibpecftiriofa^
€cnrilita5. LoquuhtU^hodic ConftanrinusMagnns, Thcodofi-
UsMagnus, Hcracliu$,Juftinianus, CarolusMagDUS^HcnricuaSailr
Aus,- alij4uctumfupcriorumxtatum,rumnoftrifatcuIiImpefato-
«es, non tantiun a fclropcrium fuiflc dcfcnfum advcrsus hoftcs* , •
confcrvatum,ftabilitum;fcd plurimis infupcr viaorijs, opibuy*,
ffoni auaum ; vt vcrifllm^ pronunciavcrit S. Auguftinus > contra
€os, quicum Ethnicis RcJigioncraChriftianam,vclutRcip.noxiam
fMkm^dmt^xtvtmim^m , fiske. dt&rinA Chrifti ejfe milites jnffiti ^-'^
^i€t€rfiiK^iminmy$sier,ftr^, tsUt re^,, tdts judices, teUt ^^'f^
Ffj ^% .
Digitiztxi by Googlc
S30 PROMOVTOEU MAL^SPEf.
mmidmtet dentfj, dehitcrum redditvrcs» & exscfores rpjttu ffii^ qndes^Jfe pr^eK^t do-
{^rinAChnjlisns,--, & dftdeaMeamdicered/ilMr/kmejffeRespuh^
verh Hon dtibitent eam conjitert magnjmCJi chtemferetmr ) fdtutem efjfe Rei-
fubiicA, SupercftalLaMachiavciii doctrina , RcJigiorii Chrillianx
inimica; cuiiicnimhscanimxhiimanaeimmorralitarcm aiTcratj^
-* * * ludct taoi veracidra Magtftram v=dot qrrorisiai^iKf Ci^ caflirmaQs ab-
' ' anbnab.&cfc^<oiiclii<Ut«tmlnondUai^
pietts»6aCictlifiitiiiipnt^aAi eB-h(^nitArU:fnfh|naai|iMa
cam adftnixic^vitiomn) neoelCtnteni Indnidau*!
.vy budalijr etiam divino excait. niWjitJk
\1tt^^'' <^ ^ AtqiieixvcflcBiuni, runtilla fcclcrata dogmatav^4^ii|ne|-ife
MiuWvcU chiavellus vercrcm Chriftians> Jlciigionis dffiNiplliiam tW^pifini^
ra' oi^iV^ focdavitt obrru&rus oriN pto vera politiica novampieoidopoilfi^
pfcudopo.* «ra. Quam, qui pcnitius inrpicere volct, & ampliia ezce>ari$ le^
Ikiqmefc. gcrc potcrit VindiciaspoliticasadvcrrusPfcudopoIiricos,rcccnter
mSiS^^fla- ^criptas, atque inilripras Eminentiflimo S. R fi; Catdinali.Gvidc^
sriiactir. ni Bcntivoio. Er quoninm Pfcudopoliticomiiithdt farculopatQiiS|
Jifffc^ep acvclutMagiftcrhabcturMachiavclIus, abco h*c Viro,italoaiglk
Mtmrie» attonfus, dcftriaus, pcxus 5v plexuscft, ficutcjus iucrcbatur vcfi^
y^f*?' pcllisimprobitas, tanrb noccntior,qaant6 plus cladis intalit Bo*
SgiiAipi topat, cumpiuriumanimarum intcrituftmpitcmo. Qiu
%ft>caridettiAatof^ hoc ad Rncm op«iil^i^fff4te|un]^a]
tit. $. Km^ «Mi rMiimfAkri.Aaliffo»f , yiaiak. iil/m^ fiimmt
^/itf, nmieifiS fUiikei-^erfirem ejLf i fiilm ; optHme^ ifrH^
nttsuiMium, Et in^ eo inter fcri^orts fi!6laHint'^fefiere»do .t ^mifi''
mtf^. PkMtibmmt & fdteaet BUtafU it^.ffM^ cemjSilamum
jmditiMi» venerdiimr ,& eti^UltirHttr i eonJptrd}inbifM»hyhm,w^lrikm^
fgHtn RelrgiOy verttMS^ & ReifubUee fxltte eordi efl, • . , . , - '
XXI. E( fanc, quantum Machiavclius vnivcrfim nocucrlL», indc»
manifcftumcft; quodlymphatofimiiis proflamma fparfcrit noci*«
tura dogmata, atquc-^ cruptura>. fenfim.» in pubiicar' anima»
s.Hier»H. rum, provinciarumquc ciadcs : vt rcdlflimc iilud Sandi Hic-
in*f$ji,di ronymi didura dc Arrio huc appiicarc-pofli^:..«'i»iJ y£iii//^5c^
9dkt,d,^. fitif^ quid non Jlasim offteffd eflt immm:Am ejm fldnmkeum
DH>imc fotnUtd efi i df itigemifitttt efleymiL
" i :i ' rsim
Digitized by Google
^Mbefiivc Ot pkw^iab imfiioba^diMqUt MiamfitA:\Ktnii ^^^^^^^
«Mifie f«iv«fft pciio Biv»p(k».yfiaiilk ilapcaiiaMiklrlelod», cx t^iinnm ,
€lidiUai»iDMulua9edliiaMivk^ ^buTeii^
^■iiBiiidl»qpkDhaiWJfciii>. vi. ; ; • * , ;
' . 'VlMa4y€tro,Mi£hkirclitimEthAicbjqtiDqtt<:iU TXXt
>teri6h:diiffnittii|idiiUos falfaih fufte^ftttioacm tobiiire maiuA|- Ma^^iiiavcLi
-fiwxt c^, ncc tamctf «aDVUttifpccktioiflisoiribus, Chri(liafiaelegi& ^^1^^^
'iidcia(iveii|iif«nBu>:CiUKiiiM^ ^&iiciDatc/ w4(#Ua.
.Chiiftianik-taairgciKffeidflr^uimpaHiculatim yidimusrRcligio- ^^^^
•aisn6ftrsfundamcnta>iaipiatcmcntatc €oncu0crit,- quamvisali- terimi'H»I
cubi,autnarura:bonitarc,aut \ criratiscvidcntia convidus,mclias '«fi»«h»-
dccafcniicc vidcatur. Ncmini ramcriniagisnocuit, tcrrarum pof- """*
tcntuniMachiavcilus, quim fibi,quandoPo(rcvinotcftc,^ii^/}tf- SMfr^nmm,
tfisnffHomu.:! difnt'4ta>nimmdm. £t v]»tidmirum cft> mali luortc» *t'*^f'—*
hnic rublatum clTc cum» qui pic vivcrt: erabuic.yoluic^uc impic- .
tatisfux quamplurimos cifc tmitatotcs. Expcricnni ^(Umus^r . , «
• aon fcmchiiarcfiajcclka^ icu DoAoxci errorQi» ih. Eccicitft aovo»
luia^pcfliiiits fati»c«(Ugaco0»iy«(&-ad^ . V . * . , * • 0-
^% ,Uvl^kihUmpcoiris4Jnrfbcrmm4 ppp«^0u$^ttfldeai Ibcttmaior ZXftL'
HitHlirfwingcl^tiiidiirhi i Atauasii^.io.Jtoltf(l^ iotttgrfrit' ^^'^*;.
kt, fabtt»al»aKte> ad lattinat^HiblicsaciOaipnrfus acceid»:»
•£tta^ cum excraacotis , ^ntdfHiii; oaidiar juriiaaa^itc infcliccm ^
-c^uditd irMeftoiBps > ipoftqnaittcias lo^tiua icoipai patic^Uic con- ^!*^, .
'fiiinpmm, Hngtta4ac'i< vctmibus exe& fiiic^r ex hojus vitz do- sictfhlui
loribus» ad accma migravic fupplicia. .At^uc vt ad noftii vc- M.^-.tf.
•niamus nccula j loanncs Occolampadius, Apoftata monachuff* g^J^m
& maritus » circa annum fcrc millciimum, quingcntcfimumj, UkdeA&fi
/vigcfimumodavum, fufFocatus a Sathana_., mortcm fuis mcri-
tis dignam acccpir. Et nc teftis dccflet infclicifTwni obirus,Lu-
-thcrds olim fciibcbat fibi cxpioratiiriQiumcfiCiOcGolampadium
igneisdiabQlicciisiccmfbilUm fuiflcM, Catolftftdium quoq; ajuot, Er^fmm
•viiiiailcmnBaiiMvatelto ValMoiat» ftdcfitpie Ofcinas pcrnixiire.
wi?, >:iat qBi4r«dkwa»4e2«ifiBigltO) Cakioori K.ariim> hlfor. XXIV;
rjiiaaiis Mettadttia! le(lac»oLi:paieiftlbaflr*t .peciemao «mncf'
mifaj^f 4DOia#to-aMm^?a8gim'4> ^id iinguU apud^ iiifenii*' ^*^^
-fitiantut V ' niBritum ;%nemii Kermem^ 4c^rtBioo^a£«» ; :Bt» . \
•fi^vifigiius.qttidcm , ciim anno iDiilcfimo; quingdiiticfiiiio^» :td* Mkfi^
«gdjjao-priinfv tit^Wetaniaammy^ <9«rilDiieofr|mi|iiatiun«f ,.Ut«
»Tii'i ptima.^
2it Promontorii IAalm Spri-
f^MM. dic» ftygijs^iibiu lueadk Calviiitiai Bcatdnclilont ( ttUd^
Cslriab nuiiexcepdoaeniajor)totosquatuora^inos« novcni gtaiivflimir*
morbis»miferabilitcrcxcnidattim fuilTc; deniqae vcrmibUs, fcu
pediculis vndique icatentibusr fiidus^yrsda» tlirpiffini^ iamttUihfis*
licifnme^ucobijt; tradurusfcctunadinfcros Vcrmrm Confcictt-
B*ifecmiin ti?,carftificf m omnibusilliscopijs ttuculcntiorcm.Signu cft,qitod
•^moitii- jammoriturus bhfphemam linguam incoelos armavcriu;neqtie
•'•rjA^p.st. ^njjj^ foIumcxccratuscftdicsomncs,quos vnquam ftudijs&lucu-
brationibusimpcndit; fcd vcroctiam inNumcn copiosc.malcdi-
^lacxfpuir. Adcxtrcmum,nc Sandiorumculrormori vclle vidc-
•LttfietL ictur, i)s uiOrimuIatiSjdocmonesInvocavit; fitnulq; dctcftabiicin^
animamOrcipotcnticommint^annopoftChriftum natum miile-
7%«mMB0* fimo^quiugcntefimo, rexagcfimo fcptimo. ' De Lotfaero-Boziut'
t^imlLfi^ ifta refm JmihiinuuUfitfri4em, eompertumtefiimonU fii ftmtUwmg
gnk Ectie. quhmmfuniUlfif^iAi^fnperkrllm
rmnJibmetiff,Uiu,eei9r^ ■
kouormSHdiigeqf, llm^U»4uimitocl indtkii Lndidrua.#.dd(|Hpii
facionisIaqucum,nanqnafhexuctamp!iiistotiUBIierhitatc. : '
XX!V» fixhisomnibusconficio iftiufmodi rationcm. Si fati&tanltt
infclicibuspunivitOcusHxrefiarchas,qubd avitae Religionis po*
ritatcmcontaminavcrint,intcgritatcmcorrupcrinr, reccpta ima-
joribus dogmata antiqnaucrint,potcftatcm £cciclia;imminucrint»
falfa pro vcris fuppofucrint >• quatb credibiliusicft, jufto Dci iudicio
MachiavcIIum, mala mortcpcrijftc ? Nam tamctfi Scdarij > fcu cr-
rorum primi invcntorcs, fint quacdam tartari fpuma j fcmpcr tamca
Rcligioncni quandam,&fidcm profitCfitur,ipfifquc erroribusfoir*
rcmpcraIiquaadmifccrLt,qu2 cum verirateconfcndunt. At ve«
tb MachiavcUus , vi dodrinas fuae , aullam Religionem agooyip ,
ne Ma^ quiaittter yenn faliam^ae, difoimciroiWK ncdelcQnlni€afiniiC|
diiaveUo , camilnntaaat piobatttius> quam politicofl iwii |miiiimiani|ndiii*
i^drd^iero- vciitiimprobaturntitefnm»cta9idttkobftitnciflir ck iilocapi.
■Mvctlfl te*qubdo^fteattnRc|N^ti€avtiUtafcflftjaftitiflipfspofieic^fdttn
^^T' ' flagitii Regnicaui&probaiesdcnf qaeMtti imperiomRieligioni»
nMpoflL redReligionemimperioaccomodare; ; Accedir qii6d iioinirfif.
mm i fcxnnm, ctfi quibufdam in locis pro Deo pugnaf e videatar} in^
lija tameQ&ntnmadmitcic» dc Itaninii piovidentii» niiCBiin^
Prin-
kju,^ Google
Principatus adminiftrari negao. Quod a-Iiud nihil cft, quim
Athcifnminorbi infcrrc, & D£.v ai tcrra. cocloquc cxcludcrej au-
dacii intolerabiJi,atqucantc Machi^vcllum in Chxiftianis parti-
basnon ai^j^ j^taqju^ (fl^fir, libcfc 4^^tcrailt{i^hunc Vi.
rum^ (bJo nomineCiiPiftiaiiumj > animo hiercticttm* ^ojiiniiMk
miniis JBi^pltttnLf »> titt^ ttkefimmtSf^ qiiindoqnl(kfk prfoiyt
virtutiSyinmbitatir^ae^pYihcipia» mKipoa etiam Redgtonisno-
ttrmjo»^^ f^it^ vaeMi «tUtfil Iibeftatein«^nin« lmmor.;'J.
talitatem, dcnique Nuaiinis provicicntia||ti; qui rubladl>ne(cio *
Tbi jp(adivina ac rcm p i tc rna MaifeifcifcraiSnpil^ iiibnftere polTiOa
£t ntiram Ht, fi iuftiiCmtts De v s » ^b lioc monilro homimV»
quani^ cxilitim rclegatus, vindicias ex^cticno^ &^nterblaf^
phcmias morientcm,tcrr4 excuflerit? coclo profcripfcrio^orco
adf>rinxci it ? fane timendom eft, MachiaVclIum fcrro fuo intCF'
ijQc; hoc cft, ijfdcm pcHlm^e politiccs imbutum principijs, qtH.'
bus infirtitos alios pcrdidit. Scdgradumfaclamus i parenrc adfi-
iios, h Ma^irtro ad difcipulos, infpcduri & profcdlum,qucm 6l«
-ciuntmali Poliricifub Doftore MachiavclIo,& proemiumla-^
boris, Auod ac^piunt; aliquando moitcmi isQPC
t'-*^f*'" • faitiumvkimum. ■ : ' " '
:»qil •: ■.•^ . 'li-) mrjj •: ■.». '.;/ .
X •
' " 0« PARA-
. PARAGRAPHVS IX.
;ipia rieuaopQiKica^ ' ■ -
t)c Hypocrifi, Dominatu, Ecccfe-
. .. - fiaft^ '^ v -
:i '.-.'..ywx .M::.&O£li01rUm^' • r : • i: U. .
:.XicejQUa vit^j, AffluentikvQlifr. - *
ptatuiai; .;
Qaam pj$r^i|pie|§fmt alijsi, quam fw6h
cibus ^ ipfis Picu4p|«ttei*'^
Macjbiavclli difcipu:-
]|s..
Vmanx fifinfclicitatisculpa, vtraro fo.
cictasabfq.omni flt labc^& planc dcpurata. Etiaia«
intcr fcptcm primos EcLiciia: Diaconos, fub rcmpof*
raApofioiorum, Nicolaus quldam fuit, a quo Nico*
» ■iwxinu.w I^it«^n<Wttf n iiLumL»> & Iwrcfio atccpcrunr; ccr>-
tu rpi^efn > <|li64 •doceeeo^ liccotuim fjpriiicaBdt » it^prooAGM-
^*'^^* fomiiBisvtcndi. <2Mmqaamalir|Mniirciffi
MMu*»- £^m>vifiimeftpa3eaiiiort«libaiorsnom^^ teneltmiipc»
inNie^ liretnr acinunof Fcvizirtamcn itcruiiij» recrticioit^ne Lodovico-
laoDiaco» Bioimf crantc, fHioCceoIiMagni. cibinkalo, quiaLudovicusnoa
j^^'^. tMiifirciui^» qoim par erat rcftitic^» ttiginta ipfis annis, aoarbiA
mmmm fimaspoft morVcm pcenasdcdity adfiammas piaculares dimnatas»
Deniquc Nlcolaits^ ciunifui.emins oirpitadiae» penitoi extin-
OiiUat.
/ :r \ c. • Sed -
Digitized by Gopgle
Sed lieu^inagnainingcasfni^Iurn! iinfitt jome lioc iioftraB . II.
'Xtatfsfxculo» novos prodijflc Nicolaitas, non amplius fobolcm
NicolaiDiaconi.fcd Nicolai Machiavclli, pcflimi parcntis faecun. Nicdai
dam fimul,& infortunatam pro^cnien-k Nam plurimis jam rcgnis JJjf^
ac provincijs, longc diffu(a,fcquc ipfam quotidic cum focnorc co- NicoU»
piofo, latiias pcofcminans; durti prinCipijs, crroribnf^; magiHri fiii J^JJJJ^
adhacrct, quid aliud facir,quam vn4 fccum infinitos trahcrc rn rui- cim,^,
nam: Profcd6enim,qaiaMachiavelli dodrina,cdiamctropugnac '*
cain fetiptura, fandis Patribus,Ecclctxa4vPt)^ftiani ic^C!«diOli<i4,
tetip^.niHhimi^» fiagidipittn iliiceifeil»^iiM^; iieinp6
Viite<oiv>lhm-ak^ii)i\cttdcnl^vBi iftftr Hygiomm^Bialleosfiibio^
co^ra^iuitiiiip^^r^^lt^^ ' ^e4 ftf bet ififpi.
tei^ fldgibata aomittlla»qaibiurinalfPoiidci>vehit fiindamentisai«
tantdri «fbb dil^ipliilaMvchiaveltfanaJn rUi,altorum(ii intcritum. ;
'ETV^idtib.attrpTiaceps, autpro)ritim 111,
dmnT^pSHh^ fiyihK^M^^^ doatantunt Preu<iopow
Principl.ft d ctiiViip^fvato, adconftrvahdiim, ingfcndurti, promo ^^**^
v^ndunl ftati ^ f iam» fonunas, 6pc$, commoda; liccrc aliumfe "ITu^^iT '
fingcrie, & vcndcrccxtcrius, quimcoram Dco,incute &cordccft; ceiui»in ,
poiTcad omncm fortuna: venrum, vela vcrtcrc;& fivc virtuti.tivc ^n^l^iitft
vitioanciliari; poflcalruddicercalrudagcrcj polTcoviculampcllc pon-ibi, :
mcritiri, dt^nribus lupam circ: poltc cum crocodilo & dcflcrc ho- ^«""^^tw»,
minchi, St dcvorarc; poflc foris eflc Hclenam, intus HccUbaiii-«i dioaem. [
poilc Voccjacobam fimularc; maniba^ Efaa exprifaere; potfVeam
IdiibbiMcialam dat«,^mal4; k tcigo valaos- niottifmm Inlligere; '*
poflc cam pomo Sodomis aatQ » ^(iend idas promi(&otfeit^ete,ft! . , .
tfilfli]ft^rlirtidm, 8c vaadiii {^Verim cbtt^ pofle ijeligfoaem a* V
iM^m^; aiiim.'aaf ndH'aijr ^^i^^tifaiie pbtfe lab thdoP 7'\
dHa^tt?»>acftadipaUiattltep^ ^ - ^
"'"":Sed quite ittanon tartriim dccrctis ChriAianac fidci rcpa» ly;
K?lfe(it;(cd ctiam ratioai , &placitis vcrae philoibphiai, qttis non^' Contra
vidcf f Sane Ci crcdimus Cictroni.; Jf^4 »m/tia , eeUriter tan- ^g^pjT.'
qttam flofciiti dectdunt^ nec Jimulkturh ^ufdaaam-»T, potefl ejfe diatar. trum do-
num, S\ Pl.ironcm audimus ; extrema efl perverjttaff cum prorjus AriiMin. ^
jujht/ii viicef, ad id tkm^ nrtiy vr vir bdnm ejje videarts. Si Hicro- ^^^^ '
nymb aiircuftatrius; nejcio ffnquit) quomodo turpiorafunt vitiaf eur^ /»/^#//*.»,'
virtutiimjheciecildmur. Si ad S. Chrvfoftomum advcnimus , fid •
^umalloquitur, quiopmionern poriusfcctatut, quamv^itatcnUf mmEfiiL'
famain potius vcrctiirjxiu^rtrConfcicrTtram-» : HjfdeHtlS^''j^^oimf^
iHDiiifib Cg 2 w
uiyiii^ud by Google
aiflctquc Antoniuu, Piccnum jjf "^'T*'''^'"» ^'•'''"'ct. au-
*»• ^bat^ tani cjtoros eifc Numini h^„^ ^'■'^^ ^"'^•Tcj,-. (d«i)
, . , Jl,eIjgionis doftiiiu . nan «m - ^ 9'«: " CEriftiaa»,
;. .. ; 9«™quani liccat\li JaVlrdoJo^"
tevciarc.. i„ ..nTcr^tS^^??,^''.---";. .^^^
,m,roUSe vt communitcr fingcre ' ««mj^^ 1,.''" '^''^^
n^cntcmcil, ipfamVSJ.JrSrittSlr'»'?^
.»hfid:ii- ncm.intcn, hominc^ S^fS^^^h^^'^'''*^'^^
«iollcto. quam quidcm ffiriol^^^T^''^
«Ai.* flWf.^Ve^MHqucrcrum potjentcs DroarhifW» «^"^ "/"'P^
!»««fon"3Ufp6ncrcpoSL acc^^^^^^^^
. , f«""~«»<«oarina4ocol'rincipum.Uc^um CcLjS^-?'*'^
P»aj.^. iQvehiri bocipfodaiMMdaatro cX, o T-^* ^^^■'^
a»iiu,..„ NaborlUMW MMttjJot^, itail r ncn.
Digitized by Google
. Ljb. IL Parac. IX. ii7
ilittcempttramraorom^b^lkiiarer fugilJat ver^. Achabi intem-- tJb^u
pcranti(nmam.cupid1tat£ni, qni vtocctrparct vincam poilulataih»
non hortuit, fibi perinfamchomicidij fcclusaditum parare. •Quod
ipTum fignumcftmanifcftum, Principibus Rcgibus ncqudquam
compctcrcj abfolutum dominium in fubft.intiam,bona , fortuna^*^
fiibditorum» qucmadmodum pcflTime doccnt maliPoIitici. *
£x.quorum adulationc, ctiam fuggcrunturquotidicrationcs, VIL
imponcndipopularibusnovaoncra, extorqucndi nova vcdligalia, Ecimpera.
dumulaodi novas vctcribus cxaftkjncs, & quidcmcitravrgcnccnij toriim.c*.
coiiuiianisacccffitatiscdfiim^faepilfimeadr^ ^tt^^^
Qtftladiiltoem prodigalitatis fpkndblr^miadft^renda
, ^itiufiiiis Ffobca. lia CaiigukkJtnpektor; padcls ImpcH^ riii an-
ai«.|exceittits^fiiptii8g|M9^eGnta»a^^m^ ^''^^*.
<ds piane lailicias» &t tahtis expenfi^ indfgnas. Ita Kero qaatnoii. Dmii c^
awitSviiiilbasimperaviti quingenties,qmnqUagi^s«centenamilIia^ s<«
Alimmorumi lcnonibiUs> i^ortatoribui, miniftris ImpuriflimaB libi-
4iois^.camificinxac cruderitatHadjutoribusJarginis cil.
Et-authorcft Ribadcncirt>annbo^ogefim6 quarto,fuprafcr. JT?^
quimillcfimimi ab orra Chrifti. vixifTc R'cgem ( cujus nomini ho- i.'^]»*^,
norcm ii,ibct, quia tacct ) fuis parafnis atquc affcntatoribus adeo ti^eckr$-
calidibaddidum, vt ijs vniusannifpatio,quingcntics,qurnquagies, >^''«*»<"-»o^
ccntcnamillaaureortim,non tamdcdcrit/quimprofudcrio. Id Necoon
aaccm.gcnus tam prodigx libcTalitatis, nc ipfum dcficcrc-poflct; ia- "11"!^
craprofonaqucxqualitcr.ttaxir in tribiuum ; criam:^ Jcccns natis* rK,;^j^py,
iflitntibus; & ( quoiHleliiiiJTsropc fupcrat )^nuper quoqucmortUr
is» VeAigal cxcgit : dignus qui ob ejufiiiodUnioRntias^am
tottois regni oflttim inconrit : fVi^mentlbQSprasibrHm pl^beis, ^
doidiigdlp.letwJ^* ttprl6iicyatffetfatorefquc^> ipfi cam paupct tina ■
faniiiiaba^flltirliQtraeiaomaiOfeidkiiino^^
;IX«. ;
tcrHebr«os^^pipl4a^icd*appKcanda^^ " »
boi^^K quotiqnoc gmve domk»ium'in fubditos cxercedtvncquo po'"»» •
ataprtuscostondcnt,fcd«neni4nt;cx(ugant;deglubun'ti potiiur* faMltw =
concupifcentiailibidin • habcndi diGdcfi'6 ptrfuafi, qu^mboni tondere, -:
piiblicicxigcntil • Hosomncs ferltcxacquo illa Numinis incrc- JJ^***"
patio; Atidste Principeijacoh, ^ Duces ciQMus fJrieL nunquid non vcJ
Jlwitmefi fcire jitdumm-, ^id ddih habetis bonnm,(it dili^ttU malum : qui vio- j^g-^^ ^
tenter toUitis peties eorum defuper eis j & carnem eorum defiper o^tbus eo- !•
ntmi c^ujcomederuril tArnemf^iili^eis ^^fffieikHrnmdijfiifer excariu-
ori i 'b <j g 3 verunu
Digitized by Google
P R O |r>0 llTvO^Qr.l} M AX(£l S P£ I.
'Vfruut^ &>Q^ eortrm confregertmti ^toneiderunt ficut in lchctc , f*-?/?
tArncm inmedh offjt. Tu»c elamabunt ad Dominumt & non cxaud.rt eos 4
tir Mhjeondetfacicm fkdmMbcit in.tcmforc iUo^cut nc^uitcr cgcrum tn ad^i
kfMimitiiMs fi^it^ i ! . :
X, Itaqu c g cavelioc damtittm ofti^c fepiilafid«Mi«liiter prim«
Iiiaon poiTc^ikmyelis» bencToloaihaiXffeiOCuIttm.llMni&is» aiMK
' avtfcs adexoratidum/ac^cs $ divlQSS jaonaiii ciQmenite» «niieris o«
9rcAitl • mnibHsj>atttlam,itibioc«ludl; j^u^ iogcmiifcctttcs^fiipcfaiioi^
Ifabjedif fub fcrro avatitix ouSiabrque com miTrnnnnr f rrrrTrrisinrt|piir
KMeir**. iwisnjodistridlarc. 'EtDcoiavifuaicA^j&hominibuscxorunu^
Cxfarct.a- quandQ.domiui i riibi^itis fiMs inaluat poti^s fiktteiinrt Tfraoni»
mari.Ytpa- quJim amari vt patrcs. Scnnt v-etura^ue RoboaaiilBter Jnd«oi*
Smi?vt*" Rcjc>cumcunipopulusfuus, vtaliquid remicteret dctributotaattf
KKi^aiioi. . onerc ( quod i Salomonc parcntc fupt^ vires vidcbatuii. impofi-
- it ^^^" toga vit. tuw duriffimum jugum impofutt n^bu : tu itaqu^'
^ * nunc-imminuc fmlulum de imferto patru tui durijffimo^ & de jugo gra^VfJj^
mot quod impofuit nobis, c fertiiemm tdi.. Scd quia haec immitius rc*
MidtSi, «4. fpondit fuppiicibus Roboam : PstcrmfitcaggrdValJit jugum vefirumt
ego Mutem seUla^ jugo yeflr^ > fatcr metft eeeidit 'vosflageffu , ego diMtm^
ettJMmvM^/corfiMutmiihzUeaivU^fcd^ccm tribus,fcg«o ittO>f<tt«
licmemcr ioMiiniuo. Vndc ^pparet • mfhU admodttm pnfiMBi»
BfhidoppUtibonim-ief^lllitjQttibttshanunacttpl
«ft inibitnnas^iptuiibjkcaacaifiijrittdainQa* pattpetaai,4tii||Nttl9J&
ramjcm4srCmdeiiii)ttcippsdoiniaisin.fitnflfto8C^ iqir'>
Ttt ' <^o4quidcmmuIti> i^ffipa^^aaiplUt^en^
iub tiniijo Domiinat6s,iGtt qttocanjC|tte politico mcr^ pallio» Ecdc-
Jitici^^ iiatum bona ccduat in pndM' Nam hic quoq; Macjhiav^ili <ii(ci>
ic» luotacl puli^ibctalcs funt ia alicnis pat ricndisrfola^: vtilftasgatsdcndLEci»
2«(*?ffle- clc(iafticorumopibus,ncccrfitatcm ipfis fuadctrapicndi ;fcdc<rti£-
fiaruin* ^ fimoiicrum rapicntium malo Nolo exprofaoisaudoribusin'hanc
«afiN»b»r rcnucftatiflimacorum cxcmpla proferre, quiobdircpta, Dcoriitn.'
ttamn^ ' ctiamgcntiJium tctnpIa,fcvcrifr)masdcdcruntpoeQas. Nihiiquo^j
, , dicam,dc Hcliodoro rcgio miniftro,qucm intct dagcHorum iduif^;
|I 7* fcmianimcxn rcliquctunt Angcli, proptct faciiQUs duataxit ,iiicdi-j
• tfuum, Qon^uaipatrafum>qui^fciii(etteinpjumJcroiblyaMj4i^
vcithe/aiirQiajc;ro,,^(ti^ rpoilnri; f lcio ceceiMlOisa^iincemoluq
XI l . Et hemUtiibi Jj#i»t^MP flilo,vjulhioi mbmpciii^S^tM^
ni^^. . t«B, & Imperatoci&4vW€uhun » eiofilcm^iit^ ift taipiflui^ M6*\
tjjfji^, f aione ibciaitti ii^,«jwi,}^ex ^iviQC^ao.eempi#.»^4nanciy4nKi,\
'^*' . . ■ £ # O * divino
Digitized by Googl
Lib. il Parag. IX. - 2^9
dlvihoculrui vaft, /acrilcgusabrftuliDTct; junxiflet ctiam cum im- SeJrapt»-
-pcratonjs cimcli js, non coitura benc facra in profanam rocictatcm: ^'J'",^"^^
(«vorcpcntcmorbocorxcpruscft. tandcm quoqucputrcfadlis^ cx torDeu*.*^
viccrc vifccribus, &cbullicntcin vcrmiculoscamc, ftcrcorc infu. . . .
■Jlr
pcr, ac vcntrisibrdibiis pcr oscgrcdicnribus, mifcrrimc focdiirimc*
queintcrijt. AdjungoJuliano.Lconcm 1 V.ConnaiitinopoIi iui- *. . .
pcrantcm,quemaurcus fplendor, & alicniambitiodiadematis pcr- »
didit. Namcjufdcm vrbisprinccps tcmplum, Sophia:,fivcfapicn-
ti« divinac,& CiiriftocrcdJumj jamolimdonum acccpcrat,CacIari$
fui libcraliratc dignum,-coronamajo<:x auro, cujus prctiunL» cx- Bn^rFgm.'
candcfccir.prcriofiflimus in pauciscarbunculus. Et vffit hxc gem-
V
ma vfquc adcb oculos, animumqucLconis.vt nifi in frontc fua fta-
rcc, dcfidcrijxftumcxtinguincquaquam poflccrcdcrct. Scd mi-
fcrabilis homo ibipocnasfolvit, vbipcccavit; vixcnimcoronamj
Dcoacrcmplodonatam,capiti fuo facrilcgus raptor impofuit, fta-
timquc illud pcftilcns tumor ( qucmcarbunculum mcdici vocant)'- - -
occupavit, fuirq, cxittalis, Lconc intrabrevc fparium cxpcdito. &c ' '
quidcm velut Icgctalionisj nam quiacum fummaNuminisinjuria,-
liii juris faccre voluitcoronamalicnam.fuam cum vira amifit. .
Scdtriftiusillud longc cft,cujusmcminit Trithcmius. ncm- Xnri
pc divinitus nonnuIlosacccpiirc,DagobcrtumGalli2BRcgcm,qubd Tr$ti»tm
Icclcfiias paftim cxpilaflct, dcimpiahacufurparionc, anrc Numi- '^^^'^J^^
nistribunal poftulatumfuirfe. Et CarolumMartcIIumjPipini Pa* o/ji,/»
trcm, Caroli Magni Impcrarorisavum, fiipplicijs «tcrnis ob idcmj
fcclusdcftinatum. Euchcriusccrte, Aurcliancnfium Divus An-
tiftcs,dtim inrcr prcccs, infcrorum crgaftulacontcmplatus cft.vidit Pmmim^
hunc ipfum Carolum, non jam purpuri, fcd ignibus ardcrc ,* didi- '^'J^/'^'-
citqi cx co tcmporc, corpufculum cjus ftygcm fcntirc, qubd Cpo\i\% s. zm
paupcrum ditaflctmilitcs, manufquc facris injcciflcr. Atquc Eu f^»^r^*di%
chcrio, fi fidcm Bon dcdit Gallia. tumulo fanc dcbuit darc,- qui a
pjcrtus, prxtcr flammarum vcftigia, vacu«q^tumbx cuftodcm drar " '
cpncm, nihilaliud oftcndit. . wi?. lv ; f ;i
- Adcftcjhic mali Polirici , qui diicc-» MacKiavclIo", ja^i • Piciidopo-
^tis omnia». licira_, cflo mcdia ad incrcmenrum honoris^, liticiina-
opuci, ftatus ; honcfta fint , inhonrfta^ ; ncqnc^ facrilcgiumj ,;o'"vciuV'
ficri, qvando ca.^ rapiuntuc^, qua: rcI1gio'pictafquc_>, aut Nu- rped»io,in-
mini aflcripftr, aut locis factis^ hominibnfquc-j ; modb vrilf-
tatcm fccum ferant. Afpicitcjulianos, Lconcs, D.igobcrtos^, conteiii**r>' .
Martcliosj nihU illcjc' juviu piivati ratio cmolunicati',- oihil pijripo<i»^J
240 PROMONToaii MaljeSpei*
antCctarelatttRcgij Majed^duidcmacisVftca^s vcfttemdUb^
Ceniiira 8c P^ii>A<n ; qiiia fiicttlrace>$cdcfiac i»varerunr,acerbjlfii»^ pkii Aati
4bini en Pij V t judicinmlaGere poirunus>.qtta]em111i (iiot hafaSoiri exitum^q^ot
comtilt' ^l^f^^^c^^fl^CHa antmaar ad lacrllegas lapinas i prslectim cikn
vjfoietEe- >^^^> fcmcritatcmavaririam^uc.bona Ecclcfiaftica rpolianditfcmtf
eMx, ft per a Pontificibus, graviinmis vcrbis, ccnflirir^^c proliibitam fiiiA
^^JJJJ^'" fc. Hosintor Pius Papa, vcrc pius & gloriorus C^rifti Martyr,qii(
Romanafcathcdram EccIcfiae4)oft Hyginumconfccndit^itaolim^
f!Tf^'. fcri pfi f . Prddu diVtms vfihus trAdita,<piidem humtmisufflaAfitvfihmj^
fifijdit^ Domino DeOtCuitrAditA funt^€jitbtrAi}unt,,vt ftisvfihm inferl^Ufit , ^um\
. ^ropter dh omnihw, iffifts vfurpationis contumtlta depellendd efi , ne prddim
vfibu4 fccretorum ccclefiiu dicata,k quibufdam irruentibtss vcxentnr. ^upd.
fs quij^isun frstfum£fer.tt.i fMrilegttf hdbeutur fs^^figutjkcniegmjudsfc^^i
• Trofedbiprcctiam AlcxiusComncnus, ConibmtiuopoliGkl
xiktd i$k, ImperatoK^ pcctcr reveraslcgcs in iUoscMifeHptai» qiU' iii> jGMHt
s. d€ prime» vfus vertont» Deo,.ejttr4ae tcmpU»dicata j hitc ingcne^ili idyiiL»»
ipirantiaappolait votailaattrea» qnam vocant balla. fi qutif
^ Domine DeHfyinip^gnim.mM/fm mftitritJifgmf&difMMm s/rwii^iiwJ
«rS^w f'^^^*'*^'^'^^^'^* fAcrm^m&veHnitiAm^BtcleftjituMdtiuUiV^^
wJiuufSH' fif^^fmmdiCAndtt, fuerinti nec foliSimHntlHinm iUucefeat^ nec tuoJtU dhci^
Mtoris lhttcectudifiicdtlifittaprttt€&mtep$ik9h^fi^
nHm^^^ ■^''fjgj'^'**' Simiiibus «xectationurointcrminartionibus, icMMi
T)]urc$ Chriftiani Rcgcs Prmcipcrquc,quipictatisplim, religionit*-''
« • • ' quc in Dciim ftudiopcTmori, fundos. prardia, aliaqucpcrahiplado*'
^ • natcmplis, corumqucminiftris conrulcrunt, cautum cflc vclue-!T
runthumanstcupidirari» ne qaisaar fignatas donationumtabulas:*^!
violarct, aut jura Ecclcfiarum infringcrcaudcrct: Dci fcvcriratcjL-
( , in ejus vindidam implorat^, quctn mlana.iiabcadiaviditas«facriIo- :
'*- gumfeciftct transgrcftbrcm. ' " ;r .''"i
XVL , £t huc crcdotcfpcj^jt Alacicus» Gothomm Rcz, qnando Ro« !
. ^ m&captd, graviflimls poenis (aaxit» ne mUitct Icclefiia^ipoliarcnt» >
7!?^ ne^ quidqu^mrcopim, qwHB in tcmjplis erant»«ODifaigeiCBt 1 ^ccn^
.• fe cum hoininilHiSiiioii wtf Deoimaiortali^ Divil^tte cctilfeitiMr'*
bellnm giererc. DUcnrrantilins yei^ perTrfam Bailiavis, AinA *
G9iiiorttni.vo|is»JiomP Cly^lHiqs, Virgincim.D^^
jjloi^^eaMMprovoAam rcpeitri .cumque ab Ca aurum expblccftt
;aigentum4uc( vtfemp^hulttsniataiU aKlgnantiseft inna^ mili* ?
*tibHsj i|iafipogoodii»pw»oiU^iicJi9ftfai«a<ccicfia^ fttpeU»^.
aui»
Diymzeo by Google
' Lib^ILParac. UC»
dilisvafa; quorumfplendorc vbi artonimm vidit Barbarum, fic
allocuta cft: hxc PariApoftoU facrd minijleru funt, .pr^efume faudes; Je
f$£lo tft videru, ego qnU iefenderenon vdeo, we^ temere Mtdeo, Hac Rexi <Uru
Virginis didionc, vclut fulmine aflUtvis hoftis Gothus, necon* M**"><"^
m ccYctentitm Numlnis, ac pnncipis loccr Apoftoiot pcccaret» noiuic ia-.
animamcontinnir, manufquc. adAlaiicomumeaml(it,cjasltt- mthe.
per hac tc impciiam cxpedatatas* qnld fieri Tellet; Scd lllc» l^T^^t.
qno^ue tempccaniviaflit vaia omoiaad iNifiiicam S. Petri repof- ma veiiirtf
tari. Ipfafibittim koma applaufitiqaandoanream facram^uo
rupeHc^ilem,longoordinc, piique pompi, inrcrftridos dcfcn-
deotium barbatomm giadios, vidit templo ioferri. Hoc vcr6 fi«
cat pulchcrrimumfuit fpcftaculum, itannlhim aliudfcrcluduo-
Cus cflc poteft, quim cum cccknas, & facrata Dco domicilia, ccr-
nimus cxpilari. Ncmo inter hasrapinas, ni(iimpius,carctfcnfu
doioris. Qoisquis vcro hic vim facit, pcrfuafus k Pfcudopoliticis,
faaaugcrc patrimonia.alicnis,facrifquecenfibus;6c (acrilcgijcom-
mittit fcclus, & fc ipfum incxtricabili ftringit nodo, trahendumj
ad Numinis tribunal, & plcdcndum altcrvtro orbc, aut vtroquot
Hic aliud f ubnedam Pfeudopoliticorum dogma , fundatum XVU*
iol)centioia»volaptaoiti4iTiras qa^mcujvis voluntconcefiam,e-
f iam com difpendio sBqaitads» coofcieotis tclig i o n is^homioam j^^f^or^nT
animisfetii natara InfitaB. Bt qnidcm haecfimiliaquc plenania- dogma, li-
Islibertatis principia, tam maxlm^ fol «robnit, qnaodo in libcl- <^"<' ^""^^r
lissalliciSttypo YOlgara primt^m afpexit. Dnocert^ adMachia- T^^^etuT
velliana; poiiticcs rubricam du£ti, Ac ledudti politici, pnefitmpie- <um vuU
rantindignafcribcre,tumRcIigionenbftti,tum Chriftiano anl- JricfflSS'
mos fltqoafi adpnefentis vitxcommoda>corporis dclicias, fortu* , *
nsbona, mortales eflcmus nati; ac nonpotiiis culpi Majorumj,
condcmnati adhujusmundi cxilium mifcrabilcinfclix humans firu
captivitatis ergaftuIurrL», carccrcm vcriflimisrcfcrtum miferijs,
commcndarcaufi fimtcpicurcam bcatitudincm. Ita cnimiftorum
altcraffirmat. Virorum forthm hic fiopttSj hocftudium,h*c curAPRi»
ejfe debet, vitdm UtAm& afflaentem ducere^ qu/tftones atttemjt
dereligione»togMtu homitukHs & MonAchts relinquere. Quacdodrina_.
& Chriftocft iidv^rfitria, fobenti ; pktrifefrJmnmregmm Dei, & fpi-
litumoletgentilific fiij^rftitionlSj nam IXAuguftino, locuplc- 13.
-tiffimb tcftc, fic olim ftntictiaflt paffim Etboicl.
Tmukmfeti tmtMtfieiirttittef ijsrefertetti^or^sglori^^^^ XVIIL
f/ifkUHmffMefitiirsfiftgfftiUmi BtfudgdmifmSidMdmtmagu
I Hh fmi-
Digitized by Google
». fettmt: per quos fibi etum it^rmturei fmdtt ftifi ftetttitn^ ^fetjuetti,
*t<iif. itH, f0f'^jilius ftufermet^ emtti- fiumntMin tUf^vt etinmt ftittwimfjt
^*^^*' fttttdmertiiferfrnetttitri tlfttites pAuperHm sdelieitteUtefi ^ Mittti^-
tt^eriitmfiifefiut eimtsmttr* PoftUi f iettdmttmm cenfitiimhm vtiHtdk-
mmfimrmn, fidjtdpterihitnt^b^^tum. Non juheanturdurdtnomftitkit
^edittur impura. Xe^tmtt^emreiitquAm beiimi,fidftmi$ fithditie Uff^^
ifrevmeid Regibus,jim.tditftem r^eniluts Morumyfidtdnqudm rermm de^
jj^^j^ mindtoribmt& deiieidrmnpidrimtfroviferibusfervidnt. Nu&itduedlitn
ptum ex ad judteeSyntfi quialiMdreit domuiyfalnti, vel cuiquant^ {nvito fuerit
^e°t'P' /«'/'i^r/tfww , aut noxtu^. Ceterum de fuiSi vel cum fuis y vel cum fdi^
& foiitibus ^iffjf^^^lentibus, faciat q^totj^ cfuod Ithet. Jbundent fuUica feortd^y
£thnico- vel propter 'omnes , quilitis frui pUcuertt > jcl propter eos maxime , qui
frivata habere mn pofjimt. Extruantur ampLiffiuid at^ ornatiffme do*
mus,. optpara^ convivio-* frcquententuri vbi eui^ liinierit & p«tue»
xit, diu-Jto^u^ludatur,bibatur,vmuiur,i/jpoatm^>.. Sdttdtiemi vit^
di^eemrefem, lkeMrd:i»l!i»mfiM'£tiitid peeikm^^tft^eimti g^nerc^.
fi(vf ermieliffimd,.fivA tMrpiffiiiutveUiftdtii eieifimm* i.HieJit fi^^
ettt. iiiiimem, emlisit feiicitm difiikei^, ^uifquitedm imttdrd^ml mt^
JptrrM. temtdverit , eum iikerd muititiide evertdt e fedtbus , mfimt ifiit
vemtHtm, iSi lidbedntur Dij veri, qui iidme ddtpifeend^m fef^dit ftntmm
nruernfit,ddepMmt^ jfrT-fnirTr ' rr^rrrr"T-r t TVnfrr-rr. i^ffrVrr i'irffl^ipf^
qfkdtttveliurtnt, quos ernn fiis, vel de fats fofittt iutbere tultortim'^ tdm-
tmm ejfitidnt, vt,fdU,^lieitdt0a miliU.dk k^^mibild.feiier mdhiiiimek:
. ejdde timeatur.
%XJk» Hic rcnllis vcterum Ethnicoruni fuit; nunc «vo noftro Pfcu-
dopoliticorutncft > cadcin omnia ( paucuiiscxccptis ) diccntium,
probantiutn , facicntiura » Jaborantium ctiam rcgnis,prov iiicijs,
vrbibus^ aulis , Sardanapalum infcrrc RcgcnnLj) ita quondam.»
Diffi 'Hs volupratibus dcditum» vt fcpuJchro fuoinfc.ribi voiucrit> cafo*
«onverfio- ^ habcrc fc mortiuun» qu« iibido cjus. «(1^01 cum vivcret» baui
«is aii& dendo^oofump(^»n Ncquc dftbiajs t^, fiipaU poltri Poiidci»
^ hodie iimilcm in iioiilibtts ^beieiit fibhR cge ni iiKlillgeoteiiv«.ii0c
Cttiqiiani y114 fc vedtate adredaatem; ei libeniii^. i\w\m ftoiwtni
\, oiimllomulOfCcmplumdcFlamiaemcoiifecfareiir. Q^intjt/ymmf
2f* tiatnr repvokffm lUaUirprimogeiiit^ (aa pro vllffifmr Ityir it c^aJ(jc%
Aolidiflim^ veadeatfOk Imb cum ionge fiipca[aatvoloiK«Ki||iirY
.- ^i^aieiidi libidinoi quando Jiuiaa-icculi li$iicitatcnL».,npoft pti»
tfim amyteamtt.. facyiw cijpjwturam». c<Mii->i»crriMr* vitftv lM»
.^. ' . tlfiinuu
Digitized by Googl
LiB. IL Par AC. ir. 24%
-tifnm.i apternitatecommiifant. Nequcptrtcsabitnrosimpnivchof
rales Prcudopoliricos; nam G vcrum cft illud adagium : mdlumco»-
jUium cofifihort fejjimum; qaia alijs malc fuadcnr» quod ipfi pcfli- Qiiiiper-
m^ faciunt; ncmpc ctiam cum aliorum damno,contra «quitairs "^^^^^^'
lcgcs, promovcTC facultatcsj poncffiones» fundos, dclicias» 5c o- meiiaitM.
mnem lafcivioris, lactiorifquc virx apparatum ; necefrarium cft vt
luanr; & vercor, nc irernum. Conjcduramaccipio cxilio Sapi- ^"^fi^
zi\Usov:ic\x\o, perverfi difficde corrignntur. iii^Sti-^tn-^TiT.
Documcntoeft Pharao/Egyptius, cujus vt (axcammcntcm
cxpugnarct De v s, atquc ad voluntatis fua; pium obfcquium,-ftu.
diumq;obedicndiinftedcrct, quibusnonmodisvfuscft? Moyfen,
virorum mitilTimum, legarum initibfuum mi(it,vtpcrfuaderctRc-
gi, divinacape^Tcrc impcria, popnlumcj; Ifraclirannn dimictcrec]b>
tra fuas provincias, Kutiiini vcro facriticium in montc Sinai, obla-
turum. Poftquam lcga^rio nihil promovit, iara hoftemPharaonisic
Devs profcflliscft. Etquodfoletobfcrtisinbclloficriifinono-
mne fortunam /¥gyptiis abftulit, faltcm puteos corum fanguino Patet e-
infccit; vt fitim nemo autpoflctextinguerc, autvcllet: aqiilin pharaooit
cruorcm versa, ad faftidiumhorrcntisnaturse. Quin ctiam ( quod Rcgi«,
«emo aliu5fduxmilid« hadcnus fecit, defeftu potentix) foiemj»
quo(j; Pharaoni abftulit D e v s , cumcjj triduanis ita involuit tenc.-
bris, vtcatamlongi ccclipfi propc fradus,dcditioncrocogitarct.
Scd quia itcrum ad durae frontis ingehium rcdijt,admoti funt cxcr-
citus, jamcj; loco diverfarumgenriu, variorum animalium ftabanC
acies; cyniphum,mufcarum,locuftarum,ranarum : ridcndaeprorfus
copiae, nifi eascceicftis vindida armaflet in faftus humani ruinam.
Itaque histam imbclIibusbeftit)Iisadcoprcmcbantur iEgyptij , vt
inducias pctcrenr, fcrdcra cogitarent, fufpirarcnt paccm. Enimvc-
ro, quoniam Rex Pharao toties^ Deo vltorevidus, feipfum ra-
menvinccrc non pocint, vr tandcm mifsionem daretpopulo Ifra<
cl; ecoclcftibuscopijs, infuper defccndit bcllator Angclus, qui
y!'.gyptiorum omnia fimul primogenitaoccidit, nodc vni, & vno
quafi vulncrc»; fcd tanto acerbi<)rc, quia cum animantibus, cti- /
am charifsimas fuis parentibus proles, fuftulir. Ncqucfic tamen
• Pharao manusdcdit; ctiam cum inrcrius divinisadmonitionibu^
mens ipfius vrgcretUL, vt ipfe homuncio mifcr Deo ccdcrct,
cjufdcm jufl^Lj facerctj, Hcbracifque facultatcm darct eundiad
imperatum facrificium. Scd irritatus hinc magisRcx, indignahasc
repofuit hortanti;<^/i eH DominttSy vt AudiAmvocemeju6, & dimittam
r--*W . .. k Hh 2 Jfi*^^^:
I
S44 FROMONTORII AlALiBSPEI.
Jfrarl? nefiio Domtnnm, &r Jfi*^^ ffo» JimhtAm. Profcdo quod Sa-
^icns6\x\v ferverfidiffieilemr^ffmturi plurimi corum ncc corri'."
guntur quidcmi cicmpIoPliaraonis»qui puiisnon dcftitit D^o
impl^ advci&titqnlm haiifeiii maft» ▼nivctiam hoftilisconatd» '
fiicaltatcmamiiit».
XXL Hx qnihos omnibns dedaco« pctvcilotum 8t malonim Polf-
tlcorum» difficillimam^ fortafsis & raridimam cflc cmcndacioncm*
EtPfeu- Qupd fcmcl intellcdus dogmaimbibit, pcrtinacitcr fcrvat; pr»*
^lj^"** lertimcumfuavitcr afficiti&lucrofum cft. Mctucndum igitor,
cspcrieii. nc cui vivo & (ano (cmpcr placuitMachiavcIIianz (choias hypo*
. crifis»fimuIatio, violcnria, rapina. dolus, ctiam moricntisoccupct
afFcduni. Docctquc cxpcricntia, cumfcmcl obftinavit hominis
iudicium,fcrcdifficilius corrigi volunratcm. Cavcrc Pfcudopo-
litici, malarum artium , confiliorumquc Maginri,- njfi cnim vos
fcriain mortc fubcat carum poenitudo ftropharum, qiiibus dii&
probitati illufi(li$,& fimplicitati humanxipcrditi cftis,(Sc futuri ma«
tcriaristtsi cachinnaturo iupcr vobis, fcro lacrymantibus, omivk
cacodaBmonnmnumcio; &g£atuhitnro^ quod apudMachia^
pr,xt*t%' vcUidifcipulof» fiauftlpfilibi fbndi fiictit, ^tg^
PARA-
Digitized by Google
I
LiB. 11 PAitAa X. 14$
PARAGRAPHVS X.
RaTIO StATUS CoNSERVANDIy
Prascipuumdogrria Politicoram,
exMachiaveilohauftum :
Q^antisEccIeilammalis^quantis pe-
ricuiisinvolvat morientes Pfeu-
dopoliticos l
Xpliculmus quacdam hadenus malo^ I.
runi principia Politicomin, qa« ex impuris Maciiia-
velli fbntibaihaDfta, alij fque bibeoda proponniic.*
ctun venena Supercil ea nnnc in medinm «(Ida*
cere»qnibnsipfi proconfervarione S t a T & s ( vbft
vocant) inmanifelUmDetinjariam>5c (ponlc Eccleiic iDcnlcn*
tatnclademvtunrar. Itaq> hznnncpafnminrerPicadopoliticosr'
impic voccs anbuianc; luftitiamcolendan^ catcejail^neomnes' p^f^j^
virtnces» fi ftarepo(Iinr cunr bonaregnr; (inauteni» negrigendas, rnm impi»
nemincmfallencfum auf circumvenrendumr nifi majnsRegni c-
molumcntum, aliudfuafcrit. omnc malum, Rcipublicscfncolumi- ijiita,gfg^
tatr poftponcndum. nihircxiftimari dcbcrc iniquum , cai aliqua-» tikt.
politici ftatus vtilitasadjundta. ncmintm habcndum innocentcm,
cujus fortunse, dignitas, vita, Rci^inur Rcipublicac pofllnt obcflo.
Faftum 4 Juda:is, quiChriftum-damnarunr, vt iplls'' , & Pala:ftin£B
bcnc eflct. Hinc illi politici Pharirxorum logr r fi dimitfimti^eHm
JtCyomMiscndemfimtimt nunirtrmcnm immlnutfone tanr venera- ^ *
tionis noftneiqnim Sc Sy nagog«; Hincetiam lllud Gaipbae fluxlt
inconclIioverbttmr^jie-/<'^//fv»AtftVfvMirt^^
Petlndi fi dicat : qnidffatlsdabiji Ibper C&iifti inaocentU ^ qnid
Tit« illins > tam incalpats fon^rii» vos baber atrbmtos \ quid fin- *
gttlaris. divinaq crudItfoVlrirqai«ftanrorom vos prodigiorunu
mover magnitudo:' exfedit vhisvt moriatury exftdit. & iatisefthoc»
▼tpoftqaamocciruliaeti^^Kious vcftrnmoriMS ptobtt terrarum*
Hh s Se4
\
Digitized by Google
f ROMONTOilU MaIjB SpCI.
If, "Scd pwgiintgraviusrirtfmire im|>robi Politici , 5c hxc «tcrno
filcntio d.imnanda axiomata, fpargcrc in promirciuim viHgiis. Si
impcria nuiruo libi advcrfcnrur, Ecclcfianica & Rcgia: his adha:-
xcRdum C0C, acglc^iralccxiji Rdpublicz ilatuin & confcrvatio.
iiein>priorem 6cantiqiilorein habcndam, qukm Religionij^an-
«•funtie ^^^^'^^^'^'^ ^ polif iciun» Ecclcfficftaram anteccUere« fte*
eod^ pr^? gum decreta placita<|ue,primttm aathoritaris locum obtincrcfc
textu , eti£ Confcieiitlas ietaliter vulnerari ab4js , % in mttefia Religfoni^» ne-
SuTphema cefTiratem obcdieajdi imponunt. Fidem Catholicam * in qt^a aa«
friocipi^i '.tSls-cducaturquc es, propugnandam , d poftls intcgris fomin-is«i)e«
gno^ne^IQlcgcralvo; nnmuiusdcrereodamj fc^uc, rcgmimj &
Rcgcm.qiiacun-quciidc potiorcfn cxiftintanditrB, Principibur*,
fammifquecapitibus itaobtcmpprandum, VI nihil prsrillorum in-
columiratc fanctum crcdatur : Rciigio nulla, tcmpla nuUa, facra_^
nuUa, fidcs nulia,,EvangcIium nulium &c. Scd fi ift« Pfcudopo-
liticorum rcguIa*aliquidconcludunt, liccbit prartcr vinum, thura.*
quoquc, Arabicararboris lacrymas , alicnis Dijs ofFcrrc . criam pla-
ccntas Dcorummatri pinfcrCi ctiamcoronas lunoni , Vcncri, Mi-
ivcrvflB, Apollini^ lovi, Saturno iniponcrCi etiam Ifraclcm & Ma»
Chometum inducrc, Chridumcxucrc. Demum 5c Dco renuacla*
te, & ctaafiread idolai fi nlmirum priiis id fecerit Rcx,tatBS hoc po«
iitlcb fiatni ruoconvealte. Vnde necefie erlt condemnare ftnltt
eFrorlSiglojriofos Ecclefic antiqucMarty res>qui vt Deo fidS ftrva*
Eeaty4rkam reiiquerun t (hb cnltriSjJiaftis,gIadijs.roris,cmce,^ai&a :
' aihii moti fiirijs ty ra^nnor(&>fiiadenrium meras apoftafi^ perfidiM.
* • Nequetamendclirarcccflantimpij Politici, poftquam i|s fc-
«ieiefiec<£pit(acro(an&aratioftat6s. Iam<i: illud ctiammultiafle-
runt,nihilmagnoperecurandum,tametfiadconfcrvada rcfuiii pu-
bIicarum,rcgnorum,impcriorum tcmporancabona.ipfi vcrasRcIi-
Voliintpo- gioniCathoiicar,Matriq; adco Ecclcfiaf, aut vulnus fiat, autcladcr*
tjuj Eccic- infcratur. Qu^od c6 amplius mirandum eft,quando ipfi quocj; cjull
Cathoi/ci ^*^'" fcgcnitricis fobolcm cflcgenuinam, altcrut potius qu^m pro-
quim fta-* baut. Itaq; fi aUcrutrum nccelTc cft pari, aut ftatum politicum, au t_»
««^iPoiiti- DcifponfamEccIcfiam ; volunt hancaffligi, illum confiftcrc , mo«
^46rebusdomefticisaccrc(catIucclIum, mercimonia foencrcntur,
extendantttriffipetandtiimltes» relpublicaflorcat» fiat Ibfinidabi.
lis viclnisE;, nemlnem xpiarimeacpotenrioremf RcllgiiMiiSyBcejk'*
.fil^ fidutls» ant poftrema, aat lecanda eft cura.
ly. Atqimnca^lcQatucUJafodeaiyAlMttl dcflendadidftMQo
OAi,
Digitized by Google
Orbi, qu2 riurorcMachiavcIlo, conrurroribus Prcudopoliticis, VD HincfcrJe<
tcmporaiisftatus in llio flore,\ igorc,opulcntia,libcrtate,ma)cftatc "JfjJrrd,
confcrvetuT, nonnunquamcum capitaliiTjmis fideihoftibus con- Efdcgas
trahuntur.non finc luculcnta Ecclcfis injuria; quae tum opcims pai^
itoti impingitur, quando proles fiia> caiii juratii macri hoftibi}s»iit-
rfignileamicitil^paraifiiioc^ciiani-acfpxcidiumiiocttur&iCOfijufi- >
gi t. qubd Gothifrtfdu» Dtix,5c Matchio Ttt(cl«^€adaionte Pfett-
'*dOponti6cemolimlR>(|pitioaccepillet>0ccam reprchcndir B. Pe-
trus Damiani. l)i(n»ii^w>JWAdif««n;j^f«^
Htmitiuu tnferrfmaltreimt^hjurum^^ qitufttcejfdfumtmitt qnkdomefticM D^miMi
Mdirtt ilti famiUdritate eonjungtf quif iHorum prafumeret m amicitU /m- ^^'^
dere eitpttUri ? Sicrgo howoci$m tdverfano domini fitiyC^neordia fvedus int- gp^-
remn dttdet', quopnch fublimitas tuayiUt cot/imunicare non ttmuit ,qui fb - n- ^
famChrifitifiidtimfciltcetEcclef.tm^cfuafi per ohfeotni Unocin^ Jittprum-»
'vioLire pr^ftmpfit f Det f$i£^e h»Jiis ejfe eotf^Pmcttur , fui ejm tnimiec tn^ '.
umicit/a Joctatur, ■ ^
Hoc vcro fi ccrnjtn eft, ho/iis ijf conVtncitur^c^ui cjus inimico
in amicitta fociai «r:quomodoobrccroamicicruntmagniNuminii,
ilIiMftcluavelliciircipuli,Poiitici niftli;qui confiliacommodis tcm-
pof«ttN^Wf<«#<>il>ocvwiW-agunr;vt Htmmaieiniiipoblicarttiif , ^^^^^^^^
fegaotitlflNpie capit» cum ad veriati js retefidci ( conftqiicnter e- fo,vtpatet
tiam Del boftibus ) eftdem involvantitt ibcictate^' atceflarib cia- difoifii»
pniii ii»depiorandas tandtm Bcclcficcalamitatcs» bortenda' Attri* ^lit^'**'^
Itgia, c.xitiaclericorum , prolbfiptioncs RxligioTorumv c<£nobio.
•lum foHtudines,catholicarum academlaram vaftitatesi> rcdadio*
•iies fimplicium, deptcdationts infontium, caedes, funtra.^ > naniL»
quantamvisfocdcratacauthaercfi, aut fcfta:in;ungaTur, nihil vtRc-
ligioni officiat, attcnta foli politicarcaufa:. juriquc fuo , aut focio-
rum vindicando ; impcrarc tamcn fibi non potcft, porrcntum:»
mundi;natumatquccducacumaftygc> inciadcm Matxis Ecclciht-
•Qtthodoxas,
Confidcrarc hic prodcrir, quaolim falubcrrimc Fulco, Rhc- VI.
mcnfis ArchiEpiicopus fcripficCarolo Simplici, FrancorumRcgi, ^^^^
odm anno poft Chriftamnatum S98. fibt ab Odonc metucns , dL) u^, ^Z. s.
Nortbmahnorum ( tancaondomChTiftiafforum^iWxlere cogita-
^iftnem fiilcepiti Veibtf ejns pleiu aoimofiB (iint^libercatiii > plan^ '
que oftcndnnt » quim pvmieioft eft^oporteat (bcptris tc<oronif', ^
iliapiendopoliticofamconfiliaiiqaibttstrahuiitaf adindignts Ca- Sj.*'**^'
ti&ylici nel^oiiciaiicitiatf ibi djuaafi GnQmu ingeaa^ ibi grattdk •
lllCIl.ji-'
Digitized by Google
24S Promontorii MALiS Spei*
lucta (perabanmr. Epiftola Falconi|^ ad Catolam Hcgem» mal^
poUticis con (iiltoribas perfaafiim • (ic babct.
VII* ASL'^ {ficutoportet)fiiUlu€jlimnexpa^fefeMtfVO$imimk§m
fwm Dti amfcitidm veUe^ & in cUdem ae ruinMm Chrtfitani nominit , /«^4»
\^omm* »4t4rmd, &fiederMdett0MmU fafeiferei tum* ft( vtAfefelm nk J km^
« J«J1 mores coBot^uiefrete eorrmmfunt; qujinto magueorrum^itur caflitm MMsmti
faedeti & Chrifiianay inimicorum ex conjili/s & focietate / rse^ enim poterit mn imi^
fi»ciecai tari, quod affiebse viderit ; quin fotius ajptefcet pMilatm, & quafi vinemU
CiOTtn?'" ^^^* corJuetudinUjtraheturAd facinua, Certe frogenitores vejlri RegeSf
hm,0tt'u depofito gcntdttio errorey di^^^ino cultui fe humiliter Jubdidcruntt & a Deo
^MoPrinf femper auxUium cxpetierunt ; propter quod Cf feltctter regnarunt, regffi
Sifnnt. hareditatem ed Juos pojieros tranfmiferunt, Vos econtra, rmnc DMt^M
fwlmquitu( diedmeerte,licctnolens,quid D£rMrtlimquit/i,emm vetejm
heftmm Jkisttm ) ttmde&mterito prophettesiiM V0Xtul vw dir^itBr» fM
«.Aanrfjp. mmmdmmMd Reoem Ifrtul, fimHU fseiimtem, dire&d ef : ^mdmpio frti^
19**» iftMfxgUmmt&h^fpfMiodermtttDsrMftumieitidjMMtgerfi, . .
VUL Bt paaculisinterieftis, Gc atgamefltom faam prorcqoitaiL. t
impertcrrixus intcr mctucndas purpuras Fulco. Creditemihit fueik^
mutquamjiedgendodd regnupefpenietls^ imovelociter elifiereUtvotDeit^
qiiemirritMm,HMifeitm^idefmdeveltMimeti»dJ^dhtmm,mmmmtvM^
cum omnibue confemtdmeu vefirHt periturot : fe tamen vultis vere agere » ©•
taltbtisconftlijs acquiefcere. Nuticaurcs crigitc Pfcudopolitici , qui
fub pallio ftatus conicrvandi^fuadctis foedcra Ecclcfia: injuria, Dco
invifa^ quiacum Dcihoftibuscontrahcnda > aurcs inquam dato^
fcdfulminijjamenim vospctitfaccrPontifcx, &quantum confi-
lijs vcftris infcratis nocumenti, ijs ipfis, quos cupitis maximc adju-
tos, palam mundo facit. Retera , qui taU dant vohu conflium ( aio
Fulco ad Rcgcm ) aon fdeUt,fed pcr omnia inJtdeUt ejfe comprohentur :
fmt 6 dmeUrgveUeritthterremmmJimul&caUJieM^mmmtumittetti, Brc-
Tisieatentia*rc4pon4erepJeoasqttam vbiiiiis momentis libci-
TerintmaliPoUtici»dLmateriam invenient erubeicendif occa*
iionem ettoces iiios cmendandL
I X. Denique ne Catolas Rexi ibdetatem improbam cnm Nottb-
OM&ola tum Ethnicis iniret» ftibiUturus libi hoc adjumento ie«
gnumadvcrsus Odoocm, jamtam viribus & roborefocmidabilem»
Qdiieiif 4n&ptecibtts»qu4 minis» iic cum' vir lanftns dehof tatos eib . Z>#»
«Intif ci- freeeritdqme vot perDeum, vt tale dimittetu confeliitm, neq^ velitit vet im
V^^e^ eternum preeipitare interitum , & mihi caterifq^ quifecundum Deum vohu
* J^deUtJmmtp etteriti dtUru sdfem di/femdimm. AdeUm emim fuerat vm
mom^
I
LiB« II. Parag. X.
mon rmfci , fjUAm dUholi patrocini» veUe negirc , ittos juvArif (jnor
deberetu per omnia impugnMre, fciAtu enim , qu/a ft hoc feceritis , ^
tdtbui confiltjs Acquteveritu, nunquam me fdeiem hAbeifitis\fed(^ qttor
'vtcumQj potuero , a vcfra fidelttate revocabo , & cum omnibus Coepi"
Jcopis meUj vos,& omnes vejiros excommunicans y dterno snathematc^
■etndemittAo» pro fdelitate, quamvobis fcrvot hdc pemebundm feribo;
fpt$mMmvot eupiofecnndnmDeum, & fecnndkm fiemnm femper ejfeho^
HtrsHtm } ■& mm Smh*ndt, fed chrifti ttdjKte/rh^mi dehimm vekis eo»*
feeitdere regmfafiigmm, f^egnum^iumf-fitd Dem dst^fnmm heheh
pmdmemtmii,
Acrexicverb etiam htiiclEpiftoIae» iham cenfurim GarcUna-
lisBaronius, & qucm fortita fit fru^am; cxponit totidcrm vcr-
bis. Procttliongi abell-» vt eidem Rcgi ruafllTeiit ifta Politici ^tk^
Novatorcs nollri' temporisj qui rcgnandi jurc proftemunt om- •^•^
nia> fidcm, jiiftitiam, ipfamquc ctiam Rcligioncni; ita pcflim^
regni§ & rcgibiis confulentcs. Qu^^m cnim praiftct, quamcjno
proficuum fir, in rcgnandijurc, Rcligionis imprimis praj cundis
rationcm habcrc, camquc cxtcris humanis , & quae fiiadct pru-
dcntiacarnis, ratiorubus prxfcrre, cuftodirc, illibatamciuc con-
r i dinalis Ba-
fcrvarc, prsctcr jnnumcra annis fiipcrioribusTCccnlita, docctpra;- ronij,fuper
fcns cxcmplum. "Etenim ciim Carolus falutaribus monitis/anilif- hujiwtem-
iimt facerdoti$:ju'fta>digiiai'honefta& vtilia fuadcntis, inomiiibtts ^^*^^'
iicqaieviflbtrprotintts «ttxiliator adftititBettsip^, qui aaxiliare-
|ccir infidenamj CaQftulit fiqttidem adverlaiiam qu^ citilfim^
quem nec -C9pl« Northmannoram vnqaam» vel malto tempore *
debelllftent. CteaimTelleetiamRegiaone>anno eodemialatit
o£lingcntcfimo, nonagefimo oltavo, idcm Odo, qucm vocat Oc^
tonem, dicm claufit extremum. Hzc Baroniusi addit Carolam
poftea tcnuiifc rcgnum quictum, vfqj ad annum nongcntcfimum,
vic!;cfimum tcrtium* futurus vtiq; fcmpcr fclix foli; fuipoircflbr,
fi fcmpcrdidiciflct Fulconi obcdirc. fcd quiaitcrum pcricliratus^ BdremM..
dc corona, quos prius optimc rcpudiavcrat, tum pcfilme in foedus <^^rtfi»
auxiliumq;,Notthmannnsfibi cthnicosadjunxit,advcrfus Robcr-
tum Comitcm Rcgni infidiatorcnij; fubtrahcntc Deo manum
fuara, cito fuccubuit. Dcniq; focictatis fads cxitus fuit, coron»,
libcrtatis> vits jadura; & quod ihfelicitatem auget, mors carcero
fuo^nfamls. . ^ \ ' ' ^ .
, £x quiba$ otonlbas crariflf mom fit, quan tibpere o&m,& finl ZI,
fi\ yirilioirueriataiiiicitias CfrriftianoramcamEthnicis ioihis»5c
li qu^m
Digitized by Google
tSOi pR01ifQNX0tR.ILM.ALX Sp£I.
qu^mgravirer«D E v s caftigaTcrit.cam ijilleiitvcla^ofttbiis ihinr
(vcnt ad wfar^s .iidei Jfancitttm fedus><tiaiii pakhettim a fp c ckw;
juris deftndendi palliatomj vtcxcuiarinoii qaeiuit> qui poUite-
pneteitu» ftat4i conieryandi, docent com jaiatis Religioiii ci^
tholiccinimicis»incommanemamicicicrocietatem coiri poKL»»
Kam praterquam qiibdindignum ed.aum mitccrc luto,gemmam'
ftercoriygcnuiaos D e lirljos rpurJjs; ctjamfceius fit exccraliiic» 17;
ejurmodimi^ruraccdatin notabile dctrimcnrum fponfz Chrifti,.'
Ecdcfiaeorrhodoxz,- quod.Machiavelli difcipuli, mali Politici»aur
noiuntadvcrrcrc, aut pro rci gr-ivirarc ncgligunf arftimarc. Ncmpe
ftMOidam corumconfiliacrrant., quia adionibus fuis, non Icgitimum praBfi-—
dortem gunt rcopumLs. Nemocriam apud paratos colorcs fimilitudincm
mjdEfonunt rcddcr, nifi prototyponaur anrcoculos, autinmcntchahucrit. qui
Xfljgioiif» fagittam vult finc crrorc miticrc , nunquam rcde modcrabiturc, fi
xnctam ncfcivcrit. ignorantem ctiam quod littus , quemportu pe—
t«t«nai1aS'jttvabit,ventai. Iraq; quoniamPieodtipollticiiCivilis ft^
t6s piimam, fccitndam aurpoftremam Retigjonis» vetc^if ftdei ra*>
ttonemHabent} etiamfiiiasc patiatar,modb ilte indemnitatrm i^r-
vet, &>quotidianaiaciatfbrtttnatam incremcnta . parom lilforaiit»-
Sed petverram iUorum judicium, & plenum fatali peftilentli.
. ftniiuiu» cgregi^.refcllit Ribadenj6itap«>atqiioii4liaocicnteiir
OpittdHtur Pvlhici eh ntaxime tendfndum y Riipuhlicit ffiberttdtvri^-
jtHMkueU bWyVt fuA dtgnitdtu gradum,f<utumi teBum jd> omni detrimento com-
*^*^ch*' fi^^^^ ' ^ fuhditoruttL^ , fibi^ farentium animot y ctvilt ficietate^
jhMifc Ui. conjuKgsnt ; 'vndt Reltgionu vfum eAtenw folum probamt , quoad prim- -
c fatus conferz atioy ctvium^ fax &• concordia poJluUt. C/it lolumm
ftofjintefftgat Chrtjlianm frincefSy tjutdquid fotejittu hahet, .a fupremo
Numine frofeiitim eff^\ nef mlmm in fttem , quam vt qttibmt imff^
Suffragan- rat^ ,hkmtttti mstrriifeliekm.^ingati ad quam affemiendam, eivU
ee «iam jpeCUt frjtemtgtMOi iffdem imlfimSm^ femfitermM itMtitMdt ( fm
urre/u , ejiduca^ dirigttMr), M udS' efvMmist. .'JTMrM ffmmli fi^
imfrmk d mMktfpiiMtt tptft caftijfimmm Hdmitem fCitioHeMMh ySl
iMm im tm^m^etsm^ fiM fMrijitJieftM Mt^ cuftoditM » ,m$rttdu im omo-
mffnaternitatem .beetMl' faeit^^regmM ftMtuf^ civiles tom/eruat, Jik»
ditm-^im obediemttM retimftt face Mtg^ tranquiSitateMomatMtime^^aver .
fh^t tam folido fundamemto dcftitutam Remfublicam, in ruinam imfeL
lit. Hac fi.MachiavcIIi, Dodorir' mali, non dcgcncrcs filir ,
Pfeudopoiitid». vt digauin,.cii>pondcraxcnti^ niminuacum hoiU»
btts
Digitized by Google
*LiB.II Parac K. tH
'Bnsfi3d,niinqnam tamfacii^pacifi:cndum[cflcaffirraarcnt,pr«rcc-
timinEccIcnx Fraudc-m, cujus fc parrcm profircnrur, vtinam fin-
ccram, &: non ad vanam ipccicmi aniliciofumquc fucuiii»aliaom«
niamcnricntcm^. '
Scdobijcict non ncmo, -olim quoqiie intcr Htbracos (po^ Nc offi
pulum D E o amatum ) & gcntrlcs f ob lupisrftitiooem cxoIamKu- «it contrt
minigcntcm} foedtra ftncitffoiflb, lacramentocciamiaviohbili liiptrlftt
roborara. Italofaphath RcxIada,^pictatecelcbiiftcumAcliap ^^ibS^
boRcgellrael.pioprerldoIoIatriam 6moio,fbctetatem'bc'llicoii* gisfidei»*
traxic. Idem feceruiit poftea Machabcl cam Roaiaiiis ; neqae alia ^^"y^*^^*"
cx caafa,qnam ftat&s conlervandi»pronK> vcndi,augcndi: crgo pari'-
tcr, abfquc omni nota, liccbit paci(cifidciibasorchodoxis,ctim conf«de.
ifcIigionisfusBadverlarijs, ob parcm rationem. Hic nempcahcne^ Sli. *"
usiHetTics cft, quomalcculti Politici; rcligiofiorcs confcientias }.Re}.\g.
^urant nullo fc ncgotio rubrucre, accouvinccrcpoiTc. Scdquao» ^*^**^**
tum faliantac fallantur. fa.xo vt vidcanT. i.mmTz.
NamloraphatRcx.qucmindoftrinajfuajparrocinium addu- Xiy.
xcrunt, nihil admodum laudis apud Devm obtinuit , plurinium
-vitnpcrijabftulit, quod mutujc amicitiaclcgcs, & communia fo-
cictatis fccdcra, acccpravcrit ab Achab Rcgc, fupcriliriofo Idolo- Jf^j^JJ,
latra, dc^Iud^orum fachs, ac rcligioncalieniilimo. Ncq;Macha- huaem nk
baei ( quemadmodumviri dodif&miadverterant) poftquamRox i**^'
manos, icidem genciliam erroribas implicaros» iibi bdii pacU^
quc (bcios adiunxeniBt.qaidqaam fer^ ampliib memorabile pr«-
llicerunt j oilenfis nimiram ^apem^ vcteres fkvores labtrahen-
tibus,adOnrile5prioribusconatur'. Deniq; cx facrapaginaccrtua
eft,Ofe VM noD (cmcI>gravifTimc4: populoHcbrzo interdixiiTc ma-
t£fmoniacumin!idcIibus>nvct>b periculnm fedud ioniS;fivc ob di» TumqolM
iparitatcm reIigionis.AcceditpaImarlumilIud:quod tametfi ludarf nonivitui
olim cum Erhnicis, quandamamiciriaftabiliucninr, criamtabulis ^^'"011"**
publicis fignatam; ncquaquaranu n hcc focdcraingcntisfusfrau- Religionii
diTm ccfillfcjj nam aufti alicnii. vjnbus, ita confpiraruno in c- ««»1>^««»
andcm bclli focictatem, vrfuos nunquam petcrcnt, fempcra fuis
populos di vcrfos, & gcntilitijs fupcrftitionibus pcrvcrfos- Scd heu/ ^linl^f-"""
lougc alia funt hoc tcrapore confiliaPreudopoliticorum:<)ui,vt fta- tatctbei- .
tum ccmporaIemcachoilcipnncipestaeantar,aftirmareaadent, li- ^""T
cltam eflre>iaratisf(rderibuf fibi adjungere fidei catholicc hoftei; ^fcontra
etiamfi' inde pec* ^cidens (vt. loqnantiuL.} ipfi Matri £ccle« Cathoii- ^
;fi«» maltif4tteiaIbatibas>cellsionl8fa«hoiiiiiitba9icHidesinfie- 1°/^^
li z wxLti
Uiymzuo by GoOglc
Prqmontorii Mal^ SP£I.
^atnri tantb grayior, quia Cxph prxtet £bttttOM hoaan. ipi^ ettap^
oiiqa pctinirj c^cidemaatrabtraliitiir fidciUbMUtafcaiuo6jC(|i(i9
|iiggcrita.r> at> Ortliodoxis maioribus turpiticcdcficieDdi* . .
Xy* 'Qofifi vcr6 ullus poflit ftatus confift^v fupra innocentiaa
minas, (Iragcs animarunL»^. £t.obrccro> qtiisfuror e(V,veli€da>
muminimicitoi raccfindcrcqaamyis.indubitatoicias» tc codcoi
M.j'*trm iaccndiomatrcnuuankcxtin^ujcnm.^ Subfumit liic cx Philolb-
f!!fi.\%j/. phiaercgulis B. PctrusDamianus. K.At t.Bcclefu multa mdgisnobi''
t^,^mU, liits atg^fuhlimmSf quam mxtcr efl carniSj mater ejl Reguv llla fquidcm
fepcrit, vt per ejus traducem revertatur in fuLveremi ifiagenmt , vt
Cbrijli fine fine regnantu , effictat haredem-3. E t ta ro c n hoc fac i n us
formidine ^iisdcnt mali Politici, quando ajuno, amicitias inirc poflc Ca-
pocentiae tholicos, cumfidci. fua; hollibur'; ctiam fccuturaimminutionp
aUenae ae y^f^ Rcligionis, jaduri animanim, damno Ecclcfisi modo coa-
^*^* tra potctitiaiiuriei ni >. iiic modus fit clviicm. fiatum fcrvaodi ia^.
flore fiio innoxiunu.
Xyi^ Nam ifta^iumccanfiidatoc». qoando in* motpas ccdci*
.cjurdem genitKicis. Ecccfic , catIiolica..lbbeles. iocitata inio
. vhitkurim metw virium^ j & prtpinqiiM- fwmuU fotentia, Hoc
PerpcMo i>c"^P^ pulchrum cft illud mantclumj, quo palliantiir 4 Ma-
odij femi- chiavclli difcipulis odia gcatiuinL«» & innata qnfledam noceo-«
nario. di libido , invidia aiicuK proipcritatisyambitio proptij doou*-
tmeanm natUS; quando,
. i^cc quenquam jam ferre potefi. Cafarue frioremy
Pompeittitf^ parem. NihiLcft.mifcEius,nccftultius,quani fcrapcr -
.timcrc->. caiamitofusr' ncccflarib cft animur*, cui fufpicioncm
movent,non ramalioruLm c.vicinia- fortunati progrcirus,quanaj
imaginatio nociturs potcntix.^ intemperantia,^ iingiu tunc
fuam dccrcfccre ampiitudincnut c^n> alijs^vires accrcfcunc^,
opcs, & gloria» tant6 graviora mala^qnantb propinquiora;qui«
bus denique cvitandis' » putant impij Poiitici > rationcflL» ftat-
. tfis* ac rcipublicflECooreryandae exigeicjk VL» etiamcnm detcl-
mento iidei 9 rellgionig*» Ecdcfic OrtfaiodoxaB » obviangu ca-
tnc^
XVII. antem» quod olim^Seneca tradidit, dc modo tradUi^
di corporis , applico ad ratioocm ftatus. Romani ^apicntiib ta*
lis eft philofbphia_». Fateor, nobHs infitim^ ejfi^ corporu nofirl
s*»t«dEf$» charitafenL*, Fateor nos hujus gerere tutelam ; non^ ntgo indulgeit^
/j^^**** 4^ *® > Jerviciulim nep, mdtif enim ferviet » fi$ i%rpri
Digitized by Googl
LiB.IL Parao. X* 251
Tfit , ^ui pro iUo nimium limet , qtti ilkd omniA refert. Sic gffe*
re nos dcbemitSy non tanquam propter corpu-s vjVere dcbeamu<s , fed tanquam Quaf mo-
non pojjlmus fine corpore. Hujus nos nimins amor ttmoribHi inquietat,foli' ^^[^^,1
£ftHdiaibus oneraty contumelijs obijcit. Honeftum ei vile ej^ , cui corptss ni^ yando ad-
fmtehdrumejl, Agatur ejusdiligentiJJimgtwrMih^tm€n,vteumexi^t Ubctvs
f/uw,e.Hmd^nit4Uyenmfd€s,mHienii^ VRhUmmtm fuoh
tkn^fil^tmmyenMtmmmmi^mdi^ tamkm ferknUn &mtBf
tMmnftfitdMemmi/ijeife^smtet foHiiukf^fdkm ptffimt timendd eUfelRs
eptermk^fidimfdMettgenerMfint. ttmetnrinopia, timenturmorki, timeitm
tnrfutfgirsvimfHemiwA€$eninnt. ExhieemmimnibUmtgiemteen* .
eftiu e^km quod ex aliens fetemid impendet:
'Accipiodigm(fimam«rcdodrinam, &a;o: etlam Reipabli- XVIII*
cefuae, (larurq,*civiIis,omivibus>pantcrinncumc(rcaffcdum; neq^
capiti tantum, fcd mcmbrisquoque cjufdcm gercndam turclam^j
non tamcn illi fcrvicndum cflc indigna fcrvitutc. quiiuamodcrate Eademte-
ci fcrvit,multisfcrvituruscft cum probro. qui rcmpublicam ac fta- l?*^^^*^'»"
tum nimispctditc.amat>faciIc honcftatcmhabct vcnalcm. qui pro "ganatuw
illisnimium timctj quiiiiucomnia tanquam ad vlnmum fcopum Keipubii-.
rcfcrt, ciio arcdocxcrrat. non ncgo vtriufqi.cpnfcrvandi curamL» '
c^c habcndam : itntnmen» vtcumexigetratieieitinfdfgmtmiekmfidetf
tmttenddfint in ignem, Certe, quottes Ecclefi» cathoJicclibattm i
qaotiescanlaKcligionis v^,- aiiimataai^*^^ (alos pcHclitatan.»
propterfgeikiacom |iofti|iaa^^i||'iicita« totiies A?coaiuliata male
(pcieta||4iunfiiesvdieifli^5ci oow
minis ; pofiih| cavcn diim indcm mtatiiiiifliatampteligiciais» Bcde-
kmt quim {empoialibus Keipublicae nocumentiss qaoniqn taQneiu '
c vc nras» fctij^mpei: taatuiii eft ia ru^Mone» perpctam metim
aaimi.
Et quoniam omnis propcmodum cardo vcrtitur in formidinc XIX.
vicinx potcntiaBi 6 vrinam hic laborarcnt Politici ingcniosc, vo Maleillii;
fummorum Capitum animos inrcr fe coninn£»crcntmaeis4 qu^mj
j. .1 • , , ^ . .. ^. ^ pier rauo-
0iviacrcnt,* ira ncutrobi tmicndacircnt vircsaiicna:,quiancutro- iieinftatib»
biforcntodia, matcria tirooris ; vtrobiquc furgcrcticoncordia, fae- p^f^J"**
lixcranquillxconfidcntixfcgcs. Va: illisonmibiisiiquiintcrfcc- «'^«getl
ptraacdiadematafoventcrermis inimiciti!as><quixoronatos vtrrti- cum valnc#
cesintetfecollidiint^vfq^ue^adgemltamm^alfdtaminibntiuai/ilJa Ec^eto»
fiolotispleniffinia.vctiNrezciamai|tlwi//y ( ficcRli») «iorim^s
ffgngmrm^eMtmme^^ Se^patamciipieiidopoliticls; atnmfe inu* ^]^;
ptSBliafiati«bniiiqi|oqi^coQiiiijsrtt!sip(ai|i pateatemv. rpbniam ^*'*
lii Chij*i,
Digitized by Google
£^4 f ROftlONirORII MAtJB SP£1-
Cliridi, indigriis vulncpibusconciclant. Ea dcmum cf^ hominum
iftoruni rabiondltnacrudclitas, vt nuilain ftUs Cit pulchnus i'pc£ha.
culum,qaimvi<iereciKn prolcgcmtncefflycogtuto inDatantcm*
felapMi!!' ^"o^iiii* Ett»niCttlubcfft^rQlnfitpij,ainantespacis,iuri$ patro*
«ilunifijii^ ni>alienaBialutisdcfea(bre«. Porrd, quauto intetinofinaiexpo-
^ nanc*nttatem dilbrHnini ,^tac coniedanm .poflaot iaccte» qoia^
probe Aon didicenintvivere»aflUeti peflimis ^Machfavelfi (Hiola
principi>s>.9a«*iimiil4ttm dttntaxat.vittatem do^o* noniiacb»^
X X» Ht quomodo iftiproauttere flbl poflunt,.fclicem mormclaa-*
.flilam>quandorotacorum vira,autpars majoT, farc'continuam^
Inrvataf pictdtismcndacium ? Novi cquidcm illud Divi Auguftinii
/e^^^^) ' n?fcim>ii, quu qwd fatnritf Jit, juoniam a.tt JttJ.t!ts, aut h.treticui^ MtfA^
dttjtmfj^ ganw forte per rmjericordum convertetnr ad Deum , & tnter fttnBos frU
wumlocHmhfiberemerebit»r, Solatiiim hajc fcntcntia, vclut frigi-
dam afpcrgcrc potcft improbO) nc fub molc fceicrum, prxccps ruat
iii fovcamdcfpcrationis; fcd ccrtitudincm pcenitcntix, ciufcjuc^
.appcndicisfuturaegloria5,darcnonpotcft Opponoctiamcgoma^
^ I is Politicis, aBt-ernc Veri tatis ver bam : mntfiid^coiigHnt de Jfhtm
tfdffMntdctriMitfauff fiemBmmrlftT httSt fiwati$3m fieitf mtdtm'
ttm ttrhor, md§tfrw&mfick\ wnt fotefl heiut mdmfnSm fletrt^
eirhwmdMi hemt friiihm fieere, Maaimum vet6 portentamib-
ret> fiarbor malamoritura. |am exfcindenda» quos nunquam tolit
fcum viveret) optimosfrudiisdaref* ktprodigionmiIccft,qUem
Ij^^^^ vitafaafcmperflagitiafum vidit, vt mors invcniat fanftum. A-
intcrris. fcrte dicO : «afi avisin tcrris cft.Pfcudopolfticus veri poenitcnsr*
Prcudopo- <Jc damnis,quaeproptcrracioncm ftatus intulit Rcligioni, Ecclc-
inmortr^ fix, nicmbris cjus. PIcrumqucMachiavcIIianjdogmata, qucnij
fi«enitens femcl nialc imbucfunt homincm. comitaiuur cxhocmundo abc-
.<le damntt, untcm? vt vix corum fubeat pccnitudo , c]U3e ad amufnm Machia-
2J*3Zi2f" vc41i DoAoris fui , fcciflc fc atbitratur. vSicutigiturcommutiitct
doccnt mali Politici, illud Siracidis: ti^li ftcere mAUt & non te ap^rt»
Meettfi.7.1. hendentMifcedeebiniftOi&dtfeientmdltahs te, item illud Amosr':
Am»s «. qiimtehonmmirttamwtt^kmt Ittvhstii edite kmiHm, & dtl/gite hmuii %
1^,01 s.* cxtra Rcgiam cauf^m eflc, neqae in Republicai aut polttica !oeQ«
" . faabcce. ItfttimcOiCilminvkatifticrintquondam boni Chriftiatit
SkServatotCy iiilad fagger|date EvangeMom.* f^ifite henedi&i pnri
^^^^it$e fgfi^f^^^itregmtmi prcdiftoram aflertotcs dognut*
*^ 4ttm>cxuaaiimctambeatocamfiituro%oei^ttchabitaioslocuaiici
codo* ' Vidc-
Digitized by Google
JLiE.. IL Farac. X.. zss
Vidcbitur haec aimis cruda quibufdam afTcrtio , atq^ie vt ca- XXI.
pita impiorotn Cmeni Polkkorain , mMi» CoiHtndum volcncj , Quu tjfiM
ex capice pceniten tiz ; qus (ub vltimuin vlvendi articulum, qnem- |^hx"nt '
.vttcx fttttt peccatij poteft tfansfenreaii ftttnm divinvamleif i». lu piincipijs
jtimiiomf fl^poftremailla paenikentfsanimi reflpifcentia, fdis flb ^^*^^^
iiumcris»acconditiOiiibttsveqttiflHsabiroItttaiquasinter primum Sieveraw
Tc^t loconvobtinct, propofiTmm efficax, ferium^J damnandi vet^- vaicatcii
rtsculpasyfltqoidqttidviquam contca Dci Icgcs pcccatoni fuicy*
Qux rcs> quantam di fficultatcm creatura H t Pfc udopol iticis , egre •
gie docet Cornelius h Laptde,vir lucuBratJon ibus fuiscUrifTimusr',
ciiminter imptdimcnta ralutis,& propofitiadpaenitentiam ncccl!^
larij, rcvocat priiKipia ifta politica d/t/e omnia ccnfulendHm ejp //4, ^^^J'^
tuifprolihus,famUt^e, vt Jiatitm rcttncM , vel augeas ,omni tr. odo eniten- eftfitUs,
dumy neccurdndMlcgesEceleJidx^elDeitfi objtjlant ; ifitdm & fortifndt ^ UtM»\tk
tntndas (Jfe prd omttihua , etiam cur» dijpendio legu Dei. Hdc autcm di» *'*
tf«w/«4( quibus multi a prima infantia imbuuhtur, aitCorneliu^)'
dsiMoecMfioneyfjtpimt^it cogitMat» defiijinnt, confirmdnt^ ac mn^UAm def/f^
MlmifMe mxonfejftone qitidemi tMnji Jt htonfejfario de^s piteise ftgeM^ - .
tmt^ nfemeUdni fiim fetfiiiiires , q^m vLi dgttmrdeiMtre & tmmtde » •
isott emrtmt eodfijitWimiHM^ Omih neciMfirmmB. feim\hm'frofpfiuhMm
hiMtliter fi^mftrmftmtmentid^ ex diametrorefugtumi fnjj^Oyferio ce- -
Ttendiomnid pettsiM, Dei^ legimeMitMdL Denique non fatiseft' -
Chtiftianum efle , dki^ue. namfllntcrimimprobusfttc-'
xisPoIiticui, jam Chriftianu m cocmpifti»fimJiI*
fttcperdidiftL.
: • • I .
FARA- ••
. kju,^ jd by Google
2S6 Paomontorii Mala Spel
N
PARAGRAPHVS XI. -
Atheilmus ex Machiavelli dodrin^
facalisiurciilus: •»
Quancum in Morte ialuti&faceflafi,
periculum , tum alijs , tum prae< :
iertim Pfeudopoli-
jlicis.
Xploratiffimumhabeo, quod olim Ci-
ccro fcriplir : nHlUmtamhArbArnngentemfMijfe^ quoM
J>ewmmreltgio noHimlmerft. Ccrte» qai nullam pd*
nitos Denm agnoTcniiitM& paa^iftieiiuit * HVM»
per inter monftra*h:{6ltLfqiif n leWam tib titec^
I . lofe. pietatls^tnos, non rarb gnviflim^ pleidtpilblici^cgibtts , ^ctmC^
^cZr^s Af. conttaAtheoslatis. ' £tLnciamtmqai2lem^])hiftam,ip6eHltti
fioncm. ' vltt liint;iiam qniahic homo, ChrHtianotnnlitifeidiflrimiis hbftlt»
pcU*xi,b. quotidic Nummi impie illofit, ilIudque\^anamtQbirfs.continu6
i^afmismalcdiceatiirime irn(it»^icaaUius«di(cerptus cft{ vtdt»
Athei, i ^cerctidco fibiinter bc(Viarum dcntespereundumfuifre^qubd faos
Deo pniii- ipfccontra Dcumftrinxiflct,- andacta nunquam excuiabili, fcmpec
^ dcflcnda tcmcriratc. Rcccntiusiftudcft, quodaliquando mc le«
gcrc commcmini. Doclis, pijrqtie \ iris in divcrforio quodam coc-
nanribus, cvcnit vt profanusNuminis coxitcmptor, non tantum^
rifucxcipcrcr, quosdc coclcfti vitafcrmoncsiacicbant, fcd fubin-
^11}.!«. dectiamludjbiiumhoccvomcrct : calMmcalt DomittOiterrdm dutem
didit jiltjs hotttiittm^ Illic vcco rope^ti^diris correptus totminibus»
coepit altiiCm^ vocHetari, 6 Dfjn ^ atqoe vt erat patulo gu ttarcj »
boata iiio teplebat totam coeij^lflaiii. Ma&os opportani tatcm ,
qui adeiat,<hdmo ptobus, ton^ait, Deomiavocas^ aa Philofoplii^
tuatoblitoses.^ CurnoninlaocttloiiaisDeaaLquie^cete \ aiu fi
hic quoqueNumearenti8»ftitefevbiquccfle» &nu£quafli impim^
iUadiDEO poflc.
CaBtcrum
Votler.M^tx.
Digitized by Google
XlB. IL PARAa Xi ( tst
Caetcrum^Patribus communi quafi appcllationc vocantur IT.
Athci, tam qui nulhim De vm admittunt, qu^m qui plurcs» auu Quinain »
etiamilli,aquibus,tamctfi non ncgctur De vs, ncganturtamen ]j[iJJ[fJ* *
inip(batiqua cjas attttbutaj potentia, rapicntia,providentia*& fir
hifliaalia. Qa6 fpedatillad Davidifi dixif ii^^m iMtvrde fif^n rj^Lii.x,^
«!^i><r#. fivc infipieiu ifte iiegavcfrit onraimodanialicQjas Nuf
«Biafsexifl»ntiam«fivetantlnnejni9eni tegimcnacprovjdenti^ ^
nam illodiiwxr 2>xrf,ezlielM^aBOfcxtn ficnonnnlU rcddnnt^£ifi£9r >
tbim, nom ^EUcbim. hoc cfijnon cft D e v s jndez dc vindex bonoru»
mil;omm'4i- neq: tant4 valetpfovideatil, vt iciat mundam v trum«
4ue apt^ rcgcrc, impios poenis, probosex «quoafiiccrc prcemijs.
Vr !i! i-fc nagitioforum rcnfusmortalium, dcNumlnisma- jjj^
icftate.occafiocft prxcipiranriai.casurq; in omnia lcclcraj qucmad-» AtheirmHY
modum longa fcric David, locoqucmmodo allcgavijpoftilla-,, januam»-
dtxit injipietts incorde ftio, ron eU Dlvs : fic cnumcrat; corrupti funty ^^^g^
ahompiabiles ftfri funt sn (ludijs Juis ^ non esi qut faciat bonum, non guia.
tH vfj^ ad vnum. Dominui de coeLo projpexit fuper filtos hominum-*^ vt -r,^ ^ ,
'ntideutfi eB inte//:geyss , Ani. rcfjutrens D ev eHMtes dedinMveruntt ^jifl'
fam^imftiUs faUt fitnt \ nom tS tpu fuiMt hetmne ^ tem^vff^ddv'
wteemm a/fidmm ^fiHu^i^^imeM^^stifteemi^m^^^ 4m§ritu»
dme fleimmeUi vit$ee»ftdeif '4»nmmiefiiA^^^
&ii^lieitM im vfe emwm&vigimfm§e t^^iktmntmBeSi timer
9]tt Mte otulos eomm. ^'in < f *
£t (ane , fi evolnere annnlcs noftri volnoms fiBcnli» invenie** ^ V*.
Ilinsimprobiftimos qnofquc, & hxrcfi juratos fratres, A theirmum ^miS^
coluiffc. IraLuthcfus dc Andrca Carolftadio fcribit, fui crrorisdi- M^tru
fcipulo; coipfum abijftc, fivc dcmcnriT, firc malitiae, vt crcdcrc ^^J^^.
nolucrit DEVMaIiqucm,autcoclo,auttcrr2B dominari. Bcrnardi- senuHrdi^
nusOchinus, docct quidcm Devm cITc primum motorcm, non
ramcn adorandum, nccabeoquidquam prxfidij cxpc£tandum.Bc- "oimUg^,
zancg.ivit De\ m omniapofTc.vtmcritbCardinalisHofiusAthcif- t>ruelim
mum fcmcl appcllct pcrfidis hzrcticaepcrfcdioncmj aliasccn-
tmmi & iterum . ical« fummiratcm. Deoiq» MolinaBus Caivlnum infne.
" &cit AtlieommPrincipero, qui metns omncn» ^c»^i^
&immrdkikfttmm , %rtUJL%.
^hjecit fedikm^firefttmitjfMnmmmititit . i omg, '
qui^de ejnfmodi de Dio ptanahdit». vt cvm hoeipiSi^Miii|<io .
eiiminet;citenenimKamiai»ejtir4ne pietati» bonitatUien^ita^»
Kk qnim
CahniMt qaim maxitne advcr(aturinipietas»iniufticia, pccca,tumj CaSvinus
^Dntm Dk vM ftcittimpittni* in|ttilttin»oiiiiijtfteitofiiaMlioi«iiL«>j
didit.bac naturalicon(eqttenri««videndi»etmdi:mI>fttiM4cli[i^ qncaa^
ip(b,au6a rpeciemadftmxir. ',i-,y.
Atqf vt videamos babere vefiMibqttod dixiinttllttai <
V*- IttcokltiiiiSiVeldtligeafijtetraditCalviatts, quiUn-Dwm
lit, pcccatOfnm cfTc authorcm, & quidcm pnmariuni>ac magis pdniil^.
tt'^i & palcm. r. qoia cxCalvinrdo^rimuOettsipCe cx &,pFoitiolicil||^|(lr
li^xi^ cito dccrcvit,vr homo pcccaxa omnia.qtisc facit JacereHini v€«K^^
»3.^1.4. hujusdccrctijfuis tcporibusomniaprovcnianr. 2. quia non ertcr^
5.^.8« notantil f>raeccpto,aurconfilio Dcusinducit horoiacm ad^pccctt^
txdb^rinc dam(quod tamenfatis eft,vtqais prof>^riefit au£^or(ccIeris)fed in-
Skm-defce* Calvini fchola, ctiam Dcuscndcm intcrius cxcirat,impellit.flcdi^
«Mity M»-.' ^ dirigit in opus; i*a vrinitiuni, medium,&fints mali.opcris,fitab
dlorePcfb ipfo Oco 3- quia fccundum Caivini placitum, Dcu&inomni opcr
rc, adeoq; ctiam pcccatOi habct fe vt> agcos principale;(athAn vcro
■ &impitts,ttntto.vtailniftridtinftiwittctttfc 4* qwiaX^al viiMyd»
. . iin ^ nrnnnn1riitnnprllihmiiln«ni wrf psf riniiiima n itjftii^MM
oi fiicultitemf efiftendt^ qoemidaiodnMilackdomioa&'iedail|||ii^
illoacneceffittti. Qnpd filiteft, fincin|Hftitit# «mddkm» ffMi»>
nide, non poteft Dens s&tcrnis poenis ctft^tte Cttlpct moittflHb .
qufanonhabeDt infotcftatc fua,V'&cvitareqiiauit^ eonieqotaMi^
cumDensigne ftygio plcdctltidx proditionem.tyrannus^cnidcil^.
injuftuscrir. Ci autcm injuftu5,ctiam niillttseril^CaiWniilJMn
Vtpotccujusdogma Dcumclidit.
VI; Scd nimirum, Magiftri fui patrociniam fufcipfum Miniftcl-
li CalvinicolaCi atquc vr vindiccnt authoritatem Calvini, ciim-
PdfeaJtint codicem profcrrenon poflint.libcIIumcjus contraLibcrtinosfcri.
vioinn.per ptum, jn4iicdium adducunt: m quoaccrrimc ncgau, Deum cflc
c<!trai4sni omnium (cclcrumandborcm» aitquc; fatiuse(rcaffirmajrc , nauilum
A^^p, cflrcDcuni.qukmtalcm. Vcriimhi MiniftclU, funoiipfi fugulum_.
' ^ ' petnat,qttintfatCalvinaar, infiimi jtmolim i^ttftnm ftigniatc^»
fiefenibmeontrchififlime cnim. figttifictnt inconfttotitm pcf^n-
Sed nihii ti^^^oi^a^ttmexfr^mveftigioiSfqttoDeatfinjtHflKdiaichtslMle
aliad evio* iUttc, velttt ebrios agitatt'; Ac: qiiod^nt»p«»- wqnAm fiffifttfiiDiifi
cut c]ii jm« (2 veri>o divino aftcrcbanfirpttnl6|N>ftfanqtttm bltTphemttm erro-
nimntt».'^' fcmdtmnaro. TaijtVcnamiiiiit.fiiit.Lather4i^*.Mclaoehton, dt
nqiitfttqu0t'GkM£^inoiiemAngaftanancudcbants«Mli fiibri^ipia^.
iiiconfttatci,yafi;,&ifiiaitt»dCignwitnmMftcfc. v^Amm cord^
' fttb
Digitized by Google
LlS.II. ^ARAO. XI. .«5f
•fub incudc vnam rcccpif formam, vix unam chzttzdo€ttmitn,}u^'
laquc funt vetercm cum nova, & pcrcgrina mutare. Quid mirum»
-ii hos antcfignanos rccuciucft-Calviaus» coruflK^icxcmpio di4i-
citclTc nbicontrariusi
Quanquam&aliaratiocCfcpotcft.curidcm ncgct Dcumcf- VIl.
'fe i<^ckrum omnium aurhoTcm;tcilicct ftudiurafallcndi. nam.uc stfaileaai
argu nicnumr Leffius : J/ a^erti dixifit, Uim ejft mtkoftm mmmM^ amfex.
_ , ItMj^vifimt^fiiitimtfimi/iAtertmmmf^tt^ iii^^
idmmfsmefi Mi flecie commendatioum divimM fmvidemtist & tfif^ timmJU^
-^fersti^fiu , ImcuUme & effiemifime traderc^. Hoc 'deilique axii> f^i^
4ic}Bm efthxrdcos, vcncnpm falfitatis contcgcrci ^ quod
xiiii^doccc,aiiiiimc docere tideri v«Iie,iuxta iilud rec-c]>tuni apud
lapientcm ; fruftra jscitmr reteAntc ocuUs fertnatorum, AtqiK hinc
colligerc polfunt, quotquotCalvini fcquuntur caftra,quam prae-
clarum duccm habcant ad Athciiinttm» qu^m ccrcuaa afi ia.fcj;pt
^trambuloncm.
^ Scdnunc a^b Hacrcfiarchis adPfcudopoliticos, MachiavcIIi VIH»
difcipuios, me recipio; quorumco noccntiorcft pcrvcrfitas, quod ppj„jopg.
'Clam, & vciut percBniculos, ad Athcifmum fuam trahuntclicnte- litici ad
'latt. Manidiibs enervant Dei provklentiam, acce0ari6 Numea '^^^
•iplhmofbi fiibripittiitiatpote»cuitts nulinm poteft eenum acfta* '"^^
-4>ile wgimefl ftibGftece, fine ctenic providenticffignla^ Kea^ MAOmJ,
ad lioc propofitum Ribadeneira: P9liti€vrmm(inc^nH}Mrtesfreu-
•dMt (^ltfimMU friM^ihmffibermMtdifrseifiAtrAdunt, vt de medio /MMif.i«»
idymmm frtvidcfitiMm m&moidmmtmr , & firtMifa, ca/u, caUtdi- .
/jic^, nuditu^ ImwtmtA mmmdmm rtgi cf inentur, Vnde^ etiam-»fit^ ^ennanT
vt malitufi frimcifes y qui prapofterAtfL» hanc^& pervcrfanL^ doSiri- Dei^hv»-
nam fequuntur^ cum Dlvm nonvt fctrem agnofcunt ■, yteej^vthonifi- '
Itf in eo Jpem repimnnt y mcdu alta exquirAm y & qnavis qua cum
jujlitio-» fugnam^ tadumlur % vj fatum-» djgnttatcm^ fuam tucAn-
tur»
Planc oppofitum faciunc-», quotquot fupra vulgus' emi- IX» -
ncnt, Dcumquccum providcntia iua vcncrabundi agno^cunu;
, fic cnimcitatusmodoau£^or aic».* Chrifiiamm & pim frinccps , Qs>">^
de fimmmm^ Ifymtimtimafafiatc^ fcnttt ^ vt f4fr e», ttevtt^ quo cipe« booi
D M r s sififtie, & ekfkvemid fit eetemdmt meftL^ igmerd^p agn»fcere
fuhmfrevide imferia^ fftkermte, rwmdj^d^fritte^stmeemfirvetisdlfi' ob^fAuL
- %etfudem,fesittmmimfi^iftmfm fmjffermutnmtiit^tmnti^tdinfml
-.. • Kk « '
Uiymzeo by Google
26o Promonto&u MalaSveu
fnvUeMtiJ nitdtur, ejufiUm from'^ fidem bgktMtx & in tuteU eufit-
diaijg fUne coBquiefisi, dnmm €am Hi» tmkmntimmi efi, regna cr fiu^
tm mmsDBt tjfi^tk nim dMri itemfiMVtn i Ct mfi r^» mitSi fi-
fkmiitMut fottmtiA Immtmi^tmfirutrifojfi* S$*DMrs vttM mc defidtm
rijtmmMttgrMtiM sfftyfiMhmutt vtl rttufit » ttttt firt grMvittri fid
mmm rtrmm evemm\ qm i divitu fifitmtim & ktttiiMtm fimtM din^
ttMmttoitvtititittifimos tnterpretMtMM.
Vtinam rammi, mcdJ j, \mu de Naminc tyaC^ individuatpro^
vidcnria (bntircnt re^cl quimillis.ezpeditumfQretiterii ad.a,ni*
mi fui tranquillitatcm, virarqac aitcrius fclicitatcmj. Ccrte hic
raperc, cft vtrobique bcatum cfTc. Scd ncmpcadalicnamfor-
MacIiivrcU runam, multis viam intcrduditcun},Pfcad0poiiticiyMa£hiavcU
«TAtheorfi lus, qucm & athcum fuiflc , & publico malo«, athcifmi pcftcm
m»^i*** chriftianQorbiinvcxifrctcftanturauthoccsrupra mcmorati. Refc-
ram hoc loco particuiarc cjus magiftcrium. quo Comitcm qucnda
formavit,primumadlegesAthcor&, tumdcindc addupIiccm»cor-
. . porisanimaEq;interituffl.AiuUo>iulicoxeiiiidio]iMteconfcriptam
cflb. Igoi toe luguhcein. uagdediaiB» ia thcatrum oUai poblicttm •
pioduftaiii ipCe conlpexl^ ptslcaitftfie^tteodfliino^do^liirunD^iiiB
IngoIftadienflsAcadbiiiis ienatui ctcdoiuuKtfiaQi id aignmeotiioi
inftenatnveniaetyfihiftoiiaefuanoacfletfider'. Anc fi omniao
contendis opologum cflc, isfane Iuculcntefdeaionftiat»Mtclu4*
v c 1 1 i dodxiAam, ex principc fbcmando hauftam>,faadcm dncecc ad
Athcifmum. , •
XI. Ajunt igitur,MachiavcUo adoIcrccntcm,BimiIil Comitcm, «-
rarc juvcncm,moribusccrcum,obrigiirc in difciplinam;Lcontium
comicusappcliabat. mifcrum cnimvcrb difcipulum,quia mcliorc
piicij^utut non cft nadlusmagiftrum. Erquidaliuddilccrc potuit, qufiai vitiu
ff^^^mTm qui totiis vitium fuit? quid nliud trahcrc ex Machiavclli fon-
tn aihcif- tibus,prxrcr vcQcnum? c6 profundius iturum iu vifccri, o,u6d puU
ao profe- ^jjj-jj fpccicm coloribus, pcftilcns vctcraiorisdadrinabiandirc-
(uuin intc tut. Itaq; paulatim, velut omniiege fi>latus»vntun libidinis impe«
vmmt tomfequicGepit;xegulailUfuic>naUam pati?'aiQficmes flias mc-
tiri* roU aut voluptate* aac vcilitatcjw Uinccikmlibi volaic rer-
vixo» fiiil<|ueaffieftibttaiiccte iatit»qu4nL»fiiirimif ejScAua^
giavis. Dcniq» edam O e o intokiaiNli«cayaaiandifl[imaikila|efiu»
itainterquotidiafia (celera apudhomincm cvUuit» vt omnenu
cjasptovidcntiaro,vtro4ttcin mundcincrcdibili cum (luJritia nc«
gacetidoncc vttoi^oxbe» gKaviiIiniispGtiiisaavoiatttib.fiiod2mQo
dxdicit
L kju^^ .d by Google
XlB, IL f ARAG. XL
didicitNumcnc0caIiquo(i«cujus ccnfucc» fulminiquc humansu
iiibjaccrct pcrfidia.
. ContigicvtLcontiti»,tnftcii£to;amdap(iUcoiivivio* lameiii, XII,
IIW ttbfiMiatms» ambttUtM lic t. ttaaii v^rat cafii coemititriiiJiL* »
& <)uia jiuta vlam calvaria jaciii t ofieniiu credo tam trifti iSpcCtn,,
iolts6 tauh pcde ptotmdit ^ dcinde iaic maxlm^ ieriariocabundttf , ^
ciimtQfigiispetalaacia.acafiatiir. . Aiidlteftaarida>qa8nimc in- camke.
ieciOgo>Acxdpoade» VcramneiUodeft:» quod paffim crcdnnu "o,qiuie
morrales^imiiioctalemt4Mricumi^lta»aBioclaiidi^orpu(cttlo,illud- hiimriii
^aeabanima^totum vics bcncficiumraccLpcrc l quod fi tibi ali-
quando etiaro talis hofpes inhabitavit> dic obfecro , poftquam ex«
CcfHt, pccijtQetotus>an fupcreft ? & Ci quidem fupcrftcs cft, vbi
moratur, £cquibuslocis? ralvufhccft,anplcditurf num altcrorbis
aeterniratcm habctf num Rhadamantos& itacos ? num Deumju-
diccm ad fcvcrum tribunal rcdcntem ? piorum mcrces hominum,&
fcclcratorum ibi pccna, cft aliqua? aactiam fcmpcr duratura^?
HaEC taiia>vbi tcmcrarius ComcS) non (ine amaro ipkne cifutijc^ >
iplam homim$mo£tULCalv;itiam ( cui loquebams ) vt ioter rcU* [ymeUm
quQsconvivaimenixfiisadfciretf juflfit; adpropofitas qucftluncu* fiMm.
liiyi9MNiMvimk%dat^ apud pocula 6i dape«*»
mmm fblli iliiitiitwiiwi ij^»^ hofpites fe do*
jBttmcontuii^OMWlimN&eoiidiia^ '
lamquevbi mutuisofficljS)aitenia<i, falutatioYHjuxta legetr* XIIL «
amicitisE praelufum fuic^ iUatafiiatii»eii0sfiBicuia-9 A^um^ue epu*
Joli|itittm«dcgaudiocommunl i quod primsritotsc vinumacnitydo*
mcfticuffl.percgrinumxvarium. nccpoceranrnonciQlelxti , quoc-
quot fcecundos inhilaritatem caliccs, alijs a lijfquc invitantibus,li-
bcralitcrhaufcrunt. Scd, majum ! cocptam lajtitiam infaelix nun-
cius turbavit. Nam anhclusquidam cx fcrvitio famulus, adLC'
ontiuni_.Comitcm rcfcct, anrc forcs palati) ftarc, non tam pcrcgri-
jjium homincai. qu^m vivuar mortis fimulacrum, & pctcrc ingrcf-
Xum. tcrritis omnibusad fufpicioncirL», mejumquc fpc£lri> Co-
mesimpcrat£»mulOi vt eMmiiiarct Aionftruin,.vude i aut quid fibi
.veUetf itf^vbictrequitttj^f^QMUufy.intellfgitvattmecoa^^ ; ^
.^aideoiabiillNillMllli^^ ciunxfimlterium tranfi- ^iftitft
lctsniianwiWMl 1WilN»a»fic^diyiaef>yctiitettamea> fupcr gra- L°vI"coa.
.fiifltaijaqii9ftioolbM£iaMi.^tt^
OMaMriav^maJiam fore dignwemiiAa^iV^lvcUA^tioncArv
wBNuti haKGomitt itto tnmiif mncjtiMMtfmfwi >
.^"i. ' . Kk' 3 memor
%6Z P R O >MiO N T^ftt i M A L A &P E f .
memor Calvarix, quam in maturina ambul^eionc offcndft, pcm-
lantcrquc habuit. Iraquc cx famulitio mitrit aliquos , qui hominii
mortualis larvam, ad cdrvosablcgarcnt, dccorvorum pabula; nul<
IttmiUiin ram (j^icndlidahofpittimmcoia.locuinraperefle; atiov^i
jmerim iobet feftinos cvrrere» iid dMecaAte Ibrcs, & peflbltNDobit
dncendum. (i vim melirettiHpcdniai. t^d BMpi». vaat (lile tyi^
Oenipie nlnis-lu^c McfhMtfi^f fifne<viribti»'i 4oa|on pctflBtis qnampil»^
cw^**" mtkVh, vdUt^iMi&trCftatum; cctTcrtiiitomnia repagii1a».«ian40G9
iMuii. a|i^aiptttiltM|M<^ hofpin. Hic^rgo (tolJliiriaiMrtli4ma90)«Ri
ft«ci&'acft^ui$> parllldii & velutexoflV continii^ Iongafiiibiica>v^
iACravkcdniM wj lodiim, •Biagnr((|tie paiTibm adComitcm fnpm^
vir,e^a);amlaTcri proximaiiuflTitomQcm conrcflum prorc€tQi,<{u«l
coepcratantc lartitianrt, guhmq; raris delicijs pafccrc ; multum iana
temporisfluxiflc>quandonuI]um autcibum, aur potum adminflctv
fol4 (aturincdiS tunctamcn, vclutchorHmdui3uru$,hoip€$j&aH»
mmaturus a^iosad parcshaaftus, prarbibcre orfus cft.
JCiy* Nihiltamcn admodum perruafi funt convivx, vt fcquercntur
pra;cuntcm,timcbant omncs vicinum malum in prajfcntc monftro;
Diffugiiint & hoc vnum finguli agcbant« quomodo fc pcriculo fubduccicnu s
inetoh^ e6 qucmquc potabant fore tutloremi qnb citUn ft ejeciilbr rtidif4
mil&m <ta£idiiiiiciV, vtalij alijstackifbgilbcccdereiir, apdeniqDC
Mtwnu ncmo in menia iuperefl*et cnm Lcontio» pr«tct momale»lai^
• • vaB,ipraA^i|iil^Macbiavc1lum:qiriiramctiltlpft
tabatabitiim; fhiflraobrecnHitb Leobfio» neliliigifter fnextiemo
diicrlmine, turpiterderertum iretdiftlpakim riqoofoiaiai», boii
*noribu$,opibus,copio$e fcn1pet<au£tus fuiflelCfi-Mlcailfimifa cit
fordo. Macfaiavellutcnim,autpraetcritorum immcmbr bcncficio^
rum,autfuturi-providusma1i, aUtfu«dodfin« fccutus principia_^
(qurbus nulla fidcs^abilimrjfcle pronpuit^rtiido vdttt fubci^tro
ComitcLcontio. • r ; tj >
XV. Hic, vbifc dcftitutumllrbomnibdsconrpcxit & (alutcm fuam
- , credcrct in folis pcdibus confilVcrc, fugam_* aliorunij cxcmpio
vivator,<ii- mcditabatur. Scd nc cvadcrct, vivttm mortui hominisr' fimu-
fSiE?"* Jacrum,manum fugicnti injccit; jamquccomprchcniutn, ita^
compellavit. Heml ego iott lllc, quem fiodic In calva, 4nv>
amoaAM, tatiofift iudifibatotlft , tiiQm cifir jifffiftiratnvaiMjiim couti*
LXiL ^«mViM>Hliiai1«fli^opllttmftperiiuii^^
qd aUi hoiiiineiii vitA^ftlfftiiti liclbtt^iiMihi fraBJ^MciiiituinM
Adeant> eim4tffc4i¥4tliMrP6»jdii^a€^m <^iau
Igitun.»
Digitized by Google
%|tur, vtpofVulationituxnuncAtisfacereiii, miiuimporuic De-
T $ y & ille O £ V s 1 q,ucmtucuai providcntia ru^p^qtc.rve cJinbi-
,Ias; fcias ▼fiUiiit perniorteiBi temporanctm» nbaonitiuiiiJiomi* D^octnr
.^inttnnocii viHi».(ttam in alterum^rbem tsansfcrtantmav (en^- ^^cum eiTc'
^^ribiyi^oca.» vel int^cg^QdiaAtecpantiavvel- pctpcrupv* bononun
Jb&t9 1 iliHMMiditioae ejparentcndiB>quam in divino:, tribimall a^- rAnnnera.
.«epef i^:r •fiinednlpAtea > fibi adcm ixuau^ttiOiCQ ccrtiorcm* qu^ viajiceia
ijmgjiay<y/aipgBiiftl)(?y nmn porr ft. EgpcnimriiKrcis, riiraavus nalonm»
tuusr tanepos meus. Scdhcu !■ vtcrquc iofciix ; iceicribus meiir'
i;j£|ftttm-eft> vt jait»4fidam^ftygia flamma vrar> vttnam comburat ^
(^ljimMdoin ftccos, mortuofquecincrcs. nunc ig,ms mihi immor-
taUscft» vitaquoqtic fcaipcr rcnaiccnsad jugc fupplicium;. ita vt-»
fiat, Numinis vTgccflccrctum. Idcmhcu ! to ncpotcm mcum jam
fcrictj poftquam excufsa pictatis difciplina, fincrarionc , finc lc*
gc, fine D E o,finc confcicntia, in prxccpsflagitiorum omniumj . • -
prolapfuscs* Scdadhucprofundiu^cadesj mox adplurcs, quosr*
^amorcusliabct,itU£us, paratcitiacti laiiguts mcus; abcunduivij-
v#jftlMac,«pmm^t;^idu5 .qrb.isiile«c^ ^ .^
,im^^ B^^^^bigr^v^^i»cicndiiBvia:rpaiinm;compcn
$ mtiMkig^fiiMi0hig^99tit^^ Hinc vbi mortnaitft larva diccir Ao, & pro^
%do finivift iffjffeilfi^S^i^^^ ^ trcpidantem intercp-. ^
-gfittas manttiy tam fjH^^f fi^rlf^ti viiUn^ alli fi t, yt (angainolentnm
-..ttililffrcriCicrcbrum, tTl%^j^juSy qi^^
mcntum. Ccrtc quia tciiqnum corpus nu2qttamcoi^ani(t». CK- -
t<Aimr ^ fpcdro-illo, funus iiifcri& fuiilc. illatunvi
. Et hscc dcniquc infclijc MachiavcIUana: coronls dlfciplina: XVT.
fuit; mincrual quodMagiftrofuo Lcontius copiofum folvit , mal^ Ad nucnn
difcipulocompcnfatumcft, errorcs docuifll ignarum ,fuit pcrdi« p?opcra<it,
, diflc. Itafictifolct, quandomortalesfubmagifterio Pfcudopoliti- oui cxMa-
corum,difcuntautnu]lumintcrris, eocloq; Dcum cfle, aut non^ f^!?''^
. mctucndtiminafcicurhinc nccciritatc quadamaudacia, vt laxatisr* poluicoru
. qnafihabenisy^urracinprascipitiumimpictas. Prsclare Tertullia- pr>nc'pii>>
. nnM' : d0rgeiferrfoaVerfitloi9U( (inquit) qpdUt^ttf^ei.itfiimArippteJ i jo^^MrS^
. J9&rilt04^x diJcipliMA.eJil Negtnt Dtttttt .tinttttdit^i, Itit^ libeftLs ciKiitiiiiib
« fm iiOt c^.,^^ D Ei^i iMt imemr, mft vhi
,jfML» efiii^i h-MVi.Mttt^efiw m^ vhi Vfirttm' ^''•^^f*
.jwiftff.y > difii^^tL,,i/f^r^^ j>Et^s,:pi T/ir^'
metm la-» Devm, qni efl tnitium-» japtentidi Phi metm. hL»
^^^tim^ , ^j^mtt. if^M^j^^ ^ . dUtgffititu MttfttittU i . '& ei$rk* ...
/ . " ' ' - filUeits,
264 Promontorii Mal JE* Spei.
foHicitay &adU^fie exploratay & eommu/ticatio deliberata, & promotio eme-
ritay &fuhje6lio religiofiy & dpparitio delpotay&procejfio modeflay& Sccle-
fiavnita, & Deiomnia. Itaqiic cx hoc dogmatc,- Dcum cfle vlto.
rcm fcclcris, praemiatorcm virtutis, tota pcndctfalutis ratio ; attc-
AiHehr. ft^ntc magno Apoftolo, cCim ait t finefdeimpoffihtleeJlplacereDEO'^
n . tf. crederc enim oportet accedentem ad Dcumy qnia efi, & tnquirentihw fe ,
muneratorefl. Qu^ifquisaut athcus , aut politicus, putat ncc im-
probitatcm plcdli Numinc, ncc ab codcm pictatcm fovcri , & ac-
ccndiprarmijs; infallibili quadam ccrtitudinc ncgligct Dcum, c-
jufquccultumafpcrnabiturjiturns in obvias libidincs, & honcfti
contcmptor, & voluptatumamatorj tantoquc promptius, quanro
nuncmanifcftiiiscfl.mulrosqui Dcum profitcntur, & humani fcc-
lcris hoftcm,3c vindiccmalicnximpictatis: vivcrc tamcn liccntcr,
ac propudiosc.
XVII. Brcntius, infirmumruitura:ha:rcfisfulcrum,hanc olim dcfuis
VlVeTio ^^^^^^^^^^ qucrimoniam dcpofuit. EtfinuUa apudnosfit puhUca pro-
homii. 3 V . ' f^0°' quodantma fimul cum cortore intereaty & quod non fit mortuorum re*
Qriidafn _ fitrre£iioytamenimpurijfimacrprofaniJftma iflavitay quam maxima pars
f^anoi hjcl ^"^^^um fi^fatur, perj^icue indicat, quhd n§n fentiant effe ^vitam pofl hanc,
retici, vi- NonnuSu enhn tales voces^ tam ehr^s inter pocula,quam fohr^s,infamiliari-
vunt Athe- htucoUoquus excidunt. Ncquc adco miror hoc ab hatrcticis ficri, qui-
re, quafi Dus oculi caligant ad fidci finccram vcntatcm; iftud mdignor po-
D^ui non ti6s, cadcm omnia faccrc illos, qui jaftant fc gcnuinos Catholic«
XVIII ^^^^*^^* filios.
Itnb ftex* Audivi, qua:hotrctanimnsrcfcrrc,non iamdubitantium,fcd
Catholicii paUm aftcrcntium, & rcligionis noftrx hominum , & familia illu-
"uib"""*' ^^"""™a^i<l«ot pcrfonarum; mcrafcilicctcfTcdcliria, figmcnta,fo-
mnia, c^n« mnla, fabulas, qua: c pulpito faccrdotcs narrant , dc pocnis infcro-
ex puipjt» rum ztcrnis, coclorum ctiam pcrcnnibus gaudi js. Fottuna fi fui his
unt^iciiHa »1 t«rispcrpctub,ac finc pcTtuTbationcfrui ponTmt, nullum fc a-
videntur «c liudccclum cxpctcrc. fatis huncorbcm forcamplum fuiscupidita-
Deni' tibus, ciim ad prafcntis vitx commoda licucrit continuo cxpatiari;
ex^ncga^ prxfcntia ctiam futurisantccciIcrc,quiacertiorafunt,& poflTidcn-
tioncv- tur. Itadcniquc Pfcudopolitici duccMachiavcIlo, & voluptati-
articufrfa- bus,blandis dcccptricibus: clifo vno, altcroquc fidci myftcrio
cxM defce- ac principio , rcliquaomniapulchrcncgantjdoncccummifcrabi-
duot ad ne- j j Lcontio, dc vol vantur ad athcifmum, &: non cmcndabilcm intc»
gationem
plurium. ntUm.
XIX. Huccgorcfcram^turpillimum infolentihMonachi lapfunu,
quem
Digitized by Google
• LlB; ifc ?AtAO.''XL 26$-
qucmB. Dororhcus Abbas commcmdrat, fcquehd hiftoril. Hit sD^rt.
primo quidfmy cum dliquid bont de frMre quopiam quifqttam dfpntdtKA- ^^^^^
ret t fititirn refpuehAt cnm , diccm: quis eH iRe^ non cU qui momenti kmmulitS'
ftt Altcujus , ntfi Zojimas, & qut ctim eo funt. Pojl ccepit & hunc con- •
temnerc-j , dc nthilt penderc^ , dicens .- nemo esi, qui qnidquim-» "vM' „ * jhujtjui*
let prjcter D. C^iachsrrum. & mn multo foU Att : qutd eh mtschArim f dam, cx
mtStis qutdquam eU prstter Bsfilium & tjrejorium-j. Atque^ etistm contempw
f itulo pofi teeptt & ket fefmfttfieert^ , -dttutt, qutd eft BqfiHm f ^^wnSui-
quid af Oregofiutf wemo quidquum vttUt, itifi Petrm & p£»Uie, Qtt aoMimja« .
eto dhci, terti jfruter* & bot etitm ttttieHmet^ Cre^te mihi, mm nteif- ^lntemptu*
SSiti item miUt^ mB dkefe^meefit^ ftideffFetrmf ftideB Pjhu jpto
tmf ttemo elf Mieufm mmenti ^ itifi fiut&A^Trimhm, FefiwMkm' • >
ver^t & eomrM-i D£ ipfim fiperhre^ ecepit &^ infilefeere^, De»'
ni^ gd eum modumdelapfiss eJl in perdttionisy&wi^teitt hArAthrum^ ■
Hic fcr^ mos eft, qutm Pfcudopontici tenentcuni fua Ccho»
hk,' ln contcmncndis ccrtifCmis divmz fidei myfterijS) ex vnius XX,
aut pauciilorum inficiarionc, ncgmtvnivtrft. Quid putamus, Quibai
inquiunr. an fua cft animabiis noftris immortalitasfan nullum vn- JfbiwMa-
quam inrcrirum fcnricnr? non cft vcrifimilc, corpufculum fpi- chU^dU-
ritu fuo, ram mulrum diftarc condirionc; cadcm vtriufquc fortuna ?*»*™*^
eit, cadcm vrriqi vira, cadcni nors ; igiruranimairomorralis non ina«ca«t
cft. Dc rcfurrc£tionisarticulo,fimilij>apudiiIoscftargutatio. Qujs fimpUcea
ajunt.crcdcrc ponTit.auilanimoconcipeTcquptquoc&erunt, funt, jj^^fijj
eruht4; raorufifiiii ; ^M^jTO^^i^ongo fittt,ln vagom Co^ m» im-
Ititf fiin t pul veTem:aus llammis exulH» toncidenint in cineces : ant n«>naiit»-
aauishaufti,d'»ffluxeranr;Tel(quodTaBpiusftftnmcft;ccflenintbe-
ftifi^i^Jiabciiumiteditutos Iterum ad priorem ftii corporis molem } ^^(^j^
nbh ctt igitur futura mortuorum RefurreAio. Qnod fi apud lemel aLftbfe*
viti dcfutidos , nuIIuseftperrefuTre^ionemad candem reditus» turz my.
liikl^f coelum adftruitur, ztcrnum beatispraemium : male aflcnintnr ^^**^
iHf^rif aBtetDum damnatis fupplicium. Hrgoinquiunt, nulla ho*
lii i nibus incu mbi t astcrn itas, five qux proemijs aflictat piobos> (ivc
quarpocnasinfcrat (cclcftisr*.
lam quanrum ad providentiam Numinisattinct, h«c cft ma- HJtL
loruni Poliricorum infipiensphiIofophia_,. Vidcmus, inquiunt,
omnia quafi mortalia inccrtis cafibus fluerc, omnia hominum ftu- jj„„inii
dia,conatufq> autcrroribusinvolui, aut fati ncccftitate. nemocft iooi
bencmeritus, quifortkmam fibi liiam po(ritfufflamjnare;fempcr ,^3^ ,p.
vagacft» fzpiifini^ ctiamiiidigiibsbeati tantb iniquihs, quanto iui..^<Defi.
LI con-
. K), jd by Google
Zfifk P R O M;ON.T O.RI Mal^ Sp£I.
. ^ . conftanttus. Non cil iginir Nuniinis provicicntia, qua: htiiasoc;
bis, &hominuni curamgcrat, djvcrlbrumq; habcatrationcni mc-
titoruau. Qupd Q nuUa cft Numinis providcneia.y nuUus criam
. D<irt.cft$iftaemm4(iuo itafltni: indiivicfaiaf^lioittUTtponco vnq»,
atttJiihUto^alternn^quoqipojiuttt&atttcoIIaturi, ! ; ^ a>
XXntL. \ V H«c deniqucLpttlehefriaia eff iila ratiocinatiOi .qa« ce^lo^^^
mitc .docit ad Athciftnnou: Sc PrcudoiK>Iii|cos , &.corunu Tobo^
Qttiaam , Voluptuados; qui; vt libcre, ac fine metit, dcMciis Ct 'omni-^
JJgj^' bus poflint imnrergcrc , faciiq fibi petfuadcnu. nttUuoi lerris^*
Abnonim, «^loquc Oe uM. cootincri , aur infpcdlorcm (ccleraaiiaut vindi^'
flim"A- ^^''^^"^ intcrim notnen Chriftianorum, & profitentur f&^
^tintm* dcin cumca:tcris; fcd quibiis accommodari poflit iIlud,quod o»^
Jim Luthcrus dc fuis dixer.it alfcciis" credunt vt fies, vivunt vt^
Vlt^fof'. fics^moriuntur vt fies. Et nmc quotidianus tcftis cl> cxpcricntia»'^
im Ef*fi. quos hujus mundi Voluptjs, & varia:, jugekj^ illcccbrsoccupi-
Tz£^ runt,cummors apparitoradeft,dicmq; dicir, parum fcrio faccr^^
' qu^ad/cliccm abirum lcxchriftianarcquirir. #. - .
XXIII. ^ . Ip.fccgonoyi, qpandam c gyna;cconobiIcmfceminamj,
^.^^ Hoc maxtni^ finioifini capite> <)uod pmnis elns .vita» recundMm^
nMtM' mundilege9>.vnaefletVpIuptas.iicc ooniemelibciabus fuis ce-.
ai.a^^re fta^ eft> o^pta cflc fiibtilantium £icerdbmm (omnla^ quas dcvitc^
ad obitum
alreritt4aB?ernitate,fiammi%6iitfetontmdicerett€< Contlgit, vtj
tkrHkanih faralem dentq^e morl^um incurreret^ iamq< & viri nohlIcsad.oi^^
f iim^ icqaia deciimbeiLtis propf rabanr, & religiofus ad fercndum anlmqe'
auxUinm » fed. nimirum acgt^ afdl&odtlm i^^^d<9firus fuit; &' poft^
quamacccirumhabuitiiaborare omnino multum dcbuir, vt con-:-
Doeetur fcirioncm ab atgra cxtundcret. prcccs quasad lcclulum cx libcl-
eII!pfo*^»- rccitabat,taminfipidx ipfi accidebant, \ r dicerct, plus indcfa-,
bili*igy- ftidij fc capcrc, quim folarii. Vna foemina: trahcnris i;im quafi*
iuec«of«9 animain, fuir querimoni.i , quod ludcrc promorcnon poHct^cum
adftantibuse ptimanobiliratc viris. manus roborc iiio cxhaufia:,
crancncq; fufficicntc» cJiartifoIijs traflandis. rogabar nihilomi-.
imssBgra circumftanccs, vt,quod ipfa facare ampliiis non poflct ,
aUj fupplertnr* octtlor<inc |5ios<chartartim luftt paiberent. Hxc ni:!
mktam .ej^s ifo'£reL.tamiluiiia, qutbus fc ad«remiutemdirpo/iiiL,
J^^los^ti^nfiea cottatni^ycDEo ^recon^iifaretpiC^ilb* yt.ap
a|^^d^i^]Cad,bcatitttdineauidideii Ccrre".hujos argamenti,nui.f
Uff^^fi^^B^^^J^^^^^ eaifi)fiii«.«ttttdtiiju(ni
' Ita-
* ' . . .
Digitized by Google
LilR. tt Parag: XI. ^ 2*7
Ira ficri amat , ncquc alircr apud cos mortalcs, quihus totura XXIV,
*vitac tcmpus cfflirTtir\Tcrvanitatcs,volupistcfqucra;cuIi prxfcntis.
Tandcm, qnando mors ;ubct farcinas colligcrc, incptijs vctcribus
^affucti, prioribusabrorptiilleccbtis,frigide'fcparant ad pium cx
liac vita abitum, & qiiod fupra diAitLuthcrus.- credunt vt fues.vi- ^
vunt vt fHes,moriHfttur vt fues. Qua in rc gratias dcbcnt & Pfcu- jj^bluc6-
•dopol!ticis,& Athcifmo: cx fontitushis tam pulchci v-cniuntca- piuret,mo4
Tialcsaurpisin morrc ofciranrtia, frigidi pro«tcrnitafcconatus, nc- [^]^'"^'^
gligcns falutis promovcnda: cura, diflimulatio facramcntorum,aut
^ttpcrficialis vfurpatio, dcmum nonraro Sc bla^fphcaiiai & dcfpcra-
fio. Qualis illa fuiflc dcfcribitur hominis vnius, patria Florcnti- ^J^^^
ni, profcirioncArhcii hiclaminortalitatcnj dcfcriufiis^paol^ an. hgoi.cbi^
tc obitum fuum, fc commcndavit/<r/^;>/wr/, fiv^DEvs illc, fivc
doemon cflct ; cum hoc cpiphoncmatc : y/// plits foteftyflus Mttfer^t,
Cavctc mali, quibus aut Machiavcllus impius, aut illcccbro- XXV-
fa volupxas, Deum fuum cxtorquct, vtinftiUct Athcifmum. <jct-
tchiccrrordifficultcrin morrc dcfcrrtur: ijfdcm Fcrc fcmpcrvc- Athcifmu
ftigTjs infiftimus mortalcs. nmilesilli vulpcculsqux ciim ad fur- diffteultw
cam duccrctur,fufpcndioluiturarapinasj vltimumadhucplatcam ponit,qui
anfcribus frcqucntcm cupicbat tranfiro. Ita homincs, vctcrcsa- eum ce
mamus vias, ijfdcm nitimur principijsmoricntcs.quibus vivi ai-
ilicvimus. nunquam mali fcminis, bona mcflis cft. Et affirmaro
- .aufim, monftro fimilc cflc, cumquidiu fuit.vixit^J AthcuSo
■^\r ^ ' .cum moritur, pofiti Cnccrc pcrfidia,adfc
fl^t- .w. Xj . DEVAiq; tcdircji.
nuit IB vh*
M.
.. .*
. •• 1
... «
ji» •• • . . :n ." >p ii: ''iir''!».' " ' .• ' ' *'•• •''■''^
1.1» ■ PARA-
Digitized by Google
. PftpMONTOHII MAi.iE SpEI.
: PARAGRAPHVS XIL •
Securitasde Saluce ia quacunque^
; ' FideacReligione^ ^ ... : .
PfeudopoliticoruniDogma;** '
Damnationis pericuto eofdem cam
aiGlfi<^lis fuisi exponit^ quando hiiic
migrandumeft^
Ml4fib{
perfuadec
iMoia cu»
pitt 9ti9»
PiKCt m
tNrpiicf
II.
^rifltr lik
7. ofriv/.
'J Iliil faciliuse(l> quam fibi perruaderectu
P i i2Li. defidieriuiiL r^l amat«» etiam ex ibmnijs ci|d|c
vaticxnia* AbiAfliiieiioRji^econralms Aiiian, qyi^
1^] gcncrcconipcnfatijook^aatpablico (ingularisgr§*
* ^i.T tfftimonio, afficcrct vnum dc aula fun^» pro-
batiflTimx fidci fcrvunij: jam.(Qmniabat, prxfc nulJum altcrum,
magisdc AflUcro mcritum. itaquc i fcipfo Aman pcrfuafus. dc
carpendis rcgijs favoribus.prxvolantc anirao ac lingua.rcfpondir.
Homo,qtiemRex honorarecupU, dehet tndut uejltbns regiis y & imponi
Juper eqnum , qut de felU regis efi , accipere regium diadcma-= fuper
caput fuum ; primta de regtjs princtpibui ac tyrannts teneat eqttum
ejui y &'per pUteam ctvin^psj iMfideHs^eUmet & dicat: Jic honora-
thur, quemeun/f^ voiuerit^xBtiw^rt^,. ^cd qu^m turpitcr ^ pcr-
ibafione propria.eIufili.A^dtAniuif9 ttfnc didicit; quando ipfo
primns ajilae Palatinus,.|latdo€hcuniadforcs palatij. miniftnun»
purpuri^ induere,rcgio^ipoaereequoUedcnrfad.latusire, &ve-
lutin publico triumphit; plauHim fiicfredcbnic; non fine ingen-
ti fuo rubore, apud alientai tam.vilisanimcgloriam. Deniqac
confuHoncmcjusJaqucus cxccpjt,& vltimapacibuli coronls;co«
gitati fcelcris,^ & dctcdtae pcrfidixdignifTlmum proBmiumi poft-
quam contraria omnia fibi pcrfuafiflct vaniffimus homo.
Erquidaliudnos appctimus vnivcrfi qu^m fclicitatcm ? Ita
jam oiim pronunciavit Ariftotclcs $ ilkd ftudem ferjftcuum eji ,
, ' ' : . * . htmt .
LlR. II. PARAC. XII. ' 260
h^nr hfdte^ vftendi cttpidifafe^ irtcenfos ejft omnes. Max imc vcrb ani- Appctimus
mosmorcaliumafficit, folailla, vcri nominis bcatitiido attcrna a- ^"^,'"^^1
pud fupcros, qux fidcdivina, vclut fundamcnto nifitur. Et quia nemxtcrl
hoc tcniporc, fidcs in vat ias. plane contrarias crcdcntium turmas'* , "'«1.
fcfeditFundit j Politicorum doclrinacft, qucmquc in fua fidcj ac Et ajunt
rcligionc, falvari poHc. Sic> quam Arianus» Luthcranus , Caivini- Pfcndopo.
fia, Zvvinglianos dcfidcratcoclcftcm, pcrcnncmqxic futuri fxculi ^"JJjj'^^"*'
gloriam, ;am.ccrtb perfuafus cft, in fua fidc cam fc confccpturum. corum c-*
QiKi inrcr vidco rcnovati SimonisMagi prarftigias, quando Sclc- »'am,infua
ncn farminam, impuri amorisappcndiccm, fccumcircumduxic^. "'"^«ic
^ ' • conlcqiu
Nam,vrIcgoinlibtisRccognitionum,qu>ClcmcntiRomano Pon- pofle.
tificii Martyri,ac S. Pctridifcjpuloadfcribunturjcum in vrbcqua- ^
dam.adfpcclandam SclcncnconfluxiifctpopulLmurtitudo; cafo Rom'j!h.x,
cx rurri contcmplandam dcdit.multiplici quidcm.fcd fi"mili vultu ; rect^m//.
vifacftcnim fpcdatoribus, pcromnes turris fcncftrac, facicm fuam ^'■^
cxponcrc, quafi plurcsramos in codcm trunco, aut lcrnati monftpi Sclene,
rcfcininatacapita. Itaquc ficuc vna tantum cjus fpccics, vcraac cumvario
genuinafuitjitarcliquatcranrfiditiaelarvas, &mcra ocuiorum lu- ^ia/*"
dibria , artificioraagiitprafc^^a» & Simonis^magiftcrio;-! ■ '
Nunquid vcroctiam mali docmonisamafiaeft Harrcfis ? nun- HI^
quid Sclcnc, hoc cft ( fccundum.nominisinrcrprctationcm}luna ? -
caquc varia, mutabilis, inccrta,& nunquam fibi ipfi conftans ? Qms
ncfciat, faepc candcm fibi contradixiflc hacrcfin, & cjufdcm fabrum
haercfiarcham ? quisnon vidcatLuthcri ac.Calvini dogmata,idia- unago». i
mcrrooppofita,continuum movcrcbcllum', vr partcsin contraria
ftudiaabrcpia, fc inviccmanatheraatc fcrianr, qui vcrbo, quaca-
lamo? Ectamcn tam fimilcm vultum aflfihgunr Pfcudopolitici di-
vcrfifiimis harrcfibus, vr afl\rcrcaudcanr,vnumqucmqac mortali--
um in fidcfuafalvari ; fivc fcnriatcum Luthcro, fivccum Calvino, '
/ivcctiamdcniquc curo Papa : modo fit tindus fjcro baptifino , fi- .c* ,
dcm in Chriftum, ac Symbolum Apoftblorum tcncat. Et nc vi-
dcantur ludificandishominibus,cxcogitarc/i/-<»/>^;r/,cr//r/f»/.«/4/- ^/3*« ,
ySs/. ftabiliunraflcrtioncm fuam, illo Salvatoris vcrbo : vtomnu^ui i^.
credit in ipfrm, non percMt.fed habeat vitam ^tejrnam. Tu m d c i nde^
hoc S. Auguftini tcftimonio: Apoftoii ccrtam regulnm fdei tradtdc- ^ ^fg^Jf»
THntjquam fecundum numerum Apojioiorum ^ duodecim fcntentijs compre. ■^Jj^^J^V
henfam, /ymbolumvocaDerunt Igitur, qui poft baptifma in Chriftum
crcdit, & fymbolum Apoftolicum, vclutecrtanvfidci rcgulam am-
plcditur,cujufcumquc fitdcmura rcligionis, ncccIFc cft vt coclo »
eiao^i _ L I 3 ^ adfcti-
Digitized by v^jou^le
Tkomonjoku Malje Sveu
adfcribatun toPoIitici h^his acvi , fccifrtratc falsi bcatinidf nli*
futurac, &aniorc bani astcmi, dcfidccio^ac pcrfuafi, plaufibiMu^
_ quiui veriusconcludunt. . j
Habcntctiam dogmatis fui cvcrforcm D- Paulum , <jui vttoci
W ^^^'^"'^^"^"^^""f"focrrori,tamfcri6 Epfacfijsaircvcravit: /W
^'f' aTp'^* i'««w^^//>4,qu»fi diccrcr; ficut in hbt afpti
Vhiroia '^"'"^"^^^'^^«^^««fivnusatqucvniciis I>cus y omhiiirti ddi
fide, & noa """^"^^'^«ii^nprcmus dominaror ; ncq, aiius baprilhius ftd raiurcJil
pktibus ttccclUrms^prasrcrvnumillumAChrifto inftitiitnmr ita^fWritcti
fidvii ho- "'^» vnica, ad bcatirudincm Chriftianos pcrdueiti> El»
min«,a- ^^*™ o'>»« doar^na, apud maiorci nofiros, primos lcchCne
Sdoftri- J' '^*^'''' fccc^afair, vtclfcnr /oco tcircr* vcfba illa aponoli^
ca. Kfw Dcwuttm^ v/tajides yVHum bapttfiuA. qucmftdmoduin apnd
£t^hocpri- i urcasfcntcntiaifta: VHiueJi DeM,&Aidhom£t4:oHfilUrtmejtt. '9A^l
chrX^. |"o^2ntaaa S. Cicilixj cum hasc Virgo ValcrianMm-hrfbercf^ttobii
norum ^cr- J»»"nium fponfum,ncqucci nubcrc vcllct,priufqu4m Dco & Cfari*
ftr^^occr. ftoanobfcquium fidci Chrifiianar, manusfuas darct; tandcm poft
^^!??''"^'" ad S. Vrbanuro Pojiti/iccm mififlc , pro
'^£^1%. ^^'Pf^"*^°"^®g<^f^crationis lavacro in baptifmatisfonrc: vifilm au-
tcm ruma Valcriano, fcncm canitie vcncrahdum Vrbano afiiftc-
rc^ hanc vcJtiu Chriftianorum tcircram,4itcrisdcfcriptdmaurc5<'
prxfcrrc : Dominua, vrui fides, vmm hdpttfind. »
C"'" 'g^tur vnivc^fiisorbis Chriftianas, in divcrfiflSmas iamj
Pfgoint«r orbicritfcaasj jttftifl^jmacftdubitandirario^quactiamiftrcrH^mncs',
i^-li^vni. ''^"*^'^*^'afic,&vnicaadralutc4nncccflariafidcsacRcligio. Itaqs
«"«qne in tantCim Tutc« 6c Juda;i,ff d ctiaro Ha;rctici quicumqucrcncn-
fir&rcf* ■^^^''^''''^^^«^^^^sinCarhoIicatcclcfia ( vtpotc.cu>us Rcligio anri-
gione a'd <l"iftimam in tcr Chdftianos poflc flloncm habet ^^on-fulcrc, & do
Cilutcm rcbus,articulilquc fidciconfcrrc, parari vcritatcm amplcfti, H Ac.
^ui>crc* gitimis modis acccpcrin>t. Quod fi non faciunt , fcd mcntcm ab
hujulmodi rara falutariftudio,conatu<jucavcrtunt,fivcodiofidH
-Carholica , fivc alia cx caufa, fietpfios ( Lcflij vcrba adfcro ) f^ddit$A
^r/tmDeoinexcufidbiUs. Ercaufam adjungitfcqucntcm. tdnti entm
J?*/"' rtitmenti eft rugotium Religiortis & fialutts, i// omnihtta Alijs rehtsi Antepom ,
e!yf^*' & fiummo ftudio, cum ju/ta ratio duhitandi ingeriturtdcheAt pei^eftigAri,
**'/W*ji,. ' tiutfrrft tn remotM rrgtonts efiet Aheundum.
VI, • Ncquc obftat privatum tibi rpiriruin diccrc , qubd rcftc fcn-
tias.cum fcds tux crcdis. nam fub hoc pallio nihil proficcrc fc^a.
<£ios» indc patot ^ ^uia intcr divcififlimas fadiones dc hxrcfcs , fia«
gulis
Digitized by Google
IL. PAa^Ob iXrldL ^
guli$r* fua qiioquo reiircnria^ certa», eff, arquc cvldcns* , tcfti- Spjthu$. .
xnonio piivati Ipiritiis, qui fingulos intcrius dc pura, pura vcrira- probji^j*
tcdoccat. £r quibusm'anifc(lumeil, rpirituaiillum,quemiotc- fidcm&rei
, miiS (cnduift» noa eflc fpiritixtn Dci, c^toib^xonjties » intcr quasr* ''^/^."'7*
«anta niMciflaoniiii dogmatwn «0; drflenfio. bujiH fpkituflr cellinio^ ^1,^., ai*"^
^ia9i«qii^ftiitkiiC9 iadcnc; fiKqiiauoc,eDdeiiijMircrriidliMticii» concrariiw
litfplOriiiiili>epBgn«tttifauK|nitntBc. : Cj|iii<rgorf>irit«tUIo> ^
acqiia<|«itei^tjStii^iPii6naiBy af<iotoVdriiMb-.tqi«iacpiitflttiit *
doccre, &rfilfttip(badMK£uniion poteft ) coRvincitui 'cffe i)riti^ttf^
£Ufitati».&en»ris»dcquoA|>oftolu&v3ticiwuicii mote dixiti: ttu f^^jf^
I>ccipiuntcrgomali Politici,& cfccipiunturgravitcr.quando VII^'
aiunr, vnumqucraciuc mortalium in fna lidc, qiialis qnalis ifla fue- SoliEcd«-
rit. falutcm confcqui poflc. Fgo antcm prorfus contrarium aflc- jicy vcrim
ro, affirmoquc j ncmmcm vnum intcrhomiwo^, cxtta Ecclcfiamj fidcmac
Gatholicam,(cuifoli v cra fidcs, tcligioq, allii^atacft ) Cilvari, fcr*
Variquc ^oSk. Quflc fnit totius vcncraiida: jam oUmaoiiquitatiT^ ti\c\ ss. ..
xoccptifrimAdo^ciaa^cuju» me^inieS; Fui^cniius, duaftccunanct Pacram cft
fiiiiiiiiliPlliillilirihmi» 1ii f€iMuSifmjfmteiMm6.&mamtm0 MU ^'''^
dttr^mmimmsi^i pdrdtm^MMt&m^gdii^m* BtfUilbiiiftTiib ^SSitm, *
dc Hi»ctico & SchiroMikoJCfllta formali tcr tal ibuj iHACloqQnntia
in iciMliido^i, & quos pertinax ouditia fiecitobftii^uoi^ bsc mc-
tnocafida attcxit. rirmiffime tem-t & mnB»HWr.dubites ^ qnemWM ^^ifZ!'^^
HdreticumfveSehiJtntticum» in mmint^ Fdtrif^ & Filt/ , &'S^iri$ut
fancii hMftizAtttm j Ji Ecclefu Cathol:ca ncn fnerit eggregAtm ; • quantas-
cumque eUemofjndi fecerit ; etftpro Chrtjht nomine etiam Jitngutnem Ju^
dtrit , nuUatentt^ ptffe fxhxri. Omni enim homini , qm Exclefid Catljoi^ ■
liem t^tt tenet vnitatem» ne^ hapttfmt4Ji ne^ eleemojjntiy quMmlibet coi.
fj(ofii ittq^mrsfro Ciri/ti uomifte fifitftu, frojkere fotertt ad falw '\ ' ^ :\
tem, qmm^ M^M^lm^rit»., vei Jehifimtim pra^lfitde perf^erat \
^ dmi$0imiHm^^ ^~pla<: s.AugMfi.
wi^^.tw^mitmeii^ iSuMlJ, Alieptem cdftami
tmmemem, imlm ilMmmt tmt^^idM fi^Utmvm^r-h^^lUiy
ifliM; fift^Hi^m miHitniltm » .M^ ^ptffumm iieitimmt.? imlm
t0m^tfitn ; /^atientem,' ffie0mf, nuAm mMueiM' ijii
mikwmt^^Jtwm r jns^' 4^':fii .bmie^mmti . . M& m^uc^ iii^
-u: * hium
Digitized by Googlt:
t7t PlLOliONTORlI MAXjB^PEI.
dubmmeJi.^rQfur hafihmtqu^htretiem eji, regmm Dei xbm popJ[k*
rum, ' '
VUL QLiiavcr6( quxhujusixculie(lmircria)magna Rctigiofioiil
iuccrcvit varictas,& qudd Hcbr«t olim de faoo fuo Icfofbtyaiii
. claniabant ; ttmfhm SimmkNmftbmDmiumi, tfmfkmUmmmeJt id
cmnes iu»efiarcliB» ac pfttfcttiaiiioc «▼oaflcveiaiir Lwheniv' di
' Calniinfc iiiaB qnifiiaii» Ecclcfiam ». eflcgcniriiiiQi Cliiiftl ficcle^
* fiam I opefs pretinm diUi «^nftua&iibus tn taata opinioMinm di*
terfitatc» praclacerc facem, atquc ccrtlsargnmentis-oftendefieyiMU
lamaliamTcr^cfleChxiftiEccleiiamikciigioncrnqae, prcilsrCa<^
tholicaiD>ilORianam»hocUc4ueextantem, & i S. Pctro >atq; Ap^
KtDroha- ftolis>corumquclrgitimis rucccflToribus.hucufquepropagatamj. ■•
tttrexipni Etquidem loco fundamcnri pracmitto. Chriftum non tanrumj
mfE^Ve" ^*^" Fidclium communitarcm, fub nominc fuo in tcrrir*
fi»,aChri- crexiiTc; fcdctiam pcrpcruam eflc voluiflc, qux fcad fincmhuiur'
flofupra mundicxrcnderct;&ex milirantctandcm tranfirct in triumphan-
^i"itatir tem.fclicipermutatione. Quoniamaurcm Chriftifidclcs, adco-
^uc^P^^^^^o^^^i^At^^ccl^^i^'^'^'^^'^^ cratincccflcfuit,caput ci
vifibileftrciiccrcfcttVicariumaliquemfiinm •» poftquam perglo*
riofam in coelafalccQfionem, e j aanobital|»cdabilif pneientta^fidi*
fi«far« <radaiait. NamqaiaiuxtaAfraftotum: €fmnh«rtfieeffi^bi\^
\u . mmentts hnmans five cnriofitatcm, fi ve infiabilitaccm > novas is
fi€icopiiiationes,dtd>ia,€ontrovediasiiaici i dcbuit omninb ali-
qi^k ChrJito ftatuj, qni vkcsluasiamalyientis, cum fubordinara
potcftatCifapplerct; dubiofiiae,jaiit errantes , in vetigioDC ,'aefidei
articalisanteicret; 8c receasexcogirata dogmata vel iej|c<Kt, vet
approbarctcredcnda. Isautcm fuit Pctrus ApofloIus,cui faEpiur*
Dominusoves.agnofquefuospafcendos commcndavit. Dcniquc
8cillud velut fuprcmxvolunratisfua:Iuculcnrum rcddidittcftimo-
nium: tues Petri^s^ dr fiper hanc pctramy ttdtficxho Ecclefitm meam,
Quibusvcrbisfupracastcros Apoftolos, primatumacccpit Pctrusr*?
4^^^^' ^efte Lconc M. Pontifice,-cum ait j Jpofiolo fetro fuprg. eAteros^fofi
Tej^rUcUl^eSfoVtliidmimcieurAeommendAtHr. £t S. Cyprianus.- /r#*
%SfIt ^ imit^ «r# 'vmCkr^i BteleJUr&<MhedrMf»mmmiJhtmr%
£t'cuj;^ ftilicet MagiftfayenmtiStdoMx laaommin fideattknlofum^
dez conttovetfiatam.
DC. . Seqaitaf1iiiic»noafiitisefli^qaodiMimtmatlJPoliticl;t<«e«
dere in Ciififtam» dc tenne fy mbolnm AfioAotiCttm ; fed omne in>
fiipccidcicdciidamcire»q,aod5. PetfOSf ciaf^tteScclefia» aatlam
LiB. II. Par AC. Xn. . 27?
propofiiit, autdcinccps proponct, tanquam fidcidogma. Sicutc- Adralutc»
nimChriftus,itacxhumanitatc & Divihitatci baptifmus vcrbcjus i^fj^^rc
fic cx matcria ccrtaac forma intcgratur, vt qui ncgct altcrum dc fymbuinm
Chrifto, inBaptifmoaltcrumtolIat, & Chriftum, &Baptifmum_. Apoiiolo-
cvcrtat.itaparitcr ndcsvnaad falutcm ncccnaria. cx fuis articulis quMquia
tam intcgrc componitur, vtquivnum cum pcrtinacia ncgavcrit, ^"'^'jj^
totampcnitusfidcmtoliat,jamquccxfidcli cvadat infidclis. Si- 11°^°^^
milccft in raandatisdivinis; in quorum vno folo ( puta gtavi ^fi fideido-
of^cndAthotno, fallffs eff omntum reu/, fccundum lacobi Apoftoli S""**
pronunciatum; quin ctiam totam juftitiam pcrdit, tamctfi rcliqua i4<ti.i,io*
prarccpta adamulVim fcrvct. quia fcilicctlcgislatorcm ipfum>qui
totamlcgcm tu]it,contcmptuihabct,nonobcdiendoinomnibus.
Ncqucalitcr, qui vnumfidci articulumpcrtinacitcrncgat.cftoca:-
tcrisaflcnfum pra:bcat;&totiusTcus cftrcligionis, &cumiIIato-
tam fidcm amittit, quiacjus au£loremcontcmnit. Cimi cnim fit
cadcmprima&fuprcma Vcritas, quxvnivcrfa fidci capita rcvcla- ^^jl^"
vit, 6c pcr Ecclcfiam Chrifti, fponfam fuam , columnam quo^ Acjir» **
mAmentnm verttAtis y crcdcndapropofuit;quiarticulumvnumcum
obftinationccxcludit, nolcns Ecclcfix tcftimonio acquicfccro: ^nculuoir
hoc ipfo primac Vcritatis, cujns Ecclcfia cft prscoatquc intcrprcs, fidci cum
floccipcndiiauthoritatcm,totaq;adco divina, ad falutcm ncccf- obUmatio.
faria fidc.fc ipfum cxuit.Etquamquam)aact,alia omnia.ocprmci- jotam fi-
palia fcRc!igionis,Ecclcfixq;dogmatatcncrc,fidcs tamcnca non dcmamic-
divinacft , quae foli authorirati divinac innititur; fcdduntaxathu-
mana.ad falutcm invtilis; quiaprivatohominis judicio fulcitur,
prxfumcntis difponcrc, circa crcdcndamyftcria. . ^
Scdquoniam5cS. Pctrushomofuitmortalitatifubjcdus, nc
cum ipfo mtcrirct xMonarchicum Ecclcfia: rcgimcn,ncccflc cratPc- Ron,an«
tro fiicccdcrcalrcrum, &: huic tcrtium ;dcniq; fic continuata fcm- Ecclcfi*.
pcrfcrio.ad nos vfqucpcrducla cft Pontificum fucccfllo. Dicct JjJJ^fu^l
advcrfarius, Romtnam Ecclcfiam , fniflcolim Pctri Ecclcfiam.pri- jatx, &
mis fcilicct Chriftianorum fxculis,- jam non cflc amplius,poftquam poftcriorl-
dcfcivita prmia ndc, atquc m crrorcs varios lapia clt. bca ilta cr- adultcra-
futircnon poflunt finc gravi injuria Chrifti, qui cxcrre promifit tx.rcfu- ^
Pcrro, de Ecclcfia fupcr ipfum fundanda(ncmpc primitiva illa,qux
Romana fuit) port£ inferinon pr£vaUbunt adverstis eam. prxvaluif ncs.
' fcnt autcmquammaximc, fifalrts in fidc dogmatibus contamina- ^'"'Lj^*
ta fuifletL». Facir ctiam aflcrtio ifta ad vcffarij, vim altcri promif- '^' ^
fioni divinx, vt cum Dominus jamad coelos afccnfutus, dc Spiritu
Mm * - Sando
ZZ^- Prqmontorii Mal^ Sp£i-
MMuk ui SanAo.Apofto!is dixit.*/ iAiero- wtkimeBm ^dv^u thmtit^,yt^»
«•7* >3* fBjkiUeSftriim veriiMtti deeelttt V9S emnem verttsiem, In qoa (cnteo^
tia T6 VOS, eytcndj. debet necellari6 ad ruccefTores Pctri,alio»
xnm<isApol]koIoruni,in vifiluUncnipificclefia* ad quam lempec
recurruscnedcbuitin fidcicontroverfi/s. Qnod magisconfirniat '
Mjuth.iZ* illaSalvatorisaileveratio: & eeee egt vebijimm fim pmmibm dJel/i»^
vjff ed^conjummetionem ftcnli\ vriquc non corpocis, neqnc foluoi
panii{-,aut divina: prxfcn ri;i natiirajj fcd pcr afllftcntiam-» Spiritus randi||.
Romana qui Apoftolos & Hiccf Qbrcs corum , inEcclclia fupra Pctriim c-
elcfla.falva Tcdla, in vcra fidc .ic Rcligionc conrcrvariirus cnVr, vlquc-j ad
femperin niundi inrcririim. Vr proindc alrcriirrum fit ncccflarium , aut Ro-
J*?^'?.* manani Ecclcfiam , qua; ctiamnum habcr a Pctro fucccflloncin:
autnon falvam, lanamqLic in dodrina lUbfiftt rc, autvcrba artcrns Vcri*
tatis, tflc faJfa-.. Pacrotinantur^ infupcji. Romanac (qiia: ho-
ritatisvcr- dicquo fupcicft ) Ecclcfiae , gcnuinac illac, vcrjc fidci acRcli»
\t*' gionis Nors, qaamm plures advdniks Calvini & Lutlicri crro^
' xcSfjCollegitLefljnsiCgoaliquas breviter delibabo» . ^
XI. . £ftigitur prima vccflB Rciigionis MQtt* PcRFScrio Vi!^
signunt I. ft^. tAm finis pracipnus religionic ,ell« menfies hominnnu
^mL^" infimis 5c tcmporalibus abduccre ad c«eleftiart«terna<iue; qnod'
verc^coiK. qnidem fok pcrfc^fiimi iacit ReligioCathoJica,dunufiiadecjt
fiflktnex.. tantum abftinere ivoluptatibus- camis* vitxcjuc illeccbcisi.
fel^V, fcd etiam honore» cum divitijs ipctncfOf . & vtrifqtte proptec^
adqittm.^ Chriftum, gcncrosS animofitatc rcnunciarc; quin &varriseor-
cjns^Bctt. porum afflidionibus, carncm ancillam , fubi)ccrc hcro fpiritui.
Sunt criam innumcri in ecclcfia Catholica^ quibus olim fuavc
fuit, amorc Dcifui, ficulo nuncium rcmittcre , & murarc cum
Rcperitiir folirudinc publicos applaufus, cum fpcluncis prima fubfellia»,,
l?i?nr*& ^"'^ ^-^^^ purpuram, cum inopia abundantiam , cum afpcriratc
Eccicra dclicias. Et hxc omaia conformitcrdo^lxiox Chrifti , qui tar
Otbivlfaa/ mcrfi paupcrtatem,caftimonianL>, vitam.c«iibem, fimiliaquci
alia, hnmansB infirmitati.afdua virtutis ftudia* non impcraviof
ibafit tamcn».nuftntr4ue pr(rmijs.invitav|t cxcmpli fiiiimitt/
tOfCS*.
Xn.* Qsi^ v^'^ Ltttherana Cal vin iana Rel^io^^ iic cnim Hceau
eompcl larcf an •paria.docet ian^tati ptomovcnd« adindaentaa?
Serafl?' «orpufculimaccrationcm, tctrcAo«im & voluptatum , fponu-
3iit calvi. neuro-pie&fiidicntisanimicontcmpmm^ minimegenrium. hinc
■Mo* .jcjnnini&yflifiaAtiUadicioncai.humaiiam.» qiii.£Xetts fruilra colv
turj
Digitized by Googlc
£iB. IJ. Parac. XIL r7S
tur; abftincnriam carniiim , fupcrftitioncm; vora monaftica, jm- LmtUrm
-pict.ircn),caftitari>obrcrvanriain,impo(ribilitarcm; vtaiirhorcLu'-
thcro, ram ncccllarium fit rci vxoriac darc opcram, quam cfui, po-
tui, fomno. Nccdiiikilccftpcrruadcrchasc talia^rucntibus incor- Qniaab
«uptclamnaturxmorcalibus. Ncmo cnim inccrLothcri, CaJW« ""jjjjj^
aiiiQeairedasrepertccur» qui vcl jcjunijsie iBiilt6mafllligat, vcl cv^ngciica
|>crpetac iibi continentitt lcgcm dicao« ycl repndlatts ^iculta- conniia;
tibus» Chriftttm paupcrem armttletor* Neque Coltum exlmiam *^perib^."
jilamlandimoniamaverraiitor, fed etiam omnc ftQdlnm bono-
tum opcrum; !fic dodi k maglftrlt ibis,nimlnuiu^ hominem ifu ^*'^^;^
•tmmUm Jmi tferihm pfccArc^t jMm^uhoc feetHmm tfedenttbds non fOtr^t^
impntetm'^ ItetiLs^, hominem per omttUfod honM opfrdLa y nHttl-sfud
DEt^M mereri, nihilo Jieri iffi grttiorem^^ nthtlo jtijiiorem^^ ni^
•hil Mmpliits prdmij habtturuntj» ; ffve plurims-> , five panc/L^ , five^ $ 4. ^c.
nuUA botu oferjL» fecerit % foismfidem Mfud Dek m dfttmMri & cor9^ i^Aji*'
Qua d c rc fic affi r m a r L n rh cru s. ha vides, quam dives Jit homo 1 4*
•Chrifttani*S'^ five baptiSiatttSy qui i iiam volens, non poteft perdere falutem ' XIII.
fiamt^uanttjcun^ peccatiis; n ft noitt credere, NuUaenim peccatapoffunt
•eumiumnarey ntji folu imredulism. cdlteruomnid^fi eredat, itel ftet fdet cm^
itL» promijfioitem tUvittJHkt m tnomeittt abforbentmr fer eutdem fideni, diUfti/l
tjuls autem non Intell igat, pcr hanc dodriaam % CNnnem booomm
openim indoftriamextlngtti. Si enlm iotlngttllf eft labes peccatl,
ifi nihil habeant vcilkatis, mtrlti-vdi^rttmli ; fl iblafides fiifficit nb rmoi.
ad ialotenus cur fortnnasnoftras cxpendatnus in rubventioncsr' tditurm
1paupcrum_s> curvoluntarijs ^ruciatlblis corpori faciamus scgr^f lolafidc
COT vicsBruavioriscommodadcfcramas} cnr aliquid boni opcris
prxftemus ? Ajunt Advcrfarij,D£ v m rcquircrc bonaopcra in tcfti- oSt ftaa*
monium fidci, fcu vr fidci figna_,.' Scdncmpchoccolorc vtuntur, fijaliqMi»
ncpopulo vidcanturomnia pcnitusbonaopcra climinarc. Tum Jf"*^]!^/*
dcindc; an Dcus cxigit bona opcra, vt in fidci fignum & tcftimoniu adfaJuti^
pccccmus? Nam cx Luthcri fcntcntia, proprijfq; cjus vcrbis : Jnjiui ^****»»^»
tn omnibono opere feccat. Et rurfus. opns bonum-, inquir, optime fa- l^nm^*
ilum^ veniale peecsttnn eB, ficundum mifericordiam De t ; fed morta- "» -^^^r/*
1e peecatnm, fecmtiilimptBemm, Similia planc tradit Calvinusr'
locis plurlbus. Vbiobierva;fio«t opera qosi dicantttr raalaiapet* .^.«3s.
tam malitiam contiacnttit» a&his PfendoDoaorlbaSibonls eilam J'^;"^'*
'Jttftorum opcribus, trlbai malitlam occulum, proptetc6cttpi(cea-
Digitized by Google
»76 pROMONTORllM.AI.JI Spkl.
nialiainfidclibus, quia proprcr Chridi farisfa^ioncmyOEys illis
non iaiputat,fcd condonat. .Vndc apparct ftudium bonoium ope-
xnm» non efic fjgnum fidei fpecialis» de qiuipfi loqnuncur > & ciu
vimomnemattriboant; lcdfideiCatlioiicfl^qacdocetfidem fo-
lam^non fiiffictre ad fiUuttm, infiiper ctiam neceflaria efle opcra^
Yit« ternc meritoria^
XIV. $ecandavcteReItgtonisNotaeft»pRiECLysio LtcENrTi«
IdelsiRe^ P£cc ANOVM. Qaemadmodum cnim Religio, quot ex D f. o
ligionii ~ eft> homintim animof excitare debetad vit« Chri^iana; pcrfc&io^
vcrccft.fi ncm, bonommqueopcrum excrcittum, ita paritcrncccflTccft, vt k
wpnrciu» pcccatisabftcrrcatj hoc autcm fola facitRciigio Catholica, ruin
datorad pcr facranicntiim pccaircnria:, quoddi/ficulrarc Ciik, mulrosabftra-
EcciSm». ^^^^ ^^S'tOs; tiim pcrdodrinam dc farisfadiono, pJirgatorio &
infcrno. ciim oftcnditrcmifsa culpa mortali, rcmancrc plcrumc^;
Seperinir obligationcm pana: rcmporalis; quamnifiin hac vita rcdcmcris,
«pu^ Rcli- lucndamdcfcrcsmalrcram. Itcm,ada:tccnam damnationcm, nit*
|Mmenft ficcrc vnicum lcthalc pcccatum, nift antcmottcmpornitencia vc«
^oj^^^m. i^<lelctimi fiierit;nequc fine hac, quidquam prodefiTe fidenu. Ac^
ccdit qa6d Catiioiica Rcligio, conformitevilripturaK ac SS. Patri»
bui,nolitliominesicctttoscfle fiilutisfiis^fcdicropcr timidos,ib-
vinraun' ^^'^^ vigiles> iMnis operibtts intentot i nc ailqnando vel tcnta-
wtLatfae. tionifuccttmbant» velimpiatatimortcfiibitlopprimantttiL. Ifto»
ranam, ob ifinihilprcftarCalvinjanaaatLttthcnna rcligio, qttinpotittsom-
PMM^ nc m D £ 1 timo rcm cxcutiunt, 5b per vtcamqttc janttam» antlcam
XV. pofiicam , qasvis icctcra admittunt.
c^in.in. I, Qnja tollunt confcfnoniLj Sacramcntum, ipfamq,- poeni-
tcntiac virtutcm,rcu do!orcmdcprartcritis;quem Catholici, vtnc-
imfle^Jm ccfrarium fcmpct in facramcnro Poenircntia: includlmus. .2. Quja
4^A«.{. ncgant SatisfAcf i(mis Necejjlutem, dtct^ntj^ eam rediir;clare m fatisfaCiio-
'^Ji lih. ftii^^^^'fl'^ u/jurinrfi ; quafi vcrb proptcrea Chrifti larisfadio non fit^
1mjt4t.cS' fufticicns, fi noftraaliquid valctcxcjusprctio. 3. quiancgant /'«r-
fls^ im' Similitcr,ji»ir renMurt vUtmMg»thitetn fmiutemforsUtrtmifiteiiU
0ffert A. 5 . f mper emm emm eiU^remittimmm-feiumh 4.-Quia doccnt* fi»
^.Sm. ^ fi^ fifficere *d remiffiomem ommueidfd&feenM , nee ttitd emmwe
.}.r.4. retpuru 5. quia adimiint tikerttuam sriftrf, & deeent emnis imevit^h
JM»^> /ffcefitMte Jferii hotminem^inn peffe vim fim homm fiieere» mt mi^
antem inlmmanis aAionibus nulla eft lihf rtas, icd m era ne- ,
0mjfif.e.iu ceflita^ &ullaqno4aecritptopti^ colpa»nttUapocfla»nttIiusinfiEi* *
**3*^*^. ausi
Digitized by Google
L.iB. 11. Parag. XII. 277
OUS;nifiDEVM velimusargiierccrudclitaris. Qu,is crgonolitcor- Lmther.im
dis fui libidincs fcqui? 6. quia tt^5\it\Xtomnia hommum operay tammaU J^J'/*'''
quam hons» ab aterno ejfc a Deo prxdefimta, & vt in tempore fiant volun- imfi$t'c.]6,
tates hominum , ad omnia illaaDLO incltnarit invitari, incitarit /mpeHit ^ 8-
determinAri, Si vcro omnia in nobis operatur De v s, non cft quod c^ltjtjT^
concmurmala vitarcautcorum timcamus vltioncm. Devs cnim ii/it.f.ij,
cjus non cfl: vltor, cujuseftaudtor; neque ctiamid punircpotcft, ^^ a^/*.
quodipfcinobisfieri vult, &facitvtfacianius. nifi itcrum D e o
('quxabcolongiftlmeabcft) tyrannidcm impingcrc vclimus. XVL
Suntaliaduoargumcnra^quibus Lutherus cumCalvino, li- Lmth.ferm,
ccntiam fcelcruminvehuntintermortalcs. Altcrum fumitur cx ^'Meyfi
Dccalogo,aquoobfervando.'cque abfoluit Chrifti fidcles Lutbe- '^jcJlttf*
rus, atqjalcgibuscercmonialibus & judicialibus. Sicut crgo cx '»<^-/».io.
hujus magiftri fcntcntia non tcncoradmittcrc circnmcifionem,c- f]^"^^,-^
dcrc agnum pafchalcm, fabbata colcrcaliantqiimplerc lcgcm cc- rccicnim a
rcmonialcm, ira ncc moralcm fcu DccaIogum_». Si autcm folutus l-"thcro &
fum^i Dccalogo, quidmihi non liccat ? ncmpconTnrafaccrccon- inuc&2i
traria prxccptiscjus. Sicut ca poffum faccrcjqux rcpugnanrlcgi qniane-
ccrcmoniali. Et quanquam Calvinus candcm dc Dccalogcdo- jfjj"
drinam non tradatapcrtc> latis tamca cam infi^nuat, cum aftirmat icrvari
legem De /, et/am fanfiu ejfe impofftbilem, Si aurcm cft impoftibilis > ^°^)^
crgo nonobliganncmocnimad impoffibilcobligatpr. iMfiit.c^!
AltcrumargumcntunTaccipiuntcxfidc, vtcum ajunt: omttes
qui hahent veram fidcmy effe pradeftwator, & id firmijfime debere credc- X VL
re. Quod fi verum cft, ncmo corum aflccla mctucrc dcbct,nc (a*
lutccxcidar, vt ingchcnnam dctrudatnr; quiafrrzdcftinatio De i ^.s.j.w,
cftcfHcax, & immutabilis Eft ctiamillud fpccialc promovendae
impictatismomcntum, cum a(fcrunrhomrncm pcr (blam fidcmj Ncgante-
fpccialcm, clTc juftum coram D e o , abfquc.vllis^bonisopcribus; tiamuiinm
nequc illisqui fidcm hanch.ibcnr, vllum ncccatum imputari. nul-
, ■ • I r / I II' j rt p«ccatuin
lum etiam m mundo, nijt folam incraduut.item peceatum ejje, & Jolos efle,quod
incredidos damnandos\ eumautem qut ftdem rctinet y damnari non pojfe, homincm
Qua: dodrinafcquitur ex illo corundcm princfpio, quo ftatuunt p?rterlN-
folamfidcm fpccialcm elTc caufam juftificationis,- hoceft,homi- credvii-
ncm cflc juftum coramD e o, idco folum,qu6dfirmitercrcdic,
Chriftum plcnc fatisfcciftc praipfius pcccatis. pcrRanc fiquidcm iert.chrtft.
fidcmjpfiapplicari Chrifti fatisfadioncm, cjufqj ficri quafrpro- ^^*'' ^*'
priam; itavtperillam juftus rcputcturcoramr\Eo,ctiamfi volun- ^iyf*l
tasintcriusiion mutetur. itaqj mancntc hac fidc, nullum illipcc-
Mm 3 catum
Digitized by Google
f7S f ROif0N7ORIlMAL£ SpEI«
^ caillin noccTc potcft, quia manct^in iuftitia Chrifti, camquc pcr-,
porti & a' ^^^*" tcnct firmiter. Hacdo^rina polita, adicus omnibus apcritur
perti ji. flagiri js. dt fais enuDiniilta ▼imtida eft aetucnda, cCim Dcus illa^
ooDfMc imputct ad cttlpaffl , propter fatisiaftioiicin Ciirlfti>noMs<pafi
Ib rnnnc ftdcoi commanicatani. An veib poteft Adief rmus majori Iftcenti»
fcciitf) ad^candaxmviamftemere» ^tUmkrctdia Latheri dc Caiviafr
dogoiataj? . . <
sf nllin TcrtiaNota vcrx Rcligionis eft, SANcTtr a s Cvi.TOitv«
fidclTRel ^ DocroRVii. quia cnim cum pravaRcIigioncnonpotefteon-;
Jigioi.u vc* fiftcrcvcra fanditasi hinc illaRcii^ocritfanda& gcnuina-„in-, .
qua phirimi vixcrunt fanaitatc ^onfpicui. Scd talis cftRcIigio
«e^cm* Carholica, in qua oiim vixerunr Antonius^ Magnus^, Hiiarius >
bconin Arhanafius,GrcgoriusNa2ianzcnusr^, Bafilius, Auguftimis, Hic-
ronymus, Chryfoiionuis, Bcrnardus, Dominicus, Francifcus, a-
jJjPJ'", iiiquc, ^nmium confcflflonc fan£lilfimi, 6c Romana: Carholicarad-
in*EccJcfia tumquiacjus fidcm profcffi fiint,&; candcm paritcrpro-
Catholica, pagaruntitum quiafcrcomncs Monachi fucrc, & votis obflridi,
adUliai* '**<^*'3fticam vitam coluexc, cjufquc colcnd* rcgulas prxfcripscrc.
n«. quiscFedat Dcom viros tam innoccntcs , tam ftii, & reiiim ter*'
reaanim de^ideates , tam ftadioibs di vlnar glorlse > tam aMleatM
Huminisamatoces» toti)(caKs permififle^decipi in ncgocio lteli«
gioats,adeo4i damnan, cikili^iie vcol £de. fit impoflibile pf acc;ra
. Deo; & vel maxime» poft(|uam nihil illi ex fiu parte prctcKmiic*
runt,adimpetranda &lati neccflaria. Inqua marcria, vcrifsima cft
II. Chrifti promiiMo: «mm» fuf<$i$,Mtijit,&-fUfkat$t mutifit/jr
fidfaBt4 Mferietur.
XIX. IamfiLurhcrum&Calvintim,novannnvta;nnt rcHgionum
Noo Lu. architcdos,vcI faltcra vctcrisrcftauratorcs. ir.fpiccrc vclimusinon
Calvini*" tantum nihil fupra vulgushabucruntin pictaic, fcd criam maximis
«3.<farum- vitijs obnoxij fucrunt. Ccrtc,cum qujedam indulgcntia: pcr Gcr-
eeftit'^'^*' «^a"»a™ c^flcntprorauigandK,idq; munus dclatum fuiflctPP. Do-
Tum qtiia minicanis,non vtpritis,famili« S. Auguftini. cujusmcmbrum crat
Lmhcrus, Luthcrus, tantopcrc cum vfsit,fuuai Ordincra pcitranfitum cftc,
«n°i'<l'uVa"r* vt primum contra indulgcntias,tum alia fidci<:apita,indignc multa
'°8?' s.nia. cffuticriti dctnum fummi Ponti6cis autlioritatem non fit vcritus
r^e nu''^''' convcUcre Ai>iiocrupcrbi«grada,4d iacfilegiuma^ceiiditiqiiaiii
^"o<rca^ue do 5c monachnm cum cneallo exuit» ftc monialem Deo (acraraoK
cA > Apo. dauftro abduxit, %>i4»per JiKeftas nnptiai copala vic FaAosxiciaf
volif/" f GOtttt Qd» & Ubidinis imusviion taatjlm fieqacnterat ia coai.
**** potatio*
Digitized by Google
JLiB.-IL 2akao^ »Xlb i \ W
p^ltstiontbasiacpei^rarcarionibushamogenninus , fcd ctisrmaf^ imrtjit,
:ftircbatt fi vxor <!ebicaiii<ncgaveriti cttxn ancilla vcnmm Heith ex* ^mtttim*
•tlngui pofle. Malediccatic V€r2»> tam^fingalare edidit ipecimen^,
4|aando contcaRegem Anglic (cribcnsi Priactpcs» Rcges & Impe-
iftCocet^CJirilUanofvaiypellatXyfannoSiQiQtioacs» htamt ftuUos^
4bfasbeftHu* cacaificefi>Dcili^mfco&> rieqitifiimos ncbuloncsl
J!odem libroait; Principcs, RcgeSf Pontificcs, non cfTc dignos,qtu
iblvant ipfius corrigiamcalccamcnti ; fc pro (anto. vrro habeci ' •
.vcllc; nolinc veiint liominesr'. Ibidcmairj fe nonmagailaccic.»
tnillc Cyprianos» millc Auguftinos, prx fua authoritato. Eft'
&illud fivc odij, fivo infignc vindiclx tcftimonium, cum ini:, .
niateria S, Euchariftia; iftud dc Ecclcfia Catholica affirmavio.
Si ejuod ConcUiUm Ji^iueret , aut pcrmitterct vtram^. fpectem^ n&s lutk.dt
neqmqtt/m vtraj: vtt vedimus fed irt^ defpe^Hm Concdij y cjusj^ f**^'*^. .
Jidtittit 4Ut v/u y aut neutra. vtt velh mits ^ mnledicturi Vhivcrfos ^
qui ex ftatuto Comilif vtrnj. vterentur. ItaqucLuthcrus, vt coa- ■
.tcmptii fe vindicarc poiTbt dc Ecclcna*, ctiam ftatuit re ad ialu-^
.temneCfi&riAabftincrc.piKavfi» vtriufquc rpecici, 5 t ii
:.i.*«.iJjj|fQi»c.Irai:^ero CttflrcoP ZXl-
/]i)filll|lbi)fiti»,4Q^i^^ fivc facinoribusf^enamt ftilfisiii.
qaan» criminttimilbtiaif', ^omicidijs, ftirciif^» impatstadbas' , ^"SiS
propofucrunt Hicronymus Bol(ccus,»IniIas BrigcFas,.&:aIij* Nbr '■^■^'s*'
vioduni certejam A^is judicidibat oonvi^lus de nefando cri.
mine» jam-pcr fententiam damnatas a<tn»gttm fuic$ nifi prcci. Tum qufa
busEpifcopi, poena ignis fuiftct commutata in fupplicium vit' noi^^tanS
garuni, & fcrricandentislilium.infami tcrgo inuftum. Aufus ta- infoicntcr
mcn fuit virimprobu^poftca non tantum Doftorcs Scholafticos ["CV^JI"»
vocarc fophiftar^, fandos Parres accufarc crroris, fcd ctiam in_ propte?^
iftiufmodi turpisinfanix vcrba prorumpcro Ego prophcta fiim ; ncfancinm •
§go D £ t jpiritunt habeoy ego fi erro^ tu es De^s ^ qui me propter pec.
cdUpofmUim ^rrct^m mitHf^ & deeipis. Et critadhucaliquis tam niijfigooj
fbngus, vt,0rcdat.D^ V M ad rcformationem Ecclefi» fus, vo-
Jaiflc vti |iti(^hci0*ik^^l^^ , quibus pro fao^uto moium , " '
Jingua^ ^it c^fcn^» maledica , animus' ramidii^ & ambt* Ethoccam
tiofus» totarvi|sjri4selei!ai»A.ft iiifaprits^ Ao^- qiii^pcii^ tnfamiatn A«dnm»
,|liEi», catiaTco» non poterai9i admitci adVlJam 4igiiicatcm,j|!ckiltom
•^^eiaooi, fivc Hcclcfiafticum,fivcr<^ciilarei imi>ncc.adae<u(and0« ^nKtir»»,
Mc ad poftulandu.admifti funt ^ D f o,vt<RcformaCoresRcIigionis "{""T
Ttarciiitedi Ecdefif tUtlttdkcs Egtfcofotam^Pontificttmifi^on «idtt Dei »
.1. ciliorum
Digitized by Googlc
sso Promortorm Maljb Spei. ^
r.ii^. ciliorum oecumcniorum ? Apnd ho5icifnrimnio«: rcformatac Rc-
oWe6» ' "S'Of^JS auctorcs, tamctli t\on d\co \'Q(.ut2.rnt:'Xc p>\g'niirn vitiojio-
rem^ lanctamcn nullumdarc poCTuntcx omni numcro, ncdicam
pJurcs,qattotiiis orbisjudicio, vcra vitac finaimonii florucrint i
cikmunicii advef(arii noftrl mioiniitiegcnt, quos rupracitavicx
Pacrlbos* vcr&olim^aos fbiflo» ^ npac bcatos in cceio gatt-
sSv A ^^''^^'^«^onfeNota, funtMiRACTiA, vdnt agillaqncr
v£ Reii. . & iiivina tcftimonia. quibiis ^ D i o Rcligio compiobatuc^ >
gioni, & c jufque crcdcnda dogmata. Sola aatcm Ecclclia&RcUgioCatho-
w^'cob* *'^^S^"dctmiracuU8,&qui4eminde4tcm|K)fibu» Apoftolorum,
veritatis' vfcj; continuatis pcr plurima farcula,- quodcxccmmuni fcnftt
teaiaionia. Chriftiani orbis, pcrfuafiinmum cft omnibus fidclibus, conftat^uc
Repertao- ^^*"*'^ ^i^^OfUS, rcgnorum annalibus^, gcftis, vitifquc fandorum_f.
dT(7i"c' "^Sarc hajc vnivcrfa vcllc, cft|o)lcre omncm omnium hiftori-
t^hoiica.^o i*^'"*^. ^^^^^' A cc c d i t q u o d m i rac ula a fa ndi lll m is V i ris i n c o n -
■""^aHoncm fidciac doarina:cathoIic«faaa,gravilIimi&fanaif-
%biiiii-. "°*^^^ioquc fcriptorcs confignarunu. vclut illaGrcgori; Thau-
. ««. '^^'''S*» Crcgorius Nyflcnus ^ Bafilius \ Anronij , Athanafius d:
Confcnpt w^^^^^^^^J^^^SjMartini, ScvcrusSulpitiusj Bcncdiai , Grcgorius
«»*a«n/* ^*8«^tt«FtattcilciScraphici,Bonavcntura;aUorumaIij, tanti au-
&iinS3i^ ^'^oritatc & pictatchomlnes, vtcrcaibilenonfit, pcrvanitatis fig-
vir is;'" volttiirc cos muado imponcrc, in pemiciem anims^ fuss , sf-
^^^^*^^4«enomiaisptobcttm,liqui8confifta mcndacia, pomiftet
?«ntumf" ^^'^'^^^^vcfitatccxplodcrc^ Etiliudquo^uc obrccvarioncdi.
^*: <^'im*,, S/ium , nova mlrteula nnnqmmi in Ecclcdi Cathoilca approba^
• •••pSicfti "'^'PraEcdTeiitvaifatadifcumo, & ivatonmi teftium cxa-
Infpiciturtumqnim.diligentiifim^tprumfaftum,qttomo-
^Q» quo ordioc» ioco^tCmporc^; qul occafiono , quo finc, coram
^Jiibus, Sccirca quosmiTacuIum patratum; anid vcl folius narurae
. • .I^T^^s» anctiamopc dcrmoniim ficri potuerit. Et profcdo ad
,„J^*j|wn« r*^i"^'^^ providcntiam fpc^attioa pcrmittcrc,vthomincs tam roi-
*«>Canh^*J|" ^'^.^^^iitlantur, poft tantam curam indagand? vcritatis, incaufiL*
SSf^leJ" ||,*7*-Sjonisa<lhibitam. Prctcrquamctiam ccrtum cft, miracula ad
«iuJivJl^^ ''^^'^dum cultumrcliquiarum, imaginLbianclorum.fimiliumq.*
.^panair* ^^''^'^ifidciarticulorum, tam manifcfta fuiftc , &:cflc hodicque»
' * plttribus &oculis ccrni, & manibus palpari poiliat^,acte*
^^^Qoiifemcl vtriufqucMagiftrattts authodtatc» ^pttblicli ttt*
Digitized by Google
LiB. II. Parag. XIL 291
Quxtamcn miracuU dcficruntapud Luthcri 5cCaIvini aflc- XXIf.
clas, cum vcl maximcin ortu fuarumRcligionum cncntncccnfaria; QuaiiaTc*:
(cilicct vtoftcndcrcntcarum Primipili, fcnoncflclmpoftorcs.&ii Uthera-
Deo Icgitim^mi(ros(quodja£iabant) ad cxtln£tum quaH rcgnum noi&CalJ
Chrifti, rcfufcitandum.»,- collapfam cjus Ecclcflam. icafu crigcn* '
dam;antiqua: Rcligionisrugas abftcrgcndas/& quosfcnio fuocon- Neq. Lu- ,
traxerat, crrorum naivos. Ira fane prophet3C omTics,vcl miraculis» theru» ip{o
vcl vaticinijsfuam mifTioncm pro"barnnr. Ncq;alitcrMoyfcs Pha- im,,niifl5<»,
raoni, pcrfuadcrc conatuscft, fc Numinis impcriocdudurum cx nemfuam •
ifvgypto Hcbracoi, qu^lm prodiglorum potcntia. Et Chriftus,quan. ^^f
doRcligioncmvctcristcftamcnri.apudludaros mutavit cxvmbra cuiovno
ad -vcritatcm.cx typoadcxcmplar. crfi fcriptun rcftimonijs clarif pfo*»»vi«« :
fimc cvinccTcr, a De o fc miffum cflc ad hanc mutat1oncm;tiihiIo- "
minus,ne relinqucrctnr occafio tcrgivcrfandi apudHcbracos,mira- , ,
cula quoqucadhibuit, facicndi* fidci cflicaciflrjmum argumcntum*
Qnanro igiturmagii hiscrat opus, cum dcipfa Rcligionc novi tc- prJj"n(pp
ftamcnti muranda,agcbanr Luthcrus & Calvinus ? Qujs prudcnter corum do--
corum do£lrinam, tam novarrLjt,Tam paradoxam, tam fcripruris 3c <*fin«™ ^
judicioomTiiQmPaTmm advcrfantcmcrcdat,finciTiaximismiracu- pl^doxj/
lis? PrJEfcrrimcijm Catholica Kcligio, quscnuncvigco, fucrit in fcripturi»
poflclfionc k millc circitcrannis, vtitotomundo habercturpro
vcra Religionc, <5c quiabcarcccflfiltcnt, proharrcticis. Ergo finc-> rcTfantcm,
cvidcntifsimisfignis, & divinisportcntis, oftcndcntibus cjuspof- ""•'''^^^J .
fcflloncm fuiflc iniquam, non potcft deturbari ab illa. Ncc rcfcrt tcftlmonio'
quodloanncs Raptifta niiraculisnon clarucrit. nam & DEUsmulta miratuli/ |
circaipfummiraacfupranaturamopcratuscftj & ipfa quoquc cjus ^1^},^^. l
fan6litas, vit«q; auftcriras, tora miraculum fuir, vt dc illius miflio- miracuium
nc ncmoambigcrct. Scdad novum Evangelmm, fcu rcformaram fit, mifera*
RcIigioncm,brcvi tcmporc plurimi fcadjunxcruntj- Hoc autcm *undSin^**
tam parumhabctadniir.uionis, quim amoto impcdimcnro, lapi- impetum
dcmdcorfumcadcrc; & fublaroobicc flumcn propcrarc admarc. "««'«cof*
Si Luthcrus& Calvinus.invitaflcthomincsad afpcriorcm &fevc- cipiwflc^^To
riorcm Catholica Rcligioncm,id cnimvcro fpccicm habuiflct por- ^^"'^
rcnti. fi illuc magno numcro confluxiflfcnt mortalcs, advcrsus na-
rura: jam corruptsc impctum. Nunc autcmutriqucrcponimusJIIud
loviniano h2Brctico,vcriflf)m^ didium a S. Hicronymo: ^uod mtUti
accptiefcunt fentcntU tu£, indiciuw voluptatis clh noncnim tAm tc^ lo- s. ni«r»m,
quentcm prohaut, qukm fuu favent vit^f. pro magnd fa^ientia dcputMf J^^.
Ji plures porci post te curranti quos gehenna nutri.tA, tmJTtn»
Kn 0:;*r\.
Digitized by v^jou^le
sso Promontorii Mal^Spei.
thfTdf^Ub, ciliorum oecumcniorum ? Apud hosigitur impios rcformatacRc-
5. €Mrm*
ligionisaudorcs,tanictii non dico rccutamclTe progcmem viiioJtO'
rem; ianctamcn nullumdarc poiTuntcx omni numcro> nedicam
plurcs, qui totiiis orbisjudiciot ver&vite 0tiQimotii4 florucrint j
ciiniuiiicii advcriarij ooftrl iDinim^ negcnt, quos fuptacttavics
Pattibus» vcricolim&ndos fUifl*ej> ic nnnc bcatos in coelo gau^
dczo*
XXI. Quat ta Rcligionis Nota» fiint Mir a cti a> Tclnt figilla qnsBr
signu IV. dam, & divina teftimonia>quibus e o Religio comprobatun.»
«fods cjufqucctcdenda dogmara. Sola autcm Ecclcfia^RcligioCatho*
bAci, funt licagaudetmiracuitSf&quidcm indc4tcmporibus Apoftolonim,
Teritatis' vfqicontinuatis pcr plurima ftccula; quodcxcommuni fenfu
uUmoouu Chriftiani orbis, pcrfuafiirimum cftomnibusfidclibus, conftatquc
^ * varijshiftorijs, rcgnorumanna!ibiis^,gcftis, vitifquc fandorum.*.
liiiffnEc^ Etnegarc hJBC vnivcrfa vclic, cft|ollcrc onincm omniurahiftori-
clcfia Q- corumfidcm. Acccditquod miracuin i fjndliirimis Virisincon-
tholica.pro firmationcm fidci ac do£trina:catholica- f.icla, t^ravilHmi & fanflif-
articulis iimi quoquc lcriptorcs couljgnaruncji. vclut ilia Grcgon; I nau-
ftabilicfl?. mztatgU Grcgorius Nyflcnus 6c Bafilius > Antonij , Athanafius 6c
Hicronytiuis;Martini, ScveiusSulfitiuSi fiencdidi» Grcgorios
tCMrcripta iiiagnn» Franci(ci Sctapliid» Bonavcntuta; aliorum ali j, tant&au-
doaiffiiii ^^^'i^i^^^ & pictatc homincSf vt credibilc non fit, pcr vanitatis fig*
& finftiffi. mcn ta volniiTc cos mondo imponcrc, in pcmicicoi anime fuc , ar-
misvirts; tcmum^ncnominisprolNnmyiiquisconflda mcodacia,potuiflcc
2aMftfig. contrariivcdtateexplodcrc». Etillud quocfuc obrcrvationcdi*
mentum, gnum , nova mitacttla nnnquam in Ecclefti Catholica approba*
•el^ainRi nifi pr«ccflcrit^cc«rata difculTio, & j^yatorum tcflium cxa-
aoop«teft. mcn InfpiciturtumqDimdiIigcntiflimcipfumfa£lum,quomo-
dcquoordinc, loco, rcmpore_; qna occafiono, quofinccoram
quibus, & circa quosmiraculum patrarum; an id vcl foliiis narurx
viribus, an ctiam opc do:nionum ficri potucrit. Et profcdo ad
divinam providcntiam fpc<fVat,non pcrmittcrc,vthomincs tam roi-
JJr&hodie ^^re dcludautur, poft tantamcuram indagandg vcritatis, incaufa.*
inCathoU- Rcligionis adhibitam. Pr^tcrquamctiam ccrtum cft,miraculaad
CB Ecde- ftabilicndum cultum rcliquiamm, imaginLi,fandomro>fimiliumq:
^iT ftpiu aliotum fidciarttcnlomm* tam manifcfta fuifle , dc efle hodic<iuc>
paipawbi Tt ^ plttilbus dcocttlls ccmiju Bc manibtts palpari poftint^acte*
dcnteaon iemcl vttinr^acMagiftrat&s anchociutc» ^publicis ti«
' bttlis.
Digitized by Google
LiB. II. Parag. XIL 291
Qu^stamcn mincuU dcficiuntapud Luthcri ^cCalvini aflc- XXIf»
clas, cum vcl maximcin ortu ruarumRcIigionum cfTcntncccnraria; Quaiiarc^
(cilicctvtoftcndcrcntcarum Primipili, fcnoncflcimpotlorcs.&i J^fhgJi ^
Deo Icgitimc miflbs(quod ja^abant) ad cxtin^um quafl rcgnum not&cal^
Chrifti,.rcfufcitandum_*» coliapfam cjus Ecclcflam, icafu crigcn- '>o»fl«^
dam: antiqua; Rcligionis rugas abftcrgcndas,2c: quos fcnio fuocon- Neq, Lu. ,
traxcrat, crroTum nacvos. Ita fane prophctatomTics,vcl miraculis. «hcrus ipft
vcl vaticiniisfuammirtioncm probarant. Ncq;alitcrMoyfcs Pha- nui.miffKM
faoni, pcrfuadcrc conatuscft, tc Numinis impcriocdu^arum cx nemfuatn »
iEgypto Hcbraeoi, quim prodiglorum potcntia. Er Chriftus,quan- ^o^n"J]JI*
doRcligioncmvctcristcftamrnti.apudludaios mutavit txvmbra culovno
ad Vcritatcm,cx typoadcxcmplarctfi fcripturac tcftimonijs clarif ■pfo'»»^«- :
fimc cvinccTct, a Deo fc miflum cflcad hanc mutarioncm;tiihilo- " "
minus,nc rclinqucrctur occafio tcrgivcrfandi apudHcbraEos,mira- •
cula quoqucadhibuit, facicndac fidci cflicacifllmum argumcntum. ^ ,
Qnanro igiturmagis hiscrat opus, cum dcipfa Rcligionc novitc- prujcntpf
ftamcnti muranda,agcbant Luthcrus & Calvinus ? Quis prudcntcr corum do--
corum do£lrinam, tamnovam_.,Tam paradoxam, tam fcripruris & ^rinam ^
;udicio omniamPatnim advcrfantcmcrcdatjfinctnaximismiracu- pa^doxS,*
Iis> PrarfcrrimTCTJm Catholica Rcligio, quanuncvigct^, fucrit in fcripturi»
poflcirionc )i millc circitct annis, vt.\toto mundo habcrcturpro ^jb^ifjV
vcra Rcligionc, & quiabcarcccfllltcnt, prohacreticis. Ergo finc-> verfantcm,;
cvidcntifsimis fignis, &divinisportcntis, oftcndcntibus cjuspof- ^'^''['^n^" »
fcflioncm fuiflciniqnam, non potcftdeturbari ab illa. Ncc rcfcrt tcftimonio*
quodloanncs Raptifta miraculisnon clarucrir. nam & DEUsmulta miracali/ \
circaipfummiraacfupra naturamopcratuscft; Scipfa quoquccjus 7
fmditas, vitsq; auftcriras, tora miraculum fuit, vt dc illius miflio- rniraculum
nc ncmo ambigcrct. Scd ad novum E vangclium, fcu rcformaram fit. mifera»
Rcligioncm.brcvi tcmporc piurimi fcadjunxcruno. Hoc autcm "ndJ^ti^'*
tam parumhabctadmirationis, qu^m amoto impcdimcnto, iapi- impetum ,
dcmdcorfum cadcrc ; & fublaroobicc flumcn propcrarc admarc. "«"'«cor»
Si LuthcrusSc Calvinus.invitaflcthomincsad afpcriorcm &fcvc- dpitairT»
riorcm Catholica RcIigioncm,idcnimvcrbfpccicmhabuiflctpor-
tcnti, fi illucmagnonumcro confluxiflcnt mortalcs, advcrsiis na-
turx jam corruptar impctum. Nunc autcm utriquc rcponimus.illud
loviniano haercticojvcrifllm^ didum a S. Hicronymo: quod wuiti
Uquiefcunt fententU tujt, indicium volupt»tu eff-y noncnim tam te^ lo- s. Hitrtm.
qttentem prohafjt, quitm fuu favent viti^f. fro Mdgnd faftentta iefutM, f^^ifyini.
fi flnres forci foH te curranty ^uos gehennce nutrtM, s». >» /*<y
«
S80 Promontorii Malje Spei. '
m^M»Ut. ciliorum occiimcniorum ? Apud hosigiturimpios rcformatacRc-
oJf^'" ligionisaudorcsjtamctli non dico rccutamcflc progeniem vimfi^
rem-^ (anetamcn nuIlumdarcpolTantcxomni nunicro» nedicam
plnrcs, qui cori6s of bis jttdicio» veri vire (Indimonii floroerinc )
cikmamcn adver(arij noftriminimincgcnt» quos fupracitaviex
Patribus, veriolimianftos fiiiffo» ^ nunc beatos in coelo px^
dero*
XXI. QnartaReliglonis Nota, fiintMiitACVLii* velut figillaqQCr
Signu IV. dam, & dtvina tcftimonia*quibus iD e o Rcligio comprobatun-»
ifonis eiufquecredenda dogmata- Sola autem Ecciefia & RcligioCari&o*
fidei, funt licagaudetmiraculis*&quidcmindeitemporibus Apoftolorum,
Tcr?Mti$' ^iic vfqicontinuatis perplurima fxcula,- quodexcommuni fenfu
^gfM<*wflfa. Chrifliani orbis, pcrfuafKrimum cdomnibusfldclibus, confVat^ue
' varijshiftorijs, rcgnorumcinnaIibiis^,gcftis, virifquc fandorum^.
iinfinEc-" Etnegarc hic vnivcrfa vcllc, cft|ollcrc. onincm omninm hiftori-
clefia Q- coriini fidcm. Acccditquod miracula a rjn<fliirimis Virisincon-
?u$fiJci'^*' ^r"^*itio"cm fidci ac dodrinaicathoIicJB f.icT:.!, gravidlmi & fandif-
articulis fimi quoquc fcriptorcs confignarunLj". vciut illa Grcgorij Thau-
ftabiliea- maturgi, Cregorius N> flcniis & Saillius ; Antonij , Atlianafius dc
HieronymusjMartini, SevetusSaffittiQij Bencdidif Gregorius
ICoBTcrjpu Magna«Fraacifi:2Setapiiici,Bonaventurajalioramalij, tantiaa-
doaiffiiii '^^'i^^t^^c & pietate Iiomioes, vt credibile non fic, per vinitatis fig*
& fiuiatfli. mebta voiaiire eos maado impoaere, tn pemicieni tolms fiias , tf-
misviris) terQom^aenoniiaisfrobcamsfiqalsconfida mcodacia, potoiflct
SMftfig. contrarikvetitateciplodero. Etiliud quoqnc obrcrvationedi*
mentum, guum , Hova miracala aanqaam in Ecclcfii Caiiioiica approba*
ri, nifi prjcccflcrit^iccarata diftruftio, & ivatorum tcfiium exa-
ampotcfl. mcn Lnfpiciturtum qu^mdiligentiftimcipfumfadum,quomo-
do, quoordinc, loco, tcmporc^; qu^ occafiono, qiio finc, coram
quibus, & circa quosmiraculum patraruni; an id vcl foliiis naruras
viribus, an ctiamopc dormonum fieri potucrit. Et profcdo ad
divinamprovidcnrtam rpc<flar non pcrmittcrcvthomincs tammi-
tB«enimi. fcre dclndantur, poft tantlm curam indasande vcritatis, incaufa-,
inCathoIi- Rcligioms adhibitanv Pr^tcrquamctian» ccrtumcft,miraculaad
cm Ecde. ftabilicndum cultum reliquiarum, imaginu,raadorum,fimiiium^:
cuiTrxpiiis ^lioniflA fideiartlenlorum, tam manifefta fiiifie , & cfle liodie^oe,
paipanlii vt i plaribus &OGttlis cemi,. flc maatbas palpari po{liBLr,-act^
dente non (S;mel vtiiar^ac Magiftntt&s authoritate» & publicls m»
' bttlis.
Digitized by Google
LiB. II. Parag. XIL - 291
•
Quactamcn mlracula dcficiuntapucl Luthcri &CaIvini aflc- XXIT,
clas, cum vcl maximc in ortu fuarumRcIigionum cflcnt ncccflfaria; QB*i'a ▼e*J
(cilicct vtoftcndcrcntcarum Primipili, fcnoncflcimpo"ftorcs,&4 'i^jhe°J.
Deo lcgitimcmiflbs(quodja£^abant) ad cxtinftum quafl regnum nos&cal^
Chrifti. rcfurcitandumj,- collapfam cjus Ecclcfiam,icafu crigctt' ^"«fl»»*
dam;antiquaB Rcligionis rugas abftcrgcndas,& quos fcnio fuocon- Ncq. Lu-
traxcrat, crroTum naivos. Ita fanc prophctac omTics,vcI miraculis, thcrui ipA
vcl vaticinijsfuam miflioncm probarunt. Ncq;alitcrMoyfcs Pha- nuf,miiri<M
raoni, pcrfuadcrc conatuscft, fc Numinis impcriocdudurum cx nemfuaiu
T
itgypto Hcbraeoi, qu^m prodiglorum potcntia. Er Chriftus,quan- ^ufoTiraK*
doRcIigioncm vctcristcftamrnti.apudludios mutavit txvnibra cuiovno ,
ad vcritatcm.cx typoadcxemplar. ctfi fcriptura: tcftimonijs clarif pfobavit. ^
fime cvinccTct, a Deo fcmiflumcflcadhanc mutan'oncm;tiihilo- " *
minus,nc rclinqucrctur occafio tcrgivcrfandi apudHcbrxos,mira- • ^ J
cula quoqucadhibuit, facicndae fidci cfficaciflimum argumcntum, ^ ^
Qnanro igiturmagis hiscrat opus, cum dcipfa Rcligionc novitc- ^'uYcntcr -
ftamcnti mutanda,agcbant Luthcrus & Calvinus ? Quis prudcntcr conim do-?-
conim doi^rinam, tamnovamjjtam paradoxam, tam fcripturis & ^ '
judicio omTiiQmPatnim advtrfantcmx:rcdat,finciTiaximis miracu- paJidoxi/ -
lis> PratfcrrimcumCatholica Hcligio, quacnunc vigco, fucrit in Tcripturb
poflcflionc k millc circitcrannis, vtitotomundo habcrcturpro ^ib^i^J-
vcra Rcligionc, & quiabca rcccflllfcnt, prohacreticis. Ergo finc-^ ▼eTfantem,*
cvidcntifsimisfignis, &divinisportcntis, oftcndcntibus cjuspof- .
fcflloncm fuiflciniqnam, nonpotcftdcturbari ab illa. Ncc rcfcrt tcftlmonio*
quodloanncs Raptifl^a miraculisnon clarucrit. nam & DEUsmulta miraculi/ J
circaipfummiraacfupranaturamopcratuscft; Sciplaquoquccjus ^j^j,^^ 7
fainftitas, vitjcqi auftcriras. tora miraculum fuit, vt dc illius mifllo- mirlculum
nc ncmoambigcrct. Scdad novum Evangclium, fcu rcformaram fit, miferai
Rcligioncm.brcvi tcmporc piurimi fcadjunxcruno. Hoc autcm 'unjJI^^**
tam parumhabctadmirationis, qu^lm amoto impcdimcnto, lapi- impctum
dcmdcorfumcadcrc; & fublatoobicc flumcn propcrarc admarc.
Si LuthcrusiSc Calvinus.invitaflcthomincsad afpcriorcm & fcvc- dpkaflc'^?»
riorcm Catholica RcIigioncm,idcnimvcr6fpccicmhabuiflcrpor- ^cvia.
tcnti, fi illuc magno numcro confluxiflcnt mortalcs, advcrsus na-
turjc jam corrupraf impctum. Nunc autcm utriquc rcponimus.illud
loviniano haerctico,vcrifllme didum a S. Hicronymo: ^noci midti
gecjutefcunt fententU tujt, tndicium volupttitis r//,- nonenimtxm tc^ lo- s. yifrtm,
^uentem prohant, qukm fuis f^vent vit^s. fro magm fapienttadejputM, f^i9;i7-
Ji flures porci post te currant, e^ms gehennoE nutri.ts, fintm
Nn <5n^in'
2S0 PROMORTORII MAtiBSPEI.
ȴfM^lih, cilioram aecumcniorum ? Apud hos igitnr impios rcformatacRc-
v.
l^tmrm, ligionisaudorcs, taiiKtii non dico fccutam cHc /Jrf^-^wV/w ^-///^o-
rtm-^ (aDctaEncn nullumdarc polTuntcx omni numcro> nedicam
plures, qui tori&s orbisjadicio» veri Wtae (ilnAinfiOQii flof aeiPiilt «
cilimumca adveriarij aoftri mioimi ncgcnt, quos rupracicaviex
Patribas, vereoiimfiiodos fiiiflo» ^ niiac bcacos io coclo gau»
descf.
XXI. QaattaReligioaisNora, ruatMiiiACVLA» velut figillaqacr
Signu IV. dam, & di vina tcftimoaia» quibus ^ D t o Rcligio comprobatuiL»»
efonis cjufque ctcdcnda dogmata- Sola autcm Ecclefia&ReligioCatlio-
Adei, funt licagaudctmiracuiist&quidcm inde^tempofibas Apoftolorum,
»eritat!«' l^i^c vfqicontinuatis pcrplurima (acculai quodcxcommuni fcnfu
teftimoiitt. Ciiriftiani orbis, pcrfuafiirjmum cft omnibusfidclibus, conftatquc
' varijshiftorijs, rcgnorumannalibus^^jgcftis, vitifquc fan£lorum_*.
liiTffnEc-" Etncgarc hxc vnivcrfa vcllc, cft|ollcr(^ onincmomniumhiftori-
clefia corum fidcm. Acccditquod miraculaa fjndilllmis Viris in con-
tholica.pro firmationcm fidciac dodrina:catholica;faL>a, i^raviirimi & fandir-
ejiisfidci ^ . > r ■ r - i ,i ^ • t-u
articulis nmi quoquc icriptorcs condgnaiuntji. vciut illa Grcgori; Ihau-
fiabiliea- maiurgi, Crcgorius NylTenus & Bafilius \ Antonij , Athanafius &
Hierony«as;Marttai» SrvctasSulfitiuSi Bcnedi^i» Grcgorios
tCenrcripca Magnuss Fraiici/ciSerapiiicit Bonavcntura;alioramalij, tantiau-
doaroiiis ^ho^tate & pietate homines. vr credibilcnon tit, per vanitatis fig-
& Qnaim. meo ta votoiiTc eos maodo impoaere, in pemicictii aaimas fusB , sf-
misvim) ternam4neaomiaist»ro'brum»iiqajsconlidameodacia,potuiirct
SiiMftfig. cootrariiveritateexplodcro. Etiliudquociuc obrcrvatiooedi*
mentum, gnuui , nova miracida ntmquam inEcclcfii Catiioiica approba*
£*iiiVp"nfti oifi pr«ccfleriticc«tatadifi:uflrio, j^ifatorum teftium exA-
aoapoieA. mcn Infpiciturtum qulm diiigcnti(rime ipfum fa£lum, quomo-
do, quo ordinc, loco, tcmporc^^; qud occafiono, qnofinccoram
quibus, & circa quosmiraculum patratum; an id vcl folius narurx
viribus, an ctiamopc dcrmonnm fieri potucrit. Et profcdb ad
divinam providcntiam fpc^ar,non pcrmittcrc,vthomines tam roi-
JJtr&^hodie ^^^''^tlcludantur, poft tantlmcuram indagand^ vcritatis, incaufa^
inCAtiioli- Rcligionisadhibitaiu. Pr^tcrquamctiam ccrtum cft,miraculaad
ce Eccle- ftabilicndum cultum reliquiarum, imaginu,fandorum,fimiliumq:
»ir&piM alioram fidei articoiorum, tam manifdla foiire , dc eflb liodic^oet
paipaniai vt \ ploribus 5cocoiis cemiit. dc maoibos palpari poftiot>,acte*
dente nonfcmcl vC(ittf4aeMagifttatas autlioiitate» dcpublicii a-
' bulis.
Digitized by Google
LiB. II. Parag. XIL 291
•
Qu^attamcn miracula dcficiuntapud Luthcri &Calvini aflc- XXIT*
clas, cum vcl maximc in ortu fuarumRcligionum cflTcnt ncccflaria; QuaiiaTc-
(cilicct vtoftcndcrcntcarum Primipili, fc non cfllcimpoflorcs, dc 4 (^jj^gfj^ ,
D E o Icgitimc minbs(qiiod ;a£iabant) ad cxtin^kum quafi rcgnum not & Cal-
Chrifti, rcfufcitandam-»» collapfam c/us Ecclcflam, icalii crigcn* *»n»fl*»>
dam; antiquac Rcligionis rugas abftcrgcndas,& quos fcnio fuocon- >4eq. Lu- ,
traxcrat, ctrorum na:vos. Ita fane prophct* omTics,vcI miraculis» thcrui ipfo •
vcl vaticinijsfuam mifTioncm probarunt. Ncq;alitcrMoyfcs Pha- nu$,mifli<»,
raoni, pcrfuadcrc conatuscft, tc Numinis impcriocdudurum cx nemfuaai »
itgypto Hcbracoj, qukm prodiglorum potcntia. Er Chriftus,quan- ^nf ""iJil*
do Rcligioncm vctcris tcftamcnti, apud ludaros mutavit cxvmbra culovno ;
ad\'critatcm,cx typoadcxcmp!ar;crn fcripturaitcftimonijs clatif pfobavU. ^
fime cvinccTcr, a Deo fcmiflumcflcadhanc mutan"oncm;tiihiIo- ' ■
minus,nc rclinqucrctur occafio tcrgivcrfandi apudHcbracos,mira- • j «
cula quoqucadhibuit, facicnda: fidci cflicaciflfimum argumcntum, ^ ^
Quanto igitur magis hiscrat opus, cum dc ipfa Rcligionc novi tc- prudenter
ftamcnti mutanda,agcbant Luthcrus & Calvinus ? Quis prudcntcr conim do--
corum doflrinam, tamnovamjjtam paradoxam, tam fcripturis & ^
judicio omTiiamPatnim advcrfantcmcrcdat^fincmaximis miracu- piJidoxsV ■
lis? PrajfcrtimctimCatholica Kcligio, quaenunc vigcc^, fucrit in fciipturit
poflclTionc k millc circitcrannis, vtdtotomundo habcrcturpro ^ibfiiJi"-
vcra Religionc, & qulabca rcccfllircnt, prohacreticis. Ergo fiiio rerfantem,-
cvidcntifsimisfignis, & divinis portcntis, oftcndcntibus cjuspof- .
fcflioncm fuiflciniqnam, non potcftdeturbari ab illa. Ncc rcfcrt tcftimonio*
quodloanacs Raptifta miraculisnon clarucrit. nam & DEUsmulta miracuii/
circaipfum miraacfupra naturamopcratus cft; &ipfaquoquccjus ^j^j,^^ 7
fanflitas, vitacqj auftcriras, totamiraculum fuit, vt dc illius miflfio- miraculum
nencmoambigcret. Scdad novum Evangclmm, fcu rcformaram fit, mifera*
Rcligioncm.brcvi temporc plurimi feadjunxeruno. Hoc autcm eundSm^**
tam patumhabetadniirationis, quim amoto impcdimcnto, lapi- impctum ,
demdcorfumcaderc; & fublaroobicc flumen properarc ad marc
Si Lutherus & Calvinus.invitaflcthomincsad afperiorcm &fevc- d^taic'^?»
riorcm Catholica RcIigionem,id enimverb fpecicm habuiflct por- <*«»i«»
tcnti, fi illuc magno numero confluxifl"cnt mortalcs, advcrsus na-
turx jam corruptac impetum. Nunc autem utricjuc rcponimus,iIIud
loviniano hafrcticOjVcriflTmi^ didum a S. Hicronymo: ^uod fnuUi
Ufjuiefcunt fententix tujt, indicium vohptatis f//,- noncnim tam tt^ lo- s. ui«r«$,
quentem prohant, quam fuis fnvent vit^f. pro tnAgm fapientia defntMf
fi fhres porcipost te currant,^uos gehenna? nutri.ig, sn. im/mt,
Nxi CJn^in-
«7f
PROHdNTORI.lMALX SpEI«
cacuni noccrc potcft, quia manct in;aftitia Chrifti, camquc pcr-
Hicdail fidcmtcnct firmitcr. Hacdo<ftmiaporica, aditusomnibusapcricur
porta cx 2' * ^
pertaja- ftagitijs. dc bis cnim nulla vindida eft metucnda» cum Dcusilla^
Bnl,qttM nibaimpateradculpatii , proptcriktisfiiAiooem Clirifti/nobisfor.
fn omnc fidcm committiicfttam. Aa vcio peteft Adicirmiis-majori liccnti»
rceiitt» adpQCcandum^viamlftetticte» qo^mkaxtaiia Lotlicn A Calvini
dogmataJ?
XVIIT. TercUNotavetflBRcligionis cft» SANcnrAs Cvii;oiiT«
l'£iTAel I^ocroRyii. quia cnim cum pravaRcIigionc>nonpoteftco|l-;
Ifgienkvii^ (tftcrc vcra randitas; hinc iiiaReiig.io crit fanda & gcnuina^, io^ .
qua plurimi vix«mnt randitafteconfpicui. Scd talis cft Rcligio
te^nenu* Catholica, in qua olim vixcrunt Antoniur^Magnusr^.HiJarius,
bvonioi Arhanafius, Grcgorius Nazianzcnusr" , Bafiliiis, Aiii'cftiniis Hic-
faonim. ronymus, Chryfoftonvus, Bcrnardus, Dominicus, Fianci^cus, a-
Apparct^ lijquc, ^mniumconfcftloncfan^lifrimi, & Romana: Carholicxad-
?n°Fcc""'j «li^^j'^!!"^ fidcm profcffj fnnr,&: candcm parircr pro-
Cathohca, pagarunr, tum quiafcreomncs Mojiachi fucrc> & votis obftridi,
ejuf^i tiac monafticam vitam colucrc, c/ufquc colcndx rtgulas prxfcripscrc.
* *^ £tquiscrcdat Dcum viios tam innoccmcs, tam ^i, & reium ccr«'
tenaRim dcrpidcntes , tam ftndlofos divinsrf lorlCf tam a«dentc«
^nmtnbamatoves» totilcnKspcrmifiCejdecipi ittiicgotio lteli«
gionfs>adco4idamiiari> ctimiine vea£de.fitimpolCbiieplaccm
. Dcoj&vclmaximi» poftquamnthililJi ez £iia parte prctecmirc*
lunt^ ad impetranda dilud ncccffarla. In qua matcria» ve rililma eil
i^n* iUa Chrifti promiisio: mmi fufetk^nn^^&^fuatft imfi^j&
*** ffifif'*^ aperietitr.
XrX. IamiiLurhcrum&Calvintim,tK>vanmivta>unt rcHgionuni
Non Lu- architc6h>$,vcl faJtcm vctcris rcftauratorcs. infpiccrc vclimusinon
JciWoiil" "f^"* '^'^*' fupra vulgus habucrunt in pictaic, fcd ctiam ma^finiif
fia.-eartiiT,- vitijs obnoxij fucrunt. Ccrtc,cum quaidam indulgcntiac pcr Ccr-
^uc Aithi- maniam cflcntpromulgandje, idq; munus dclatum fuifletPP. Do-
Tiinrqtiia -niinicanis^non vtprius,famiIiaE S. Auguftini. cujusmcmbrum crat
Liifhcrws, Luthcrus; tantopcrc cum vfsit, fuum Ordincm pcrtranfitum cftc,
n>*idir$*"r' vtprimiimcontra indulgcntias,tum alia fidcicapua.indignc nvulta
ro&ans,ma* cfFuticriti dcmum fummi Pontificts authoritatem non Gt vcrim
lelicns,ve« convcUcfe Abii«iciuperl»iKgradn>ad iacrilcgittmalcciKNt»qa«ii
quod caput ^ monacHnm cum cncnllo exiiitt flc monialem Oco iacrataim'^
«ft » Apo. dauftro abduxit, ^i^i per inceftas nnpdas copnla viCi Fadttsdei«t
^oiira'' dcvGnttisIiu»dtlitMdinisIetvtt89nontantilm6eq^
. potatio*
Digitized by Google
potarionibas>acpcrgrsccationibu$hamogcrmanus , fcd ctiamaf- L»thjih.
■ icrebar; (i vxor dcbicuiii>ncgavcrir> cum ancilla vcocrcm liciti ex* ^tMtim
•tiogu i pofle. Malcdicentias veror tam^liogulare edidit fpecimen^ »
4)uandocontfa*Regem AngilaB (cribcnBf Principes» Rcgcs & Impc- ^J'/^^^
jicocetCJiriftiano«9appellatXyiattnos>moiriones, faraos» ftuitos^ jc^a
<JBrttsbe0ias« cafnl(icea>Deiiiiim1coft» rieqiiiisimos ncbuloaes'.
Kodem libro ait { Principes» Rcges» Pontificcs, non eflc dignoSyqut
^blvant ipGus corrigiamcalccamcnti ; fc pro (ando.viro habeti- ' •
vcllc, noiint vcJint iiominesr'. Ibidem ait; fe nonmagnilacero
tnillc Cyprianos, mille Auguftidos, prx fua authoritate^ Eft*
&iiJud fivc odij, fivo infignc vindida; tcdimonium, cum in*^
matcria S. Eucharifkiaj iftud dc Eccicfia Cathoiica affirmavio.
Si fiod Concilium Jlxtneret % aut pt^rmmcrct 'vtram^ Jpectcmy nos t»tb,JU
Kecjttdquam vtraj^ vtt velhrmts jed irt^ d((peittirn Conciltj y ejtts^ f*"."''^. .
Jtatuttt aut vni , aut neutra vti velU mU'S ^ rnaUdicfurt v/»;vcrJos, "^**^ *
efui e.x ftatuto Concily vrraj, vterentur. Itaquc Luthcrus , vt con-
.tcniptn fc vindicarc poflcc dc Ecclcfia > ctiam ftatuit rc ad ialu--
.tcmnecciI«irU;ibftincrc>purav(fi«vtriQrquc rpccici* :
.J^que JLoihfero CaWinus multo eft pulchdon^. Com co^ X
Joribua.iiiiS;49pl^AriiiiL», ftve faclnotibuspienum» ftilfisin« g^^-^
quam «rinriAtitbolhtti'» ^lomicidijs, iiifciir^» impufitacibo^ » ^mcjS
proporderunt Hiecony^mos BoK^mi^Mtns Brjgeni$».& alij. c.e.Brigg.
vioduni certi,jam aAis jadic|«M^fWhiGM||ivl^s de nc&ndo cri- "^f^^^''
mine» fam per feaientiam dam^t^lQitad^ffcigiimvitttti nifi prcci^ Tum quu
bosEpifcopi, potna ignis fuifTct commutata in- fupplicium vir- noi^^tamfi
garum,& fcrricandcntislili':m infimi rergo in^uftum. Aufus ta- infoicntcr
mcn fuit virimprobu^poftca non rantum Dodorcs Scholafticos i"J*Z)j."**
vocarc fophiftasr', fandos Parrcs accnfarc crroris, fcd ctiam in^ proptcr^
iftiufmodi turpis infania: vcrba prorumpcro Ego prophcta fum ■ nefandum •
tgo D E I fpintwn habeo i ego J/ erro ytu es DEfs , qui me propter pec.
xata popuU in trrorem mitHS , & decipis. Et critadhuc aliquis ram liJijfigoo,
fUQgus, vt crcdac D E V M ad rcformationcm Ecclcfias fuae, vo. ^^^^^
litiflb vci i»ti|l|Cfp«i^:Ga|vi^ quibus pro ianftitato mordmy
lingua^fiUcrci^ciili -ftmaledica'» anlmuf' ramidoflr* <c ambt- Ethocta»
tioftts» cota.>vifiL^ i^leraca^ & iafiimish A^ q9i'pe£« infamiam Andoiiu
,|tM»;C«(area»nonpocer«at'adaiitci ad;vllam4ignitatem»a!(^nom I^Par'*
^^aiam, nveEcclefiafti€um,nvci^ailare; imi>nec adaccuiandfi*
JMC ad jioftulandii; admifri funt ^ D f o.vcRefotmat^tes Religlonis "'r'
vcarchicedi £cclcfi^«tttlttdkes EfjlcQpaiam^Pbntificttml^Coii ^c&e Dei?
etliomm
Digitized by Googlt:
LiB. II. Parag. XIL - 291
Quactamcn miracuU dcficiuntapud Lutheri &CaIvini affc- XXIT^
clas,ciim vcl maximcin ortu ruarumRcligionumcncntncccnratia» Quaiiare^
(cilicct vtoftcndcrcntcarum Primipili, fcnoncflcimpoftorcs.&i '1^^^^"^ ^
Deo icgitimemiiros(qaodja£^abant) ad cxtin^um quaH regnum nos&cal^
Chrifti,.rcfurcitandam_.,- collapfam cjus Ecclcfiam, icafu crigctt' *«n»fl»»>
dam;antiquz Rcligionisrugas abftcrgcndas,3c quosfcnio fuocon- Neq. Lu.
traxcrat, crroTumnaivos. Itafane prophctatom"ncs,vcl miraculisr «''erui ipfa
vcl vaticimjsfuam miffioncm prol)arant. Ncq;alitcrMoyfcs Pha- nu«,niifri<i,
faoni, pcrfuadcrc conatuscft, tc Numinis impcriocdudtfrum cx ncmfuam »
Algypto Hcbracoi, quim prodiglorum potcntii. Et ChriftQs,xiuan- ^u^o^j*^*
doRcligioncm vcteristcftamenti.apudludatos mutavit cxvmbra culovno ;
ad Vcritatcm,cx typoad cxcmplar. ctfi fcripturai tcftimonijs clarif "pfo^*^*?» j
fime cvinccTct, ^ Deo fcmifTum cflcadhanc mutationcm;Tiihilo- ' "
niinus,nc rclinqucrctnr occafio tcrgiverfandi apudHcbrxos,mira- • ^ i
cula quoqucadhibuit, facicndjE fidci cfficacifrimum argumcntum. ^ ^
Qnanto igiturmagijhiscrat opus, cum dcipfi Rcligione novi tc- ^^„^""^5^
ftamcnti mutanda,agcbant Luthcrus & Calvinus ? Quis prudcnter conim do--
conim do^\rinam, tamnovam_.,Tam paradoxam, tam fcripturis & "^^^ina™ ^
judiciooniTiiamPatrum advcrfantcmcredatjfincmaximismiracu- pl^aoxaV -
lis? Pracfcrrimriim Catholica Rcligio, quxnunc vigeo, fucrit in fcripturit
pofTcirionc i millc circitct annis, vtitotomundo habercturpro *jbf,iaa"
vera Rcligione, & quiabca rcccIfifTcnt, pfoharreticis. Ergo fino Tcrfantem,'
evidcntifsimis fignis, & divinis pottcntis, oftcndcntibus cjuspof- .
fcflloncm fuific iniqnam, non potcft deturbari ab illa. Nec rcfcrt tcftimonio*
quodloanacs Raptifta miraculisnon clarucrit. nam & DEUsmulta miraculi/ |
circaipfammiraacfupranaiuramopcratuscft; &ipfaquoquccjus igj^j,^^ I
fanditas, vitacqi auftcriras. tora miraculum fuit, vt dc illius milTlo- miricuium
nc nemoambigcrct. Scdad novum Evangclmm, fcu rcformaram fit, miTcrai
Rcligionem.brcvi tcmporc plurimi fcadjunxeruno. Hoc autcm *undJIi^^*
tam parumhabetadmir.uionis, quim amoto impcdimcnto, lapi- impetum
dcmdeorfumcadcrc; & fublatoobicc flumen ptoperarc ad marc
Si Luthcrus& Calvinus.invitaflcthominesad afpcriorcm &fevc- dpiuirTa
riorcm Catholica RcIigioncm,idenimvcr6fpecicmhabuiflctpor- ^^^^
tcnti. fi illuc magno numcro confluxiflcnt mortalcs, adversus na-
turx jam corruptar impctum. Nunc autcm utrique reponimus.illud
loviniano ha:rctico,vcrifllmc didum a S. Hicronymo: £[»0^ wuiti
aequie/cuNt fententit tujt, indicium voluptAtis tU^ noncnim tAm tt^ lo- s. t/itr^
quentem prohant, quam fuis favent vit^f. fro magnd fafifntia iefntM,
fi fhres porci post te currAnty^uos gehenna nutri.ts, sn. tm/me»
Nn Qnin-
. 29Z PROieOKTOaiT MAKiE SpEI.
yTTTT. Quinta cft vjcnc Religionis Nora , Con v t r s i o G f v r i v m ^
Signiiai V; quae pairun in fcripturis proniilUon<m.habucrunc« quod dnr ad 5^
TeteRcii- dcm Chrifti. & vctum D£i cnltum aliquando tranfitiiri. Atoui
2eiefl.c&- Kcligio.adqaampriocibusGcculis, Gcntcs funtconvcriac. cO Rclir
vefii^Gc» gloCarhoIica 8c Romana. Patctkquiaapud ADgIo$>Gallo5,Hirpa-^
nos.GcrmanQs,Wandaios. Scjavos* Danos, Hungaros. Norvcgos,,
c^.i. aiiofqj popalosAatiin ^coarcrnqnc foa.altaria, MilTx (acrifcium,
J?S^ ciiittisreHqttia/uai ^ i|Dagjnum,pcrcgrinafioncs»(ao^^pffim in^o^
catioa«f»inocuftciia» moBachi»obf dicotiaPoofilic ii» aiiaquc pjo^
pmRpUigioiii$Gatliolic«vigvcrant'; doncc napc^rijB^piiJiovi»^
tSfini» ipasic^fiierantrubiata. Scd&hociaKuloiiimuveiibilesqiialf
Md^^ tfi Indih laponibus, C hiacn fibus>,novi4: orhi» babita«ofi^iia» JSpi
BeCatho' cleli#Romanz.ciurqiiefid(^icail|aagpnt: Chm intcrimadLo^
iKaRoma. thcranam^Giibiniasam» nuIlavnqii^Gcntiumfada fit accc(\
^ ()Oi(cd'Coram dunrazatChnftianorom,qui priftinacRcIigioais dt'
^lmilna di^cipli"* pcrtacfi, libcrtatcm carnis, & novitatcm-mollisdodrini^'
^">h**«- fcclatifunt. E(l ctiam Tcxtuliiano Audorc, hcrcticorum Dodo^
■•^ nira ftudium.non tamconvcrtcrc Ethnicos,qu4m Chriftianos pcr.
nrtmJi.LJf vcrtcrc. Ita cnim (cribit. Deverki Admt»ifirAtiome quid dusm^ cum
fTt{cfft, fjijc fit tiegotium tOify non ethmcos converJcndi^fcd noflru evtfte^uL: hsm^
il>fM3«r«t- mdgis gloriAm cdpttnt , ft Jlant 1(^44 rmindm^ nom J! jtutnttbHtelrvttto^
Ikiietic^ t^m oferenfmr; ^omidm <s: i^um ofm emm^non de Jno profrto dd^cto.
^«»0^ vtM.fei.de wUfiit d^^km. m^m fiffodimnt , -ut fi4sdifaettt^
«fiaicps JfM /r, tffjrmmm fmUmt ^fewmm, fUmmm ttd^eiumi^ mhgkj^Ktmt,
i' Sexu lIota.«entidci& IDBllgionftcff; cflT CATvoi.tcA-iijy.
jtllQliiUttd ApoftolidqraMi, C»vA/btaJI»iS9^a^^
XXIV. Eft:«Hmft»^Carholicii|A<4f|cnu*qpod5VQivcrfaIo, Htifliia^ pat^
^"^ll tc n ^ . 5c j d oAi aKkfc exf ciideiia. Qgyl-^Bidra^ ibli Romanar Fc»
U^l^j^^ ckilar 5: Il-:'':rioni convcniRtum quia pcrtotamorbcm difftifiu,
«iteft,yiie ^ -^ccntc^ S: Regnj cxrcndit, itavt nuitum fucrit, quo^»
fSrlS^- ^*"^ Kciigioociiu vcinon nabucrit^iquando. vcl habcar, aurha*
f^cmy^sa-. bctc incipiat-; tumquia fc cxtcndft ad omnia rcmpcra; omnibui-
^•^*»- cxvim l>culis ab Apotloionim xvo, cclcbrara lunr fcfta. fcrvara ic»
junia, frcqacntata vota rcligiora, invocati fandi. honorata: Divo-
lumrcliqtiir, iacriiiciumMiiIx,iScalunoftrz Rcli^ioni propriain
vfufucrctcftibus omniamarfammicripcoribus. £t hinclbia Ro-
mana Ecc Ic Ca^ci gj adhancnt nMrftitiido,;am olim a ppc liata fu i r Hc -
dc(iaCatholicagftfjntEg^6iO/fidca»dDdrina»itidcm.Cai^ ^
• - . - .
qum
Digitized by Google
Lt B. H. Par Ac. XIL
quin & fcdatorcs; Catholici. Cum intcritn ncc Lathcriii%^> ncc
Calviniftica Ecclcfuaut Rdigio, hoc nomcn mcrcataL.t vtpotc
x{ux anguftis tcrmiais cJaudatur, ncq> ic ad omnia loca,'tcBipota^,
nationcs, cxtcndau.
* Notafcptima vcrac Rcligionis, cft SvccEssro Ministro-,
RVM AiAposroLis. ficcnimconftabit RcligioncmHlam 6c
■Ecclefiam cfTc Apoftolicam. cu/us miniftri funt Apoftoiorum fuc-
ceiTorcs , vc4 ab corii rnccciforibus accipiunr potcilatcm ordiois &
jurisdidionis. Scd talcs lunt miniftri Catfaolicz Ecclcfic ac Kc-
iigionis; ejus fiquidcm Diaconi, Subdiaconi , Prcsbytcri, fic ordi-
nanturab£pircopis,vt& ipfipriusabalijs ordinatifucrint,vcnict>-
do vfq^ad ApoAolos,qui4Chriftoaccepcrunt, alijs quo(J; confd-
Tcndam poteftatcmordinis, fcu ;usconfccrandi,nicrificandi,racr2«
nicnta conficicndi^ab-fcdvcndi i pcccatis,&popuIum lanf^fikandij
rtcm potcftatcmiurisdi<^ionis,qi]adatur jusrcgendi>prsdicaTidi,&
omnia paftoraliamunia obcundi. Hsc continu^itio miniilrorum
Eccicfiae, magnum fcmpcrapud Patrcs argumcntum fuitconvin-
ccndishicrcfibtts. IdconfirmansS.Auguftinosait. /i'»^/ inEccU-
fist »btfftfedePetriAfoJiolwcuifAfcenddU<n;es fuM DomiftM cormnendA-
^ity uf^ ddfrafintem Epifcopntumy fuccefjlo facerdotum, Sicut Cflim in
Tctcri tcftamcnto, nulli crant (acerdotcs, nifi qut dcfccndcbant cx
Lcvi,pcr AaroaiitainTiovo,TiuIli funtiaccrdotcsvcl Epiicopi.nifi
-quigraduofdinis.&Iurisdidionis potcftatc, 4 Chrrftofummo ia*
ccrdote pcr Apoftolos»coram4> fucccfiroresdcfccndunt. AtLuthc-
tanorum & Calviniftarumcoetas, nanquam talcs miniftroshabuc-
runt>neq; apudeos funt Epifcopi Icgitim^ ordinati, ab Apoftolis»
corumq; fucccfroribusdcfccndcnrcs. Vndectiam ncc ordinis po-
tcftatcm.qui facramcnta conficiant,& populum (andificetit.ad A-
poftolos poffuntrcducerc , quiaordinis facramcntum climinanc»;
ncq; ctiam potcftatcm iurifdi£lionis>qua populum in fpiritualibus
& cultn divino rcgant ; hanccnim nonaccipiuntab otdinarijsEc-
clcfiac paftoribus, vtconftat. Ncq; camimmcdiate De vs contnlit
Luthcroaut Calvino,vtrcformarcntEcclcfiam. Vbi cnim infcri-
ptura oftcndcrc poflunr.hanc fc D e o authoritatcm acccpiflc,cum
nihilcrcdcndum dicant , nifi quod fcriprum cft ^dcftituuntctiam
cosmiracula. tcftimonia cxtraordinaris fux miftlonisr'. Prztcr-
quamquod deeadcm divinafibi potcftatc concefsa,omncs Hxrc-
fiarcharblandiantuncum tamcnfibi 0£vs nonpoflTitcirc contra-
rius> ia divcrfisadco dogmatibus.
Nn a O^^ava
Non itit£
Ltithcraha
acCilti-.-
■V.
XXV.
Signu Vft.
fidei &Re-
Itgionis ve*
rx{connilic
in cotinHa
AicccfTionc
Miniftro»
ru,item-
pore Apo-
ilolorum.
Quam fi-
cut in Ec-^
clefia Ca-
iholica lc
Romana
(Iirpexc^ut
Patres :
S. Augmjt.
totrtt Efijt»
fmmd^m.
Ita apiiil
Ltithcra-
nos & Cak
viniftas.o»
Aendi noa
potcil.
Digitized by Google
:29t^ FROMONTOKil MaLA.SpEU
XXVI* 0£tava gcnuinx Rcligionis Noracft,DocroR VM CoNS FN-
svs; cujurmodi inRcligioncScEccUnaCatholicarummosfcin-
vfii vcrz ftiiti vt patct ex oiniiium fxcuiociuii (criptoribusr*, qui in Grai*
Rdigionis ciaioliin, Afia , /EgyptQ , Africa.. Hi rpjnia , Iealia< Gallia > Germs*
Co^nfcnrJf «ia.Ai^lia, acqucaitbideiiiyifaeriiifideiGraaicuQtjiuiiiideni»
DoAorfr. frttlerttitt eivca ikiertiiaiLariiitriitcjrca metita t^oiLorttiii opcmnb
„ chca:fiiciificiiiiD miffiBr pco vivis &:delulii£ki8;.circa. vota» leianiaiv
in fidc & fcita> & umilia alia. Quod fi mrcrdumnarcuncuc controivenis
^ccicCu circa Religionisarticalos,hatMBt£ccLefia.CathoIica pro infallil»i>
Cathoiicv ij lydice rQmmam Poocificcm cum Concilio. Itavariia facculis ail«-
tiquaillx hatrcfcs, cx. qaibusccntonera miftrumconcinnirtMiCi^
Luthcrus&Calvinus, vixcxorrae.&cliGe funt* EccLcfixdamnan-
tis authoritatcj populufquc fidclis, in; vnafidc CathoJica, in vna
Rcligioncac dodrina> pcr: rorum. orbcm coafcrvarus^. Ncquc
tam pulchcrconfcnfuscft.,. ncquc tam faciliscontrovcriiarum dc-
KecCaJTi. cifio, apud Luthcranos^Calviniftas, Anabaptiftas , alios fc^arios;
vt. fialicui corum parti acccdcrc vclis,ncfcias cui potiusdcbeas;
-omnibusaiquc fortitcrconrcndfntibus, Verbum Dti (quodha<-
■bentpro /udicelacaafareiigtonis^ ilcftare»fe fpiricttitvO^i.J^
kcta, fcnliim icriptarK pco fiia. dodiinaeflc pcr4>icimm* cootra^
xla omnla.diviA» pagiiiasadjreriarl. - Necalicrrid pcobanc qoim
hpc elTe manifeftom hflbenci ipiricmn» AUcerinulci^,.CathoIl-
ca RclfgioJrua.pvobar dogmafiU|iictepeejB(criptura, iuxm con^
muncm Patrum intcllc^um cxpoftta; ex^oinnfam tettiomm Oo-
doribus,ex fiHi^atCi^nuiac9li%i^|n^^ qnl.
baoc.Religtancm colaccuat.:
XXVII. Hucacccdunraliainfupctcapita>. quibusLuihcranx & Ca/-
cM^der». ^ '"'^i<^^RcIigionis jugulum pcritur. i. Novitas, njcrito fcmpct
Hf>qrs,qiut hominibus fufpc^a. Itaq.antc anniim Domini. 1 5 i/.nondumc-
^ajjNliun lir Rt ligionum diclarum aiiqua. nam priorihus fxculis, non fuit
ImrAafst aliqua Rcligio habita pro vcra. Chrifti Rciigionc, prxtcr camj,
Luthcraiue jquam SS. PiSfcs, & Ecclcfix DoiStorcs rcnucruiu. Scd ifti nccLu-
tlicranam,ncc Calvinianam.tcnucruno.fignum cft , quod confcfti
I. NovitM ^nt libertatom.artdtrii. neceifitatem bonocft operum , m^rita vitc
ftaiiierr»l «rcra«.'leg|a*dfviiu(poflAbiIitatenu>Romani Pootificis primn>
^P*^ fiNn»*&.taliavphim.im|ux]teta.iX'iitheto.5c Calvino» AjMt^.
•qni«fficifif<|oidcnSeljigikmc94 aiithMc^ * mmXtpt
•ntmGBcntiM', led:taraenJaiuifle oconltatt icmf^ cniflftAitflb all.
qnoi» dogmatum Lathcri flc Calvini tenaccsi* JELe^ondeo; hnc
ioa-
.1 LiB. 11. Parag. XII. '1
29f
inania cflcdclirantium fomnia_., qua: iplbs fomniatorcs fuos in -
fibuiani proflituun.Cj. Nam ciimCiirifti Ecclcfia in lioc mundo
Ct manifcf^a^ & ctvttas fuj>rt rnontem ffoJitM-*^ vt ab ca omnis qui cu- -w*//*. j.
£it,in(lrudiQncni qucat pctcrc, lioc ipfo LutiicranaautCalvinia- '
naEcclcna. rclisioquc, fi occultafuit tot xtatibus> nulla' fuit. 2. ,
wAdvcrtcnda cft nni^uiarisincoftantiaLuthcri & Calvini.quiCoch- flmtia Lu»
Ijco & Cocciotcflc».tota vita varij fucrant»fuaq;mutarunt>cotrc- .
xcfunt, & in divcrfis opufculis, autejufdcm opcris divcrfis locis, doaVio*"
contrarium fcripfcrunt. Ajuntaliqui id cos fccilfc initio, cum<
nondum Spiritum De I plcnc habcrcnt. Sed quia dixcrunt ptin-
cipio ftatiin, fc a De o immcdiate mifibs cflTc, quomodb porucrunt •
crraro? aut fi crrartint, milTi non fuerunr. Dcindc quaeftiocft»
quando tandcm.plenirudincm SpiritdsaflTecuti fint, vt crraream-
pliusnon quivcrint^ Qiiomodo id mundo conftarc potuit,vt ho-
mincs fcifcnt,in pofterioribus illisfidem habendam cflfe,in priori-
busminimc? Nifi cnim hoc conftct, mcriro prxfumcntur etiam '
dcinceps crrare potuifle, vtantcn. j. (.onfideranda fraus & dolus, j.Fraiuco»
quibus utitur Lurhcrus dc Oivinus ad ftabilicndam fuam Rcli- •'""^*'"'*
gionem, pcr infamiam.Catholicac. Dict^nt cnim Papiftasadorarc lui.
ligna, ftatuast truncos, fjxa. vtcthnici fua Idola.,; itcm fiduciam-
poncre non in Chrifti mcritis, fedin fuis, &in fandis; itemhomi-
ncm non juftificaii.pcr fidcm Chxifti, fcd proprijs mcriris ;^ ta-
lia plura, quacomnia.falsoimponunt Catholicis. Vt ctiam fua.*
dogniata confirmarcnt, non vcritiiUnr fcripturarum &Patrumj
fcntcntias corrumpcre, aljquid'addendo,dctrahcndo,inimutan-
do, vcl omifljs pcrfpicuis, obfcuras proponcndo, matcriam litis^..
4, ExaminandaRcgulacredcndi apud Lutheranos & Calviniftas,, 4.Nonfuf-
cxqua ftatuunt, quid fitcrcdcndum, quid fccus. Hanc autcmJlc- ^*!!"!,?"
gulam ponunt ipfam,&:folamScripturam. Sed non fufficcro, dcndi/cri-
patct.quiapcr hanc regulam non poflumus judicare dc ipfa fcri- P"»'^ cft.
ptura, & cjusJibris. an fit vera fcriptura_*, an non fuppofititia,
an non confida ab aliquo, an non fir aliquid additum aut detra-
ftumj, pcrtincns ad fubftantiam dodrinac. Ccrte.quiantiquam
Ecclefi^ traditionem cxcludit.convincere non poteftcx fcriptura,. '
quatuor rcccptaEvangclia,cflc vera &canonica. Prctcrca fcri-
ptura non confiftitinfono vcrborum, fcd in fcnfu. dc hocautcm
icmota traditionc, & PatrumEccIcfi^q.-cxpofitione, funr multac . '
controvcrfia; aliquando ; vt conftat cx illoj hoc est corpus meum-». M*tik i6,
Dicit Caivinus, judicium dc fcriptura, cjufqi.fcnfu, pcrtincrc-j ad
'^^■i . N n j fpiti.
29^ SKOiio.^roAi^M, JMAls Spei.
BriwiJ. ifiriMiiliiieraiiiii' S«d:hiKiUfaUalin4eitqu4tndafttfateiiip
i^ternor" int«riii, ftuprivatamcujurquc jadicitun > ptimamcredfndi rcgu-
ftn prtvaco lam conftituere. Quare iterum certa -oflc non poteft ; chm •mncv
ci'i u httjns tempotis iQft«>4tcant ie vcmmliabece ipfiitnm Oci. ikcc^
dtt»qub4icrtpcttiaMommesptrivato&indahiia€doi^onre
adfcrutandas rcripturaj^fcdad Ecclcfiam.Sc eos quiincapraBfideht;
vt rcdc haec, piura^uc alia adyccttcixfluif4nrCQaiiiltati«nc4eii4e
&ccIigionccapcflrcnda. •
XXVUL Exquibiisdcniqiicoti^nibus manifcftcc«ncludo, quiavnicaj
Ergocon- tantuin fidesac Rcligio,adralurcmhoniinincccflajiacft, cam fo-
trahxre&n lam cflc Catholicam Romanam. quod vtinam acairarc pcrpcndc-
coarlafain jcnt, qui in varias divifi fctflas circumcrrant ! vtinam Piliidopoli'.
de&Rcli- tici prodignitatccxaminarcnt ! mtciligcrcntprmcdto , <]uam aJi;s
tioneCa* pcricuiori, fibicxjtiabilcs cflcnt , ncmpe iilis Cmilcs, dc quibuso-
liin fub alicno nominc Chriftus dixit : cdcifrnt, & duces cdcorum : cx*
'^f^f*^ if . ^jtMtm JS^m^dmunmfr^ftttiOKh m fi/tiem ttdum. Cavctc im.-
'^* pcobi Policici? malum BmmmuAicmPii, ampU MMiliiavcHi
les>dcaataadimpofturas; quotquotvobiftfi fentiunt» qnavitlefidn
ialvando^vohii^&Aantinlubacotvficolqieicipicntcafiiiosinferi,-
liifi.antc roottS didicedtit £ccld(iiMagiftri,cccores vci^roa ponece*
XXIX. Sedqnid^ ignorantcs aliqai^ fimpiices» inmcdia Anglia^,
Dania, Svecia, Hollaodla, authereticis 'Gcrmanls provtflaya na*
tl» de fidc, Ecclcna^uc CathoUca»fiihiialiad audiverint vnq^oamft
f rcadoDo^oribaSinifiqabdfitmcretricia, adultcrina, idololatri-
ca&Anu-Chtiftiana,an idcbdcfcdu noftrxfidci.pcrituri fantr His
( pro folatio Gmiiium cx fimplici tribu mcxtaiium, qui crroribus
circa iidcm imbuuntur^b hacrcticis magiftris, ijrquc crcdunt tan-
quam vcracihus; ncquc tamcn aut fufpicioTitmhabcnt impoftufar,
aut occafioncm falfum dcdil"ccndj)noncoatinub cocliim occludo,
fic«tcroquin &banavitac, &: bon^mcntis finti paratincmpc, vbi
^ quisoftcnderctvcritatcm.ampledi, cjurarc crroreni. DciAistali-
^i7i6x\ bus accipio illud S. Auguftini : quiJeJttemmmfiMm, qiim^»fdfim&.
jftr^erfim^ tmSaferifirmiMmm^ttitdefimhmi i prMfirsim ^fmmmm
dmUfrefamftimufie feferermttfidkfiMiSy atf^ inerrtmm i^Jts f^
Quiinter r*^y^^fi9eferttit$ifMamttieittem.tmtdfi^'*^
mcdiot fmmitimiimiterimttteifmfmmfimt imer UretK^s deputdndi. nifi il-
bxrcticot, «MithmiquosTheologii^peliaAcMantriaica^ibus rcilicstli^*
rorlT..";* rcfisfiianonha|»ucaturadpeccatum,cumnonccnfcatur volonta.
^ii*aiiiU jficfnJfib'Mf- BcquificmaiiJupccfiiadco^ cos* quiin mcdio nt*
. . tionis
Lib.il Parag. XIL
297
iTon1ipravK&hxreM*caB,cuTn la^cmatcrnofalfam do^trinain im-
4iibunt.- li vitam niiiUominus ironcflam conjungcrc Auducrint>>
'Kumanimo voritatisaudicnd^ pnrato in fidc vcra iliuminatum.»
iri; ncquccnim DEodcfant racdia» viac,occa(lo. Simtlcm do
iljcntilibfusdbdrinam tcnctLyramis^ nimitum fi quis corum,
tiam in mcdia barbaric conftiturus.vi luminis, qiio D b v m natur>
iIitcragnorcit,concturinfupcr ad diidum rationis, iioncftc vivc-
se* ncquc pcccatis gravibus obiccm pancrc divinae illuftrarionij
D E v M vcKcipfoimmcdiatc, vci pcr Angckim, aut( quod vcrifi-
. milius cft)pcr homincni , cidcm rcvclaturum ncccftaria ad falutcm
fidcimyftcriaj qucmadmodum fccit cum Cornclio Ccnturionc,
Jofaphat,Rcgislndi fiIio,alijfquc. .. v >
.Ki jAlitcrlcntiodc ijs hcrcticis ( idcm cft cum SchifmatiGis, la-
datis, Turcis,Gcntiiibus)qui pcrmixti Chriftianis & Catholicir*,
. poft juftam dubitandi rationcm dc rciigionc acfidc. audirc quidcm
poflunt finam dodrinam-, ncquc tamcn in rc tanti momcnti, nc-
ccffariam faluri indagarc volunr fcicntiam »• pra:o«cupati fcilicct
iidc & rcligionc parcutum fuorum, vclur hztcdirari^', quafi patri ,
A: avo, & proavo, qui ad h^rcfin nupcr dcflcxcrun^non pr^pondc-
j^cnt omncs illi priorcs, tot f^cuiis CathoLici Ma/orcs i Qi^ofdam
alios,qub minusvcritatcm intcr Orthodbxos qucrant, aWlrahit-»
proprij judicijarrogans fupcrbia. Cura cnim fibi vidcanturcflo
fapicnriftimi, crudirc in.rcbus fidci, alios volunt,^nuIIoinftrui.
vcrbojnlijs cx fua tripodc oracula pandcrc, nonaccipcrc aliund^
prccario rcdiusmulto fa^turi, fi in tanta rcligionum difcrcpan-
. tia*humillimis prccibusaDcOi patrc Iuminum,illuminari poftula-
rcnt. Scdhiiomnibuscaufispotiorcftjpropriaftclcrum confcicn-
tia.curmulti in medio Dodorum Catholicorumh^rctici, falubrcs
dc fidc inftrudioncs rcpudicn t ; nolunt animo aftligi, & carnificina
mcntispati.quando ilcgc,& pr^Ccptis Ecclcfic Roman^.fibi audi
untintcrdici, quibus jam dudum aifucvcrunt dclicijs , viti js, volu-
ptatibus,liccntiac,cupidi^ati. SimillimirHcrodi Rcgi.qui nc audi-
rct ^JoanncBaptifta.fibihon liccrcquod maxime amabar,Iingu3m
©i cumguli pTxicindl juiilt. qua:mcrces^fi hodic inomnibus prin-
cipumauIis,pcndcrcturVcritati,nuIlus fupcrcffctpaulb poft Ora-
tor. Mitius cum Paulo Apoftolo egj t Fclix^lud^c prcfcs homo cru»
dcliratc fua, & libidinc fawofus ; cumcnim na£lus diccndroc-
cafioncm , difputarct juftiti2iij£rckJ{/tdtey&judicio futuro Piulus,
non quidcni contra cura.. Fclii gladiunu ftrinxit, dixir timcn^;
aadtunr
veritate
dei cacho-
Jic2 j funt
tamen bo«
njr vitz &
nientis,
probabili-
ter (alvan*^
tur»
LyrAHm im
lO.
XXX.
Aliter ret
hahct cum
h;rreticit
illisjqai in-
ter carho»
licosde-
gnnr,8:'Te-
riritem fr-
ilei catho*
licaincb-
gtlre noNitt
ciWif etiaai
pofliint &
debcoc.
Potiflima -
cauJa,cur
hzretici a-
liqnfno-
lint fufci-
pere fidem
&doAri-
nam ca-
tholicam,
eft vitiofa
eoruai vio
ca.
^ IJ _ , . ..^
«91 P R 6 UO N T ORrli M A I; iB iS P £ I.
jiAii-t^» quod nunc attinety^vadey tempore autem opportuno^aceerpimtc^. Itaquc
' taccrc Fclix Apoftoluin voluiu, quia noluititcrata fcclcrum fuoi-
run) «xprobrariono» con^cientiain Hbi cxafpcrari , aao It^if
• chriftiana: vcritate» invctcratas improbae mentis concnpirccntiat
coiifttingi. EacianlMdk^Qe eftfcBntla«mm,rubiQdchf»iinawfe
confitemdo^ vcaoUnc Catholicoi andira Doftottt» nc vei coiitl-
aais fbdicentiir lllmttiis»ii vcticatani^intunctcitilicxinL»; aiic fi
ndiniferfn&ittsc licUam oam ThiofiaalfcftilNii^osanmr fiiftipcsei
Dcniqi fibi qQietemiliqtt<arcotelUaind,«nai ncodopoiicicli, il*
lam com m fibi> iam explofinlt cantiMam occinunt: poflb qiicm-
,vi»ia fiia fidc (al vari. Vcl ccrt^,in iila motofiiadco materia,qDaE
desex omnibuftfichomini amplc^cnda, proponnnt fc tam vigileji
Atgosfutnroi^quando jam jam inmortc obdormiicciidument.
Verumquam difiiciIo> qu^marduum fit, cum vltiinafara i
Tcrgoinftant, nonrantum rcccpta fcmcl dogmata antiquaro: fcd
?**^^!h Pf^^s'°f^^^'^^"^4^^*^"f^^ propugnata, damuarc falfitatis;
berlrevcl» cxpcriuntur cum ingcnti fuo pcriculo.quotquot & docucrunt, &
Je.qnatfi- didiccrunt PfcudopoUticorum attes, fraudcs, infanias; prxfcriim
plValnda,' illudcorumaxioma.qucmvisin quacuiiq, tidc, fua: falutis ccrtum
operofuin c0c Hincetiam nafcitur ( quod racpru&'vidt) vtiiplinr nTultijCiun
jtn!^Ta ^'^''^ proptnqiii rnnt, vAlBm ^^'vemm »cligiiMiiMi4'ip ctfin»
.^&^uiLu 4lamadmittbretnftmiAarcm.M Hkadims ncgatuivviiipmclttdt-
tur* pciTulttm opponimiUana & ncccfl^ria monitnris* :ncqae ttn»
•CikmTno Hxo»pcrv%ifaiicdmconeiiin<xciri1iiis4irpofiti» ncifcfiNi
«liqats vdUaiaatettflMtpicfcTOlodicere: iacerdosDtai, dnimam
ChrifiiAngmac tindam,R'efieaiptori fuo lucrifafciaD SlomffiMi*
paifimiiomiacs» iiilc ycw(fidctttoMii^ofcinnt|t: .i::vt
sibdoae>peccttnc».' - ^ - ; li
t «
PARAv
Digitized by Google
LlB, II. PjiRAG. XIU.
PARAGRAPHVS XIIL
' Genethliad, AftroiogisB ludicm-
riaeailueti^
Magnum in Mo & x £ ialutis impe-
dinientum obijciunt,tumfibiipfi5^
tum alijs vaniisime crcdulis
moitalibus.
I A rlaait)» Eretnitarum nobili flimam de- l.
ciis;|)oftqiilmIo(a^hatiittIddicR^e^ aawmu
'gdi^^tie iam qnam plarimu enoribusexpediTit»
fawctiam baptifmatis fontetinxitj ad futurapor- u^S^
rocontraSadianamcertaminay hiscamdocamcn-
tis» novttm racrasmiliti«tyronemmunivk. Swmmo fludio tn hoc
tniteretVt otnni vitiosA cogttatione , ex tnimo tuo extinSfa &deletat
eptimas ({»af^ cogitationes ineo injeras ytemplnmQ^ Spiritus fanSii te i-
pfum eijicias, Siqutdem percpgitationes,ad a^iones tpjas venimtu-^ at^
omne opus a cogitatione , antmitj^ agitatione progrediens , parvum primo
it^itium arripit , ac deinde tacitis tncrementis augefcens , ingens ad ex. Q^^i^^^x^i
tremum effivitur. Ob eamj^ caufam nuSo modo permitte, vt improba^ doprava
Confuetudo tthi dominetun veritm donec recens eit,parvam radieem e Pe^ jSH***""
Siore tuo eveffe,ne tdiojuicum fnMlrit, dt raditet fidt tUt^ ittfxe* -gxtaMt,*
ftt,poflen itoM nifi bngo temfor^^ et magno tnm UUrt extirpari pojjit,
Ok idenim majora feeeeta^ fietidieMdnoseditnm babenttat^ insnimst
mftras imferinmmtiiii^%if^^ gnn minoiraejJevidentnr-JhtttH^
imfroku eogitationUu», inhoit^M Jirmomht,maiiJj^ toiofnft, tonfin^
taned torre0io minime adhiitHti^,
Atquo vt clarior Gt prsfcns Baxlaamido^ina^» familiari 1 1*
fimilitudine fic porro cara illuftraLy. ^ntmedmodm enim^ in^ ^^mSi
eorporihuSf qui parva vulnera neHigunt y Jkniem fterum^ ae mortem vitioruin,
fi^^ stttrfintiadtmidem mtMm, etiam imdmmi ktt vfiveniti «incitaA
f RaMONTORIJt AiALJt SpEI.
qui minimM vitia sc peccatA nihili pendunt graViora^ JiBi inve^
hant . quatenm autem graviora peccata^ tpftr oboriHittnr^ contraHo-
^rA,\\'i' tandem habttii t antma in contcwptfim cadit. JtnpitK eHira^ mquit il-
le, ci*m in-> profunditm ven^nt , contemmt. detncepSfVt fm-
M»P»$rAt. ^^^^ voiutan gaudtt ; fic- etiaot animai//d^, frava CMjuetudini
immerfa-^y ne pcccat$rum quidem flettnm ftittHi Virkmfotiks ipfit
gtmdet, &ebUBt$ur^ vitmm^ tnjiaw hnti tujuf iam dtSiJpmk icr.
Qnantttm tifiet, Kjitftt w etism^ 'glifkutdt reeepti melieH. tnemte^» Jieii*
^*iiemd^ ri»m fifwmm fenfik t^f^tmmti imn^ tmntn^ fiwCf Ubwre^ m
mfaliMmvi* fudircj» d prdvtf Cbnfiietudiite ( tni vltremfteme p im fir^itutem
tiofzCoo- gddixit.} liierMtitr, ^ueeircs^ omnibm viriim^ sh mmi muU^
fitewtliiutf ff^itstioim, atque omni vitiofa Co»fu«titdUte^ ^ te remove^ ac potins-
wtutihtf, djfitefie^^ duf^ itittele 4/f*r exeree ^ vt*emam Mu^tm tibl
emfdretur.
Tam abfolura haccdollrina cft B^rlaami, vt volcntibus rc-
£te vivcrc, fclicitcr mori, nihil acque fit ncccfTarium, arquc
pravos vitiorum habitus cavcrc , conrra irc mahs confucrudi-
Etumcicp nibus. ncquc folum cum vohmras dctorquctur in pravum_», fcd
eaipvere- ycro criam quando inrcllccluinociiuris^crroribusimbuitur. Nun.
SSi»t*eie» tutum itcrcft.quodcaiiginicoramittitur. facilctcncbrasfc-
au«.. quiturcafus; pcr deciiviaambularcicoecusnon poteritfint prarci I
pitio* Ittqiio<iierrorgravis» qucmnulla ampli^jcxpiignarratio».
- non^cmel homiarm malirios^ obfirroamm» dcponit in ^vcam» ^
qiiidem fatalem illam» atqac orcinam. Clii quim proptiiqui (tn u
PiendQpoUcicttathea,impia(|tte MachiavcIIi fbb«>Ies, Atpra mod6^
QsaliMi&- Ipe^tavimus- Ego vcr6huicgcnti,etiam Gcncthliacosadociojho* '
f^u ~ ™ > " fi b i,ai i; fq; gravitcr pcrBiciofos; quia pcr Afirologiam • qiiam^
tiJ^Aflro. appcilant /«<//^wr/4w, ncccfifltatcm^fati invchunt, & qua? conlc--
logiajudi- quuntur dogmara , CatholicasRcligioni conrraria, imb & faliiri^.
fecaoiih^** Ccrtc, quotquot divinatrici Aftromantix, & Hoiofcopi.^ .iniic-
fubniini- fcunt m: nrcm tcnacitcr adijccrc , magnis fc difTicultatibu^ impli-
ft'"** cant, nc Ci>riftianc,picq> moriancttr. queoiadmodum cx diccadis
iict manifcftiim.
JV. Suppono autcm dupliccm Aftrologiam diftingui. alrcra cft
EAautem naturalisjiicita.humanoq; gCQcri multum vtilis ars, pcrqtiam firus
ftloi^U * niotui aftronim ob(erv«itur,atqiCx i ja ciTedus mer^ naturalcs*
Kcc^^a prcdicttotai; vel aecei&d6'evcntuti,vr edipfts i vel lortait6 tan*
licica.quS- riim»cttj«finodirBat phtvisB^ficcitas>a(^ris(erenitas, terrcmotas»
^Mitl^ niYCSy pxoiiic^stsadlaes^ .ventr« jBnimalittm. iibmtiittm^i, morbt {
qvs *
Digitized by Google
LlJ8. II. PARAt3.*XIIL JOl
'qaKomnia proptcrcoticuWafH aliamm canraram> qiib miQus eve- p^dicnn^
•nianr, impcdinpoITiinr. Etproprcrea, crficcrtafit vaticinario fii- pft,*^^
turxrclipfis apud Aftrologos, inccrtius taaien afi) jam di^icf- pcaltes •
fcftuspracnunciantur, non obftantc influxu carlcfti; obftrvatij* **•
ctiam fiiperiorum tcflimonio annorum, ijrderaquc fidcrumarpc-
■^libus. Sane illi , qui cphcnicridLim coIIc(fl.inca pcrluftrant, frc-
qucntifHmc halliicinariadvcrtunt Aftrologorum vaticinia. Vndc
ctiam tota illorum_, conjcdlatio, non nifi probabilis cflc porcft;
ncmpcqubd raiisaftrorum fitusindiccthociiludlic^i muitiplici ^ .
(«cuiorum cxpcricntia fidcm facicntc». „
Ad eanclcm nataralcm, licitamq; Ai^rologiam pcrtinct,'ob- j^^^*^.
Tfstvikto Ait^iitfjk nota^^fidcfiim coo^ftellatione » cooijcere ali- j^lZmca*
*qaekji>^oc.y<dfdlotemperamentopisdira adiram>vei pic»oMt»
manrttetudinem,IiaBc,autilia ftudia ptopenfuni' esim homi- nes^aud^
nis inclinatio muh6m pendcat ^ complexione ; Iiec autem i coel^ ftc'
aftrorumqi inflacntijsjcon;c€luraficn potcftde vatietate tem{>e. ^edtiane
Tamenti'(5c afteduum, pro vario ftellarum ac phuietamiB oppbfi- prx.iiaio.
ta^quibuseaceptascftinj&ntisparfus. Et quoniafm iniiactotaTe, JJJ^jj^
•punftum fivcniomcntum nativitatis, cxa^iflime indagandum a- ccrtitudl-
;unt,vrnon aberrcs^ vcro;hinc fatis apparct, totamconjcfturam, nis,facit
parum probabilitatis , «ercitadiais ailiii» muicuniL* faliacis ha- nTnmitts
bcro. : ' punftum.
EgrcgicPicns,Mirandula:Comcs, ncrciogcncrciIluftrior,an VI.
rcrum fcicntiai ccrti:|uratus Gcncthliacorum hoftisj momentum ^^^^^
/ait) quoquu nAftftHr^ explorMtum hMkere Aftroloffts non poteH^ nifi im^tfird^
firtkMe€mBm{ekmfr9iitinfins)dflrolMbh,cctleftiMmetiut^ (ed koe iUmlit.f*
ftt qukmrMfiffln^f ttee feri ttekk tnkmikm fem^er foteft, vt tto0m *^*'
<^ Mernm^ttOi tkm fit LAi quog^ fieiSiwtitm^ tumfi itan^lhexMSifi ^^^^
fmMm inftrumetttttm (fUMle firfim mmfmmt «I? ) quodinJfeSiione^ ma- naiulm
mento egrejponu Mdliqnitbtm rejfondeaty rutiM fSrtHii horofiefi vMeit- ^^^\^^'
Utit, Pkrum vt ftt verM fer MftroUhium hors perfirntMtio, rMfiffunk^' ^
nft dieehMmmt fieri hoc eontingit; iBud fremsens, fire^ ferpetuumt
vt fArentes i domintifvie genttim y taUmfuiJftnativitMtishorMmdicMt • ' '
Aftrologo ; cut ftdendnm non eftLj nec Aftrologi diffitentur , /4/7<,r entm
flerum^, J^^re dicttur apud eos hora extftimMtd, feu ftijpe6tai de quM^
fstlrcct fujpictoj certitudo mtUa', nam ftlaria mentiuntur f^horologtM^
(juidemyfi nihil fallanti eM tMmen, quu medijs horu cMdunt intervMllMp
uon demonjhrant,
Strin^iteodcm nodo;valirdiinm^ Gcnctiiliacos D. Bafilius^ VII».
OO 2 poft-
362 PROMONTORllMALiB SpEI*
Aceedeite poftquam cx communiMathcmaticorumdifciplina,Zociiacum in
c^oDbSI <iuodccim fignapartitus cft, quodlibct fignum in triginta gradus,
mij, * qucmvis gradum in fcxaginta minuta_i, iingulum itcrum niinu*
tum, inalia fcxaginta. Ejus vcrba fic iwibcnt. GenethltacAArtis in-
p,BMfilim ventores, cum in temforis amplo Jp^tio^ comflwtes fi^urat fiam tpforum-
km.^^'^ Mi^/^i»//4W figere percef ifknt , in Mguftum ethmdmm temporis con^
tfgxere menjkrds , vt mimtifftmo quo^* & fahitnteo eartknU^ qnde eH
u^dc^ ' ym/ J/ofloltudkitt iMMmeMtt-^ itt i&it-oenlh fMmifm^ differentid fit
mmk I f • ffff^ im$ivit4temi «r A ftidem, fu in numetif geteitm eU , tj/rannm
fitt eivitMtmit fofnUrmn^^ prim^t tmtt^ifiknm ^ptdfotem : is sm^
tmfUttmm^temporisfifiemititmento, fmfer quiddm fit fmtw»-
rjetf mt mie/idiem t eirmiitort vel frdfiigiator, ex ofi^s cfiU fermm
4itm, ipi§tidimue9m/equeiidi e4mtJLvi0is. Pofito igitur enixm ewmt^.
fui in tucem edkntury videamus ohfiero, fi h,wc exacii^mam-» tem^
foris-divifonem, authores fhi 'valeant confrvart^. Nam fmnl At^
que ediiui ptfo est y mas atL^ fimella (it y obfletrix explorat : tum vA'
gitum expe^tat infantis , nimirum indicium vitd ejtis , quinattu reeens<
Qj^ukfa- ^/7, ^uof hoc tempore vis fixagefma^ prateri/jje minuto-i f Dieit
Ttiii^uo^ ^hfietrix deinde Chaldxo , partnm qui edttus eit : quot mitmtiffima:^:
minutamu moment/t-» vis interea dum ehfietrix Uqnitur ^ pjMtexcurriJjc^ ^ jra»
ob^wl fi'^^^ fi fi"^^^ fmtmU ifiierit mii~» itt^ emtcievi mnliemm O&^A-
eLme iie prafim» ^et ht ddinm atrio smt veftihulo, temfm herm^.
nfemnti Stemmemnf quidefinitmm eBt diUgenten temfeie e^
mrmt exfleretemdi» mmirmm Aierenim fereifere ofortem » fivt^j^
dmriieL*fixi9 five> m0mrng^ : ftetmixmonm boe temforc^,
Quod cA qu^fi fretervoiet , fteierit^ exemeTL» f eeei^rum emim em efiL*
ytffil fteilem , qua tempu. Itora^ fit exftorende-^ non filum quenteL» ia^
nSfo^ fent^. fit duodeeimsL* » fid" etim fum jnxtsL» elnodeeimst fertie^-
A nem fartis, in quoj^minuto fixagejhnt, eorum inquam., ifL^ qua divi^
di diximus portioncfn ; aut vt exa&iffime comperiatur , qttoto in^-
fixagefmo eorum , /;2_» qua fihdivtfL^ fint fingula^ , fxagefmsL^
Condu.lo tUa-j prima^ y ncccffL^ est. Dcniquc rariocinationcm liiamj,-
$.Bafilij. fic pcrtcxit Magnus Bafilius"*. £>»jt cnm ttiL^- fnt ^ f feri nom^-
foteft, Dt temftfs tUud exAcltJpme quif^uAm attmgat , variationc^.
velhreviJJimi temforidfii , vt totd viefemtm akerretur y. decifiendi*
frofeSu nen medieeriter effi vHentm^, Pm ijy qui ftndie Imjm indnl*
. Jerunt ertst, fmmin retime remm nmtfem effe em/feti quam ij, qm
kiemet ek iMemm ere fendim^intemK
**H« Sc41uoc aliiul^aisitiiicatiiiii fi>iiiu».poteilt c«Mn.Allhi<>-
. kiu,^cd by Googl
L». IL Farac. XIIL Boi
Ibgosjudiciarios, namfi ca^i afpctlus, ccrtaquc ftcllarum collo- Ncqjfitlt
catio, obfervanda fiinr, iplb rcniporc, quo narciturhomo, vt iudi- •*>'[**o-
cuuii tiatdccius complcxioncac tcmpcramcnto ; multo magisfi' hominit
dvr«m ratio habcri dcbcbit, quo tcmporc conccptio fithominis in eomplexi»'
vtcromatrisi ircmformaiio,animatio, organizado;neqaccnini^ ren^Ie aJ
dum fatus vckitmatcrno^ventrefepciitiisjacetyiiicapaxefirejiuiir- pimanm
fluxusyqueroetiamtenevifceraagtiofcuiitfeicoefisttahece. At
cnini» tain fasitGenethliacoajniiii^ttnianiiiiatioais^ fbrmationlt» tamcoaT
€onccptionis>ioim6amplii)u^qtt4nipimdaaiacmomentnni nati- ceptio.
vicads; ob-rapidUfimum cmli motum.aiia^uc impedimenta, ^^t do- ^*^**
cetS.Auguftimis. etgonulIofundamcntOircdtcnuiflimiibliinL» Qi'o<>noo
conjccluranimnta&dUmiofpeainattvitatiiiior^xtivinanedeJie. ^oi^^*
minis inclinatiooe ac temperie. Prcterqu^m , quod qualitatcsr' rn n fugir
& conditiones rcigcncrandic, magis pcndtant cx difpodtionrbur* ^*^*
matcrias, cxquaprodUccnda cft,quamcx influcntia coclorum.nam iprnnim
Kcct duo infantcs fub cadcm conftcllationc nafcanrur, illc mdio- Matrum.
ris crircomplexionis, cuius matcr habucrit mclius tcmpcramcn- s,^mjrt,ji,
tum; fubminiftrabircnim mcliorcm conccptioni matcriam:qucm-
admodum doctifllraus notat Suarcz. Atquc hinc accidit, vt plu- Jj^f''^
rimimortalium fub codcm fidcrum afpcdu nati, complcxioni-
btts lint divcrfiffimi Eadcmtatio ficri poteft^de tcmpcrie loci>
moa fol^m quas gc&eiatimProvinciisJnefl^aardppidis». fedetiam /f*/.c^f.ii»
4>eciatim ei Ibcoi in quo* nalcitarfioniOj Itaqoe ii«c etiam tcm»
pcriesabelementorum contemperatioBc pendemi tanquam par»
ticalaris & proztma caula, malto<aft edCcadorad-compolitioncm ^^^^
9c toftaram hiimani corporis» adimprimcndas quo(iue fingala-
les ac determiitatas qaalitatcs , qu^m iniluxus coeleftiom corpo- ^eif^A,
mmi qasBtemotiorcs» & vnivcrfaliorcs caufiefunt,ac tales, vt 4 h^,^i,
caufisproximis facil^ irapcdiri po/Tmt: ncceirario ctiam determi* MbM*
uari ac modificari. dcbcaaus quod icd^iflim^ obfcrvavit Car«
thagcna^.
Scd nc taccrc vidcantur Aftrologi ad capnt objcclionis,a;un t; Dicum A-
tamctfi pundrum nativitatis aut conccptionis non fcmper attin- ^^0%»*'«
gant, poflctamcn pernotabileaccidcnsalicujus hominis,putaca- bUe "cct!
^m,morbum,penculam,&hujufmodi, propcad illud acccdcrc, dcos,po(re
& indc ftttutaprxdicerc. Scd quam ccrto & probabilitcr \ cum.. J^t™"
certomflOtt^^ an pervcnerint ad eam ftellatum poiitioncnx^, iub nanvitattt
qpaaatoseftkiii^divliiatioiiesftwiira^ DelndepnndumNativita-
tiso&mlaigiaccipidfebeanlcillcerprofttcceffiva t^ar^us tx vtero ^u"i>scrr.
Oo 3 efftt-
$Q4 f ROkbN JORII MaLJE Sp€I.
Seddictiflt cffudonc; ad fingiila corporis prodeuntia mcmbra , ob vclocifn-
^^1^^ mum coeli raptum, alia cft &alia collocatio fidcrum , confcqucn-
£adn> tcralia& aliaimprcirio vndc crgo rcmperam^ntumaccipi dcbct^
ab coftcUarumnru,quoinchoatur,an quo complctur & tcrmfha*
-turnativitas ^ fed ncque tunc ncgari poteft > tn ca4cm prerfus con-
ftelUtione, umetli plurestiaicantar homiDecdiftiagai tamen qua<
« ^« mfi. Htace temperameisti» complexionis, morum vitoB^'' ^ifpatitate. dc
M. ifdt^ patercx Gcminis £(aaac Jacob. alijs item duobas tempore S. Au-
*»^*f'V** guftini, (imolqatfi*nafisac ptotafis; vtpropterea hujasi<k pkram«
A4*.& itagnrdivcrfiiatis»alic praeter afhrocam influxum » caafis a(6-
gnaridcbcant; quasc^in Aftrologiad vngnem explorarc noa po(^
lint,impofribilcctiamcft.abii((lemfieri ccrtum judicium de pal^
fioiiibus & affcdioaibttshomiaum ^ varietatcm complcxionum^
• comirantibus.
Nuncgradum paroad illam altcriusordinis Aftrologiam, illi-
AflToIoK'3 citam ajoi quam communitcrappclIantDivinatoriam &Judiciari.
illicita .cft am;quandocx fi;iniscoclorum & fidcrumafpcdu, cnunciantur\ c-
toria kju- l^it ccrto cvcntura, qua: vcl mcrc funr contingcntia . vcl ab huma-
diciaria, na pcndcnt libcrrarc. Ita nonnunquam Gcncthlijci, dcfcripto
23erib«$" quorundamhorofi-opo, velut facro afflati numinc; illc inquiunL' ,
«elitcccrt^ quia fub tali fidcrc in luccm prodijt,confodicturin ducllcfub*
en!"rr' mcxgetoraquis, ruini domus opptimetiK, ptascipitio interibit, pa*
ilx^^^' tibolo affigctiir. Aicer ajunt, fiib ilJo aftrorom iitu genitus » ol im
coBcingen. ibit Jtt militlAtti i e vadet in mercatorem, ftudiofiim «Ittronem ; e»
bui fi^u vchetnr4ul Regom porporas.CsBfimim-diademaca» deiade estremi
paupertatc damnabitur.
XJ« Tdu inquhnt (^eih^l> 'ZdSiXi) zdfero) crijpdttti deeordbuHr td*
S>,m^lm f*^ff'^*^^9i*lt^^*^^^^^*^^f^' ejienimedk/ts inlucem Arietis tem*
Hrmsim, foT9, tdiMtem ifJkm xntmd AjpectH quodAmmodo videtur ejfe. At erit
kom. 6. ftf animo grtindi, at^ eUtOy quippe cum & Aries dux ftt gregu , fgciet etidw
Exploditur omntAanimo from-pto ; dcni^. *d ^u.tfttim ingento ertt foltrti acproy^ido;
h»c jud ici- „af^ fjQc animal, ^ cttr* molcjlism veflus laneum depouit , & a natura faci-
lcgia^S.*** le rurfum eodemvejlttur. Sed tnTauro natum y toierantem ejfe laborum
Ba(iii.9. dtcunt, At^ fcrVilem ; quomam ^ Tanrui jugo fubijcitur. Ejl , & quior-
Sm esl tn Seorpio, fropenjm ad feriendnmy otfL ad infirendor iSiue paratttfy
thJtmitUudmemejmht/tteu Etjuftitiapraditmitidemuy quem etnxA efi
fia panm fempmiAret»titmitifitktrtitiiim^ittttrimn£ , noftriittfitmiit^
firttmmtii fto pmdtfdUkrmm^ e^uUtum* Ijiu^uid inepttii^ii»^
0
Digitized by Google
• LlB. n* PAltAG. XIIL aof
Vcfcnimdchis.&Aipra al!atis,fimiliburquc alijs particula- XJL
ribuS) fcu contingciucr, fcu iibtrccvcnicntibus, fieripotcftconjC'
^atio, fivc judicium c;( aftris, qma kjiicct ipfa fint figna horum ef- i^^^JS^
fe^uumi vcl quiafuntcaufa. Scd ncutrum vcrc itlirmarur non^
pnmum,namfi diftomiticvenmua]aftra.runtfigna,vtiq,- dcbcno ^^^^
•eoiilem figni^ctire ex iofticuclone alicttf ps , dL yel nsaKim^ ipfiinrf Sgnt, oeqf
^goa licc omnibus-fic idcm ngnificaceiiejbenc; aftjca^ttcem noa o» inftu^Mt?
jmiibus A!(lrologisidem»cofikm4ue eveotos. purcicniares figmfi- «e, eomn
canc» vcinfba exKepplerooftcndam; flt paeec ex muma Judiciarior ^rilS'^
xum digladiatione ac conttadi^ose ftixm qnia fidcrari fidentmLj contiagca.
pofitiones»non idcm conflanteccirca nominatos fupra el!tdus e-
aunciant,quodfaccFcdcbcrent,(itcrtafignac(rcnr; ^dpoiTttatviH
cxpcricntijEjplurimasapponicontrarior, tum quia pafTmiinfcripm-
ra Dcus prohibct vanam aftronim obfcrvationcm.» vt m iofra di*
«endisclarum ficr. XIII.
Scd opponunt Gcncthliaci illud cx Gcncfi fidnt lumtnAriain^ ce»,u 14;-
^irtmmentocoeliy&fint in figna, ncmpe vtccxlum fit qnafi inftar li- ^,„^„0,-
bri,in quo Dcusd(lra,5ccvcntusnoftros,& omni.i qua: totoa:vidc- AitroJogi
decmrfii, ftttura nint,dcpinxcrit» Itiimnc fincm Origcncs apud£u- ^'^*
lebiam>fic indttct t Jacob FafflaiclMm»fiiifs fitis lo^ttenieiii:. iipi* Juo » Aei*
tahtlutmU^^^Mun^corttingcnt-Vflkk^^fil^s vcflrm, 9ed'^uis noiL» WfV^lntli"
yidec hoc figmencaffi;ripfttt^;icq!iie Bcclefi^ repagnancia» abripfiL pouinl^ifo-
^vanicatefaa fitbnii? Nec|iteliimiaariaattr fideta in firm^iiienco» minmii'*»^
pco ali|s fignis ditta fiinc» qnlm coo;eduaalibtts citica ptavia$»frigo«
la, caloriem»tempeftatesA.ventos^mocbos , comprcxionem &alte-
xationem corponim-; non aucem eventus tndividuos & pacticula- frJfmsK^t
rcs,quipcndcntcxmultiscaufis pcraccidcns, ac fortuito convc-
nicntibus, vcl cx humana libcrtatc. Sopcrcft crgo, vtfiaftra& fi- Eluditur
dcraccrtocffcdus fignificant, idfaciant tanquam fignadiaboIi,cx J^^*"
cjusinftitutionc&padlocum hominibns, tacito vcl cxprcffo; cui
fenterttix Magnus ctiam fubfcribit Auguftinus. Rider quoqucj s.jimgi^^
Luthcrus vanitatcm Gencthliacorum , ex fidcribiis vclutj fignisr' ^».*-»
vaticinantium fiiturosmortaliumcafus. Bacca, inquiu, laureat t^xi^^fin
& Magifterif tltulo, pliiiofophus olimdonatus fui ; poftca in Mo- Lnitrm
naciram attonfas» Kc eiii.movi Papar; transAigam deinde monialem -^yj^"*
|iccepiin'con;ugcm i ipfii ex me mactco<» foecandam fiibolcm.*^ '* **"
fiiMq9i4.lMK.oiniiia aiitildUsfigaau«ecaiic» anc aftti«' infiuEi*
XIV. Sedncqucdicipotc0, fidcra ctrccauras aTlatonim fupra dfi;-
Neque a- auum. Patct in carualibus,& mcrccontingcntibusjquiaifti non
cflecauf^" provcniunt cx vnica caufi, fcd cx caufarum fortuito concurfu ;
corumquz qucm Ailrologi ncquc in fidcnbus, ncquc alio mocio, fccunduni^
abSomS! '^^^^^^^^^l^^^^^f^ofi^^^^cprchendcreponiinr, vtcx Gratiano docco
bus. . l^muL Mnitbminusancdcuni vcritatc poteil» (idcra caufatr'
'^^j* efleillorain etfcftmtm» q«i Hber^ evcniunt: hoc enim efttoilcre \U
mteUm*!" bertacemhominis>lp(iiir<|ae opora tribu^ re fato. denique huma*
nas voifant«res> coelomm tnflazlbas exficccflitate filbl jcece, vttia«
Quiatoiiiu 4ucacpeccata non mortalibul,rcdaftrjs,eorum4aeauthori Dso
cn^Ifr ^^«^''^ci^c» quas omnia nunc iiinthcretlca dogmata^Iim gcntllium
deliria, romniantium fato evenire vniverla. Qoam r&n teatianLs
^n* XX merito ple^itiioftcr iterum Barilms,c£im ait : Chdidsrum fiu-
s. »^5Z ^ium & curiofk i/iquifitioy jlfirotogia eft, per^uam afiertmi, etiam caufiu k
** fi ^fi^ defenderettion item a Deo: refi^ omnes lationi ac frcgrefjui aftrorum
miimtim, yubfiernentes,pr^t>ide/;iiam tpfiim, rerttnj humanarum jncderatricemypror-
Jw a fi ablegant adeovt orationem ad Devm cfi^KfianiyC^ ipfiint quaDEVs
tolitur pietatenit negent quidvispoj]} ; quinpottits,fi ejUAiiornm credamur,
<QtUitJgerey id omne referunt adcaufam fataUm.
Etalibi ftultiinniam vanitatcra Gcncthliacorum, orbi invc-
hentiumfatineccn}tatcm> Ac pcrftringic. Deindctfi M)n probarttm
%fxJ!!m* '^''f^^iritmoperatiomimpritieipiaypeitet meftt fum,fiedexortu necefi»
kmu€,m' fiiMmlMemergunt : fruftraprcfkio legumUtores^MgeniM res , & nm ^
*»mtimm, gendds, fid fugiendtu praficribunt. frttflra fitnt judUaetiMm^ virtutemho*,
Ctjiiftitia iif^rfi^vitkmpenisaffieieHtei, N9it£mm%9eftli9ii^istemm^a,fiirk
iru Ara efi ant bmticidd, cfuippe cui ne^ volemti quitidit t oh ine^iiMem ipfitm im^
«nmn^ dd agendnm neceffitudinem^ mmmmtmtinere licuertt. ykniffi^
Aoi pio» , ^i ift^iQj homines fitnt , & qui damt grtdfus operamy in tpfifjj elaborant 4
iSlSJJfc"' 7**'^'^** ^^^^ qmdem fncltirus videtmr s^ueU^fi ne^ femen vBum in. tfr-
ram de/ecerit, neg^ ad mejfem fdcem exacuerit fiiam : qnin & mereatef
*veltt KolityfHpramodtim ditefiet, quando ipfi fattim affatim accumttlat tucu^
lentas vberes diviti.ts. Spes porro magna i/IaChrifiianorum evane»
fient omntno nobts, atcj. peribunf, qutppe cum neq. jttfiitta honoribtis vHis
ajficidtur^ne^ peccata puniantur -^propterea cjuodoihd prorfui alfhomini*
hmlihero animi propofito agatur,
Rcdiffimc igitur ex doilrina S. Thomae , & commani Thco-
ft.f. 9^^, logorum (choIa> in Gcncthliacos hanc ccnfuram tulit S varcz : pr«-
tXtret.iii. dtceielibei^contingeiiela»ex fignis cqbII iSc aftromm (qnafi cer<-
jfjff"^' t6 evcniura^fupcc&ioaispeccatum cfle» onmi joxe gravlflim^
* ptohi.
uiyiiizied by Google
• ' LiB. II. Parac. XIII. 307
prohibitum. lEtquidcmpTodiviiio Jure ^lr411udirai«; fient & ijfiis*, 47^
jitve/n le mtffires ea:li , qnl •^Mtenflitb^mr JiderMt vt ex eu4Mmm' AAroiogia
tUremn/eittnrA ithi, Vbi ieptuaginta vcrtuiit: xJ^rtf^i -re//. .judKiaru
' £t S. HicronVmus addic j qni vnlgh Mfpettdtnnr tMathematicif <^ Haftcniu
ex ajtrorum curjUy Lipfr^^ Jiderum^^ res bnmanas regt-nrknrMtvr^ prtihibenr
• iExquolocointcl)iginius,inqiiicSuarcz, quoticsrcnpmraattgures jarc^ivi^
c!ctcftaturacprohibct,criani Aftrologos&Mathcmaticoscomprc-
hcndr^rc,- putaJudiciarios^quorumprofciTiocAcxftcUiSffigqjrquc
. coelcftibusfaccrc divinarioncs. vtriT
' * Quanrum vcro ad jushumanum atrinct, non folum huic fij- y^^y*
pcrftitiofoliominumgcncri, antiquorum Parrum Concilia.', fcd manoec/
criam Canoncs,gravifrimas jamoiim pocnas ftatucrunt; quod fa- clcfiaaico.
ftum faiflctnunquam , nifi judiciariaf vfus aftrologia:, pcr fe opus c.tUos. c*
«(Tctmalumacdcteftabjlc. Qu^cctiamcaufacft, cur& Sixrus V. jed^iUmJU
&VrbanusVIII» Ponrificc3Maximi,t)ontanTiimaa1madverterint ^,^^
feverc, redetiam \ Magiftradbnsaaimadverti voluerint InGeneth* 'emtrs^.
Jiacos, li))ris quoqueeorum de variadivinatione -prohibkis.: Sa- ^^'^•^
neTridcnrlnum Conciliuni, in Indlce librorum^damnaromm >Ijc
roquitur* Epifcopi ddtgenter frovideant* ne AfrdegiA judiciariMttbri^ ^dome.
4ra3atus \ indices , Uganrur vel haheantur^ ^ni iie Jnturii contit^eB' im tmdie*
ti^m Juceejphwf fortnitifve ctJibm^wMt t/s a^iotuhtSt^tptMtth knmm^ve- jj*
Inittate pendenttcerto atiqutd evertturttmiffirmare audeant, "
Crcdidcrim nindlamSynodum, ad primaEcclcfiac tcmpora.* XVUI*
rvfpcxilTc, & ilhid memorabilc non paucorum facinus, quando
PauioApoftolo, Hphcfi commorantc , multiex eisyqut fuerant cu^ ^9.9.^,19,
riofa/ecratiy contulerunt lihros^O' ccmbu/Jtrunt coram omnibfis. Quo "
nominc D. Auguftinus illos norat, quibus fam tum folcnne crat
ex horofLopo, naraliq; dic, cvcniuros divinare mortalium cafus. '"^''"'Jl'''
Scdcnimipfa cjus vcrba dabo, quac pafchali fcfto, pro concionc libri "aftro-
ad popul^iii locurus fuit, c£im Gcncthliacum abjuraU fupcrfti- logicjudi.
tior« divinatlonU nugacirate, jam levltatis fuaB poeoitemcm» at. ^'^'
quead grenuumiiiatrisEccle(i«,vcIurturpiterdcrcrrc, faaf^a^ue
.c;u$p]acitarcdeuntem,e6pulchrias reiipiicentte (pe^aculum ta
templo propofuit, qub tuculentiilsflammis & (uperftitionislibrbs
cremavit, & fcclus fuum cxpiavit.
Jfie, \n(\\xity exChrifiianoC^fideli 9 Pcenitensredit d' territtu XIX.
fotefiate Domini» convertitntriid mijericwaiam Domini. SeduUus enim s^^mgufl.
ah inimico cumejjetfdelu, diuCMathematicm fuit tfednBm fedueens, '"^^^'^^'
decef tnt deeipienSi iltexit % fejllljt , ntilta mcndacia locntus esf eontra
Digitized by Google
fot Proicon:toir.uMa£jb.Spil
^ijSoart) Dep^m ^ ati dfdit hominiBtu fotefiAtem fgciendi quod. honjim eJ}, (^t
^^•'^8^ tioa fuiendi quod mAlum eil. Jfie dtcebdt , quiA ddultettuht non fd-
awnonbi^ ciehdt voiunt^f propndi fid P?nw; dr homicidittm non faciebat voLun^
Stcowvvr- tMpreffid, fid^^furf ; & pfiMm non faa^kit D^ys, fid Jufiteri,
KSAosal ^ ^ wmkd fjurdegtsk mait fmvA*, Sjtkm wmikmtim fmtMtm Ctru
iwml^Jlttit dt iSt ttwdtjtdtlmt €0 9 hmttut tmmtdicntm^ tmtditnftmhth
mimmmtiritmmi fi tdUpui^i dithU Jhfh iiiSitm^^ fmnier^im-
>A. \^%. ^2 jt feenitens, Kifiit im m^ihtu AfcfitUntm effe fhriftimt^ fud:
^ wmdti perditi» id tB tsiimm mrtinm homines, (Sr dotlrinsmm nefktis»
ntm jeffmmrtt mmmet etdites fkot ed Afcfiolos ettMlernnr', & imeei^'
Jfmnt lihri temnndti, ti feninertt ed feriftorem, Mfiimetiomem jtem
rmm ftcere, & fnmmem ftftv confiribere^. Hcci't p pr^pter gUriem
"Diiyne tdlesetidmferditi dej^^enrentur dh i.1&,au: -.n qujtrere.quod
Btumfc- ferterjtt. Periertt entm tfie,nunc qujtfitMs tin^ientm , z.i:iHciits esl^ fcr*
•oro tolit /^/ ficumcodtces tncendendor, fer quos fuerat incend<ndu: , i / tHis tni»
2nocon- ^ijfi^i ^fr im refrigerium trdnfeAt. Sctatts eum temen fietres , olim
Hcraiul»*. fulsiJfeedEccUfimmemte fdfth^ dmte fefihe emim cseftt fetere de Excie-
fh Ckr^mtmHeittmtgM Sedfdmimm^ mrtt ^ fn exermtmm eret»
XX; ^^DioiismDisiacis
Airoio|i» qnam BcddiaOrtliodoj» coiifiietniUDeai » cxclodtads i lodaiN'
^^^^^ M homiiic»». Jadidaris dcditos Aftrologiz. Quod etiamcoak
telteinir£fM|dianias»cxeaipio AqailxPontici, facrafaai Uttcra.'
deiuCa- nimnoa&|ieiiti»& qacm loifacaia» ad iafciptcnddm Chrifti fi.
^jjjjJJJJ^" dfcm, fao pondere impulcrant. ^fmiU igiiur ( Vcrba Epiphani^
Icgiy*) mente^ ctmfnncfm^ Chrifiisnijmo credtdrt: & citm fetijjfit
Ztifk-tM f^^^JJ^^ tempori'- , ^nculum im Ciirtjio, td tfjum afiecutus esf. Cirm
t^ji^M^ sustem d prjrino jeo iiiAttm mon^ difiederet , d credcndo . lideltcet-
^***'^!^. Z'xnd Aftrol^id, audm exscie edocftss erdt\ fid tptstidie^' fcfittenem
^fi^yf^ nAttz'ttdjii Jitd J/ecidret , redargutuj^e d DoHortbiu , & tncrefdttti
eJo grdttd, fe^ me>L»frrigeret , fed fmims cemtemiiase offoneret , cr
mem comfifiemtU^ mtfimwet , fitmm ^ndeiitet ^ & merrdtiemes' dLj
txfulfmt^rurfiis dhSteleJhii»,me§mtimmiilm mi jidmtetm, Bt
fme fmOmmmmmlemttmm» vekt ig wmumil ^e&mt» «nre^ emmefit^
& md — ififwif eimmt c0>» & mhim^ Ck^iMms/mm^ n^Mf^
vitdi fr^ytmft» & mrmmmeidimmt fidmm. Nmmfmmm mi^ mu
ttmffm jmimttmm. um»m mmmfmmt mm j^emm grmtff/gtt 9't^ft
^ kju.^cd by Google
L*iB. IL Parag. XBl
mvtfmrptm pertmuinr iffiMajgitMd AfraBjgktm Hm» mm Jan
Qupd fi ctiam ammus-cft, fandlioncs principum infpiccrc;, Ethriiwrfi
••obvia nobis ibunt decrcra plurimorum Cxfarum, in corum lata ^^^^^^^^
vindiftam, qui gcniturarum infpcdionibus, & nativitatum ho- verfiisA-
TofcQpisvacarint. Profeab Auguftuslmpcrator, Aftrologos lu- ftrolo6«
\diciarios vrbc olim Roma , v-clutnoccntifllmam civibus pcftcra,
excflc iuiTio. VitdliusCacfar Gcncthliacos, ctiam omnis^ al-
tcrius fcclcris puros, morte muldabac.') fatis ci magnaiii crt«
mcn^ vidcbatuiu,pubIiGau'iinpofittRLh Ittqiic tcfte Saetonio
Mullu infinfar , guHmDivituvM & tMubmstkdfi vt quif^ defir^ ^^'^*^
fifuryimmd$twmt4pit<^.fmtt^. Sed i&Claudioiinperaiite; '
aam cft Roni» renatnt conibitnm, vt totiltalii pellefentor A- ^-^''"•^
fttologi Jndtciarij > genui hominum potentibur' infidanLt , fpc-
^kntibas fallazi pnelertim qaia ienocinante vitijs natari, pie- ^^^^
mn^ae homincsr libcrms fcquuntur ca_„ qux vi aftrorum futu- fiatitta m
•ra didiceiunt. Quin ctiam hodic jus civilc&Gcncthliacis ar.. pao««
itcm fuam , divinationcfqj intcrdicit , & fupcrftitiofos codiccsr^ l,i.cM
jnccndio damnat; vtcntcs vcro ijfdcm alior', cxilio mulftau. .«aftgl^
iflibi quoquc jubct mortc plcili cos, qui aftrologis divinato- ^JfJjJjJJjf^
j\x adhacrcnt. A tq; vtinam.apud fumma ctiam nunc capita, iftarum tu^s.cJg
lcgumratiocflct; ncquaquam graflarcntur vagc tam multiimpo ^^j^*^
florcs, nati in publicas , privatafq» hominam ciadcs» contemptum Jj/^^ ^
SLcligionis,NuminisodiunL.. •
Elcgantcr ratiocinatur Origcncs; fitxpedit tiahu fiire fimt» XXH»
#4« dkemtwrh Deo fer J^iritmm fmBtmt. Siver^itm^Memnmr » '^^^'^
' mm demMteiM9titr» fitte^ fii» mkm «mm exfedit. Et tamcn nihiio-
minns funt, qui nitnnmr fiitaros in terris evcntus ex afttis, ve^ uSlS
hitexpiicatovolumineperlegeio^ miferi! quiainterim falutisr* 'aum ai^'
j(u«negtigentcs, non vi4ent^« qiixcos fortuna in altcro fxculo «He"'»» ,
comprehenfura Ht. Mon pauci Afttoiogi ,cum aftris affixi fpccu- jJ,'ef|HBb
lanturhumano$aliorumcafu$,fuo$nondcprchcndunt/. Thalcs* fitosStprw
phiiolbphusfdic quadam domocgrc(fu$, contcmplandorum fi- PJJj^n"**"
cierum caus.\;ciimcoclumjam infpiccrct,futurorum indcrationcs Dn^J,\.Jk
COlIcfturus,inproximamfovcam iliapfuscft, non finc largo fpc- ^J!'^^pj^
flantis vctularifu; Scillud maximc cxprobrantis, quod is vcl- -^^^^Tkf-
let coclcftia comptchcndcrc, ^ui ante oculos fuos foilam non^ m^,
vidiffco,
Non miniis tidiculi fiunt Gcncthliaci ; nam dnm alicnas* XXIII»
fbrtanasez ccelo metiunmr^ plemm^i ad proprfa cafci^ nintjnfor*
timia* Similesgalfo gallinaceo» quem apologus memorat* prae*
Stmiies ^gom 6imtaB fercnitatif, conXcendiiTc atboremyd: viciniam admf-'
ullos*!*- tantem lctiscaniibns implcvifle. Excivcrat ea hilaritas» ctiam vul«
Eucm. peculam cxtraproxima; (11 vx latibula; quab vt^ galib.iatcltexit».
Iztitix iiiSB caufam ciTcyqubd odorc prxcipcret vcntoram anlcK*
nidimamcocll facieminempc vcrfata bc(lta> clioros rripiKiiinri
fimilisinfra.arborcm duccrc , & voliicri canraiui nppldudcro> &
gratulari vaticinandi fcicntiam; dcmum & rummisprccilnis roga-
rc, dignarctur fibi, tam fapiens capur, & furari c\ cntus gnarum..,
porrigcrcadamicumofcuium. Quod vbi fccir gallus, (iiam ftulti-
tiam luit;pcr coUum abreprus a vulpccula, rraclufquc ad ccrtam
morrem. Ita qui pracdiccrc aliis.coeJLrcmpcftatcm voluit, pcricu-
lum fibiproprium, nulia ragaciratcprjEvidit;
ZXIVik. Atq; hzccd noftrQmm q^uoq; InfelicitayAftroIogorumjpof^-.
qutoalienosIongarcriedefcrip((rintevcntu^«in fuis, & propriji
elTe turpiflTmosjgnoiantes. Scioquofdam ex iidferum obrerva-
tiono». dcicendifleadvattcfnaadas particularinm carunmminn*
tias, quibus altosmoneban^.ipfi: ^tuEomnvvates i e6 inoifcrabilior
^^f"' ies> qubdexitia: ruak 3tGarceres» ^publicam infiimiam, fimiltsfciiic-
MMri»^ aIiajs.fortunaft iniquitates» non deprehcndcrinr> priufqu^m obruc-
renru&Scdnunquammagisderidiculo fiuntAftroibgi.qu^mcum.
il^ioric cxaftris, pluresfibi vit« annos polliciri, fubiro rapiunrurad mor-
incpiQiiio.. tcm;aliaomniacogitanrcs,prxrcr xtcrnitaris itcr. tum cnimvcro,,
pcriculo(bproximoscafui,rouftyx ridct, atq; ad prxcipirium vr-
gct. Dcniquc aflucfa£lum cffc divinatorix aftrojogj,T, &riipcr—
ftitiofii. Gcncthljacorum vaniratibus pcrrinaccm aircnfum prxfta.».
ic, vchcmenrcr incommodat (aluii proaiovcnda:,ci:m moricn.-
dum cft ChriftianOj idquod nunc magis oftcn-
darii.*..
^ i$» 4» ij» ^ -^» *$* ^
^.Kisr; s*f fctr stf:^ .s^-"- (^t-; i^: fei?
• *
PARA-
Digitized by Google
Lib*ILPa&ac. XIV% m
PARAGRAPHVS XIV.
Idem argumentum prorequinlur , de '
Genechliacis judiciarise Aftro-
' logiee afluetis ;
C^antum {Ux^ aliorumque faluti,
eum moriendum eft^ incom-
modent.
IcutdtinquamiAfuncjtn^a^^ L
cauf^rum, ica reperiuhrtir, qui Aftrpi[ogos divinato^
res defenfum eunti hoc maximer:i|rgQmento nix^
quiaeorum.vaticinianon rcmclverumhabuerunp»
poft*quamnatarc$hominum,adn>inutifljmos hora- ^^^,;^
rum articulos> cautilfjm^ numcratibneoblcrv^runt. Ita^acncut^ ci & Ailrof
Gcncthliaci cdixcrunt,qiiidimadroagnasf6rtunas, magnis palTi- lo8'j«4i«i-
bus cvcdti ilint i alij ad fummas cgcftatcs, non tam prolapfi, qu^m^ "cunt^va^
prarcipitati ; aliqui fub fcrro, alij fub laquco rcliqucrunt animasr* ; modifc
non ncmointcr aquas frigidi mortc extinftuscft, altcrintcrigncsr* .
calida. Hinc conficcrc volunt, non omnino vanam cftc artcrrL*
Aftrologia:, qus cx conftclJationibus gctitur, pro futuris mortali-
um evcntibus..
Scd vcincclligant^i, quamfragitiscaufzpatrocihium fuicC' II.
pcrincmodbsfuggcro, quibus fic, vtaliquando Genethliaci vcra^
prxnuncieaC' Etinitididquidemcootingitnonnuoquam m<th meTf^-*
fbrtuitocani. PicttmMirandi]lam>audtamu8»Iiii'temporis intecJ tattocafib
dodosPhoenicem*inhacmateriaficp1iiIof6phantcm.- Sed^uni^
mummmiinerdum, qu4 frndixerHnt\MtvmmHlto Jint plurs, efUd mft^ ^^^HSJu im
elfeniuntt enritwtdtjfe eos cgfikimfveritMrem mm 4rbitKemur h fuod AfhtUf^
imlUeft drs, tdutiMtitii, tim vund fuperjiitionu , qu^ non eodem MrgumeM ^ *•
vera comprohetur ; qttiualicfuanf/o fcdicet accidatt quod ex ea prtdiBum fit*
^^uare dicant mihi, qut ratione ifla molpentftryptttentne omnem artem diDi-
MMtrieem ver*m, an multas^ottus iMnas 6^ fal/as f ft multas fdfas , proba-
' P p' 3 - hoego
1
^tgo iHad "uerah eoHem Argumento, Si omnes veraStfHgntntid eos ereiert
demonJirAbo ; quia, de etfdem rebu4jdi\)erfd artes di^pinatriees, idem non re^
j^;y^ir/:i/.Dcniq;multunt,(ipcflimus jaculator>millics toto abcrrct
i4iopo,& fcmcl temerc pun£lu fcriat ? magnumiir, poftquiim apnd
Ml^ 4nftliccm.flilcmxcBi Stmffdmmnip fabpliiht riwiy s fi.(cmcl Vcnctif
>r/« tt^ts^ jaftasfiiccedac i nttnqa2 tantafbmuic eft In vidia^n non aliquidb
tuuatm^ .carasadveniaciccnndtts. •Hncpcflcihctfqttbdjadiciarij fiBpcpccdt-
^jn*'^ ftioncs iiiai>ob(cari$annphibologij« Invol v$t, vt qaicanq; candS c-
YcnttiJ ftqaatttr4Ui vctttm-dixcrifiC lcaqs^i Pliavorinus afTciiii (
^CfMJih I . apndGeiU^-AftrOlogos non diccrc pcrpncccpta»(ed lubrici cogni*
^.t. itioncrnixoMliqaando&rai^tqaafipefftcncbiafinveritatSimptn-
gerci Ita vt omnia»qa»vcc&cnan£^bani;»prcmendacijsfacii millc*
ill. fimanondnt.
*^>l»Bi* Qnamquam eft alia ratio, cur nonnunquam eos mortalci'
^xum vJS" comprchcndant triftia, quibus Aftrologi fucrc Vatcs. ncmpc juftf
cintorum Dci v1ndida,humanam punit curiofiratcm, mjultarum fcmcn /u-
?np^»^ pcrftitionum. Qma igiitura;liqui, totia-ftris imroctfi,cx OfcCcnc-
creaulio- thliacotum pcndcnt, vdut Apollinisoraculo ; in vanx crcdu4itar
tisvaiic. tispccnam, cxpcriunturfubindeinfortunacos vit« fuxcafus,cxituG>
M$fM, ^ucquorummctumfeceruntAftroIogi&fidcra. VattmtomNtt*
*3' mlnls dccrctttm ^ftifaiitenMdifihfMitibs;,
^ Attdivi.rc[Iationc4nrnimi4bibii> acqae ex ip(b vclnt ocnloite*
ftti nofir& mcmori4 in.BohcmosonLmcccopoliittiflc lociiconfiil-
tBkemiilo <lu>pnctcr3artholnm Baldain ,cominub hocolcopttm In- ,
tntns tn fpicicbat^quid^ue alijsnaaciacc^ edlccbat. Tandcm & quid fibi
aohemia, j()^ra pcomittcrcnt in dics proximos,tam ngnificavit*ci^m nihilca*
h1ft*orSm ic opJHantibus collcgis, publicoio confclfu , vltimum valc fccio ;
ClarirTimo iranatalis fui tabulas, ccrtis fignatasftcllis, affirmarc, non fc am«
?cr^rs' pliusadfubfcllia, vndc fcntcntiaccoguntufrcditurum. Et qui.
C.u, UC' dcmiftataliaaflcvcrabat viribus intcgris, ncquc vllius morbi indi-
ciofufpcftis. Scd, ficutipfcfibi Vatcsfuit,itaiattaclicspau£ulos
.domi fu« cxpcditus cft j rcpctcntc quafi itlud Dco ^ Jteut credidifli ,
fisttibi, Vbinon cxcludonaturam.habcnt cnim ctiam boc fcie
jncommodum, qui crcduntfivecoclo.five Gcncthliacis,triftia atq;
atrocia vaticinantibus, v t facil^ mclancholicas contrahant apprc'
Ihenfioncs {^ndequidquideftbonifiicciinvenis^dcgeneratinno*
xiam phlcgma>Tehicalam pr«propccaB»& Immatoc» mortts. Ceft^
«Scttt alibi caiiim facit imagiaatio •* ita fides adhibita di vioantibos
Adrologi^aoolcffld vitanucctdit. atbitroiinp«aam vaniflimss
crcdtt*
Digitized by Google
£ IBi. I&. Pa R AG. XIV.. in
Cli|lblitatis,inculcantcitcrum Dco (ba dHud : J/cut ercdldifihfdt tihi,
Et habco novum augcnds fidci tcftimonimn, quod mihi V»-
Pruflia fubminiftratj. In ca rcgionc antcannosnon adcb muU
tos» homo artis Gcnethliacc pcritus y ip^c Hbi cautum voiuiLr
ex cadiem (cicatia. nam qaia*fi4mt» ceniun ei'diciii.mon(ltac.
Bant, quo pcricnlnm Imnyncbat fiittUs i^ot infeacmfi , domi
continni» ; vxorcm obccftatnt ». nemlnemr vnnm Ul^. locei» ^^-^^
ndmlctereCt lii» qniecit iaterpellatorcm ; icu poriik»>r milio» S!Wffis,
um fu^fti mali. Panlb-pbft.y qni intcr amicifliaios ejnr' nn» ex rebtio.
mcrabatar, adcft; & quamqaam nesai} inrclligeier clivico
acccfTum, ad fidifi^nm fibi Achatcm; tamcn qnia^ pcromnia^
iamiliaricatis jara rogavit^ , vt liccrct brcviflima congreira» ut
EC maximi momcnti, charidlmum Hbi capnt^ » confultiilimunv
quc confulcrc , admifTus cft. kaquc cupit , vo horoicopum^- - -
( qucm modo ci quifpiam dercripfcrat^j cxaminct.; nim li fiiis^"
eonftarct lcgibus , adum cffc dc honcfto mortis gcnerc , futui-
nim fc patibuli longanvappcndiccm. Gum vcro nihii vitij ap-
parcrct , & qui calculum fiibduxic» , ratio'ncmqiio horofcopi ,
ftffirmarct fufpcndij ccrtitudinenvj. pempc bilcm movit animow
Ettn, inquio , mikii ttm trlftis iortume aogur its ^ cgo vati--
oinio mo^J intercoelnm jk. teoank aliqiMiiclo Inlsuiif' ftSpeff'
pendcam ^ dixit , fiinnl^ne nttdato<cnrc letikm alteri-i^nu-
Inflixir. M6x Ipft rapins ilJilllgifiiatti ad/quaBftloncm > capft*
tir^ae fcntentii-damnatus , laqueo^adnns expiavib Ica,qnod1
Ttri4ac borofcc^us dixit infortunium , quod vterque timait^fi»'
aulezpcrtirdnr. cxcdoin p(rnanviii{Secftitto«iS9|iiAiti4 dcih^
mtonante: Jicut credidiJli,JiAt tibii
Ncquchicfubticcndumcft, ignqrosct/am Aftrolbgos, vcrii
VT.
t!imenaIiquandodiccrc;qux fcilicct abipfo Dco acccpcrnnt nc-
icicntes,.5:arcanomcntisimpuiru cvulgarc juftj funt. Patct in_. mmcianr
Gaiphx vaticinio,& Balaam Arioli,bencdiccnti&populum Hcbr». Aftrologi,
um. Afti nc iftis cft rcfponftim}Cuiuftlammatronx}Cuinomcn"Ida caipjf*°Sf
ftit, & trcs filij : Balduinus , GoUcfridus, Buftachiusr'. Fortc ma- Balaam,fcil
tcradlaborcmfabncfiumconicdcrat, ciBn fratrcs iftiadhuc cx in- js^**'"»^
fifncla ftta gtaclofi, vciat pnlli iiib alisgallina»> iraipft fiib patcn tis^
ie veftc redplebaflc , excrcts inviccm capitibus paeiilicer coUafa- *^ -
Sapcrvenit.patcr itt£intinm.jods^ qnonlam non (atis*
.agsoverat libcfos'» intcrrogat conjngem-» q^os qualcrde conte^ 'loiT'"'
gctetcvefleikii: £«iila»^Kcg^miiiq«^ftVWttq»Daccmaltemm,& m»^'"!'
tcr* '
9
Digitized by Googlt:
PrdJ.-to.
forte ».
3T4 Promonto^ii.MalM Spei.
. tertium Comitcmfnecvanuinetaf Taticinium. SiquidcmBaldai-
nus poftcaRcx fuirjerorolymae; Godcfridus fuo proxim^ confan-
guinco, Magno Godcfrido BuIIonio ,in Ducatu Lotharingix (iic-
ccfPit; Euftachius aiifcm C omiratiim Bononicnfcm adi ptus cft.
Vcrifiniilccft) ficut ignanis index, fiG,nar in horrologio moruni in-
terioris rotae > ita Dcum, qua: dcftjnavitfaccrccam f lijs tribus , in-
» dicaiTc parri, pcr vxorisinfcix varicinium. Idcm t"cre niodus cft,
^ -qtiononnunquam Aftrologiimprudcntes & ignorantcs, cnunci-
ancca,quxaDeodo£ki funt,ju(Tiqucdiccrc. Itaqucadhuncfen-
tkjfaim^ fiim Auguftiniisalt: tmlimmejuflfflimetm^ierMforvnrferfimktn^i»
ftg: r. #• Jkhmihmy tM/ulttfj^ nefiitmtWm^ ^eenlto hftmBti agis ; vt ium qui/qntjf
fufilHt hoeMmiitUtf^od oportetemifimdirf, oeetiltiimeritit Mmmtantiti^ ex
^JJo jMjHjmdiefMim =
VIL £t quidcm eali veritatii tcfllmoitfo (li placutiret) AbcnnerlD*
dorumRezidotoIarratemendaripotcrat, atque adveri Namlni^
EtAftrolo- agnitioncm,cultumciuc vcntrc. Nam vbicinatusfucratlofaphart
Abcrfncr contlnuo fapicutcs Chaldxi, quid aftradiccrenr,^ parcntcfiipcr fi-
Jiolo inrcrrogafi, cum fauftaomnia vaticinarcntur.&plcnum forc
fempcrfortunis, opibusjpotcntiaCornucopia! aflcrercnc : vKfU
j^f}rologHs{% Damafccnum adfcro ) qui focios omties /itos erttd tioKC^
Antcibaty his vtrbis vfis rf}. ' ,^ujt/t/nm ex fidi rut/r tttrfi contjcere pof
fum^ 0 Rexy flij, c[ui nunc cx te ortua ef, arfiplitndo ntn profc cfus, non in tuo
^ i»ftfh*i Regno erttyfed in altero ^tdJiAntiore^ at ^ tnconi^a rabtUier exccllentiore^\
*' jtt^ ipfam Chriftitmorum quoe^, Heligionemf^uem tH twfe&isrUt trreftnmm
. extjlimo-, neefiimshbo£ feopoacj}e,4kerrtniinimfiito, Supcrquafcn*
tenria Dama(ceuas|ndic1um talc, prudenriinmuscenlbr pofterita»
* ti rel iquit. Hte ftdieet dixit Aftrotogm^ vt oltm BeUom riton quod Afro»
iogiM veritMte mitatMr i fidqu%d Dem, vt omiiieimj>ift£3eeujktio tmfutMte* \
tur,veritutemfer1fJotudwforUtofteiideret,
Addamusctiam alium modunu,quo Aftrologi pnBnuncl-
anthominumcafus» £t nitirur deteftabili cum doemonibus (b-
cictatc, (1 vc amico cof undcm commercio,iam dudum pcr Apofto-
luminrcrdi£lo,cum ad Corinthosfcripfit: nohvos fieri fociofdeemo»
piorum. Ccrtc divinatorcsilli, magno Auguftino fufpcdi funt.«,
fc|uando conjcduris corum, fub Aflrologicx pallio fcicntix, frc-
qucns contingitcvcntuumrcrtitudo. Ita cnim S. Patcr loquitur;
nonimmeritocreditur ^cum Ajirologi tnirahiLiter multa vera reffondent ^
oecultoinfiin£iu fierijpirituum non bonorumi quorum cura efijha>s falfae
^ noxim^nUnes de dftrMm futiir, infererebmnmm mentiiuf, atQ. fir"
WAre^-f
Indorum
Regeai.
A DMUf/c.
Bttrtsnm
yiii
Alinttno-
Indinan|
Aftrologi
nnnciant,
nicirnr (b-
ricfstc ft
commer-
(laemoDi.
bnt.
Diyilizeu by Googlc
Ll«J II. FAtAG. XIV.' ITf
mire, non honfcopi notdti, & inj^^j dliqua arti^ , qfUWuUA^efi» 8,41^^,^
Huc fpcftat iilud quod «arravit viro rcligiofo, & Aftrologiaf do-
dOfaliusquifpiam Aftrologusi Magiftrum fuumjta rc^yaiiofque
in hac difciplina inftruxiCTc difcipulos, vtcuivis adjungerct rpiri-
tutn familiarcm : vndcrcrum» quaff* fcire vclleo, extempora-
neam hauriretcognitionem.S4fi^cmnhoiDineillo,idaftiiai pen
itftamque fuic^» Tt»crfia0]mt^oiiMAktimfibl iiiimiciim»aogc>
lttiiatraffl»€ujiiniia^ft0riDiivn^if4^
lidaatiam adte» cnjot^opiiiio vftscqai Ailiologiamj IX»
f potaladidatiam) efl(L» i doemonibot iimntam , ac.xeliqaaf' t.^^t*lk
magic diiciplinas. vc pro1>abiIiffimttm lit Inter Juijas fcientiae
%fiirpatorcs, ipfor^ne l^gios rpiritoty mitgliam fxpc familiari-
tatem intcrcedero> atqae vt aiant» paftam aUquando exprei^
Ihm» aliquando tacittrai imprrciTumqnc de quibns plura Thco. nfii^.
logi. Et tum mirum adco non cft, Aftrologos multarum rcrumj Dtiri» im
pcritiam habcrc poftc» fcilicct bencficio malidoemonisj & par- ^"jj'*
tim carum, quae gcrunturalibi, partim qu» geftae funt, partim quae
gcrcnda;. Ita crcdibilccft, Thrafyllum Aftrologum ^ doemonc-»
accepiflc, cum TibcrioCaiCnri dixit, ab co fibi mortemimmi-
ncrc, quam cidcmillc ncTninc coTircto molicbatur. Solctetiam ^^""jjJJ^
maiusgenius praenunciare homlni futuxa» quae ipfe facerecogitat. ca2oa«-
£t qttiacelertimi motAt eil, quae rem^til^ tait rcgionibas» ad ho^ moa * €•*
minetdeftrttatt^nami\itQ|p Exak«ddNaUquoq:concilijt>yer. |oKafu<
bit> fttipcit» & fign is, tpia» eliltitte^pirtwwpoteft occnltat homi* twa» te
littili cogltationet»delibeiationes^ item prslentestft famat » ibler-
tiflimiconjedationedeprehendere. Kc^imiahsez prasparatione
cau<arum,maltacoIIigit, obincredibilemmetttitfiiblimitatenu,
longiflioMm. experientiam , abiblatam<|i remm naturalium perfe-
dioncm. Qupniamctiam temperamentuhominispenitiftimein- J^JjJj^
trofpicitdiaboius,hincdeIibcrisc;as in futurumadionibus,fufpi- |ogis«
cari potcft ac conjcdarc, ccrti nihil pronunciare. Si autem fcmcl ftawife *
fuusclicns Aftfologus.cx aftris aliquid ccrtb cvcnturum dixit,tum a5'prai<ulr
fane omni modo conatur efticere, vtidipfum cvcniat» ftabiUcndflS diombia^^
gratiafidci,fcmelfadaf,dataf<jue. • •« .
Necdefuntadhancremdocumenta. Scio aulamrcgiam, ex
qua vtfiUum fuum,addicmcertum ngnatumq,- fubduccrct vir qui^
dam piimcnoblililllMiiQttital «ft^Oencthliaco: qu6d diccrco
fidcta infefta fotc, ^ii|Nt|Witficilt »tflomeondliamia,fidiM
teceacdic, fiUiitt^»<Wii#iiMito^ntet&egii palatioot. Sc4
<^ pareiili
PROMOKTQlLlt MALJk SpEL
Docemr
•X eTcntn
parent'» fc cmn^riiaAftrologo, vJf#dod(ilet«ligkSlbri9Dfi»ra4<tM
quo cgo hiftofiaiiMCcq>i )conCci»pGcOcfietlUiaidi romniuxn.
eameAitcia^prccibttt» liocialtcili vtcavercc^rogavit* ncftaiBOidlf
f qucm-^iunrcfat ) fiUiis. vindi c«loi!e vcftiras , comparcrct in; ant
lai .ncv<«itmaiioageret*qiii^fimiUcoiofciAngnUus cftcLfb' Std
multb niagis hajepnemoiritiofie ciftim.£ocltAftroiogiis> quafi vct
ibaftra ad tinAtttw vcftimcQtomm artendcKnt» aliudc/Hfpf^
Kntapud purpuream, aliud apud casrulcam togamji. Dcniqifte
iia cvcnit, vt filius vcl infcius varicini), vcl contcnipror; caput vi-
ndi pilco tc^^us, cum aiio palatino focio , induco vcflem coloris
itidcm viridis> fcu prafini, ncfcio qui orta altcrcationc, congrcdc*
rctur, & vulnus accipcretin maxilK-u,. Cum crgo nuila fidcrum^ .
ncccflitatc aut inclinatione, ifkudcvcnirc potucrit, ad folam colo*
hs vniuscircumflantiajcomagis Ailroiogi|salccraiicvcravit,qupd
cccli &ftcliarum natuiifa^m nonfiM&cftedumcflc doemonis
opcriiidvimittagleiitiai vtGenetiiiiaco jlli facuiai prpomiciatttip
fidem.recvarcc^» nec ivuntitaerctK antlipritatem diceiitist. defti^
tDOido. Qiiamqaam «tiaqp iptiMtFare i^nipet noii^ pottik^f^d
ittolttarSathanas.: obi/«l(int4b«i.impcdiniUc9«i.attt Da.q^ ^
liomaailtbcrtato « - f a
Atqoe addecliuatM iia^eaafl> em^iic van'mdivinan4
fttionem, rcfcro omncs illas particulares pfapdi^ioncs,apud.A10k
xandrumab Angclis leceaiita^. Qu^as intcrmaxime plauiunw
habuitca, qux^Iudiciario quodam Altrologo, fada rft Galeatio»
Mediolaocnlium Duci. ncmpc illum cx vulncrc , pcr fubditum
qucmpiam fuum infligendo, occifum iri. Gr.ivitcr accepit va«
ticiniuni Galcatiusi >amqucmortcmmeditans homini vano, ac
Rcipublicx pcftilenti, pcrturbatori ctiam tranquilJarum menti*
um: & tu inquit, quo infortuni; gencre, hanc vitam claudcs ?
cumquc animosc rcfponderco, ic in via publica.^, cx cafu f\x^
pjcrlapfur^ trabis^ liinc czcciluiunLj ; crrasait Dux : nam glat'
«yusft.capttttibilittpttobaiiu» fimal'Ai iiagnam mcndaccm dci>
Srto»^ iMfft. Itmiaftdvcebatar ad fttakm ifibiwi Aftroiogus^cff^
- — ,Q9- siomnicivitate adrpcftaicttlanu* Cdm ecce tibi,tranrcant<^
jlltxander
tA t>rjr(ii.
aos mo-
Mihlii fpe
liMTdi^* in piirea leanLH.tiabs ftip«t»idelapia.ex^cdificio , ca^l^^untfi.
ceeiifit. Inde cOBjipltticSi mal^opiiQMlcatpertttft Dpci % ncque
omen fefellit cventuar*. nam vt c|; pronunciainm fiijt4b Afttolq^
f0:#ipro.fello S^&tcphani> in ^MhVf^ Piotopfartyris Ecclcnajy
< . - I '/ iiio
Digitizod by Googl
II PitR AA XKi/ll fif
m
ilio inultisvulneribus confoirus c0:. Stupentibus vnirern),aftr0*
logicam prajditlioncm , duplici caraftrophccomprobatam fuiflc.
Nunc fi qua:ritur,qu4vialudiciariusillc, vcrum_jattigcrit vatici- \. . X
nandoraio vnoillorum modorum, quosrupfaallcgavi> fcilicctaut
cafu & fortun^: aut k D e o ip(b, pcrmittcnte triftium aliquan-
ilo vaticiniorum exitosi^five in pocnamvarixac fupcrititiofaBcr«* ^ <
Mitacis; Hve obalias» ll]|l..ac-f roytdeiid» Amb pcrrpe£tas ra/Eiok , .
«eai «itcert^ operi, ftiidio^; CaoodosoionUf pliivliiit cpgnoj(«ciu
tis «amAtitct liimnL*» iiii6etiaiiiadlabor«iiti9»ncra.farttiii iic»
bcflSnrib »' paijtim liber&^aat, qtui ibpetftitioai fi>tr€iid% 9c tc^o '
ittoHsrii«plflkaiidojaTant. j. r. . : . •!
<2(aiai vetbrnojfa> qn^m Sc peftilTciia fit Ysdvtd&mAiftXfilh^
fudiciaria^; noru tantum fuis fcquacibua^^lcdjttlaidi-lleUfioni Aftrola^
Chridianae, Picus Miraiidala totideni* ^ qiUB (equuDtur ) verbis jiK^iciaru»
dcmonftrat. Stm^ lufiranrhjtihivHdJi^ omfff£^, (^Ecc^d k^s ej^ MRdigl^
florAnti; H»ff v/deo, 'vnde omnihHt pariterflm copiamm, flM armorum mChrilli».
nJversiis verrtatem fuffedttetur^ qtumexyia frofeffione^ Innc enim ad
impietatemi hmc AdmaUmrel/gionemyhinc ad hare/es,htnc ndvanamjh' piemMU
ferjlitionem , htnc adperditos mores ^ irrevocabilemg^ malitianL», ftrs^ r*mdmUt,
' tefs & f^ciihmus lap/us. Qo^id ni eriam ad infcros ? nam fic vfuve- ^jj^if'*'
ilirciblct,vttiic vitiraascafus, priorcscjccipiat, quibusad fcclera
dcnrcndimnt. fitqiudemAtkzoiogipuJciu-osfibigradusfaciujHiaji aTiiogi^
latalc prcdpitinm^t qnaoida divinBiteiiitalUab&rupef^.tiQn^^^ ^ibi».^.
«rimen^ fikbftciiMHit t * & faiii.8DlMncfe8.* APi tujrpifl^» cum ^""^^J^f'
Sdthaha co«raetedinis;' ivt liihibHicani degcavlffimlt flnpn^^is^ n^Mi"* ;
qnibns & vcritatiillndunt» A jnftiticnon iiae io^^nti fimpU/ . .»
cium ddmnoj dum enim corumipesaugent,cefti(rimis vtajiint>var •
ticinijs^marfapijsclademfaciant. qiiafi6fiis.fiiefficfttlRVUi^ pto^
• fO vcndcrc, mendaciam atquifiararcai^QlliBtk-
Scd btc itcrum quxftionafcitur, cumcxaftris Matheniatici XIII.
iibcras hominum adioncs, difpofitioncs, clcdioncs, pronun- Non uiiit&
ciant cvcnturas, non_quidcm cumabfoluta_.ccrtitudinc, fcdta- ^""alwi
men fub probabili conjcdura; an ctiam tum fcculpdaftringant? liberasho.
Aflcrit Suarcz,nixu$ bulli Sixti V. vbi lcgcs fcqucntia... Stattti- IjjjjJJ^**
mi4s,vt contra facuntes jitdteiay nat/vitates hominum, quihfis de^ certbpr».
fiturta contitigetttihiu , Juccejfthm ^ fortuitift^ue ctfihiu, aut acitont- diccre.
€X Mmmuu vthmtst^^. ftitikMilm , tii/fMd rlfemtmrmif gffir' sq4M,i.*:
muifcj tuidemt, etitmfi id Jcj msbjt Hft^. ^rmtirt^ effertnt% mft Sfi*f0*
froteftet^tnr , &e, injair^m ( fdUcet fpi^opi } & fr»ft^^»i> &
03 *
Digitized by Google
I
3It f&OJAONTO&ll MAt4iSP£I.
♦
in eos fivermf: e/m^nkM f«e»is^ ^ dfs^ ecnua^ drhiirso iuiimsdvtr»
OQV*. Ita4oe.deiftistaUbtu».etiafii:pfobabileiiiTcUe coiije6lioneii|t
£icexe> {peccato noii careii tniiKqiiia adverlatur prohibitioni Ec*
clefiCj.qjaaiD taciti. fiip|HMit Sisnu. V; tnm qniaille modnt pne»
^xt^ iiuncjtoEUJnmmeftpewlck^
Srijfacm velUgaitjMinhWiftqnla praelttmitur (u^^ (iteiUtudinis pv«».
facere vei- tcxtu»divinatiiDOieiiMQalitiam(|i.occaUari> tuni dcnf4^q|uaiA^n»»
loguainpiadidos eyentus.etiam probabilircrrecuturos afTirmans»
^ravem fupcrditionis. culpam.admittir. RatiocA>qu6dcx folis?
. . aftris, vtporc remorifTmns c;3tiiiS} &iiomini fGCundum vrrturcmj
fuamatquc influxum> valdc ignotis, comparari non pafllt, ralium
fururorum ita probabilis;cognitio, vt fufiiciat ad dctcrminatum
judicium, ctiam probabilitcr.fcrcndum,.. Acccdit hanc cjufmo-
di divinationcm, ctiam fub fpccic.vcriCmilirudinis, tanrumfuni»
dari in regulis Aftrologiz , artifquc >udiciaiia:« quzcum ex(ide«
ribus foiis probabilitacem habete non podiKt» rede damnaotuii<«
tetot induftfii dflemonnmexcof^tati^inpeililcieouaQtcaUcatii^
. XV.. ybidnplcxhomlnnm9itt«sdift!ogtto;alcelume0nim*qaillr
lam> qttam haftimus ioledad iiimus» aflxologioe vanitatem diicip
jplinsB profilentur* fiiduriqu«finmeztatidnij$;lftorumalterum»
Aftroiogue qni divinancibusGenetfaUacis» tanquam oracnladiftnris, faciles
lMk?"e- ^"^^^* benevntlaf^eaccommodaot. Sed^quantilm vtriq; faiiw
ridihtnniV ti fuac incommod^nt, ilUdlcendo^ aufcuitando ifti; hinc planum
^<tct jit, quod perpcruo ccclis intcnti, qaid aftr^ vcJinrt;ubeanrque,fcre
impcriummorrisn^nadvcrtunt,iUbirb.acce>cr»mis , arquc ad acr
terniratcm duccntis, tanti itineris improvidos mortalcs. Quse
caufa cft, vt hinc migrcntnondum failiscum D f o rationibusr',
nondum placara Numinis juftiria, nondummuniri cx Cathoiico
D^orc facramcntisr'. Coeium non vnusamint, quiacoelofciiipccu
a)0ixus 5c aftris, ac futuris iibi caHbus: qucm maxime dcbcbap
cailimvlttmum>non pnsvidit» non cavit. Ita ruunt mlferiiii
tartarum» qnando Imminentium ibrtunarum (qnas fiden menti-
nnmr) maxlmispleni Ipebns» parant afcenfum, nunquam iecntoin.
fieUcitati. •
Zyii Fldem facltmessaflcverationi, diligensinStiiptttramcooi»
raencator>ci!im in liac materia funm ipfe fnterponir teftimoniumL»*
«xpeti€atiam9>cotidcmveil>is.J^/jmif4w«^^ .
Digitized by Google
L n. Ih P A.R A G.T XIV. 319
Ji plures viros mngms Aftrologii deccftost dum huit vittim lotigiorem,iUi c»rnei, ^
CdrdiHMUtmm^Jilteri FitpMtftmfrddicHHt^prmiMtimti quot mmi^fMiU ^'^'^
Jpe memdMio delu/^s fnijfe, entemtmduiut , mggtM emm ferieuU & dth ^ . i /.
MM. Dmtmum fimm^ediim imrhnr^t , nifiprih ddepti Jint pndtn^ ^^.
tsmttpmimffmiJefiimrMetihimettmtftimiktmimarmi^ mt^»!
ftmm p^rAnt*' f$itf9imfisrmi&mfrw'tdimoriHHtnr, qmtt fM «pertA^ cct.ctiam
eji didlfoli frMih q»i f^f d^ff^m^imahtifie^riimAhiit ipfornm iiifididtHr. ^^J^a**
Namfi hinccxccflcnnc nonduBi rcconciIiac4ciiin DeoamicitiflL. , runt,non fe
Qccditiiictiam cxpiatis pcrcohfcdjoais Sacramcnrum , aotcootii* g^^^J*
tlonisdolorcm rcclcribus, ^adura xTcrna cft i &; tani VCti pcretuit» legitimi
qttimccrtacft fidcs Catholica, ncfciaquc fallcrc. 4iipon«r«,
£t6! quotquantofquchomincs adliuc vclut cum aflris lo- XVIL
qucnt«> &:fitis fidcruni»planc imprudcntcs & fui oblitos» morsr*
traaftulit in alium oBbcm ! Hk mihi in mcn<cm vcnit Archime-
dcs Syracufius, qucm & Aftrologicas fcicntiac, &gcomctric« artir*
pcritia,cclcbrcmfccit- ContigitvtMafccIlus>fuprcmus Koma-
0« militi^ dux» in cxpugnacione Sjrracniantmrinterdiccrct, nc Ar«
cliiiiicdc»vnu$neca(etur;nempevi(ae(tiiominis eniditio digna»
qntf smmortalUati («^vatetnr» etiamiapud pofteritatem magnis v(i«
bns fiiniia. lEt ta^^Bcn cum ifta quo^ne cantiooe interij t. vbi enim ^[f"^"" ^~
Sy racufas jamciptas Jioffisdiripuits Aicliimedes dcfixis humi ocu- patu7£t'
lisad formasgcomecricas,quas in pul vcrottim ingcnios^ lut de- foxmh ge.
fcripfit, aut fignandasconcepiCf^ k miliceigoaroquis, quantuf<inc» ft^dvrrv,
clfct, gladioconfixusoccubuit. £t mihi quidcm illud fcmpen. obrniniri
mirabilc vifumcft, pGtniflcArchimcdcm.incatammifcrabili ci-
vitatisncccllitatc. intcrfcralcstubarum ftrcpitus ; quin ctiam vi-
Aoris infultantis vocifcrationcs* & pcrcuntis cjulatus patriac , vici-
numfibifcrrumnon pcrfcnrifccrc.ha:cnimirumfapicntisammi/ac
liccrati cftfclicitas, vtquantumvisr*
FraauiiHMbatHrorbu, ^Si '
httpentidum feriAittrfunA. (^ette Afcliimedes mcrib.
fiiaviflimili in GeometrtamanjLmo rneicivit vrbi jtioftcm dominari,
priufqu^m hoftilemgiadiumexceptt. tam reri6ii|,e.occnpatus fuic
ducendis in terra liiieis» atj^e J^omanns miles^ciendis fiineribns.
tandem inftins Hklll».tragadia;, ibi cccidicvbiconfedir »ezpnlvi-
ftulo fjbricaturusraachiqj|Sfip|tg}]»rcvi pujivisfiiturus.
£rhic deni4imaitornmexituscft,(iycQcncthliacorai^«Liiye 2VIII.
vanam Gcncthlincishabcjitium fidcm. cum minime atbitrantui»
motsadiimc-ndum&nadr^^j ncquc ta^oXqii|^j;pc4cjraliquan^
03 J do
Digitized by Google
PnoMOHiTO&iii MaimSIpeu
do vcliucxpugnadoncm faduu » praeaiittit validam manum.»» dc*
prodromosmorbos, vcntfpatiilmcolligendianimi ad pictatcni>f
AMagi vciim4ue de pecUtis rcnpifcentiaiii. Sed nimiram, quemtdino»' .
"un/^"''^' dani Aichimtdes»damfiguri$-fiiisvaeacflrMtfci5,iiipalveruleii**
panti^ a?^ ta liamo deftripris» iacefceptm A Romanis«ft) enedar<|i ; ita cpaiK»
firoiabio plaresadhttcotcnptti in aftrolaliio ftlioroCcopoAon ieiiciaat flU*.
po. extrcmam in(larelineam» aifi-qaandoiat^Uigunc» eaoi jam fc ab-'
iolviffe.adc6fIloctiam quaH momcnto , quo vita -Si mors diftin«^
gattntur,pcndcnt4fadisf>bi divinationilMM^cori ; ri<!ccredoiici4i>
. (bmoripofrcpriufqu^m ndcrarclicicvcntnvaticiaia Tuacompro»'
bavcrint, &hiantcs fpcratisimplcvcrintforrunis. Quatctiamcau-
facfl:,curcjufnioclihomincs, nihil rum fandibriscoi^iratus admit-
tant, dc finccra poenitcntiaac ChriHiana a>ortc ; nihilmcliorisco-'
- natus pro bcata 2ccrnit:itc. Itaqiiccwm vultnm in coclo habcno-
& aftris.jamqucmoriturivcliulinccointiiitu, adhuc fibi futuca^'
. profpiciunt, hoc vnuronon vidcnt, fcfplcndidc pcrirc.
ZIX. Novicgo vnamcxilluftFiumporrioncfoemiilaram,ciimcirca
«fatis (usiannam quinquagcfimum, sgHtOdilila mttlt> coaclaiivatr
' jana eiTcC, nectamen qu idqoam rerio pro iaHliCeagerdiv Vbi dicfliii**
S!*^ cur fta fuic periculo* dc morbo expedita» dixKfe p Am / -iCcnttm' fibt
nob^iisDo- ftiiflc» eo ie temporenon moritaraflif qabdborofbopiis liids Ofto*
Morbo" gintaannos promkreret extrahendae vitc. Hoc nimirttm fair* fo-
rrinusad pcFftitiofcpnrtextu fidaciSf totuni coelum inccrtiirima» mottisa»
pamei! I c c om m i ttc f c, a tq; a n iiiiaili in fauccs df acodis ftygi;» li<^0'l,4)aa«r
dcIicatumboInm,infererc, '
XX* Infclicior fuit altcrius hominis exitns.ctrfus mcminit Medi«
z>. yreei' Aftrologiaf gnarus. Nam anno 1657. Frihurgi Brifgoia:, con^
fUrimCd' vencraat c6 loci,ambo illi, oHm iu libcralibuS (hidijs fimiliarcs a-"
mici. Etqiioniamaltcra fcbricula proftratus fuit in Icdum, vr-
tkri/H tcrcm focium pcr nuncios rogat, adcflc fibi vciit » . <S: dccumbcnti
^Hf* longas molcftitcmporis horas fallcrc , alloquio diu intcrmiflb.
Ncqucillctantum voluita^grumfcrmoncrccrcarc, fcd vcroctiam
OBlaetii conatuscftconfilioprodefle>&fuadeceimedicina;di(ciplina, ea^
fuii,^«. quaBpellendomorboAciebant antidota. Scd itihil perfitafic^»
^M»pi* intento 4emperad faorofcopnmt qoem ipfi medicos Argenrinenfit'
quidam con fi^ripfetac* mtcie bacar enim indc » qOld ftquens diesl
ei aut ptomittecec, aac nHnicareitaf circa alexiphaf macom.^ £c>
quidcm ;am Satutnusillum torvoalpiciebatoculo, jam afridcbac
Jttplccc» ftans in rcAo 1 paalb pbft occanebac fidos aliod in trattC
vcrib
Digitizod by Googk
'retCo. H«c vcrb & fimilia, cum prsufcn? amicus rairqiftiin nugasr'
cxplodcrct, &iprccxplofusruitabinfirnio» icdoDndiui nam ca^ - *
-lacgricudinc» baudmuito pofi anliuatn eifhvicj , idco mifcram 9c
«aifl&abtfemy qalarJiiKcalmtis bomtr non tao4uam Chtifiianui*'
. Ciixtftianirftct Aihciis plan^ liiao abUt. - vt diiccrent ex cjas Inte*
«fitaaIi|^<yMinikiMfficlstfidd»cdigioiri^ fcmpenKl
;aftM.&boco(co^os-affi«|im.itdeie.. .
Coa^ad9liaBcpafagnq>humeiim'9kdkMiiandiilfls Comitc» XXL
cujus b9C eilaiic«6ratio. Poffemego etUm^firologos do£fort&nubi
; fimUutrers^nre ttomittMtinh qnihta fidn iftim 'vamt/ttv,jid qtuim fiiH» ^^J^jJJ**
• tet vitd retioitem itfftituerafrt, vdexitio fMtPy vek detrimentomn medio- uy ^ .
eri ; fid nolc homines alioqutn hohcs infAmart, & in re^ veritati non ttdmc- •^Art^»
'dttmneceJfAriaifinBe^tmtciti^jurAfioUre. Sed vtinitm huic quidcm
fetrimoutum non ahjlitltffety illi ptttrum & vitami multos Jpe vaT^nJloU. AAroIo^
. dos & infanoSf tnultos timorc niiferos non effecijjet ! Ita mea dtltcia Deus j,'!,^]*'^^
taoti videat , vt nnllosvtdi eartim rcriim magtsegenos, quas fuis hsmintbus 0,0» «(in.
. Ajlrologta prQmtttU, quXmqui^Jhdogiafesititi fi de^^tolfertmi^^ritm c««««4s»-
'mtiflHrtmmi^rmJittfftimeitei^MKtwr»
: McmosajbdcindeiiicmAisthoivGcnetblfaai cttiiiiHam infbr- xxil'
'tunatwncxlidc;Vita4saofitaiiucafflialnbcxiim&iadainico8 omncs -
.adlitoatarione.-.- obfh^tffOAyeAztw^t^Murtevidde^^fih^iU^-epiM^
imeacailo ipfi frstTfiderat. ^rebi»tmimlnultii,&magn4'motieh^inr% *vt
\efufiki edkue longos- vii^ndifmeieetifiitHiffet* Feffim wmks boe genus Lamenta-
eonnmmuttfetbrefiigttantmHenarutkifemeerimre ddJjbpS
lathrywm fojjimrmemintffe : & quoniem inciderunt in hvmines amiciffi- dcc eptis a-
mos, commijerationem potius exigunt a nte, quam refrchefftonet», Sedv-
. tinam hac dijfmulatts nominihus veterum amicorum , intitta redargutio 4- ftiojogii, '
muis^vi^entihw froftt, quos per omnia, quamihicum illis amicitia jurainm
' tercedunttper fortunaa eornm ,fer vota faficitatit, admonitos & rogatos »
etiam at^ etiam velim , ne vnquam i»fieu rebm vanitatu ifiim eonfilio
fi eemminMot, bebeant eem ( fi its Utet) quafi foetiemt febuUmtfaper
vfiM rkktmt^hdimt» iftettttir^ i fr<t Jkety^ ms^ra viut, inm^ifttbt"
m*' - '
. Iflallis'ofiuiitio^dbz ciT» cu/br veftigiiu. ad LaBftintham. XXIIL
*itacttnt;»i vndci tcjianOrtittiiqttam» ant di£Scultec« cxpe^Vt-
xk'. pcfnma^ magiftsa» fttcrit iila^ r qQ« aihil dbcebicr mc- «Hll^Xi
quitnj tntctito.'; forraiias vitainL* > animum perd6»> ;
.•Kjb' Quifqiiij has arte».vulo diiccre^» Aftrologic» fo tra-
.4ac»di(cipUiUB4: illiiflLqtuiia ».qtt« libcmccm^hoittinis folct ad
's.i * " fidc-
Digitized by Google
322 PROM.ONTOIIII MALii S^fil«
G4smmf htomm^ne necciCtiteiii arfture • omnei^"^ ^oaiiiili^
Qucetu pipvidcDtiaiBimediotoUece*aut<ciiiJabe£iAattt. : Hiiiic taai
Sm^cOt, ^cin»etiaiiiflmorscnmimperioiatetpdla?erit, nimt|aam (ibi ab-
Mgttid- cnadiimeirecceilct» quamdiuliotQifcopas rpemfcccrttaut plurittoa
^ annonim, aut novaramin diviti js> honoribus,'titttlitacocfljonani.
Itaautcm»nequeaniaius{noricntisadcoeidUaerigicur,ncque ap-
paratusfitillc rerum facriTumjOpcmraquc divinorumj, qucm4
Chriftiano hominc fidcs Cacholica^xoraque aetcrnitas poftulau.
Dcniquc mutis fidcribus majorcmadhibcrc iidcm, qu^m loqucn-
ribus morbis, infirmiratibus, mcdicis, dclirarc cfl: , imo & infanire^
tanto pcriculonus, quanco ccrtius homiui moribundo iua ialus pc-
ticiitatur.
XXIV* QuirqaisTnltbeatamortcdcfungi, ^novns incolaaugcro
coelumy^caveataffiieicefedxvinationibusGenetliliacontm. fieoc
^^^'^H^ vbiquc potens eft iemclimbibitaconfiietudo > ita iirmttnm longo
gi> judlcb^ vfii iudicinm, In falfis Aftrolc^iar divinatori«objcdis*tton parvnn
riar.haae. exhiltebitnegotlumhincexccfltiro ;.picfis«timiiapttd talcm jaou
p».*pcri! imminuta fuitdivinx:pBOV3dotttx«*ftimatio } Ci fatum ctiank*
cuioia eft admifitifiXiifluI i 1 1 ibcru m;hu man x y olontati arbitrium i fidcn i que
morieati. £^„1 daBmottCiinficftiirimo Dei iiMiiiico^ adeo in focictatcm , foe-
dufqueaccc^t/vtpoircc aifcquijrcroffl •occulrarum, abfcntiumy
futurarumcognitioncm. QuisnonTidct,quantopcrc hajcomnis
impictashomincm ilringat, impcdiarquc jam roorti proximum, nc
abaffuctis rcfiliat, <5c pofita fupcrftitionum \'anitatc, ipfiufquc-»
Sathauxcommcrcio»tocuscumilncccapoenitudiac ad Dcum ro-
dcat?
XXV. Scdfiniohanc matcriamcum Siracidx, immb divini Spiri-
MtcU/!,i.ji tfisnwJiito. AltiorMtenequ4tfteru,&fortiwtt€mfirm4iim>fktriifid
»2. ^ frdu^t ubi Deus , iSd cogitd femper , & in fiUtr^m 9ftf'Am^ijm m
^*^* fieri tmrkfim. mm tfi ftnmtikiimefflriimeMffut tiifi^tMltt
SaMm't dere emilmtttitM fifer%ietikrMemU fintteiri mttlttfUtker, &inflec
dl ovTd ^^^'^'i"'^ mttermeurtefitsi fUrime enmfifer fiefimhmimfm
judiciirta * ofienfi fint tibi. meUtt f iw^ fifflmtetit fifiicio iUirum , & in va
^oiegta, detinuit finfiit iSerem. Pneterqaamqubdfiimniaiitftuititia, foi-
liciteinquircre tcmporarios pcreuntis vitarcvenrus , xternitatis'
cum tota ffloie immincntis nuliani, aut minimam curam gcrcrob i
-Ergo providcntiamoptimi Numinis vcncrcmur,- & quoniam
. *** tcrna Vcritasdifiirt^ monet; VigiUtey quta ncJcttudumneQ.hor4nL»p
«ultucamaaim^noftr^ acconicicutisiur^ipiamusi aunquam ccr-
ti.
Digitized by C
Lib.il Parag. XV. i2$
tf.remper <lubii>acfiifpeafit!eiiioinento, quo ftmel mnslbimai
td immortalicatenL». Sic intercafiisomnes» veiut puluilio iub«
ftrato, tranqnillitate animi, fuaTillimife «cqnfetcCmusi felices fii*
turi orbe v rro q n c ■ o pdnms ille eft hoiofcopiub ^em iaa cai^uc
Vuttts» pictafqj lcccrit pio SBtcmitatcjb
. PARAGRAPHVS XV.
Adversus Patronos, &c defenfores ^
ludiciarise Aftrologise, oftenduntur
infupcr varia cjus damna, tum tcm-
poralia, tummaxime fpiritualia^
quibus hominis falus fit impediT
tiorinMoRTE. .
Vantum ab hincfaeculo vno» alteroquc,
fcicntixomncs,artcspropcvnivcrrx,pcrfcdionc fua Ariabmo
crcvcrint,iQtclligctis,quiparticuladm fingulascxa- ftealoTi-
miaaverit. Ccrteillanunc apudBcIgas, Italofquc,
cftpenicilli elegantiat coloxnm amcenieas, piftut» excteviift*
vita , vt videantar Apelies» Pairlialij/Protogenes tediiiTe, itcram- pjaari«.
^ue avis deceptas allicexe voiuctes, & tianieontes equos ad liin*
Aitom inWtarc >5chomiaes (pedatoiei obftape&eeio. Sutuatis inaaMia»
verb qnaota hoc^c vo peritia eft ^ ita imagines piarim« in srcj , (k-
XOtligno, non tantiim fpirant adionem motumquc, fcd ctiamo*
dunt.* Neque jam rola Archits lignca columba admirationcnLs
parit, qu6d artificionspondcribus librat^, intcrdomcflkas alias
i columbario cvolavcrit ad campos. Vidiipfcmcis oculisnon^
folumambularcftatuas, ac ccrtisrpatijs,quatcrnos mcnfarum an-
. guloscircumfcribcrccundo,rcvcrtiqucvndcprodicrant> fed fi«
inul &oculoscmiiritios circumferrein fpcdantcs, &manura£tas
cythatxfidcs^aniniarcin mclos,5ccapitct0C0| vciut plaufum po-
ftuiarc a ciccumfuramulucudiuc.
' Kt lam
Digjtized by
Pro«montoeii'Mala Spel
IJ^ Tam quoq; ceram, ingcnioii artificcs in omncm tfahiinrfbrw
niam.tam dodc, vtars ipQ vidcatur ccrt-ire ciimnarura. Spcdtavi
lhrerafer« non femel artificiofi llnni hominis iconcs varia , quas c ccra finxit,
^..iJa & raritatc pnlchii opcris, ftuporcm omnibus inculfuras, pcritibcjus
6ngeii4a> icicntis a:(Umatoribus. Praetcrquam cnim, quodabfq; vllius pC/»
nicillo pi^oris, colorvatic, &cuiq; rci pro cxigcnria attcmpera«
tus, imagini a]iqueiii>vitftrearumadrpiiayk;ctiain.ve;ftiii^ appju
latiis (inguI^ris^at;jriilcMe^4' QCfAypeaiiriabilaiii.iaiitiitioaeiii-
cHverla^icprcrcntaatCi linum* laoaoif byflanu» panaam» pcllcnut
liykrpurabrti, reti^aip, holbferictimi vr#iinvcris£icild» nihil ibi Ufai^
** ris nii«gcs habcrc , fed bombyccs, oves» niartcs, mures ponttcos/
,/di(jmiiia)aliahomi(iibus vcfticndis iiait^ii^ii^lcjlMtv-^^
Ift mtnntn- vias reUquifle. Si ctiam artcfliaa, ih niinutula 'qtzahtitatc ^iag^
lii horoio- firum funmcommendant; nefcio an aliqtud ouriofias e^epoYTi^
HmSi, ^'^^^5 horologijs, quacinrra annulos nunt: itaincluduntux, ut digitus-
vnusrccumcircumfcrat quadrantes. horas, dies, nodes, mcnfcs»
annos. denique intcgram quajfi officinam Vulcani , inft.fU(flamTo«
lB«iax!< tis, pondcribus,incude, mallco, a:rc carapano. Ncqucdcftpr ma-
bttsfabril gnorumopcrum ftudurar; ut aliaomittamomnia, qux tcrris infi-
•andif.. Auntmagnifi^a xdificia; quaota molcs e0jn^J$ vna, quxcontra
iioftcm expcditarboc«voianiad^.td^t.iUamalbsin aItumporrigit>
UHt vclaliidc fufpendit»' tot cnea di^^onit pcr :9tnbitom tqrmeiv
«a* tot tcmigcs annamciai» totmiiitc» lclopejtarios » i^itoij^
M^feair A<lyt(^icntcm>pote> lubcm fiaavalamifltcr.flii<lHsnatarei cxeli»
M> aiiJ*' cadr^ncropratarres vexillii^ armatamLprMcdm.itthoftcm.
^o^j fci- moechaiucas ibl&martes videardtpfa:dicar«{.«enifi<mHm cH
^nilr""* hocfxculo, omnes libera^ icionciai^adrammaai velotaplceiiL#
craditiQaisafcendj0c;vtnegare nemoannt, pratcrftudiumpocf
icosatquc cloquentis, di£cipIinasctiampbilofbphicas,&piwfi;r-
f im f c u i ta tc s Mcdicia«« J)uis, ifi&uOij^c Xiicoloigi»» q^m exqi^
ti0iuias cvafinc/.
TTI; Atquc hoceft puIchruiiHlIud manteium, quod Aftrologifui.
Hocman- diciari;,corumque patroni ac propugnatorcs, fuscaufaprajtcxunt;
log?jadi° irimirum hoc cruditiftimo asvo, aftrologicam paritcr fcicntianx*
eiarij, pal- a.dco intct aiias profcciflo, vt ex lidcrum afpedu, ftcllarumquo
fd^lttam PO^fi^^» *1"*^ uaofquifcjue^xtra-,. matris utcrum-cfFufus*
ftpVidi-' cft. vdliCria; ptttencl volwninc dclcirliita^, recitarc podino il*
^«««c^ laoMla* 9iHi:c^ hominl» «tiamin partkalaiibHf' «emporum*
£C lococam^ttc €iicaoifttttij|i'^,e«eatiua.laiiLu- St i^dtixLthm
• ' tam
Digitized by Google
LxB lI. Parag. XV. 315
Tam gravis alTcrtio, tam fpcciofa promi(no, cft ilia hcdcra, qua iti» '
duciturhumana curiofitas, vtcmatproveritatcfumos,fucos,mcfl- j^o^^^^
dacia. Itaquc iam paflim vfus obrinctintcr copiofos^, 5: primi pi.qniho-
fanguinishomincs, vtnon nbitantum, fcd fuis quoquc horofco- minilnMfi-
posprctiocurcno. Scircvolunt, qux parvuhim adhuc incunis^ ftroiogts,*
i*uis vagicntcm, olim fortuna complcxurafitrquis carusiprofmct pro futm»
infantis parcntcs, fratrcs, fororcs comprclicnfurusr'. Scdquanta
incommoda fccum vehat, hzc rupciilitiofaaiU:ologia;indagatio« variiio.
laxenampliilsiiiceUigaaii^* ' .
Et ptimtoi qttideitt , ▼cfhenienter aniciiim redditi aniimioi |
* ejos * qui vaticinia Judiciarioram ctedit veiut cx tripode veniflb. \
Ndm (quod dfiemma eft Fhavorini J Mt jUherfk mntuvM iuwm» ma ^oahd
frojpera-», Si dicunt projfera^ fdkMtt mifiir fes frufra txfeShnt»
' do, Si Mdverfi dicnnt ^ mentittnrmr » tmfir fet fruftra timenm « •
' do^ Ss veriL^ reJfemlUm 9 ea^ fint nort-s ftrofJ>ertL»t jamirtde^ex Qiila po-
* nmmo mifir feSj antequam e ftto fas. St felicia fromittufrt, ea^ s^tutimm»
eventaro-t fUnt ; tunL3 pBtne duo erunt incommodo-» ^ & expe^atio mm, noa
tt^ (pei^ fjpenfum fdtrgahitt & futurum gaudij fruSfamy Jpes tihi finelu^»
^ jam deJlorAverit, NnSo igitur pacio vtendum ejujmodi homini-
btt«i res futuras prafagtentibus. Rationcm ipfc palmariam, hanc
^ infinuat; quod nimirum fcmpcr calamitofa fit mcns, fururi in-
ccrta..; fivc cCim ipcs promifladifFcrcndo affligic five cum ia*
cufTustimor, proxim^impendentis mali, ingratus cftaugur. Dc-
ai^uc non minimam pnto eam liomini catnificinam obtingete»
iquando necefle iiabe.t> ilare pcrpetu6 inter iaqrttm &6xum> ii>em
' de metum, affedtbus 'hi diveka ]u$aiitibiu« anzijf^ac cafimm fit* ' .**
perventnionim.
iQupdprobiintclIigcns S. Auguftinus; nihil inquit , tOM^ V«
* etmtrk ChriftiaitOt, ftkm Ji arti Mathefeos ( Aftrologicx ) adhibeant j^^y^
■ inti^am ^ bae enim init^iea dignofcitur Dei ; banc ipfim afutiA&fubti- /1 de d».
' litM invenit diaboli. Quo vclat fundamcnto pofito,hortaturom. JZl!?"*
' ncs Hipponenfis Antiftcs, nc ei fe difciplin» vclint difcipulosr*.
tradcrc, cujusr' invcnton, cft Cacodccmon; illud intcL alia-,
damna cauturi ludibrium.,, nc intcr pcrpctuas folicitudinc?*»
inccrtitudinc futurorum , vcIulj quodam tormcnti gcncre fu-
* fpcndantuiL.. Tutius hic nihil cft, quJlm.. ab authore fupcr- p«"««
' fiitionis aftrologicz Sathana, traniire ad providcntiam Dei> XoiogI«
ttiam ifliadcntefanftoLeonc,cujus funt fcquentia^. J//r(doe- iuiiicttn*^
mn)mntdtJten^M»,&m fiU^v^m faiemltk vtinmith |^p^'4
Kr a ium
Digitized by Google
FROM ONTORIlMALiB SpEI.
VL
Korofco-
canfa
lit in nna-
ttimonio,
ncgatt de-
VIL
InalloZe*
locypis.
114)» igmr£mt/£m fdlfi fiientU ofmt^km dtcifist, ^t^ eorttm wnik*
gtm. impulfer, querum flfi futtirm tB mwn$tu Mettfiuvr* Kjtttiu vim
ttt itofrttt & MSHomm temfurgtiim fmmdtetf Mepe im tMtHriL* eit'
WMitormth iu% im fieSsrmm effeHibm^Jed im fimmi & veri Dsi /#•
i^tte tmififiimt % ei^m mixiliumdt miiJerieortUum-» in omnibm, quM
Atinere cuftmus , implomre dcbemus» Sieut enim iffa offemfi, mihil efi
pod uoim vsiest fi^^ii, itd eedem ir9fitiot\mS£.mokm. meetkit id*
verfitai.
Alteram incommocTum, quod (cquitur cx divinatione aCtto»
logica, apparctin matrimonio; vbi illius occaHonc, multum in-
tcr contiiges fxpc turbanim ruccrcfcio. Noviilluftrcm Domi-
nam, idco, pluribus. annisfcparatama thoro maritali, quod di-
ccrcnt horofcopo moniram cflc, cx ptoximopariu, tam fibiqu^m
proli intcrcundui ita fidcra tcdari & comminari^ nccmatri.ncc fo*
bolipropitia. Atq; h«ccau(afuic^ vrajunt}curabftraxcrit fc^tha}»
lamo co n j ugali; contca legein matrimonij , & ApoftoU dbdrinam»
hffcadm^ncntb: Pkerivirdekitmm.red4utjimtlitermitm& vxervi^
rw, Aiulier Juiee^ru ^otefiatem^imm iis^,fidviit, fiimiliterMutm&
vir • fui eerfiurmpotefiMtm mom Uet% ^d mHkih Tametfi vero con*
jux vterc|:, abrorvatttrabtobtigationepezibtvendLdebitl conjuga-
liStmctu gravis incurrcndi mali) nequaquamtamen nifficiuhtin*
certa» dubia>& picrum^i fallacia» Gcncthliaconim praefagiaivt isL^
hac mareriaconjuxalteraltcriinjuriamfaceredcbcat, cumcj,- pcri-
culo adiiJtcrij exponcrc, fold addu^us.Cui^icjonc*. ncAftroIogi.
mcndacium tranfcatin vcritatcm;.
NafcitujT & 21clotypia, ex Judiciatiap difciplinae vanitatibuj*.
Ita Banncs, e fanftLDominici familia. litcratus vic^ , commemorat
fui HTc m.iritum, qui dcfcriptanativitatis fux hoti.A ftrologum con-
fuluit fupcr vitxc ventu^fucceiTuq;. Tum alter, fi nondum inquit »
roatrimoni j vinculo adftridus cs, noli te unquam innodarc. nam
vxor tibi f&iuta cft adnltera^ Hic advenenda ftopidi divinatotis
ignorantta» volentis futur^m /ciftitantis ftatom pr«dicere» cujua
pfttrentem aon agnovit conditionemi naAi R. rciviiTeo marito (e
loiqui; (entcntiam Ibam aliter form4fteD^NihilomaDusejus vatici-
nium>altcri vulnusfecitrica^; donmm ierccipit^planns-ttiftitii ho*
mo» Vbicaufam rogatns^coi^iige, ^quid randcnnamaritudinii^
aut maeflitudinisr^coqueretjf continuo rccitavit ex horoicopo
fuo> Aftrologi pronunciationenL». Quam, vt fibi ihiquam yl-
dao> honeftiftim^ muiicr vitf » primtoindignau Gcncthliacbi
dcinde
Digitized by Google
LiB. IL ParacXV» 327
^iipdc ctiammafka(tto/uccen(eref qtt6(f credcrct aftris imperU
iimcflc.in fidcmconjugij tcmcrandam. Dcmum<Sc iplarpccubuit
vanfloquentiac. Nam rQllicitataaproco-nobili, flu^uarcccepir.^, .
^tdubitarcde vcritatc Aftrologicac pra:di£lionis j fortaflls oracu- •
lum dc fe datum, non omnino inanc cflc; ficrideniquc poflc,vt->
Cdcribusmultiplicitcrrubjcdafint homintimcorpora,affed:urquc, tummui
hii argamcntarionibus (c ip(am cvicit, vt fub pallio ncccffitatis dc-
fuperinjcda;, juralcgcfqucmatrimpnijtraiiigrcdcrctur,admiflba-
dultcrio. Vbidupliccm£ruA.iiiDbabe.Stgcmiiiummalum,conful.
ti Aftrologii ncmpcvzorlt-perfiiliaia»iBt maiiti Zclotyplamj (ca
po ti&s (Eilpicioaeiii9.moleftilIimi»cusi«» dc aniiatimoic pfcnam»
QaalialioiCccj^c^execMfemrttdic£Ki«fiiMife> apud! cos Hibna^ VIQ* '
lci fiKilS^Bd{rqisi&nsawiia.ltt<pea«fiinti^ fidci amicitia» obic* •
quij& fcrvitijs; choroi Si qui»eiiim bujufmodit in con|ugts fiisi *\
horofcopoiiegcut>e(^ fub tali natam afttOifuturam vagaeVeneris*-
iiabi ttttamnon vnumrivalcm, (ublacuram tacitis arcibus tiialami Qravian
(bcium; putasZcIotypush«ctaliavtpulvcrcmcJccutict?' vtfabU' quo^. fu-
lamridcbit? &non poti^s oculum figct ad qucmvis vxoris grcd SwtttSrw^
ium,cumvirisalienis i parum hoc, (iirpe<n:asctiam infidiasobfer- traconju#
vabit j aut nt habcatquod timcrcpoflritrinfidianxcmcmcdio tol- R»""»'?o»^
Jct, vitam fuam rcdcmprurus mortc vxoris innoxiac. Idcm pcri- Jertij?an*
culumcfl, cumtalisinaliorumhorofcoporcpcrcrit, forccos frau* IkindatlMA
dulcntos, dolofos, duplicis ani^ni homincs, in vaforcs- alicnarumj
poircirjonum, fcu-tunatum,corpoTijsf vitaBj./amhicncmincm^cul.
faimmttncm fiabe6it,omiitbaftfi2iBpn»abffg^bftivnlverfos damna-
blt qa^ff reosy nttlliaaicsipiiiiir «ftcxiiis r pneterqQam ibfpcftss, Ac
confid^imp^obitatis;. ' l^qtti(qpiii Afirologus,luscfltfimilia^ ' '
aiiSidctcnDinate vcHitpsobabilia de co pronttnclancnjtts (bmiavit:
Ccnethliacnnh menMur in ^ 4/«/7«4Hw,iacit(inc-ltKtttentam Tcri- ammwI i|«
tati» & liiliOiciiiiasMAittriam ; dubia pra-veris, incerca pto vetifimi- ^s*
libusaiTcrendptCQm ncccflarjagravitlimarum fufpiciortttm confc-
qucntia, dc ijs hominibus,.qui nullifiiiciUplbai^cmi^CZttapof^
fcflioncm bonxfamz, cxtrufl funt.
Qnac ipfa tam damnora dcccptio, fcu dcccptionis occafio, cft IX.
novum incommodum, 3t fcre confucta fuperftitiofa: divinationis*
appcndix. Atquc vtbac in re mcntcmmcam apcrtius cxponam; PotfuntA-
ajocxcognitioncaftrorumv inquoruTn pofitionc quifpiam natus* ^litSS, b
-&conccptus cft, poflc ab Aftrolbgia: pcrito.dc codcm multa con- coniii.i»ni
tingcntiain communi pndicij quae faspc , fcd non inf»llibilitcr e- £2^!?**
R r 3 ven- ^""^
Digitized by Googlc
frobabtli- vcntora funt. vtquottliabiturus fir valctndincni f!rmam , vcl afflfi
tur/drca ^^^^' Q^ioti ^^uturus fit pacibamans, aiit contcntionum ; prodgdu-
iwnmam, rusiongam viratri.aut brcvi eam pcriodo abfoluturus; quod fottu*
iw'*Joo nailliad latus fit ftatura, cum apparatu ruo,tam opulento , quim^
gam*aut' fplcndido j aut fccHs. Dcfumohanc do61rinam cx S.Thoroa,cuni
brpy.cinvN in ptxrcnfi matctia fic loquitur. Jsl^hd frohiyet tx imfrejjlom corfo-
mm etdefliumt sltqn osejfc JMhUes sd irekfiendum , pmenftfitHdmn , vel
I. difiumhMiafmodifdffioMemK' Et tftbi .* fiimtidinwistJn eirtUpferioA
MtU» kmrm^9 fMnekm, Atqiw-iterama1ioIoco1iccaflerit;«mr/r^
s. J*i«me^ fioanevf&nm^mUfiimmmtorforMn^rdtetMfim im nSi nitturdeseti^>
s r*^i>C dtJpofitioHfiSt & idel €x difiepti9»erMtM^x<orporeet4^HJii€ttf9i'
er hi^. re noftro, dicitursUtfttt Sene firtuttMtw, emt meie. Ex et ISffibrt caii Cih
71^^!!^' '^ttiacwlcftium corporumimprdrioncs in noilra corpofl> difpol
auntnosadaIiquasa£lioncs, putarabofcni>iiiduftnam , conatiim^
^ . . audaciam; quibus mcdiantibus homoprudenti^,ingcnio,dcxtcri-
•tateprseditus, facile afloquitur artcsj fcicntias, opcs, favorcm ho-
minum.-doniquc & amplasdignitatcs,adquasadrpirat.
^ 'Simtlisratiocftcircamorcs. Nam Aftroiogi judiciarij cogni-
J . tl plusminuslioraconccptionis, coq ccelcfti ftatu.quoqiiifpiamj»
mo»ei?eB* conccptus fuit, in quoctiam natus horofcopo, indc cjus tcmpcra"
«iiKlinatio> mcntum cliciunt. SiquidcmMartisa-Tpcdus.dicitur cfiiccrc bcl>
IToCnL ^^^o^osdcfcTvidosi SattHiiiiidus, mcfaflclioHcos & tctriCos, & nc
ncma^cul 4eiiKeps.»Cj^migiturmeresaiilmi,tcmpcraHinim icqnantiircoiv
-poiii»teftc Galeno; quoiiiam ctbffn itfiigna'expatte,iiiorttles appcw
:dtniiDbiedianr^iiiieiVKftni;isihclinatioai,qttctiabetttr)tmfi
jf^smt <ic JuOniib ilttaMia;cenftqueni'^t; vt^Afltolo^ ex ptfl^iftbtfHn ^
dl'* r °" , '^'«rom obfervatione, fbtttroaiactommttnl mores, probaHll con^
^.BiiM' lADrideprehendStinontaraenrationc rcft&dc iafallii>ili.tnm qui.i,
^biiis put. vt fnpra monni, ad f emptirMtientialioujtts cognfttoncm» non ftiffi.
^iccognitioiolaaftrorum , vtpotecanracrus ihaVhcquata ; quandb
illud etiam maifimi variatur pcr variam marcria: dirpofitioncm,pa-
tris ctiam ac matris qualirates.ipfiufq; loci, quo quis narus cft , tcm-
4, jr, pcricm; tum quia fapicns dominabitMr ^firit i^uod quidcm dominium
in cujufq, cft potcftatcjuxtaillud Numinis vcrbum :fib te eritappe-
• tniu tuuuc; ti^dominaberis iUius. vt vcrinTmia rcmpcr,atq; inconculla
" mAaczt i\h {\dc i no^rx V cntSL^ : afi ra inciinant, fid non neeejptant.
Xh Dixi fupra ; poflc Aftrologum obicrvatohororcopo, qua:dain
' coaiDiuai, vt piotMbiJitcr c vcfKura ptonuaciticjtiica Taletudi*
. * • ncni»
L.iyki^ua L/y Google
Wn» aoaos vit«, paHiones 66 mores ; natnih particullari , atq, indU
^daoy fingulare» homiauai a^oiicSi>aiit alio^ rpeclal«a«afiis, qui4>' ^
iiberapendencvolantare» nccprobabilitcrquideni Amiros poteft ,
prcclicere»con(cqucnreracc<lcbct. Ira^rcntit D«Thomafrclar^,»
quando ait : j^firoLgm uomeUhet diffj^ rfm^f^kUiier^y fi4- vni^rfid^
. ur^mtitLfidketi^iint^Jlffliel^^^ firmnr ejfiUmn , qni nom '^^f^*
9efjt:int itmfMiftfi» ffl f t^ffort yBm-siutem fimper in hoc vel illo^
jgm jfor/e per rationfm ifgtttr^li tneljtutioni refifttt^ Vc(^\tt\h igitur fi- Sp^ciaJef
.ciuntilii Gcncthliacii-qui obfervatd aliorum nativitatc, fui) vcrif»- Jaioneiab
miliconicdatione, paiticularia qua'damcontjngcntia, ijfdcm o- humana .
limcventuM fii;nificanr. vtquod taiilocothciaurum fini aJiquan- P^"'**="«*
.do rcpcrt-uri ; quod tali anno, incurru> cquo, faJtarione, fataJcnij Aihoio^
cafum fintfaduri,qu6dcorum fubftantiiE fint inccndio pcritura;, J,"^'"'*'^
ipfiinbcllo, ducllo, confli£iu,acccpturi vulncra numcro dctcrmi- de„IplSpJ
nato, (S: quxdam pundim,aIiacQ;:fim. Ha:.c inquam , & talibusfi- pr«di(«ra»
.milia^AfljroiQgifubnullaprobabilitarepoflbntvaticinari ; quiaL» .
.Tcl pendcnt ex hamaoA iit^rtato, adcoqiic fiicii^cvitari pctrunr, vc \ . , ]
,£iipJisvnqua^ite ^hieiltip>iinunquam|ufcipiakdi^ h<ic::
. itfifip4iiilli tc itiaeriflommi tt9s,; . yelfendcnt 4 fortuitit tMmh.^C'
.jil^rmin caalaruai« agcntiamdicii^amftaatijs ; qtup^ proipicen; .
simia dE. aHtis , .ibli nataiaii.indagiacx* nonJ Valco A^toio^
, . Neque idem^Ti^icntia; fuas, fiib yl^ius verii[imilitadinis fpe- ^IT^
ciBtptatdicerepotcft, acceifuras alicui digaitates» qu« pcndcnt cx EadcmeA
libcraaliorum cIc£^ionc5putaEpifcopalcmfriitram,purpurcum ga- gnhiadJiii"
Jcrum, pontificiam coronam, rc|^m autcaefarcum diadcma.., c6 exliben *
quodfit in domofortuns, non dcfccndcntis.fcdafccndentis. Vt ^
cnimhic abeflrt pratfagitionis vanitas, oporterct prius vniverfo- pcndeatt^
rum cligentium infpiccrc dcfcriptos natalcs, <5c indc fufFragia eo
.lumcolligcrcquorfumiturafinti Qi£od ficut ridiculum cft , ita_, sifupim
ncquitficj;].- Q^are, 11 vcracft Svctonijde Auguftonarratio j Ni- «^^/^«1
gidium Fijoilam, in Aftralogia apod Itomflnos experdflinHini , ac-
ceptl borrortasAnguftl,& natiilitijsejusfidcribacobrervatts^ruiM- ^,1^^^^^
t6«x€lamifle»pomiaum orbis natiun efle f piRtodas eftnon&ien. m Aini^
, $cr,neQ certixatioQe.(cd tcmcie dixiiTc; cafu^f deindei&plan^ fot- H"'»^]
.|aicof quodHixit contigji&'i vel iMrt£,0ettm arcanis ex cauCs^pecu* «m qtlS-
^um hominemeflelocutiicn^ quo modb pcrSybillasolimgcniiles, run>^a for-
.'flurima vcri prarnunciavit- Kifi 6c tertidm modum^climus addc- ^^^||^
xc*lciend«e<.diabolixAmmtj;ciaac€CPfa> Ittetiamvai,ex td^ /: .
- ■ ti,-»-.' *' "
Digitized by Google
S30 PRO^IfONYORII MaLA S^EI*
bus iftis rat^dnibus, ralvari poreft cnntcla eo dic fiiafa Julio Caifarr»
plmfM^hm quoin fcnatu inicrvulncrapcrijt. Ervaticinium yEfchylo datum,
Ct/^' dc clidendofibi capitc. quod contigit, ciim Aquila tcftudinim k
M*r,MMt. fc clatam in fublimc, vclut cam fradura fupcr faxum, impcgit ad
^ calvam Aichyli frontcm, fcdcntis in aprico , & clifit.
Xin. AgaoviteriamilifiminatitnmasPatrum $ Atiguftinas,mal- •
Mim fuSr ^Waci» cnorif4uc, fub larva Aftrologicsc fcientic , in particn-
mftfit* laribascomiititti : ^odehcc cjusveiba. GeMeMsciftMHtM.ve'
p.jiuiMfi. f^i^ff^i tmtmfMimienmMmtmrvelmSiMmet n^rM^ vHsm
u.z.j^ ^iontmt^emtMfrddicerr^mmuerrgmt. S<miliarepetitiafra*diccnir
dta.^<Art(i, gxbu motAtioneveSe mafeeutmm mores, &e£lutevem$M frediierrt mi^
iJtmc.it. ^^f^^or^&*»^gnAdefmemtiMefi, Atquc itcram : inquicJ»
(5J r. »J» hujufinedi ertes, vct mgaforie, vel nnxtA fitferflifiones^ exquMdMm fefiife"
rs /ocietate hominunty quafi paSfa iKfidelis, & doloft amicitia confiituta.pe-
Uemlfm "'^'^ repudianda & fugienda Chriftiano. Idcm aflcrit alibi, VO-
MjeEfifh, catquc hanc attcm ftultam, indo<^lam, facrilcgam, in qua vani ho-
mincs dcgcniturisaliorum loquuntutt vtvolunr, tranfcuntc co-
Tumopinationcin rcgulam \ critatis, vndc ncccflc fitplurima.fub-
nafctmcndacia. Atquchic cgocum Catonc Majorc firntio, qui
Qi|oinodo diccfc foicbat : demirMri fe, fM^dMrMffex, MruJfitemMlfieere fojpt fimej^
6eri pomt, rijk. chm cnim impoftorcs,aflraeveiint lidere flraltiaidiats I fe dl*
lofAft^oV ^^P^' ftaltklamifieri non polfc patabat Cato,Ytconfci| matos ioi-
poftara^ dc ftlf^divinarioai^arafplcestCtkm (innkl convenifihid^
poflorir Ao^fimulriderent Memi^blodiaMafLeaoT, vtadAftrotogOs
jadiciatiosapplice& Sed qaV^ ipC,non tam propriarident va-
Mrdfii/ fiamenta» qa^m Theologorum 5c Patnim cavillantur aigamenta»
tanqaam innoxieitarafiilmjnaadvetsi)u(oam(cieatiam» cx pco»
prio eosarmario fao, feriam.
••XIV» Itaquc vtorbi patcat, ebs Gcncthliacos mcndaccs cflc,& plc-
nos fallacijs»qui cx horolcopo, fcu nativitatis conftcllationc , par-
ricalariacontingcntia.atquc in individuodctcrminara_,, paflim
CUriofismortalibusprcdicunt,ctiam cvcntura vcrifimilitcr : anro
Swtut ab 40. &liusannos,dcmonft:ravirSixtusabHcmminga. libroin-
Hcmminga tcgfo, qucm Francifco Valcfio Principiinfcripfit.hoc titulo. A«
ddVribu*' ftrologi? rationc & cxpcricntia rcFatat?,Libcr ; contincns bre-
Tanitatem ycm quandam Apodixin, dcinccrtitadinc&vanltate Aftrologidl»
Aft?oio"o^ & particularium pr^diaionomMempla triginta ( extotldem ma»
nwr«tf M gnocum virorum horofcopis ) in iucemeditns j contra Aftrologoi»
. - Cy-
Digitized by Google
Lib.il Parac. XV. 331
priaiiiitii Leovitiam, Hleronymnai tt!^diimm,1fc Lncamtiaa* fartioila.
riam even-
tuutn prc«
ricitm. ' Poftca Epiftoi^ dcdicatori^, li^c iQfcti t. Si rcm ipfam^ ^"^'
accuratius expcndas, rcpetlcsdodrinam hanc, ipriinis au£h>ribus''
rdoioiatrisycx nativa humaaigcncris fapcrftitionc, primikm'exCO^
gitatam,ac paulatimcoIic(Kprami poftcavcrb longi temporis tra*
£^u,adqusn:um 5c inancmgIoriam,millc commcntisab impofto*
ribuscontcxtam, 5c adhaec vfquctcmporanoftradcrlvatam. Tan.
tis autcm iaudibus tantifqj pra:conijs, quibus ad coelum vfq; atrol-
liturAftroIogica fcicntia_,nonaIitcr, qu^m (vta/unt) ctiam vap.
pa fufpcnsa hcdcra opus habco , qub vcndibilior fiat ; vnanL*
oppono ipfius falfitatcmj, quam hoc libro firmiffimis ratio^
nibusjccrtaq; cxpeiientiadcclaro. Ke vcrbquisCxiiKimarc poiOt, Etcooviai
audorcm httiic excapite ignoranticVororcmcireartis^^flliblogt- ■
•c»^tcnn^reia GcnitiiiraCaroIi v;impettftotis,liujus fe 'ItfmiO Experi»^^
'jnaltam'temporis%ramptQam>laborls^crb'plarim&mimpendii^ tia.
fe. Ciiini autcm longo v&yCxperientii^aercm omncm penitas in*
(^iflet* cbmperilTc Te, Aftrologorum do2li3nam c^e impoiTibi-
lcmf faIiam,nulliHdc(iignam. (^od fanepalchrum eiltcilimo-
nium Mlrologi de A(lr61ogia:cajos'poftquam primisblanditijs, &
toxicato vclutpocuIo,inquandammcntiscbnctatcmdcdu£tusc(^
fc t. ta ndcm oaalo antidotom ifcpcritj in officina rationis atque cx* .
pcricntiic.
Sed huic homini adjungo, rcccntiorismemoriaraltcrum ; ^o-
anncmKcpplcrum, noii tantum Caefarcum quondam Mathcmati- *
cum, fed ctiam in Aflrologia celcbrcm, apud omncs, quos invidia
noncxcoccavit, aut corrupit malignaaniulatio. Tgitur &ipfe-'»
corredisquanprima:adoIe{ccriciscrtoribu$,quando fecum alios
duxit&fcdaxit:, in vanimenidivlaandicxfideribus; quid dcni*
^uc jam matarior ientirec de vnivecib Aftrologix JudiciarisB ne-
gotiOf 4cmonftravit In eo libVo, cui citalus ctti .Tertim imero^' ^^^^
mienf, Nam quiaFcrcliuSy Philolbphas fimal ^Mcdicu^, ptt- Aiboi^ut,
■ blico (crlpto invafit alterius cajaiHam' paradoxa.^ » acttibacntisr' niedio to-
fcientiam judiciariae Aftrologix, non tantum in rcbus communio
bus,fcdctiamin particularibus adionibus hominum, fortunir*> .
cafibus, pcriculis; cumomncmillc, nmplicitcr dc vnivcrnm pisB.
diftioncm Aftrologonim cxfibilalfctj vclur altercantibus fupcr-
vcnicns Kcpplcrus,mcdiiim fc ita intcriunxir, vtadncutrius par^
tcs totusacccdercL» , de vtriufquc aflcrtionibusaliquid particrpa*
fct« commifil vuin^uc ccroris» modcftus corrcdloi:^* Igitui' fi-
. Ss cut
Digitized by Google
1
ficut panTitn eolibro admittitj , pofTc quideai in gcncic &6ora«v .
muni, qiijcdam. ex afttis pnedici, probabilitcr Komini eventurA , v^r
fu£ra fflonui dc valetu^ne» longvvica aot brevi, padrombus^r.
maribns; iefflper tamea fbrti0mii. iBxpIodic vaticiniarcirca fpccia*
lcf a^us > iiicUvi(ittos»& particularcs caius. qncmadmodum nunr
O0endamcxptopria c|usrcntentia,qaam optim^ fide»verbialati«>
aisdaturus rumj.ex ejttTdcm libro»rc|t:TcrcioJ|itervenientc;gcs«.
naiiic^ conicriptb.
Xyi* Hrquidem primb ait: Afftonomiae filiam efle Aflrologianuf.
. quoniap! vcrb Mathcmaricorum ftipcndia funt valde cxigua, ma-
imterfi» trem famc laboraturam, nifi filia lucrum facereo, partim conjc»
inttt^emi- fturis, parrim fraudibus A:mcndacijs. 2, farcrur Aftrologos illos
^^■fHou' tcmcrarioscflc, qui dtfcripto horofcapo, audcnt ex coclis quafi'
K94.117* ccrto pracdiccre, qua: hominibus accidcnt in indi-jiduo, circa vi-
jj^j ^ tam &mortcm, fortunam & infortunium^, pcricula & cafus. 3.
iSBiAflro< Ncgat judiciarios dcmonftrare poilcautoftenderc, cum qui fub.
'?^'^Ti^ certoaliquo fignonatusfit» forc luibremf divitcm, fapientcnL»,.
babUicer^ vTorcnti moTtc intcriturumi vel illi^qui tali die odatus fbcric, la<>-
f9&9m bpravcrit» dofflo exieritV evcntnraliccau^iAa^ 4. AlTcfitonu
rUven»tf^ nintf'fituas cfle; mtllasi fuperftitioras» omnicii fundamcnto de-
•][Uinia. ftltutas» prsuiidlibnes iftas: litoiits autillfus vxor» quam olim fi^
^'^'"'"vTti tnatrimoniaii Ibcictatc iunget, crit talis & talis patrir, habebitir
coca VI , ^^(^Qitmii iacorpprcvitium» marito fiio fidcm non.lcivabit, tot*
watrimo.^ fict libcroruffl fflatcr* Filfum ejus vnum aliqucm , trcs quatuor^
nam^iiSB. uc dudiiTum con^ugcs; &cam,qusnativitatis ruxtemporc, Jo-'
lifjitimii vcm habucrit in propriadomo, forc divircm; qu« Vcncrcm in*;
dOmoSaturni, fdre vctalamj quaeMarremin domoVcncris, &'
trino Lunas , forc libidrnofam.»; quse Vcncrcm fub ri^dijs, forc/
Neqile- morbidam. Dc ralibus Domuum dominationibus,ait Kcpplcrus ,'
Tincijs.ci- fupcr quibus bona, malaverortuna, ftruiiur, judico cffc figmcn .
fa^^M^' ^^' nata iliudcndas curiofitati^Uman^. Namcum multi multa;
fvrtmuU intcrroganc, Aftrologus vari^ icf^bndct» vt iacisfifciao i fi ve c»!
antiRfor* vcnms conipiretpr^fagijs^ fivcttod. s. affiimatt^eritatis no.
nnwiT* ^ d!gno». efie lilds, qui audent ez aftris pr^diccre de fclicirate.
fofTuotex 'anemircria» toti alicutrcgno» provincif » civitati iecutnra;' cu-
foiUktt ^ inodi (unt il&, qu^ |n Calendario Norinbetg^ excu[b»ad'an«
yqeliici» niim Chriftl pro fignatismenfibiis ac dtiebus, rubricsl.au**
j^^^j,^^ doradlcripfit: Capnt magnum* caput loviale, Martialcpe-
#riirW« xicttio moni4i|evicidttm«ftiCOAfiiiavan^Viiifi»dttoia» fmee£''
Digitized by Google
331
*fc^u, convivium pcrfidii & pcrfidisplcnum j confli£lusT)omiii
Auftriacx & corona: Hilpanica pcriculofus; civitasr" famofa ad '\
lioftem tranfitura-,, &taliaplura, ftulta; nugacitatis , & artffi- '
ciorxamphibologiaj plcniftlma-, ; qijorum fingula cum vcl afo-
lo cafu forruito, vclalibcra voiuntatc pluriuni hominum pcn- P^apftftfti
dcant, quxfo, cx folis aftris quomodo vcrifimilircr prxdicun- tamcerti
tnL^^ Ncque hic ;a'Aes expcrientiani ; nam vni altcrique» con- daUi,ai--
trullas mttltas opponof vt propterea deterininatun), &probabi« -««mM»'
1e juclicittiii vette Facere; eirca dobioseventas » ideiiL* fit qaod
'In^nire» flt ire conttatorrgAteni raftioAis» omnem^ttc Pixilo(b'<
phlamac TheQlpgianu.! i5. AfiirmatKeppIeras» liominempofl>
quamconftcllationisfuas chara£^rea:i imbibit> ab aftrisqaidem
inclinari ad quofdam a£tas*, puta adirameanu» qainatuscft
fubMarte, caiido (idcrcj') atqucita dcnliis : ncgattaiyicnaftii
illainclinare adquatdam alia fpccialia 3c individua^; cufafmo-
di cft, quod aliquiscLim nigricoloris vcftc,'fitinfortuni;s fubijcicn-
dus i quod intra,autcxtra patriam fitoccubiturus; qubd libcros per
immaturam mortcm fitamilfurusjqubd fadurus fithomicidium,8c
.'fimiliafomniautium magisdcliria, quam vcrc divinantiu prasfagia.
Subjungit ad calccm libri fui Kcpplcrusr*, paratum fe cflc ad XYfl»
ampctum facicndum con tra cos Aftrologos, qui fpccialcs hos tales
t:ventaSrConantur e ndcrum pofitionc curiose indagarc> opcrc pla-
n^firaflraneq. Ceteriim^fialiqaandovemmpraedicant, Id vcite^
mere.fieri iSccani,;velctiam'exdiaboli fiiggcftay adjavaatisl^ama- i^^^^^gt
hosconatasin paenamdivinatoris. 'Bx qaibasomnibas manife- vMifeMe«b
ftam eft» qaalei fiaiidem o|>orteat cfilMagi vendos» quantos £ibei'
lamm artlfices,quanitos mehdaciorum fabros,Iadiciariosillos*qiii-
luismoseft, exdeibriptionc horoicopi» &a(petea(lrorum,pro ar- deribus ^
gcn-to auroq; fumum fcifcitantibus vendere; putavaticiaia de ce».
tis iSc vcrifimitibusinindividuoadionibus, fortunis,canbus,pe* riltemprM
riculis; qurbus practcrinaniftimasfpcs , &vcri{Iimos timorcs,p!e- ^^^•'"-ij^
xuraq;nihil veriratisineft. Sanc quemadmodum tota Kcpplcti ra. nesin*»-
tiocinatio, mcam f quam fupraaftcruidOftrinam) in prasfcnti ma- dividuo,
tcria,plurimijm fuocalculo ftabilir; fic Aftrologos.qui hoc «voad ^J^'^'**
particularium rcrum prsedidioncs defcendunt, vanitatis , fallaciai,
impofturarum luculcntc arguit ; & ( quod caputcft ) impudcntium
mendacia fratrum fuorum, eidcm, qua ipfi fc mentur, Ailrologici
ibientilcondemn'^.
Neqs illud dtiXimalsue potfunifialnbeiximam monlmm,qttod XVIII.
S$ 3 idem
334 PROMONTO&II MaL^SpeI.
•idcm KcppIenisPriiicipibus» Rcgibas, Ccfiribus» Ponti(icibn«».
Aftroiogia ad pcedidilibcll! fincm difiU; ncmpc cos Indiciarios Aftrologos»
'"c^caiion^' .<1t>ibiiscon(uiemdocftrpcciaics.atqttcindividaos cvci)cus>aiijs cx
d»t novis .horo(copo&aftns delcribcrc , nuiromodo in monarchia tolcran-
moiitionU doscflc. tamctfi cnim. inqult, rxpius. dcprcJknduntur. vani, falfir^
A^odbus mcndacc^i nihilpminus c^ fcmcl itcruni^ucvcrum^cnuociailc:
inRepnUi-. r.cpcriunjtiir,.ambitio{bs,qui aH^irant ad dignitatcsy.rmrumcitt mo*
dum.cxtimularij fxpc ctiam cum maximarcrum pubikarum acrc»
gnorum cladc> vtnovis moiitionibus flidtionjbufqiic, confcquan-
turhonorum faftigia_. , diclaturas &cria: quorum Aftrologut.
vatcs primum rpcnij.dcindeamorcm oc dcfideriiim injcciL». Vti-
nam igitur,quod vctcrcsolimlcgcsjuris vtriufq. flatucrunt, pro--
Ilftnfo^ fcripta,ctiam hodiccflct Aftrolpgiajudiciariai vtinam quod Kcp-
ipGerma-° plcrusMathcmaticus.(uiiuI&,AftrolOgus,mon.uit/ncq; tamcn no«
nia.non ftrsB ftdciaut:EccIcii$ homO') illlcx provincijs rcj^ni» pcilcffcn*^
'^^ ^,^^.'^- tur,qui turpiftimo qucftus gcncrc«.iucrum. mcndictjsiaciunt»au»
tri peHcn. dcntq; cx n4ccib.u«. dc.Aoroicopo>i|>cciaIcs.aaionttm*.cafuum9 for--
loj^fnut . tmia(um<^ cycotitsf r^cctc; noaTcmcIi^ yt cipcritnria^ docuit J
^*^^ cum pcricuro/ummojCttm.G^ltufniipfiuf^i commuAitari«.ingcntI.
|>crtujbationc, ne dicammuItarun^afrimanioiaffHmdamno.
ZIX.. Nccj^tisfaciunt Gcnctbiiaci} cum dicunt,fe vaticioia fua po*
ftulantibus* non darc tanquam ccttitudincm habcntia.»» in nngulift.
dctcrminatc particuJaribus; diccrc illud tantum, quod aftra loquu-
tiufuturum,nilj im pcdiatur.fi vc h DEo».fivcacaufis fccundis. Tra
Bermao- Calcndarioad Annum 1644.. Norinberga;,cxcuro,A^<Jior Aftrolo-
awVVov. gus^titulum prxfixit; Anni v#rcjubila:i , diu cxoptati abExuIibus.
^ bclloafflidlis, nunc tandcm abijrdcm rc ipfa comprchcnfi &:por-
fcflii, quo pax alma, in Impcrio rcditura cft. Hanc tamcn propo-
£tioncm fic ab(blutc.pofi tam , in calcc Calcndari j .limitat modo, .
ad^tcrrcftria fidcra; hoc eft, Capita.Principaai} qjii ii conlpira-
▼ctiotia;Viium> pacem ait futuram» , quamiidera£oeld{ia# co>
rufiM(.Acbcnigniarpc^us» prodiftoanno fpondcnc^. S^d hb^
inania A- ]||hil> alindc$; qu^m^ igoorantic.aQrlunL» qucrcro» nugacicati
tfiitgia, manrcium,patrocmmmmcndacimmxvamtati. Etquisnonhie
fuoj horo- pofilt^nclubrica-anguillaifcmpcrq. cfFugercintcrmanus tenen*
TatidnU fi"™^ Sunt.etiam.pftaculi cx AftroIogi&*qui.fid^m praedidtionibus
pilli«Mifi. fuis clarc abrogant, cafq, dc falfitate, aut inccrtitudjncfufpcdaf
faciunt. Ccrtc prctiumtum fui nullum habcrcnt, tam mifer«, fal-
iaccf » vanx mciccs. opus cft mcntito iatcntis vciiutis colorc r ,
vt
Digiiizcd by C.a
1ib«ILParag* XV* ))5
vt dccipiat nundinator^ & dccipiatur cmptor. Itacj; ficvfu vcni-
rc folct, vt fcrc quotquot ab Aftrologis divinationcs lilas fpccia- «
lcsaccipiiint, ccrtifnmc piitcnt cfFcdum fortituras, vitioignoran-
tiae, damnoanima:. Nam fa:po, vr hi fa£las fibi fpcs, inrcm i»
pfam fclicitcr dcducant, privatum publicumquc bonum confun»
dunt;mcdijs ad conrcqucndum fiiiem vtunturillicitisr'; fatumj,
acknittniit^; providentiflimain Nnminis gu&emaifbntai' cxcn*.
|iunt;.plknimquc apud qucm donieftic4eft Aftrologiajudiciariai*»
cxttlat bdptovtdfentia» Vbi vct6 divina non hofpitaturptovU
die0tia«ibineqneIXCuseft. ^ XX«
Et.pro£edbijquam is non amet tum Afttologos jndiciariof*»
tum'COifqtuiirtS'prxfagicniibus fidcm habent» & quidquid de-
mum pcrtiiicli^dnipffrffitio/aBdivinationisgcnus; oftcndit fspi^
in fcriptura. Itaquc cxOtaculo Dci>fluxit ii|aMoynsadhortatiOy
dbccntis popuium Hcbrsuro, 4 qUo porifTimum abftincre dcbcat , Deu*. ig*
intrarurusprovincias idololatrijsgcntium foedas. ^uando ingref- -«^^^* ,
Jhs ftieris, inquit Mov fcs, terram quam Dominus Deiu tuu<s Jal^/t tibi , ca-
venetmttAri velts ahcmirsationcs tUarttm gcnttttm -^ nec tn^)^tatur tn te , vcteri
quilujirit fiimrn fuumymt fliam.ducens per ignemyaut qui artolos fcifci. lcgc.popn-
tetur,(^ olfermet fomnuatn^auguriai ncejitmaleficmtnecincantatorinec ^'J^jjfj,*''^*
qmfythomttcimfulat^neit^&msitmqim^ mfmis divinatlo-
eMmAscst»minMtMrDcmitttif,&Prcftert^iuJmodiJeel^^ Hl»' JJ?****
$MtrmtMtM, perfk&it/ief:aQ:ij^^^ Gettte/j'
jftdfftMrmni^jgiUitfterrtmhMMgi^ ^
tm Deetmf/JsterinJfUnttis r/«Porrb hic do&\ obiervant» tametiTjingu-^ tfk. r« 47.
XcspffopricilHotimfu£rc»quicxgarrjtu & volatn avium, ^utura^ '^*
prxnunciahtnt; nunctamcnvox Anguris cxtcnditur ctiam ad A«
firologos, cpii ex Hcbraea diftione, con ju n(f>orcs & combinatorcf' '
Vocantur; quia fcilicctqnafi flcllascombinando & conjungcndo ,
fcupotiusobfcrvando concurfus ndcruma afpe&us & oppofitio*
l>es» cx ijfdemdivinationcm faciunr.
Scd quidquid illarum rcrum fupcrftitiofi qnondam Gcntilcsr' XXI.
aJmifcrint, populoccrtcChrifliano.quodolim Kraclitico, incul- x
catur iftud; tuautemaDomino Deo tuo altter infiitutrf es , magiflcrio
fciliccrorrhodoxa; Fcclc(i«, & cjufdcm quamplurimis Patribur', Mnltima-
Do£loribus;vtqiiih!ci£iii^ A- fe'^]^
ftcologos causd ind^aiiKl5fUin particularinm evcotnnm ; le jpHim chriftitnit
cl xfignum reddat ai||||t94ter(jone^, qnam ab Elia propheta, Nu-
miAis juflii acccpit Ochozias Rcx, quando pcr cancclios cttnaculi
' S t s lapfus
Digitized by Google
tS^ • PROMONTOftll MaIJE 'SPEI.
hfprus.conrulrum mifit Bcclzcbub, Dcum Accaron.., fupcr cxitu
fiia; infirmiratis- Nam Angclus ex divino impcriomandavit Eli^,
Yf jcgatisoccurrcrct, cumiftaincrcpationc. Nun^uid no» efi Dew m
Ifisil, vt euitMi<mfiUnimm 9edr.tMi Benm AH^ntitff fum eh remj^
hMee^ehDmnmmiSeie&itlotfiferquemafiendifiif meiL» iffiendfs ^ fi4.
wtmemerierdl Eadcm hodie multonim poenaeft Chtiftianoram »
qiiinegle^^uminis providefttiijudicianos vdutidola, dcfcmi*
4cos in tctris con vcmunr» a1> ijlilcm ictfcitatuti etiam aliquando e-'
YCtttot confiliotum, benorani>conflii6tuumfuturorum. fitcij non_'
jat6»vtquo maximc voUint ezpediti eflrcmaloi-fmrerrime invoK
vantiir ; vindicantc Doo, fideffl prsdi^ionibus Adrologicis dafam.
XXII* Vrbcm Babyloncm, qui clcganti calamo dcfcriptam IcgcrcJ
• ■ ^ .cupit, Ifaiam adcao j & Rcginam invcnict, nontantum dcliciosl
magnificcntiaplcnam, rcdciiam raultis provincijs latc imperan-
tem. quanquam(vt mortalium cbnditioplcrumquc variabilis)noif
fcmpcrcadcm fortuna: conflantiaj nam dcindccx foHodcjcda fuic
illamajcftasregia,ncquc conculcatafolum aliorum pcdibus , pcrfi- .
cisctiamignibus fub Cyroconfumpta. quam Babyloni cladcmva-
VibsB b cft Dcus, ob triapra&fcrtim cjus fcclcra i . infigncm in-
io'n'cumAr Hebraeoscindelltatem* a.immaneirifaftum&arrogantiam. s«
Arojogis praeftigias divinationum & incantadonnra ; quc ctiam cau(a fvS±i
luto^iUM ' magos, augures, aftrologos, eldem Deus volneri t flammi com-
fetiic bnticnmBabylone»5ccivibttsejusTuperftitio{%credulis. Atque
Iiinc amarus ifte Numinis iarcafmus > ad ctvitarem f Imbufhimlfa*
47.' J ^kVBL^ fia eum tneantdtoribw tuis , emm multitHdine mticfciorum tuO'
J.A*» * ' rum, in ^mhm lehorifii abadoleftentia tua ; fi forte^id frefit tibi, aut fi
fc/ffts fierifortior 5 defecifii in multitudine confditrum tuorum. Stent
faivrnt te aughres cnrlK qtti contempUh.intur fidera^C' fipp^tabant menfett
vt exeis ANnumtArcnt ventura ttht. Eccc faitt funt qusfi fiifula,
eombu^it eos, non Itberabunt animam fuam de manu flm.mjt.
•^???* Quam *'crcor, nc fupplicium iftud hodic rcpctatur curo*'
" plnribus, inftygiaBabyloncINam (quodcrcdibilifTimumcft, noa-
icmcl fadumcflc ^fiAftroiogus lucclli gratia, vaticinijs tcmcrc^
confidis, fiabeilum alteri fuk, ad comparanda ea malis artibus' , vt
ant dolo» qttoium ipfi fpcm aliquam fidera videbanrac^ poUlceri i
Ouinam ^^icnethliacos pHediftionibtts varijs» cxcduloram ftudia anlmo.
ram conckareaggteftiiseftad&ftiones» & novitatis machlnatio-
ciifn judi. nes» In patric & infbntinm^ifcexa graftaturas ; li vterqnie & dece«
^oio&u ~ pc^4c dcccptofy Ibpito bons neotis i^icale» 0t ezeuflb divini tU
morit
Digitized by Google
IDorh ftimuloi potiusaftra-dctendcfuacqu^m aArorum Dooiinum» «tcrniia
•jufqj lcgem>placita> decrcta ; fi vtmmqae, in >ugi fidcrum ac ho- ^
tolcopi contemplationc occupatam^ & nondam firclexibut (iiifl^lb»
gicim^ cxfiiatumi mon in^provida hinc abri paiti aftum cft s fkanl
dc(cendcruntittcandcm tormcntprum locum>^ittcidemcmciatu*
nm(bcieatcp»igniseju(Hcm'fuppliciam. NccduMtasclyqaem
ercduliiasniay&fides Aftrologisdataperdidit^Dcum cum accrbO'
nfu cxprobraturum illud: fi«m'& faive»rteMMfftresc«eUtfiiit§mtim
fj^ib^ntur JieUrd, & fipputaham menfis, vt ex eis annuncurent venturM^
uhi. Ecce fiSfi funt quafi fiiftfld^igmsett^J^ ns, mn liietjfhm'st»t'
mdmfidm demdnu fAmrnjt.
EthjEcdcjudiciariaAftrologia, illadicoillicita & falfa, qnaf" XXIV^
vcrfcitur circa particuUriumailionum, fortunarum, cafuum, peri- .
culorura, cvcntnum divinationcs,aur ccito, aut faltcm probabili veiKbcft**
conjcdufifuturorum^quxnon tantumnon vtiUnima cfl humano AOroiogia
gencii ( vt qpidam aflSrmat tcmcrc ) fcd etiam plafimtini damnofa. verfalu?
£t ficat non (cib vUam had:cnu$ Catholicum , publicis ty pis iMac drca prxw
difi:ipliaam approbaifc j ita (ciocandemiTlicoIogis, qai iiuovfqi ^^^^
icriprcfunt» prOj^^atamcflci lf$S. Patrii>uscxpIo(amia6 Imperar rSi^ciffl^
toribasaaHqutf ill^l&tami ab Ecclcda^prohibitam; i^Jiirc civili $t <=^'^^ ^jc
Canonicoincxifilfermiflam] iDco in facra fcriptura non fcmel terhiwSd
jyroictiptam. Ncquc immcritb; fi ( quodS. Auguftinus aflbrOriL» eventaro»
ii[fta)au£lorcmhabctdaemonem,abeodcm cxcogitatamperni*
ciemanimarum. Exiftimoenim tamctQnecGcnethliacus alinuis»
nec qui cius prxfagijscrcdrt, cum malogcnio, vllam focdcris conv-
munioncminicrit, fcu(vrvocant) pa£lum implicitum, quod fo-
lcntnonnulli ; nihilominus tamcn fatagcre docmoncm , vt ficut ad'
alia folct pcccata hominem trahcrc, ita quoque pclliciat ad pericu- . .
Jofum fuperftitiofjBdivinationiscrimcn,fub fpecio/b titulo vcrita-
tisindagandar,curiois4^evtHXtati$. Sed plerumquc hinc ma^ts^ ^mpT«:-
damnum fcquitttr. Rar6>nfmqaiifeditirant,immcrfi<inc AikO ^*^!^
jt^gis j^udictaria;> commendationcm habentifingutati {dctfttc^mo^ - VtcMpi^
i«mpvot(lt4tfc»ianaitdciliitcgtitatc«&ndfita^ 'u4'"^o
ISicfttia» mortalium mcntes vaMe avocatiftrovidentia D'ci>traKit- SSIut
4a6vi taciti adfati neceflitatem ; hinc nictuendum,neamatbribus '^i". *"*P^
pictis Aftrologiiui^il^ortc fua fiat impcditior falus»cacodoemoiiif*'
^ ' Ikatagcmate ; cujus ftudium cfl, fub iiiccebra battticad«- \
^ . c^jip^^iiiunum^ropiiim
CooHieni-
<!o torrens
33S .Promontorii Mala Spei.
PARAGRAPHVS XVI.
Aflueti diu Magix homines^raro be-
ne, pleriim<?|ue ini&iiciteii. »
jiioriuncuiL .
Xclamarelibet cumSanAo A uguftino!
fi0li»i4* ^PJ y^^l^-^? &fQrmidolofum,quoivixtrAnfeunti<luilignumconfien'
dcririt^ Profedoafpcftabilishic mundus , ingens
cft Occanus, iiifimis multarum jam naufragijsanimarum; hodicqj
intcr fludusnatant tabula;, pcrcuntium rcUquix. torrcnsr*, quoad
cft,quoT». intcritumrapimurhouiincs; fcu potius frcti turbo, quo ad pro-
pimturho» fundum vitioruni contorqucmur, pcccandi cft Confuctudo , tamj
profuVdum potcnsmalum, vtadguftatasfcmcifiai^iCij dukedincs, ctiam pcii.
vJttonan, plagas & vcrbcra trahac. Qup in gcncrci rcm planc portentolain»
fuis jpfc his vecbis coniignavtc» rjepimlaadaras Comes MiiaiidiN
Jff.
II. VhitMihmJmnmiStimm^friiighfktAiiittm&M»^ ^^!^
ricm mu nd FeHeretmtmmquAm decetiiitmrsniJiva^uUt: &tMmeit fielus idite togi*
'S^^!§m '^^' fif^f^^f^^ 'f* i^fiderAty "Jt increpet verhertntcm , fietm #»
^flr»Ug^ iius egerit j liMud compos flene votit. m/ierMperit fiiffguu, &im6ceHtes itf
*7. ffis Itominu nocetitijfimi, violentior fiutica defemerit* ^fjUgitAt iUe^
Conruem- mifir, hancoperam fiis frecih**SyeheA femper feeminat quam adiDit, Prd'
sb, etiani ^'^'^" fl^Z^^^'*^ fridie .td id officij^ accti infufione durstum, & fupplex a me* •
per verbc. retriceverbcrari pofnlAt. a qua, quAntocadttur durius co fcr^entiits in-
X» & flagra calefiit, & pari pitjfu ad voluptatem^ doloremj, contendit ; vnns inlpentut
tTquM^ homo, qtii corporeui delicias^inter cruciatum inl^eniat, tSj ettm non alioquin
piamtraut ^ejfimus fit,moyhum ftium agnofcit odit \ quoniam^ mihi familiaris ',
»dexeni» 'pufit^ jam retro annts, qutd pateretur, lihere pdtefecit, A quo diligen»
»o ftaiM» fifigjt^ fnf^stpefiiscaufanttCumfiifiitsarer\iL fneroinquittfica/^^,
coimbuta' ^^'''''l/^^'!/^^'^^'^''!/^ eiuesttum fi ajehat /mnu
tecenf^fcr. Z*"'^ fielefiijfimittiitter^meenf^itijjetthiteesuleniilieentii, quafi pretiB
vabit odo- fueistm, mutmuu J^ vendere flagitiotM alternatione fnierem, Hoc eg9
rem tcfla ftii^im^luetfjtelUimFikmUkefijukm^ a^u^ fift^*0 i toguojeen*
Digitized by Coogle
I
LlB. II PaRA<5- XVI ^ 339
imm evidentii ifflt qtiantum^ iffu tffe(tibm vdeAt Confuetudo^
Qaodfi tantumcft robiir Vcncri, vt mancipijs fibi afluctis, \\\^ •
etiam per fasvos cruciatus, fuavefitadirc catnis illeccbras; vclut
eogratiores, quo magis illarurrLj prctium dolor cxcandcfecc- j^^Jj^Jjl
ritj facile apparct , quantarum virium cile oporttat lUam confuc. moncft-
tudincm,ciim quis didicit juratus cflc cacodoemoni fervus,atquc •"«1«""-
ad cjusobfcquia irc, indu^dusfpccialis facramcnti fponfionc. Id f^tudin6
qaod familiarc cft faccrcMagisac Vcneficis> quibus> poftquamin cocrahime*
mutua venetunt ibcietatis faedcra^> fande affirmat impias Sa-
than, omnifausfeeof am votis &tisfaiauniiiii. Ita Proterij («nato- g^J^^
risfiimatns^vbiabjatatoCliriilo»lb]rgij (e hoftis<devovitlerTitio» p!'$,%ui
impetravitt^ufdemopc^ yc«iga le amoris Igne cxardeReret he- 9m,x.U0,
ri itii iilia» qnam tlepericrac. Pari raiSone TlicophilDS»Oecono- 1» vits
mus quondam,ofiicio(iio pcrinjuriam cxanthoTatus, vt rcdiro Theofhin
poflct ad priftinum digniratis locum, tum dcmum ^ dcemoneH>b- jJZ**^*^
tinait» cj^m^ ci fc mancipaviL»» adjccki furans lcrvitutis' fyngK»»
phl.
EtquonlamPrinccpstcnebraram,millchabctmodos, tumj IV*
augcndi morralcshonoribus,t)pibus,fortunis^, fcicntijs, deiicijs; . .
tum prajfcrvandiabimminentibuspcTiculis , finiftriscafibus; hinc lictMtionJ
ctiamnumrepetir,quod olim malo fuccclfu apud Chriftum tcn- bu«,adfau
tavit: & non paucis hodic, oflendit omnU regnjL* muHdi ^ & glo" jJjlt^^X»
riam eotimiy dktnsi htf m/tMis tiht daho , ft eMem MdorAveru me^, crahitho-
Tam magnis promidionibas Cepc irretiontur limplices^anims $
|am4; v^i capitaIiffimohamanigcneiishoftIfideiii4edcniat»vdnt
dc tam gloriofo fadnore applaodentes acgratulabiindflB» illud iibi iM^f*
Prophetsaccinunt: fereuffimm fkdm aum «rir/c^, & ttmhtfent^
( vctii!is inferoram Rcge Lucll^ ; fieimm pa^mm. Scd hcu ! ^*^' '^* *
.SDortifcrum pacifccnti homini,d:vamimsncqucenim,tametfi re-
ciprociobligationc fe obftringat cacodoemon » Jimorultbus cogt
poteft, vt promiftisnitisfaciat. Quin ctiam docet expcrientia^
mendacifllmum cum cffc fpiritum, & dccipicndicupidifTjmum;
ideoqucrarbpraiftare, qiiod pollicetur. Cum tamen fidelitatcm
fervat,nihilpra:ter fraudcm machinatur; fivc vt vetcres fibi ami-
cos magis dcvinciac» fivc vtnovosaucupctur»iavtrorumqucpct«
niciem.
Iraquc mali Gcnij &amuleta*,&carroina,&ligamina^ Ma- V.
gis largiuntur, in vulgusdiftribucnda^; nc vcl fafcini, vcl prx ^^^*or^
iiigic» vcl mottalium violcntia» vcl elcmcntocunu inclcmcn* muotiir»
Tc tu>
Digitized by Googlt:
PaQMQrNToau Maljb Spel
wnoleta, tia, pofTit nocumcntum infcrrc. Qua dc rc pulchrc diflTciit fan^
tfnnioaj Auguftinus: Jirtgunt ( inqmt J Sp/ruus mdigni vmbras quajilAmj-
inS^ka* honoru fibimettffiSy vt fe dfcipiAnt cos , qui ffo^uuHiur Chnjlum. Ff^.
^dco JrAtre^mes, vtiMiipJif fui feitttnm /Jr ligatur^ ^ fer fr4».
^r^^^lm- uiUt$kiifSt per m^chhMmemtML» imimiei , mifecdnt irMgntgfimtihm
^tnh fin mmen^.chrijii ^uijlsiff-itm-» foffunt feekcereji ChriJliuMr
ikwt ittnHumr Memtjmfk difumuma, Talc» fiui» n^fiirtc \U
ht precam formu]»» qoas velneconcra vulnesa* ignts>aqa^c9»
M- tera^ae- pemcuUt valituras » peii« mendaciam adicribttno Bcata.
dify.M^' Lconi, alijTquc ran^iB & qucmadinodum lamentatoc Dclrio»^
4s^.M«i* muUi .hpdic gcftitanti. qpibus- aio diabolum fcmpeii. tandcmA
imponerc; itavtquosantca non fcmcl dcfcndcrat,.cum funt in
pcflTimo lethaliscuJgap ftatu»^ turpiter. ddSrrat^.deicitorqac occidi-
finau.
yj^ • • Hxc ncmpc funt racrofan^la rcciproci fcrdcris juramenta....
nactu albx mcntis csliomuncio, ficrcdistam fidci data: tcnaccm
circ Saihanam , quam mcmorcft. Egrcgie lobus; mnquid fcriet
%if ^ teeum pacium , cr aectpies eum ^aJi fervum fempiternum-j ? nnnquid.
iBudes ei quAfidwi^ sm ligM «mm muUUtUmt plcrumqoc^ poirir^
vtbomi- ecado diKC» eftkexOrcintis, paupcr cxhibendo» qu£ promiCsF
wt iafcr- aeq; potefiteam» chm perfidic reus fi^ intermodiaflfinos familias
^flHiT tuaB» aat yinculis ligare » aac cancellis includcro» anc velat aTlca#
screntdia* ]^m,<iiicavejbtcnere> ad arbitrlom captivttflL».. Qoamquametf
£k'b^*^ iant adfhas angj^jSias dcfcendit. impius doemon:. :. nimininu xnu
nnnaoca- mortaliumanin^as, ipfe «terno fccum poflit carccri adftringefCi .
Cirotc», noivicmcl pecmiiiftin viccai animlos». viigatas & cnftodias caBif
bucrnnc . . **
VII. McmoratloanncsLco , apud Africanor' fpccic volucruni,
Cuiaam^^ fpiritus maios cavcis inclufos fcrvari j /amquc vbi de futuris c
«»*cavcar' vcntibus ciudiri cupmnt^, pccuniai aliquidobijci , vclut cfcam_.
a^icollo- proftygjjs coruis^. Scd poftquam illi roftro aurum abftulcrintL^,
^JJUj** paulopoftrcponcrc rcheduiam, cui rcfponfum fit infcriptum ad
poftuiaca. AuthoreActiamPhiloftratusyApoIIoniumTyancum,
^^Ziit aimttlosqaoOamabJacchadonatostinihirNuminishabuiire. ccs-
tImaw te-.maligni doemonesijscompfebenii,maximoxnm quotidie iecr«-
corum, par ticipcm feceranc A^polloniirai.
'viIL Illttd-edam-admirabileiqaodinoppidoVeiietaBdicionlMoao^
MmtJm ttl^tflc affirmat Strozios Cigogna^. Fttscqiii CoiicloDacori ^ceba-
tuxitiakaiS&t^fS^h^^ aiiqoot cz infetklpi.
ritos
* Lm. ll Parac. XVL 34^
*rhus, & qiridctn code tn aniiiilo€latiroSi<q«lbtt&aai Vari^ Ctpccoh i^l^
r4ocutas,variadidiciflct. nunc pcrtaefum impisB adco confuitudi- nulo,»d T-
nis,confiIium pctcrc, modumq; facicnd* miflTionrs tam difparrfaus JjJiJIfc***
focijs. Ncc mora; Ecclcfiaftcs cum viro in holpitium conccdlt, ju-
bctq; fupcrftitiofLim annulum in frufta comminiii. Ethcra!doe^
tnoncs incola:,multLim plangcrc, & vim dcprecari,- flagitarcinfu- . . .
pcrannulum ipfcconcionatoraccipcrct,cffcftiiros fc, vtintcrora-
torcs longc latcq,- cclcbcrrhnus ficrct« omncf^acloligo poft fc in*
^en^alloreliiiqiieiet» Sacerdoscdm hwc audife, Inadem fal^
xattts & infidias, fiKrisprofiuios iplrinis exofcKinis adigi€»dicereiit Qttem ciit
quoemnfine>reliqaisGOBcioiiato^ibns vellenc emintntiorem h- •btuieruac
icere,Adicendigratil,^iDborepeT(itadendi. Tnm igitnt tnajori* u^kMu^ik
*bus coa£fci impert|s,f eCi>ondcriznti ck fc id cansft a^luros^ qn6d cre- wuma,
dcrcn^t^^svelnt cuniculi$(ubraificclcfiaften poffc, vt cx tumido.
"ia^ftafVanasiiiprjecclIcBtis fuadxcomplacentia* prim&minlixrefis
,<ovcam , tum deindc in falutir* fuzcxitium caderct^>* ruint nun-
quam cmendabili. Scdadha:c, jufta indignationccommotusr* 5hi[?e^
ficcrdos; annnlum ipfcidVuvno frangit. optimus profc^lo fabcL, lunfuntak
quia maiarum artificcs ftcopharumdiaboios^tpttlchctrimcciufit, «xlc»*
• tartaroq;rcmifit.
^ "^^^ VbiitcrumcIarct,quamdolofxfintamicitic docmonii cum
homine > qu2im peftifera focietas,quam focdcra cxitialia; fiquidem j^ Zflf-
non nifi in cxcidium, intcntumq; animarum fiincita. Vtrc^iiTim^ jumtD^mU
*D. JLeoaflerat , beneiicia doemonum candls eflc nocentiora vnl^
)tbri^n's $ & pr^ ftare illorum «dlftm i quim pacem memifl*e.' Itatt^ AfnMcfa»
^kfli»'Cftm ad obfeqttia fibi d^votis 4dftitit,>irum fincerttatif*, p^'^^^^^
lotndtiiienaftati^ circamferant,Temp«r<i;latetliamns Inea pr^(en- jpS*^^
Hai i^la flmuiata cft ad facicndam animo cladem» & emendum dc- tiora font
ni^longuti^poenitcrei poftcommunicatasbrevesfcicntias, noa.. J^JJJqi»-
Ik^fittasdla volup^ei^fhonoresmoxinfamomydivitiasi^ it^
ItdAtranfituras.
■ Quim veroomnismortaliumcum diabolis,five quod idcm .
cft, fratribus cjus, focijfqucMagis familiaritas, fit Deo non_.
tantum cxofa^j fcd ipfis quoquc perniciofa affcclis; gravifilmi
jani olim Virgo Dcipara adftruxiu , quando fandzBrigitt^ ad
hunc modum do Ncapolitana^ civitatc^ tcftificata cft. SciM imMeLu
quod tn^ civitdtc^ Netf^i, committUMiur diverfiL» ^ & nndtA^ Brii$ttd,f^
CcdtA^ hmidd ^& oectUtiLay qu* t^ iotL» refiro} fed tmeit»
iw ifbi/nmi dLi^-ilitlfm ^mrihm ^m^nm mmifefttrum, futt
Xt z vddt
uiyiiizied by Google
S42 P&OMONTOX.II MaLJR SpEI.
vMe>J diJ^Ucent fii$m»r & mibt^ tQtij^twrid' ttelefii. Et quiA
pnamiii iioiL.eft4id ptopofitnmiiieiuiL»». cgo xUfllouiJataijlq*,,
ad alteniiii facia g^cadniiLj ». dc* qua Beac»^ Virgo- (ic loquicac^
MaKifvriis» ^^^^"^ ^'"^ pecsMi efht. §^ mutki bomities heiettt fitim^
Dio lofi.* «IM»» & confulitm:Siliegm mdiffmj firtiUgos , & divinautctry & alim
ftm.fe^lmm.utegntMricest iiverj[isreJfeBihminordi Nam al^
■MdloDck ^gmmfefimt tk ys, iffi fuioMt dltqim meUeftiSt. eui i&m finem^
ftetm vtfoffint eoHeifere& reeifere f roUm^ Miqui reytiruftt eofdenty quod
ipff eUquds inctntMtiones facunt ad hoc ynt db dtquthui hontinibu^ vel
multeribui yfeu etiam ab eorum dominu temporaltim , dtfrUie amentur,
& corditUter diligantur. ^^lij vero.expetunt abiffdem mtUedtcfts ma"
Ufcisy de frafctentia futurorum. MuLst eitam quarunt aheis ^ vt artt^
fia incantatorta dr maUfcaj trtbuant; iffis finttatem in infrmttatibiet
JtM. ^iti qmdemtmmeSfjam tetieftter eofdem maUfcos divinatores^
ffmttiMmkiiimetitktepitt fiif^Mit sntim mm^Mtemetid tMne ttliei»^
Spelitt tmflidy 6t nw$edU.ditMicA qitm etimii^fffiam meiefiei dhtiiutere^
S^bftft. psitrM^ Eijpkumdimimts^ jfat» et frofofiit ferfiveuveriiitrtMt»qtidif \
^fpm Otfi^t Je^grmidSfirit&t fim&i defieiidet.%.tie^ imrMii im eer^-
dtkiffirum., .
Xn. QuaCotQx ap aJiquid gravius dici pote(l> &. petdittoiii vici-
nm%f qukm ezoifiifn efle & nialcdi^um Numini , neque digiiiiii|.
divinis favoribiis? & tamcncdam fic, nondum fatis pic^itur te-
JJj^^* meritasMagorum, &qiiotquo6corum. ftudiofi runtaraatorcs. Sae-
kmtc^ vit vlreriLLs in noccnresDEi vindi£la» 6c fortunis quoquc tempo-
^ ralibus, ipfaq; hiijus vit® vfura cxuit. Cujus-mali feveram com»,
* minationcm, populus IfracJiticus olimaccepiu , monitorc pcn*
• * - Moyfcn D e o. £^ndo ingref[us^ffterM terram, quam Dominus DEys
Demr.M.i tHus ddhit tibi t cave «c^ imiteri-vetiri^miMitieiKS iUtrum gentium^
%'9*^J%^i net imfemiitun iitte, ipiiirioios fctfcitetir^ & obfervet fomuii, at^
'^* iuguria -^ nec pt rnalcfcut^. metiiieititiier^ mee qui fythemet temfitift
tme'drnpm*, iMt fHiTit k ^mteriiM veritiiemt*, OmmisL* emimbii
^hmUmitmr-Dumimmif. & fr^ter ifiimfimedi fielers^ deltkit eet ina mp-
tiwtm fio.
jjl^ CcrtcSaulHcbrzomm.Rex, ipfeinfuameladicniiivir, qiian-
. . dodeppfitisregi&majcftatis inHgnibus /habitunaqucmcntitusa-
licnum,pythoniiramadijt,vtSamuclis Hbijam fepuiti mancs ad.
ducerct.acccpturus ^ rcdivivo confilium, quod pcrrurbatiflTimu
i^iUfiuftatum» dcvadi^uc abiioiUii pountuaffli^um, poifcL» .
; . crigcre.
Digitized by Google
LlB. II. ?AKJtC XVL 141
crigcrc. Scd nempc, aSamudcomnia votis fiiis advcrfa audivio Neeaonk
RcXjCxpcrtafquc cftj fiquidcm dicaltcro,initocum Philiftaeis pr^. ^»'^'»''*'"
lio, & immincntc jamvi^forisfcrro, fuo fehaufit gladiaSaul, pri- vcrum^ue
ufi:]uam aiicnuni cxcipctcri &ne£bluscadcrct,finorumadjunxio
^ncra, ranto liidaofi&taafiarittoi» qii6d recttm. fpcm omncm fa- smu!^ ft
iniliaeprop^gaiiclcabfliilerit» ffmulquc pofteritatem Itn rcgno pa^^ ftpoftcn*
tccno fiiccelTanuB. Deoiqiio iacxaEr pagiiurefticiitentiav ple*
na diviai l^iritas ac vigorisr m§rtum efi Simt, fjnfUrinieptitAtes ptMi^ i.
ea^uoJ fr4Uricatm Jit mAncUtum Dominky e[»od prdceperdt, nom enfio' IJ '
eUerUi&id, . Std imfufer etium Pythoaiffam confHlnerit^ttef^dHrH m
Domino, Propter tpud murfitUenm^&trim^uUtMs^mmeimt ed 1>i^ ,
Tud,fUum>tfdi^
Scdficxcmpravoiumusrcccntia.divinaf ineosvindicationlj,
quibusfi:mcl magicarumcuriofitas firicntiarum, caufii fuitinhonc-
iicum doemonc foedcris, produco Zytoncm, cclcbrcm olim Ma-
gura, Wcnccflai Bohcmorum Rcgis. Hic pofiquam Sophiamj, jjmin^im
Ducis Bavaria: filiam, in vxorcm duxiflct, & vcrb cognoviflct fo- i»y*fi'9»'
Ccr,gcncrif#ladicris, magi^rrqtic rpc<5aculisimpcnfc.affici ; plc-
fccum p4;aeftigiaronnii plaufiraaisaddUjutFragam. Ibi dunL«
p^f^antiflia^w attificum, ludibrurartiiioK» ad pf«makendiM oca-
los^cdanriam ezplicar: Zytoadcll»Wenecfl'alMagu»,atqae o- infpeAantt
icimmanitet viqoc ad anres vtrin^ue- debiiccntCr niitm; Palatini popnio ,
Tetetatotem»totom'com omnipr»ftigiiirani^(iiacanrappanttt gla*
tit; cxceptU<caltcis,q|ios(q,ittailbtalbnt$eratft)'ezpait: liidepaa «un'g|Hdt
Xh^ p6ft ventrcm:in(blitoponderc^aaren^ingrande vas' aqaft ple« m^P»*
numcxonciat, dcqucmnupcrdevoravcrar, adhucmadidum^ac vc-
lutex balhcoprodiuntcm', cunr mulro rifu fpcflatoribus reftituiOk
Etquidcmhaccpurchraividcri potcrat ludificatiOi fcd cam , phircf-
ijucalias, tandcmfuncfta cataftrophc cxccpit : qucmadmodum_s
probatus au«hor in hacc vcrba mcminit. Ceterum Zyto impofor^ ad Dcniq; i-
extremum a Cacodaemone cum corpore & anima^ de medio hominum Jftbiatfis pfc dcwn o-
fuiti iHjeeit^JrcnceJldocurAm,de religiofis deinceps fdc magi^ Jerjls rebus J^JjJJ*
eogitsndi»
Nonabiimitcm, Roc eif, mifSrabilemtexitum babuifTc prodi- XIV.
tarJoannesFaaftas>quiCracovi«'ollarMagiam dodas, cgrcgia^ JMnAim
trtis fas dcdit complurics fpccimioa; radtbrijs mirificis» ac ^icina- ^'^-
tiooibasperomncm Germanianreelcliris, Dcnique vbinondum
iktisillarerathumanzfimplicitatiipneftigias^iioirpdcbttit^inpago p,^^
Ducatos Wirtcnbcigici» ioyeatus juxta lcdom eaaoimisy i&cic in^
X t j * " dorfom
Digitized.by Google
144 f ROMONTORII AfALiB SpEI.
doiTum rctord; cfimpridic domus.quain inh.ibitabat,validc con-
culla cHct, vclutOincn prxmifiurafccuturicarus. Ita Fauftus, mi-
nimc fauftum,nominiqucruodiflimilem haljuit cxitum; nam poft-
•quam(xpevariarpcdaai^a,&lQdo$cxhibuiiret mortalibus, tan-
dem fe ip(Um dedit Magiftrolaodaemoni fabulam. Omnibus poF-
f6 ijirdiqult dociHnentumf ttmpendi foederis , quotqnot pareini
•cum luunani gcneris hofte* (bcietatem «contraxenmt» Jioa aifiiiiJ
€ladesmiretas>&luteoiaftuieradelitunim. ' '
Atqucvtinamiialtiampjii»Magifbrent! Vtlmmlifltimala^
toIpTi°s°" P^*'^ orbc totocxularct! poflentnoftia-fibi rsculagratularidcno-
manifeflot va fclicitatc» mclioribat tcctae iocolls. £t fc io quidem » non aai*
aiuotMa- piius pra:ftigiatorcsnagicos»tamlibccopedccircttmTagaripcrRr.
JJ^"**' gna & impcria,vtoIim 5 non amplius pro hofpitljs habcrc aulaff*
principum, vtolim^proartibusfuis&SatfianxIudibrijs, patroct-
cir»A/J^- niaMagnatum,vtolim; ncmocfthoctemporc, quipublicc fatcri
Itftam xt. aufit, fc magiae dodum cffc , cjus & fpccimcn darc , & difciplinas"*
Vl^H^' P^<^^f<^^i vcile. Scdncmpc, fitui ingcniofa fcmpcrcfttnalitia ;ira
L.*efi.c. 7e dudum docuit iMagos difiimularc, &: fido filcntio Wws in volvc-
*!^f'JS ceftientias: ncfiinapcrtum prodierint,taAquaminhoncfta: fa^io*
^**^ Ais cum Sathana rci^ plc^aatur Icgibusiluic vtco^i ftatadsXitto-
iiijCO«:Civill. . :
XVI. Dkam litc, qnod nofttl memotll geftnm eft t cx confirflS6&o
piopiiaillias, (ivcVenefict* fivcMagi» fivc vtritt(^QO;*qtii^m^
Cxtn IHm cKdiditSacctdos rctipuiftc»» anteqnam Vulc^no 6c {gm^adere"'
ramen pif- tur cxwefidiis. Novi cgo» Cttjus homo illc dmditionisr* fuettt»'
fortun», opificij ; fcd potifiiniikm ci labon^ciau ftudinmquc.;,
«naqc; poftulantibus familiarcm docmoncm affignaro ; qualcm 6c ipfc
(ibi pracfcntcm habuit, eumquc mclioris noric, majorifquc po-
tcntiat , ad omncs cafus individunm comitcm, ad omncs^ qnz-
ilioncs pcritilfimum magiftrum. Harc rcs^' poftquaHt clandcAi-.
nis niuflltationibus ad plurcs pervafio ( vt fcpc hominunij cu-
riofitis^vfquc ad fcclus avida cft fcicndi ) ita_, multis acuio dc£-
dcrlum ixiipetrandi ab homino Mago, cx orcinis fratribus', ii-
AdyirSoi dum fibi ^ domcfticum focium, cujus opcra^ vtcrcntur varic.
fiho^nn' Etalij quidcni cupiebant. cjnsbeneficio poife hoftium oculos*
•bnioiial cfiiigcfe; alij aftcndere ad hononun faftigia ; quidam profc^Him
^o.diverfos fiiccrcsnepibiiis noniialli cxirc inimlca vttlncra ; alij malcfi^
bS^a cia fticcfCf eflbdcre diefiittfos , invcairc deperdita > abfentia^ at-
'^iMoi^ j[iie cf cacttt»co$iiofterc : aabibai^vcatlssii ccelo^ inferisiiapcrait 5
/ - tlij _
LiB«II. FARAa XVI. 14%
ttfi; alia'Commo<fa,artcrqiic (ibi profuturas rogabjnt. Eratcfuc»
tantuspoftulantiumdfxmoncs luinicru.*;, vtcum indignationc fc.
iDcl qucrcrctiir, vix fc labori ampliiis fufficcrc. Et quod graviuy*
uft, non plcbci tantil, fcd tcre priini c nobilitatc viri,hominis Magi
bencvoicntiam roUkicabanc>atque vtidoneum ipdsdiaboJum ad-
|4Lingcrec,.pccIkeG», aomineruoac rigillafiriua^s^icffla^it^
baat..
HcvmirerQsmomUsf. adcooe voBis tota vilis eft' Atetnu . XVH^
«as i eun oullo in pretio<bcatoram inter:aftra (bcictas i vt ^ommo-
tttioncm vclitisfaccrc cum doemonum obieqoio, pauculis hujas*
• Vits annis duratori^f & dcniquc crupturo in pcrnicicm veftramt c- Commjfe.
am4ttciempiternami Profed6queMagi (ancius fixdeia cnm a- fi^Vum'^'
vcrnalibusinquiliQ^, plcrumquca:tcrna funt; ncqne mutuaobli- Magish».
gatio fcmpcr cxtinguitiirantc mortcm j ctiam volcntcm rcfiIiro> ^^'^^
vctcrisamicitiarconructudo tcnct ; ncdicam cacodocmonis miase;,.
&quc ci fcmcl fa£la-cft-ab ipfoclicnrc, amplifTima potcftas, oiinLr
iniliius vcrU.i juravit, & conditioncsdcdit, acccpitque. Qu^id f'
quodmcndaciorum patcr Sathan, frcqucntcrannos fcrvitij fui im-
. minuat, fupcrquibusconveiitumcrat. Etquiaffaudcminprom»
ptu habet> faciJc comminifcimrcan^as.
DoZoroaftrc ( qutMc(mm« Chamiilius putatar ftiiflc» $t pri^ X VIIT»
mus incer hominesMagf c^ artis Magiftei^)a|ttnt quodaftris multiim
intennu>eumv6}lctapadhom'inesI>cusaliqui9 baberi; veltit icin- Um»^
tiUasqaardam^iftcIlisemungereco&peritymdcfijacimmitacaU^ii- r*«^p^
porem*trahere. C^4' iftud-i^pius agcrcr, & jam impoitunio» tf» Vtd&^SiH
fct doemoQiyCujas opera ignem calo elicuit» cjufdism cnidclitato *^
fucccnfusjmifcreintcrijt. Tam facile, atqucintcrmanus,damna- JJJ^^^Jmi
tislpiritibusnafcituroccafiOjCumnoccrc volunt,&datam violarc ca.-
fidem. Ac, qucmadmodum RexquondamlfraeljdcSyrorumRc-
gc apud fuosqucfluscft : ammadl>erme 6^ 'videte , quod occApetjes qua- ^t^^
rat Ad^erfimme? Ita planenihilfrcquentiuscftapudLucifcri foci-
os, qujimcaufas cxcogitarcadrumpcndaobfcquioru fuorum con- '
eclTafemclhominibus ipatia: Nequc vnus tantum, fcd plures Al>rumpiK
Magi, magnis aitcrcationibtt^cum dounotic^ expoftularo funt» ^'i^j^^f"
aaditi^ quando hic promiflbs fetvitij rur annos* acciliuusr', ^dj^nol
. jttbebat^ iilos^ vioJent^ morttf* impcrinnA. aceeptaco» arqoo
.iiL. Luciferi tranfiro*! femclKegiank Thm-eflimverorfl-
.cuL»'qsi^<iam. fbr^ r tda^. omnia^ commordcnt»» ad^ mor*
jtis AutliQucem pe£.'Volaeca^ ftuu ciuzvnu:' fic nbiL. pauci/
in-'
Uiyiiizeo by Google
«
S46 FROMONTaRIlMALA SPEI.
in acccleratavlcimzpugns1u£la,ad diabolum vidoretn , &Magi«
ftrum ruum.imb&^yTanQumfcfiinaruncMagi.
XIXm QoaEibigitur tc, qul fqu is cs * fapicnti aaticalam idmovt , 8c
Ectte/,^ fnonciitiAU&iilra: Memfiisgdtmithim»dt9oUefiBultm,nemm4t'
Q^j^ to ISiiiiiinc>orco fc & inferis (pitttibos numctpat lciviam. Smbm c*
ara^iimenr tlaoi i m is c ft, qui pto btcvibus obicqai js padfciturcum Sathana»
Doo li»o°'* Rcf^iflimc igitu r horcot, atquc cx orc Salomonis Ne ifffie i^m
°* muUum,&nolieffi^Mhm,nemoriMrMMiemfereMUiIM$* l^amtamct*
li Mantuanus Vates verKrime dixitr
fi^ ^i*if^ ^i^h & ineU^Mhile fdtum :
<juin ctiam fcriptura his Dcum vcrbis compcllct : breli>es dieshomi'
14. jtAf finty nunierw menfium ejttd apudte ejl ; coriftituijli terminos ejus , ^i
prdtertri non poierunt; ijuod qiiidcmccftifliinumcft^fiattcndamus
divinxpra:fcicntixacprovidcnti«rcguIam. nihilominus fpcdan-
docurfuni folius naturac, contingcrc potcft.vtquxprotclandafuc-
tat vit« tela, juflU magni Dci prsctdatur, in poenam^commiflbrum
lccictnm. fit^nc adc6» vtmoriatntimpius,i»««»;pMVjmr fie,
X X. Kcque cxcmpla dcJfiduatcoofiraiantia VcritatcflL»» qnando
toi^etAbl ai^tcociiloscftfiaol* Achitophclt Abialou» Amon* AmmaiL^idt
IjIobX' quot ant aquis'<diluvi j hanfti» ant fludibus lubrimatisabibtpti » aut
&r ilammisinccndijt exudi funt. EftiSt illudhutc propo-
s. semi^ fitoaccommodatlfllmuin,quodS BemardinusinCataloniae civi-
dimmtom. tatc Sui«propc ValentiamjXtatcfuaflartataccidiflc. Doodcvigin-
StJf.^Dlm tiannorum adolcfccns, parcntum fuorum non parcns monitisr*»
x.fm^Ai. tandcm ob iatrocinia c patibulo fufpcnfuscft,gcntis fuacpatrixquc
fcrm.\T.M. infamepondus. Ibimox ci, magnisaugmcntisfiiccrcvit barba.,,
Quidam fcnfimquccumcapillo ita incanuit , vt tota facics nonagenarium
«iam ju- fcncm rcfcrrct. "Epifcopuscrgodc infiDlitododusprodigio, fimul
fiO^en^^»" ^ divinoaffl.a£usfpiritu, pronunciavit, in cam homincm illum vc-
inHirpaoia. ncrandz actatis caniticm, vcncurum fuiftc, fi patcrna: fc obedientiaB
Tfid, S4. didiciflcrrubf jccre ; vcmm aufcm cfle illnd Dcl oracaIam,f:f///bi-
a^. guimmiiriUofiymmfyiuJtifAtmiiiet pnt.
XXL Idcm dixcro dc ijs mortalibas, qui fplcndldls malignonim
{i>{rltuum|>rpmfflionibnstmircrrimedcmcnutifmrpcm cum ho-
Sed mDlt& iUbus gcncy s rutconftictndiflem £acinnt. Motitnr igitur nonnnh*
JJ^^ qaamMagus,/>i/m^0r^««j» ytff;motltamsin temporcftio» five vi-
thanx coii. dums diutius, nifi tam turpi foederc, profllgatiflimomm i^dotmo*
Mnti» anm ibcictati conicGxiflcu. £tcfloctiani>hictalisptflttctmctl-
tum
Digitized by Google
3 L*iB. II.Parag. XWi. -1 347-:
tumruum/nngulariNuminis beneiicto eam dfTeqiiatiit vlta iUt^
tcrminum, qiTciii ci natura fixit; auHm nihilominus affirmaro,
moriturum i{i\xm int:y»porenon fio, quaiuiohinc difcedit ncc vo-
lunratc libcns, nec virtutibusmaturus, ncc pocnitcntil inftrudus.
O nimisopcrofura ncgotium ! poftqnam diabolo aducvifti fami-
liariscirc>cicum*moriendum cfl:, darclibcllum rcpudij. paucosin.
coclo numcrabis Cy prianos <5c Thcophilos , qui poli Magijefcclus».
Vtipfi,autcit6Tcfipucrunt,aut rcfipueruntomnino.
PARAGRAPHVS XVII.
Aflueti diu multumquc; Veneficijs
mortales^difficilliraeinMoRTE ad
poenitentiam y eram,DE vMq;
rcdeuiiL.
Vo tcmpore Philifthini, contra Ifraclcm
mctati funt caftra advallcm Tcrcbynthij crat ex
philiftxo gcncrc> homo prodigiofxmolis, rciq. mi-
lliraris jam pridem ab adoleTccntia pcritus» qui for-
tifilmum quemq; Hcbrxoram, adfingulare ccrta- ^iuetuse-
mea laceflTcbat» e4 lcge: v t popoliit illc^lteriot admitteTcc \ dgum rzt pugna-
imperiam^uexu j 05 paii' ki co coDgreita KbceiibiiUIct. E t ptodi j c 'l^^l^
totas ferroac chalybc lobarmatos» qttotidie Vir in campam,ad|uQ«
^o ad verba provocatoria» procaci liberoqj convitto. Keqae in«
^ventascftek omnix^gioSaaJisezercitnf nifivnnsDavid» qafft
opponecetbbfttli jadantix, &gigantsisopprobri)s. ItavbiDa- •
vidlbam eiga De v ai acoit fiduciam, cujns bcnciiciononiemel
leones'vribscjoe;paftoritius juvenis dcbciIavcrat,Regemadic; ^
quonlam caput fuum pro patria, communicf ; ialutCtjamccrtasentiC
offcrrc prriculo, fauftas apprccationcs rogao.
Conrinuo igiturSaul , yade inc\mt.j &T)ominHs tecum fit. Nc- II, ''"
quecontcntus pijs votis, vt fcriptura profcquitur;
vidtVefiimentts fiii^ & tm^cfiit galeam aream fitpercaput tjn-s ^ & ve- i,H0g,if*
fiiviteumloriea. Quidtuni David, jamnon amplius intcr armcnta
paftor, fcd in tcr militcs tyro, & quidcm gravis armaturac, rcgiaquc.
Vcrba audiamusipfius (acricpdicis. /lccittUmergoDAvidghuiio fafcr
Vt vejicm
GoHath
1
^j^t Promontorii Maim SfEl.
'dtftem Judm\C9fit tei»naie,fi armdtmf^ffet incedert^mn. (
Noo aMte fuetttdinem, Dixitij^ Ddvid ddSMtl,/tmpeJ/Mm ftc incedere , quta vfnmmm
^UA^^^ drdepofuit eA, Bt tuHt {y/tculnm fuum^ quem femper havebat in mani-
mmti*'* b*t^i & elegtt fbi qttin^. limpidijjimos Upides de torrente, & mijit eos in^
feram pMjloralem, quam hibebat Jecum, & fundammanu tulit^ & procejStt
adverfum PhUJihxum. Et mijtt manum fuam in peram,tulit^^ vnum lapi^
dem,&funda jecit^ fi^circumducens percujjit PhtLiJihattm in fronte^f$- tn-
ftxusesiUpis in fronteejtu^ &C£€tditin fkdem Jnam Jitper terram. prjevgf
ittitj^ DdvidddversttmPhilifihdumin Jitndd&Upide, percuj/umg^ PhiU*
, fthdimmteffteitxX^igUdi^mnombtiberet im metmD^iuid^ atemrii&^
fietit Jt^fbUifhdMm^ & tuHt^edkm ejm^Afdmskttim de vagins fig^
^4ltmjieite»m,pr£cidtt^eapittejm, ' '
WL I 'Taottcftiubeiev£m&conliietu<Iiitcit)ards. Nanqaaaifa^
taj>iitadils David ftravifl^c Gohathiiro, (i cnfc hoftetn aggrcfnisei^
ret^iageas JericsB nioles, iArolitum gaicc pon d u s , i p H u s fc cri p r».
bcnefido* S^^^^^V^china, promptam ctiam manum tardSlTentad facicndunt:
Goitathuitt vulnus. profuitafluctam vftirpaflc fundam, &lapidcm torfiffe. hic
iravit* cnim fclici ;a£lu,fronri impa£^ us hofl:ili , docuir fafluofum gigantft.
rnfuo randcm fanguinccrubcrccrc: poflquam. finc fronte & vcrt-
eundia irraclom,D£ o amatam gcnrcm.quamplurimis convitijs op*
plcvcrar. Et quid arbitramur homincs? fingulis nobis pugna fupcr-
cfl, & Hngularc ccrtamcn, tanro pcriculoflns, quanrb major Phili^
fthacoGigas cft, qucm aggfcdi dcbcmus ^ 6c quidcm cotcmporc;»
cilm virespcrmorbosimminutac,ip(ainIuda nos deflituent. - :
Verboremptbaando.La€lfercft<YigantntmiJiadporfteiH
tBm,qaocamdecertabimasonincs;.tnnciiiaxim^qQafKlomors9VCF
S^Mm ^ ^^^9^ inf^fttts Ii£^or> nof eit».iftanfcflM»taJttttcm edaseticj^
LiMifero,^ O ! qnim dKfimillicoagreflusliomtiUBcam dcemoacii natar^di^
cwiRredi^ fparitarcmvelJumsincompaMtioncmvbcare.- CAteadillamrcf
deblni!. ftifllmiappIicavero,quodapadloburacanpRicusauthof ^navift
^ ^ Pergyrum dentium ejm formid^ ft^rnmtdtivejm Jplendor ignm, oenk^jm
**** *ut pnlpebra diUctdi. de oreejtftUmpadetprocedune,fcut^tedaignuaeeeff^
fa. dendrihm ejtisprocedtt fumt^^^ ficut offa Jitccenfe attj^ ferttentis hali^
^(Tl^o'&' '^*^ ''-^*^ prti»'is arderefutt, & flamma de ore ejm egrrd/tttr. cumappre-
formidaa- hendertt eum gladius , fuhfijhre mn pott rit rteij, hajla, nefj^ thoraxi repu^
d<i«. tabit enim qnafi f>aieaa fcrrutn , Q quafi Ltgnum putridum xs. non fuga~
iii eumvirjagitt.irms, n/Jlipulam 'verfjitnt et lapides funda: quafijhpu*..
iMm^^Umdbit maiieum^, & deridebit vibrantem haftamj^, nonelifttper
limMb* pteftm^ ^n.fomparuur. ei # .^r. ft^m e^,. vtJtnfymfJt ^«V-
^ 4 4 fifp
Digitizeci by Google
£iB. li Baka^. XVIL
•^ret. mme fihUmc^ viJet, ipfi-^ Rex fuper nmhverfis filios /fiperbid.
Ncq> formidanxia: funt nobis tantum cacodoemonis vires; fcd
cciam iiigcniuni, aftutia, ftratagcmatai cxcrcitatio & pcritia fpiri- Pemifli-
.tualismiiiti;e>quibus infinitos propemortalcsirxpugnavit in mor- "1°,^"^
te; fijcis longo ocdiae per orcum rrophcis , atqi ituei flamfn&s rela- mo.
«eatibasifingaHs velat teftibas yiftoiiafam fiunin. Itaq; nio*
•aeatOtteniporifqi fpatio,quo moriendfi eft:felicitcr pugnaracom
ftthani» eam4> dcbellacc t ais artittm cft maxima ; •iyHau tamea yia .
liomMifilongoezemitiAconiefiiitar. O ! quantonameio •fiinf^ monSiu
qaibus vltim&mluAantibasltitef fiktafiiacommaligois fplritikNis» «norawt -
-& quidcm pro omlo, illud aut czdamarc necefle cfi,au t fentircjims J^[J|[!^
'ftffkmf^i» vfim non hsheo ?ncmpe <\ui nunquam didicit vfum pu- Sathana,
>gnandicontraLucifcfum,<hHn vixit.-non difcct quaftdo vivcfcccf- .
fabit, incipictmori,rcsifta indigctcxcrcirationc, aut quotidian^ ifliimdlk
saut .longa. Hoc vcrb fi ita cft , quid fpci poflunHis concipc»
j:c dc falutc eorum hominum, qui nc hoftcs fint d(£monis,nc« *
quc illi vnquam inimicuni pcdcm , manumquc opponant» <ia» y^^^j^^
-fidiflrm^ focictatis fcrdus cocunt ; mutuis viciflim jucamcnci^ nefi<i,iig£,
t^abilitumt Quo in nuaicro funtincantatotcs,lami«,(aga;,ftri- firises.
jgcs, fic quotqttot initi cum diabolo pa^ioncveneficijs vtontu nge- . • .;\
amsmortaiittm fupra qu^m dici potcft DBOCiofiim>homiaibas in-
:fcftam»fibiipfieutiabilc;proptcrgravifliou» plarima4ueac velvt ' j
-concacenata in ter ie iccIeia.qaibosia fiitalcm pcc&icicm,flEtcrnan(- ^
•4ttcmortefflfiBi^iempertfaJiitoir. . . . . •
r. . Atquc(vtcaadbrcvcmcalculumrcvocatTanncrasjtaliafunc yt,
. I . Haercfls fcn io fidclitas. pleri^oe eiumlkuiasfirin« homincs, i fl-
• deCiiiiftiana&Catholica,nonnunquametiamabipfo Deo^&SS. ^lj^^^f^^
Trinitatc.pcrmanifcftam apoAafiam dcficiuntj Devm aut faltcm ^jmh.u
Chriftum,fidemq;Chrifti abncgantcs.acfidci in baptifmo fufccptc «-^»
abrcniincianres; autccrte non crcdcntcsdiabolum cflc malum , &
fallaccm fpiritu.camq, vnacum fuisaftccIis,poenasaEtcrnas fubirc. ^*"ffe#
2. Idololarria incuitudiaboli,cui totosfc mancipant, factificia-, racommiu
offcrunt,aIiorq, dcfcrunthonorcs. 3- Blafphcmi» in Dt vm, Chti- fl^l^^^J,
fl:um, B.Virgincm,& omncsSandos 4- Omniigcncrisfacrilcgia, mIciV
1 quz per abafitm Sacoia|calomoi, rerumqj &cfaram, & i pfias fiicra-
ttifliaMs Eadiariftisbaclitndan|<4dhoncftatioacnu> /aBpiflim^ coto-
ipiitrant. infimd£ic ncfaris» cum doemonc commiztii^
^«ct^.Damnaptojdniotam*?thomiddia»momfaaiBuliain>vaftat
tioacslcgctam9idi«4ifiiHiiiia^ ,r.
'Vv » * St
Digitized by Google
350 PromontoriiMalj^ Spei.
Vil» Erquoniam Vcncfici,non foliim pcr libclliim fupplrccm^aut
tcrrium aliqucm,rcd frcqucnrcrctiam ipfi cacodncmoni, corporci
, fpccic prifcnti.homagium fidcmqi promittunt,coguntur iniriorc-
SS-^rAii. nunciarc baptifmati, Dcoq;,cui pcr facrum fontcm initiatifucrc.
4»c«»f»m- Planenmilimodo>quoHyppolitusMartyrrcribit,multosrubmun-
«MT. mmi$. fjQCQi,! fathana velntcoadaia irii vt4icant:./fr^0 cnMiwem9mU&.
Iwatos fibi '^'» ^i!" bapti/May nego Adaruwum I^O kme fr£fi*ri fibttm-t^tiki Jlf-
vcnf€cot, hdrefio,mfier€d; Q^cao&eft^ciirftdikUllaboegacione* etiam
doemon yngueiii nitiDilnfecnaib Leo> iamilaorjlillontnLftfonteoi»i«iiei»l*
fiittm^;»ii# qQftfichti(fnaabraiiirus,&baptirmichara^rero. Neqbe hicfifttc
pnmitclui* tartarcircgislnfolcntia» fcdquiafittilaeftyftultaAiagoiNuminisi-
radeicm. mitatrix; idco famiiiam janifi|«Binovo tingit lavacroi cujus olim
r^tumu TcrtuUianus fic mQmtmvJjUqKo^fiudmmdiaMr.eeegjfofijfmii^csDet
jhK*£ . ^eamUfttUyCfim ipfi bapnpnnm.in fuis exerceet. E t nc charafVcrcm dc-
fidcrcr,fl:igmainaliquacorporispartc,mancipi;s fuis imprimif.qiio
xtfT' ^^odo Antichridus, cxtrcmisperituri muadi temporibus^aircclas.
fuos, bcftiaj figno notabic-»..
VIU. His ita gcftis,vbi;amnovisquafi facrisinaugurati funt, addop-
monuobfequiamifcrrimi homincs, in corundcm vcrbajurancfcrc
Ddrh m fcqucntia capita. nunquam fc diviniiTjmam£uchariftiam>pcculiari
-reiigioalscaitiladonmrosf hijarids fc perftetnbibet^inMariam
4. ' ' VirginemMatiemjconrameiloibsinSaadosyeonim^iiacsadipikiit
. atq;imaginesi nanqttamiecracisfigno,aquiluftraii^fiilebcMdi-
m»vea«- fto»rebaf4> alijs ab Ecclefia cooieciatis»viacos; confefiiooem fffie*
iciiura- tatotamiotegttfm» nan<piam(cfiiftiiioaiiceiddti;comiM€iam
a!!in?f«^ fitam cum docmonc pertioacifileociatc^turos ; ftaris dlelms ad
)ent pro. convcnrjciiiafeadvoiatafos>.iuq;, i^gniter obirtttos ibidcm ageft*
da. Oeniq.quotquotporcrutit»I:ueiftriad;aodarosfetvitio»fl(ia*
* * gaifq; acccfiionibus ftygcm auduros.
IX. Qi^x vnivcrfa vralacriuscxcquanrur Vcncfici, Sjgx, Srrigcs,
.Rcttproca rcciproca obligationcccu flagcllo incitarcurrctcsad (iia obfcquia
'obliRatio malus Gcnius j qunndo & fc illis pcrpctuo fururum prarfto aftirmar,
.«mVeoe- votifq, corum omnibus,in hoc mundo fatisfadurum ; dcniucriam
poft^taac mortcm,fcIicibusfingulosgaudijs bcaturum,puJchcr-
DMt.ii. rimc mcntitur; & incdpuf fitum ( quod Angclus quondam oblcoeno
9»' 'dfxetaikcoi ) Ac in dadem ccecnam» ceinere credcntiam fibi clien-
M c*iM. ' tum. Siqoidem non CoUm Apofioias jam olim ciadifim^ prote-
ftatiis ell> ;^«9^regoamDeioccladete morcaiibttsrifsajUn etiam
D. Joaimes> qoam ci Chciilipeftoicbaiiiic itcni&mam do&rioam»
n patlic-
Digitized by Google
LlB. II. FARACXyiL t 351
patheticeafrcvenTit,veiicficofiUD]ocuin,forc//7/'«^>M49i^ ^«^.
Suedaimiinmhiciteruiii»]ofipsfibi(peifMiQor«Mp X;
taks»dt|K>ftqnamveaeiicijsrepiurimis9perrupetjonaanDos^tati«» *-
velnt inex tricabiii labyrintho iroplicuenint^credunt moriruros fii-
dli pcrrciipilccnriam operi» extricari poflfe. Crediderim ego £ici-
iiushqpciprosoptate»j[{Qlmconrequi. fcliossplane cffcnr, (i iecnri^ AfHKfaai
tatis rustam ccrtam poflEcfljoncmbabcrent, atqueiilii£ucimitprow »iei;
miifionem. Morbirutitiavcterata vitia; &poiiquam coirfuetudi- difficuitcr
nc fuloccuplruntantmum, pcrpctuacflcmala incipiunt,vixq; am- ^JJSwn'
pliusjrcmcdij paticntia. Diftillatio vnatuflim faciti aflldua&vc-
tusad phthifim, &.mortcm ducit. Itaq; fi ( quod fuprademonftra-
vi )operorumefl:mortalibus, vni vitio gravi pcr omncm vitamaf- .
fuctis, quandomoricndivrgctncccfllras, cxanimo linccrc pocni-
tcnti, rcmittcrcnunciumj; quantumcritncgotium illoarticulo, , .
cum vcra rcfipifccntia, omnia illa damnarc, improbare, repudiare»
dcficrc fcclcra, quorum Venefici* Sagz, Strigcs, longnmiAVCtcta-
tQm({aehabncnintVlhni« .
. CpudoIcmisIenaBi«vcrbameft,fiipcf]crorofymaabhoftsbQi XL
lois miUSBi^ fpoliatak.vafiaia* dcflorata ftettamm fmi^J^n^Uewt^ ^^^^
&idthmfiMmfsektfi,, qu&icntcni)i^JuititttP]doIbIatria,grandc M^ki
iiindf dt Dco icmper cxccnKilc fcclas-y quo fe rurpiiiimi Solf mari V**! " "|
.civcsnontantumimpiirunt:fedindcctiam.velucexpnmoperfidi^
gradu praccipitati^iaalia&aliafenflm flagitia>finc IxH formidino ' . <.
Numinis,vclutcxcbrdesdcfluxcrunt. GraviortameiKlbnge Venc- Propter
licorumlapfus cft ,quiapius pctulanti«,plusinfblcnt"ix; imb vcri-
us, plus habctcxtrcm» maliti«. pofteaquam enim ifta gcncris hu- ca^igra- *
mani peftis, cxccrandaapoftafta a Dco fe abjungit, fidcmquc Chri- viffimafla-
ftoin baptifmarciuratamipetulantiflima ncgatauddcia; mox &h^-
rcfcos fc impictatc inquinat, & multipllci Idololatrix criminc, &
inauditisinNumcn Divofqi blafphcmijs>& innumcris facrikgijs»
i:etum4iiacra^iim d(JiioncftationibQs» is. infandis iuzurisp mrptru.
dtnibiMiiniriilNft^t^^QOWPoncm dadcm cmeigcntibns damni«
4cni4; fcxccntis aliisflagitijs» intcr (e conncxis> AccxvnovclQt
ptincipio ioogam tatcnam 9 icQ porihs cx piaribQS filis fpartcisr
juunfunem texcnribus;.
> < Qu<>.<i verum cft ilind SapicQtis» famiciUmtrifU^ediffieH^nm' VL
./iir«r;muitbdifficiIiusrumpetur,(iquadrlip]i€iten*9plQricfdc in* ^.^
retoftaT^ifticrii» fliafiagulanncmagn^cooatiiyiSe icvila- '^fx^*
V,v'3' ' boro
Digitized by Google
^ 351 fKOUOVlTOKll MALiB S>EI.
Clwetiim borcrupcris, fcdvbicoivcfinr in vnumcorpusjam diffi<:altatcm_*
trrpiVx*dif. Pcrvulgatumcftilludiiionitum Sciluri.apud Scy thas Rc-
licttiter gis, rubmorteni filiosodogiatadocendsconcordiam» vinci ctiam
tuaifttar. faiailcat Aaiides ttefiaam ;<qajndo iaki6 fkGxm teJoftitiiffi»:»
pieLos )a(&t •Aafigete ; cumq; hk omnes fiicciimbeteti t>iiiigiilii tela
fingula propofuit, quoe adprimam eonim Jiifiim» fiidllimi in paitet
.odomiimicaiuot. kaqoe edamiikfiQgaiif peccacisloipii fC&m-liioc
' " * -migtaboatt&ili^ icieipeclieat ; Veoefid» Sagac , 5 criges , quknu
ili fe nogotio inaumcris fcelcjcibus, i j r4ae§taTiffioii«»«Bi<alvcce
oiim potednt, ncutro oculonimpeefpido.
^in. 'RarushicSamroneA,qaiolimd»inndiatricc Dalila, fcptcni
i»»» tjy funibus ligatus, fta rufit vmcdAt quafi fUa teUrum, &qttomodo fi rum» *
»0. * fm quis filumde ftuffatortum putamine. Quamquam ctiam Samfbn..
poftca, prodigiofoquopollcbatroborc, dcftirutus, hoilibu«& vin-»
SaiWbl ^^s,&vi£lasinanusdcdit; fuocdodustandcm damncvt rcriptuta
ncm itni- vc\cm\Ti\x..,<qttodreceJfiJ]}t aI eo Deminpu . mirum /it,qu6d mircrriau
vhcun/^ hominum Vcncfici,)urataLucifcroniincipia, quibus fcilligarunt
is rumpen- abominabilium noxgruni Jaqucis, trahanturad tartaruai ? O! nimis
4h. ' yeHrabifk jreeeffit QniaiiHis. vacBofiiiifiiiviiiisfiivaeibiu > ^ra ti i (l
vei^abijsmedttQtMnsiius, vaciuifilaediviiiisfiivaii^ gratijd
<Qiii»X)«itt 4<i^^><>i^(* ^oandocimiliofteibo» nialoiicemoac, jiteaoiMi fiatV
plmt^^ teii9caiot,«i»ci4tteinc^poteftacemconcefibranci filgoacisin.ft
"^^^ fidfl4leiS>alis,;ooaaliofiiccoqaiUapuipaiieo.>fcopdo fiti^
inceJii. ^rocumdiencam langaloe. - *
SUy;, ... £thacipfiicaofaefi««aridgeflus motcaliam) tametfi,Mlipr«
t ' ibccevclinr, oiTUeinveniaiiCobftacala^ vt vixfui ampiiba.cifi:>polf
" ' fint/pofiquainrepudiacotatpiiCmi Deo^-^n obfequium caeodosi»
Vyny, t«r_r «onifcfiiam^uolibcrtatem confccrtont. Ccrt^ quotics profti-
H^iris. gcrcvokifit, atcrgoinftatgraviscxhortafor; quin ctiam minis,tcr-
/ia,%,traa. -foribus, flagcllis vrgct, morvetque <5c fidci dara.',3c fadi facramcnti.
imin^iiim Acccditpcculiaris difficultas cum ftrigibus& fagis, ob fcxus mu-
M licbrisinfirmitatcm. Vbi cx mcntc DcMfVorum,vcIutindubitatnm
( fuppono, plurcs foeminas quam viros,€um Di^bolo proptcj malc-
ficia pacifci , tum quiamulicrcsproptcr judicij,cxpcricfitia:4"€^r
ItSe* ob fcdum, citius crcdunt, & faciliii.sdecipiaamf ^ tum quiacuriofiun
animal eft fetmina» cetom^txe novaram veliementecappetens; vc»
diiiSs taceam> maliebregenus & ad libidinem ptooiiis eflc»dc dej eftioaitt
tS^^Smiu meeftltiascujaslevahdicausimaiHyfiidlliksimpiam docmotilBibla*
cbim» auxiliam^ue admitttc.
' !(V. i>eiuy toiioyyoinottagBocx ccuditoram ftnfii virotaai
fcripGc
Digitized by Google
LiB. II. Parag. XVIL 353
lbnp(it. ctfi qaidcm impo^fibilc non fit, difEciie^ tainrn admodum c^jmdm d»
tflc, Vcneficos c poccftatc diaboli cxirc, quos fua fcmcl malitia fty- ^^'^'^r^a.
gio vctctatortdcvovit, longorumciucconructudincannoruni , fi'- 6,e.^.mmm»
doin famulatuconfervavit. Quin ctiam arbitror, pauculos co^
lumadiittuszternae ralutisappclicrc>nin priuspcr Rbadamantos^ Juvantura*
i£aeos> Hvc potius>rigidum civilis magiftramscxamcn , fxrn^C- liqMicxV^-
^ttc corporisrcvcrk)rcs>didiccrintadiDcum ccdirci^jiicm brcviffi "c^i^ifcct.
jnigraria lucclH, aut inaniHlmsB-causd voluptatis, indigniflTime ive- ti«n, per
luntdcfertum. Qaamvisncquciftosomncsajo, ctiam pcr flam- "mporaiia
mas rogolquc, cxpiarrafuis rceloribus, rccitpcratottcrum jurc car- fuppiicfa,
lcftcmadcundi hxrcditatcm. Proh dolor ! qucmadmodum- oco- nonomnct.,
latustcftis cxpericntia docuit, non pauei im pcrfidia fua^ perftito<*
runti parrim minis tcrciti Orcinianis, partim pollicitationibus^fty-
gijsfiarcinati; vcrifCimb, quUiffvefrrjUj d/eram m^lortfm t omncmrc- DMtitrxi^
(kx fidci, finccrsquc in Dcum rcligionis v(iim aniifcrunt. Ita tum J**'
maximi vnivcrfimlaborant mali,quando plurimum vitiamifcuc. . ... "'.
zc,& in vnumcollata ncquitiacft, ipfoqi cxercitiodurata. Dcniquv
corum vlquc ad mortcm tcnaccsfumuSyquibus ab iutantia.pcr to*
tamaetatcm rcliquamaflucicimus: . '
Documcntocflcpotcft Calanus, vnus dc Indbrum faipienti- XyC-
bus, qui Alcxandrum Macedonem, perfuarus i Taxilc, India Rcgu sfrdUUi^
lo,ad Pcrfidcm vfquc fccutus fucrat; Hic ( quac uiortalitatis no- ij.
.ftrac viciflitudocft )aegrotarc cocpit»- lamqucR-cx foIIicitus,ptcti6-
fum exfapientibusIndi»fcrvarchomincm, jubcbatMcdicosjV^pa- ^'K' 1"*-
zarcntmorboantidota, pharmaca, forbitiunculass potiunculafij; . i*niVcn^^
Scdquoniam altcr nunquam nicdicinis vti confucvcrat, ftatuic^ fici,obfti-
prlusmori, & vcl ienibus totam mali radiccm abfumcrc , quam ^
priorisvitarrcccptismoribusdcHcxurus, morbum alcxipharmaco ri, adflam-
cmcndarcErgo Aicxandcr,vrphilofophica: fatisfaccrerinfaniacro- "laseunr,
gum ftrui jubcr,funcrcnmq. apparatum Calano. lamq; isovanti fi- phu^ophi
milis,& Indico cx morccoronatU5,hymnofqi patiia modulatus lin • eicmploi
gua,poftqua ad fupplicij locuni devcdlus cft, in rogu dcfccndit, mc-
diafq; intcrflamas tamdiuftctit,doncc tota hominismolcs coHapfa
cft in cincrcsitantuobfirmati animi in corpus fuitimpcrium» Ale-
xandcr prctiosa vcftr variis odoramcntis.aureis argcntcifqv vafir* ,
tubaructiamfoniru elephantoru barritu,fcftt)q,- vnivcrfi cxcrcitus ** -
clamorchonorc funcri habuir,- quafi flamcis in coeiii quadrigisilla-
taeflctanima &noncx rogo vnoadalterum.infcIiccfaJtafcciflct.
Itacft.hodicqjiuauofis doccmurcxeplis,Caianosfupcrvivcre, XVII.
quo-
Digitized by Google
859|> PR6l/drNTOKIlMAL£ SpEI«
quddfsaudimus, lcgiaiufqi Vcncfico*. &Srrigcs, artibusfuistcni-
cilTjmc adha-fiflc; ncq; Sacramcntum Dco primurain baptifmoda^
tum,poftca novocum Sathana foedcrc, indignifTimc violatum,rc-
£iicirc voluiiTe. Atq> vtipn$initi6h^cpcrfidiamateriadcdiccoiii-
pl«ecneia^;itarcqacnsobftinac« mcnrispertinacia,longcfiii€Tife
Sedmireri ctTc pulciidoi;tandeniiiimlhoromilecui»ipfihilares> adcon&^
& tnifera. QaLsaAMg^fs fiuft pliaiD, non ram ivecont, ^fAm ciictttrenint ; va*
eoVr anf! ' oi^^^ pctfiiafit igncm ilUc auc &canm foce «ant non niagnopeco
1 ro- Aocitoram i qnin eciam compendiBm habitnfoaMul vits alteciaa
9""* fidicitatcm; ciim poti£isfccij[rcntpi«Iudiumfccataciincendij,rc(i
■•tcrni. ilcaq|imileci»dc fibi ipfisnunc mirerabilcs^agnofcuntplanif
cx rogo ad rogamletran(gfle,nuliisaqais>nttli4glacicrcfiiagaeD»
dum. Sedvitlumomneipforumeft,quorummalitia, author fuio
turpis transfugij ; pcrpctudconfvctudo,Tiutrix. multos pcrdidicrc-
mcicocpiflc ficri impios; plurcscocptjcimpictati afrueviflc.
XVIII. ' Dcniq;, quod dcinfidijs fivc mortaiium,five fortuirorumca-
.fiium.olim diait Scncca,cgo re£iiflime ad vitiofam confucrudincm
rcftrinxero. A fapicntc Romano hcc cuivisfcriptaeftcaurcia.
circutn^icUy ttbt fojjum fortAjjistelfemre f mcendmm dko^rmnMm^
Bosobfir^bantyqutcdphmi.rMriJkMtrdpis^etUMji grA^PeSfnattfragmm fk»
, .^ttemrfituUdfHm» AkbdmhulmimitfniiidiitmMmferkMlmB. Jktmtfim
knte exfedi^kmimtiiUMtadmhumrWttmBm^ atim mdmm frtftemm^
tm&tm ferHiuileimt.mtMmmUtmdim, Tamf^mmrim/unrmtte^mmfifgmi
erepAnt ddifieU dntequMm^orrsuint ; prdtmtuidt pmms ineendmm, fihitsLM
, eJfexhominepernieiesr&dodiiigemtmstegitMn^opnfmtsurettit.l.Uetkt
.CtnSfnt- hicmihidiccre,quodlongacxpcn^ntiamaifoscamdamno docit-
. do perca- it : i Conjuetudine homini qaotididnum fericMlum. nuffum mdlnm frequen»
^amM^\x ^^^' nuflum pertinAcins^nuUum hUndius. Suhita ejl ex confnetudine ferni-
«oipmuni- cics^& eo ddigentius tegitur, efuo jrropius accedit. Sanc Jonga fcclcrum
fer^sfl fni- vfurpatio, domcfticus hoftiseft,& hoc norainc fcmpcr pcriculofus,
quia proptcrfamiliaritatcmnon timetur. cum ridct.cum palpac>,
cum aflUctaobtrudit) laqueosponit,6cdirponitexitium. diu ctiam
ferrum occuitat fub toga>vt improvidum, & uihil hoftilc fufpicau-
, tcm feiiacTcdlcttiallyXtcfno^ue vulnere. Ccrti vitiata Coaructu-
\ do»fiKinocioliim noii vnam eodem momento, quo oaortem adt/t »
•jritffit ad tartacum. Cave iifitnr» ne morimrui ik coelo olim ideb4b-
ccreiy qniinunc (anut vivui^» ad coelamdc vircutem ambu-
latenoaafibevlfti.
' PRO.
L-iyiu^ud by Google
355.
PROMONTORII
MALAE SPEI
LIBEK III.
IN QyQ-EVERTVNTVK ET
SVBRWNTVR
PRAECIPVA CAPITA,
FVLCRA XIV.
Qiiibus fpes fuas Inipij fulciunt^ &
rejedam in Mortis articulum
poenitenciam.
^^^Vdiltam ftmper mortales animos, l.
^^^^gi^S^^iiomlnisfui g]oriaaffecerit,(atis:teftatiiiiQtiUiff
Jl^^^p^S^Vqui intcrparia conrultantinm TOta>cadem<iue littaU*
divcrrorumfiiffragia, ncolimexcommiiniieii-. aet.
4 ^^^S^^^ tcntia ftatnerunt; Penite fuismm mhucivitstem
i^^g^^^N^jd^/wrr/w, cuJm cuhne» pertingdt adc(tlumy& cele-
0><#X>« „Qf„ffj fjojlrum. lamquc ut molcs latcri-
tia cocpit in immenfam conrurgcrcaltitudincm,nemo fcrc (fiPhi- '^!^^**
loni crcdmius;opcrarius crat, qui nonlapicidaficrct, fuumq; no-
mcn faxo infculpcrcr, velut afternaturuni cum artifigs mcmoria.
NcqjDEvsapud Davidcm diffimulavit concclTum illuftris famas
1ionorcm,quandointcraIia favoris tcAimoniao, Hvc libcralitatis
Teccnfita bcncficia,ait: feci^ tihinmen grdnie, jnxtM nnm» Mtf- %^.7*9*
^n»rum , ^ui fitH m MTdu, Ita^ueattcmpcratanis (bDi.vt fiQ!*<
1< dijs
«
Digitized by Google
jf llOMaNTOE,X.lMALJl SPSIv
dijs hominum (quibiis prctiofiflimum clTc folct fama: prctium:* /
ctiam Davidismcmoriami n«menqucpcr cubcxn vnivcrrum, vo-
Init cfle gloriofu nij,
^ I. Tibi vcro, c ^hriftianc omnis» quantb magnificentior acefc-
vit timlos^ nominis enim toi aathorCliriftns eft>D£ i Filitts,idem<^
cuTiTt I - Hnmani generis libcratoi^ vt reftiflimi Chriftiani qnondam Marty^
AK I , quiin res» ibli ndmidis (ai dign itarte» ad in dignaq|i«vis totmcnta mentC"
Ciotiofiiaw cKxerint. Cert^inter tMvas» nuncftilgentiffinNim MnsBlandina».
chmplimminimeblandientis» ied^mulrum fcrocicntis barbariem
gnfcU:^, carniiicis fuftinjcretjfolo hoc vcrbo: Chrifijana fuwy & doloris fibift-
^^/^^* ccrbitatem lenivit, & mulicbri animos imbccilli ta ti addidit; tanu
cgrcgiiprotcflatione vclutadmonitaincmlncm ChriftianunicflTc,.
quinolit pro Chrifli fandiirima fidc, pati fortitcr & fortia_,. Vifar
cft alijs quoq; Sanctis,pulchra cximiaq,- cflc Chriftiani homtnisap»-
pellatiojatq,- imprimismagnisEcclcfiac Patribus, Bafilio & Grcgo»
^iOn^ rio Naz'anzcno , cujus hzc cftaffirmatio. Alifj atia quddam
'^/H^ ri^»ow^»/if/f»/> vel aparefjtihus accePta, vel exfi iffis^ hoc efl.propr^s vi^
'dAmS.M** ftidijs^ injtituttfijj compardtai Noluf idejl iniht & Bsftlto^ magna res, &
fi§% tH4ifftmiimmfmerMij(ArifiiMttes ejje,& fiomit94ri.Simil\^ GrcgoriusKa*
2f anzcntts» dc fmtre fiio Gseiaisio Jpfi^aommcmotaL ciniMw/^ji^n^
<\^\t»&mMgna ipffuppeietemsddignit§tm,tmaemb9tfrmmmirMi;fii9d
chrifiumm & ejfet^ mmmitMretwr. Nempe abfiirdam.cft diciChr|ftit-
T^Jfi^** namtfi^ nonxfiTesChriilft profiteri in nomincy abnegare in 1rit« cir»
ciifcrrc ore, cxcludcrc corde. nuUa ignominiofibreft &'bala, qaila:
chmmortalesrementiunturaliosiTuic mundo,atquc coram Deo
filttt» Dcmum perrbnatsB h« Simi»»ridicQias fc ipias faciant fpe Aa.
toribns fiiisydrtotamru^dcccptionisgcnusexponunt probfO.- Ill
tudifces cx alia fimia»dcqua GrcgosiosNyiSemisnacratieqaentciii
' in-hii^rionialudunij.
IIJ; Afdnt quendam invrhe Alexandrina circuLttciren^J-^^cttiffe jimiam,it
s, Cr*iar, agiUtate cjuadam tn habttum faltdtricis fc compcnt rct, euj, fdtatricii appo-'
jSS^**^* fftiffeptrfinamy ae vcfiemcircttmdediff eonz fnientcrH: citm choricc; ad'
ferfefU hihuiffet, fUcuiffe, ac celebratum hommum fcrmonet tn pretio fn^Jfe propter
cbrifitMti fimAm i ftkt adcMHtilen4tmodos Jefiecieret , ac per omnia naturant occult>-
f9t» Ckmmtiem capti ejfent mimeffitm^fe>aret^Mdam afiutiorem ts-
teruihi fitiffi, fu ofiemdmt Simem effi Sitmam, AeeiamoMtihm emmum^
SimUftl- 0m,frefeeil/^et/ms/m«$Utm^b^rMmek£erfteM,ftuit
iiflitviemMttrMiMjiiMwrlvtwderMttmt^
f^'^*^ tmtm&JtdtmiHtk^&flm^imm^at^
Digitizeci by Gc
I
Li«. III. VMi&tVLiyvk
fd, & mdnu ie^lmu coffegiffe, & tmpedimento ejpt, ferfonam oiri He-
traxijp celeritery dt^^ vfif uihs^ fitis fimuUtMm formamcorrup/Jpy atj.its
fro Uudibu4 rtfum movijfe Jpeffnntthm. Scdvidcamus rcopum , cujus
gratia hanc fimiamiterum in fcenam produxit D.Grcgorius Nyflc-
:nus,datufus cum novo rifu clegans documcncum. £jus hasc c(\ de
'Kcenlrtiiudificationcapplicatio. ^Mmddm^dum ^imr i/// (•Ciraix Imago fi>;
ptttl J mti fdtu fmt fdfd^ ^fiit^it forma, ad hoc, vi bmt9 ^xijthiutntnr,
•Stfrthemi fer nufmtkii^&Mriahtmmmmtii ksmittimmntere tpfam muih
tm fiutmtjfde firmai9ermtifAcite fcr diMi efiem ir iMglttviem^ eenm
■nfnwemtm^ftUiJMfimjfiimfrMfe fiersm, ufnfitedntur. proemti
enimy duttmygddlis y vdnagUrU, dinbitiotlmrivoluptatif^Jludium (nyk'
la didbUi tumond)Uco beJ/ariorum liomint/meem^tw fropofitdy /inmrfim
fimilts Mmntm fmiie freditf ^m fer fi£ism imitdtiejum Ckrj/iiMmfimmt
fimnUtrt,
ItaqucvtdicircChriftianus,ftiiKom6,tieqnaqt!anL3 fatiscft IV*
iocnomcn traxiflecx baptifmatis lavacro ; nifidodrinam Chrifti
vit3etuaefan£timoDi4,morumqucintcgritate,& continuo virtutis ^f^JJJ'
ftudio, exprimcroadnitetif*, friiftra cs, Chriftianus non cs, pcr- aucfucnf
fonata finiia es^. Nihil tamen hlc fucus juvao; nam vo mor- iuvabit, ^
tales fallat, Deo illuderc non potcft; nimis iUc oculatus cft, & q^!^'^']^-
multiim fupra lynccrrL». ncmoalius tambcncdifccrnit intcrvc- vamdeua*
inlftiteni , Sc vcritatts fpecicm, mcndacium; intcr corpus,&: iatacm ^'J^^
corponsvmbramiiiiter IttcemiStliicisaiiqiiamiiiiagineaUittali» .
gnam radinmf deniqi interiinceram vfrtotenh dcfi&itiamvinatis
2ma1acram. Oiidicalc fi Aid«! Chriftiaaijoqtt8m»qaifubipe-
cibib nompine , paliiata cirenmfertis impianun OcntUim ^e* '
Icra, tnrpeslibidincs,faftus, pcrftdiar* , intemperaatitSr^qttidem
vr4}admortisvlctfftam,&vitimavivcnditenipofa.qaantusoIimj
connirgetpudor? quanta premet iofamia^ cum De vs vobis poft
obitum,fallaccmdctraxeritlarvam,cuipcromnes xctiostates af*
iUcviftis, dolofi alijs.vobis nocivi fimulatorcs.
Scd hlc contrada in rugasfrontc, pcffimus quifqj magniNumi- V,
nis ludificaton non iaquit,cum probro quondam noftro,quam diu
rulimus^fub alienonominc emcntitam Chriftian»pictatis larvam, frahcrc
Dcus nobis aufcrct,hic vita dcfundlisjipfi cnimfpontc noftra,priuf poflit,pro-
quam moriamur,pcrfonam vcterCmutabimusciimcIiorc.nimirum
tandem aliqaando fhb poftrema vitx fpatia, tranHturi ad tlicatrum dlu pttui*
Virtutis,i nde plauHEi acceptnii IkSaperis Bc coroIIam.Neqi nos mo« Mti*»»-
^vtnt^qu^ fupra fad^ fantdiiOicttltates^apudeoft niomlcs,qui iicen- Z^io^C
Xx a tl4
Digitized by Coogle
Promonto&ii Malje Spei.
tii du£^rico, dodricc temcritatc, pocnitcntiam f^m rcjeccrunr
admortcni; ncquc varixillsturbandianinjicaufx;, quxtuin mori-
turisiroprobis, fub vnuna fc afpcdiuni oftendcnt;ncquc confue-
tadines vitio&acixxQboittff,altera>veliitnattirAf neceffitatemaU
Jataia>etiam vcLeatircfipirccrc;, nam hisoimaibas opponinios Ii«
i^^crci bertatem, magnom hominis. ac pcrpctuam bonnm f tam dcindcs»
fuicris qui- fcmper prsfto divinsB grati« pondusi ezempla jUommimptobo*
hicUwt *^' rnm». qni tandem refipuetantj Clirifti Setvatori» incj^haullaimcti-
lmpiecat€ ta; Sacramentoruni valorcm; facrificium altarii, ciuscjuc diguita*
^«w»* tem ; preces militantis cqu^ ac trinmphaaris Eccicto Angclorum
totclam» DciparspatrQcinium.muItiplcx. Qux omnia.mirumcd»
quantiimfuffulciujitrpcscorum,quibusdcn>qj fua libido fuafit, &
Xeuisgcnius, vt vltimascmcndandx vitxcuras rcmittcrcntad fata.
VL. PJanc fic cft; nuUius fcclcrati fimt rcs adco dcfpcrat^.quin ci-
tatamodo capita, fidaciam poirint adminiftrarci forc, vtfiijs vta-
turlcgitimcjammorti propinquus, cxtricct fc Diaboli laqucis &
Sea ftm-. orco. Scdhxc cfl dcmujm infclicitas, protcrve c6 vfq; pcccantiuni,
pcricuio vtpcrfuamip(brn(uigoavi(IIaixdi(Ijniula.tionisaiipani,plcrumq;
owAt se dida falu tis promovendc media. au t pnBteteaat tum omnino, au t
£er^ conatfts iiii defie^tn» vitioq; proprioenetocnti nolIomexi|s
Ibntibns accepturi commodom, nnde ali/ beatitodincm hanrinn^
Qood qnidem (eqnenti libro aggredior docere, dnptici bonof hioc
enim monebitur quir^ne > ne temerarios per omnes vitc «utes»
ruatin fiagitia, fub fpccioib poBniteotift&cicndz pallio, ci^m mo-
tiendum cdi autfl.iljiacvr4ueeiui|^ccipitavit ftelcrum inipctus».
ntinduftriusfit» neq^pcccrimeaoicitanticfiizcaelum pcrdat»..
bonumnnmquam ampliu^rccuperabile pofimortcni»
ciua fcmci imoricnteamiiTttnu
cil.
PARA-
LiB« IILFarac. L 359
I
PARAGRAPHVS L .
Primum lmpiorumFulcrum,
LlBERTAS RESILIENDI SVB
; MoRTEM: •
Quaatum roboris habere pofsit,
apudpertinaciterfceieftos,
oftenditur.
t
RraBicomnino, quifquis exiftimatpoft
Adamilapfuiii. remtiicciQintotam honiinrein de-
fccndiflc i rcmper par«^i|i# metior excepu fiiit. ani- j^^^
mus inquaQiv.citii' nii^^j^mmancipio- diitus eft» ied homin»,
.fuiiurlwBiyrf^i^
tLTT)t#^ffftywlWhl'0ft) itneri qucat , quo- min^ vratur impeta cft.
.fao,atqaejej^a^excat>virtutis & cGeIc0||^m cooics. Idem ci fcm*
perin hoc itincrcvchiculumcft, Volunrasj copulchrius, quod li-
bcrtatcm fccum^trahatjingcnsbonum. D. Chryfoftomum tibi fi-
fto»quLdi£crimcn fadurusintcranimjc&corpoiismcdicinam, fic f,^^^-^'
ratiocinatur. Et carnu ^uidem ftatura\ mHltocHmUhoreabinfeJiantthtis f^mtmm
liherAtur vulneriyus -y etenim ferrum p^petdr amxrs medicamina adhtbere Amtntktm,
mceffariumejl, Inanimavero nihiltjl taUyfed tantum Fe l l e & L r-
jSERE fifficfty&omMidcorreffa funt, Subjungic poft haec (limulum ^.^ . .
citatus Ecclcfis Oodon his vctbis : quamigitnrexeupthitem hdbebi- eftmedici-
mmfCimtorforitfiidcmtvbiMrgemhmerogsturr &medieftteerfiintttri nacorpo--
fimitm gerMmmettrMtigttimMmver^eomtemmmmifSrSeeehmiiecargen' ^/1^^«^,
twmeregeretitec alios ferturHeredeheeiimmi.JeiekJ^ bm mttUlm^ St /• mi^vdcii-
c ESD o tsmtkm & Folehdo^ emmem ifSm eeme^mm fimere fojf- conrif^
HMv? Ajoctiam,tametfihumansacliDeraPVol(iatatis potcftas*»
non poiBt divinx potcntis cqaipaiarr». qaadantenas tamen Iil. *
comparationemaliqaamcam eadem renit.
Qupdcnim potuitolimvnicumhoc Dci vcrbulum,^4/,quan- IL
.do cx magao iaaoi^ma^m hujas vni v c t fi molem machioa t us c (Ij
X 1 3 * hoc
i
Digitized by Google
hoc apnd hpmincm potcft Voluntas ftia, quando i virtutis pulchri-
tudinc inv itatur,aut Numinis ainore, mctuquc jubcturinfcliccm ,
ha^quo4 turpcmquc ftatum pcccati,cum juftitia ac Chriftiana pictajtc com-
«bm quiii inutarc,rcnpcramica Di vosum focictnc, ■ Ccf^i mmmM^ pofl*e
•miu^ta homioM» efttcjus v eUe i fiaria cnjar^Qe arbitrio,cto CemcldcfLcxif
hi^^ vidoaimiabnipta,(ereci^fe, vjideabi|t^itilabilij(li»4aH6aef
revocanda ^oftquam cnim Oeus ( qnod fide Catholkl docemat ) paratam o*
»1 ^mau* jBiiihtis maaam beoevoleadflB e&rt« imol^ ptsfeatla grati^
rum auxiUa;,inod6 vdi|»u«f Bc qaaii feiib dicamus,^4ri jam
lis bioni, jam cx peffimisopAml/umttfl.fr«(fertimfiae«c4atcp]tafa
aH^ua* &4ircipliaaconructudinis,qQavoluatatcsi i9|>riiyamdc»
tortam>ieafimcorrigat adredum. ' - ^ • !j
III. Qua infcquantum valcatercrcitatiojugis apud improbifti*
^JtiS'' qucmq; , infinuatRomanoTumfapieti^tiinmus Scncca ; quan-
*^ tu ' doproiratcmpcranda^ prxfcribitfrcquciisconrraria; virtutjs cxcr-
^ ^ , citium, Scconfuctudincmomnium difficultjtum vidriccm j ficcr-
r?^aT phi I ofophatur. N/h/l ejl tam d'ffic/U & arduum, qH»d non humsndL»
lConiiietu- mens v/ncat,&in fafnil/AritdtemperducMt aJpduM med/tatioi rmllijj funt
'ii?*'*"*!* tamfcTh & fii jf*ru affe^uty vt non difcipltna. ferdomentnr, ^odcujt^ fi^
,c2niD. ' ^ PnfierAit MMunmtfihjtinHit^.fuiddmjte vftjudm ridfrtm^^^mpt^uti' fkni^
^vittp fuiiUm, dlj/ Fe/iere i'^fym mttiiumorf itteff^tUxM i^tftrikit,- 09^
'iie^litiadf^fitffikttmMsrti imm^iwtMters fmdre^merpittfrofui'
d»jtmec refpirtire^
lyi Deniq; veram1iibet,qnod c6nnmi jaiftatnr paroemii^i Cemfutm
tJbidinn- fni^ eottfitetuikttviiiektir ; non tantiim bona pejoreAl^edlctiamjBaalid
cml/ilft tncliore. Id D.BernardHS<|uondam docnithominem,tnrpeln^nt)
s turpitn<}i< Cupidinis manciptum : ne^ enim dics prfleteti}t»quo (e non)imna«
2^1^^* avrtialujps,aut1cna; finum; ratushtscongfedSbus vencrcas eircia-
Jiemardo, gui ftammas poffc. Scd projcdliftimas mQrtalium^magis fuos ignes
A&iv' ^^^^'^^'f^vtdifcrtefatcrctur, mortc fibigraviorfmforc,dici vninS
py^i^ ilibidinc temperantiam. neq; jam ampliiis fc ipfi fibi , hac in rc vit
. impcr.ire poflc, aut vcllc. Vcrum S. Bcrnardus pcr^itum ilium in*
tcr fpurcos amorcs hominem, velut pcrcuniculos adoritur, &injc-
im^i/ds. ftalibcralifllmi crgagcnus humanum Numinismcntionc, qua va-
^***^'. luitmclliti fcrmonis*dulcedine, proaricrc hasprcccs cxpugnando
EtprimS animoadmovit; qudfo\nc[\i'\chAtyingrdtiiunDeijddtrieluumdhfiinr,
^uiaepi £ vicerunt hzc p^ucula {comtorem* vt conart vcller, quod fc poile
- 'dSl~ jamdudtimdelperaverat. .Ethemladjatus^Nnminetcajusgratii
flbiTxm cQcpit fiacerey agnoyltin fua jam quaii poteftatt elTe, coiMc
^nero»
Bcrc. triduumcnim inrcgmm caffiis cxcgir. Qnod vbi S.Bcrnardu*
didicit,picnus fpc optiniA fccuturi profcdui., /*u/ic 2.11 , Jjj hononm^
BetfArMtMttuulemfrdJiA. Non potuit noninvirarc tam pulchcr ci*
tttitis»adalcccatifrConaxum i quis eiuai ntgarc auilt^xqM^tn adco AkHt^i»:
poAoladoiittiii Viigiiu Matru i qua ipfc Filiiun D s 1 acccpit facra-
mm diviaitari$»cocBpeadiam omnis thciauri, fontemgfatianuii;. **
VerbOj(alotis Gm aoAorcm f Itaq: aimojthoniOialtenim(|j tridiiimgi
Ib \ VeacM coatiaait,glorioras Tidoi» ALfiii if^fios adiniracori mai*
c6^tcmmagiSipraBrentisnbidivlaircmpc£;iUxilij,facundusprai* - ,
.40» C&m iterom D; Bten^rdus» iageaiorttfn (c oft^nfu ru s ad li^
crandam Dco aaiOMm» certias adjuogit preccs, armatus Divoruaw
m coelograti^: ne vidcretur fspius molcftias fadurus^quafi cum
protcftationc,y?/w^/ inquit 4<//;»ir, ifiJHcias pofco in Ijonorcm onmi- TertiJ'!»'^
umSAficlorwn. Annuitaltcr, & fciiciflime pacloiatisfccit. lamq^ SaiSJiiqii
rpontcfuacoav-cnicnsD.6crnardum,quiagullarccocpitcontincn- omaiiiafe':
tix bonum,3cqu2 cx aftris dciabu n tur, coelcftcs dclicias, felicis vi«
£lori2ccx>mitcs;hatcilIi,vclutparcnti fuo,in amicam fuggcfllt au-
ic ni : mlim Amplius diu rmutfed perennes cum Deo inire inducids. I ta p r i -
oi:abomiaand£ libidinis vruSi conuaciaviicutiscxcrcitiaviliaviC
fim&effitlil Rncin*
£t hicille AcHiUes eff, &«c iiiac argumtnti , quibttt Ibnganw
vltiB petalaattam , atdiomcna» In delcrenda impietaie cttndatio'' Qs»
Iies#noafaocimortaliammentur»patattt4!xc eflbfctrea-itnprobsi maiavinci.'
. iu« catt&ialcimeata{ |am tameo dadumamarisit tacttifi^e Obilis tur booi,«t
i^malodbemoncirrifa; cxploractiam^ divina veritatt* Nam Vc>
nliqui pertioacitcr diu flagitiofi , tande conrvctUdiaem triuOipiu- citichh^
vcrincvitiorum,oppo(itaevlrtutisconruetudine > negoidapudo- impijr«
mncsfieri. muItisncq;mors, ncqj Dcus conccdittam prolixafpa. fjl/fmura
tij,vt poHintcontrarijs alTucfccrc. Sxpc avitadidantfata brcvibus corrcAio.
tcrminis ; quodintcrccdit, pra:tcr momcnta paucula, nihilcft; &
totum illudnonraro clabitur impijs, antcquam incipiant vcllc vc—
tcrcs damnarcconfvctudincs. Quibus vcrb moraindulgctiir,adrc-
jpetcndapietatiscxcrcitia, jam invctcrato fcclerum vfu dclueta^j Nonfaau
.€ertumcft,nonomaibusax}uaIcni cllclubentiam acccptandx oc- n,rtrcirebt
caiioais. quidam abfterfencar abianau.ijbiigaavia, aiij Ulccc- ^^"'^i'^
brlsvolttpcatum abftrahuntur ; noo nemo ex opcris difficnUato inTCKr»'^
iMiiaMimdft^adetj 6ccikm omnia adfidt adjnmenta ad^ipecatt-
4nm hoflemf ibladeeft volatttaspugaaodi. Deoiqjiie poft itecata ^eTDdboi
ftcqjientcr» diu^litegiria» rcdirc ad^aKndatioftm^itaB|t ftrlain^i cmaiaars.
cmiL»
362
Promontorii MaljbSpei.
ciim Dcorcconciliationcm, quim opcrorumfittopusj Scripnirc»
Patrumq, communi fcntcntia dcclaro.
V I. Et quidcm in frontc colloco Dodorcm gcntiu.cu/us jam olim
^lHghkS, adHcbtxosconftanspronunciatumhocfuit. ImpoJJihdc efl eos t qui
fimel fimi iBmmtHAtitguJlx^^erunt eti£m domtm ceeUfie , (*r pdrticifes fi^i
fimt fiirk&i fimHi ; gufient^nt nihiUmiBmbomm Dei verUm, virutm
•tefjj fecuU vemtiNrii& fnUpJi fint, mrfitt tf»9VMrisi fmiutetttUm,
MoB quki Qoainquain verb piscipailti Scclcfia Patres cxifttmeot, locutum
obvia eA fuifle ApoftoluiiidiefenoTatione tMkpti(inl»qul iterabills non eft;
peetaMl? fitnttamentnagnietianivirl, qalverbaPauIi«zponant defenovA*
poenitctia , tionc pcrpoenitcntlaoii vtpoteadqiiaRi ntquafiimpo^bilcf cert6
^cil[ft ^iffi^^^io^iiQi^^ite eos homines» qui It ftaru gra tiae voluntarii prs-
Mpcaica. cipitationcdcflcxcrutadgravesculpas. Cuicjcpiicationi quantiim
m " favcat D. Ambrofius,ha;c cjus attcftatio dcmonftrat./it«//*/ inquit,
L%.depar. tn^ent, quf tnmcfntinm Jerta?tertnt ^ cjuam qut congrue egertnt pcentten»
at^.r.ao. tiam. Muitorumnonlcviscrrorcft.cum putant, quim obvia cft
pcccatotipoenitcntia, tamcidcmcflcfacilcm & cxpeditara.
VII. Tcmplum Salomonis, magnailla/prcciofaqucmolcsi & vcrc
lif** ^ miraculofum aEdificium, Tcptcm annis cxcftum , pcrfedlumque cft;
• fpatiofatis parvo,protantiopcrismagnitudinc. Poftcaquamvc-
rb puIchcrrimumDci fanum,ChaIda:us hoftis flamma: dcdit in Ipo-
'h4m.%,^ llum j jam^uc iterum cx favilla illud fua, cincrcquc quafi rcdivi*
. TumerueretZorobabel:quadragintanonminbsannislaboraviOt
donec in prifttnam nitoris ftiiimaginem rdMtueret. Qoam mo«
B«JU tn. a. ^ laborls difiicnltatcm, cgrcgii ad rcm noftram,accom-i
M £/&v«mJ jnodat Beda> In hunc lenftim. Ntttuulitm, qued SsUm^m frim tem/Um
ci» /Mce fii reoni permMxitms, tempere brevi» nuUo contradicente ferpeit :
tnmedtttemMfirtiiftim propier pecctusjfiy tranfenigrationu in magna cor^
Templum eomfun&ime, lahori Ungo tnfiftentes, & feeptjfime ah inimicis retartUtip
Salomo nis tandemdiTttnitm adjuti refiaurarunt. Facile nam^f efi^ con^perfim ^uem-
rVium eii ^ fidem, agnitfonemj^ veritatis, ahrenttuciare diahoUy & confiteri Deum
iniiih. qua Sacramenta Chrifii perciper^, at^ acceptam vita innocentiam , rc-
poft dcftru- mnanteejtts gratia feertare ^ feed multi laboris efi, eum qui accepta fidei Sa^
^*"**"' cramenta peccando contemnitypr fitnam recipere dignttatem. G c m mu-
la illacocieftisgratiz.cujusiaduram facit impius, vcnator libidinis
fuacj tamctfirecupcrabilisfit.non tamcn obvcnit nifi multum fu-
danti,&xftuanti, &gcmcnti, &dolenti,&dcprccanti,&dctcftan-
tlfticlnnrafiia. at^ue vtpronumeftbnmanaiinfirmitati^magni Dci
favodbns ezcidexc» fic reftitui eft opeioftim,
verlb
by Google
Hoc oftcndo, & tcmplo Salomonis, a<! cjufdcm mc vrbcm , VIU»
Icrofolymam vcrto; quj; cadcm olim Babiloni; vidoris atrocitatc,
Jq buftum abirc dcbuit, & prolixus ficri patriar fuic ludus, orbi vni-
vcrfo rpcclaculum, cui triftiflimacjus inrctirudcra ingcmilccntis
V«x,illudcontiQubquafiacclaraabax: «i'; .
Di/cue jHftitwMHVMhh & nah tem»ere Divtf: ' ' ' • • " '|
Sanenintotl€S|>cr&dafiU(ret>vfi)ikdl^aainM rtii contempmm:» ^tfwi^ ;
lerofbly a[ia, fcmper Aetiirct gforiota, fempcr magnis Trbibns «mu-*
la> imo R^ina ccteranun; .^d quia ad iaJibram cnltum Oeorum»
inexcurabill idplolatrii de vjavJT»ip£i .tam giande fiicinns min4> ci* •
vcsfuilbngi captivitatelueredebuerunt. Ettandem ciueruntY^ ^'^^'^
tri^i* pan^^^^^^^y^oncrcduftifuiltlliludaeam, qui Ihperfu£re ici« icJorJiyim'
Yium: & Tcrofblyma ipianidcnbus tuisinrcpnlta, t:(rpit tinali te- •dTiMte.
ftirgerci laborantc in communcpopulo, vtMctropolifiias , poft
longum cjus fitum,quam olim fcclix habuit, facicm rcduccrct. Scd
ncmpc divcrfa tunc vrbis cjiis rcflitucndx fuit ratio, ab ca_., qui
primum h fundamcntis itdificara fuit;ncmo cnim in primaeva
;us fiiuclura molc:l>us fuit opcrarijs, ncmocontradixir, multo mi-
nus molaioni poruitijnpcdimcntum. Cum vcto altcram cocpc-
runtlcrofolymam ftrucrc, nontantumopusfuit ca:mcnto aclatc-
rc; fc<lmagnQqU04>militariuitiapparatuinftrumcntorum, ad vim
rcpcllciiclam, Iiofliiif VlciMa^Qfgenrium incmsbs.' ' •
dcrcribit ElHrasr' , plaiiiijnovttm tnib1entcni4>' modiinLti i x.
qnem rcduccs iBabyionlaliiSi^cimeiinit, In Tcftauratlone vrbis'
fux. medutptrs jitvenum eomm f facri texttks VCrbum eft) fiuiehAt^pm^ ^,Ef2r» e.
f^metifd fMnttnerMt 4d bellum: & lAncet, & Jcutay &trtm,& Urit£,&
fdtteiferfoff euti itt omm elettM Tuda, ddifieMmiitm inmttro, & portMntiH
onerMi&in^Mtteiitittttti vnam.imt fii.yfaciebat opus , & MlteratenehatglM-'
diumi£d'tfcAntinmemmvnufquif(j.gLadioerAt AccinEimrenes y & dtdifcM' . , r.
h*nty&cUngehantlticciti.u In qucm locum Bcda ad inftitutum no- EfStMm
ftrum, fic myfticc plulofophatur. Tilis eU tdtpcxtio JpirttuAlis^ cjux c^f.io.
in tnimarNm fkluteg^ritury vt in b.tptifmate renatt per fideMy & confejfo- gjjjQ, j„
nem fanStd Trinitaiiit,abf j, vUo nojlro labore , per grattam Dei., ctvitas ae aaimarain
domt^s De I effictamur. At Jtposl abluttonem facrt fonttSj dtabolofeducentct
44 ^eccata reloptoturt&vtrtnttmi meentM hojtu vt&or,noJtrmtm tgne vttto- aifficilis
>|M9 dejecttigrMvieiirfkti necejfe eU,orMtionis^40'^iiiitts,vigiliAnimi& vitM
Mr0iorisJliiaifSjf ea qiiMferdmmiM^, honorttm OperittlLs M^MM ftjptBftimtth per
'mim& cxpertti y^^iiiriait iileeehr^fijpfifikti ftsm itteogmtiitniittit, mhi ^^fOh
no^iJ^la^oritdftidiiitthiMtittarittitMftttrevt^ ^
initmit. Yy Ita^i
♦
Digitized by Google
364 F&OliOM-X04Lit IdiAL^ $S£I*
. Ita4«coxnifj|ireiiietvitios^iiit|u^,d^ujl^usfiiivia^^
pofdt in lato voltttati»qii&iB omnm derererc,& tnuifire a<f tniiii'^
ditiem.iie(cio<qaoiBodocdani (brdetaffictant hominem,ad ftti a^
moxem.iida|ifi]aiiuiijatatapattlbantededccofa,i{a(nmtant6 cre^^
dimreflefdicior» qaaBfb-frcqaehtiorcft. Sed caffigatex merito^
A 'frm^ D.6ematdoi hnnc tu rpifljmttm etrooem* qnandb (alii brem« Inc uF»
S^MOmt, caturttl rflll^jiym» ^jVttmmifre dcceptagrAtid» ampltusfro amtffk, Unge.
Mjtin^ fi //W/r* recnfi^^ mox dc tcrtio Ii«c nibjangi t.;/? grMtUprophiMta re^,
bplas &*e# dierititnultojn/i^ turu timendum,nc forte contingat rccidivum pxtiijnxtM'
Japftts in ilUdyiMm amplius nolipecc/iret nc dctcrius tihi aliquid contingnt. Atidu reci-
^fre^* dcrcyqukm tnf idere ejfe dctenuf^ proinde invalefccnte pertculo.tnvalefcar
^jnc&uob C^m^/«f.Ccrtc involviprioribusculpis, &xcUbiad cas ;am fcmcr-
c^donatas^juftaDcoindigjnatione movct,quia& hominibus folcn
DoccoinSalomoac H-cgc, qucmpatrisfui nindifrimi,violara
ftjbH^xW. pcr rccUis ma;c(la& gravitTime afflixit.-quando cidcm fugltivojpro"
caciiCmibittruJtavit Semcismalcdidis^utnactts &£ixis,contraxcgni^
capttt* Et qttamqoam fflanfiietiflrmof hominam Davidv redodw
▼idorin.vrbemraam»rupplicimmmaIedico Semci pcpcrcit»
lenfttam< candidam.fibl» gloriofiuftci» dicm,baman6in^ere
To!er3bi- guine jttflic tamen» vt Salomon ol im tam atrocJa protcrriB mt^
ili ^^^^' dimittcrct Impnn&contagion facinoria excmplnmv^
recidere Davidc igitttt jam httmaniaerepto> & coliocatoin patcrnn folfum^
«j-PJJE»»»» filio Salomonc, ftatim IcgcmaccipitScmci,utdcfcrti.vrbcfuapa<i
excmpib' Bachujim , domicilium habitationcroq^ transfcratin Icrufalc,
Stawi"- propofitS capifis pacna, fi vcl fcmcl inde pcdcmcxtulilTct. Quanv
Kcgis clcmcntirfimi conditioncm, Scmci humillimc cxofculatus-
c(l, cumfcirct procaciaefux,dclibcro pctulantis lingua; convitio,,
in Davidcm ;ara dudum jailo, vix arqualia forc tormcnta, fi ambu-
landum cHct ad rigidi ]m\s cxameQ.F Scd ncfcio quomodo randcm
livc pizccptij flvc fui immcmorScmci, fugitinofi fcrvos^ rcvocatav
tas,extra.Ierolbi]Mnam ie.contaI^*t: fttlt4&el hic exims capitaliC
tanqnam ttan^teflori legU Jitsb liaqs ferroconfedii^ > .^UbmooT
fiiopcenasexo]Qit«qnasDavidlpafentidebait ,
XII. ^ ^':H!c fiibitintaui» & aia0mindagare» cnrifia pofterfbr ^fiicf
itt6bedientla«tam acritccpnnitaftictit^ qaandoctiam cjus extrale-
ia»(bl3rmamexcurftis» hon^ilapotuitneccfnutedefendi» maxim^f
poftqiiam priora illa,ac multiplicia in Da videm pcrpe^ta piac^a,^
B cyriim odiu,injaria,contumcIia,rcbeIIio-, perfidia, \ Salomonc ;am'quad'
^iSSdr c6doAauctaat.Sedopttmi&adveciitD«C;yrillttsAlcxandtinus,poi
• ■ : : ' ' ^ " - ■ ■ -''ftcrio-'^
Digitized by Gopgle
HlB^IIl PaRAC. l '» i3<55
ilerlofem ciilpam.ijai^mvis^irbbiVflo^ltfTlorem^r^ clreQmftaHtia_<
'Umeti rccidivi,graiviorem cenfiu-am Incurriflc, poenaTiKi; apnd fa-
'^ieptiittm£Saloaioiiem. Sic plan^ FcscfiOco habe^odiireiaprum
in noxas,cofqj omncs obliquis itituctur ocufis, qol ntinqu^am k fua
■ iniquitatc longius abcuntjfcd pcr multipliccs gyros,flcxus & amba-
gc$»ac vcJutinfcliciMcandro ducli,rcdcunt axiafTucta; fenTpcrfc-
^■JT^iofracundc flagitioru circalficrranTcs,nonabfci;grandi pcriculo.
Nam vt elcganter S.BcrnardusaiT.-^»//» f/r<^«/r/i<4/w^«/4/,^ro/f-
, eijehur qHidem,fedproficft nihil. Fd bominiy qui fetfttitnr httnc eirtnlHmy
gui nunqudm a froprin volunidte retedit, lSi<otutru dVeUereifmlulum fe-
mii vmebnnr,fi4iH delo. vircuiHkie0,difinulertdiiiim fArat, notnA H
fhihmJii&KeiWfSMiigitvndijf^vidij^
volumuii, Haoc anrS contincib req|fi^o&m fiiadcrt lmpictateiii»tiihiil
l^iii^ eft , qbatih fuafD voiuinitatC ecmtn ipfum lirihare in pr^liuiii»
' idbikcerete&a£tarij|dsadi<^Qtarum S«pc cto
^otuit;'<timdcbaitad mcliora relipiicere/ profligatse vitx homo»
non vo1urt> Imb dicere aulim,' ci^m ctiam voluit, noluit. Ad cjas
jlii^ri jmitationcm, de<|tto SKapiensajt: vntt& mn vtdtf igtr,
Expcricmia ftcqucnrcr docuit, mortalcs clTc, qni ut plurima
'dcfidcrant.fcmpcr^tanico invotisconfiftunt; nunquam cxtra illa
'progrcdiuntur ad induftrias, dcfidcria fua promoturas. foJa illis
Ibcordia procarcerccft &:obflacuIo. Itamulti optatitfortunasau-
ffcrc, cumulatiorcs faccrc divitias, altiasfcandcrc ad honorum fa-
Iti^ia, illuftrarc pulclirij ritulis familiam. intcrim nullamrcbus
' navantopcram, laborcs ftigiunt, horrentumbras diflicultatamji.
^,inalunt domlinerterieisitarcqui^m pclago rccommittcie, ftdiiH
' ibctttin in mercimonijsi maluot ighavum lemper capiitf pttlu3no
. iecnriinvolvere, qi^m incampo fubgalea froatemoftendere hd*
.||i> decoropro patria vulnere lioneftandam. Volunt igitnr ift!, dc
aoavpluati.qaiaciim finem velinc» nolaQt accommodata ad
IMaiiiiediaadhibcrc: vndcconvinciilftiir,'nequcfincmfcri6vclle.
. Atqae ii«c eil itmillima aiiqaorum facies improborunL*,
antefuam mortenij.optant tumcnimvero rcConciliari Deo, &
purpurco Chrifti fanguinc abanimx fordibuscmaculariidcnique
& coclum iiurarc, ^tcrnitatis bcatx domicilinm :ncquc tanlcn^
fcrio adhibcnt mcdia^. rcfcrvant ad fcpulchrum_, Tumulandas
fccum iras, mali fidc pa£Va transfcrunt ad hcrcdcs , cxhomolo-
gcfes faciuno mutilas^,hortatfico crubcfccntii; dolorcmj iu-
pcr noxis vitiaac/^ motivo foliu^mctus^ ferviiis^yproponcunu
Yy a abfti.
/rl.;. Al
«7-
Ociitt>EKs'
Rccidivaoi
f€€€UL '
Xlfl.-
s..
dmfetm.
jtf.
Perpetttul
cmcfKtt*
itus, cner*
tnc vo-
adratioiut
3-4.
Allqni
flant tantu
intra den-
derhia».
gendi titn-
lot, ope»t
fortitnat*
nihil^; ei
promo-
XV.
Sic alij fo-
li^m perfi-
ftunt in de*
(iderio o-
lim poeni-
tendi,Mni«
Digitized by Googlt:
$66 P R p Uqjt^^ft^ II M A I A S P E I.
. abftinendiicanructisrccIcrilMis, formarrtad rpcciemfidcpotiu4,,
qu4m finccrcad vcritatcnvHoc pianctotumeft vcllc&non vcllc;.
Quiavo- vcllc fincm, nolLc mcdia,cum maximcdcbcrcnt. Totiu5nuli pp-
^""!a*^ tiffimacft caufa, fivc frcqucociorin priftinasculpas rcIjaprus,fivt->
«aionga contjnuus cafust ex quo fe nunq^uam coUcgcrunti fcd ignavid ful :
pcccatora qtiia nuiiquam afluevexunt pi^cipereiib^iijilo/crtanteir.Hiacqujp-'
. . ajamapadiDiUtoii^pil^i^adtcf
' .pctomnSmravitaii^» f xcufla. funt^Tof«^'tate,qai9'initu erit»iG
ctiam, vltimQi|i|4jp cfti9taA5la.m!m€tftc ven pef-
To^pr«(ertim.qii«il46etiam diKmodhoaniacm» fuis diiL obieq^/s-
manciparam>ftdngi>ad.pcr(cvcra'ntiam> ^taercto quibui vincolls
Jigat»j|^ poAitpco. ionafailbc rtatc, rctvitutcaiiibmctcaBpuip Joi^
,'gir4;anniscotU2QttatankCxite.> l-
Jiyj^ Etquidcmhacinrc vimfibictiamquondamaSatBaaafadartt.
fuiflc, propria hac confcfljonc orbi tcftatus cft S. Auguftinus
DuhtiJA» jral/am Ugat.ta non ferroy fed mea fcrrcA voluntAte. VcUc tficum tenehat ini"
micMy & inde mihi catenam feceraty & conftrinxerat me. D u ra o m n i n o
Imo&li- ncccftitas , hominis apud Gacodocmonem captivi, ncc alijs vinfti
none* compcdibus^quampropria volunratc, quilquis in cjus porcflarem,,
longa crimiruira vfutpati|Dncco.nccd]t,jndc ftbi ipfi vincula nc.djt..
.qaibus^ab bofte tencanicDidfdr hocS' Brigittaiin ea 'plim fermirii^
.qiislc ipiiim OtjBco mancipifi fccit,gula;,li^ldinis, pecuniaeq; gratii,
.. iaayibus in.niortaliji pcmiclcm illicijs; fi^nim de mi^crabili c)as^
im n/^ekt» fortnnablpfttmvctciatotcm (fygiuniiiidivlt.pr6aunciate,./rmvr4M
Jeeiuuia m anm teju^jMMmm ejfiSi. me fecUtofeitM. hona, cum
aeoffdes ejm> nf^ejiM.ttd.hmmi enm yttetd teneo itneUeSiim^ '^e^fHi
irukefiat^emtmfunidteiie^fierejustneredeatpercovtritionem^ '
XVII.. ^tfiq; ncmi(crabilisfehomocxpIicarcampIiuspofl[]t,cum per
propriam malitiam diuimpjicatus fiiitgravibus pcccati.s,ftrcnue id
vnum laborar vnfcrrimushoftis, vtintcllc^unicjus inficiat; duni-
quc in humanismoctaliunugisacuti(llmiiseft,ccjclnm, divina, anl-
mx ncccfllrate,vclut lippus,&:male inundlis ociilib intucatur Qnpd
ii ctiam dcpuduitimpius intcrpudcnda flagitia, ncc putatanipliiis
Sa^?»3nim purpurmdam fibi frontcm eflc.poftquamfoedifljmo multiplicium
pioriim o- culparum nigrore fc dttui|iaYit».Jamvtei^uciin ocolus circufllis
«ttlo^n». ^ftj^f,4it mirum nbn (it^^i^Anus-^dcinde & pcdcf*^ comdiuiii^Li
«Met,V" .pi^tatisittftcumcnta^^ o£^i:ium fiium non^clanb : qnial'n tcnb*
fmSBnim ^brisiiiQt» qtt»fete opus.bmncautcxdadunb» aiftprxpcdiuhL^,
' ' " Scd-
Digitized by Google
.Li3. IIL Parag. h $61
Sedianulia rc nugis indiuffrrvsbcftljicifciL.» qu^m.vtcprliuiDa. CorAitm
fmm teneati hoc cft> (edeni piomm affcdamn» & fande' Voiaoii^ M^^i
tis} ne feUclconvcr(ione, redcatadDcumaatliorenfrfbamtVnd^ej m
HudUm?d1ficffir,fugaignommio5dr,aadiicil^ Atque iaocMk^:
ia eum fincm-dirponit per ordinem fuos terrorcs* formidines, furt-
asi pr«tecea>aiGktas<volttptaxc8rVetttes dciicias>promi
tlaftttawomniaexpugitandaatrifflo» [
£t qui flcrrpotcft, vt inter tot artetes» tot laqncos, tot manoj^ XVIII.
tamfacileelabatur>quin)ali doemonlsfcnipcrcaptivusfuit i pras-
lcrtiminchnantchomincm concupifccntia, adrcpcrcnda qusfv-
pifHmc guftavir, prohibitarumgaudla illcccbrarum.gravisfcrviru-
tis blandas pcrfuafioncs. Dcniquc fareri dcbcr cum Apoftolo;
nonemm (ju voio boKuuyJfjoc agOyfidqHod edl malHm^ illud facio. Cor- ^ ^*»- 7«
rupra pcr frcqucntiam fcclcris voluntas, infirmirarcm conrrahiu
pcticulofamanimae, cum ctiam altcr in eandcm a:gritudincm rclai' Sivniuac
pfus,fircorpori fatalis. D. Cyrilluui Alexandrinum placct audi- Jl^^blli
£C^.cuius hxc cft ad propofi^m, matetiam ritiodaatio. in eaffum fa . rdapfus.cft
mmti^mtdiciaaifi poJi infitjitrMtm^ fMn^ f en viUimimihumtumay. <«tauicor-
diifem pcricHUfiorr^foUt»&exitiaprMpi9»^ & d cjriem
primil^ll^mBi ad^^erfa non extinxitrifipittsiterata.pfi^n^ ^kf!^^*
iBtJmnkUtmttgnttaioyfiifiitlit e vita. Haud fecus fimfiirmpienitentiM' JtaMwir*
figrtltttetttmit fimitur,fi pofi etm pera^am, ad prtteritic vits fordcs rf»
Mtttr, Hee enim fecunda,admodkm periailofa efi amm^febricitatio.
Siautcmcx mcntc D: CyrilTi, fcmcl, bifiic rciapfum cflfc in_..
afttlqua probra & noxas, rantum faciranimabus pcriculum ; quan--
tum crcabircenrics, millics in candcm rurpitudinum fcntinam rc- Aoiiftc ni.
cidiirc&fcciflTcnontam confucrudincm pcccandi , quam nccefld'-
tarem ? Plancnagiriofusquiiquc»pcrrorca(as mfirmara Umpcr reciderein
magis acmagis volunratc» fatcaturoportct illud ctiam Apoftoll : «oxaigrf
veie tuipKermiSh^pttfiitrtjmtem htmmitton-inltettia, ttoti quotrvoU ki»
hmtfihiic fdeUifedquodtteUmjt^i», hocago. Audftiiiint pliires inl. '^Mtm, 7»
m^rte,c£imadmonitifiierantiV|contradas^ita; fcel^ratiflfTinjs ma-
culas^poenitehtis (TncerflB rpongtl abftergcrent« dicerc :* Ce pccnite-
rc non pofTc ; non qaafi naila omntnoillfsfacurtasfueritrefipi-
'i^cndi , fed quia vt vcllcnti notiiiiiipcrravcmnrab ygra voluntatc , Deniq; ta-
& tot cafibus, tot in impictatcm praecipitijs gravifllmc vulncratl JU*jf/2?-
NocuitiIlistcmcrariosfuiflcinrcIapfu,nequcobfcrvaflc vetusil- probi ha-
iadiapicatium vcrbum: ttihjl fine caufi^ttibd etifu^ttibil temere, beaatJi-
Yy 3. . ' qu«-
Digitized by Googlt:
utem»iiio
16S PROMONTORIt MaHS SP£t«
. • • . ■ - . >
Wrtatetn quevis^emcritas culpacnliabct ; icd n ulla majorcni > qu^m vbi pe«
ffMMtenih riclitatur xtcrnahominisfalus, Concludo&ajo, fcmpcr tutiug*
feo^h». cffc, cumpaucisbenc, picquc vitam omncmduccrc, quam cum^
bent^volu- multis flagitiosc ; prcfcrtim quando timcndum cll pcrtinacitcr
improbo, nccum pollitantcmortim ttanfirc ad poenitcntiam, ja-
datx toticsiibcrutis.bcncii€iQ>.(lcai^ucaoa Yclic j fuo vitio4;dar
•t . . • • .
PARAGRAPHVS ir
♦ :
AiccrumlmpiorumFulcrum^ ;
<jRATJi£ DlVINja f RiESJENTIA.
EFFICACIA Q.V E ;
QuanttHn jfiduciias itibminiflbaro^!
^ueat improbis, pocmtenti«
fuo; dilacoribus.
Vatniineviribas fic illa multorum £4ii-
cia^nViutii peccatorum^ qui longas refipi&cnri^
fitiip«iS|s,ia]afttar camplcjiahumafis voilaiit»tii(*
liberut^,olim(creccptaraBadieugem > Dcam^uci
qu4ni{>r]m£UB.aiiimo collubitumfucrit, yciiitaddi-
4^taram fcdenti atquc imperanti$^edo GitiSvrupctquc dcmonllra-
. tumcftrupcriohratiociaatione, Ncmoiatroiiibusviidique obfe*
'VtHuatu P^"*''*^^S"*^'*^^'^**P'***'C'^^*'^^^*P^^*^^^M*1C'" priusho-
humana, ftilibusjctifcxifqj plagisadmortcm fauciavcritj & vinculis infupcr
lojigofce- injcdis, vfu manuum pcduniqueprivavcrir. nihil opis cflc potcft,
prof^a'? vbilibcramcrabrotura vfurpatlo ccfl*at; nihil ibi (pcrari potcft, au-
poriifeii, xilij, vbipcr vulncracfl^ufusfanguisianimam fccum c corpufculo
trahir. Ita tu mihi, fccicrati diu hominis voluntatcm contempla-
P«roitcoii£ '^' flagitiorumconfuctudinc mifcxum inmodura fiuciaracftj
. f^oxiuu iafu£C£ vitioium^ ^uia & cagodocoiQais fafta oiancipium.
libcita.
LiB. IIL PAR.A.a, IL S6ft
Ji^riatem.q|ian}i Dco accepir>ctn nonperdidit', mntiraTit tameir
ilbaccidtr. Arquctiinc frcqucns impioramfniftntiOjqai in futurii *
tcmpora facicndam tandfcm obligant pccmtudincm; quiacum can^
poftca vclk dcbcrciit,opportunisantc mortcni nccafionibus^con-
fcnfu voluntatisdtftituuntur; quaflbi ipfi vclut diu acgra, dif^
ficiliaatqjuiodicta impcrarcnongotcftj. auc^/I^potclt» noa^ a^
mat^
Scdhicargutultisquirpiam,&raalus malaecauncpatrociha- IT. •
torobftrcpit. Quamquamcnim voluntasdiururnofccicrum vfu,
^uafi proftrata haud potcns cft, fc fbla homincra crigcrc ad mclio* Jj-I,i^rr4K
tis y itx propofi ta*-, hoc ipfunr tamen'quiai maxim^poteflr, 6 divi- trm agw
na ci gratiaadbilnicQUtur. qa« fismpctitt effpoBOib caivls mort»^ mi^^ie^efi
liamyytvelatadobreqaiumejnsftarer&itvchamaAa imperia^ex- ^"m^j^
pe^te vidtatur» llire|>feces opem i-Deo fhgitantiuni avea ope- inMB''
JFB 9 qu0 imbeclHe^natursr vircs cxccdlinr. Et cft apudTR eologos
fecepmm axioma, plemimiblarioirerinims fMcienti quod eftin fi^ , <«m^'^
( pcr vfrcs natdrar ) Dewnon dcnegAt grttUm. ConfirmarHanc do*
drinam fuo carculo MoUna, & hac ftntcntil ^oties llherum gr- ^ '*^*
ittrittmex fnu viribm ndtHrAlibiis cc^Atury efaantnm poteft circd re^ fider
^iddifcendoj & awpUSIendni tvel circa doLorem de pecatis ^ ac juftificA-
iionem\ ADEoso»ffrrigjr4itgm,f^»^4MxUUm,gmidfiuiiU^y49£Q9i^
ttiadfklutem.
Cctcrum gritia illa,atqiie auirilium homini adiuftificatioi- nc
nem,atqucadc6ialutcm Hiam ncccffarium , confiftit partim iii^
vanjsmiim!ii^ottlbQsintellea6s, quibasmcnsliomana incipit> ^^^l^
cognofeere, vel-etlam adVertcre tnrpitadiQeflrfiiel^riimv virtiii^ fticiniaa»
tis pol€Krimdfnem> mafoimdUrem paBnaroni f cceleftis pnBmi| ^'^^"u
ftmpIitQdinemi partfm imvarlisatfSdionibtti, ImpQUibus» incl- aii»?dtel
tamcntls» qniblttctiamvoluntasaiit fuppndoramgravicitettrri- rairpia .
ta«aQtipecternxgloriaepcIIc£)d,averlari incipit illcccbras mala- "^ffjj^
nim voliiptatum, &acccnd{ ad amottm lyci , cjufquc fan^ifljms
lcgis dccrctai Eft porroitcrum animadvcrtcndum, hac Dciau- ^ . '
3tlia( vt v^ocant ThCoIogi)fcugratiam,diftingui infufficicnrcm:, dSnirfiit
& cfficaccm. Sufficicntcmappcllant cam, quxcxpartc fuiomni- *ciei»,al-
no fufficit,adobtincndam juftificationcm ac faluttm, ficumca_.
homo coopcrari vclio ; fcd cx cjus proprialibcrtate ac malitia_, , cMfno.
vidct D E V s nonfccuturamcoopcrationcm-; confcqucntci:^ lo-
co bcatitudinisr* , rcfradario immincro condcmnationcni_, .
Patct^ cx. J>ida prodlioro» cui D s v s^ dcdit ^ratiam licut Pctrp
Digitized by Google
370
PaoMONTORii Millm Spei.
poft lapfum, inrenidcns fcrib &:rinccr^, vt coopcrarctiiL ; quod
Qjiia i ^P^*^ tani facile^c Pcrrws,faccrc potcrat, fi voIuifTct ; fcd prazfcicbat
D«onm hoc aon faAurum, idquccx mcca fuaiibcrtatcquam Dcus impcdi-
^oSit leooluic EflicaxgrarianiadicitttrJnftfaolis,^uafn Deiitvideu
liooiini.n noQtantibiidiificereadimpij faliitcni, icdetiam effedttm habinip
oncm ha. nm,«xiecttturaJibene volanratia 4cceptatione'^cooperatioo^
beat» 9t &. ^uain«tiamgntiiianiflQmitt1li«octnt v^eriorem,item congnianii
intii eSe. qii,*2 (cilicct divinabonha$>ci,iQfcrtttafoilimi(ericbrdic<iuB>ac (in-
gttlari^ bcnevolcntiz abyflb, qttoiandamimproborum cordaaded
congrtte ftimular ad converiionem,tamopportuni$circumftantiji^
quibtts manifcftc intciiigit» convrrtcndam ad conrcnfum meii-
tcm.
* ly^ Svarczi) docVrinaad noftruminftirutum iQa cft. ^Quis fitmo-
i^^t.tit. duscfficncis vocationis, & vndc provcniat, colligi potcft cx non-
/•v^^TIi" ""JJjslocis Auguftini, in quibus ait; quandovulr Dcus aliqucm_.
€^f%l'** clc^um infallibilitcrconvcrtcrccas rcs, vcl Hijnj , vcl fada orcr-
Declttan» na,autintcrna, illi proponcrc, qua: juxta cjus ingcnium^ condi-
tuieffiS^' tioncm.novittfircapta, vtillumadconfcnfumpcrtraJianc^. Sic
cia ts. coa- • ^ugui^iitttsJioc idc^laransinquit : £x quo app^mifjAereiquoJiUmiiL»
F"* iffoinvemMt di»ii9m»nMtitrMitermitmttimelliffMti£t ^mel^MMtMFMd
dem^ peet^ruMputnfeMtdm uiflMMdUnt veriM, vetfgMM-eMnfiieiMMt, £t
Jtienofer. itcrttm; ^lumvnddefipMrveeepro/irMtHmfitiM^^etmrreMtevti
1. 1 . vtfiv^mem ittd & voiuntMSt rtfraBafii;>utM retorqueretnr , tSr^orri^e-
ticmiib. I. returad fidcm. & hac rationcappcllat illam vocationcm', magnmji^
4UanmfUe. ^j^4ciffimamr& exfiiigulMrigrMtiM. Itaqiic 5. Auguftinus cfficaccin
gratiam conftituitincongruitatc<]uadam moraIi,<]uara Dcus fcr-
vat, cumaliqucm vultconvcrtcrc; cum vocandcquandoautquo'-
modo aovit c^pcdire» vtaurcs dociLcspxa»bcat, &'Confcntiat. ItaL»
^Svarcz.
V» His^Inr in fundamcntumdifpurarionis fccuturarpofiris, dlf-
ficilc noncrit oftcndcrc, plus folidiraris promittcrc, qu4m confcr-
xcpoffit,illudquorundam Impiorum fulcrum, rcijcicntium pro-
Axiomail- ptctea in fcrum pc£nitcntiam,qu6d momenti$omaibus,ia potcfta-
hiAifM^ te quafiiiabeaiijt,potenttlSmami»ne Deigratiam iqnctotiescniyii
yj^^m homiaijobvia » atque^d inanQt,quotiesi pie.cdabitur,e jos (e plu-
fd itmgM ficipcm £ttcie i jttxjta iHudxcccptum paiHm .* fiuienti ftodefii^fiSi\
^n^um 'at i'^*'*^^^^^'^ .Sedjqttantttm iftttdhominumgenus ab-
ceft eire^'^ crtct i vetitate» fainc plantimiiti quia ccrti nop fiint, faduros fc o-
fuictu im- lioi ciica ifai emetfdationem» qaantnm dcbcnt» atque in ipfis eft. '
Patcu
LlS. III f AkAC* IL * * 371
Patft in fimiliipud H.TretJcos& Gcntilcs,qiii interplurimara- pij#,rtr?jj»"
tionum momcnta, fidcm Catholicam foadcntia, minimc tamen JjJ^j^n^"
in caampledcnda agantqiiod poiTunt, rcluftantc {cmpcrpcrfidii
fcmel imbibita. Ita planc in fidcli^cum voluntas in vitium cft obli
gata pcr afiriictudincm,tam xquc ficditurin rc6lum,qukm aiborad
fcnium fuum contmub incurvata. Saepc ctiam contingit (qusB
niortalitatis noftrxcft infcHcitas) vt homodifiicultatibus obfc-
ptus, nolitfibi viminfcrrc, atqjcxtrcmum virium fuarum impen-
4(erc.vcrboinon^Uudfaccrc, quodin ipfo c(lA totacjus potcfiate.
. Qaamqttamyer^bcnignilGmissDEYs» omaibus hominibtts VL^
' ^iiflicicn tcm commonicet gratiam» qul (i vd vcliar, coelam Ittcca-'
ti polfint, formnati0inu mtccatores.* noa tamea «maibus concc*
4it, gratiam.iUamcoograam,reu ^beriorem^ci&cacem»qatmi» m DEM
pervtdet in talibns, alijf^uc circumfiantijsicollatam, iibevo crea* det gratii
turcarbitrio,in£inibjlcm fortituram effcftnm faranebearitudi* ^ufficiente,
nis. Ethabcotptofisdoimpii juftilTimas hic caufas mctucndi«ne ^l^l^^jy^
in vindi£lam ezercitae diu malitiz,*hoc fingularilsimogratis bcne- ^tnrain
ficio dcftitnantur, Vbi advcrtcnduravcnir, Deum nontant^nL» ^«foS**
plcftcrc mortalium fcclcra, fupplicijs corporalibus; probrosi fcr- pcrJucit
vitutc, gravi cxiliojdifficili fainc, cxitiali peflilcntia,bcllis in cac- a4c«luia.
dcsacfuncra pubiica crupturis; fcd vcro ctiara, pocnis quafi fpiri-
tualibusatqucintcrnisj quas intcrpotiflfimacft, fubtradio ubcrio.
risgratia:, fcucjufdcm imminutio. Etqucmadraodumin corama-
ni, fpiritualium bonorum jadura damnofior cft, qu4m fit tcmpo-
lalium, ac corporalium;ita damnon(Iima cA jadurailiius gtatix,
quam^Tlieologi appcllanc cfficaccjii»ttbefiorem,congtaanL Qujl
kaac fni culpa perdit» etiam rervatisomnibus alijs, amifit omnia^'
* qaia coelo & D i o, bonoram omniam Maximo» todi «ternitato
«xatoscK. (^iatttcm rervaverit» etjamamiffisomnibasalijMer*.
yattitomajjiQC||ipc ^lutem fuam,& dtvinaram opam,cfleleftium* ;
que apttd|l^mcn gaudiorum, fcliciilinqios i^ela.ar<|Sj nottis qaoti* '
dicii^crcinc9ti8>it4ros4nb.cati finum. , VIL
Hk mihnn mcntcm venit3tiIpo,cujus.ericomiaftcn agitSe- senccnE'
neca, in hac vcrba. .Cdptapdtrii,4mifisliheris,Mmifiivxou^^ t*P^^'^
eendiopubtico fol!4s,& tdmen hedtns exiret, interrognnti Demetrio. ( cui ^***
eognomcnab ex-itiovrbit/ntj Poliorcetes fnit ) num quid perdidiJptfOrrtnia StilpOia-
inquitybondmeMmeatm funt^ nihil perdidr Omnia meamecum funt, lu^ "'"K**?*
Jtittd, temperd/}U.i,pruaefitid, virtus. fcilicct non judicabat illud intcr fcrtuniio*
Vcra bona, quodpcrinjuriamfortunajcripipolTct. Atq? vt ftultitia^ imiibiii,cii
Z z plcrum-
Digitized by Coogle
37* PKOIi^ONTO&IlMALil SP£i.
fvomnix plerum4' laborat fanidio Aii,ir4 rapicntidlfnoStilponi placucnint;
1»*«'^» qux vcre fua diccrc potuir,virtutcs animi.in his iuacquicvir,vt ni-
tc^ffti-' I^il crcdcrctamifiireiquidia hvc divcs «an(it. mcns ci bcac con.
auiu ftitura » iofiafspmoitta fui t poffeilioiMiin » quia tnuKittillitatc itii'
htf atttm fcdt. Itaajo» tameirfi mortalciivniveriamm faccrcarjaAa-
* ^^(Thabec cimfortanamm>.ik; qpacextcaaaimiim (luitboiioram; mo^ill»
S^mo iiie , potiantar magni D i i pectri iaridimb fivorc» qoi conlifti t in largt^;
oiiDEvs fioncGratix cfficacis.vbcrioris Arcongrua;, jam in paupcrtate mui«'
inmmel» ttiun opulenti funt, io. nadiute prctioiilfime vcftiri , inagrirudiW
mumm validiflfim^ lani» in contemptu puJcherrime gIprioG,in periculli''
certifsim^ fccuriiin mifcria fclicifsime.atqi adinvidiam beatt^eqi
jj^oft Dcumalrcridcbcntgratiam.quim ipfi cjus Gratiat cfficaci, cx
quavclutoprima radicc,tam fdiccs furculi, t.im grandiapullulant
commoda. Dcniq; hanc gratioflfsimam Numinisgratiam.rcftc di-
>cro illam cflc prc tiofara margariram_» , qu4 invcnta EvangclicuS'
Miffi.it^» n^jQjcator, verjdidh om/itx /ua qudthabait, ^ emit eartLj.
^\ttll' ' Sedhculcoccos «5c dcmcntatosinfui pcjnicicmmortalcs!qui-
. bas^lpA propria^ ^magno DEoiubrrahirurlizc margarira,ingcn&
ccelt prctium; ncq.; nobis alltcri quikm Chriffi Grn^aJnc partfi: Ccr^
* . ti>nim(ficatOo^orttmfaabet{c'nftts)i)rritaxagraWtaisff^^
Tin«i]najcftatis pictas, nonnttnquam fitdtquodliomincs folctttab**
Jtominibusoftcnfi. Vidifrasprinclpcs>Ecgcs;CS(i^'rcsi c&m palati»'
norum vnusaliquis indfgnl^osaffecltinjafid^pQfi^^quam rogan«
tn^ fuppjicibus parcerc,- fimul cum offch0 pGenam pmnem condb:* -
Oii^ "mc ttir^cgrcgio inritandx pofteris cl^emcnrist argwnenro.Inrerim t^
fcJinp»# nicn,mancralr4'menre rcpofta,acccpt^ ftmcloffcnfionis afpv/fitas, •
namim- ncc jam ampHus qui pcccavitiadmittiturad priflinumintimaami-.
F^^"- citiarconfortiumjnccampliuscofcTcm cxpcritur finguf^risbcncvo»
Jcntix favorcsj nullis vltra bcncfici;S:dignicaribus, officiji, ritulis , .
gratij^ maftatur lufta hxc cft vindida.vtpoftquam fcckis auxitPa- '
JatiiHisiacaputrcgium,cjurdcmimminutum crga fcaffcdum ferr-
tiat,& libcraHrarcm.Hicprancmoduscft, quo D£vs cxafpcratuy
mortalifirindigiufsinriscriminibus, tamctfi rerio dolcnribus ac dc.
prccantibafytoram cfculpaianftexaminfttioraoii^pomam, induU
gcoriisim^ remlttati fiepe tamcn alio vJtionis IpiritnalfSgcnero»
Mttahit illii favores noadibito» neqir imrperdnif •taotnm dc fiiii -
jl<|catia«aaxilijfq; ad'Iaiatearoppormnis>qttantom pr«beredi(creveii
nriifibac illiv^tgrandiosc&Qxlicivtflbiit abftlnectjto nec ceelefi^Cff *
pxoTocateinir.
Sed
Digitized by Google
' ' Scd intamdifficilij&magniomnino momcntidiirputationt;, IX.
juvabit ^udirc Lcfsium,& hanc cjusaflcrtioncm; Cum/jomoeffJuJfM, ufiimdf
dihitumeHeihec Mxdtum ( graric (ctlicet ad falutcm aeceiTanuiTL*.) fj^tfi^^
fnil>irsbMURwqMMmwHueo,&fiUofuppeditAtyVfeem^^ fopt
iivmMm 'kdrei/tstem xo/ifcqui; AttttfitutemjufiitiAferfetetittm^ timt de^ ^^^y^ •
%tfwei^'m^ilMmemjiikstatm}titei^^ ^etur *
tiwxilittmferitieittmi^/eritiJh^rem^erttsmmHpi^fejptfiM atnciUum ^
PMtbrmm frMeifetMrL ^ade Ds ys ordinMrik, incipit confuetAm cnram & }2i3a'".
femiffMMmAntexeiimpeniehMt-t fMhtriAere\nMm jujlittx ordo fojlulet, vt i^^Mm
tltm tMmtM ftt ei curd de felute homimSyeHmiffifoIitethemeJieiM fa&ue^ Vr
^tngrdtmy inohediens, &immicm;cptant(i ftitt, cutn erttt umicm dt ohediens ,j ^.m»
fltus, Hinr ftf, vt qui femel mtrtijere pcccjt , ftfe in eopecano diu md^ plHte <!«•
vedt, & in idem fxpiui, vcl in dlia lAbstur.prittfqudm reJurgMti epuMmiMei'
divinaopituUtio.perpeccatumettimminntd,
Etinfrahxcadncdlit, inarflcrtionis fuajcon-firmarioncm. Cre- X.
fcentihuspeccdttSf minuitur dtvtna proteiiioj neg^ DEOttd turdesfy vt eum ^^.^^ ^^^^
a peccdtts impojicrum cufiodidt. Vndefinitvdr^smodishomifum tentMri, fl^itio(os«
&MhMlf se[uo^ rehm VMrimtfeeeMtermm eeei^emei imgeti, ne^ tMmtJtt kb '^^^^^
fugmitvhres fuggerit}^miejit vtmdjores drffiemhMtet hemo im refiftemie ^VbusV*'**
iten-
im dies femtikt^ &'imdiM me *dii^feeeMtM mijer eerrmMtt me^m McceJ/iomi» tationiiwf»
hme fiotidie./mmm emm emmdiMm, hmummitmr etimm exeitMtiei rMrtMret ^^J^tl»!
emim Jimt divimM imj^inaiomesirmrierei &iMmgMidieret hemm eegitMtiM* wnt^SSbtm^
tiett & fiM commotiones. eviuiej^itemme ilemmm Jfiritmdkf ■& mtemt Mm^ na riones.
rehusterreniif immerfd^yi^Mtmrmeeemo cdrnalium voluftMtmmi XT^tifi IJJJ^^*
finguldris Dei miferatio prMveniet, neeejfe eif iSumJemfer in fejmme*
rc-^. Ncquctamen dcbcturimpio fingularisillaDEi mifcratio,aut •
convcnicnrifsimafcrapcrpromovcndaj falutismcdia; fi in tcmpo-
focomaiunibus&fuiiSciendba^ vti non^ vttlu» fuaculpa pC'< .
Arqaca3huncfcopum,allcgantaliqniintcrminantisDE I fc- XI.
fticmfcntcntiam, quagcntcsoliraimpias, vrbcfq; falminavit, ad
pitimmultorumtimorem. Ego dum vcrbaprofcro,aurcsanimofq> ^„^^tx%
capio pne(httes , improborom maxime , vt (alubritcr fcriantui:..
HMedkitnemumm-: fifer trihm fieferihm DMmmJei, & Jisfer epiMhier Menfiirt
ttemeemvertm emm; fifer tri^tmfielerihmiSMZM^ & fifer fiMtmtr mem^ trim» fte.
eemvertmm emmi fifer trihm fielerihm Tfrif &Jufer fiMtmer mem m».
wrtmm emmJifiper trihm fcelerihmetdem, & pfer ftMtmer mem e§mver* ^Sm^
$Mm eunLafipeirtrihm fieUrihm Ammon,& JiferfMMimMr mem ttmvertMm Tyru,Ed5,
fimms fifer trihmfieierihmMeMhf ^fif^ futmer mtmu mmmrtmm^ ^^^1°^,
. Zs a ' • mm '
Digitized by Coogle
^74 PROMONTOIlIlAi^AI.^ SP£1.
2n* qDibiuv.ecbisnoanullicollJgimtTlieologi*polIe^qiian
do homincm tam gravitcr,tam4i ^cqucnrer Iabi,fttqiad eam men*
j^^^ ruramimpietatisde(cendeirc»qua pofita Devs conftitucrit in vii^
csf.x.Amts di^lacp«eaam>dettcgareet copio(umilludj&'c£cax adiaiutcm
**^*3« aajcttitim:ictt ttbcriorcm, q*uai voc»n4cl}icaecragratiam;quod ta»
tundcm cft,a6q; ^QtQ,nonccnierisMetttKy fcd poiias dcrclinqur.ai:
Htquafi confilium SS. Trinitatis fupcr (ccicila aiuma, rale fft»,
peccatoru quak iilud fupcr Babylonc (corto: curdtnmui BAhyloKcm,& non ejl fa^
pITftqliam* *^^^» dertUnquAmui eamf quomam pervenit ifj^ acI ccelos judicium ejns^ ac
jmpiorum eUvAtumtJl vji^^ad nuhcs. Vbiitcrum inculco, Deuai ciijuA is pcc*
•Iiq«i««» catori, darc qpidcm tantum auxilium, tantamq; gratiam, aua: ruffi.
ta,. ciatomnmo ad poenitcntiam* 2c plonaineiiin Numincicconcjliar
Jiwf^f I. fioncaisfipofi laprum ilranlylioaio cam per atbitrij libertatem ap-
^ plicare iibi veiit* & velat Ibamfiiceie; intetim tamcn, qu^ D e v f.
Deo jJiis cftocttlotam perfpicacitate, clariffifB^.vi<||vt» eondem c6 tali gta*>
idk iadu- tia>ex pfopiia ibcordia* malitia^ nih{l aantanvadaram auntm^
"tu^ ^ ^'^^ actanumcoocalerit,five«nin tglibuscircumibuiri||^
^o^nfim, tali loco, tcmporc, occaiionc tam opportuaa:ut.fi'intclIcdttmc*
congruam, jusilittminavciit fpicndidiotibttaca^jscirca xtcrnai fipium in vo-
«utraordi- jmitateaiFcdum potcntius concitavcrits H rcludantem, ptodlgiji»
traxcritadvcram fidcmamplcdandam, vitam^iinmcliusmuun*
damj fi bonum Angclum liortaiorcm fobmifcrit, ficut Cornclifl^
•»«•1» Ccnturioni; fi Devs- ipfc cx altotonucrit.&fulmcnin ciput inii
•^f./; I. probumtorfcrit: quali eli 01 S^\x\nuulkM£^^Miujm»4rum,&c4tduitL^
dtfiifulos Dominiy fulmiflarus fuit.
XIII* Hafcinqiiam,fimiliaq;aliaopportunifljma, atqj cfficaciffima'
forcadliujus,altcriufq; rmpij conycrlioncmracdta,D£ vs optimut'
clarifiTimr pcrTpictc: fcdjqoi^ nttMlegtsnecefiitatei ad1i«cdi|nda^
obftringitur; imb etiam tantisfe fiKVOtitHisindignumfecit» qai ini
ipnim4ceieniri(sme,^dc frcquettteriniariosfuit, jafii(sim4«allioao
Quando^j ||os beneVoientisr fiMS laigtfiinios fOntei^ ob^fttoiLofiert aiiiiloau».
Bon vtirar otdSnari» fuat* ftcommun ia •mnibasieri adporaiten*.
gratiifuf. tiam*i^lutcmq;auxilia; fanas animicogitationes,impetnaaieiao*
f^7£t% 'i<con61iJ*abfelttti(iinMpieratisalicn« fimulacra, complttra^niiu
ipfii!» cffi-
j9tainiiprtamqita*giiaYi(fimadivini vcrbi tonitrua,doiac$ici vcr>
caci, Apc- mis jugesaculcos/qaotidianaroifcrrimepcrcuntium cjccmpJa. Fi^
igit»f;(itiA^ci9icJi>utqaiiiact^iia#convcfitoai(^ & bcatf^
•V.. . . . * tttdini
Digitized by Google
Lii^ lil ParacIL 175^
oiififtila^ciateinflkientuieKiititm^ •
ctttia*ti qaandoquidcffl jaftifiimus iiltor criniinttin DEYh nbetiofi ^
tllam gtatiam» benerelcntiaB divins teftimoninm pccttliatie'> cettl
ialtttis teflbrain,in pcenam>aut pmcritoriim (cckiiiaiaQt prc(en«
tinmt iiibtraherc &eqtten tcr alToIct improbo , tanqutlm immerito»
ingrato, & Cquod capnt c (l ) capitaliilimo hodl
Scd iUuOrandx huic doarlnx, accipia Ab(siioncm,(anai(rimi XIV.
parcntisaetcrnum probrum; qtri vt audcrct impius eflc in Davi- '
dcm, & dc fc mcritiinmo patri, diadcma cripcrc Regium , prius vi-
tam abftulit Ammoni fratri ; ab his vclut pcrfidiac Cux rudimcntif* ,
gralTaturus adincrcmcnta rgclcrum. Ncq; cxcufavit Abfaloni^
facinus, prxcipitaiae tcmcritatispallium,- vrbccxccdcrc dcbuitjc- peVcomi'*
jfofolymd, quofqiicgFavifljmc parricidio ofFcndit, patcrnos oculos P>""one ,
fiigcrCr&patri^fimMprohibitus, &parcntis gratia. Tandcm_. loZ^^
manraetiftjmtta&cgQmDavid»vrinaUenos&cilisfuit',itarepami$ , ~
elFfleAi it^^Sviaenfuttmj itaque condonat4 filio culp4, pote^ -
llatem&citJerorol]FflMmtedcttadi« J]£c, fi primas intcr palatH* '
noallegemvtfii&t^ vt Abialoiiem tcdttceret com pompa, cquo»
icgio, aut paternbGU«minvcdnm*ftipAntibttslateraaaiicia,- fitcl^-
Jiteadobrequiacarrente, adftrepentibttsintcr pnblicaB-acclamair *
tioncs tubis i crcdo abnuifTct David: contcftaturus palani» qabdinw
dignum fc feccrit AbfaJon,hispIanc OngniarisgratiaB favoribus; in^
tcrmaximabcneficianumerandun),pr«teriram fe filif ofteniam^r
omnem, cum-totacjuspoenaecmififrc. cctcriim nollc ;am,bene--<'
Volcntixnonmcrit«,tamiIluftriadaretcftimonia; cflc :^ios pluJ
rcs,& obvios Abfaloni modos, rc<;ipicndi fc advrbcmxcgiamiquiv
bnsfi vti nolit, pcr-vicacia cum fua cxclufcrit.
Eandemfcrcrationcm tcnctcumhominibus Dcus j nam ta- 3BV^,.l
mctii vcniamconcedaA/crio dctcftanti prioris vita flagitia ; quinl^-
et£im-omnem*|Kmian-«|ittd»lafefOs Iblvendam condonco, hcu !
quto^ftemcttlpanimappendiceml tamennoniato, aia vcluo ApiHicaiiir
▼JsioooanimadvettitinprMetitamlmpietatem;cujas occadono acfD^m
fttqtteintuitu, deniqocantorccletatoitriidpecttliaielicoevolcn^c L''*'"b"^
timmiaffeausfttiargnmentuttHpQtagfatiam» «^nminftsholfsapr^
p<||lantvberiorcm,copiofam,congmam,c«KDacemfc:'HttcqoadWit» '
mcIIitifTimi Bcrnardi, ncfcioruavtoraniMUfliradaiohltkyi j^<ilQat
mortalibus.qui dulccdinevitiorum abrepti,inmortiiJVidlifcte»mv»
pus rcfipifcentiam, atquc cxhomologcfin tranfmittuntjpetidUlOii^.
CM»oinos»qttiadubiam^cqucinccrtam. quodpcaKlatddcmonftrat»'
Zz } D.Bcr-
1 11
Digitized by Google
PjlOMONfORII MaLJE Sp£I.
tfik tf.4« €bmm,f0fteMMef(ent^miiM, E jas m vcrba in aofesaiilauiiii^^e ait-
mictc, quifquisce» fpelabric^ pafcls, &fortaflis'nim>clapfiua tibi
infcr •manat dcirotaf-ciiiiKonftringerc volcs.
ZVl S^d^difimMUmtiTi^xAu kommn-hvttMfid MgerefmmMukm,
s,Bem/cr ^ txtremd deconfijpmefr^fimmtt f 'fmmod§ fti vimfhord ariicule^
it. imter ' re^ocdri foffk 4fmumt vmnU tintmm mlo4iM, cnjm teiKmpfitmiM &
H>^* d^di^U^ fiir tetemo nmndum fierfi finr^ & vlnfn terrMmm , vehrt
tftodMm vifi(f tenenturf Nondico ( Mit Bcminm J^inx^tMlinm fil-
Ifcm tliquos , fetent fum enivt in momento omnia relt^are : fid noncortm
pfiU^t^ ^ gregabo con^^ienticuU eorum de fanguinibM t id efi y qui in finguine per»
fi^^erant y ddnec muluplic.it u infirmit€tihu£ ^ defirantur k feccatiSy tn*
Mmio td teijuam defirant ea ; non magna talium ctm^enp»cula congrigabo. NoU'
JWtna fygQ Iffffc fjfff fcjuulofi eKfeUatifni eredere temetiffim. Et qttidentJ
mittere " Jf^t^itm mm modo vbi vtUt , fid ftMiUo vnit fiirMt i mee -ei digiciU efi
pcmiSm- dk fikiio perfiefemdta^^omwiiinimnorddtf pmmtvittmmifoimfom
ac^itir ^«w^^fMMT. sedvmU fite, fi9dfm0k4titi fi$hiitmi^i^
^in»4>o. fntm^m imtrim fie refeUit l hmifftm fAiem^ ^ fiintme fMfiemi» «
"it^* 'o''" fid ttmiik^tdnt mttdedtffmm^i id^ fim. -jtiiii ftti iie^ fa s M il*
SnlliJn tmnt^Tvs ii>vM iftctAr tv Qofbns verbit ilki*
erjtufn ef. minatiflimns pacer iftrinuacpofle dcnique cotics tam curpi-
.fiuccpi. ■tcrrmodir4ucade6.indignis>ab4fnp«o homiiic O c vii oiFendi,
^exdem^ia juftiffimam pcknam ft«get cfficactnw copf6(iim<iue
lamgraciam, quammaximc Aib morcisnrticulumdc/idecabic;
Ji£Visintcrim £ufiicicnttbus ad rafutcm auxfiij«,<)uibus ramcnuc-
quc hiiumpramovcbit, propric culp4 inertitB, 'ftobiliuati animt
Vitio. •
XVQ» Hadcmis oftcj>di, qua rationc ad plc£tcndam humana» fcme-
ritadsmatitiara, ^ivinaijonicas manum fuam priiis cxpjicaranij,
contrahac in pugnum» 6c amplioris gratic^enclicia^ fubducao
BcS9m4n • ingraHs. Kttttcatittdcraftabb«in.ditegettiis,qa^>OtfT6 InOgnf*
vi^dfo^ ter facinoforos folet flagcNato : tc coniiftit in lax«ta<temont
fidewD , por(eftace>id<cicndas iis Infiiias » Inmder^oc copioliorrs. Od-
^ictit cmnctttocflcfioteftlLezAchab^fObicatusoriyifotnras, nifieiii&»
rMtSS^ icdcrftfna«lrcldilliirenr famoliim. ^ed quanc^ magls per implf-
«rempotef t/ttW fcvCMiiinibus inclanitt» tanFt6 cxofior. D e ofadds, debnlo-
«HMtiinMM P^^^dafC»^ ple^iminatnii morre. Quia vcro Achab jam ce-'(
^orem eo. gitabtt armatl matiu , Syris eriperc Ramod Galaad. vrbcm quoa-.
*^^«m* damlftafiUticijgfifg Michcti Fropiieas pb^cda^ft ^ecic^r*, hu*-
manis
Digitizod by Googl
LlB. IIL f ARA^. IL }77
' ittUilsqaafii^afibiisiittempentac D eoiis* qui^iiieerfMtiii^
pcrboaoitiioiiiiuaquam peciiialos rpiriti», decrcniin inioiprobdt
cjtequitari. Jttdicismorcac veluc pracrib»aoali> fiipatus appgtmio
fiequeoti Aogelora m rateilitio : & i dcxtiis qatdem caodtdi » i fi*
jiiftris nigricaotes ftabaotad ob(eqaia-» . Todus confultationiff'
Cardo vcrtebatucin hac quxftioiic : quis dtcipiet Achab BigfmJtfi^h »s«
ojt AfiemdM. & esdsB i» Ssmad GsLuuli laoikque ibaQt per ordioem
fijLffraganiium vota,- c^m cccc tibi, vctcratot-* gcniusr' mcmoc* •
artifici;, qjuo nmltos dudum pcrdidcrao ttioitaliunij, in fpcnij
j^ttam Numini fc ofFcrt» & quad >urat6-contc{latus ego decipiam Patett^.
iRum : tro Jpirtttts menddx in ore omnium prophetMTum ejus. Ncquc ' [Jl,'^,';"
fvrohibuit D £ v s Strophani-coniUJcoris^ lly.gij. itaquo illc fibi leftiRcgi»
ipfi applaudcns, propcravit ad Rcgis intcritum fraudukntus im- iaUraci.-
podor. Intcrca Achab quoque icnatum cogit, & fcrix dcJi^
iLCcationipxopbct^s fcte quaddagcutos adhibct ; qui fiaiuJ vt> ~
|tt(G runccoiijeAaram ^cefc*. diviiiatioaem4uc fupcr belii esi-
tu, 'quia.* jam (iaguloram (xaM/^ oeeupaveraL» cacodAmoiu^
oihii alittd. loqucJvuitaJi..».* quini .patri^ ioi -veiba.;».» meca^nxeii;
.dacia^» confi^os' tciumpbos'» vi^koctar^ao... ^crt^ Aciiab>*
JiofCili cxanimatus fagitt^ • & tum dtdicit vana fiiifTc fuorum vatlf
^inia* 6t hodic docct fpIciKlidole ineiidacio Sathans» vicluni^
triumphatumcjuc perijffc. vtitumionclmttuiird&noiircumdopli^-
Cj;a£tura»corp0risaniinxciue.
Adcumigiturinoduni,qua-D E r s olim Achabum nngcn?* XVlIt .
IfracJis fccliis ) in po:naai flagitiorum fuorum, fraudibus fubjccit ' .. -i'
xnaligcnij; fadacidcmpotcftatc ampliorc, circumvcnicndicaput tSi^voi*^
iuipium,inpropriamncccm- itahodie complurcs , non abnmili maium,
fuximprobitatis vindida, c.xponunturinfidijs Orciaianis, quibus J^jjjjf**
l>animaincerppiturad ruinam , ^am feiftivus irpjaulus totaftygo» ^^^'
lugubristoto quadccBiocompIoratiO a /&{>cr inferita -tam nobilis
crcatarsB. .f tqujdemcominanevniverfigenemliumaa
dft* quod de^ribitBea^ c&in aiu-: u^ hoa w^Pttt^
UmortMlu ititieregrMdifttifhmt-miik* fiiffmumttr imjidut^^ d^ierjk:» ^f^ ^^'ti
ttultm ho^^JiM0d4Um»^coiitetit , multd-B vifiari^i^ firuit ^^ pitres. i^!'*^'^'
liqueos /uquc^- fejidienlM , nojtrts cfaotidie^ gT^Jf^^**^ trtteftmt* Vi^
dctuJrdevotifnnmsDcovir, &ocuIatiir]mus ad diabolicas machi-
uationcs, Lucifcrunn compararc cuni fcdulo vcnatorc, pifcatorc»
aucupc.VcnatormuItipIiccs fovcas paratIupo,quasgraminc*ccfpi»
tc» ioix^, rami» obftcuit^ t^^adx fcaudi. .fu|Lccac autcm cada vcris^
' • fiu-
Digitized by Google
I7S PrOMONTORII MALiB Sp£i«
ftnftiiofliifpesdlt ex lamo t qnod cnm befth filtnpcttt, ciitim
ftdt cxitiabiteoi, PircAtor etiam palltm in aqnis tacitas. difponit
infidias«fi(ccllasex(altcibnscontextaft»ligneos<cavcereti qnomm
Sathanin angttftiasciiim intdrutttpKcicuIi, nullu ampli^rcperiuntcxitum.
di»T'"* quotmodis illudit avium fimplicitati, aucupisaflutia ? jamillc*
iiibus^^^mU ccbroftmobtruditcrcam.vtinretiaindncat; i.imfiftiila &.c*n«
tatur aftu- peUicit,addolofiim(cipionem;|amexafborcfiirpcnditillaqucan-
torU^Pi*' coWo,faIIaccsfctas; jam virgulastcnaci inficit vifco , vt quibus*
fcatoris, ad libcftatcm volarc folct, pcnnis fuis imprudcns hxreat avicula-,
Aucufiu Hsc fcre ratio cft, quam tcnctomnisOrcus Callcnda: animae ; pro
lioc fruftulo &: portionc dcfudat vniverfa docmonum induftria,- hic
ingcniofifiintvcnarorcs, indcfcffi pifcatorcs, laboriofi auciipcsr';
ftu£quam non laqucos, tcndiculas, vifcum , fovcas ponunt, volii-
ptaccsinquam fcclcrum, blandainintcritum illicia.
XIX. Sed vm ! illis maxlme homtoibus, quomm impieute ptovo-
catt in vltionem Dei piecas, ad ponuiii eorufidcm, permittit copU
am SathansB, vtqnoticseilibuetit» liceattStarealeam pugnaebdaa^
Maxiv^ ileftinisapertir^ue molitionibus. Itaqne Qeat fiicra pagina me«
n^oK tttocaTtiioftqnam mains doemoa potcftatem accepit excscendlcoit-
rem accc ftan tiamlobU alia alijs mala fucccflemnt» vix^uc interrupta ftiiu
[g^*^ lericsdamnonuHy^uxpcdimnsfabenLucifercudit, cxpugnandiB
trsaiiqu£, paticntiz, &frangcndoadaiiiantino viro» vifiquc mafculo animo.
in vitiooc ficomnino,cura femellaxatum cftfrenum ftygi, faftaque poteftas'
pwt^fcx! maiorinfedandiimprobam,pr6fligaramhominismcntcm,aliaefu-
fe^Mlii8c' pcraIiisneducrurinfidi«;nullitttncGcniomaIo, licct fcriari; o-
agotiofu* mncsftrucndisadmalum occafionibus, parandiscuniculis, difpo-
flcndis pericuiis, continuo laborcftt oportct : vnus omnium fcopus
. cft>fallcrcanimam & fubrucrc.
Quo iudcccptionisgenercpotiffjmumcacodoemonis artifi-
Primatiu cium cft, offundcrc tcnebras animo, quibus pcccator yclnt excoe*
i^tam catos, cdpromptibsin fimm eatpeticulum. ^t vidc»-fi non fraus^
Lwueaf i^*a(pcmiciofooppid6)intcrtcttit,qnotempofcmulti gcntilium
ttfi4«t». ildemneglAtntyApoftoiisEvangelijdodrinam promulgantibns';
• ftodfi etiamoperiitmefi B^Mgelmmmfirum ( Paulum hic audls io«
%,MCm»e, f|ueilteni ) imfs^ feeemgi, efl opertum , /> qnihtu Detts bujw ficuli exm
*• !• eoeceVit mentes infidelium^ •yt non fnlgeat iffis ilhnninAtio E^etigel^, Oati
cauiam Apoftolus,curEvangcIiura Ciirifti,tot fignisconfirmatum;
tot prodigijs iUuftratum,a muUis tamcn>vclut commcntum anili-
iim iabulaniro» paflimfiictit cxpiofiim.'acmpc tartarcus fpiritusi;
cui
Digitized by Coogle
LlB«III.FA|tAG. IL 379-
cai vcIutDFcqu^m plurimi cofaeculomortalium litabant,tantani . •.• -
induxit mcnribus cocciratcm, v t nccjuc tam clarosr', tam rcftAtos,
divini luminisadmirrcrcnt radios. EKdcm funr hodic non pauco»
rum tcncbrs, quos ubicacodocmon turpiterexoculavit,nunquaai
accipiunt ab Ecclelia Catholica» Chrifti iponia» auiculo» tidci
obiacor',
^cdilIudlongemirecabiUiucft>quoI3amproorthodo^«rcU- XXL
gionls-eofiifantioiie. pmt6s.fiiigiiinit (iiidarcprietiiiifbcoecoti- . ^eraitem ;
re intctelaqQibttfiiiiii-eliis dogmtibns» nfc apprchenderer ficnt in quibuf-
^cbent; Vitiom hoc eft corum imprlm1s>qiii€il^inemamiat *
nodcm iceieribuft (emperamicam} vtfiicfli fit pxtecipi tencbnrii» ^S£iti<
hicncbulam vendcrc>& pro finccraveritatc fal(amt>plnionem ob- ^"'>'^J^
tnidcre.Itacii ibnt^inihil moventur brc vl iUo«fed ruavifnmoDa- <
▼idtscantlco.commendantiscoelcftislcrorolyma;gloriam,c£im di-
xit : glorh/kdiSfMfint deU cpvitMs Dej : folum illis hocluteum, lon- ^jM)?! : ^
gc vidcturcoclopulchriusifcd vidctattantiim,iion cft.Sicutctiam, ;
quosmultum praecxternisac ccrlcftibus dclicijs, afficiunt hujusor-
bisgaudia.-dcquibusfirenrum exquiramus Divorum_t, clarifllmi
pronunciabit Paulus, Ow;»/44r^//rorT//7?£'rfor4, viquifquilias vlti-
mas, & vilifTima rctrimcnta,digna quz infimorum vernularum pc-
dibusconcuicentur. Ex codcra fonrc nafcitur illacorum pcrfua- Pr«tol«
(k>>quibus peccacnm lethalc minus habet deformitatis , qu^m n«- ^«aeK
vtts itt faclcgibbtts in dorlb; imb notafilgmatis>lnfiimi inuftafct* ihtimtt-
ro, pacrati fteieris infigoe. Quidqutd CanrttaricnfiumPontifisx D» ^^/"J^
An(clmQS49Cclamet: Sihinc pecegtihriwm,i$uithifirmAi$r9m .tent^etif
fwiVnr tmmm, &mettgiarknawi wnmimmirgi detrrem$prii^ iKfitr" cupeut in«
mm,fikmfemMimmtf9artm, Eft & illa plcram^; impibmm pcflima'^'^'^^^
opinio,eriam cum Dkts modis iafblitisiUabituranimo^pcrruafu- turpecca-
fBsrefipircentiam»nUiil fieri dcbere; totaminfatttrosiblcs»&iera« '
ttmpora ciTc reijciendam.».
Itaquondam fcnfit, egitq? GulicTmus Comcs Iuliacenn$, f«- XXIL-
culofuo vixaliundcmagis notus, quam \ turpi Iibidinc,crudcli ty-;
raiinidcinfolentifllmis moribus cft cnim hxc ctiam quorandamj' , - ,. ,
infania mortalium.vt cupiant pcr flagitia orbi mnotefccre.quafi ex mu* ^gli^
probris fuis poflfint laudem mcrcri , & admirationem apud.virosr* S**!Ii!if*'"
cordatosi nam hk ad viiesanimas, & plcbcculae humilcs fcnfus vcl-
lcdefccndcrcviltsanimi plcbeiquc, nc dicam ftulti,eft indiciumj.
SedinniiaBdiamns^qoibafi^tttoyotibnsmagnus De vs,WilheI-
lt,v t projcflfiffinBWp yitWMDntarc t ^um religiot»
Aaa * fiorc
Digitized by Googlt:
3Sdr P RO-MONTO R IfMAcL JBi S PE L
etfirimt. f?orc. Eoigiturdic, qni ipfi naralis fiiit.cum tribiiscx ordinc fricrif^
ii*r^*Sf adfiftcrct, evcnit.vr divina bonitaschorum in coelojubcrcrcoirc,i
ac Wilhclmo tribus vicibus pro-faeroTum numcro accnnrtL;. Ah f-'
quaiis tunctnufica dcmulfit viri aurcs> quandonon humana_i, fed:
Ang«IocumGonccrtahatarf>Iingua,vox; modcrahte cantum Df o,,
NiWlem^- iioiif^n^ni^n^^simpcrio, quamfolooculorumnutu! Etiane,adcO'
«latws coe. faftyicer affccit h«c rnfolita hoiniQcin fimphoniab ▼rlngilbcr-tuiiiyr
leftiAng^. ColiMiieiiflftEcclelic Pr«pofitiim>adinlMbondiiM*otcnogaretsniiar
oz^uffKan-^. cnodfcm ficoni pc r c i p c rct eoooeotuai» dtvinonrallqoid Ibnontem^i
' Doiii vcvbis ncgajet» leadlHicoMftupeicef e» Williclmos' fu^r eai
mafica,qnam fibi-Mm certiikii velot icoplballftplamcfedebafkciiai*
joramen to afilrmavity fi f^ui 6c qoartilm poffct. paiatom cffc fais
lionis abdtcafc > dc-hoc velatpietiotam blandam» tamiiiicoeieflaeflM
anribusfuis cmcrccaatikiiamb '
quod hic non ncmo obijcerc pofTrt->. qnid" enhn olentU
hircocum bairamo?afinocum ftaftc & cnfia?vacca;cum amaricinof^
. , . cum margaritis porco? Wilhclmo Comiri in humura & lutumdcfi."
S^^jf xo, cum vocibuscantuq; Angclorums^fcd rcfpondctGaiiarius, hi-.
{pmjncm, fVoria:pfJEfentisnarraror,in hxc vcrba. Hu/c DEy^^quimiferifrs es^ti
^ttmns nfttum k peccatii revocdrettdliquid gloriit /ita oflendit. NcnipcguftuutJ
mfikira- fKcrc vokiit opcimus De F s , pefllmohoaiini; v£ rdtct quanciuiL«<
cMiatM.eft> lajpcrentcoeleftia pivirneninaccipcreeonjedurampotuitiexbcaot
^''^^^ tonun«ooiiccntnGenloiiim, qucm vt^sandireti totns|am aorlftf
fi4f ri Wilbeimns defideiabati SediqD^ maxlni^ fiiceie debniti vw«
nom neglcxit.' QioAlmpictatisdefiifiejrcA adihigefli^fi!«eclf»re>
fimdlori vit^xonmifibs fapta^ emies coietigerfu cei te bHc tpefta^*
bocomm'silkatttfidq&coditumharmonia, totaeorum niodaiott^
tk>, fuit invitatioad cmendationdifc nilultamea profecenintno«»
^ijiflfifwt phonafci> furdbcecinemntfibulam, imc^at cocco; impe**
tiante Sathan4abco, vtmitarctur potius infolcntcm.muficam,
\- fiipra hamanas fidcs, voccfqj blaodam , quam cjus fcopum pcnc-
trarcr. multa f6ftuit6'accidere>^omin.cauixatcaiiBfiiJit>&.vclUft)
ia occulto latcnt homincs.
XZtV.' His,firaiIibufqiargumcntis,inmagnastcncBras, ipfamq coe^
citatisvoragincm.indudusnwfcrc Wilhclmus, cxcuft^ quam nu-
leftii cao^ pet audicrakt,fimphooi§ memoriij perfcvcravitiread priorem ftm-
Kiiena nihu pct mcntem* fc^, quotidic ptofimdUkii^' voxwitkiria alterum ttu»(
P^o«*J|^ dcrc^dOiiec tsuidem<etiaafrinAtaII flrotbo, paenkentbHi fiMmMt
Wh^T dtfiSvBialmtnW^tf^^
... lapfiis
Digitized by Googk
^teilexfropri^ejiitcoifiMpM^ I^s o lacne> ^p^*"*
^ni mortalitatc fua c xutus. IlcinCBfiicius (ic conteftamr. ,fofimor' ^l^J^^^
jemfonmtMidMmiHdHfefCMihcn^eterMt , vtfikHtttraffnreiu^^uiUtuiuri' infcmooc*
mAcillento^ tit : Bgo/um mifer WilhelmitSt eptatulo^ Comes Isdidcenfis. i^^'!^:
.^m dnm illa. interrogaffet dcjiatu ptOt re^otuiit : totm ardeo : eiim le- . ^\
vaJfetvefi^mvdiffir»Am^9^^tdi^^Vldek*^
•Itaqi ;am Wilhclmo procantilcna, cJlcjulatusfuusr*, & hax XXV.
lagubrisnxnu : Jiitjtimjer irjihelmus.; quodq, dolorcm intcjL.
.flammas.poffitacccndcrc, addit; ftando^Comes juljoeenjis. fortu-
.|l4Pkoc pciotistcflim.oo^mcft, fcd iafdicita,tis quoq;» dcbcrce- i^m^.leC
«jiiaine|Diaiirc«cuHis^am vica jaAuram fecit ioter (celcra. Moftei fns, ^aeia
il^ftalttomaem pompatn, omncm snagni i*plciidotia appaiamaa^^ 'p^^
«fiveqoiexaucoconrurgit^^cmniisyiveqiriexmagiiificisittbc^^ fak^ *
{f f»rtti|i jpjpapellaHoaibtts. bamilibas famplami^m obfeqaiis > nia- .^^fT^
agliis a4<l|aftt(n|iy clicntdis nardtor. £9f:<iuc4a hisibliiim mors fpo- ISSm^^
J^j^fterii3^tiamW4lhoI«oadcmir,qiubttspcromnemviram alTue' <H<r«»e;
^^rgaii4ia»malas dclici»»ilkcei»ras v,olaptarum> ad NttmiAis ^»»^*^
injuriamfrcqucnutas. Dcni^uc cum cxuit potcftate fui, hcre» * »
ditate quam acccpit-^ majoribus, vclut publicomalo,atq^in da« j |
innum innoccntiuaiL*. lamq, cx oranibu<,quibuso]im Wilhclmus
<ircumfluxit bonis, nihi! habct rcli<juum,4)r2tcr vnamn>ifcriani_*j
imononunam, fLdmuitipliccm ; qualcmorcusdcvotisfibi vidi. ' "|
,mis, folctinprocmiumclargiti. Itaqi hiclcflTuscft, hoc carmcnlu*
«gMbrcit^uodrcmpcrcantabitapud infcroSf &nunquamcantando
abiolvct : Ego (km miferlTilhelim* i^evi fclicitaci fucccfllt lo^gi^
mrfi:ria,qtti^j)^e^a-.. ! / . . \
Scfl q^ uadcminfocmaloitad iftud XXVI*
j^lfi^d4;|ii|j^S^|jj}^p^to Brijgitam evcnilfe Briiieaku
comtne^l^^lif; j^flvi affirmatioh^ ex valimt^te qitM» liabet
tfilLt im^^tdto, 0- exideh&taimte^i^ttt^ fk tmeta eUfmfim diMi MiTcrame^
i«j eum, ^M^d iree Je^itdt vei4onim.9 ttee mifteritm mimemm^ rtee ^ofS^fiKk
timor gehen»th /<»rf/? eum jevocare^. Iti^ fa£tum fuiL; Comiti cxc*catid
•Wilhclmoj ita_>fithodicquccompIuribus alijs, qui flagitijs fuis* ^*^'^**
tummagni5,tum continuir*, contra fc-^ ad indignationcm pro- m^fia-
v^aatD£\VjU> vc dca^4.ac^cxcum laxato cacodoefnonifrcno, «iwsuA
-'^■^- " I- Aaa a ' ' turpif. •
Digitized by Google
turpifnmc non tantum fafcincnmrj rcdetlaintbtocordcni<H ve**
'lutin datum marmQr lapidefcano. ^id- §B ( inqi»tt S. BcfiUK
'^J^i^ dus; nrdMmml ftteli^ondetqafltiQfiiriic: fWMr
j^M.. nmfimBitm fihuUtmr^ »ei fkutt€j^ mMiiitrt mn muvetmr fruOm^
' 'vumK m^ eedii^JfsgeiA. M CIaiiififiittiiL»nolHa docd»
Esetnpio metttaiii cft ^gypttotnm Rex Phmo » qni \ VLcjtt adhionlttti»TC
jnfTaNuminis Ciccret dettedaTi& cum a(3cedetent ftiincr, etialii»
Uptji, obftinavit. Vbiclemcntaconcrare£tadariu.m pugnarccoeferanf»
clementQmm Dominusin Piiaraoncm.flagclKs varijs animad-
verterc, tum enimverb omnceiU$corobduruitinfaxumL_.; ncquc
Ctiam.intcr vndas rubriMaris, quibus hauftum fuit, mollclccto
Voluit.^. Eilia:cmifcrtimapercundi ratio, abijs rcpctirur mona-
]ibus»quipoft graviafcclcraintcr Sathanz fraudcs ac tentamen-
*" " ta, fc ipfos quafi exccccant obduranrquc, ciim pofirivc nolunc^
lecipcredivinas illumiaationes^^alijfq, ad faiutcmncceflarijs vti
mcdijs. qua dcrcinfrapluribusagcnduLm cric.. - . - .
XXVIL * V At^uccxhactoca difputadoac maAifcftifljmc pateO^» niklE
^obM flBUdmodunLUanditipdire rcef^iatoi moitiilesi ile(|cie<f ongfltilfli
Mecaccn?^ impietati ihpponefc faJctiviccj* dilrina^ (cmpcr gjrafix pneAsii-'
lliam fui. ijam. cificflfciam^ne: qi^ndolfiepft&im&bi vs in poenam-malitKMi^:
iraHspr"^* pcccaiuiliimx&r amplioriem dttfloonippteftateBi lacio, infidiandi
ftntii & corum infirmitati; faiinfiipeic copiofiofisi vBeriorifct^ ftvorft.
Ibbfidiaimminait^ vnde poffeanon pancivitio- fuo» faraLcm in-
ffiimit^ carEunt^femcntiscxcitatcm, &obftjhationemcordis'. Vnde vcl
ftrfta.d^. obhanc cauiamYLcfsium addXMio) (apicntifiimc didum efti fapiJ
cntc?<^f propitiato peccMto nott effe ftne metu. Etjtenim sonfinret e£c^
ita condonatum^ vt mhtl ampiius tibi painjc rt jtet tnendunLj ; tdmettnoi^
^'i cul ^^f*^*^ » proptertffud non puntendum p(tna permiffivi-, veL negAtiya^.
pru^rx-^ <^UA gf Ajidc malum potest provenirc^L hxc efiim pcena ftpe eii occajto
tcritai iT. 8c dAmnationuJnnumeri enim cnm. majorihite duxilijsy pervenijjc nt ad falu-
^ 5dVni. tem,^ttt eummiiioitihm exc\d^rk\ tpu^ftrte m:^»tMlUtt ^raparato-*
■gw effica- TMkt, ^conftNMt ^i/J" fecetdsldiqua grtAtU httervemi]/fmt,f&
f»''/'^'^;^^^/'^^ rdemdiecde^tet^
.ticSatha-, tMtiemimeJ f&nm tmmm Jilv^
nx icnta- tiont^Me,.J>£trs evf fi/ffiri firmt^j^, ftr fttm fl^icA^imteritiiim
S^IHtt ff^f^y qiitu iSe tekitohmtmm^ fermifij^txi^ktfrim
interitiim. meruijfent, ' ''■ ^ ' . .'/•
XXV UI. - Nc(ii verbcx hacdodrina.pufillanimitatikiHitlkcfireum defeet
H«( do.;, |exete>qLUihadcauliccatiiks vint>atq»iuiiegescorctt^BKaiunS
€6
I
XiB.111 £ar AG. IIL all
eb tantiinicolFIneat; vtcxcitatns a vetcrnoimpius,dlfcatpfocoelo «Uufceleraf
lalcrtcr laborarc, & noxiam tcmcriratj$^protcrviam,cu raUitarimct f»^^
l3llltCI1fl1
tac^mmutare. dcniqacpio conatUtitCFumea apnd Devm mcrcri pafiikoi.
graticaixxiliat quaBp'caxcdratmmiamimiccIcrBm,;iiftt(nmus Dc^ S!!!^'^
us ftatdiriitbtiaboic iavlRcUaiaik iH fe ipfam cxplicar, quemi
■iQtlOipioddii(LefiB&#cte«ilt; U^fimwmfifiUrt^ feiamL» ^,^c^
liH* muipMKfrc j^lerU Dfir& fihte prturim ffitfftm^nfimff '& 4^
Jb» fntikmwmum &fmfer9C9rdutm fxgittmr, Skmmimftttmmwe^ 22JCm**
r»//'. Vt Deus ei pecnltaria quddam auxi^ fitktMhref, & remrtfhmefdm addere ad
Ufmn^jftrit»*UJ^j ifflt&tones ohtrenife Jinereti ita flitdio bonorum ope''
rum, & fyf-^f fo»^^ ^ffi^tJiAt^robtincrc fotef} ^ vtnoxi^t tenfarionef a't>ertatt'
tur, & msjorn iiftxili.i, authusad fxluierri dirigatur aptiffime^conferantur*
Hic quifcfais lcrio 1 v'gir, nr;niTs mcditatur, ad fiindu-m quoquep&.
ncrrit • facilc impicraris fubrirct fulcra, vniquc fnmxus Virtuti,fa.
cict prompre, quod olim jlufitts- fuit Abialiaaaii ;: ibiiuteambuiarcr
i PARAGRAPHVS III. ..
.111
• Tertiunj ImpiprumFuIcrum^
Qijf , po^ ^iyhi icelera taridein ad
■ frugem , mehtem(^;tcdicrunt \
Qyantas vires kabeant., pprfuadenr
Ladiatorcm fn arena capere confilium, |^".
vctus elT orovcrbium. aliquid cniin advcrfarij vul-
tus,aliquid;mnnusmora aliquidipfainclinatiocor- s;mj„jf,<,5
poris, inrucntcm monct. Etaudioantcannosnon mint* imi*
multos, fiimium ingladiatoria pcritirtimum , quo-
ties adcon^rcflum ptovoicatusfuit^atmatum dupli.
Aaa 3 , cifcr-
Digitized by Google
giUtfttQ (^xirr/ericiMis t^mcM ia&m qMo^ue , iDoddf^eefiiiiiMt
;f ip*octtli$-|i«&ftattfia pugna Jn .rpeAaoiliim 4itti fiiit) 4c tppHa-
ilcnte tocpi^iiiio» qaotle8JbelUa|MNttiiiif>«itef^fioilanitfii^
I^. lain rupi:a mQttttittton^amcijioiiiiiM»iFcc^ eHe liboiitietoaH
liqni firnij fiinr. ilr prnTrrhnimmm rffipVm nihil hnminlillihwitl
^Jw^' ^fi^fti fih n^mme fit hmo ( Bcari Pctri Damioai adioo ^pm»fa^%
tftflo'Mr. if^j^^^fj^^veritAte^fitbtm* Aidi Sdmtumm-% ^Hwntiyc \ ^
ftt^Jntdejus ohfir^pdy hoc efi enim omtM hMmp, Dem» veAtimevtieflcnn*
Cfa <juA DjLy s frohtbet^ execrnndo & ibcminAndo contentnere, MMffdd-i
-C^usdam idiuf obfertmre , efi omntA qu4 pr^ciftt , ^trtbm exercere* Iffe er^
.nokniiie» » d ^ y t.tmet. qHi iktsvit cdlaere^ auQd frjahih^ iSe mAndetA ejm ob^
ncs,rcd fi- Jcrt^At , qut fikdet ttnfiere cfuod tmperdtt^ DErja trgo ttntey &mandMs
tnij fant i 114 ohferltM , hoc ifi emm om/tu thotw. . y|Sf perjptcueiiicAt ; ,
ieviBifc' ywgir fiudfterit ftf irrw prehibita^ qtti iteigkMet^ itiflert frsuefU ,
ffitkmiB0m% vpgdMlm fiidfti$,^iiim kdtHi </fjf kmmm fJLi
jMni» b§kt i ftitt^ mH^ verseiier vtkw virtiuiL^ «iiWKi»ixfii
temjhttr^
tameo aii^i^ noaiiaia>^oc e£Khnmaii« ipecieiimaginem bal>ent»
fimijlimti 4(.qaMeitfbpnQqQq^^|nf i^(4iccib,4rm4ti l^ftia ve*
ritatc0lv^Hir<|^afltrfoi-cs. Iam<itic ^tMtiwieli hor(itii mimcro
Qui^m aliqui , conttync jg pgdpitttguty, itfitony liwrfs piihi fa^uri vul-
5«procr2 nusjquibusec^^pctij. 'l^aiii ^onT*^m*tImiWkrati6nc,fcripriiraque,
flinaiorcf, luu(f crudjtifllmi LcfiTiij^thomare o(Vctidi , ^nrueviflo D r. v 5«
jhaTt ^^**^ i m pi o ni m carfigarc ( vdu t g ra v 1 fll ni is' pneh f s ) i m mi n ut id-
«oDfolaiii protcflionis fux, advcrsus mulripliccs dGLmonum tcchnas^;
jMjL^j» quinctiam firt>traftiofic vbcriotis, .itqiic cfHcacisgmria: ; cjiifdrni
Dodoris vcrba,iionnuIH cx^fliciLioloxunvordmc, vclur in -jugu-
'• "Jum mcum (ic retocqQcnt. t&perj/s ^ttonefteeriMttliqua lcee fiat-uta^
& ftiiiiJUvmtf it^frmt ipfi piamerk, ^hufdem atttn pofl
"vH 'tftuptkmr^ ihttmmet ^rat/tutymt^fif^ft t^s mmt ttmHt^,
ttihm'*.oncHti. ' ''t . / . ' \
ly* ^ iiisLen[]jyeit»i9'J(n1ramfnin6duni 'ipVi non j^aiici hlinj^^^
ttntttt iropij, volurit^uc cvinccce»eoietiain,qui pcrKVcranricbici
ceinmalkiaifualni); popi^kodinemicmciid^tioaidiiiiifttfKh!^^
- • ' fcnmt'
Digitized by Google
f^iit in fiitumm^liud & aliudcras> tarti ptt>pirtquos non cflc d^^
mnationis periculo nufpiam magrs clcmentiam Nurtlinls comi Fnnchri «
mcndari, qii^m incorunvconfcrvationc, quos jam Orcus fpc JjJ^^r'--
dcvoravir.cinicdtjsflygij draconisfaucibu»cripcrcmirclJ&m ani'- • ]
lium>opuftc^palcberriiqsclMirrtitis«4C Dcotdigaoin. Deiii^ *
MlAiaflott«s divlM^vnilM ciicaiiili(ii^t€iiBinis,.aoUis ciMMli
torindadipoiftitid^cfdccfe oftciiMrltlioiiiiiiiincociBtatc^iiiitt
OtiiMBttaiii ^IciKltdiilwctiKefc» ^odMnliiiiiipcplit dc/^ecaia^
ftcMdiltoi^fttotftelui/alosdcpDfiMv
At4ue vt plaufnm fibi na)orcm faciant, qmbus femeltW
Tis flcri ccrpicimpkcat» cioiifiriiiaiuilabilitiac^ocli^
Hiciilcntis conun teftlmonijs, qao^^f^anr^s v«i'iii mcdio vitio-
immcurdi, modis-adniirahdisrcdnxitad piamineatcm; vcl ciimj ^teonini^
fam fttb'mortcm , in pracipitio ad infcros ftareHt, a cafu rcvocavit , i^pToiiSr»-
pictarc incxplicabili ; & quod palmariunfeft, coelis intiHit , vndo quotdm-
timcri lapfusnonpofllitamplius. Ncquc opus putant recurrcrc^ aJtc**monti
ad Ma^alcnam, quam D e i Vcrbum vcrbo fuo', atquc adhorta- ad ffugem
tioncbrcvi cmcndavit, jam in pubiica fcclcracffufam_» ; ncquo
£aulum,qucmChri{lus e coclo convcQienSfbrcvicolloquio, vno*
4uc^al]iuo6» cx/iiipo io agnum, ex iioftoin amknm, cx pcrfecuto^ ]'
ieClniftianoinmiirpoftoi«»>Bcclcfi«iittote '
ritt ne^uelattoncttlUnmlncfttCispadbidoBexplrantcitasqueia»^
8ermoiex inftmUlgno ftaoMit adfaradf (nm ; liabentiecenclo»
tia fidcfexcmpIa«.qaaE profeiiantliko^inktfyctocoiii^
cii|HteKii cflc poflbncleqneiMia»
- Mtttiiu viMiOoiidam^gencrc^Erknicuir^yCOtidiciono
lbrraii4rIatroiiaiirprinceps^ qiiem facinora^ fiia^ fcceninc» orbr aJ^^
cclcbrrnrtr cilm- aliqaando apparareo > no^turno (Hemio (ih Km^.dijf.
crum parthcnoncm compilarc»» intcni ipibr* conatW' ac moli- »>-E**«5pii
tiones^ pcnctrandi domkilij , gravi* opprcfruf* fomno cft. ibi ^j,^2l;w
tnm rapiad divinum tribunah5bi ^ifus , fnpplicia^ fuis facino<' 25. JM«y.
ribus jam parata_. intellcxiLj, nifi cclcri pocnitcntii, ip/r fibi jus JJ*^
dixcrit; Mntius, vtcvigiiavio ^ trifli fomnio, rcdla ad relrgio» pnnceps,
los piofc6;iiarvtros>antmaB mcdicinam cos^popofcit. Et acccpit o^eao ■
^fttdioKntiaf|iirlmaiismagiaerij'» Tt«a«pkmaDavidis:odai has l^^l
lllbpiitetfes^non^tailiimemovtteadUbefett umiiS^
Jittht&im^mkkihf^^Bm nmfiikity H: SUmiiff.T)'(kmmi»\ ^i.9ks.
Digitized by GoogI(
F&OJMONXORII M ALiE Sp£I.
VIL
\S%9im
frt^ine.
UffU9$t^it9dflmt4t0it^ tjl fetm imffil^*f$tmm* ftod fipihm fiumLM
QB^etSt. iAHmm^nfif. ibdiM0C4in^itinc6iii Wt«Bipioiii exigcreu
bma'^^ Motins«Supetta<fe6»efiit vltcriirs enidiendi pffovinciam ittibcfMB»
virtutit fnnti i^inibiis prob^ expolitus»tf»ie quoqi]« lcliolani apcniitBfiidM
islattoncViraitisfiMgiftcr. . Etian^nppioiiavitptflchiainiioaiit
liiadi&ipliftani Detts,^nfliifiinecftla3leainfev€0c»^nrotac iMivttili*
.Jioruej itacnrrum iuom inodciando, vt-inoo anteocciliiihcrcL^i
qtt^iiletugurio-dticipiiUifiiccciCflct: qncmprarter fpem defun«
ftumcuminveniflTet; rogavitfamiliarirertanredirc io vttatt|:V^«
lct) abnucntem valcteiunfit, 5cruinulocompofuit.
Eft & illud acucnda; in Ocuni confidcntia; , admirabilc argn*
mentum, quod portcnti inilar ad mcmoriam poOcritatis, annaic^
focictatisconfignarant. Indasaiiquis, homo inquicti animi,5c
ad cxtrcmum perditus; cum crcfccntibus in dics vitijs.eb proccflK^
fct, vtnullum fibi vidcrctur rcccptum habctcad pocnitcndura , iiL*
dolorcm vltimum, furorcmquc convcrfus mori dciliuarat. fc igi*
mrin fluvinm rapidifldmum jacit ; fcd cCim re iabentinm vndarum
impetoi atquc iottaxio volttmiae, in littns foifiet ccicdto» cdttM*
celiai^a<i«irit«*inlil«aiBpcnetzat^imiriccttli±m YcqOciil
xefpoetant aqaanimflttAus«^afeittbeftU& Immane dsftn ». 4k
qnodpfop^iiipefattidenii dgridcs^leoocs* paot1iens>aiia4ttiol4
gcnusanimliaf qaibus (!:atcl>at4ilva )funnaiinmlicet iitiaat ran*
guinem^^rcitnibusvcfcantttt: cum vifohomincpanltilumconfi*
ftcrcnr, fi^aoifapicbant. At ipic in (c orudelipr , quim fiicrano
imniancsfenr, prsardore iraque non compos fui, cum lcaenamyiift
dificrcatulis incubantcm,acccnir)mpudcntiiis , vt cam irritircLf
catulisabreptis. Scdilia,nonviolcntiiniota^nonin;urii acccn*
{a,raptorem fcquiturlcntopaifu, pcrindc vt fc fcram cflc oblivi*
fceretur,mabcmmcminiflct; dumtandcmipfo confidcntcapprc-
hcnfosmordicuscatulos , in vaftam folitndincm rctulit, concito
curfu. Stuporanimum, &qu!dam vclutitorportcnuit mcmbra»,
Hincetin- mirantis;tum ver6adicrcdicn&, quidcogitas hominum profliga*
ieaam cft ttisimc/ ccqua erit finis mireriafttmcaMnm ^ (i res carentcs ieaiii
^"fac/enda tcrcpudiant, refuginutfationisexpeitcf} oempe macnlari mcm-
SjniUBo. ttncaqnsabforptOtfensabiatocorporetaminfiindo-; quiOrCaaff*
^ lp(elbsdesconipisiooeabiais»6cvitamemenda$:2 hswillcickfttflu
' Sedgfaviisimiimeilimpcriamcofiihctttdiais.chmeztiti(Ieroo«aj;
• peccaodioccafioveffudit omnem merootiam optiniarnm cogita^
- tjottooiyiogfavjotaicicelcmimmcsfit. Ocioitcffiictcotiboblau^
cil*^
Hoaiiaeai
reeleratntn
avcriantiir
Oaqwr,
qaibttt (e
Berferat \
ft fer»,
quibui (e
in prardam
qbjecersb
d by Q
* Lifi. Ili Parao. IIL ■ 3«7* 1
cft remcl aiq,iterum>facicshorrcn(ia>& voxaccid(tadaurcs:quan-
tum tc fuppliciorum commcritum putas cancis fcclctibus ? jam tan* •
dcm tibi gladium per vi(cera exige» dc. infielici dexteri occumbo. . . i
tia vi(ifl»auditir4} ad nosaccurrit, ita perttfrbatas 6c pavens. vt noa*
color, noii vultiii ercoiiilarefj hcc ^iiriaa abijft » q%Am alteram inftl*; ^ '
tuefetrationem vitcpriovedete^. ' . '
Placet Uffl prbdigio^& ad popnitentiam iervjfto homini « ad- y|}{,*
;ungcrcaHuni,quipIcnusvndi4jcriminiba5y nnii^ vnquam vfus'
fuerat cxhomologefii>*cam poftca, vbijam mortipropinquus,cam
fiQcerorupcrpcccatisdoIore,admifitinanimum,fimuliprcih cae« .. >
lum admifluscft. Hiftoriashuicfidcm S. Brigita facio, intcr cujus .s
rcvchitioncscontincturtotidcm vcrbis. ^ttuiam magnus Bominus
fecundkm mttndum, quidiunon fuerat confeffusygravitcr infirmabatur.Cui
compaticns fhonfi(S.^ngai) orabat proeo» Chriftusvero apparens tunc inr^eUt,
fionfi, loqucbatnr ei dicens. Dic confefihri tuo, vt tfium infirmum vifitet , ^"'i"* ^
sudiendo confifftonem ejus. Cui venienti refiondit infirmus, non feindigere ^**^*^*
tbnfeffione, iefidns fe fipiffime confejfum, Iterum vero fiquenti die,juhetitf
kchrifie tonfijfor rtdire» fuiveiieilt dd infirnmm,fm/Ie ficut priits, retfm
fitrefionfim, T^iieeatemduyiierumvememtMft^Miiifirmmiit^ Sex:«ena-
reveUtiene Cbrifliifioufifaaa,fit dixifeii ChrifiusfiUm Dmj vtvi^din^ iamoSifs
boliD9miitm,4ieitMiTifhlAitiiite^^ '
Hgtmiiiud, dedefeetittHt compungaru-^fecundm fedet im otM,9ieyide^^
Vtiliore animMtmiii tertius fidet tnore iuo, ne/dquar^ea,qu£fimt ddho-/
• ileremDSiiqliMrtmfidet immferiorihm tuu, ideodilexifii omnem impu-
rit atem ; fuintm eli in mMnihm tuU & pedihm^ tdeo homines fpoliare & ini
terpcere non vereharis ; fixtus eli in interioribns tuisj fS' ideoguLt deditm
es & ebrtetati ; fipt imus eU in anima tua,vbi Dsrs fidere deheret, mO'
do ibifedet diabolm, inimicus ejus. ideo poenitere citius, quia adhuc DeVs
propitiabitur t/bi. Tunc i/jfirmus i//e, cum Ucrymis refiondit: quomodo mihi
ferfiadere poteris veninm * qui tot puhlicis fcelerthtafim irretitm? refion*
dit confiffor : juro tibi,<^uiaexpertus fim,quodetiamfi majorafecifies , fcr
tomritioiiemfiivMberu. Tunc tl/eiterumcum lacrymis dixtt : ego dejpe-
rehem defiam^ animMmea^ quiMhmmM^ium feeidiMholo, qui inihimuito^
$ies leeutm M; ide ' ^ - t .
tmmpiMm recordor mehahuiJfeJ'. 7^smtiM9die,ftMier eomfiffm eS^ & M^aoEii*
fiipemidieetiam poU confeffionem communicavit. foIihMtmtemfixte cliariftiam ;
iktmrtmit eBide ft^cHr^m ajf^am , fie itMihtm^ iUeem,^ ^ ^{^^ ^
Bbb kmm
Digitized by Google
. a^S. P&OMONTO&ir MALi&.S)P£I.
Bsflhgab-
Dsipa- ^^•y^'''''*^^^'*** ferkulMm oJUftdi tihi prulfi it. f jm
cia,Ttrol|; fiff^ disholm, cui htm^if^um fecerat^ & hot futt pt optcr tQmtrhhntm^
ia|e nor. (^u^n habuit.i &pm vcntt nd purgationemx CT itujm ItherMiintit figmtm
^Hskmi' i0 fMiritk, mtm b^hih^t if* fne. Jcd fotts ^utre^ fture meruerit,
mento, at contritionem hofno, qui stmtu fitUfikm sftvtbnm en^ MeJ^ndeB tihst
lilyatta. jfat fecit dileSJio med. - ' ' ' ' ' '
Ncquc vcrbhic tantum vnus, jam intcr vitia fua, fcclcraqi
confcncfccns vctulus, quando ad mortis jufla hinc migrandunv
crat, fingulari Numinisbcncficio,grariaquc donatus cft, utpcrfc-
fliirjmi dolorisfcnfu, prartcrirx vitx piaciila. magnis c6 ufquc ac-
iesvM!r~ ccfljonibus cumulata, poflct cxpiarc funt plurcs impi|, quos di-
«itlimpiw vifM boiiiras, nihil dc fc mcricos, dib ultimum tamcn vit.sr fuai
DtuiA. noiDcncain>bcoignoa(pexit ocalo» ladio gratiofoafflavit, a6 9L
«tvrtebe. vidcrcnt anims vulncra» & mcdiclnam adhiberent» fijcifisunnm'*
"/sno^i- c£^oiifto> ittvenemBrabaAtinum>illoftre tumixnprobicacisj tni»-
• . divini &vorisexemplar> Uic lubric4ftatim SQnce,dr6cderecoe«
. pit ^ rcgi» boneflatis vfar: ncc j a m i rc, fcd magnit fMUnbus curicc6
s^mmiT» ^jdflaptia* volupca»libcrra5qu^>bland*vicioium cowcillatrjccs^
#,.<^u6. molicm ccrcum^oe adoicfccntcm, traxcrunt ad impctus animt
jiiiWMiSr ^"^^ liccbancomntat qux fcmcl libcbant. prsfcr-tim in alcisipON-
•TTC^*^« culis, VcncFC frcqucns crat; & vclur h;Bc non fatis cflfcntpudcn-
dn dcdccora, etiam tiirpiflimis furiis fc facdavit, imo £^ parcntca^
fuos, Sc tamiiiara univeifami ut mctu haud vano timcic incipe<^
icnt in (anguinc fuo, vifuros fc aIiquando^U£um BJ:Q|>rumM. aucx
cxrota, autcx patiDuIoiuipffnium.
Ea rcs, quiafolicitos habuit tum {taccntcs, tnm con(angui«
, „ ncosi ludici&xribunali juvcncm rcum ffftunti&auoniam jamfabr^
. siciofu*, pius patraQc t morte lueiida acinom* rogant» ut uintem. olam 4Ub\
Fopt«r p^a^i ne olim^cum art-eniai^ilisB liisi^iominiar (tublico ia|i>««
?ieait«?' W^^» cycmplo^uc plcfti debeat. Exosatus ludex ad prciccs ttnt
iuHice.eeii «quasr uVvidcbantui»Iigatttmadolclccntemin (acetimiubetmJ»i
hoc n.axi- inter aquas fuffocandumi eompellat tamen.- eum priiis fuavi?
inc tJtiilo , f . . f j»M 1 • • •
ne probru tct» fibwMgnofccret» uAuto quod juraxxigunt, qaodvtcronci
<ifcfaiiMli|i ^arens» quod amici pro-.gratia cfflagitant. Nihil tiim iCOndci^v
nattts aliudjudict rcfpondit, qu^m illud obftiaats incntis ve^*
. hurn;nunquani fc ipfi,nunquam fanguini fuo, hujus faAi condo-
cxcipit'* naturum vcjuam; cfto vcl apud infcrorum astcrnas flammas, hoc
ipiraMiiii- fuum propofltuni , ncccflc cflct lucrc^. Ita inclufus facco, ivit
««-» : ,d^^q^u»».at^c_uty*delj»wfadi6W ignes. Sed
quantum
Digitized by Google
quantum crravcnt , panlb pbft inrcTIexit ; ci fcilicet nodlc , inlnJ/cg'
quiinromnis, arquc fccum adnairabundus , rcvolvit protervi
juvenis obitum_.. tum cnim ad Ie<fluli fai latus, prasfentcm ha-
"buit, qucm jam intcr avcrnalcs focos crcdidcrat ardcrc. Itaquc !
utjiidcx, refumpto a pavorc animo,'propc fibi alTiftcntcm, 5t
norum a fpccic fcilcitatus cft homincm, qua cnm in alrcro or-
be fcxrturta» (tatufqac conditio comprehcndifTco, fic intcrroga-
tus refpondiu* Eqaidem gravia» fupra quim crcdi poteft wt
Hici, patior tormenta > admenlis lcjeleribns melspoenas» fed nti* ' '
tlgat doloris acerbitaiem 'beatlta4ihis"certinido. j^am fi ner
Ibti, in beatoram iyllabam ftTatus fum»nanqnam ampliiks hoc ^^l^^^^
albo expangendas*. hiftoriam ita accipe. laminTerAcciaogtt- adBAn!!'
ftias, COtpas mcum profundo cocpcrat mergi , & animatarta- nsdk
to : c&m ccce tibi! adhuc ladantibus intcr aqaas vitl ac mor-
te» irradiare me coepic^bontrsD e v s, &:adco gratixfucl^inin^ t* r
Colluftrarc mcntem , ut cam gravifllma fubirct pocnitudo cri-
minum. nihil magis tum difplicuit, doluitq, qu5m Deum,^ fc * '* *''
bffenfum fuiffc; vna IxCi Numinis rccordatio,gravior illicrat, mil-
lcintcrfludus, igncs, ferrum,cruccm,mortibusr*. Et6! inquic- te"&"o"^
bam, intcr vcrilfima cordis mei fufpiria_, , 6 fervator hominum melioreiA'
T>Ev s! accipc finu pictati» tux, hanc naufragamanimam , at- «UiB>«»«^*
gue in fecurum falutis porrumftatue; qu«fihis vltcrius in_tcr- '10^«^,"'
Hf', hofpirid corpulculi fiit deberet vti, ncquaquam te ad no- antequam
Vas inlurias* laceOcret. Et quoniam amorc toi, omnibas* jam '^F^*''
mortalibasoffennLscondonoi tn» 6amorasteme> etiam mcai*. ;
dementi tpongii dcle. Inter e|ttfmodi'vota.&pios'animi (en- ./ -
i(as,aqaaiacco illapfa & gulc, multa adhuc moUentem interce«
pit, animamciue de corpore exdufit: fcd(qu« Dei bonitas eftjl
hon itcm coelo. Hxc vbi juvenis dicendo abfolvit , ludiccRi
ad vcrba_> fua ftupcnrcm rcliquit , & difparuit. Atillecali^
^sfupcrfufus lacrymir*; Valc inquitdcfpcratio, &fiquidcmDBl
mifcricordia tam profligato pcpcrcit, crcdo ctiam mihi propitia
crit. Atquc ut ccrtius olim clcmcntiam Numinisfcntirct,ma-
tavitmundum cum Rcligionc » tribunaiis potcftatcm cum Car-
thunxfolitudine*. ^ .
Et hic ipfc multis, vclut Mincrvae clypcus cfl: improbrf' , 'XL
fa^us contra pufilUnimltatcm , & panicas formidincsj fcilicct
eoniiiiExemt>lahominum , qulfi^ Dsvs aut mirabilibus vifis de-
Hiqac emcjadavit/ ut MilfiiliUj iat intcc fcras adfccuturam fru-^ •
Bbb a ' gcoi
Digitizedby Google
^ f&OMO^NT(HlII MaLJB SpEI.
Qsiilai* gem (en^avit, yt ladam; antadn^rteiii vidnaai tcAh taodem 4f*
rohWaTc ^PP^^^^»^^ Cwp captilarem4t (eiEagenarittro, apud S. B rigirami adt
Srcere^u- exer];inDplai|^'vit«(bc,jcDQmci]itoreda3titadmcliofcm mentciii^
fiihoimi. .vtBrabantinainadolcicentem. lEt qutsnoljtin<iqjuntretiamme*
Ave^ dia intcr ifcclcra, in vrramfif (ecariflim^ aurcm cIonnitc,firmi(]lme«
fpei Lre, quc dc falure fua coofidcrei qaando pro;c€li(nmos quofq div ina^
aSoiidml bonitaa»in ipfoadorcamcaru, tambenignpcxccpirbrachio.fuaqi
Bcpi tatis dignatos,gratia roboravirad ultimas dc tarrarcis hoAibus vidorias
•KtBipla? ac triumphos?Ifta nimirum funtgrandia illa fuIcra,quibusprotcrui
nituntur in fua prxcipitia. Et qucmadmodiini Samfon , duabus*
innixuscolumnis, cas fccum traxirad cafum.cum molc vnivcrfi ar«
dificij, & aliquot millc cnpirum inreriru: iic non pauci inrcrmor-
talcsfcclcrati, dum fc fulciunr in pcrrinacia malitix, cxcmplisco-
riin.1, quidcniqi rciipucruar,6c impiae vux piam claufulam adjccc-
{untafccumaliosinruinamtrahuat.
Xn. ^2Qg rxempla ejnfmodi» mometttum a I i q uod 1ia|>efeno»
Nec tain£ quotf diana elTe» ac frcqucntia deberent : nunc ront inter tata con*
muitufui- tingcntia»&quc(empefcontrari;selidipoirant. Jtaq; cgoMntio»
Snt^nter* ppponoiUttm lo (acrocoenobloReligio(um, dequovcnerabilif*
rfneSnn- BcdacQiiimcmoratrcqucntembiftoriam. H»vr,2'\t» ipfi fraercMLf^
^flliM n i*'*'' ^^^^^ ^^'^ nojpmi^ cujm etUm nomen (Ji hoc sliqntd frodtffit ) di»
Ss Sa» 'm' f<'''jp^^> poj/tum mtmmtfierioMcbUiyJed ipfum iffnkititer viventem,
•ontrariit Hic percujpu Unguorz^y At^ ad extrema perduiiue, vocAvit fratresf
•pponi. ^ multummArens^AC dimnAto fimdis , cctpit narrArd^uiA viderat snfr^
MtJUmhu rot apertosy Sathanmi immerfum in profundum tartart ; Caipham qno-
i^if^JP"*". ^ cum ceter-S , qut occtderunt Domifjum, juxfa eum fiammis vltricibm
* contraditum ; /n qucrum victniain^uitjjcu! mtftromihi , locurn ajptcio
gterna perditionts ejfe praparAturn» Audientcs hac frAtreSt carperunt di"
(igenter hortari , vt vei tunc Adhucpojttm cttrporc^ , parnitcntiAm
'tfejret, Re^ondebat iHe dejperem: M$m eB mibi modo tempm vitem^
ffmgettdit ekm^ ipfc^ viderim judieimm ntetim ejfe^ completmtL^» ttt-
lidJieetit Jme^ vietico ^jjt^ & torpm ejMfm.vhimiieS moKaferj lo-
JLXU. eibitifMff^iLM»
^ifinaer I^iQ^^romnino eyenhu fdcj>f In^part obicQa Inferotnn
rcao'U i^ecicjii apud Matiam (apra.., & modb allegaioro Religiodimi
poe:ihain% naia.yndcj a^tej;« ac^ft^ malo Cuo^ac peccaris remcdium , hic
mnaiia vcncniiijt^ & mortcnihaufit, iapfnsin dcfpctationis barathrum^.
tifioneae. Kcqtte.^x ver|tateidixit> fcd cx ^^codoemonis pcrfuafionc,«, .<ib}
i*^" ". tcflnpua dfcficecc^ jul mntandan vit« jpriQii^'. latiQO^mr apcrt^r*
umc
Oigitized by Coogle
fimc cnim Spiritus fanctua, paflim in fcriptura protcftatur, De VU: • ^
prmpcrobvias ci vlnas, patulumquc cxpandcrc finum, qui frugi cH»»
fc vult, &rcaUimp^Ctatcrccipcrc. Qucm ia fincm prapclare D. /«^yJJJ*
Lco Papaficcommcntatur. Mifiricordu Det nec menftrai fojjumus mL ThcQd*»
fonere,ifee.tmf9r4dfJinirei adqntmmUUt fatitMrvemirtmmrdttMyer' ^J-^'
^to^dktaifSfmfDjtiferProfhetwmx ernm mner/ke mgtmurUf tune ftf^'^
jihmerttM Time crgo»quirquisrcnpifce«ti«tii«j»rotDittisoilcQ« *
l^»&ptcviastartariiiiiagtiicsi nainpcsterqoam»qa6diilsoono«. '
ijwibus obverlenm» ceictusnon eSf etiamfi obvencrio|»tib^
l^ias io medicinam.
$edaliusc(l> qui multorum folatur improbitatem, ncmpe- XIV.
Indasr prim6.iaaquis>dein ipfas quafiinter fauccs nocentifla|na- j^^^. .
rumferanim fcrvatus ; agcntc hoc potiflflmum Dei bonirate» nt> a<|ds0tfi^
ffagitijsadliucfuisonuftus, mifcr homuncio fi occurobcrct, cter- roerepto,
num pcrirct. Bonum fadum I & quod acccndat gratum aoimum fibro mari
addcprajdicandamNuminismifcricordiam. Qm ramcn cam, ad fubmerfiw,
omncs pcriculorumcafus volucrit cxtcndcrc, quafi fingulos cx
quoimpios.conftirutosin vitxdifcrimincDE vs pcrmiflurus non nibus con^
Ctintcrirc; oppidb crrabit. Etopponofcrvatorupralndo, intcii. fumpti.
aquas&fcras, primum ^.gyptiRcgcm Pharaoacm, qui vtiquc cx- ^^x^
trem^impius/^ quiaQbftinatns^miftrrimecnm fitis intcr flu^lus' * -
pcrij t ; e X profiindo maris mbti» in ipfum ftygis fundam prolapfiis;
Tum deindeadfero Leones illos» qoibus c&m projcdli eflent attifi* t^Mi^u.
ces ftrophamiii» fiitores malanim firandam In capn t innoxlj Danie*
lis»momento cosdcartuirant. Qnod genus ferocitatls* iiKploir'
ollm qooquc iu Circis Roroanorum dcmonftHUrant beftiiC»^aado>
^caveisruisiadvcrnis ChriftiMartyrcsmittebantorcoj^^cltatc. tam'
enimfurorcinnoccntcs bcftiarios converfb, eofciem foedum iru.
modumlaccriruntj cuminterim gloriofis Chrifti athlctis, obfc-
quia humaniutisofFcrrcnr, proftratxantc pedes,& vclutoblitac fc-
ritjtis fuxj vt manifcftum fit, quod vnum Deas Indo fcclcfto con- ' *
ccfii t bcneiic\um«^nQn omnibuscoatinuo 4agitioO$pj:«ftace iutci^
pcricula.
lam qualc illud fulctum fit, qu^mdebileac nutabundumj, XV.
qnod fupponuntaliquiimpictati fiiac , nimiruniScnecioncm apud ^^^l^^
p. Brigirtam rexagenariom«Aemocft quijion videac^ Expcdi vu antemo!!^:
Cuie jpfumi>onas Deasmaljiplicilviacaio^qflOcaiMKiviiitenebatiir a^iniittcnth
i^docmone^anmsadcjbtrc^ipt^xfcelenio^.yilc^MMpitem. Scd gea^Tvi^
y eBfiadmpduffl yctcri pt<i^vt|faio» n<>n iiceto^itfyaCoriinthawLa timijf^
, . " ' Bbb j* 'adire;
Dlgitized by Google
992 PROiMOKTORHM^USrPfX.
V- adirc; ita ncquc omnibus, pcr flagitia fua conftriftis apu<J orcurai
JjJ**'* niortalibus, par Jibcrationiscvcnit fortuna. Atqac vt cxcmplijr^
-cxcmplaopponamj produco cx rcvclationrbns S. Brigitac homi-
iicmalium, &iprum non tam alicnis ncxibus, qu^m ibis culpis in-
tcr nianus Sathan^ illaqucatum. Hic jam morti conccfTurus, cuoi
nt rA»i4i» moQcretar Chriftjani oflSciji ac nrlotads poenitentia;,prodromi an« ^
sMrigiM te^fe ftd ofelnin pfcmittendis in hccvcrba |>ror^pit { Dis^Mm Hfttef -
indcJu^fi. tfnowtedofd^km fatnfere ? ^jgm tindedhetti
tmg^ filtitmpEt ,ifsi iioBe fmeSmrememi&^e^tififitttetttnh^ Vbr
itenimob(ervo*jni(cllumhominem Intcr dtfliafltatestetirjlbendtf
^'volantitem \ animunM{ue ab afTuetls vitijs, & maximc intcr vl.ti«
.ilioaiC0fi)ae^ravj(Timos malidosmpnis afTuItus, fals6 pcrruarum^
non pofTc poenitentiam fc agei;e; yk(oicM> omififle* ^^uoufl vnanu
•tunc pracftarc potuit, dcbuitquc.
X^yi* Dcniquc Brabantinusiihvems, non vidcoqnanfum pofTItfVa-
bilire pcrvcrfosmortalcsjin pcrfcvcrantia fcclcTi*. Nam,qucrEL«
jMvenif!r* iF*f^' (cjcadis intcrnoxasadolcfccnriae fuarannis ) poftrcmo anto
fcipienti mortcm momcnto , admifit falirtarcm fibi i D e o injctflnm ra-
DcoTi/tu ' millcalij parcsconditionc, vitiifquc homincs cxcutiunL/.
ancpe^re^ Idcm Dobisomnibus fallucct.cx alto , ncquc tamcn cumomncs*
«Hmiliili. aequalkcr-rccipimus j quidam val vas .dbtruductt , aljj oculos clau-
dunt, atque cx dieiibi nod;enj&ciantt Immerfi in longum fpon*
iUMilfidb- te (bpofcm. Ita D b v s > jquando flagitiofos graitiss foc firlgoro
,€olioftrat > aat afliqui velttt neceflitato impellio ad meliora^
^a^b vno admittitar» ^xdodicut ab akbro, :fcniper<iao aliqui in^
vetcmio hicrenLj . Imaginem hajus pr opono gcfrrinos Rcgc^
KabuchddonolbrflLPhafaoQem^ de.qoHmsitaioqaltur S. Att-
gaftinus. '
XVir. • Nabitchod9lieJor,n6iiiie foft innnmerds tmpiettttes jla^effatris foeni^
^ji'^' iltii > & Regnum quod ferdiderai rurfus accepit ? Pharao eutem ipfis
deft.^*' fegeRis durior ejl eJfeSlui y & perijt ? Hic mihi rationem red-
irsf, r. xf. 4et , qui d/Dinum conJHium , ntmtitm atto, ftpientii^ut^ cordt^ dijudi*
^^^iio\\^ , cur medicamcntum^ vnitss medtct manu conftRum-i , alij ad in^
mioe ad- teritum , alij valuerit ad falutem j niji quio-» Chrijlt bonHs odor , aiijs
mmantur eji odor vite invttam , alijs ejl odor mortis inmortemf ^nantitntM
MiDa ^ netur^m , embo Itemines erjtnt $ ^uttittlim eddii^imtem , emh Jte"
fyim^ gte; ftimkmedeenfm , emko eiftifHm Pst fofMfmn fojfidebanj ;
«cudan*^* f^^^*^^ fmttmt flageMnelemeinermbneititU "^dergofi.
»tiemkh imemmfmi$4^^^fiti mfi ^^nmDtti wtitmim Jmtettd^
Digitized by Google
LiB. IIL Parag.UL n $n
ftgreetrJAttone proprU iniqtntatu ingfmuiti 4{urbktl^C9J§$f4fI>^fJ9^ PhanoM
jEariCQrdi/IirnArnventatefK puzn*T>tt arbttno^ & Nabu-
Enimvcro oiccs, tamdivcrlx, ac dircrcpantis voluntatisin forr.
Vtroquc , caufam fuiflc ipfum D f. v m . qui cum habcat corda ftc- XVUL
guni ludcxtcrafua, plus vnidc vbertatcgratiarum ruarumalFiidlu,- *
quaai altcri. Itaquidcmcft* Scd ramcn nulla intci^cait inju^
sia, Augu(ti^o ccllc» cuiusi^efai|iverb»iilcgo. , .Oiw ioquiU'^ ExjuAici»
kJDE o trsdtfrdejfderi/s fiit, MMi Mmrgfi hgimm» Mt iv/i- ^2!»^^
mmcTitiM
Sii mi^-m. fecesiitfii"^ bm^fismeruijfe froftemuw^ fiU teMs e^ r^meHtM
imm fr(mm^ ftMseJ^rwm » vi ^J^i fmiuim deimmmi rff^ni fimf ^ 1: ^
fiffiwiiap.^verier^. imremum, Mque itd nee de jmUm' 1>m i ifm-
fimmrtf.^ ^ dejerip^lfieariiit defiri : & miferieordidt ejm grntim quandoii.
^my<iua Lc^crat .m^^m^ Hoc dcmunij cft, iJJJjJ^^.
quod/upra dixi, eifi^ &i o connicrum.iceleiiis IiominiiMiiy io.vi* hnui»
rioncmpertidixruar,ncgarcauxiliavbcTiora-,(cucfB€acem ilianL»
^ratiam, tam comniodis alligatam circumftantijs , quibus ccrr6
nicnshumaiiamovcrcturadacccptanda falutis nw:dia : rclinqucro
iaterim, fu^eicntia cjufdcm faiutis piocurandac auAiIia ; qus ta*
,sncn, quiauihjl promovcbunc apud impittj2v,vicio ruo» Gcniccui;.^
quad a Deo obdurafi intnalo, aut dcfcri.
Ncq; ycrbisic.qi|ti(quamiiominum> potcil jure Numini qua?» "y^jx
.fiionemmovcre, quaadoTaum pcrirc iinit in flagitiis, non alte- Nein'0(|ac«
nt&n^rdiam iiiMii€uin juftitia; £c qaeinadihiodvoirei* qoi vol^ «ut Veb«*f
tatc ruigcavitctioiprobuBedf» Aon del>etar lcge ;u^tiai4iiiipiio^ Deo,<(Ma.
(divinsboiii^atisfavotf gntiactoe avftloz^ r- adcoqipc fiintcrip, ^oyarmSt,
culpirincefltoi fic nihilomiuns-poteft gtatif'» 6l cx iola^ £i£bpj^
^rericotdi^^ita^ia^lcclcftum O K V s affici, vucidcmcoB- ««^auii
/crro vclit/gratiamiioiL. dcbirant*» cttjife* pra:videtj appcndi- •^**'**^;
ccm forcj, coxiycrfSoacm & faluccm ; juzea^ illud ; mifirehr eui i|b
'volaero t& clemenserojin quemmihi pUcuerit i fdlicet cx mifcricor- ''•
diifimamircricordia. Nifi vclimusporcntiam D t i, infra hiima- ;
naradcprimerc. SeinuisapudPharaoncm itgypti Monarchamr, y(omo\m
ofFcndiflc oiimgravitcr pinccrnam &piftorcm. Vtrumquc igi- nomerite»
tiirin carccrtm & vincula mifio » vtriufquc poflca adhuc capti-
j c • ■ 1- . , ^ , . ^ gratiam ae
VI, rccordatus-fuic inccr cpulas j vcriquc-» vita; potcrat gratiam^ miferieor-
iiccLC^ , jufticii nihircoacradiccntOt ululc|im« appiaudcnte
.mifiiricordii'; umcn^ piAoicnu -ciyiile damnavitr,* atqup h^ocui
cxnce.c(c wcoiviff objcciu i PiAiomm officto^ i^tuiu i fiMttt r t
. itc. *
Digitized by Google
J94 PROMONTORIlMALiE SpEL , .
- " itcrumciuc ad Rcgitcmcnfxminiftcrium rcccpio. Itaquc KoltiA
poflltin immcritosdirpcnfarcgrariani fuam, & non poflTit Devs
XX. Apagc Iiincquifquiscogitasdcfccndcrcin profundum divini
confilij, & intcrrogarc ; cur vni plus, quim altcri bcncvoJcntix, flb
Dei judi- pijaffcduscontingiti Numinc^ curnoncrgaomncs arqualitcr
c«rcvo-" cfFundic Dcus? curvni vcIutnovcrcacfl:cjusgratia, aItcri vcluc>
carcad matcr ? curlibcralita» Dci parcc, &quafi contrada manu quibuf-
^anicaH ^^"^ fcinfinuat; alijscum abundantia, & vclutcx plcnocornuco-
ginis vcr- pi^c ? hlc tc jubco quicfccrc, & cum Pythagora longum filcntiurai
buax, colcrc: ncquc arcana Numinis judicia, omniain mcnfura, numc»
. ^ r ro&pondcrcdifpofita, rcvocarcvcIIcadvnumO/r,&,brcvchuma^
■ '^. nar caliginis vcrbum. Nimis hic mortafcs ca*ci fumus, quand6
. ctiamadhuncfoIcm^ocuIatiflTimi (anilifcfaiTi funt vcfpcrtilionc»
■t:aa &no£luas.
XXI. Pauli Apoftoli hacc cft cxclamatio. OaltituJoJil^iturumy fdpi-
pentt£& /cientidt Dej ! qnkm tncomprehenftbiliM funt judicis ejt(6,C irt'
MRtm. 1 1 . 'vejiigabiles 'via ejus ? quis enrm cognol^it fenptm Domintf *ut quis conju
^^* linrtusejtts fuit? Eralibiidcm Divus, fic curiofum homincm_» ad
cxpifcandosNuminisfcnfus, inmatcria propofira compcliar. O
Mn$m, 9, homoy /u quts r/, qui refpondeas Deo? nunquid dtcit figmentum ei , qui fe
* °' Jinxtt , qutd me fecijit fic ? nn non hdbet potefatem Jgttlus luti , ex eadem
.Conformi- malfa,facere quidem aliud vas in honorem y aliud vero in contumeltayn^ f
fcri^*"' David quoquc cytharcdus, cum ad fidcs aliquando fijas rcvocafl^ct*,
quatmaximc in Dcoadmiranda funt: mcmihitjudiciorum cjus^,
'* & quafi in profundam mcrfus voragincm, obftupcfccnti fimilisr*,
^. 3J'7» confcfCns : Judtctatuaabyjpesmulta. fane abyflus multa; quam^
.. .tliiiifu ncclyncci, nccaquilini, ncc humani, ncc Angclici, foli pcnctrant
divinioculi. Quinctiamapcrtcdcfcipfofatctur Dcus: nonenim
8- fl" y • fogttattones mejt, cogitationes vejtrs : ne^ vta vejtra vtJt mea ; quta Jtcut
exaltantur cueli k tcrrsjfc exaltatx funt vtA mea, k vijs vejiris , & cogiti-
XXII, ffoftcs meXi k cogitationibu^ vefris.
pem?uat Ncmo igitut i D E o tationcm fafli fui cxpofcat , quarcaliqnf-
aliquoiim* bus tantum gratiam fuflicicntcm,aIijsctiamabundantcmconfcrat?
aiYaltara* qu^rc nonnullos impionim vclutpcrcapillosadcwlum trahat,ali-
aliquos fer# os pctmittat labi ad tartara ? Rationum omnium inftar cft.landliflfi-
vet,potifli- macjusvoluntas, quaificntquibufdamfingularis clemcntix argu-
^,fanJ!Sri< mcntadifpcnfat,itanullifacitinjuriam. Suprcmi in ca,'Iopatris-
ma cjiis & familias hodicquc protcftatio cft, ad impium culpa fua pcrcuntcm:
voiiStafc ^^iff f'^^'<* f*^^ injnrittm, toSe quod tuum eji , & vtulf. volo autem
hutc
Digitized by Google
LlB. III. PaRAC. III. 395-
huie mviffiim 4Un^fient]&t$hi(imh^hi^^no^i dare , quS^m tibi , dc MMtLt^
thc faurogratiard in mcaram) mnlicet mihi, 'gugd woU^^cere ? m *««i'C^«4*
eulisstumtieffnMmeJlt quid ego it?»«*/i«»?Itaomnino,^Qnnscft De v s,
& fcmper fuftus; atqije olim cum Aabimus ad cjus tribunalv qux-
cunq; nos randcmjudicisafflavcriticntcatia, iatcbimuromncs,J«- i^ni jf.
fius es Domme^O' reBHm Judicium tuum^ Adjungit vcrb Oiriftus ad
•citatumcx"EvangciioJocum, laconicumquidcm, brcvcqi didum,
fcd quod fc ad xtcrnitatcm finiul cxtcndat: multi vocAtiyfaucieleHi, iCiMl.itt
qu9 Yocum quaternionc, vclut totidem ftimulis,acucrc vult mor* ,
talium induftriam^vt intcr paucos£Uvacicontcndant, ne dcbeanp
•cantmultis|>eiiic.
Bc «QuidemB. XgidiasS.Tcanciibo » t|u3km celigione ibciuff*! XXm.'
tam aaHc^iftiamlIljitii>*dicece folebat ; fi divini revelatione acci* vMkwM»;
peret* vnum dunta^ft iextoto iioc mottaliii numero > olim deicen- ^^'1*1
lUtumad infcroSiadyrum fc nlhilominustotis viribus, omniq; co- ^||.
nattt,neipfc h^c qaondam iicxctinfclixOrco vi^ima^Qnpd fortaf- ^ ^ .^.^
iis vcrbum, 4 timido nimls animovidcbitarnobisprofe&umcf- aicebat.fi"
ft. quiscnim nolitmctum poncrc, & fiqnidcm vni tantibm pcrcun- vnusfoiAw
dumcft,fortifrimcconfidcrc, nonfibihic, fedcuivisalterifortu- "o^^Uiai
nam imqnam forc. Vr fioraculumnobis diccTct, toto vitasnoftraj nu nero
dccurfu, cx omni liominam mulritudine, non nifi unum fulniinis ^'j"^'"*}"*
afflatu inicrirurum; facilc quifquc malifufpicioncm ifcrcmovc- boraturupi^
rctinalioi. littamcn B.-^gidius,virD£oplciius,negabatfcotio-
fum fucdrum;fcdquantispo(rcc viribus laboraturnm, vt damna- \
' tionis perieiil«m»^nod vni Ibliim 1mmin«ret,<ecata$<ex!ifct;;^ ki-.m^
Vtinam hicomnesi^idijeiremusivigilesiaaoframciiu^nMb» XXIV.
lettes io (aiatenii iquaado ex Chrifti i^elUmonio . miUi fimt vtestif Qiiantb
fsHcieieifi, quando etiam cx SS: P^thtm tconfbniU plores Bicino- bmmdmri; -
loibcunLs» paefertim pccnitcntiam fuamj difFccentiumJ, cumin- poftqaam
juria velutcontemptiNuminis,mifeccim^pereuaCj. Vtproprcrca ^^^^j^'
nihiladmodum fblidc, impiam maltbrQm temeiitatcm fulciro fMciMti.
poffint, Excmpia pauculorum, quifingulari divinx mifcricordiae
bcneficio,tandcm redudli funt ad frugcm , bcatamcjuc Vira: fu« ^Jif^'^^
coronidcm. Ego in rc ram lubrica,&ingenris plena periculi, fua- pcccatacJ-
deo caurclamj aioquc cum, omnc propcmoduin tulifle punftura, loAcfctuit»
'■ quiinterfcclcrumfuorumturpitudincs.non difFcrtemcn- ' JiJJU?
*» " ^ dationcmadulrimum vitxpun£lum,fcd cam • «wsfifa
Xi o': j..'' < » : attfpicatur tcmpoti.' '* ^••'-^ '>V'i^* • -i--^ -
Ccc PAIlA>
Digitized by Google
•V •
' 1'
PARA.GRAPHVS IV-
Quartum Impiorum Fulcrum^
£x.E.MPLA. iLLORVM,
Quos propter opera quasrdam bona^
ctiaminftatuinimiciti^ fack, beni^-
gnirsimi NunM^nis iniieFLc^
OrcGcrementcreripuit,&c i
Goeloinferuit^ r
Qu^ti fint roboius?;
^J^^J Cmo fac.taminfortiinatm.di'honK)tq,^
^ ii aml.aoaimc oamia. ladiuaavniverlc fislicitatis ia^
*^Mhoc otbe, vix vllfcontingit mortaUuiiu. ut-mnlta^..
' P pcrdidcric, feii^pipr t^en. rcOabit aliquiiii Vis icire;
lf^4iiitdtdu:^deoi qnid fit? Gabriel fornus Cremonenfia -
^e.dfl^i^V* ^ !dp^»<aatiqpuosyfid>ttlan^^
^Uuiw . i , !
04i. 'r*rmy. jmMiMm , id^fine opertumfidulo:
2|^*f^r ' CHprtait amico deinde. eommefiddverMf^
\ isgefliensy quid intus ejpt vifirc^ y
Cum o^frculum 4mQViJ[et; in calam tllico
CunCiA evolirunt: S.PES modo.hsjii in lahrtK , , • j
Hinc in.honorum foU.de fiSlu omnium t .
i^ioriAiibuj SP£.i> idmA Bun^ltMndefifit* ' . '
Ita^ueiivc homiQcoifiuxlcfliniit^aintai. &: fobafii cQiperbvi* .
p»A omnc go*^' fivcdcfcriiit alienus. aiagnatnm fivpr , gratiaquc iUuftrium^.^
Mt^: 'per(b|)amm» vel (quodnoftsofiidnm^fticculo; fbcruna Jufit^n*
^T^^^ ,tcmpeiantefc£imj[»cua»aUnpub1ica«^ fa-
Slnm!ar'ctttt^cessfemper futuri boni.
pereft fpM £| aemo efl^q|i|inon ^ftet jpftraiibili ftceniofcm pboebum, poft
li
II
1 I
4 . * . • A
I
LiB.Ul Parag. IV. ♦ • 31>7
tcmpf ftatem miflflctam,po]&triftcf belloram'fttrias^^ ' .
XU rcditum.
Scdnulli propc morraTium fpcranrar9cntiu5,qn^m gravirciL.
Tccliffti; quandoillis proprii culpa,& Numinis fandificansgratia, II*
fingularisamicirixrcdimoniumavolavit, & vbcrior favoris divini fjij^^yj,
bcncvolcnria, Jc jusadeundicocli. Solantur ctiam fc tunc, quafi tjr.prbfli-
* facillimo ncgotiopoflnir ;a£luraniTcfarcirc,- fic ficut pcrdidcrunu
ccrlum,ira ftatim rccupcrarc. Adcum fcriicctmodum,quo mcmi fiaJiiug
niin annaIibusSocictatis,qucndamcodcmdic> & bcatorumalbo ioRifilni^
expuirftnmfui(rc,& rcftitmiim.hic^qao die abllerfitmaculas m'cii« ;
His > Imwcmor concc p ti propofhi » ib^ibinrrQs focdavlt. Nodc au. i^dmnM,
tcm, quieproxima^ihit*Ta)c cft d vilbm objcAam. Angclus tn-
^tcl^ris daoslHiros mana^babebat^in unum rdcrebat nominaiSBter- ^huimiL
nis flammis addiAorum Innumeraim alterococfo dignatorQm»per- rumn^.c^u
pauca: arcj; cx hoc cxpunxirnomcn ipfios^sdc ttanfcrrpfitin iflum.* '^*^*^*
'At is fubito dolorc idus» dcictuirtim fclacrymis &confcirionc»
pcccatum,qnodadminr,po!licctur. cum faccretfidcnbftattm fiii
translatum in priorcsTabuiasctfc confpcxiu.
Atq5 ha?c ipfa cfVcompIuribusimpijs/ingcntismaTcria folatij;
crcdunt cnim firmirfime, tranfituros forandcm cum nominibus
fuisin librum vivcnrifi.cx quo ipfos, diu flagitijs velutimmortuos, Ere^Heo-
"folacxclufir improbijas. Etnc vidcanrurinancmfiduciam alcro,
•Juculenta adfcrunt divinac mifcricordia: argumcnra,crga cos pcrdi- interitu»*
fifljmapvitc homincs,quosopdmas'Dt vs,& admellorem rcduxlt "^J^^J*'/^ "
dnimam, ab aetcmo fervavit imerita; o1> cam caafiim , qabd gn* "^o^tcriii
'Viflimis olim icelcribas, aliquod flibindc opus bonam atperftrint. qosdam o-
t^eqaedefuntillis, qaosiaciendsfldei, dcezempligfatil,hiine* \^'^;^f*.
^nfhadducabtexvarijshiftori}s«teftesldonci. - - peccaci. •
Inrti u m facio ab ea ma)ieni>» qasto Elitenfi oppido; Regni . ^ -
l^cruaniiCum ;am pro mortua conclamata clTcr, crigcns (ubitb cor'-
pufi:ulum,gravitcrarrcptoflagcnocorrrpurt. Admirantibus qui ^<»«wm**
adfpc^VacuIum adcrant,&roganribus, quid ciaftum cflctqnatnor J^'""
propc horrs, ciim cxanimi "fimilisr* jacuiffct.^ prorupir nimirum
in_. largos flcrus; obtcftara omncs, ncpaffionis Dominicae, fin-
gularifTimi bcncficij vnquam oblivifccrcntun.; ncvc Chriftipa-
ticntis dolorcs , fu4 ingratitudinc rcddcrcnt irritos. Filium De i,
qubtcmporc afcnijbusabaiicnata mcns crat , non tam vulncra-
tam filvi t>ccurriire; qo&m vnnm vulnas vifum cflo , i planta pe-
lUs afqaead caprrisTeiticeBLfbcbfdiim dMiUle» aitimnn taa-
Ccc % ti
Digitized by Google
'i9t pRoiroNToRii Maljb Spei..
QhrHhtsm tibcncficij imiticmotcm, acriterincrcpainc; dcniquc propoHtis^
^nerem ^^^* patratis fcclcribus, fcvcrc pronunciafTc donin;i-
yV^^f- tum iri, quod latam ptrditionis viam libcrumc ingrcfla fuiflcc*.
•bfiden Iplamtamcn cffufani. morinlacr^mas>.cxor4fl£ScrvatorcmChri«
veJk ^oi» v^^i tcmpus prorogarctut ad' poeaitcntiai]]) opc ra arq;
u ykn» iatcfcedioae coelelUnai oieariaai»; dtioram pnBrertim. iofiiatiaai,,
^*"**^ Angclis jaaL habita ac fulgorc; iiaiilliaiottt0i.»» quos oliOLsji
proptijs deftitatospancaUlNis» lade (ao auttivetaLfc His taQ-
KIR <!ao cleai paetalis-hortaatibas.9 ae acccpti beaeficij mciaoriaai ob«
litcrarctioblaraifcctcscxoculisabijtj. Eamtamcninrcgri ca«
fuh depo. lli<|smorcs fccminz.abLeodtttcon(crTati,aoaTanamfiii<rc apcrtc
£i'jkiiii- commonftrarant. Itaq; malicrcula>iam quaHdicata tartaropcz*
nabaat;, da; la£lcruo, quodpiocommircrarionisaffc(rtu,c.tponris dabat, a-
itfncito* licnifq. parvulis: & ipfos fcrvavit a mortc. & fca condcmnarionis.
mUfiCc fcntcntia. vt vidcri poiTit, hoccgrcgio pictatisatlu.cum alijs pro—
dcflc voluit, Ijbi maximc profuiflc> mcruiflcq» uciiritacam flagi—
tijs fuis NumcR, mitigarcturad cicnicntiam.
Y Scdplaccbuntfortafljs(iiavocu(ioncatisgcncrc} prxreccnti—
bosantiqiutcxcropratquibafollfeoAtaftpaiiCBlisqaandoqi picta-
tts»acTittatis opcribastimptobos mottales^ft fcIicS fibicoat ctfio-
nem, Accoelum eiiiifie,TellemadfiEto.omalezccptioae maiofem
CoaftantioaniMagaaaitlioGiioiaiiiclbrtaaatiim* qabd siimas o»
maiam jater Roaiaaos Oeiaresicam publica proteAtioois iolen*
nitatcadClirifti fidcra, Rcligioaem4> tranGcrit;occa(jonccIcaKil-
M^mim tisaniaii>pieiapioi»iaibaccr<^cxcrciti. LcprdjnCcAus hiclmpcra-
.^^JJjT* tontam focdomorborcnjcdiu ncquidquaquxflvir,dcficicntcMc-
ecc.xxwr. dicorumartcadmagnitudincm mali. Suafcruntnihilominus Ca«
^r»mim pitolini lovis facrifTculi, fupcrftitiofildolorumcultorcs.Gonftan-
JjJ^* tinobalncum;fcdcrudcIc oppidb.&plus qu^m barbarnm : ncm-
ji.^. pc c par\ ulomminnoxiofanguincparandum. Pcrruakriini ctiam
facilc,.lanirarcm dcfidcranti. lamquc dccrcro dic, rapicbantur
tota paflim Roma, plcni infantiumcunci adlaoicnam, ut ablucn*
dxlcprz.faaB4 balncashabcrctConftiatinas : ranco poccnciorcs *
^naatb ianoccntior laoguis, pilcinaiimRleniltt llaete dcbcbat.».
lagemiite l£ilicet>adtenfiUttm tam^cmentnmimpiumquc, Ro»
mans mattcfc cfkm andiientlaotttnfclihctoram fii^ainiiYclK Cm*
laicmiiinatarc. mox.taiiiea* mcatc in.mclinsmaiatlU Cteftantih
nosmatnim ▼clut lacrimis cQepit-inoacarc. Ccne poblid-caiiii^
jrfimplffTi^iinT vafluw» faiietoncqgiiatifccleiis lcntentiamdap
' . mnaTii^
u kju^^ .d by Google
. L iB. IIL Pa Acv IV* : cm
«rnavit; maluitquc poflhaG folusiprcmorbi pcrfcrrcmolcftiamji Conftatttl»
quam valctudincm rccipcrc rnrccr.im, cum totics rcpcritofuncrc, ""•M.pro-
1-1- • • rx I . /- pteropn»
liDcrorum « matrum. Qux pictas Dco tantopcrc placuit, vtfan» pietat»cx.
fiiorcscitfrcrmasoftcndcrctjbaptifmatis lavacrum; cui a S.Syl- ««|t«nn«w
ycfttajinti^duslmpcratorycorporis anlmxquc Jcpram dcpofuio: fespa'rvnr
fcmpcr po%aippoilHUiaflniCaii^ntlftos«& RcIigionis£hrifiia'>
i]^fccteAvilbr<<»itt«GendIcf>&lidcjCatfioUcz propogmtor coom '"^/^^1^
hsrelcs» propagator EcclcllKotthodoxaEi^cinii>c]aire parti»ad« ^SLl
vcr(arias. Oemum, quod olim Jofipba^» Rcgijiida didttnreffr^
iramfuidcmD^mimmerebArUffedhom^ir^iMl^ntd fimt.imtt^t^uM
MbfiuterulttcosdeterraJtHid: in fe expcrtus cft Conftantimis» aflTcft
mantibus Aptpflfqiis Pccro&Pattlo^kCidcm in fomno oblatity pio^
ptcr picratis opus, fcrvandis ^'morte iafanribu»impcn(iunf grati^
baptifmi, &Iuminc fidci, fuprcmo NUminedonandutm <^--
Impcratori huicgloriofiffimo, fubjungonominariflimum A. VI.
nachorctcn Paphnutium. ^o^r(Ruffini Aquilcjcnfisvcrbafunt) lf**^**i*PP'
fdeiiJJimA Pstrum narratione compertmm, quodcitm fnijfet vita angeitca , ^^J^/^i;^^
quodamtemporaoralterit ad p t.y vt fibt ofltnderet ycui fanitorum Jimi^ . ». r. itf.
Itt halieretnr:. AJIifieitrvno AKgelm rej^ndirei^ quod fimilis tjfet fjm^
fhomiMf aiitiam, p^iMvieoiAtfOMUm^drfevidfum qwareret, Tttnc il- ^^fj^
Uobfiitfeft^mfPttgte rejponfi, eum omni froferttrimu jfergemttdviatmy l«e foulif
ferfmritbomineiio^ .'JS$mmii^nifetfiudiofiJpmepegfmtnmrdft§,^ Sjrmpho--
tt*m[attai&reitgioftoprugeftii^f§i^i^.mttafiaatH4iirtm4^ "^*
fttuk.. MiBir^iui^qtt^fnm^f -^fieJfeiit^^
ftttMttiraityM$^ttmenonmultumtmiiiStris,exlainitiU
txercerevideretur.fcedum artificiumdeltolitttm.. tt^hnutius eo magis acsRuffilr
infi 'abat\ requirens ft quidei forte, vel inter latrocima,p^ operHtfiiifiet ad- Juobn»
miffum, Nthil inquit, mtht confeius fitm boni ; hoc tamen fiio , quld tim ""P^^
inter latrones ejjem, capta efi a nobis FtrgOyBi. o confecrata ; cujus cismcateri bnfc
eollega metlatrones,cuperent enperepudarem, objectme tnmedium , eri^
fui d^foiftao^it^»ftt;iatronamy & noae dedncens eam vfc^^ ad vicum , do,
mufiittrtfiittiiimtMiistm, Rarumplanc,& dignumangrlicis oculis
^aacnlftmIcetei4fiicioorofuAhqmincm,nonfibitantuma fcc.
mioatempe«ie,fciclcjtiamrptoalieoa caftltateta«oda.., pugnato ter uuol.'*'
comictcijfl^trpoUms^ Actomfcgldriofdm^ vlftoffioiam^ucarbi. °»lapG^*.
ttam cAm^iigiiwon>rori!pprt|t«^^ «f Clirlfto fpon- "Si '
ip,(c.rvi0etipool|iB.Vai^ncim* Gcrtlf^iaVni|oamTtriitebodns*
eripuerit ,
pr»do fuit» tonc oprimus fuir^qnaodb tamnobilem ptvdamilt vou ^''""Jl"*^"*'
^PepikiWfCsipuitnwaiafttmvioIeotic. pnsdariJk^ttilqQii^ vcrib''^
Cccs * folcti
Digitized by Google
P R Oit O V^W-R' 1 1 M A'f Je S p ei.
-volct, laiidcmffrctapadlupcros. ScdaudiamospbrfS, qtjjeflt^
fuis gcftiscommcmorat.forrifTimusalicnarnon tantum infcgritatit
propugnfttor.vcrunictiam patronusdcfpcranris jam indjgcnticw
£j^5 itcpum fcntcntiamac vcrba,cxRirffino (ic rcddo.
VIL ^Uo quoque tcTnpore, inyieni muLierem honc/id forma , in rremo -i^w
trrAtittm. Hm citm interrogAretur a mt y tur smt quomodo itt hac locA acL^
nfemifftt f rtfpondit : ttihil mt interr^ts infi^iffmwm mttittrtm, nec
CMfMrequirMs-^ fed fi aMMumflstetkitf^tsidittitb^itMi.* Mihi^
Jibcralicate iffi^^^ tfimtu^miripuMiii ffitUt gTMtii, fift fttfitnfits fSrfltgeSu
fai, mifer* tm^ Mc fttnumttAm tfmttmtferutwr imttnttrt^ metdimm -^ttijh
ttTr&r!mi« /ivdlMiMr»«^<ttf/^MrirM ftHtmr; '^ret mumint^ fif fkerufmp
It^jndige. (juijmt frotjufdemdtkkimtefttit^dijhtiii fiMt, •'*^o tfnoquewk^
tbm nnfe- firr.imatquit.4d fimUes ftetmimquirvridt^ttotHoeitim fugitAns ine*
l^ftri^' miftriitmt tomfiSUt ftr hte mumc Utittms chtrro tttt » tridmmmi Btif
jtm fint cm dmttns, Ego vbi hat audi^i y mijiratms tddftxi tantj td
fptluncam, rtficiens animam ejut famt^ coffapfam , dedi tiiam tre-
ctntos ei foltdos , pro quihi44 fe , ac maritum , & flios , ncn folitnt fcr- .
... viluti,fcd.& fiipplici^s aJJerebtU okmexi^t: .&r€^oe4tt£ttd.ci'Pitittmp
ttmntseofJata pccuniA itbertlpit.
Ej(cipicbath»cPaphnutius, non tamaurlbus avidi? , qnim_»
tpcdorc, &mir2tus inlatronc tantum commircrationis affc£^urrL»
'xrga indtgam, omniquc opc humanl dcftirutam mulicrcm , aocc-w
ptoomine» tx pneCeitH Mumhils grada ( fide qua tam lanlHf^Vl^
potentaliefis mUbtiecompati /cum-adpetfeftiQf is vitc-ftiiditnn
^«plywwM iic liotlatus eft. i^M firtttr videt $ fe mm mdmimit UttJidhri tfmd.
ti!wn\&,^ "^^y^^^tmttttj^ii!^ mimtm, AtiMefintimfifhtlfis .quitsmtmmger^
%nt!bmi ^ tkijeiem t fimtm ejtemm ad trtmum ; <f nrtem mt^tm in Jpiritmm^
SSki^uc ^'"•^''^^^*'*^ » "^'^^ "f^fifi htrmoniam , ftr intrgrnm tritnnittm tr-
* ■ HiffimA ft tradidit abfiintntit, in ffalmis & orationihns frmttifjim dit^
moiiuque^ txtrctns j at^aut^ iter ceelejfe ^ animt •virtutthtn /t^cns, tnter
Jan£lorunLj Angtlicos choros reddidit jpirttum. Qn^im pcriculofa..
fuK,'prior hominis hnjus condirio, tam poflcriorfuit cxpcdira.
Latroncm agcrc tanrundcmcftja^tqucanim^fuxpctcrcjuguluni,
^fc*non"' cumalicnoimmcrgiturcultcr. intcrmanusficariorum vni cutio^
xfiavt^m b- & morsinnoccntis,& homicidecondcmnatio. toricse^gemifelltts
irocmio i^c pcri /t, quotks aIio«petdidit. Recepitie tameapoftda arb inf»^
ctua.'peci. miiatrocinio, & iai^lniiriasmgoelUasmntavttciitoilcenh.^uam-*
coioiTovi. qiuimneqQe^ciHitextfft4>mne falutls diibrimen. Leveplenm*
vcndi qnc jiin^ MnficliiimgBnwcfc ^ttogttfti vica^ Qmoii«onrBmitniLi
• • tnteiu
III. Faraoc IV. 4ot
kiter ludos. }ocos>choro$. coirvivias facilis^ib liiIaritatc^kpfas,cor.
cciamcomprch<.*n(iic, quifidibus 6c vocibus, cantuquc mollioro»
aii)-s pra;Iuciuntad fcclus. Dcniqac cainpeunccra eflc inrcrcbfi<^ . .
9« Libcri pacris fracres. &.c4llumin«cr petukas VcDcres> & dcvo*
tam iatet tilarphcmaaciBiiiickiiioreff aiodcftaiii iQter^bacchaa»
^jimltirias» dc matimiai-latcr l«vki»oe vitalaatiaro/caatenim ac ^reyi^ *
c^atn€iiin»pfodi^plimilejeft« I-taquc iterumYfmphimiaeiif'* ic^<^\nm
jio(hrf«fQ§£^|icrico|oibvicam4iiamtnuit4 doiiee taadem laccoi
f^aic^jcccsq iaa^arua» ^plmatio ia diif tpIiAmccflk<i yaoiaUg^
^aols 0c pcrfed ioorm complcxai» 6c f aeluok
Scd quaib- te , qu4 taoiiemratiofic meruit iftc homoapad» IX-
D c V M , vtdifficilcmpraBfcntis m.und^i labyriHthuin. & pcrplcxant»
iilam, faialcmque cvadcrct dircurfationcm, qad (btij fc faiinvol''
vcruntincafuminGxtricabilem, & vltimuni laiutis dirpondiumL»,^
iutcrcontinuati htrocinij.j9agitia^ Hic cga digitum intcndo in_^ . ' t
dupliccm nccenifatcm, corperisaltccam & indigcnti», altcrama«<- , ^
nimx «3ccontincntia:,quibus cfipmt gcminam mulicrem^, cx Cm''
gulaii afifcdu nHfcricordia. £c (ane hoc opus in latronc rarum , R^mimeiC'
optimoD-£ o iDinimiaaipdinn placuiiTCf ip(^oftcAdic» quairdo' ^f**^^^
camm^i^icatc P^battCiecquavhL.ooa qaidcmvquaft#iKHiMtio- ; peM,ni4i«t
dlm.|cf,i^t|um4«i^«< i- cikm Sao^'Pa|>iiiMir' "^i"^*
rias vci<|uc excra^ftacom liecea^^iottalit ficerit coaftitociif » ade^ q^^^^ ;
^oe lo gracia D s i-i iiomoautem illolatro probabilicct-liia^lcxfia^
fucritgraviorenoxa, proiade^tre nrccefllarfo extr^-gratiam Numi«'. /
Xiis ftc tchci nibiJi^aiiiuii CfUneoxsuiaiinguiari ftudio,- fadeodi gu-- ^ ^/j^J
Aum I>£ o aiiquemyatquc ex moti vochauiatiSi fublavace v-okiio^ .-.'u tt
alienammifcriam ; pcrhunc ipfum talema£lum, veluc per Qpti-*;
mam animi fui pratparationcm difpoficioncmquc , vidctur a|>ud^
cicmentinrmium Numen^q^iacx^rtcmcrui^.» pj06Xiiteacis>rafl»:^
acconvernonisgratiarar ^ ' ' '
Confirraarc ctiam noni>cmo volct hanc opinionem >cx ^ X.
TheoTogorum mcncc, qui ajunt ; impios morcali culpa obnoxios, • J^'"
jjj^lTcqiiibuiaaniTppwiljNUftbw^-qii^dji^tc^ Eu Jpiuig.'
p^tet ia i£g> priji obftetricibos, qua Pbacaoai imperaacicradtHa^S porsKa\ne«
ikbraonrm4i>faaticidia{»tterocttiD>4aoiiemaOQ gclTerua^ : n^^per »1
baii«B^oft«( D.£.o liaac obftctyripuia f ^el9aei«iV;fcif qMMf |M
tf jip9fanisb^o€Hci jsc»^ mffnlff^vmfm m . K'cu^ ■
tac^oray^puleoii^iboiiosata^loagava. . fci^aeb||C||<|uiE^rilJ^ f^nit mentiam.
7' ^ 1««
Digitized by Google
i
4ot Promoktorii Masje^pci.
jnxtapraceptitffiKegu ^gyptii fidconfir^MhaHt mares. bene ergo fecif
Z)£rs objfetricibui j (jr (juta timuerunt chjletrices D/ vm , aMfical^tt etf do
„ ww. Sicutcrgoimprobicxrraftatumdivinaigratia-jpcropcra pic-
etiamio tatis, mircricordiat, clccmofynar^aliorum quc (nixa tamcn auxHia
dacupec- fupcrnaturali, & fidc divina) mcrcri apud Dcum pofTunt, hujus vi-
sSquo^^ txquacdamtranfitoriacommoda;ita(inquictaliquis) pcr fimilo
do^fcaicct opus><qujcm fupra dcrcripfimus iatro > :mcrucrit iuam<coovcrno«
^cAgraoX jiem,icavjtscinendaxionemjiiiovcdiaidemeAld(fiiiMtiii Devm,
tUoo1)w!' i^tifiibccUlem nttimmgntisifiuBAttxilijs juvatet,lngrcffiinlliTir»'
fiora. tBtis iter. . Et vila eft di vina bonitiis, cnm phiribof ex impibninu
ilttmeii}» idem leciflb fopius $ dc aufpicata edre ftlittis rnitium. ex ali-
quaeonsm pia a^one* In qaem finem (crvit duplex liiftoria 4 B.'
IPietio Damiani» reUgiofiffimoCardiilalc^in c.pi(tdlfiifii£i6bnfiga4*'
tftj qttaruffliKciorcontiaerurveibiscjus totfdeaiy
JCI. Vir^iMuiAmiiiAimannidpArtibiu^aVta faitr^ .
9 Petrm ^*^* /ih*rumf venandi ffndio peragrsbat. Hic ita^ dum anxim hnc, iU^
DitmiMm/ luc^difiurrit, & filicitm curiofttatu incUgine fcrarum lufira percjuirrt
^tfi, M, 6» itjlfenit duMmuliereSy matrem fiUicetAC filiam .per iSas hiemalmtn cunm^
los pruinarum , profutida nilotum rudera^ mtfi rxbiliter oherrantcs. ^ui
Mdfericor- pfotif^**^ mtfiricordia du^us, comiti fio, qni eum folum JeqMebatur, ait :
duk in duM 'peinm in e^uts hns fceminnsifingulis fingulam , (jr adhominum habttacul^
JjJjjjJ^ de^ebamtssi quistveloberrantium(wiekpotumfimt-m^^
frigoreez- veMittm^ AgorU, funt proeulMkmtitimrji,, ^^Hoi-fmnes penitmib»'^
crcitaidu- negdt^^hgnc fi ferre pojfi Jhmmbstu^injnfMm, 'QttDumku»,eg^im^
Eibeefrc° ^tjitu fs/iidu.fiUuvtpmiieiMh: xS^lkmi^iuHtJigA^iiifmiumi slg*
wmnu triar fifhmh, -Cum^ 'wmmf^fii& ukMrkm it^m^ii^tefidtnttjpone^'
tftnmefi^ ttmdlem ficimm^nte'xmpu»£imittt^€iifi!^ faoeejp
fit vnanh & ipfe ad fub^chendum torripuifditermti* ' Sit igitUreds^pef^Mf*
ftiSims locu, &U9gH unfra^mi mn ftne perteuU gru^Pidetuterunt, donec
fiiltcet molendinum cafi oblfium reper.h efjt, ibi^^ ens deponerent. Adjeeit
' ' - etiam T>ffminm^0t vni.iutum ve/iem trAdcfet^ vim fiigtrM uiifuute^^
[^jmumperaret, ' ^
•XII*. '• ^ Harc fnngnisnobiliflTimi-viripictaSiinfirmo fcxuf cxhibita, &
dcploratcjamintcr frigora matri,ac filiaf; crcdo ctiam in De vm
forti<;fuit,ac vclutarmataimperravithcrofuo,quod poftca accc-
. pitgcminum fiiigulariflimifiVorisbcncficium; nam &Numinis'
Ity^cuS»- citm dcxtera, frcc^ttentibu^ faecnli naufragijs creptum » in fccumhL»'
^Zc^'' religionis poit^Hoai^itr «Meniqoe trepidaanett m iadt^ <
. : taoifintertctfis dikinoMtk UWil»adtl»uqailliiateiin«eiitis«W^(
• ' . . pofiiit;
• • LiB* IIL Parag. IV. ^ 403
poHiYt IteRi totamin prorcqnitar ^uftort .narratiomi Hic Mii^' .
mdnto fofl temfore^fsStm ^ MbnsStet , ^ deiiteeps ingrnvefiettie m9- '
lefiii, iul extremsLjt ferdit&m eJl. Tunc fratrthmi ndflahAtirt'
iunu» magnti:* eeepit sitiimuherpeite tUmttre , dicens : Vtdetu wtm» Liben.«
mcrAbiltumDtmionnmturigmtqiktmevndt^vircttmvuSatimejiterriki' cioncmi
libus oculis intncri, & impngnArenoKceJjlit? Cum^ eontiitutif vriftimthtu ^Jj^"*^
^pftlmodiiifratresinJiflerent,tHetamen nihilomintts tremefaSfu^ifie" motctnu
ribus formtdaret', tnndem tlle, qn 1 fihi ficut diifum-efl , in venatione comet
extiterat, ajfiflcns propius exclamavit j nonne vtdes quod mtd er illa,
qnam tecum finjul ad aquimolum devecfavi , vellimentum tUud^ qnod
Jibi tunc dedt , tcnens in mantbtts , ventilat , omnes ex hac domo
dxmones violenter extitrbat ? & paulo posl : JEcce Deo grattds-, eje^i
funt, & i meu obtutibm , mulieru hujiu imfulju^ prorfiu <ev£nurruMt,
Sic igititr iiSe fih $eu4 Jpei feeurttute difuuffm efl , & mtfefieMiis .
fm&us , quam vivm etehlbmt^ oiUtos flbiiummtireretur,tuvetiit»
Atque hoc ipruno eft> qiiod (celeratijfimos etiam hoodnes ^QIL
podit etigere,iir noa tant£im IntcrvitaB (bsptobra qnotidiana^'
de(perent nihil , fed qy^m maxime Iperent : prsfcrTim (i Bagitijs
i^terponant aliquan4opiiim opas. Kulla tiquidcm ad D £ v m
precitfuncula , fiullus ad mcndicam obulas', nullumjtnucidi-^^JJJ^P**
panis ftuftulum tranfibitad famcotem, cui non ftabit fuum pr«-
mium. munifica cft Dei manus, compcnfat largc fibi fiiifquo, ho»unum
fa£lum obfcquij •gcnus; nunquam vult vinci hoc immcnfum bo- JfE^^aii.
nitatispclagusirivulo, quiinipfumdcrivatur, pcrofficiofum hu- quando
manx voluntatis ftudium. ncqueTcgium tantum_», fcd & divi- fjjjjfjj^;
lium clTc Devs putat, fibiqucproprium: minimaquoqucimpio- tc""
rum opcra, maxinia hac compcnfarc gratia , nt qui in fccnaliu-
jus morialitatis fuetcpcfTimi adorcs, non fcmel, cpilogo felici
&a£tioncm , fkbulam» Bc yitam tdnchidant.* Itarnocalca- ^j^^^j^
lo meamaiieueratioticm confirmat> qni ifupra B. Pctrus Damia- nfmf!af,
ni. SttfeMH^tt { cjus v^Sahabes} ut inter miUttit ettruJbumji 4-'
BiomuittenehrM,,vnHm boni operit lumeutruutlfittttpiaihmmtm ttd
homtmfuem,portum^ferdueiit. Et quoniam viri hajasaBtate,resinter
Sarlbcenos conrigir maltthn admirando-., quxquc ftabilirepofliC^
praBfenteni dodrinam,o])ponun^ camip(cfubjungicj,ur fcquirar.
■ ' ^^'^^^ meretrices erinttobfeknit UptnMrium fuditatibm dedittt, & .XIV»
(WitJih loqtt tr ) omni tr.i>^f7 '. rtti, turpi lenocinio proflituttt. Sed citm
re^to , commufit Saracenorum-s & Chrtflianorum ejfet inhabitatione^
fermitetAf ilUfi Chrifltunit ^utdem turpiter eompouehtun, Ssraeeno^ ^ *
•^••t»' Ddd rum
Digitized by Google
Fl^OM<>NlaRIlM>LsSPEU
Meremce» ritmverv confortU funditm MkdtcAbdnt. Cumj, fi, dolerent iili in hoc.
Chriftianj, ^^^, negotio dejpici yfud^ g^^^f^ conf^rrerentur tnjuridm irrogart ; ta?;dem
wcenisv-' eos id trthund prJtftdispertrAhunt,& vt fuis quaij^yftcut Chrifjanis , in
looicorpo^ luxuri£permtjcttane con/entttnttvehementer inffunt, Sed dtimfceltis
fioc apud eas , modo terrores, modo blandtttx, aliquatentts obtinere^ mtL*.
fofptnt, prolatA^ fententii praftdisy adjudtcatA fum. moitU Sji}^ f^'.
TAf protinui Jf icuUnwes seeiiimt^ tmdit tnyiv^. vUttsns pu^otm:
UtetUMt fid, ne fupartwum tjtudem entem meidert^,. cajpttu iBAm,
ffffimi^ Imered itm& mori sUniien voUmt, fT iMt meiiiH^^
nefteimtt emfiedist mme^tmtMr* MU wr^ vm eistrmih fm f^Mfi fit^
BiMicil- feriererMt edteritt», Salvetor tfftttmit^ ej^ dixit:. mUiCJi timeni^p.
^""fi'Id hodic^ cenmmtii v^ro fnem tmftonsum ^ voj^aim ceron^La martyrij ^
teo^ i;» glortd^ mejt mnemitMte fitfiipism. SetjHenti verl dit^ gd tribnimiid'
j^dtci* deditcuntur, inqtiiftione faBat eadem mhiUminns fintentiiUMt-
f*fjtverjity idem esi, qui fuerat antmtss,^ Agarenorum fcut priiiSf peir.
emniadeteflantttr awplexns. Protimis ergo carmficesy quoniamin cervi-
eibtss earitm nil fe poffi proha jerant,€jurum gulanf^adio. dcfetMt» &filS^,
dtmeretrictlus Aiartyrcs ejficiunt.
XV- '^' immortalcm ! quanto diftanr a fc intervallo Merc-
trix &Martyx! quamdivcrfa liinf Martyr diaboIi,&: Marryr D e i \
Rt^ices, qiiim diirnniliaftudiai pudorcm homini vcndcro» gratia fpur*:
^%m*^' cc.voluptatiss ^ faflguinem Chriftofropinarc, amore placeiidi 1*
vTrg^riTta. ^ualisisitiiLifta fit tnctamotphofis . qitando tria.Vencris profti-*.
wcoroui^. bula»tranfttmtiibcaice adlociiin iiippJicij^ & nupcrmetctcf^'
Moccxrij ccSfinter aunus camificis jam^Unt Marcjrres'^ Eclix piani.ifianinL
AwbU conditiq fdeminacum» qnibns poft amifTflm VirgintcaciS' coffollamy!
obttglt giociotaMarcyrii aiueolo^ Ctedidcrimigirtircx ijs fiiill'
fe, quarum fcrvatorin Evangelio meminttj cum raxca ludCQinm.
MMtkAu corda>hoc Gmifl mallco tundercc: ^mendicavobutquismerstri'
eet frjicedent vos in reg/ium D e i. Scdobfecro, ad hunc tam fbr"
_ tunatum cocJi ingrcfTiim, quid f(xminis iftjs viam munivit? nihil
l^tlwTi- invcniopracter vnum opus: imo nonopus, fed abftincntiam opc-
dletarDeus, ris. Quiacnim tcmpcraruntfibi A Saraccnis, inodium perfidiieMa-
S^um^per^ homctanac: ucquc volucrunt corporis fui potcftatcm, vfumquc^
A<iixMa- conccdcrcgcnti>Chriftianonominiinimicac>hinc vifuscftDcvs
compcnftrcdccrcviflc,&inicxu imbeIIi tam cgrcgiam coronaro
"** * $vc fidelitacca|».itve 44^ oonQuvatam maf eftatcm, ^coeaiioikiAx-
^rijj quodip(timcft€eniintad'€celumci4.viW
XVL . ' \ £^ a^ibas.omnibus^Antag9iiiftamedMoadiidH,.n9^^
— • " ' * ' • dcpio- * ^
Digitized by Googl
LfB. IIL f ARAG. IV* 4^
dcptoratatn impiorum caurara; quando & latronc$,& mcretriculjK» ExTi^J^x-
partim fan^fVis mifcricordias opcribus, partim intcrpolati fcclcrisr* f^l^f^^^
vniusaltcriufq;abftincnril, vfq;adco De VM fibi dcvinxcrufft, vt improbi,'
conccdcrcTfingularcsgratias,3c vitJEcmcndandz.&bcnc finlcnda:,- V^}^^ '
poffc dcniq,- ctiam hodic flagi tiofi ifimum qucmq;, racdia intcrcri- Se^JJ^r****
mina, & precatiunculis, & cIccmonna>&pcrcgrinatione>&morti. qiutdipi*
ficationcaliMq, pijs pcr intcrvaIlaa£lionibas,apuddivinam boni^ mefc^wA
tatem mercri , quam opcat (iib tkm exlmm poenheiidtm^MetiUB &nt pcmi-
adiram falntis. fidacii Cdlbm opOBtSCcic foiti animo. f«Kiam w
~ Scd cgo hic. ficaciiolim ptnicoi cffle mems» itt jitfttm focrai- "^^^
dinein incntio; c^m fchm juxtt Comicom : niam qm JferMvtrmtt
fiem iese^ijfe nudm, Multiita^ olim peflimi mortales» cum fpe n£M«'jRM&
iila»., dcfccndcruntad infcros.quia qaam fpcrabant fcmpef rcfipi- scdirifiiw"
Ibentfam, diftalerant. Neq* iilis ptofbit td beatitudinem, fcciiTe mnm hoe
aliqua ineoftatuopcra pia, qukndo vltimumcoramopus, volun- pj,*^^'^'^^
tas fcilicctobfirmatain malo, autaduitcrina pocnirudo, totum fa- quenrido-
latis ncgotium corrupit. vt proindc nulium fit illud fulcrumj J^^J^
fubftrucndac impictati, confidcre in_, quibufdam bonis anteadlas
vitcE aifliunculis , quafi pcccatori fcclcrato comparaturis apud
Dcnm indubitatam converfioaisgcaciana» & ^uxconrcqaitujr « fu*
turambcatoramgioriamj. * ' " ' ' • n
Atq; vtiftamanifc(liusappareant, fupponoex rcceptis Theo^ XVIII.
logotum placicis, duplex efle metitam bonoram opeitim In bac vl-
tajalteramdccondigno ( vtvocant)altecnm decongcao. Mcriciinfi
de condigno illud appcUatttt in (cbolisycai ex condignotfea e.x ftt*
ftitia,dd»ecar3^ Deoretnbatio»icumetces. A4qaodteqairanta'r |fctini«i '
ift«€onditiones» t.vt opusifitiltud moraliterbonum» non malaai; aeconJi*
2. vr fitvoluntarium &iiberuiiMnecc(rita$cnim.&invitavoIuntas, J"^**"*^
nibii mcrecat apud Dcu m. 3 • vt o pus fi t h o m i n is viatoti9,qaia (b- ^joi^^,
nim in haevita,tempuscftcertaminis,ludz,laboris,meriti. 4« VL» netreqni.
proccdatopusabhomincconftirutoin gratiaatq)'amicitia divina.
qiiomodocnim dcmcrcri Dcum poirit,& fibi cxjuftitiaobligarcad
rcmnncrationcm.qui pcrgravia fcclcra pcrfcvcrat capitalis cflc i"
niniicus cjus? 5- vtintcrccdatpadum&promiflTio DEi,dcfacicn-
dacompcnfationc.fcurctriburioneOpcrismcritori;,in juftohomi-
hc- Etquoniamfrequentertnfcriptart, ^Chriftovita aEternadici-
tur danda beatis, pcsNnoditmmerccdis,cpronx>praemij,iiinc com-
^antseftfcntenni^Srrjalamhom^ * ^
cbndignd^ fcttcx jafiidiSi'1>actimd2ficm &gloHam wsmm*: '^*^
Ddd a Alcc
Digitized by Coogle
^06 f |&pMONTORirMAI.jrSP£I.
XIX, Altcijiminctitiundccongrao(utvocant) cA talc, quod cx
juftitia non metetorapad Dtau corapcniationcm» icd tan r um cx
<Qn>a Ht quadam c6gracntia> iccnodi!im quam vidic,tn£circ 4 divina bon i ta*
Se coaT tc rcmanetaodom» nailo juri^ in jcdodcbito» Hotu m nomlnc me-
pm^ ritoram,vcaittn t illa bona impiotunvopc ta» qun ab i js in fVa ru pcc*
cati mortalis cxcrccntuc^; vcl! cifc^ proximi rublcvandam in*
discntiam>utruntclatgitioncsf^d« paufcribiis, nudisvc^mcQv-
ta, cfculenta fiimclicis», a:gri& fbmcntanibminiftrataj vd circa cov
Sonama- lcndamNuminismajc{tarcnr>utruntpiaimproborumad:I>fi VM
JSiumi^a-* nancupatavota,obIata arise/us munurcuLi.humilcsprccJtiunca*
pera, fafta lae,incoeIum mifla:. flxcaliaq; fimilin,quoticsab hominc Huntrac-
wftatu diaintcr fcclcra obfirmaro, vt fcilicct fc olim moritunis, cApcdirc
mortalls. poflTit gravibus mali dcxmonis tciitationibiis; ut naucifci valcar a-
D«oobli- nimum a timorc pacatum, fibiq. pra:fcntcm,cum acorporc fuoabi-
gjMitDsuM tm-Qj,cft, (jcniq;Utimpctrarc qucjt, bcuc acfclicitcroccumbcndi
rendamii- unicum fubndium>apcrtamNuminisdcxtcrani> «Sc ubcrions atquq
liagratMin copionorisgratiaKcfficaciflfTmaaaxillailiarcinqnani taliaopcra, ta-
kiMtte! oictfi nobis.vid^mrcong^uu'acconveofi;m»otI>Ens didis modia.
remaocrcfiir: iTcriitafneoomnrno^oteifeac (blct> ut eidcpi poru
dcfint ratioocs plurimst» cur nollt haic» alteri^j impio id pripftarf,.
quodalioqui iataita.operamilloram>apparcbatcongraum ciTc».
ntprsftaiet.»
XX» Hincctiam fi>>tttiftiurmodi mcrjtadbcongrac^qalaDEuu-
^xjuftitia.obligarenonpo(runtad compcnrationem;ne<^ ration^:
«^anoo vcri mcriri habcanr, in ordinc ad opratos cffcAus, quosmodo rc«
tioi^m'*' ccnfui. EtfftrcccptaapudTheologosfcnrcntia^homincmpcr bo-
meriti de naopcraj quaefacitin flatapcccatimortalis^non.poflcdccondigno
«fadi^o. mci-cri remUlionc pcccattfuilcthalis,nccrcparationcm poft lapsu,
ncc primamgTariam cxciranrcm, fivc auxilia gratixaclualisqiiibus
FiiitBees. ad ftatum grati^ pcrvcuiat; multo miuiis hujufuiodi auxilia quarc-
mmmde nus cougriia fuut, & (jc attempcrata, uthomoimpiusinfallibilitcr
"je^ illis coopcrctur, ^ ralvusfiat.*qaandoqoidem ifta exmera Df. i li.
'^rit, u. bcmUtatc>^fiogni^iFi(^mabeajgoitatecooicranta£.vnipr<^aIrcroi
poftqaamomnibustantttmcommnnicaratgratt^lhbfidiu, quanru
neccflariamcft.&fiifiicicobtioendsbeatitiidinii fi ncgotioficflfe
velimos» & oon mtp^ vijtio otij, tam prcttofitat.coeIilacramacg«
XJJ^ Bxqaibosclariflim^appaiet». quanri roboris fint illat adlo*
na^qoaAfiiiCiDoa.m^ laciancmaiti flouUi» imo.pcfijmi morta^
.1 . * lci.
Dlgitized by Goo^i
LlB.ni. PARAG.iy. 407
lc8. Nitivellc quafi ccrtifTimo fulcro > quibufdam fivc prccatiua?, Nec debet
culis, fivc mortificatiunculis, fivcpijsactiunculis, cum perfcvcra- 5I*!!""f°'
* ... leooentwiii
musingravimmorumcocno pcccnroruni nos volutarc, nmiiscon- cxempla
fidcnriscftaudacia;, & projcda-in tcmcritatis pcriculum. Ncquc ''""^'JJ^*
licetpauculoru cxcmpla , trahcrc in ncccflariamargumcnti confc- Sscfficaci*
quentiam. Quod Dcus fupra, latroniac mcrctricibus, intuituali- gratiami*
quorii opcrum indulfit,gratuita;fuitmi(cricordi» bcncficium,non j*Jj'inju|gj.
dcbifum juftitixx proin<leOcutergaperditos,exrola Jiberalitatc» in moice*
fiiarum copiosSfspeniifeliaum grariaroni, itafalijsnoortar^clandit ;
nihii^bllantibtts illisomnibus, qus pie redcquc ieceranrantca,(i* ra o^ml^»
yc in ftam|j[iaijtiar»five jam cxtra De t amicitiam pofith qiso<f fiepins ^ refaAoru
jamdixbitfraQEriixrttmqtterrpeto: cum rcmel homov fpvnniize^ iilii^dd«l'
voluntati»niarmaliti^Nbmini , cju fque jufti(nmis'[)rgi5u»v^
pitdicerc, fccjuc rransicrrc ad hoftilia tartari ^nz, non tcnctuc*.
eum 0£ vs vberioribusgratis fiiapauxiljjs,re.vocareadcic€ttiQmMir
cxtra qaicm petulafttcr (ali/t;
Et profc(fl6, ipfxhxfingularcs gratia.quafi cx divino Cornu- XXIL
copiarin fccleftos homines profufx, h do<fiisappclIantur mtracul/L^ intcrcom
grstid; quia fcilicct funt prartcr confuctum ordincm : ficutca vo- mnnesDci
camus miracula naturx, qua:acommuuinatura:lcgedeflcdunt,vc- g""" »
lutinptodigiofamacmonftrofamfpccicm.. Eflrctiam navium_* /un* fingu-
genusin mari Adriatico, quae4mir||Culo nomen acccpeTunt,Barche lare$,8tvo.
dimirMoli. namficutcspi^jni.oiw^ XTcyil^''
gant pericttlos^ quan:dj>coiiffi^ntibus intcpfirvcntiS) &tonantci gkahai»
dcfiiper coero) quafi.'adjclafiicum exoitt fltidbs» totvpelago confiir-
gantin prclium: it«iirirnavicurar,intermediosjmpctuofi UMrisaA
fiiltos»tam (ircur^provehuntiir, qu^ni fi ridente To\t, favonius a-.
fpirarct^Voris; fitpcrante artificiofirudur«>fiiriastempefiatis.atq;
hinc appcllationcm tamgiorioiammeracrunr» -vt vulgo dicerenr-
tur* Barche di mirdcoli..
His cgo navibuscomparo, illam divini favoris fpccialcm, co- XXIII.
piofamquc gratiam, qu^ munitus homo impius, mcdia intcr falutis
difcrimina, confpirantcctiam toto in c;us pcrnicicm orco , ad por-
tum tamcn bcatitudinis fclicitcr tandcm appclJit. Etquoniamj
ejufmodigratiae, nec dcbciuur fcclcftis,nccordinarie confcrunturj
fcd cxccrto Dciconfiliopauculjsdantur, plurimisncganturj hinc
meriro in ordincQ^ti^um , dici poflunt j ab omnibus^ cedu" tur*"
quidemimprobisdptandibiknulJdcamenrecQracnmfidacia^, fibi omnibot
promktcfidsu . Ccrtu;mcftu^riend4, rpei rii«ii9iUMsillufir& L?pui!'
- D ad I mor-
> *
Digitized by Google
40S FrOMONTPHII MALiE SPEf.
martalibus, fimulquc & proprijs damnis involuifTe, &:alicnisCJf-
pofiiifrc fannis. Scdnulitcrcdofrcqucntius dccipiuntur, atquc-»'
• ilii flagitiofi homincs,quibus fiducia falutis Cux tantb magis crcfcit,
quanto profundius fc mcrgut pcrquotidiana fcclcra in barathrum.
P^. 19. Dilucidc fatctur Sapicns : Spes impiorumpertbit, & itcrum : quoniant
St^uni^ j. JP^^ ifffpify tanquam lanugo efi^ qua a vento tollttur : & tanquam jpumagra^*
«*. ' ciluj qua a procella dijpergitur ; & tanquam fumusy qui a vento dtffujits efi,
adtfitmt.i* Etrurfus: Saptentiam& dtfcipVtnamj^ithijcityti^lix^: &vaeuAefi
ii. ' * JfetUbriim,&liboresJ!iiefrM£iHt&iimiUti9ferte9nm,
XXIV« Attexam htc paocalatqus a^ propoKitani meufii lapientiflim^
Mta (cripfit, cgrcgium Dominicancfiimin«oraamcntttm» Ludo«
tuMkm vicusCianata. Eiusdo^trinam-ficaccipc. ridentm ittft^itfiltttii^
OrM$4,t^in hujmwmndireimfiAtieitkeiieeei^iimMi eJfeftstdamqtt^fittnterMmtriik»
MMiTi' ^ femfereedemmodoi fitidtimvee^,fttiextnanrdinarievfurpantur. Or-
f.i,e^.xg, di»aria,eommunia Jitnt omnibmiextrttordinaria propris fint qnibujdam,
amt*/m€m, jdem vfiltettit & in republica Dei, qua efi EccUfia. Atf^ ita regulare efi
X» idc^ & ordinarittm iUud Apojioli • quornrn finiserit fecundum operd ipforum. fi-
rNi/..tx. ontficnns quod communiter ioquendo, morsmaU malam vuam fequitur., &
exparticii- bonahonam. Et paucis intcrjcais, ijc porro ait; prjtter vnt^erjslem
lari Doi tamen hanc legem^potefi Devs ex particulari gratia ad fuam glortam, tjm»
gr^ttt,vt bufdam mifericordiamexhibereiVt morte iuflorum moriantur i qui 'vitAm
mor.tc ju- peccatorum duxerunt\ quemadmoimm & fiert potefi ^ vt qut tanquam jU"
AoQtin,<iai fiusvixit iHhoefkenlOffitreto quodttml>Et jndieio ^tanquam peccatorme*
peccKotaT f^'^^» qnemtidmednm iMi e%enit quiJongo itinere frojpe^mk nt^^d*
mtH, &in !pfo portih introitn nmfragittm fkeinnt* Himc efi qnod Stthm
Ecim^' 1'^^'*' qaisfcit.ftf iritmJiliemmAdsmttfiendntprrfimf &ftjpi''
ttA^ucoM rkkijnmemtrnmilefietuUtilevtJmnf Ndmetfi fer} fimper Jiatfttt imims
pci jtidi- iSorum, qnittutquam bruta viVunt animalia, adinferetdefeendant : eomm
iiuvixi?"* verlqnitanquamhemincsvirtunttincttinmfermtmtifotefittimtnfecuH' •
titam pio- dum oscultmHy & particulare Dei Jndiciumy nonnunqnam hie ordo intertii
atTrCorre y^^''''^ '^'^^^^'''^''^^^^^^^^^^''^^^^^
tmpioruiti* hestsm.
XXV, Dcniquc Granata, folicitus pcriclitantium mcdicus anima-
rum, brcvi vclut compcndio, falubrc ancidotum •conrra^prTfum-
ptionis vitiumdaturus, ita fubmonct mortjlcs vnivcrfos. Ncmotta-
Ab mpie- que ob caujus pradi^aSy niti debet Exemplis eorum^ qui ex psrtuulxrt gra^
^GliTe^eA '^** -^^' confirliati : ea enimgeneralem re^ulam non confiituunt , nec ad o-
proraovero mnes fi fetxtetidnnt ; fedad paneeitnittimteof^ incognitet, Neeinfni'>'
oorcMi. ii^tfikre^otes^mtntmmiiimereemiiteiirt. HicegofiiUiftor,6:pe(I
fimttm
Digitized by Google
JLll. lil. f A KAC. V. 409
•
faBiy^qiicm<}ac> iittcr coatiiraatt torifa ▼iearficinoii^Jnbeo fiftt- .
briter mctiicre;&.iiutare fe recipetc »d pie ratcoi, quam diu|faftidS
"Yit ; ne lioc momento, iftnd-in capnt ejus improbum, Jobi fulmcn^i
forqtieatur : ^tf jfet e^m frMfiniknrmm^ & vide»tAm ttmSk /r*> ^
PARACRAPHVS V,
♦ •
Qiiintura Tmpiorum Fulcrum^
Merita Christi Iesv^
£c iriHBcnrum pretium fufi al> eo fan^
guinis ^ in humani generis re-
demptionemj^
^ Quantam iiduciam falucis facerer
poisint peccatoribus^olentibu»
apeccandoceilare^ •
V cmadmodumfun ambuli tun c fun t tls^ I
tilTimi) qunndo in acrc, corporis fui mole aequalitcr
librantufi ncquc vnguc vnocxtra pcrpendicuium, H&moi»*
ad iarusaltcruni indinant ; ita fccurifljmc adcop- '"fpenrfc
lum illi progrcdiuntur Clirtlliani, qui inrer fpcmj
mctumq; laiutis,mcdiA inccdunc via> ncquc fpcran- diotutifli-
XQ$ adprarfumptionjs vitium.ncquc timcntcs ad dcfperacionis cx* "'i'*'^.
,ceCi|mi Htq^i4cm LudovicusBlo{lus;afccttc«difcipIinc cgrcgi-
,1^ Mgglftcr, bc}H(nm&i;s cciam mortaiibus aipttitfidaciaai , qai (btl'
vIt4iii9Al^vit»«Tc/perM»i fe OMircr^ue itiosy in meiios com ponanL^ *'
QSpoBitviiim teviifimas patermortaliam impictati). CHrifti pik
tien tis nmguinem, proh \ quantiim ibrtrandis aoimabns pre tionik !
^antam &idcnd<sfpeimomeatom !led^odertripiaejiUs<^ Verba^
«eddwc»» qpibaf* im|ynlhitm# ift , mot«oiua,#oompciko»ctigit»
400» • . • . .
Digitized by Google
4IO Promontorii MaIaSpei.'
1 1. OtMffmm fimUh velvhmM£tite,re^m vhimmt^imfiUtMtttm^,
mtfm m firdikigfiter jufitutingredi carfi/liyjMm^ homa volM9ir«ttt en ^dre Jk trt*
'^^crsVr f^^"^* MtamdtrifiitUdefrmuris, qitsJitikinH//a f Intis J}es rffet rel/aMf
ctm^Uim* ne^rdMre fmtfi^ reewdnre mifirkeirdtffim , Aenigmffimi » dnletffimij^ Bts
demftvrk tuijefi Chrifii , qm vemt in himemttndum peeettteires ftdrms fitL
imtmm, ^^^^^ ets mcarn&tm^^frotisltdtorMTtit^ accrham pt^tmem fertulit ,
Sammam fittgHtnemfiUitt&mi»rtttm .ell. iBttmrm^uitihotnarttre^^tel msjwi iiu
peo fadt jmrsd sfficere non poteStquMmfi froptermuhitMdinent, diutMrnitMtem , jv/
"'^rdc'" *^ f^^^^^^*^^^ fcelerMm tuorumt de ejuspietete, mifiricerdiMt ac honitatc^
^eRt\it mi*- dejperes. J^MdMTffts igitur fcmo' jAm pragratntuSffeM vite hujm termin»
lericoidu. proxtmw^ incepcris t( corrigere, (^fortenon n fi vno annoy vcl vno menfi ,
Aut fno dte, hic vjlaere habeas j mn ejl tamen quod pertitrbt ris , nimtaHc^
' jiA f>ififi^mmitatedetjciaris : fed eft vnde ^lurtmum gaudeas, conftdcrAns tm-
ft psni^ menfam Dhi erga te clementiam, qui te ante cbitum tuum, ad fe relsocalDtt ,
tentiuni in honam voluntatem tibi donansi ^ui/j^ non MdmodMm attendtt itt homine^ ,
catorum^' f*^^ f*^^^**fid q^id jameffeveUt» . NetpteitmrdinMSM formulimtoiseitti
felstia^iint debet, propter propriorttm ftterittrum inopiMm ,* • nm ekm jam perhMtSMiiL*
C^iftiinc# 2>£/ voUmtMtem & grMtiMm, verMm^ ebMritMtemeomjiito&m fis <^ifo.
tMiuptMmvi^mmefmstm% pMrsuem etismarmrMmMjm^t^mtmi ^
fferMmijfim: Mccipies re^^erdhMreattatemeeeitflem^^puitL dettMmer§ fiU^^
rum D E j es» Plane jam ex idis es, de quibm Pmu(m ^pofoUts loquitur ^
sUeit : Nihil damnatiomisefihis, quifunt tn Chrifiojefit ^Mi tton fieundmm
htrnem Mmbulant. Jtaque jam Utua expeHare potes Cf debes , honMHLo
Mi$t.u ' fi^^ ^ '^^ '^^"^ Pjtulm Mit J& Mdliemum^loriM mogui Dsj^ & SMtjiMtorM
mofiriJefuChriJii.
\\\^ Plcnifllma folatiodo£lrina, inqiiictnon ncmo, nobifque ad-
Chriftus modumopportuna quibus,poiljquaai totiuscurriculo aEratis,pcro-
cnici affi- ninia fcclcru jvimusabrupta,jaoTvbiad vltima vira: iincam ftanius,
^*ejuf, affirmatfidcrapatcrc; pra:fcrriin^uandofpcm noftram ftabilimus
ftfacra fulcro fandilllnia: Crucis,in qua Dci FUiiiS) per fanguincos olirrLj
X^Sa* '^^'^^^^' mcrica doloiumfaonunxiepluitinorbcm vtiivcr(um,acreN
fripi^ nohnmaQcgeotisbono. £tcert&,>qntfitnminiatbfiidionisChriw
iiomi- iii, fu (cc p ta pro mortalium cuJpis, Uteat benefic ioru m f6nAw
rumuahT* Bexnudusiacrarum merciumoptimos^ftimatorpenetraYir, qnian-
mir. dp expioiipeiftu Crucifijri, five amorc raucius, fivc affe^n elMfitty'»
inhfcadli svM fuum mcllca pronipitvcrba.
I V. ^^ffo tuA vltimum efi refugium , ftngulare remediimo, deficiente fth
fJcimt' f**^^i^^^'^**'"* fuffieiemte,jMn£iitMtu fitceMmhetttihus meritist40Mfii^
fmrif» fsssetMmdefiMvelfifkmm^vHjafistsMtVelfMssSitMtefrMfitm
Digitized by Google
LiB. III. Parag. V. 4U
flM/ fnfficifntttm gdfihtemf m» fMod fufficientes inquit fmtu^ cogitd'
re gliqmd i nohut tanqutmtxmtim, Jed fifficiemtU ttoftrA ex Deo eB. i.W orim,
Ita^ cum defecerit virtut mejLjj nbntonturbor nan-» diffido-, fcio quid *
ficism : calicemfafntaru aceipi4m,(jr nomcn Domini innjocaho. lllumt. r/iAiif.
na ocfdos meos DominCy ut fciamqutd acceptum fit coram te omrti tcwpo' ^^*[**
ret '& fxpiensfHm ; delt£ia jutentutis med, & ignorantias me4s ne me- p/^tLiil»
thineru , jufus fhm : deduc me Domine tn via tuo-» , & fan»
&m funLs* firuntamen nifi inter^Oet finguu tuus pro mc^, /Mllrut
/tonJunL». • • ,
Expeitus cft qaidamfaiiiilisFraiicircanxcliens, quem in ez- V.
fremasgrimdine, triftisi mcnte abalienatio» velutante divinum j^c^«^r.
cribanal conftituir, dtftnmm pro totiftsvit» cailla apud ludlcenu jmmmm»
O K V M. fi r auditos eft plurimiim formidanri , inl6 Bt dcQ^eran - /*}'^ *
ti fimilis exclamare: ah! mifttnmmeivtinamnunquamin has*
tfnortaliumterraseffuruseflem ; vtinam mihi iQatris me« vterut
cc(rinetintumulum,quando adhucin tcn^brisccBCUs, & reram
omniumignarusjactti. Subterfugere.fic poteram pcriculon cen-
ftiram examldis > quo nunc premor,vrquc ad fudoris mci balncum.
Vixbrcvis intcrccffitmoruIa,5cvocifcrandoro£^arc inflirir cam.»,- .
qucm con rpcxir libram profcrrc:vtfidcbona,quidquidolim rcde chrirti,po#
egiflcc, appcnderetin lanccm. Atquc itcrum, qu«fotcinquicbar, ntainfta-
dc mcritis & paiTionc Domini IcfuChrifti, aufVarium apponci.
ftatimquctpta folicitudo cnixc laborantis , in nduciam, moeror pondcunt
in Kilaritatcm mutavit: & jamait,rcs bcnchabcu. Vbiad fcre- ««««aifuni
dijc homo*' intcrpellattts eftlcireumftantibas» vt rationem luo* ^^"^* .
rumdidotumeisredderec;. iQuibus ille omnem protinushifto^
riam, reiigiosl fincerirare in hunc modum harravit. Sevems Nu-
miriisrigor,finguIa qu«4*3d juftitisB fUc lit>ellam9 accurarid[jrD&
expendentis>criam veiocidimos cogitatus,& ftrmones otiosi pro-
latos.-fccitvttotisartubustrepidarem, &prorumperem in qnere*
ias fupcrmortccopiofasiqQo; dtim mihi pepercit in' venrre mater«
no, vifacft fancinclcmcnsfuiffc. fic cnimad vitam fcrvatusbrc-
vcm, conicif^us fui in pcriculuni mifcrrima: «tcrnitatis adcundae :
qualcm apud infcros atzunt damnati.nunquam toram pcraduri Et QuoJs"-'
quoniam vidi a molc noxaru mcaru dcprimi Ianccm,multifq;parri- modofuo
bus fupcrari pondus bonorum opcru; oravi, vt nihil omittcrct rcdc cxpmm .
4 mc faftoru libripcns.fcd fidcli manu adjungcrctin ftatcram.qUitl-
quid caufam hominis rei, apnd judiccm adjuvare poifcr.Itacii criam .
(txpctij,vtdepatiencisChriftimeriris,aliquidadcgeftaten\jiieanL*
* Eee accede*
Digitized by Google
4Tt PRO liOKTOilLn M AIA SpE L
acccdcrct. qiiod vbi fadum fuit, ipi^ mihj adgfattilari eocp.i , & ap->
plaudcrc.quando vidicxtamfoelicisacccflu pondcris, mcoru fcc-
lcrum molcii) fuiffc fupcratam ccrtc lludicc Dt o.continuo bcni-
gnani dcccpi £catcntiam» atq?- cx voto. Hsc vbi dixir,(imal& vixit».
animanu^jam Niimiaifuo probatam,adcGBlosiniik.
^ ^ Itaijac» qiiod finc ftimnia cll lampas» fiae aiiima. c«rpa$»d<K
musCnj: liiQ^amentothoccftpeccatoshomo l^cundiim IkfpcSt^
his, abf^; GhiiAi mecitia. iBHiam.flaiiiiao timcFe dehcr» cxaniiii^
cadaver habet» teoebris iniepalnis el^phii^akn cimmcrijs.. Splta»
dcttamen, 6c vigct^dcftat, vt primnm-perBccleficlaaiamcnrftdt
f^j^ • jiittm mcntis afFc^um» ciapplicatnrmorsacerba,.quamChcifta^
qiMChri. Semator.in facro Crucis ftipitcbonomortalium fubijt. Oigitur
Att».pra tu.mihi falvc, &millics ialvc, potiflnmum humana» falutisiaftra»
Jenditfo" nicntunv,|5rctiofiim inquam lignum, in quo immenlUs fc D e v s
«uumn tr. contraxirinrcaanguftiasbrachiorum tuoium, vtindc viciniorjam'.
nobisJn fimilirudinc carnis porrigcrct lirrum rcdcmprionis no.
ftrat; fivc liquorcm fanguinis fui, fi vc doloris meritum, fi vc vtrum-
quc. Libct tuc cancrc Uudo tuas, & cum £cciciia.vctus diccici
cncomium^.*.
Mbt fih/ttfdem finfirt'
Ftairolimarbor, &nomine ino. fcliir»ftlbld»ft Atoit: umt
la paradi(b ftctit» digito magni De i plantatai & ligpum vita; nun»-
«Mrs.f« cnpata^* tteqtinaoinomcnclaturi. fiqiiidcnMiativflminmilabuita
. niorbis» ttiCHtia^ melancholia, fcm'o> ipfacj^ mottc- enm eximendi*
nSa*^*^ quifcguftarisilliusfruaibusmunijffcr. aTi.hodictjucaditusefrc^
Mfftadi- pcnctrandiad hanc arborcmJ crcdo multi prodigtrcnr opcs fuar*»
^ quin criam pcrfudorcs & ianguincm, fibi acccfllim pararcno. vic
cjiini in hac mortalitatcbomincs prcriofiusaiiquidcxiftimanrvirl
robufti, valcntc, longcva. Scd hcu I fcclcre majorum noftrorum.»
»4* fiidum efti qu od ai fi^icriptaradc D« o :( fUwtvit dnte p^r^difim vo^
U^etirChenAiM&Jlimmemm^UimmiMt^verJhilem^
^Ata*s fuimii^Mi viiM» CompcniaWttamendivina^bonitashnncTtgorem
s^UL Aun^ qiijmdo in Golgoffaaeo monte Cniccm efcxityaltemm me-
iiotiiiVittt.ligimmi omnibos ob vitim^v qnibns in. dcfidCiiO'cftpi&
laano decerpere frudus ejus, hoc efh effedns.
VUL Qiii»qntovari;.acmttitifdi6ctiint# qttc(bteexSS.Patri^
dilcft*
Digitizeci by Google
-difcarmus. HosintcrD. Athaaanum tibi produco» (ic diflereiK
tcmadpra:6xtim matcnaenoArxfcopum, CrwAr, inquit» de morte ^tk^.ifm
irmmfhdn/if , disbokmfijhlitt immimerM hoHMfcrcrueem emti^cn^, V^^f'^*
tnee eemtdeMts ef mors, &im txHUmm w^tgiU imMi9i9 t iafkrmee '
teft mAfrtdeemt feeeeimietR eMiUmtt trsmgreffio JiMUB^.iiUA^
Im ligatm, pUmMtM -eB fitm-, refirreBk eB fmefiiAeLAt msdiiA» 'BxfHew&t
eB it&M, vitMatBert4^»&idMMtrkud^}okU^ Sc^innga- ^*^^
mus Athaaafio Coaftaiidaopolitaiiaiii pfacfblcm, ab aiifea^ laa^
6imofiiiD Qtmdm ontoccai -^101« Cnicis cl6gia anincraib
quc icqanntnr. QmxmxUt mertifire^ venemtextimcit» morhos s.ctryfojf.
frofligoti eicttte vim elidit, dcemones fttget^ heUuerum venemaemm ^*^^'
morfis curavit ; unehrM feUit , fines orbu terre tSumineti infirorum-o
fortM Afernit ■) caeLorum orhes UxAvit y feredifi aditmn renovwitMr^ .
ramccelum fectt ihomines ficit engelos ) mortem deievit, cceUs eferuit^ • ■
terram expiavit , nAturum noftrem in foltnm rr^ium deduxttttyrunnicUm
disholi dijfolvit.
19cquc diiHmilia (bripfit {an^s Damafccnas' , maximUf* \
magn« Vsi^iiis «vltOiL, 8c prodigiofiis 4 oialia (iia^, qaam
jafdcmbcaeficio tam recepit, poftquam hoftUis pertuliiB illuas
fem im pie tniocavcraL». £t certi ctim dextera ftu» virilMts ani-
mo4tte»vchitaaAior Damafcenas, Inttepide commcndavit»qaid»
quidad ranftomm laadcSf encomia Deipare» Chrifti patientis op«
^oriam facere poteiat». QoiaetiaminCmcc, rcdcmptioni no- recepkf
ftrc coiophoncm impofiiio D e i filiu}', (ic in Iiujus ligniho confcrfptj
norificam commendationcm* ftyhim fuum cffudio. Cruce pec- Wc**» ^
cetUftLs deletum eJi t frimi ftrentis feccatunt^ extindum, infernm
Jpoltatus , refurreHio donatA^ , vis contemnendarunu* rerum frdfen"
tiuTfiy atj^ipfttu qnoj^mortu concefft-», redttns ad veterem beatHu-
dinem comparatns eit^ faradifi forta patefacfe fint, natur/L^ no~
Jlra-s ad D£j dexteram tonfidct-^ filij deni^ D£.j, & htrcdes facii
fimm, ^
Quis igitur ncgare ant poftir» ant velit» Cmcis aibCNrem cft^
t»inclpem ac Rcginam in^ (ylvisi qnia^ Jigaam vitK eft» ftc 11* l;^^';^!''
gnnm vins «ternc. .certe hOnc inde prsKipunm llceo findnm tmmunm,
carpere, poftquam Chriftusi terra per Cracem exaltatns faiu» poAqM
magnum orbis (pcdaturi ac rifuri ludibriuni. Ita^ Scrvatoc ip(c J^^^iaii
in dccuifatam qaafi jam trabcm fixus'» & alienif* coofafiis' i cSfaHk
probris, cxclamavit olim pcr David^m ; Egofimtverm£t,&nomho» mr^^^^j^^
mmtt^r^krimm hmmmmmh&' tkje&io pUbit, Ommtttidemtetme^y de- fg^* ^ *
£cc a* rifcrimt
Digitized by CoogI(
414 P&OUQN JORll MaI£ SpEI.
«
nfinmtmp lotutifimt Ub^s,& moevinmiMfut, ^uiphrafi minime
acgatDfii filittiti^hoiniaeiiicflet fcd quafiafliyrmat ab homi^
nibiis inter abicdi(&mo& babitttm» quando etiam indignis maficle»
pijsad iannas. dt verbcca» 4c calamnias ezpoficus foju» Dcn jqo«
7>rtmM,eS^ ceflit io^ tmiBfesme» fifiM» vt loqiiitiii:;^ Tettuliianuf*. Sed
ff»»dtu, iiuaqaamplus eviIuitCluiftaft« ftnltcHebfleorumiavidiae, nun-
qnam magis abijt in protrioicntum rupcrciliofogcntilitaris li*
vori,qu^mcumfadu5oft ligai Vttmiculasc*, &pcndcns c ilipi»
te.Cruccm fibi fccitfuam opus vcrmiculntuiTi , pulciircquc va»
riegatumi coloto ianguiois pcj:. tcnucs vodique vcnulas ctran*
XI. Suntquiad Davidcmappliccnf rcqucnsclogiumj. Sedens in
1.Rti.x%^ CAthedrA fnfientijfimm ftincefs i tpfi eH quaj^ tencrnmus Lighi vcrmi-
chIm^ qui oilingentos interfccit tmpetu vao» Qupd. vcftimcnfo cft
Tcnerrl- tinca-i , hoc iigno domcOicus c(t vcrmiculusf contcnincndus*
miM ii{(ai omnino hoftis* 6t putidi fpedes corpa(cQli mQlliriem j formida«
Vcrmictt^ bilis tamcii i tadta dente » ac latente mocfii » qna (cnfini exedit
lignamacteEebrat,cikmcrcditos otiofus ia filentlaroo torpcfc^
nilwwr. ce« SifDjOfid ( vt Rabanus cxplicat^ domi nffabiUstqnietm immii^,
*^ smceftdmine rohujium & tntolerabitem hcfHbm exhihebdt, Et Cbri*
ftoSt Davidicificmmatisfimultadixac rurculas»ciim in cathedra^
Crucisnon tani fcdit fuavitcr» qu^mdolcnter pependic»; noa*
Qk^>^ quid fccundunbcxtcrnam corporisfui» fortunacqueconditioncm,
flr!gc't. c apparuit vilis, &quafiabjc£lus ligni vcrmicuhis* qucm pcdibuy*
didittarta* fuis conculcarct pcCTimus. quifque Judarorum.* ? nihilomjnus ra«
!?«^>?' nicn hcm ! quantamRragcm hofUum fccitJ intra oftingcntoscx*-
dcs non ftctir. quotquot mundus iftc ( fanc niniisquam immun-
dA)numcravir morralium pcccata, Numini capitalcs inimicos,
ftravitj ipfamq; mortcmac Sathanam>potcftatc fuacxuros,induros
fcrvili fetto , polk cnrramtriamplialem» XJ^otls jullit vcftigia^
.\ lcgcrcj* nobis inrerim hominibos> in veram iibcttatcm aiTerris»
'& reftiti|tisad<primto jasadenndicceli. Quod vrintrarealiqoan*
do &eges poifi'mUft,Chriftas tenerrimos ligni VernUculas» ex fuc^o
&iignlais fiii nobis purpuramfitclti, tant6 pretioiiorem» quaatd
Yli COplofiiiscamtinxio.. '
• ji^. Vbi obfcrvarelicct ingcntem divini amorisaffedlunu^.eiga
exrangiji- gcHUs mortalium. cum enim 5c clucndis pcccatorum noftrorum
«cfMo^r» maculis, & rcvocandisin priftinu fplcndorcm animabus.fufficcret
vna profufi fangainitguttuU^ voluit. (^ca. D £ i f ilius, v t tq-
• • tttS
0
Digitized by Google
LIB.1IL Parag. V. 415
tusaobis€,fBucrctcruor fuiis, tot footibos, quot lacrato corpori
fcccruiit Vttlnera Cpinx, flagclla, clavl, la^cca. Itaqac S. Thooiaf ;
4eAqttino»iiitcchoiiiiacsAngclu$XccrtiAiigclicuaOoOor}noa -
ampliusadisiiatttr viaoi in coelis la^eam, dck ftcliis |Nirlfliniis cah»
dicaotcoi'{ ikd iilam in tcrris pttrpuram» qoam fecitCbriftl fanguis» ncmm. ■
cum cx c jtts mcaibris pet Crucis trabcm, & Golgotiunun montem '^^iH^ '
cffuruseftmortalibttKprodigafer^libcraiicatc.* itiac ctiam iiia;^ tkmiff,
^asadSoceiemnodrum furpiria ivemat;
PiePeUicMe jEsy Damiitet •
* Me immundum mundd tuo finguiMe /
Cujns vnd JiiUA falvum fdcere^
Totum mundum quit »h omni fcelere,
Itacft; vnicacruorisguttuIa,manan$ cx djvinifflmo Chrifticorpo- JccKiS
rcquotcmporcaffixumcrarignominiofjcCrucr, futficcrc potcrat faneuinc,
rcdimcadis mortalibus; opusnoacrattamlargobainco , niHdc- ^"^^''J^'
monftrarcvoJui(rccamor,ruzbcnevolcntistabttnifamiam. Scd^ tonmuft.
Iiodic (al vando impio, nccelTe noa eft» totum paticntis^Cbrifti do-
lorcmoffenc Patrioftcoiot voa (angainisgutt&untttm pondus ha^ ,
bct» vtcttm xccon^iil^ pofllb
Dodns e ftliaiic vericatem* qnidam Oerpanr yjiginis aroator XIIL
flccilens» miniis tamco abearcdiimatu9»qu6d intet Ic v icu !o$ adhuc
ccnfcrctur. IgitttremcndaadoiamciittsIigmini,taii»aliqttanda ^^^^^j»
objc£la cft rpecics. Ccrncbatcacodarmoncs^ad ftatcramoccupa' ^4«.
tos, in aItcraIanccmagniscamuli5/cclcra.nia.conftiparcj inaite- nmmxu '
ram a Dei Gcnitricc coUocacipcccatiunculas, &'paucula.qua:com>
mcndationcmmercbantur opera.*. Itaqucncccflarib, molc fu4
przvalcbantpcccata. Cumccce tibr, follicita marcr dc capito
cJientuIi fui. pcriclitantisapud tribun-il,inclinantc jam ad vindi-
aamjuftitii: fupplicabundapiocumbit antc pcdcs Fili;,&Judicis J5«*««I»^
Chrifti, rogar^u^ vt qula^ex fcmjurc ftiaVirginc> p^irvulus iafansr' chnai!! pi^
yirgincum traxiftct. ranguin^m qucm adultus poftca- fiiderat Inu i>| . cnU
Crttcis patibnlbi cjttrdcm Gb| ftillulam prooKcet: Fccit Fi
litts i qttid enim m^arct matri (iic, ta'm iaada.dr pi»petcnti i immb b. virgtat»
& de fao* aliqttam.partjculam fla^iuoti l Itaque vt B. Viig6 tx ^''^"^i*
Chrifti f ruore» gottttlam impcrra vit, janiivcittr in fplcn d cn tcm di7« aera^ fup^
ratamcarbuncuhim,- ad (crvulirui^ihuta:mcrita,»aQciariom hoc nvii.
^nlAnccmpoftiit ftatimqnc pondere tam fando, molem eviciu
graviflfimorumcriminum Qn^accaufafuit, vt homo difcrimino ' '
£ilutisru« cicmptusiA Dcipatscftetdev Aus,&gractt&rcmpcr mo»
£ c c 3 rito-
Digitized by Google
4lf f&OMONJOlLll Mi^liBtSP£I.
ncfiiofiiiii ChHfti fl^0fiiii«tor j vt qaemnrflEiot ibeofaA •&ngaia3k^
gQtciila*'tMt etipiiiCet orco.
Xiy* Atque-lioc ipniiti priacepidl aigomcotnm» qood ibdentlffi^
Oiiihominiim prtetexuncgravi» longo^oelmpietatiAo» merito-
KonnuHi rum Chridi/&fufi ab coianguinisHigcBs prccium.mercatnm ^ot
tl^er* pulchcrriraum cflc, Filii D e i & paffionc &4oioribu4,cmore aU-
Chriftimw cno ac fudorc, vni criam Salvatorisgutti, fivc pro nobis acftuanciv
rita, fiunt f,ve ranguinantis, cmi poflc coelamjli.ctMn moricndum cft, D e 0(
jfc|iS!ttrvi Patri flagitiofusqairquecxhibct, Filj fui prohumano gcncrc Cojc-
j-ataiiippJicia. Itaimprobifpcsfuasfulciuntin mcritis Chriili;
cgo dixcro pctu lauciam lokouK, Cxjpe in propriam inccxitumjp VL»
. auac oflcndam.
XY- £tqujdcmaffirmo,vcrifl[imum fllud Davidisvccbumc{rcj«
qoodad Chriftum laiuris noftrac Reparatorcmap.plicaatS$.Patrest
fM**9^' ifitdDmUmmmifirt€»rdmt & copiofk »fnd emmridemftm» copio(ao«'
CQpiofaeft mninOftom ex iofinita dignitatcpctfenotcdimeotlt, mmcxpre-
qi.icicni inagnimdioe*tttm ermultftudinemaioram,qnibat' libemtl fti-
fiiiifnTpiS. n*us.camet«llttmeioe«ccllesitio4oe^oiiorum,quofiacinTitacd^^
fcquimur; ninabuti velimostam infigni tedcmptionis bcne-
• ficio )oIim ctiam obtincbimas, «temitatiadmeninma. Nihilo*
minusinculcoiilam Apofto^li fcnrentiam ; ddimptfeA, iptd dc/imt
^cdtfu pgjfionumChr/fii incsrne meayfrocorporecjH^, quodeft EccU/iM. Vbi CCT*
*^ cum c^ rationc valoris 6r fufficicnti», nihildcfuiflc paflSoni Scrva-
Seaopor- toris: fcd vtharc ipsacflct cfficaxgentibus, |>r«dicatio laboribur"
P?crp^« plcnifljraarcquircbarur. Idco Paulusaicfcadimplcrc, quasdcc-
itcruiuiJii. rantpaflflonum Chrifti, quia pcrinflnitasmolcftias, diflficultaccs* ,
pericula> Evangclium populii infiddiibus annuflciaiut^ cx ccrta-
Numinis dirpontione. '
' ^TVT. Pan ratiocinarione cofltgnnt Do&otcSi tametfi leconftiim ie-
£tipcrpro. cofifidcrata morsFilii D i tincateati, liifieoefit mille mikndfs, M
InnumetishomfnHiiietedlmendis; tanutifd Ipsft & henrinl adnko
Sbi falerc ' ^^^^^^» ^ M<n ^hi qwTqnc appllcet pcOprto ftudlo & co-
^caccoi. natu : non excludendogratiam > qui excicatur , anlmatnr, luvacar,
adafduavircuciscxerccndaopera* virandaabcttantisOataraebJan*
dimcnta, excludendasdaemonis ftrophas , tc commcnta D £0 in^
• Jnnafa. Quam in rcm fahtbrc cft mon Itum Divi Gatidcntij, t pt-*
[copi Brixicnfis,qui xtaccSanfti Ambrofij vixit, clariorab hocfi-
^^JJ^Jj'' bi vicino fidcrc. Cdl^ww/^^winquiC , mbis ejl , ne vi^orum Chrijii^
I». dtdhoium fr/Mtffha^Pir, de (iftiltiute ejm ms redimeifs fio fdngni^.
Digitized by Googlc
LiB.UL Parag. V» W
fubijcie»utitimmM$mmliMmRedmifto9(9h KnUmerit^ com^rmmM Uh ^^Hi,
trefnns & exfminm^ fM vttlitm im JSmguttetmo f fim emfka mem chn.
mmklMtkmJmoffuii^^ tu ctn^^erfimini tne dis- ^/^siiS^
fjfimittrMmprincifeturinvohui^J^^ tSM$f ieumtijff vi&timt id /mvm»
l^\r • Qjiin ctiam apcrtiCTimc f&tttibus fcripturarunL*, aflc- XVIL-
.Ifenmt Ecclcnse Patrcs , ncmkrcm mortalium C h r i s T i mcri-
tis frui poffc, qoifc aut vitio turpisr* ignavias , ncgli^o faccro Etqmdillr
participcm tam nobilis-riicfauri , auo pcrgitj cflTo injurius-* iii^ ^^AinT al-
liiprcmamj Numinif* Majcfhtcm,. ; itcrumquo Saivatorcnij fcrfceier»
nodrum, pcr ingrnj* improbifTimx temcritatis facinus , c coelo fuacowti-
rapit ad tcrras , & vclut ad columnamj alligao , turfuflr* cruca- ^"hJXJf
tandum fiagclii^. Cccrc qui hoc agcrc caocitMiQ-pcifcwanu, ae
ne&io quid^fibi inttiim poliiceti poffioo» de puicatiir' C H*a. i«
$ T i<aceibil&iiiis cmctadbos cxtatlati^' ioi., liinaana gentic' gejiorunr
vtiliutsem. MetacadiHD eft ne;rexaJkois nicritis« ^ibus^fiii. MttOimP
«ire ipes (iuB Voittno% 900 tcm Gbi ad inlem-ftnMnu • MnHt
,bcocficioJa*|Dgulumlargientis»(b»pcrcu]pamfiabct. ruioftii^
limam mcrctur indignationcm pocnamqucy quiiquis io contomc^
liam R>edcmptoris D £ v, fub paliio-metttommcjns» audet contcOif
«ondcmcireprolixe impiuf.
CogQofcorc hicaliquis dcfiderabit, illud rymphatumgc. XVIIIft-
nns mortalium, quiin C H R i s tvm vctcrcs tyrannidcs cxcrc-c-
rcnon dubitant , ipfumquc quafi dcnuaante tribunal Pilati da-
jnnamm^rcccnribus itcrum conficcrc vulttcribus flagrorumj.-
HuiccgOt lugubristragGcdiaehiftoriam propono, fidc cadcm, qui
refcrtioanncsHcxoldus* Prccc»-matutinas fortc acccifurus viii^ /MMr#r
pius,pxoptcroBnopoliam«iao(it» vbl javenes aliquamnntlti com- 'k»*^^
« jotationibas^ufibus, pnBteiinai nodem lepelietan^s intec^ SlJ^uJLr'*
^Jiirgta (vtfib^.rlsaiiiuCf atrociblarphcmilOE v Jioffeodcrant* ^i^lfhm^
€iim«cigopaolulttmpromoviilisneonipeiiriiiu vioy, homiom»»
fixdc mefflbraomitia.laccratum, valiicribufque liianiibus miic-
zabilcm i ad*qaem admirabundus acccdlr, Sc i quonam crudclitcr'
adc6habitu$,concifufqucforct»(cifcitatusclU Cumfcipondiifeo A^partc
fauciusab iis, qui inproxima tabcrna, cam nodcm intcr pcrgrxca- Scrvator.
f tioncs,& blafphcmas-voccsconfumpfiOcnt j c vcftigio altcrcon- l^^JJJ^
. Tcmcasgamooesiiiosi pct^onutttc^ quanam cx cauia mifcrum^ mxm.
Digitized by Coogle
PROMONTOmiMALiE SpEI.»
pe* q»»- foris fub dlo jaccntcni, ram barbare tra£laflcnt? rum attonlti juvtf.
[jl^^J^- ncsnc^ant^fc vulncrarumc^ noftcaliqucmiHcc a quoquam cui«
miu. qaaiiivjmalUtam>rol£imgcnium ,5cciiticiilam qucmquc fuamL*
cor4flr«L». IgreffideindevnicamcaftigaroFeomnef^viieminemA
Tfqaam dcprehendunti vnde tarbari animis prorfos crcdid^re^ie
«I vivcndi iicentii, & Inter lodendom prvcipoit toties trpetlA
blarptiemii»Ciirillomdeoaoqnafieacaiiilficalle. Et6! qoanfi
hodleqooqoeloDeomfliberatorcfn fuumfiunttyranni. illlaem*
-peyqoinovopugnandigcncrcpcffbiarphcmias fc mutnb certaofi^
fiipcrare>velutsarcrlurum& jocos. Scd hcu! niaits amarus ;6*
cus cil, nimiscrudcIisluius,apodqoemChriftus pctitur ad novaii»
vulncra. & lanicnam.
XIX. Non abfimilis illorum cvadit impictas , qui humanx gcntif*
Aliqiii^n- Scrvatorcm, cjufquc diviniflTimum fanguincm^noflrae ncccnTirati
demptoris" pcraurcos amoris canalcs, largilTime cfFuflum , indigno pcdc cal-
velucpcJi- cant. Apoftoli hxc cft argumcntatio: irrit£m faciens legem^
JjJ^JJI" Moyfisyfint vSm mifersLtiont , dut^ut vtl tribm ttfithtti moritur. qnMth
mtgu fut$titi£Un9Nt mireri fifftitiMt ^fitimm Dei tnttmttsytrtt ^(Sf
fitfgitinemt^tmttmifdUtnmmxtnttm q»t finUficsttmtf^^^iritlti
MmtrAo grsiisettttmHeUtmt fietritf IntelHgunt vetb^ aiiqoi hcc verba do
^oovispeccatomortall; perhocenimsmprobosqoiiqoe» impll-
^JI^ citk ac interpretati v^ (vt Theologomm phrafis e ft J qo afi conco U
catgratlam> rcdcmptionem, mortem. fanguincm Chrifti. Quo^
qu^m gravcntpiacolomi doccbittatiododaifimili» ^ abiiluihi
£icaziri facTnore. >
^ ^ ^ Hic ( rcripturx tcftimon io ) dcdit fi , "Jt Ishemret pofmltim fkittik t
s.JCiriwl ncmpepcriculum proximumadiit, &conrpc£toingraviconflidu,
e^^^m Antiociii Rcgisclcphantc, raturqucfi cum co confcciflct advcrfi
cxcrcirus Rcginmcaput, dcbcllatum forc ; pcrmcdios hoftiumj
globos, fcrro virtuti fua: viam apcruit ; jamquc vbi adinimiciRc-
gisbcftiam vcnit, fuppofuit fc moli. & fixo in vcntrcm gladio, ad
. ruinam clcphantcmimpulit^rcdinfclicicvcatu. coJlapfacnim (a*
Decbmtar P*' Elcazaro bdua, codcm viftorcm calil» (ecom in mortcm trax/r»
H'" faci- fiioque infcpclivitcorpore. lam Galiqnisex HcbrTOrtim gente»
•orij indi- Y jri gioriofi cadavcrt & fangoine fiio tin£^om , calcdflTct pe^ibos^s
fclMm^i^ meritbilladaodrjflct: facds to ingratifiime, itdoe pro benl^wclo
repeodismaleficium,proamore odhim, pro bctaev61enti!i ^b-
' miniamf nercisqotaiftepcricolam tnom, fifo voloit redimercj >
toamm.ortemfii'oioterito>^ qoomodoeigoiiodet^poft amantis
amici
LlB. III. PaR AG. V. " 419.
amicl tam pulchnim6bitam«tibitufr<jue rtm iaiuiarem» inralci;i
remortuo ? Ita ajo> niinquamcaeium^ndigiiatur ampliiksi quimj»
^nmvidctChriftum DEi Hlium^proiiobis puridistcrrsvermico-
Ii$,funeftinflm4mortc fublatum. ab ijfdcm adhuc in (anguinc fud
calcntcm, quafi pcdibus protcri. Crcdo, C\ quotics hoc facinus
fol afpicir, in fignum indignationisatquc crubcfccntias, vultumj
rccondcrct, raoiq;otbirubcraliefcsC4-a<lios>frcqaeQsaoX circu» ^
tclixt ;ugcs tcncbra!.
Scd illud fcrc omncm cxccdit humanas improbitatis menfii- XaI.
lamj quem olim divinitatis fuzcondicioj excmxt candcmigno- t^ecaefuac
minioicCnici» caelifquetrliin^^liaotemiattalitSoteremiioflxa^ mortaies.
itemm vcileextam <bitanatoroIio,retraliere adinftme ligaam» ^^^^
^ veterem cnm Chrifto repetere » noa tun ftbaiam, qaiUn ttt- mtfttiB
^xdiam. Saaedeifs affirmat Paulus» fuirfimttm'fytmtes f^mti- Crucemfi*
ffit fliumDEr, qui fcmel perejus mcrita > peccatis gravibui vxpe-
diti> turpitcrin eadem probrarelabuatur.KifieaimCbriiliiDors ^^^f*^
tam fttidrcr cfficax, ut ad omaes prorfiis mortaliam noxas, poft
quantavisdcmum faccula iterandas, fcextcnderet; toticscuiidctn ctrnJtk^^
morioportcrct, atq,'inCrui:cmaffigi, quoticshcrumhomincsc-
normius dcl(nquunr,-ca onininorationc, qua fiicrificia Aaronis,to- (^nod*
ticsoiim rcpctcbantur, quoticjgravialudaiorum fcclcra. NihiJo- jjJ^(*,JI*
minusChriftianos ctiamhodic, novam quafi in flagirijs fuis Chri- Apoftoli,
fto fibricarc trabcm,nova Crucis tormcnta pararc , oftcndit S. Pc- "plicatnr.
trus Damiani> fimulquc & dchorcatur crudclcm inlaniam , vcrbis • '
qux attcxo. , '
Vde^ mrwrJUtiStmetipJt cmcijigat flktm Dx/, if hoftem tiU XXH.
hMHem, furfm fthm^ns tmeewL*^ ml» tructpgtsttt fA' t.ftfm
intrt
reJtNrgemsexmtrtwlt, jtmjHML» metkiir, jMfttert, ne mert^Mm^'
erueerH efficias, tn^ ^aa facidt Jilium Dst umOrA itkri$m iMtrircj^ 41" JmIT*
Superbid ft^eriusy infenustuxuriat a dextru frojperttit hiiil»itatu ^ k firm i Jt
fiHifiruadverftatM defierMtht fiimMe^ttUvoSt&lancetm, flh f^irfih
nis refrxfentant, Cum enim elevas te^t & dmbulM coSo extt '
fut alrijpmi Jpinarum multiplicitate contorques. Citm fonm ocuUs tuof,
vt non reJpiciM ccelum, &voluftuofis carnts tua motthtts moveris, & *
traheris , durtorihus clavts pedes omnipotentu tranfverhcrans , ah infe- varlji pec-^
riort infers Juppliciumt dum momentanea voluptate^ , veliintatemDo- catis.varik
minantts exc/ud/s. Cum projperaris in iniquitate , fcetidiori curfu re- ^j^tlfd^'
rum, peccata peccatis accumuUsy clavum ponis in iSitss dextera, quem Ruiir eta%
4^ fiiihetut frofetfui ttQtLa dejijiii^ Cum ver^ sdmudsintiori trtf u W""^
tti tii
Digitized by Google
420. PROMaKXOR:II::MAL|iE. Sp£I.
iiAudffirberu , & tMMm imfiietAtenLspietMii De j prapondersL, fiMSf,
Jir*m ejni trAnsfigu t & concepium fnroremfurore tmt. dtJ^erAtionu tuiu,
fitficai, DeniQj eum prd/Hmis deftndere quod fecijlit. Uaetiuem t6lum^
Itueri Siln/atoruuttfir^ues ',. mhilj^ grsvtiu titger*t.Crtt£i§X0t qutun (114^
ri, fuod odit^
XXin* Skut cxtfcmac fuit malitia; facinus , quod olim in_> Chrifti
aBMNi» ^^^cifi'^* '^^o"'-'^ dcGgnarunt Judsi quipiamj, ita.cvcntum ha-
€0^a.^k!* buit prodigiofum, A:toci poftcncatxadnuian^um. Ecrytu$Ci<«^
X I . ^ /w*- vitis eft, Ty ro4c Sidoai non cetmlnat la i>fc fiib anaiim & Oiiifio
^^JJ^^^\ nato^ rcptingcntcfimtta fexa^fimnm qtitncom, habitare intec^
• rpiaasiiUa»lioce[liattSflmp408Heb»q%pio»€liriftian<)f?i4^
Ecfoct^ Ghriftiannscdibtts fiiis Jndi^ ceffit, aliocjiicJBigravic > o«
blitnsieciimfcrrenobiliiljmam» & ab omnibus rctro majoribttS'
A^eam acccpcam liercdicaccm , Chrilti iaiagincm Cruci iuftkam^ opus!
qi^^^oiimi abaraftcemanu.iffiusNicodcmi coouaendandunu. Spcdail«4^>
juc{»iiqui« tum in ncpotibus fuisaatiquos Scrvatoris hoftcs'» & fam non_'
odij fimuUcrum, fcd ipfifllmum vctcris impictatis bcllnm. Itc-
Mhigo ma- Chriftusvinculdfcrt, in fua iconc, & captivui triunipharur, Oft
Ubabiu^ grtur, rapratur. itcrum Iputa volanu, aJapx iiirouanr, flagra_»
^***^ crcpanr, fpins fo armant, clavi mallciquc intonaiK. itcrum_j
fcl, & fciic fuo accrbior lingua- faivitj, Ocniqnco coeJi patici>-
tiam! iccrum pcdu^/crro impio.pctttui:^. Ac^ucvt oftcndcrct
Citriftns (enclre tt > Jnjunriam diltemvtbratflB lancea • (i noa dolo*
rem inl|idii valnerls* v-. iterum fons gemimis % (anguinis aqiia^
ftuit; ied ie6; preriofior, qnia lanavit ftcorpornm mbrbos» & ani-
moitim. Cecte Ipfi Jiiajiss immaniffimiviceleris audbres Jfidssf,
ficttc ancca pcnitus.erant fqperftiriono fui^xcoecaci, itiLtiua
' gemina aiperfionc rindli, iumcii yciai ^dei acceperunCj h,(kti^
funt omnes tonginj, Gom ilioqiiondam farcsfeii^itate* in canfaJ
nohimpari«,.
Xl^Hyir. Of fi hic vora aliquid fandbrum valcrcnr, qn^m optant ca*.
Scaaravi^ lidc , vt impii.omncs Chriftiani , pofitacrudclitatc, dilcant ha-'
iae£ciiHf manitatc profcqui D £ v w , pro fc homincra failunij, & hu .
*r*b"*"lL paflum!fcd heui quantacflaliquorum fidcliuni barbatics !
mji^peS! quafi nimis^ parvam acftimarcnt carnificinam, fa&virc cum Hc-
ifci»«m brarisin-Crucifixi fimulacmm ; ipfiim pxototypon:. irvfeftantj,
^^m-m- ip^uniquctvclut Chrift^um novis i\x^^Xit,i)% cxcrucianc^. Ita., o*
«iiuA lim S. Brigiftb Anaitacls laade IncJita vldna^ cikm adhuc vir^«
i^^^^ ^iltaitkfkmmMJuS^m^ q^a6 tnas-£rimjirm.icL
Uiyitizeo by Google
•Craccm rufKxum arpc.vit, mter reccntia vnlncra, pnrpUr^co crao-
tc madcnrcm; indcq; audijt diccnrcm, feu conqucrcntem potiusj
'faciniis hoc corum cflc mortalfum.qui fuiimamorcm ncgligcrent,
mundi fcdarcntur; digni protcdo, quos olini Chriftus infuotri-
'bunaliadrigidum cxaiQcn vocct: &nin anrc mortcm cjufdcm Cc
■gratiae reftituant, plcdat fevcrocalculo, tanquam reos in ipfam (iii htrAtt»*
ludicis pietatemu. Infinotthocipraiti Deipara» in eocoHoqaio, ^^"^'^^
'qttod olim cam eadem S.Brigica inftitaitad propofitam matefiSQi. ** "
Titolaf pndfixas capiti , Inter tcvetatioiies D. firigits iiftas ^ dc • . ■• • .
liabeCin fhr^M mdnmsdjffiifim, exeeBentiMm fiifiU/ fonemtA^ ' * '
^dliterChrtfitts MCPim ti»itt ittmitift midtlt Ckrifimnis crtteiiigitnr «
' ftkm kJniMU erttcifixus fuerMt; & prr confeque^nsi «pt9d tMltSMerius&
MmMrms ptnhetttur. Scdnunc ipfoslDivx Virglnis qaeftus audia*
mus> indignantis dc hominuni crudelitatc , & lamcntantls» fu-
' -per fili; foi repetitis totiescruciatibos. £ius nunc tibi verba alle-
ConqHeror, quia filim meus dh inimicu ttf^ , (pti nunc funt in muu- ^ . -
' dot MmMrius crucfigitnr y qahm tunc^Jndti crncifixerunt eum^, Nim ^^^ji.
.licet deincepr impMjfiinlis fit t nec mori pojjit , tMmens cum propr^s vi- mooiaDei#
' t§r eruc figunt e^iK ' Sttut eitim Mliijua ^mo, imsgiiri Mlieufm inimi' P«r«>eitit*
' ^ei fii, eetttmmeiitm & t^httem fieiem^ UeefimMgo tsoit^ femket ^'j^rilffl,
' idttu, tMmen^ frofter nt^kittMtem muUm-Utdemlf , Ufir ftMfi pro fiitofiioty
eipere Mremeretstr &' Midkiirnwri SieetftmtvitisL», aiiihiC^iriHm.
£ter eAeifguis, fiiZmemm. MhmittMMortL. & grMThrJymtt ei,
* ^hm iBorum , trm^hsertmt-etm isL» eerfart^. Pcrgit D e f. Mi-
' ter» 6c tacitss interrogttioni jMradenter occafrit». Sed ferte tm fetift
' fUMrere , quomodo crmfifftnt eum f Prim^ femm emm imermem «fiMipu
4o dc^ frMceft/s Crestoris fui & Domini, nofL* curMUt , & dehone-
"fiMitt ewm\ qusndo 'tffz^ monet eos ferfervos fervirt^ fihi, ^ iffi .
' hoc eontemnentet , fsctunt qu.t fibi fUcent. Deinde crucfigunt dexterMm
' mMimm^qusndo tenentjuflstiMm froinju/litia,dicentes: feccatum non eB
fic grMve& odiofum D eo, ficut dicitur; nec Dzrs iit Mternum sffligtt Dercribit
imeHfUMm^fedfrofterttmoremmtHMtmeH, Deittde crucifiguut fitti^ c"a'^i!^'
frMmmtMmmm ejus, ftumdM virtmtem ^ertmm itts vitimm» veUmtes vf nerqnx*
imfmem feeeMre^ dieemteti fdiieerimtm imfine fimel mifirere^ mtei impijchrt-
Dsre, fmitM eH m^rUeriU Dmt ,jM ksMimmti vntiMmK F^eM ^^tT^
Mfme^m fedet ejmy fmtim' dsieBmmm itLs fmiemde feeeMtmm^ nMjf*
& mefL3 femel eo^tMm mmtmrmm fiftmm VUm mei^ WBexf^meiMmtm ij^jj^
fiifimteldiim^mttd^ JUmmm^ V i fim mmtNsfnm fi^k tt^tt* tOiSv^
Digitized by Google
4^2; PllQ1iaHtOKlI,MA.L.£ SPBI*
D,£ys! Um tihi fit fromorte ttuLa,, hocnuniptAm. pTcvHt Jk^ 99e
efirmm, CorottAnt ieindt tnm etro/tJ JertfiMu qHAitd^derideni fir.vitO'
fes eju6, & vMftHAtfm refuunt firvirtjt ek Dsttt ei feh bAeu pjpttutde
gdttdettt &^&eMktmt:ff9 /ccaii»« sfieitdii fimelimewrde eerum,qujim
^ grMve0:qn3immiik!q^iefit,. f9iigmiiiMtMtejM,qMdiukyehiiaMfmkf-^
%et».ferfivirMmii im feetMte,,
XXVt. PofthaccB. Vii:go>intcr ZodUd fignj|puIcbefriiQayDm>lcre.'
niHimQns^iu^fidiititaikicafolgurircccEpit^&^ImeQmi^ri iiT cos
Qniiox olim.torqacndum, qulnuDcfilij fui aoo^ cnibcrcuntnovi clFo
aaiw^' tortorcfc. Vere. dico tiki' vor c Dcipa rsc a d D. Biigi tam. hoe
finc ludl, emica meu dicere foteris : quod t»les fitnt Antc^ flium metim , inju*
^ffl^ih^? fi^°^^^ judicdntibtis eum^ , immitiores. crttafixorilus ejtis , imj>uden-
tiores venditortbtis ejtis^ cr major fwna.^ dcbctur ifits^ qiikm tUtS,
Qniapro- Conftatcriam huic diclo fua ratio. quiacum Chriniani proptcrfi-
Eu*^" dci lumcn,circa pcrfonani.divinitatcm^dignitatcmqjChrifti, mi-
hablt ms- ni^shabcant ignorantix.plus.fcicntixquam lud^ei quondamjhinc
Jitic* mulcumiftorumcuJpa diinimiitUftilfommcrcfdt; facitq; cacir*
cnmihilitiajmalitiamaudioiaiii Fr^(^rrimvcrb>quandoiprcqua-
- fiin fcD.f h filiasy ftopus fit hamanz impictati; vtcikm liodio-
Chriftianai homo Chriftom» cjafciac iandiflimamnomen*bIaj[^
phmilstcmcratlingiiijantqaod gravias fft>ipl| ej^s diyiniOima
Ct Mco ^Sacimciita* (alatis noftrz mcdia, qu4vocc» qui fado indigniA*
mm^i te: m^dfhoncftat.; Hvc (qaoddcni<iiCxtrcmumfcclcriscA ; abjura*
cscuiahu. f|^e<|^ntptaris-fui fidciquam cum bapcifmipfimQ imbibit.balnco,
perfidus Numini$ fiii dc^ctori rran(rtad:partcs Machomctis, aut fi«
£titios gcntinm Dcos, auo ipfam cacodoemonis foedifllmam fo-
cietarcm. Erhoctotum quidaliud.cft> qui^Chriilum4.yclutit^--
rumaffigcre ignominiofscruci!-
XXVII* Crcdo ctramnunc fentit cjufmodiin jurias Scrvator; 5c carni-
ficcs fuos , impios puta Chriftianos, oculis afplcittorvum tucn-
tibusi qnaiibus anteriori fsculo, inL. crucifba. imagine^, princi-
' pcm cthfiicum fulmmayit intcr.IcvcsfaiOiias> impi^ dcfc fcnti-
/• dmmJi^. entcnift Iteiiitillrdabo, SofitetmiStaiinaliboscontcftatam» Ita^Mc^
homo:qiiticiam.Indas.,.iam &cro.baptiibMti^ itu
cSr^* tcr,- afias' larcjnolas*, Cradfiid iConcnu /ort^ inttt!it;in Pcraan«
1587. provincifli. metropolim>;.ibi jnterragatiii ab.infiolis ». quid iiliid
C^«S^ Clfct fculptas imaginis ^ AjaQKmdlC^ Chriftiaiiamm c(fc D e vm :^ f^u
; ')M3tij^s,cjufdemcffigicm.QM't)esmulrorumfcrmonibuscclcbrata9
* • iiTpciiiCj^taiavth^^araaRspatvciii^ ^.cMc»l vidcndi cu^i. ^
' ditate
Digitized by Google
. Lifi« IIL Parag. Y. 42}
dlXM mdtt&ast iiu. aream palatij cam tKcentis circitoc^^viris •
procefllitt lioaoioeaiquc fibicumimagine Ofti jufldt: quam capa
ia manas (iimpfiiret > diligenterconremplatas: iiiccine ii^qait»
psvs eft Cliriftianoram'MIIeip(e»Indos inqait. Tam^ince^Si;
ain tu^! liicciae De v s cft ? qttoad;atore Chrifiiani Iqgas, torumqj i
RcenamPenianumnibegerunt! CumTndusaffirmaret: Achic
Pnaceps>nomoeftait»omnibus crucunbus nccatus* nm.ul in ico* tem;itiin «
ncmcxpucns, pcrcgrinorcddidit. Mirumdidu. ftatim vt Indus ^icfJicge
cam in manus acccpir, cocprt illacaput, qiiod in dc7(tcram partcmj Jb^ESaj»
inclinatum habcbat,ad iiniftram convcrtcrc, & oculos in princi- co, tor-
pcm, caercrofqucquiadcrant, dcfigcrcj qui omncscontinuo, prae- guii^^r °'
tcrcum.quicrucifLxitcncbat imagincm,concidcrunt, ac trcs horas cit,8thumi
fmcrcnfii& fpirim, mormis fimiks jacucrunt. in-jcnscrgo rora vr- pr«»A€'nit.
bc ludus confccumscft. At cccc tibi, poftca cum cactcris prin-
cepsadrcrcdkns>rurgcnrqueexc]amavirf Vcremagnus cft Chri-
ftianoium Deus;: reHquifquc pmnibus iffupore quodam defixis'»
poenl capitis prppofftledixit, ne quis impofterom Ghriftianonim
DeumbIarpheaMrer.atqueexi^Aoae,xornat6que juxta palatium
lacelloyibicrncifixiimaejiieii&iolldca^ atquoah omnibus coli
JaflTt.
Ximcteimpij>nonampIiiksquemPoetadixit, nutu totoscce- xxvin«
Jof tremefeciftcjovcm ; fed Ie svm» D e ^vcri vctiftlmum Filium,
cuiustriftiorafpc£tus,auttorvior ocuruspro fulminc crit , quan- Chrinuja
doin tribunali ludcx r'*dcbit,difturu<; prcyacrcrnitatc fcntcntiam. Chrjftianu
Et quid putas milcr.u mtcrca perfc vcras ftcicra fcclcribusaccumu- qnafi recfi-
larc, &cxquifitisquotidicirralicnaruppIicia voluptaribus, Chri- »w8rpcr-
ftum Rcdcmptorcm aflligerc; qualitc nunc vultu afpicict cx cru- fe"bu$cm#
ce,in quamcnmtoticscroticlitcraffigis, quoticsofFcndisgravitcrf cifixu»,quo
im6 quo tc oculodigRabitut>am morti victnum,cujuspcnc omni
nA vitft camiftx fbifti l InqiHes» hoc ijpfum cft piinccps fpci mese alpiciet i
fttlcimentum; etiam peflimunl^Uj(mque,in Serratorem fnam foe-
di iajarionim,admittilChriftO-fterimi1ngrafiam,iianteobitanL«
cidem (e reconciliet per poeiiitudihem mali fadoru m : ne que ab ^^]}
a5tcrnoPatrciIIumrcpudiari,qaiFilij fuicopiofinTima merita^, & «axim^,
fandifiimcpaftionisthelaufam.obtulcrit pro fuoram ftagiriorum p"
fatisfadionc. Dcniquc vcrifllmum cft, nemincm gravifldm^ diu- JlnWont
tifllmequc improbum intcrirc, quifquis ctiamintcrfauces mortisr* ingratiam
con ft i turu s, fc i t fi bi a ppl ica rc i mmcofum illud prctium^fufi k Chri-
fto ianguinis pro humano gcncre.
, * ' ' . Fff 3 parum.
Digitized by Google
424 PR4>DIONTORIlMAi.iESPEf.
XXIX* Scd himirum aliud cft fcircapplicarc, aliud ipfoopcrcapplica-
rc, &. applicarc rc£l:ei fcilicct pcr (inccrum dolorcm fupcr pccca-
Sedhoco- ^is^firt^^i^^i^^^cliuscmcndandac v.itarpropofitum,dcnmmgcnui-
C.hielju nam facramcntorum vrurpationcm. Ctnchocopw, hiciab§rfJiy\n
. quoaliqui,cumdcbcrcntmuItum fudarcaguntnihil, aut nimisf*
patum. Mihicredeapudrcclcftosdiuhomincs» in rcfipi(ccntia^
vlqaeadexUamviwprodu£ta,noD remel plas eft fiiDOlailoQitdt
Nott fMci, i>>^ndacis fi]cl>qttlm fincens veritacts. aliqoando debiti dolorii»
ISqaaadoAacei&rijproporiri defedns>victamiaclt. qaocafiSyiicnO
Chdfii pflenicentia emr elb» ita totns poenlteaslioc errore ibo perdU
tiMcifmrl ' ^i'; eriamdkffldivinis Xe myfterifs Saccimeatorttm commnnlvc*
rita, per G# ritad mortcm. Et quoniam in longa flagitia immern 1iomiaei*>
SvidM^ Aduciam fuara fer^ omnem collocant in coofeflionem pecca*
«ppiicant, torum>mortirueprsmitrcndam,cum ;am iioc orbe cxituri funt
^ejeuijl. .adpcrcgrinumalium,- cgo&novum tcmcrariajimpictatisfal; *
jcxumrubrucrc, 5c fcclcratorumconccptasdc faluteiaa
Acuii&mas fpcs , cu m falubri mccu tem-
^ra^cvolo.
PARA-
Digitiztxi by Googl
LlB. IIL PARAG...YL
'• PAR AGRAPHVS V L
«
; Sextuin Impiarui» Fulicpum^
DlGNITAS ATCLYE EFFiCACIA,
Sacramentora^^m, ;
Frterertim Confefsionis &; Poeniteir-
tisB, quafcderatiisiiai quic^i^^^
tandan ia Mo r t e com^
muniunt:.
Quantiim. de beatitudine confide- .
re jubeatobftinatospeccato-
res
Vam planam & expeditam ad coclum
viamhabcantiUi mortales» qui jam ;am morituri
fuis pcdibusgcnuinam fubftcrnunt pocnitentianij , SoJatiucn.
infigniterdocnit Henricus Sufo, inquadam oiinij ^f]^^^
fuacpiftola^cujushacccftinfcriptio. D. Hcfiricuar* Suibne.ti.
Su(b,admoncns pium qucndani infirmum, vtmor- »*'Unwi-
* nato* ■
tem parato anitno cxcipiau. Intcr c;etcra<igitur> quxfolatiuni . .
pp cerantr& vclnt ftigidam ^gro afpcrgcre,h«c oiemoranda fcri p&r.
Sivifime/l Dmm9Vt iMrUr0,Jirmiterire$iMejRie^ ■ Kl.' •
UttumwiMrm gmtdepiUi^trrlmmmdiummf^km dh^t angttfto , wlfiro '
^gt€iit4trterfAhJoli^9nd4m»mdeimefs JtnevSoimpedimemttfaS^^etti"- tffaJT
Umine felicijpmk JjmitmrMm^ Pkmit ejl quod muhot inexpertos-in morte ur» ^f^/-' fr*»
rimjilttteiff^ortem Adfert McrbMn & nnxiMs : idvidelieet ', fteddmm
fr4terttotiimnos;dijfolutAmqg(^^m»letrenfeii4mvitAmyreducttnt oboeit^ '' '
ioSfgrdndi/edebitooSligatosDeo Jfntiuntt ne^in iSd hora fatis perjpici'
unt , (^utd td id facere debeartt. Sed htc in parte certum ttbi frxjlal»
eonfiUim^dt^inn ItbntitSf iffd-ventsu ptittm* Si tn ^idemin di^but
tttit''
Digitized by Google
426 PROMONTORII MaLJeSpEI.
llor:I>im- fuu perperamtcvixijp ftofii ( ficut pauciiiitiff immunes vit^unf ) inde
^**"* non rjimmm in extreniM horA terreri ddts. Puftquam SAcramentu EccU'
cepm Ec- y?<e munitm es(Jie4 commode pojfs obtinere ) Cruc:fxt tmaginem tibi ob ocm*
delis Sj- fiatuM , eam^ itituesrts, & tuo Approxmumt fe&ori , at^ in fangum»*
Sd>" t m ' ' mmtnfs mifiriewdidt ejm vulnem, u iitAitm^ $ thfitretmtmih ttt tm
chriAo /pfiffrgfMutvMltAr^jMfili^inJvirfmf JitJittnniiApecemAnmMmf^
«cqaiefte. /^» fniUnddr nmv^l^i€,vil miiptme i mdeiitdeJUemeiJmnrm
re. ' eflo,JiidJhmtiter itefefit e^»UMtmiS«vit§ifeminit^J^^
^biUriterfoffeinvrtemnpfetert.
IIL Suaviifimacnimvecbhccdodrina>ficutcrigcre potcft pofil-
lan imem in monepcccatorem, tta c^m fanus eft> faccre enmj non^
Sieamen dcbct tcmcrarium. nam tamctficcrtirfimi, apud Numinis tribu-
dtvtnailla nal omnis illc abfolvitur , qui jani moriturus, gravifilma anrcaflse
leg!tin'* ^ '^^ flagitiaanimitusdctcftatur, divinaSacramcntotum myflcria».
vXnrpaTo. lcgitimc fiifcipit. ipfam^uc Chrifticcruccfurpcnfi imagincra, ve-
lutccrtiamoris fignaculum, cordifiioapprimit; plcrumquctamca
citius iiarc fiunt, quam fiant rcde ; & fi:mpcr aiiqui fi:clcrarorum ,
dum in his fi:, fpciquc fiias fulciunt, tandcm crrorciu in cafii dcpIo>
Namviuo* iant«iaci-yniisnihllpro&flaujt« Loiiiumrnf ct!attil>ittodg nonu
do^iii^i^ omncsillos^quotquotpoftlcvcsanoos*» vitc^uo ihiblcotiorif*
KcnifcTpt'' liccntiamjatnabltaritconrnetamoricntinm Saciamcnta accepe-
docee exl tiint{ ctiam intci frcqncntesgemltnslacKymaf^ae^commnncs plc-
pr«Sri ^*'*' tcftcsjbcncfcmpcr.acftHcfecrcxpiriflcj ircri ^olorisac pid*
■padpro. pofitidcfcAtts,iiooiS»nclcomip!t pcenircntium in raorte con|«
«raftinato- tos; 4icocornm iraprobornm.^qui nimis 4e (alotcfu^ confifi^noiL.
2JeJ2^ antcquidquamcogitiruntdcrcfipifircntiaacpornitudinc, quimLa
c ia m mort IncipercnL £t habco £icicad« fidci iucuknu tciUmO-
nia.
IV. Parifiis(vtprobatusmcmiuitauthor)annisabhinc aliquoo
Csfitrim fiipra quadringentos, Canonicusin primo juvcntutis vcrc, vix flo-
*firil'm '"mi. rcrccocpitj&brcvidcfloruit^ipractira tua vitia,ipra;divitiaE,ipfae
r4uui»m$m. dclitiac, immaturum fcccrc liinus- quotidianagula, & gula: Sobai«
>f* les Vcnus>omnis tcmperantiaE jgnara,vitam intcr voluptatcs abru-
PariGsTu P^'*"^'* Itaqocmigrandambincfiiit,atqbccxtcalb!cmiftnm,ad
venL/^ui' tencbtasmortnalcscttndttm* Nctamcnqnidqnammoribnndns*
matt yiiit, agcrct pi»tcr Cbriflianam confuctndincm, (accrdotemacccrfijt/ ;
AreSlm*(!l cniintcr rolllc fufpiria*totidcm lactTmas, l«tanaanlm« fiiie vulnc«
11 ra apcruit; fimul4ac|uratam fponfioncm fcclt, vbl fitnitatcm rcc^*
pcrit^fitd^uciMii feomAiaaddivina!lcgisfobricam.Ncqa!C htc taii-
tum
Digitized by Google
..» ? : 2 LiB; IILParax^. VJ.;i<I 427.
tamhominis ftctitfclicitas; acccpitinfuper vcnerandum fub pa- •
nisimaginc, Chrifticorpus; quod pijs omnibus ad acternitatcnij
propcrantibus, pro viaticoMatcrEcclcfialargitur. Dcniquc ad fjJJ^J^
vltimamcumSathana ludam, facro olcoChriftianusathlcta ritc quafiap*
inun^lus fuir , & roox vita dcfundus. Ncmo erar, qui nonlij* piaudenti- ,
vcni, fortunam hanc fuam gratularctur; ncmoquinoncofdcm
Kuminisfavorcs oprarcr, limiicn^ vitx ruxclaufuianij>paremu». 4o.
niortcmj prsfcrtim cumctiamfol tumulando cadavcriapplaudc
Tct, funcbris pompaj fcrcniflimuscomcs. Sedncmpe vcriflTimuni i.iteg.ig,
cft illud Samuclis» homovidtttaqud fMrent ^ Dominns dutem imuetur ^.7.
cor, humanosoculosfacilc potcft cffugcrcconfida vcritas, & pic- sedrifu»
tas malitiofx fimulationis pallioobtcdlaj De i acicm nihil prxtcr- efttaDti^m
volat- omniaillc pcrvidcr, mcdullas offibusabftrufas,fccrctacor- P'^'"^"»..
.. ,. ^ . . rereti pic
aiummachmamcnta,arcanamcntmmconfiIia»intimas animi co- aiortuua
gitationcs pulchcrrimc introfpicit; &quamqua:qi mcrcntur ccn- oonfuit:
fiiram, abcoaufcruntjproemiumcjjautpocnam.
Expcrtuscft hoc damno fuo, ipfus illcjParifijs Canonicusr', V»
qucm ^ mortc fua.,, iinivcrfi hominumftatusin coclum cxtulc-
lunt, iiovuni*intcr bcatos civcs indigcnam. Scd quim longe ab • .
illa fclicitarc abeftct, ipfcpaucis poftobitum dicbus manifcftum
fccit, quando vnic familiaribus fuis, habitumifcrabili, luduo.
fo vulru , voco flcbili apparuit, faflufquc cft ad a:rcrnos infcrni J"''*"*,^
a . r' r • n. ^ • f i- r • - , fu* conde-
rogos, flammafquc fcmpcr vitturasr^, infcliccm fc vidlimamda- mnationi*
mnarunL». Audijt altcr hxc tam truculcnta, totufquc cxhor- pofl moriS
ruit, nccjuc fidcm narranti fuuin exitiura, voluit habcrc; qubd
cxhomologcfinmortipraemififfcu,inteiL.crcbros fingultus, per-
pctuosgcmitus,madcntcs jugitcroculosr*, cmcndandaevitas jura-
tas poUicitationcs, ccrtifllma., doloris fupcc^ fcclcribur' fuir"
tcftimonia_,. Et qui ficri poflct^, vt malc migravcritj cx hoc
orbo, qui cum bonoD e o, & facro viatico abijo? Tum vc- C«Ipaft«-
ro infoclix vmbra_,, difcrta ficri coepir in mifcriac fujc materia.,, r"confef-'
& palim afllirmarc poenitcntiam fuam, camquc fcram,dumhinc Gonc,&de«
cxccdcrc paraviu,grandi & fatali vitio laboraflTej fiquidemvc- ^l^oio^i*
ri conrritionc viduatam.&finccrofixoq; propofito,damnatascuI- acpropo.
pas nullatcnus repctcndi, fi divinobcncficio, fua fanitas corpu» ^f»*
fculoobtingerct. r- - »
Scd juvathancpropriam infclicis rci confcfljon(im,adIibcl. VL
lam Thcologica: veritatis cxpcndcrc,& duplcx illud vitium cxa-
minarc, quo opcraomnia, tamfpcciofxpictatis,corrupic-f. Et
» GgS initib •
Digitized by Google
Itnnin- mih quiaem,Gandidcncgavit contritioncm fc vcram habnrflo.
qu?exrc-. Quidcrgo ? inquics: an nobiscxcLdit illud tritum apudSchola-
1'**'^°; mTos, Sacramr^fta U^U nov^.ex attrnofiurr contritum? fcu (qttO*
^ZScra- tanmndcmcft)artritioncmin facramcnto pGeaitCHtiiC^ c^littcm
mww no- ^flp^,a:um contritionis; adcoqucvim coafeteod* |Wt^^
&faluris? Ita ^c Conciliiim Triitentii»in».yfcii^^
•ciuntcoQ-. afrcric. iffMm^ MMrUk»em imffrfiif^ » q»* ^prum.^Hfft^
r/T?, &Spirifiifikaiimfi4f^, mm sdht>f.^mdem ttth^itmf^, ftd,
- tttttti^ ^aiMMM, fminmt.tJ^m, vim fibi ad juftitiam purM..
iiSKt^-^/ auttm^fim^mmmo f<ntitenue, pcr /c ad jHpJicAtiomm pttr^
»«mra- jjif^g„fMest,tMtmtteitm4dD£igr4tidm,infacrsmf>^topa^wu'^^^^^
SS.«r pe&mdmttdt/h0ttit, hocctumtift,orc»vtHiter.cottcHpN,mvttM sdJott0.
eifeaam ^w^tStMkncm , fUnam tcrrorihus penitcnthm^ cgcruttt , & mtjcrt^^
«onttipo- '^^^;;^;^ ^ Domino tmpetrarunt. Ex quibus Vidctor colllgi J ipifcrO'
r«fiV^m iiii,qucmconfitcntcm habcmustcum, ciititt.»{)fquft^^^^^
pepcati: ' ^-^1^^ attritioncm, falutcm>«tni»m PQnuW^IPgWirfli
inVLraiiicntoconfciTionisdctMipisftisdolpif^?^
Qj^ouk. tiqucfcriptoftticoiiiiitt. ^ Ci .-in.
■]i<piarKi.i. Htc cgo> vtiCooccda» ficismieBtMOff^ •**™WP|*
Gcrc coneritttm> tdco4^attritioacm4iio4it*»(^iW f«J»fti
IS^Jf" tcnti«,fa(lfcc.ca*Mlficatiooi.gratiao.,^tmi«^^
leg.de in. fogaccotamc»€« pibbabiiiflMaamrfotcntum optimoniThcoIo,
^'^J^; r eomm. iamorti»arriculo Cliriftanum tencri cx cbaritatc fui , aci .
"^td\\ loniririoncracxcitandim^ctiam intra facramcntumpoenitcnti^
lo^j. BtiiaefcdtmtHtumfui(re,Canonicusairirmavit; Quiatamcnaltcr
^V&i' raquoq; fcntcntia.fua probabiJitatc aoncaretmcmpcillo kiprcm»
•V'-^ articulo,adgratiam, faluteraqjconfcrcndam, fufficereattnnonci^
dmi,.uemm. .^^j^^amcnto Confcflionis,cxaminarc.opor£ct,anCaaomcusn<v
"vlll. ftcrcum vcraattritionchinccxccircrit.
*rt.-.*3. Obfcrvandumcftigiturdiligcntcr,qBOiTfc€Ol<^tiadlintde
^^^^ attritionc cum AogcHco Doaotc nimimmi «tfi quMteW attntip
itjr dcpcccato,conccptacxtimofcinfcrni,pointdfcl^
js»«.«'f. ^mctitoriii,qttateaosiiomo£ic&:nnaic» vipi»lcot»dti»0«Mtio.
* '^^'72 nis dc DcccatftfiiiiaequaqttanHiolcwt, nifi hoc mctu cxcitHBi:
Digitized by Goo^L
LiB. III. Patiag. VI [1 42p
ncs, puta amoris & gratitudinis crgi De v m ; tamta fi attrrtio prin-
cipalitcr formarurcx mctii folius infcrni, tanquam fummimali; fuflficitat-
' & fiquis ita afFcdus cft, vt dolcrcnollct, formalitcraut virtuali- ^'"^?^^*^.^
tcr, G infcrorumnuUa pocna cflct formidanda» tum talis doloc^ "wmor-
non cft vcfi nominisattritio, mhilq; proficit rcmittcndis noxis; tjs.jiidici^
^tpotc hoc ipfo vitiofiis, quod vltimatc plus fcratur ia malum poc-
■n», quiim culpac; ordincplanipr«poftcroacmonftrofo.
Ettaicra,ncquc hiio mcliorcm fiiiflc illain dctcftationcnij j^^^^tnt
•dolorcmquc, qucm dc (cclcribus fuis fupranominatusantc mor- ^t/wwy?r.'
tcm Canonicnscxcitavit, pronum cft ominari. Suffragatur loan- i^is.y*/*;?
-ncsHcroldus.vulgoDifcipuliis^qui cundcmillum Juvcncm ait, i^^^^ll^^
-pocnituiflc folotimorcmortisinftanris , futuri iudicij,tormcnto-
^rum infcrnalium: non cxcharitatc finccra, Numinis amorc, odio i^J^ImJi
pcccati. Acccditipfaitcnim mortualis larv» conftansaflcvcratio,
vis conce* .
^quandofaflatft.Iaborancctiamconatum fuumdefc^lu firmi pro- PjjC"J^
pofiti , fcu abfolutx voiuntatis, non pcccandidcc«tcrogravitcr, "udoio-'
quam tamcn communitcr in omni pocnitcntiavcra,adcoq; con- rc rfcpec-
itritionc & attritionc , rcquimnt Thcologi; proindcquc, fi rccupc-
-rat^faniratc,Iicuiflctpluribusannis,huiu5 mortalitatis vfura frui; v;enh,Ti-
•fubmoto omnis ftygi» flamm» pcriculo, mifcr quamprimum-.
. . . tAA' r f c n fcmoncin.
= ad damnatas voluptatcs rcpcdaflcL». Ex quibus conficitur Pari-
ficnfcmCanonicum, nccji vcram quidcm attritioncm in morto
fu4cxcitflflc;adcoq; quia ncrvum pocnitudinisr*, finccrumdolo-
rcm, &fixum voluntatis dccrctum, vitasin mcliusformandx, aut 31.0////;-
foniifit turpitcL, aut difllmulavit ofcirantcr , ctiam Sacramcntis ^rJl^^jf'
munitus, ctiamintcr lacrymas, fcdculpa vitioquc fuo««ccrnumj i^.tuW».
pcrijt. ^ '.■ iKiv^iA .i», ,,a<j;. ji ^"'^^'
Ego vcrb vehcmcnter mcttio , ne complures eodcm tannj -^' «.
•lamcntabili fato involuantur. Ncmpc ilIiimprimis,quipcromnc pfobabik
tcmpus vitx, magiftram fcquuntur liccntiam adncfariosaufus » eA.quibuf.
DEr,amori$ cjus, Icgumq;conrinu6immcmqrcs;ncq;mcticuIofi danidiu
vn<)ti»n, nifi cum dcorco,^ Volcaniftygij flammca incudcfubi- f^' il^Jro-
' tus fcrmo incidcrit. Qnamvis autem tum vratur nonnihil animus, bit, vitimiS
cito tamc frigid4 afpcrgitur,cum fcriae omncs dc (alutc confcqucn • ^"jj^^j^l}^
da cogitationcs.rcmittunturinmortcm.Vbiidmonftrum tandcm lorcm, ede
adrcpfcrit,&pulfatisforibus pcrcgrinum convafarojuflcriu, rc- ▼«iofanu
dit mlgraturo impib vetoscorpor: &vci nihil2gitcorum,qucad
-lem prsfcnt&fpcdant,vclnonaIiter,quimcxfcrvilismctus,Iongo ,
•Alfueto^i impcriomempcyompia tamjdcclinando plcrumq» fluc ia'» •
/ • • ' Ggg % fcrno. , . j
, Google
43a Promontor'!! Mal^Spei.
^ '"«acgcm.tusfaaa) cnotmitcrvitiantur. dcfcftu ncccfliri, tum
» "■ ''"Send* tum daloris. qui v t finccr « cT
* aiu" Pramovcnd. accon.modatus. in iilo tam pcric,"lo(b mo
D... n,ento,dchctnon cxfolo infcrni mctu nafci. fcd multo magis cx
^ c... ^,»"""" Du , vt Thcologi doccnt.& iam fufir.s oftcndami fafl"
dcm "^"Ilr°^' P"'')""'"-^ Canonico adRcgcm.& illun, qui-
d^mmonftrofum tyrann.d.s partum, .Itcramcj; imagincm corum
..««W. ffag>"ororum. qui >n mortc fua malcrcfipifcunt,& pcrpc ,a,«dc
y , ,. fcclcnbus patratis dolcnt. HicvcroAnriochus cft.quirmcnt.f!
Cf.* fimoquondam tumorc, mortalcshuiusorbis Rcgcs, longc fupcr-
grcflurus, aufuscft paria De o immorrali fcnrirc,* agcrcvcllci flu.
Oibus impcrarc marinis, monrium immcafas molcs in IVatcra ap-
pcndcrc, ardua coclorum Cdcra digito contingcrc, alia.j. fibi pro-
wT;:. l'T , ''"^'^"''""'^'"''"pr^-noNurainiconVcniunr Et
it . ."«""loftphus.^tcrasadAntiochumi Sidonii, cxae^as fuiir"
in quibas cum iIUDs v*, falutabant, blafphcmiadulatorcs. B, quil
•■ dcm tenuith«c«oIidi fuperbit aliquammulto tcmporc bfanum .
- •• . J°T'''"L^''"T^^'"'''''""P'*''^''"'^"="'°' An,iochus,po.
...... «"<r"amHicrofolym,momncm,rcmpI\nnq,o,bc,otoftmofirn.
•. ^.i^ Zl?' nl "^" "Pilfftt; itcram atram cffufurus bilcm, ftatuio
'■^^' "^/"^'«"«'^■'"'"'''^"'"'''"ftpulchrum faccrc, & quoddam
quaG^.A„a«J{«,, vbiconfufaIudaeorum.cadavcra.,nonalia,quim,
aCni fcpultura putrefcerenti ••"« ,
XI. Scctenim Df v s inf<ycntemviro(piritumcjtcuffi,,quando.
eum curru-rcgali cffufum,gravi cafu afflwic. Acccff,, immanis vi- '
w,-^ fccrumdoloiL., & tormina mortiwcla acutiora.. Quin ctiam
.ka.^.s. vermes, eximprobo corporccotpcrunt magnis incremcntis fca-
T^L.i^ "'"'=• """"qiii^PJtcnremarmarKcrudclitergrairari; jamciuein- •
'"novoscruciatus, purultnrattabo flucbantcarncs. foedad me- i
(f,. Plnt.stumAntiochoipfi.tumvnivcrrocxercirui rcaio, iniolc
rabilis ficbar. Hincigitur( fcripturajliinr v«rfta„; ^.v,™,-
..J<«W. /u/xrhs drjHatu,Aj sgmticaem fii ■vimrc, di-ai^S ,Jm,mtm pl.fS. ^
fiM-t^m 'ffi^D to,& mcruUm mnpMritD Eofimirf. Ucl (titit
5:;"?;. Ancochus in fu« duntaxat morralitati, agnitione. poffquam col-
ciorain» lyrmmcimcdicaDci manusadhibuiti.infupcrcommifloram poe-
r<^.T«i. v"?' "'VT'r^ Pctulanti* in Iuda:os exercita!,fpondc, liberali.
f •* l>usbucc»rvbifanitatemrccepcritpriftinam)eo3ftAthcnicnfibi»$. .
o:, I-,,,
n LiB. IIL Parag. VL 4S1
|rqaaIesiadunim»corundcm fanum, quodgentilici fupcrftitionc^
nupcr pollucrat, magnificcntiflrimisdoais, rcdditiburqicxornatu*
jrum; ciuratarequoqucpatriircligionctrannturum ad Judaica^ .
^cra, Dcique potcftatcm vbiqucgcntium vcriflfimis clogijs prxdi-
caturum. Dcniquc, vt(cripturamcminit,ctiamrupplexrniultis'
Numcnprecibus fibi flc£lcrenitcbatur. • "
Qii^isobfccronoacrcdcrct,hunc RcgemvercpQcnituiflcfcc- XII.
Icrumruorum.'* quis in facro tribunali Jadcx, talcm reum, cum jjjjjjiy^j
tammanifc(lisnnccra:rcnpi(centJzngnis,non continuo ab(blve<^ itcoram
xct^ Ettamcn Devs illumncquaquamabfolviLj; quia totaejus Deo; quia
pocnitcntia vcranon fuit, nongcnuina,, fcd adfallaciam confida. habu™©-
Ita docct Angciicus Do^or, in hxc verba: Antiochus ( inquit) /toftj lam tem-
verc peenifuit j dolcBdrenim de cnlpa pntteritJiy non profter offenftm Deiy P°^*^* *-
fed.propter ijffirmitAtem corporaUm, quam patiebdtur». In tofafacra hi- s.TUm. j,
fto"3>nullumcxtat vcdigium, nulla lircra, qux odcndat Antio- / f- 85. *
chumfacinora fuadctcilatumfuiirc, tanquam Deo injuriora; tota **'^**
ratio doloris fiipcr noxis, trahcbatur i corporca sEgritudinc , molc- ser^im in
ilifljniapcccatiappcndicc. Hanc folam vtdccllnarcr, nihil non-.
rcliquic tntcnratum ; ipHushoc cfl ccflinionium incpidola ad lu- ^««/?/«»-
daeosdara; nondefj)erAnsmemetipfum,fed fpemmultAmhabenseffugiendi "'^^/^^
infrmitAtem, Ad hunc fcopumomnia cjus collincabant ftudia, tor- j.jj.
minibus, vcrmiculis, morbolibcrari. id vnum vbi impcrrafTct, vo-
torum fponfionumqnc tcmerariuscontcmptor, vcrum Dcumcum
facris fuis, tcmploquc & popu^lo» infupcrhabuiflct ; fcmpcr fibi fi- Hinc^^Deo
jnilis, in cccptafcmcl prorcrviafuturus. Ita*rrairam ci fcrium pro- confcciuM
pofitum fuit, vit.cpravaeinmcliorcm, & fupcrftitionis gentilitix, mircricor-
in Hcbraeam rcligioncm mutandae. Atquc hic duplcx dcfcdlus,& •
doloris & propofiti vcri,caufa fuir, cur Antiochusapud Numcn ni i,
hilmifcricordiatobtincrcr; nam vtcodcx faccrait; OrAbat hic fce- *
iej^:/s Dominum,aqua^nonejl/it f/j/fcricord/am confcutarus. Et quan-
quam hacc vcrbai juxtalitcram intclligcnda fint dc cxtcrna corpo- ^^'^l^^^j:
^is (alutc, quam vnam fruftra flagitkvit \ Dco mifcricordiam An- ».». i9. .
tiochus; tamcn rcdilllmc fimul accipi poflTunr dc falutc animi, jcjperijt
qua paritcrcxcidit; quia dignis modis, dcbitaque poenitudinc ad corporeft
eam nullatcnus fc difpofuir. VcrilTimc. proindc -^accr aittcxtus;
bomictdA & blAfphemus , peffime percuJfus.miferabiU obitu, vita funcius 1. MMk^.
. Dbcinr.rn.rlrri::; r.y.^.ir.
Quotquanticinc moriuntnr intcr Chriftianps impi; , quorum XIII.
tumuliscpitaphij vicc, potcft hoc lamcntabilc^ vcrbum jnfcribi.:
Ggg 3
Digitized by Google
I
43« PROMONTORII MAtiCSPEI.
mifirAbili obit» viti fitncim ejl ; c, & fllc aliu s>Tianc'temportneaai
vitatn rcliquit, ncqueimmortalem altcram, tantb mcliorem acce-
Ipf tjphiu pi t E t iicra m : ord>Mt hic fielefttts Dominumy i qtio non ejfit mifiricBr"
m^t/irM ebiimconfecuturHs. nimis vcrum cft hoc j non vnus tantum (cclcftus»
Uim.^itA in illo vltimsc ncccfHratis articulo.propitios Numini fiivoresin vo*
A"^*/^' ta magnisclamoribus vocavit, vtcoclorum iibioftttim pitcfaccrct,
rccipcrctqucajtcrnurafccivcminbcatorumdomicilium; fcdva-
nainvcntumabicrcprcccs; cicmcntiadivinaexorata haudfuiof
nonqnafi ncfciaflcdi, fcdquoniamvtflc£^atur,non continub xc-
tiuthi 4.9, ^ c o rat u r. petitis & non Acctfttist eo quod male fetatfs, vt tn concupifeem^
3« /^■/^'^r// /-«r/Z(/w<»/<» , ait Apoftolus. f
XIV. In hunc modum fcclcratiflGmus quifque , & morofus poen{<-
tcntiacad vitimafatadilator, cwm i ftatione mortaKtatis hujus dc-
niquecxccdcndum cft, mifcricordiam Deiinciamat,flagit^timpie-
Debetar tati pritcrita vcniam conccdi ; arquc in ngmimfinccrcpoenitudi-
ijj.quipo- iiis, JacrymuIamocuJiscvocat,gcmitum tcftcm fi-ftit, tmcrmorii
SjIefpM- cntrbus vlnis Crucrfixi ftringitimaginem, fpcmquc fuam in facrd
cMudoio. ftipitc, adbaci^iranscatiavcr, amico bafio fuaviatur ; fublcvand^
exTolo"*"' paupcrum inopix, pcncprodiga manu nummos diftribuiol
iiifexrili, dcniqucf quod caput cft ) in juratas mclioris vitacpromiflionciiJci *
fccndit, dum faccrdori vitim4 confclfione, fuas noxas ad arcanua
fubijcit tribunal. Nequetamen miferiftistotmodisacmolitieml*
bus, fperatam mifcricordiam continub cxtundit; adtim ixpc agit>
impius, quiapcenitentiam Antiochiagitj&hatcomnia potius ncl
ccftitatefacit, acmctu (blius dcciinandi immincntis fibi infei^fti^
qu^m faafu divini amoris.
XV. Cum opulentus mercator, medio Interccpttts -ponto, impc-
tuofisvndiquefluftibus.&confpirantibnsincjus interitum omni
cxpartc vcniisoppugnatur; antcquam fe, vitamquc pcrdat, ma-
Sicijtraer- vuitcollcdasopcs pcrirc. Tgitur levandaf navi,mcrccs preciofa*^
»«o»n*# "'^^^ exoflcrati eas vcr6, vbi fcdat^ tcmpcftatccoelBmic itcnlhl
ceffitatc,e' fercnavir,conatur dcnuo fo!erti(fimicuricxpifcari.vtitiahifeftiink
^*'""' . fit,foIaneccftitate,&'naufragij formidinc,abjedas fuiflc/i^-ifHk!.
ccmjclu! pianc, quitoto vitat fuac decuffu, mcrucruntin caftris impictatif?*,
cum'dcnique fcdcprchcnfos, vidcntftarcinconfiniomortis, cxci
* crari quidcm incipiunt, diu raaJil t^rcitani peccandi libidincmi*
' dccrctis ctiamcontrarijs,animumfirmantadmeIiora.Scdh^c(«pe
/ 'fiunt pcriculo niUfragij, nc tniftte haufti, rfetrtidanturatftarta-
lum.* , vbi xftuatur & cidctui ftrcnu^ in omncm aercrnitatcmV.
Quod
Dini^izod by Google
Qgp4iM;ontmgat hos tales ramtc>& £^.acFBxevem tffn^^|smo« lu «•m-
Hil jio) eripi»x(|^^j|t€onfdUm io antiqoas vas^reptttinniiM^ilf 9^ v»- .
icontCf dadiiiau {iSil^nte inter fiogiilcns & lacy ma» ficiAOK^..; ;^ motdiw.
Pfob<ibilci<teoi«iver6afgnmentttmeft» oeqfic iplba ciim mofte^ tici«o,jgit.
]i»ftaiitcs> fttlam monii|a cmendandonim cogitationem^c^ifl*Cr Mffil^aKlb
Jicqpc pro&atum dolorcm dc c u I pis fuis, taoq^am Nttmini^offcn^ ibfewette* '
^njuriaquc i Ccd dcpiqiic omniafolius vi iicccyP^caeis^aMi^irunr^iic poMinM
ftjrgiarum timdrccxtorta fuiflc. Alius ommna pijs hofninibusf'
gcoiuscft, alinsimpjjs. Sicutcnim nobilis cquus> ctiam vmbrl: ;
.Yirgfltrcgiturj ita Chriftianus bociusfola vitij ,rcclcris, divina; of- * * .
Icnf« yjxibra, flectitur in rcdum. Cum intcrim improbiflimus
qu,i(quc,fola.pcreiiniumtormcntoruni forniidine,obIiquum dcfc-
rat.nullaft.yx forct,nuUa Dci vkiixmanusi nunquam illum virtu-
tis clcgantia, nunquam hofve^i rariormuit^miaus malitia: turpitu- ' *
do, au t Nuaiinis amoc ablfcmxcnt incfimdis cf knlUii&ns. Tra mul- ^oJl^
ti rcicyilc ingcttiumi prima|>nccjtiaimbibttni*iicqttcalitcradman* tnmwit>
.daia.pci aguntur,.qu ^m tiqaorc immioentittm poenaro nu, Scd
Ijflf^jlf^fff^j^hir^ip^^ A cniti eQ.tandeminjiiQ^te naufraggt^ *^
^ . ' , ■ " " ; ; ■ ••
tSfit' .f: .* . • ' # • '.tj, • .
l5aa^.iht(:ri|9ftM9tBaccHifratres, & (pttica Vcneris mancf- ItVt;-
fia» &dcfpcratiiSiyMM'i9Bior4ueimpietatis clicntcs,pa(nminQQ|giii- Raraapu)!
tHSciiDciamorjiplerom^nepcrcgrioa^iiiisS.Erancifcilingtta» & ill^Mi!^
totis noOibusrcpctira fcntcntia; Z>^«*wc«rc^«w/?w. Ncquc in ar- Amoror
dua, fuprahunc mundi globura, fiiftolluntocuros , vt dicantcunv* f^^j^^ ^
. Da V id Rcgc : ^tt/(^ ff^iht efiincteU, d^tate quidn/olui fiper urram ? Bctu prahdf. a.
€4irdism€ty& pArs mea. Dem, ittAttrnum, Vix ctia^m cor ipfis vnquam..* f^^ismr.^
falitadNuminisIaudcs, qucmadmodumS. Auguftino fubfilijtj ad pj^j^^,^^
.trinaingcminationcm^i^^/i^S^^tf^J^jff/ywjj^rf/r^Mr.Scd ncq; illudinorc is.fi^'*^,*
.^cqucprcr babcnt verbum, quod5. Ignatio Antiodieno pcrpetii- ^^^^*
IHm^iitd^ jf db : ^morJiumWfifxm tf : ant quod B.- faCOipOnus>mc* '^M^fimi,
.pofaii*ifCitiii.Chtiil|l)ici^ t0rmcttta#mal^'ab biomano gc- •^'"'•r
.«ct^lBompcsiiVj^raciamavit; dmotmm.^gm4im. ; 7ltignVr}
ILacbafttdifB|^lkSBcjfiffi(Smaqiicciinooia(bo{ic: An!uc- ^di.reir,
.timmcaiiHamorcmmeum,CAmp^odig^mantcmmciamorcm,rc- XVi^
{ilipii»OvMiB"ts™^^^^<^^i^vU indigninim rtajftavi, ^^^i^- potifljniM
, muraobfervaotiiDcumPatrcm}ipfifi[lmam Spirit^s S^an^li booi conimler.
tatcm, pcfliimuscgoroorraliuni, morurti mcocum cotruptcla, fd.
icacundiam oxcandcfcci & cum ^ D i o millc bcocficijs, gra- '
ti^MiuliCrmiiiciavoribusma^Mtfvto i ^cundcm
* * • - • *■ i
y CgO
Digitized by Coogle
494 PROMONroRIlM AtM S F E I.
cgo ingratinrimusmilJics ofFcndi. Raro hxc talis ingcnua fui ac-
cufatio cxcidcrcfolctimprobis ; illani potiuscantilcnam vivi, mo-
pfii.tj.^. ricntcsrcpctunt: ininfernomUAeJlredemfiio:, doUresinferwitinmitm
^/4/. 114. dederumme\ fericuUinferniinnMHmMme^ iDimme-iifirs SMkitmLM
9.$ '.^ 4. mesm^ in mferno f^ueoi^ieHtmr $iki f Nem profligatifliiiillilNttll
^ ^*^*'* nes, pneter infiEinatn nlhil mctaiiii t, prxter fe^ nemiiicni alinmjfim
ceriamantiaatfiadfflittant^osincoidis iiilaliqaem angolfUB»
'Peamtamenexclalnmvolant. ' -
ZynL vsiftis pr«poifter^ feaoiaatibus l wx przpoflcre in fcf tma
metaenribas mottalibus, qui poftcaquam fecuriiZkni vitam fuadL»
perdtderantinflagitiis.cumdcinhorulapoftrema adobitumhinc
~evoCat»parant exhomologcfin, viatico fcdivinoinftmunr, facro
^ . inungicurantolco.aliaqucidgcnus piaopcra cxcrccnt; fcd evi-
n^?bf"" tandoduntaxatinferno^ five (quod tantundcmcft; folius&: vtti-
fiUaliyoon us infcrni mctu. Ifti vcrbltalcs, cum dida modo prsparationc-»
^j^^ mortcmoppctcntcs,minimccfFngicnt,quod maximc mctuuno.
imoqucm vnumvnice formidant, nunquam moriturum igoemj'»
conclamati olimintrabunt. Iamfupramoni*iilc¥vlIeill lllum ti-
morcm, d foius fir, & abfquecomitam flJialjs { vt appcllant) (iiMLp
E/ih*r,t,^ >lribttsefl^»aeqae(iifficientemcompataa0kfi(ltttl.'' EYoilenEiad-
modom AiraerasoIimlegecavit»neqaisan1am liiamTlliftfic*^
ftas ingiederetar : ita Deasnemlni ad co^m colitfctf le idlialii»
nifinaptialicharitatlsvefieindato. qailquls camT(»vo tanthlaib
metaiIIucvcncrit,attdietlacrcgpattoncm; Amieequonutdohneimtr^i'»
M4ttk,%u Jti^on hAbem -jeJlemnuftiMlem. qitinctiamiulroeniUudfcntierf ilu
^atumanibia&fedikmjmisittemnmiewdrmexteri^ ikimijhm
. '^' & Jlridor denttnnk. • •
XIX. • ConfuItiffimumfiicrit,quifquis fccuriflfima vult via ad ciii-
lumirc, nequaquara vitJcfuaccmcndationcm, & dc commiftiscrro-
Metocndu ^ibuj pcenitudincm, in languida; mortis articuluni rcijciao; omni
t«vi»Sw momcnto,quoDcusauxiIiarcranobismanuaiporrigit,aut lcvifi-
aiioibut«ae bilonosvocatadofficiam,colluftrat4acmeatemradio benignio-
"^l^ rc,admciionsvit2coniilia,poenitentiatt4aecaadamefti nefica
«Mk^ dififcrattfrinvltimamnecciCfatlspaa&amdcfflortetnyVilSB hiteM«
'fam vfu''' nsBterfflinam:vinaaliqttando»anlIa4aefiat4efeaiUlebitldoIofia
corrumpHt» &propofitL ' •Eaeaaactglcttrallqttls^&profligatdhi.h^ttineiiu»
dercAa de.' vitioran iilttaiMMl,refflper in deterhtsproptioimpl!tbracnVeftfii»
MVt^ fttifuIcidftefficaclii^dlgnitateSacnfflentoruon, antenioriehlfiiaiii
pii vrdrp^dd«ini« £go vt'$em non toUo»ta pnBlhiiipfioiiena
nolo»
LlB. IIL PaRAG. VII. r.: 4Jj|,
iiolov <«emerinitemlniprobo>piociailiiMrioiiea ^dainnOf dcpech!
coloni-ofteado.
PARAGRAPHVS VII.
Septimum Impiorum Fulcrum ,
'V AvGVSTISSlMVM MlSSifiSA-
CRIFICIVM,
Ejufq; frudus eximi) :
Ytrum aiiimare pQfsinL fceleratos
mortales,ad pr oduceiidam magis
, magifq; vitx fux emenda-
; ; tionein.
j^^^Icuttcncra res cft» ac plcna dcliciarunfl,
^^""'"'5 bonitas, ita facile laditur. vnum blaf-
P^ t^^V^» phcmia! vcTbnm, |;randcci vulnus faclti fcd in il- '^J^J^i^^
'**-^7X?;§/f%io oppidb ma]us> qui linguamcxcruit, Deo fuo adMmmm
s^iii^nocittjram , fi poflTct. DoQtan hoc quondaia fnlfe • ^"S,^.
homode genteCalvini>i9fficio piaconut 9lSmi& ittter ihoscoiii*^ j^ACk^
mendabHi. Hic cnm' gmvimoibo premetctttt.> viore ad fe tc* M\ ^!'^
ceHitft) aelcio <iaid locUtus eil» fpecie five abnegantis Ditii» a^i cal-
live accu6ntis ejasbonitatenij. QopdvtCalvinianadifblplina vinicoix
Magiftct. cdo£lu8 cft*, intenogavio acgrumj» quid;tandem *J,Vme"*
dc Numincftntirct. Tumalter, non tam infanio inquit,vt De v m Dcu$ defc-
eaenefciaau fedquia iUe mcdereraio» «gOTiciOimcdmde- t^t^T
fero.
Vix hanc bUfphcmus voccm crat elocutus > cura rcpcnto IL
tota domus conculVa cft, tantufq;omnibus tcrror injcdus, vt . -
quanta maxima cclciitatc poflTcnt, fcfc janua cijccrcnt; indc ia-
^crmifrotcmporis fpatio , vbi cx pavorcanimos rcccpcrunt, re^
vsituntur in tc&ai oftcaduatqucargrum illumoxtia^uiny&lin« . ,
Hiih gui
Digitized by Google
4ad» P&.oM.0NTom MaljbSbei.
gui carcntcnij. Quacrunr crgo ex parva puella , quac utra fagw-
Pnnitttr cntibus rcliquis, cum pacruo rcmanf^rrat , quid raiidcm cvcne*
t^pbema jjLj > lUa, irrupiflc ifl cubiculum aiu , monftrum dcformc ac-
penoiuu horribilo , cujtis vi parruur' , lingua priiis evulsa , fio^
fufFocatur*. Hoc ncmpc dcbebaturi^ &Iinguje, &Ioquofitis pc*"
DivsM* tulanti» cxcidium. Nimis pius cft v s, qu^m ut dcfc-
niacmiM tzt i/np.ium ; f<;ni.pc;i. Uli tantUoi cdmiliQilicabit cx grati« fus
MmM-^ fontlbus ». quantnm ad raJntem cbmparandnm fiierit ^efi&*
rm^del^ei rium- .£ gQayQs sWs vdiu4 ytl oSlail beneyQleatii ||t ne^
liiificientia quaquam dicipofljt Deo deicri hominem proitigatiim » quemr
liulTd^fi. tot modis,medi;f(iue^ vnltconiSrmtuin» diJifinc hcuiiitatis ahna»
loieai* dantia^
j jj Acccdit iiovu*ra quafl imptobccaufa; fiiltinientum, augu»
Sunretii ftinimaav (ctlicct jMiffa: (acH^ium , in fgcm & fubndiuin k6C7
qui impro* dantis immansin^rmitans»4Chrif!o in Ecclcfia fua inftiiut^ml
^JJ^^^i cujus cxccllcntiam frcqurnti prifcntia , coelcftcs ctiam Gcfiii.
cMintper comprobaiunt,'. Abbas Lcontius Angclum aliquando ad cot«»-
•ngcJiciMo nu altaris & ftantcm viditv» SC diccnrcm audivit_»:- ex^uo fanlii^
crifidm. f''^^^'^ (/^ dtite tftttd^ ego prguer tlii adfiare jpjfiu /itrn^. loanncs-
dc Parma^ , fuprcmum Francifcana: caput familia:: cum didlu-"
fw^^K facrum, miniftro quotidiano ac ftato, fcmcl dcftitucrcruti.,
*i^i99' pius moxviccs fufplcvit^, cx Angclomm choro dclapfus fpil
f^jf c ritof ptx omnia^ refcrenff^-abftntis fratrit- habitotiLi , fpcci^m*
rtsmfijei^ . Cognitnm eft-deinde* ^liviniillud Genii obreqtiiaiiu.
t^.xXi^ ; fbiife» qoandD p»iiib.poftei(imillfmuiitf tcr,8c vdut gcnaintts/h<
'Tl^' j^tentt; fAd.ttfns^^$ioitQm.iid.alta|c,«tfcii|QiGfn
ftio^amikiacro abcu atei. , ' '
I V. '^^ etiam illud mcmorabiie » quod' occidit Slmonj f^ea-t
. ' b)[tcro, Valcntia^inHifpania^ natOy ac noftro fa;cuIo, menip..
tm^itssi' ria<jue vivis ercpto* ncmpc fub annum Ghiifti DC. X\h
Unttnift- Hic, ficut poft morrcm innumcris clarifit prodigijs» ita-- dunr
*^!^"**.». vixic-», virturibus aiC fanclimonia patriam fuam implevirj ut mc-
iJUJjJIl! lito pct typuni Antucrpicnfcm , fccutura; poftcritari fint trans-
••i^i^- mifla-,, Scpulchra infigntr* pietatisr' facinora ,<5t gloriora ad iti-
citationem cxcmpla_i. Gontigir crgo, ut aliquando divina o-
pcrantc co ad facrasaras ( quod dcvotioni fuar fatisfadurus, mo-
ribusMif- trahcret longiorcs > populha^ilabcrctur, & rcmplo cumfa-
&inioa. ceidotcfcliais* 4o9ias fuas repeter^nt» faftidrofiNuininis culto^
Si^^sZ ics^cd vixp«dc9irupraJi«cn««tiki3mt*aim^cw t*i i.piilchrQ
' - t • ordlnc
Digitized by Google
LiB. IIL Pa^ag.VIL ^7
'O^ine-ibtccdant Angelit «Btvctut cotrcduri abcuntitim i^ezft- u^^^f
las, luavc niclos fubC^iiivuat: Sic ingrefllfiwrara xdcm « &cucQn^ vrner«bi&' .
fufi juxta Simoncm vcncrabiindi Genij , cxpcd^tunt doncc Saccr- ^„„"21!^
dos (6ciprcalrcrin_. virginca carnc Ana;eliis) ciim facra bcncdi- )g«ii>
n^lOBC mifTioncni darct, five rocijs fuis, fivc fratribus.
^*' Ncquc putemus rarointcrcflc Angclos, CLim ad Altarc facit V« u
prcsbftcr; Divi Chryfoftomi tcftimonium cft , quodattcxo. /'rr /r/
timpMs ( puta Sacrificij ) ^^ngelt SAcerdoti Mjpdent , & caUfiimn.fQte'
^4tum vHiverfiis ordo cUnuiw cxcitdt, Ucm dltdri vieams , in^j il- fMt^'^
4mh9minm, ami ammiitwr» Kj^^gekmmfkmt^tmm df^' fhlk§^
irim fitux qmmum MdimiriilUUt, ftemftrtK^mgelorwmmnkku^imtM
filgentikm vefiikm mdMtnmm, tdttrc^ ifjkm firttumUntiim^-.wMf
fa ts^t^ ^lMmmwm j. vt fiftk milHer»"fr4^fim^,8tg6ilt fim-
^mvide4t. UitM^tmsA^^ Sacr^j;«:
^ixA ialiaciilAtcna, domi fosB iiabiiit pto -coiifinniiioik rdloni«,ib
•neiitoiii > maluit aliundc rumere; qiiafi poma^cr:alieiio hocw »rccircu.
-to» uvt cx alicnis vinctis, fuaviHS fapcrcnt, qu^m cfuis, St dot-
•mefticis leda. Scd csedoidiiidiua Hadio vanitatts liiigitndie».VGi - ;
•etiain fo 1 i u s V m b rar .
Intcrim dc eodcm fan^ifilmo Dodorc , Nilus Abbas fc- W,
<jucntia adduciu. Ckm ca^ijfet fsncium facrifieium ^ flnrim/t fltk- ^.^
tm ex iUis virtutihm , e caelo defcendentes , fiolU indutA fplendtdij^i- ^^iaiEft/f,
mui nudis fedibuc , intemu oculUf pronddltAri, raagnocumfllentio md^m^ipmf:
^ revtreniU^ ^fetietmdim ilUid myfterimm impUtum^ fuit^
t^emt^mmmt^' ^inde km idUe fwguUfertttimdmmm dijfufe, Quinetia
^mi^erk &i iHMtudim di/irikttiuiem tuferk^- & fretiofi Jiiigui'- Presb^tll
mk wditjfrMtikm mUu^hmiit, /MsgeM At> m^iermjif
•qiietiiQcvxiAiaimlicec. quim pkmun fit majcaate, ac diviT ^'i^^'',^^!."'
iiicate quadaou» iii &clefia ortbodoxaMiftaB iacrificium: cui pjvnb.^^
prxfcntii tam frequcntati » tam liQaiiii&obfcquiosa,fupplica^
bundi h coeioGenij aHiftuncj. £t qoamqaam legisr* oiim-autl^
quac (acrificia^, landitatcm habucrnnt dignitatcmquc; omniai* '.
tamen long^ ftint infra novx lcgis , ununi Miffx facrificium,
raajorc diftantii, qu4m fub auro cft argcntum, fub gcmma vi-
crum> ftiUaroris matiuini iitb vnioae» luuaB ipicndoi fub folii
jiibaro.
Et quidcm in vctcri tcftamcnto , facrificium quoddam.» Vll»
Utreuticum erat inftiiutum, tum adD E TM maxime vcncran- . *
iittim, tumad pioteftaciottcip iuprem| apud eaademdominij*iiu
•0 - Hhli a
Digitized by Google
43S PromohtoriiMaljb Spei.
Veterisie. rcs (Mnncs crcatas: appcllabatur communi Nomino HelocMfiHimt
*!*^^- qaando tora intcrignes crcmabatur viftima-.. Aliud racrificiuav
cauftum, diccbatur Hojiia. pro peccAtOt & ficbat in cxpiationcm fcclcruni_t,
Hoftia pro non quafi cx vi fuarcmittCTCt culpas honiinum j fcd vcl ad fati*.
HVftfapa- facicnduni pro poena,cx operc opcrantis^: vcl ad iinpctrnndam[i
(ifica. D E o contritioncm , cx vcra fidc, &:aliqua fupcrnaturali difpoli-
tionc. Aliud (acrificium nuncupabatuc HoftU ftcifica, quod ad
gratiaar* O s a pro beixcficijs. agendas,. invcotum ^uiu : Taspc ct«
lani di Aam > fitrifomm Umiu » fcu grgMmm MBUiti» Addio
Tr^i^^S' lez qaarmm gcnusiacrifici;, quodvocat, ficr/ficmm imfeirMtmi»
7jiy6*7« MP,qaaQdo (acrificaosiiovamaliquodiHitmiQfibcneficittin po^
mrrn ^^* ' Naoc autcm omncs has (acrificiorum vctcrum ntionef*,
ftumnov«legistMiflx4>^^^"^i^'"^°^^"^^^"^^^^^^*^^*
^im Utremticum ; qaia. xeftrtdr adcolcndum D e v m> 5c ad
protcftandam fiimmam cjusr* fiipra_, rcs crcatasr' cxccJIcntiam.
llultAm Eft frofttUtorinm y fcu hoJltA pro peccAtoi quia pccuLi.irircr infti»"
cscHucar tutum cft in_. pcccatorum rcmifljoncm , virrurc_j pafHonis Chri-
*'"**?Niif^ cujus cft rcprxfcntativum. Y.^ Ftuhartfitcttmj ^ f^crifi^
^'sactifi> ciunu Uudis & grAtidrum-ja£fionu : quia_. fiu titulo gratitudmis,
pro bencficio pafiionis dominicx, qu£cft fons aliorum in^ nos
Dei bcncilciorum.. Eftdcniquc/mr^fr4/«ri«MLj; qui^ pcrillud
faciJe nos quidvisimpctramtos fpcramus>'tant6eeflrcaciiis, quaa-
jt6. ali|s.oniaibas viQimia dignioii. cft Chriihfi qui D i o Pa»
. ' tri itL.MiiId->oficitttiL» Quo in genero». adfeiitaiilkctdiviQSB
KbHl ^"iji, fapicariflEi oidincm» pteramciac com ipHu Mhcara A»parvis czor»
dientis» Acin^ maiora.dcfinentis.. Namvt Ariftotclcs tcftatur:
i^Devs P'^'"*^ vtvimm vita pUntMt f^tM^wti. MHimalis- , poflea^ vitJt i§»
^efliV* miau. Uiu ctiam D^i v s > quo proccflit kmgiiis^ in^ IiuIqs V*»
ab imper. nivcffi produitiono> co, & pecfcdk>ra^condidir opcra-i; ab cle.
ai^pcifc"* •mcntis progrcdicndo ad plantas, h plantis ad animalia-,, ab anid
AMia. malibus ad hominj:m. ia.qucm totius quafi vnivcrfi , ipfiulqj di-
vinitatis compcndium, animam fui pulchram imagincm conclufit.
Ncq.alium in facrificijsmodum fcrvavit, quando ca omnia, fivo
fubNatur», fivcfubMOyfiilcgc vfitata, tcmporc Icgis novaEcon-
tra£^urus,in vna vciutcpitomc>au^uftiiIImo.inquam Mill«ia€rifi7
cio> complcxus cft.
IX. Ceteriimi didumiam ficrifiGiom» vim habet k Dco > impci.
tandivatiad0Mbeacfici«4iu;>tamlpixifflAUA»^t^ cocporca^ac
tenpo*
Digitizod by Googlc
.11 ;2LlB. IIL ParAG. Vn. " 1 439
t
tcfflpoyariajidqiicimprimis quatcnusofFcrturafaccrdotcDcoPa- ^
tri, in pcrfona Chrifti : tum dcindc, quatcnus ofFcrrur nominoac
loco Ecclcfix, inquafcmpcrmagnusjuftorum numcruscftj dcni- ^[J^*]?**
qucquatcnus&ipfcMiniftcrfaccrdos, EcclcfjJE lcgatus ac vicari- ficio*rov"*
us, Dcoquc ( vtfuppono) gratus, pcculiarcm fux pctitionis afFc- nieni, vi-
^>um,profcaIiifqucadjungitj juxtacujus, Ecclcfiarquc intcntio- Ii"]t*?if^,
ncm, impctrarioniscffcdus&fruclus, cx Miflae facrificio provcni-
cns, variusac multiplcxcft.juxta variampoftulationcm facrifican-
tium faccrdotumj dcquibus S. Auguftinus fic loquitur. PoJluUnt ^•^"i-fi.
& prfcantur^ vt infidelthmdonetur fdesy vt tdoloUtraab impietAtu /u£ 'eTcUju^
liberentur erronbm vt Juddu abUto cord is veUmtney lux verttatis appa- *t»i>mtt. e,
reat ; vt hxretici CathoLtcA fidet perceptione- refipifiant ; vt fichifinatici ^®*
fipiritum redil^il^a charitatis accipiant j vt Upfis poenitentiA remedia confie-
rantur. Hjcc autem non inaniter a Deo peti , rerum ipfiarum monftrat efi-
fe^f/is ; quandoquidem ex omni errorum genere^pUrimos Deus dignatur at -
traherCy quos erutos de potefiate tenehrarum y transfierat in regnum Filif
charitatis fiuat& exvtfis tra^faciatvafiamifiericordu. Offcrtur ctian\ *
Miflx facrificium.pro-perfedionis incrcmentO' apud juftos; pro im-
pctrandainduigcnriapcrnafcxpcccatisdcbita!, tum vivis, tumdc»
fundis : itcm pro vidoria, pacc, tcrrxfrugibus: pro rccupcranda.*
fanitatc» pro captivorum rcdcmptionc, prolibcrationcobfcflbrum idebneim^
adocmonc, proavcrruncandis quibufcumquc malis. Ccrtc5cno- P""»»'"»
bis, & alijsmultbfacilius variaaflcqui poflumusbcncfii:ia,fi prcccs Uulatafn''
noftrxfubnixac fintChnfto, hoftid DcoPatrigratifl[im4. Quodau. Mifla,qoia
tcm non continubomniaobtincamuspoftulata,in Mifla,caufa cft, iJ/nonhai
quod cffcdushuju!.imprtrarionisnon fit infalIibiJis,cum nullaad- bet infalli-
fithac dc rc promiflloNuminisabfoluta, fcd tantum conditionatai ^'^^ ^^**"-
linimirumn-obis,qua!Tcdcpctimus fccundum divina: providcn-
tiac rationcm. darccxpcdiat.
Scd potilfjmusacprscipuus facrificij noftri cfFcdus,quo mul-
torum fc hominum fulcit impictas, firmatquc in diiiturnam pec*
candiliccntiam, confiftitin rcmifllonc culpac mortalis; fcu ca po Potiflimui
tcftatecflicaciaquc, qua potcns cft Miflx facrificium,ofFcnfo D l o '"I!!''*^
rcconciliarc fcclcratum mortalcm, quotics pro co ofFcrrur Chrj- Au$eft,re-
ftus, incrucnta Patri fuo viilima; autquotics homo pcccaton., ad mifliopec-
iftud facrificium pcculiari aliqua rationc concurrit, illud poftulan- contiii"t?o
doi prxfcntiam, afFcdum , fcrvirium cxhibcndo, ftipcm largicn- impijcum
do &c. Atquc nc gratistanrum haec confi^Va putctur opinio , in TpJJjn,,.
folatiumimpiorum>videturrcqucnribuspoflcftabiliriauthoritati- BiPauum
».A ^ • H h h 3 bus.
lii» t t6W<x» s o ali IC acjbJS P£ i.
•rJine fe- bu$. Pfimum cnim Alcxandcr Papa , fic in prafcnti materia aJf^r-
i/f*."/»!J]* ' ^^'"'^^^ ^*0t P^"^f^> ohiatis bts Domino ficnfcijs, delentur, E 1 1 n-
•fifi, \,d»m fra tdibm hofit/s deleciMbttur & placahitur Dannnus , pecc/tta dtmit^
MiMgtmiM, Qiycvcrbactiam apud Concilium Txidcnrinum in-
€3mnL»u vcaieiyciiimderacrificioMiflflBita loquituc^ hujm ftippe okdtix)»^
^^M^ fl^uml>9^mu,gr*tUm&jkmm fttitketitid^mumkm^trimmA&pee^
^^*"** tmAHim ktgffMitdimittii. £tS.Cypriaimspoa<lemii«?eilM«o»l^
mtionhiCsiix inquit» fiieMm hatedkfitm f- — \ rrrfiT itnnifat
^if^^f^i^f^ifroficit.fimiUmtdiemwmmemi^
mmL j4im9dmu^fmttMtes& fitrgtnd^ intfdtmm* .. . .%
Xt. Magni.Gregorijiiiattffar Jumergop9ii/mm,^titfitfr9ftM
D^^X^ ySfr//ff///w, quod froobUtvmrtififtrM^j^ffloiiemPti^mk^^
fitmt.\%' mitatur. £rD l) zmzCccn^s : Hte fur4LhoJlit& incruenta ^omnii tioewi^^
iO^'^^' ^'^^'^fi repantioy omnts fordis purgttio, Ait frtiam S. AmbroilUlj *
de^f. iV" ^^'fi^^ ' #'■''' &fif>ffirre, i't mjlrt peceata ditmttut. S. vcrb Hic
t.Amhtif. ronymus dicit: Cbrifumeffevitulumfa^inttumy^uiudpoemtCMtiunLs
^i.»^r. ^rnoUturftlutem. Etalibidc EpifcopoVacrificinra fhduro, h«c ha-
s.Hiertm.*. htt'. i^ttdie pro Juis^populij.pcccttiiJ/IihMtMDeooblaturmeJfvi^iimai^
^^m*'ri KcIatisconfcntftPatribus D. CyriIIus,fic affirnians dcOrthodoris
jn!fn4. EccJcCa : Chnjlum pro nojiric pmettm mtBetum ojferimm, vt & tai
Um/ifn$ tmm, ftiefihentgnijfmm^ propitinm reddmm, Acceditvcteri^ ficclcfid
Attff . aiX*- — 'S-- — - — ^ i_ » 1- » » t_s t m • • . . *
^''^ -^/r/. vAi. nafliia Lkai^^.imlii, fitis imacinodiMMUattoe
cjriim dflimm del^*^.ipt0mmfimmt & vttmi ftftdt tut fis prepititii^ e^ M
c^r^h.s, grat^&di^imoUstefikrjSeitfd^ttiJ^dmii^vitdmmiitLM
"^S^g, $• Bafili; : vt fiet scceptabile pre peccetts noftru, &ftfidiigmrami^.tlt
itcUi. ' LiturgiaS.ChtyCii&aimifietimdigmej^
^uSS'^ * Jfeeitle froMcfiris peccetii, tt^ ignortntkftfatli^ tjrprsfisi, vt fimumnwin^
utm^U s. g^fitiam inconfhc^utuo. Et nunc in Canonc Mifl», profitffflurhod
facrificium ofFcrri, prorcdcmptioncanimarum noftrammiri.VlMto
**• - cti am iaicx4uia pctit £c£iciia« v t iacriiiuttm ha^^Jifjtkknhfielt-'
» XH. Q£iaigitur& fcnfiflc vidcnturPatrcs,vcturq;EccIc(ia,pcrMIA>
fKfacrificium,vcIucpropiriatoriuni ( in quo tam rcs oblata, quim^
princip!aIisofFcrcns,cftipfcDciFiIius;rcmitrihominum pcccata_.}
Mimr r«cri- ^*"*^ nimiBum muitiscrcrcicfiudaciafcckratis, vt pcrgant nc<acro
liejMii aii. ma>U8 volaptateA In longnm Impudeatis £Ium ; fic coitii a>u o u
qmW im- quamprioiiimvcli^anBadfticetlnldevoioMttOTV^
Mfioeft^' eaenonpoaiiar,pfotpfisiacefd6sfbccrit{jamvi.effie9CM4{ii^^
diviniflimiiktjfifi^K^iattibnsieculfisfiijsibi^ Eapropreraii^
Jiil
Digitized by GoogU
.in' LiB^IIL Tarag. VIl. 1 4+1
hi\ tam magninunccflrc pericu4i, quod cos a^^ocarc dcbcataS«afluc- «l«conri- .
tis flagitijs : cum dcniqj aarargri in lcclo hacfcr int , au t oauiino am- tatt^qj^^d
bulavcrint, quo omnibus cundum c((> ad mortcm ; id aduros flrc- putcntie
nuc, vtclccmofinismulros fibi dcmcrcantur prcsbyteros, quicon- pc'^'!!"»* ^
donandis a Dco culpis omnibus, cidcmgratillimum off^erant Miflae d "o''rcd?r'«
lacrificium. fic pulchrc fccompcndifaccrcfahircm fuam poflc. in &utiaQi.
' :•' Hic fcilicct murus illcah&ncuscft>in qucm non pauci fcaecli- xill
nant moitalcs facinoro& ; parum fccurc,quia fiilciu corum tuinam sed mail:
trahit, cidodrinadc incrucnto facrificio malcintcllcda, & pcjusr* pt4.uat& ;
«pplicata. Atq; vtconftctomnibus, quiddc Mifls&facrificio, cjufqi ^^^^* -
valorc & cfiicacia fit fcnticndum ; dico communem fcnfum cfic Pa^ Qula ficri-
trum fupraailcgatorum,quinctia.Thcologorum hodic;facrificium ^'"on^^Jja^
MiQxhabcrc vim rcmitrcndi pcccata,non quidcm immcdiatc con- bct vim re.
fcrcndogratiajn juftificantcm",fcu cjusaugmcntBm ( quia haec vir- »n«tt«ndi
tuspropriarantumcft facramcntorum, vt aduali applicationc fu* i!c*dfatV™*^
(cipicatcmhomineni fandificcnt) fcd tamcn mcdiaic, pcrgratiam ftd tantuni
pra:vcnicntcm& cxcitantcmhomincs, pioaliquo motu adpceni-
tcntiam,majorcmuc vit^ pcrfcclioncm fcciandam,. Tiidcntini
X. SumiturcIarccxTridcntino,6umait; pcr hoc faerificinni/Tfr/, ^^^^^
j^tmtfcricordtamcvnfiquAmHr^C-^ratumifilifcnuMtis tn auxUio oppcrtu- -^* * • .
719, HujM cfttippt obUtiottc placatu» Domtxfuc,grattar» cr donum panitenttd Trii. fiffi-
tonccdcKs,crtfniha& feccAtaetiamingemtxdtnnttit^ Vbiobfcrvano
Scholafticorum aliqui ; cflfcclum illum grati? pr9vcnicntis,& cxci- piieL^^
tantis pcccatorcs ad pccnitcntiam , juftos vcr6,pro quibus facrifici-
umofFcrtur, ad majorcm pcrfcdiioncm,- infallibilitcr provcnircin /1? i.V?!
tcmporc opportuno(^ vtConcilium Tridcntinumloquitur) puta.. efc»»-
iuxtacapacitatcm noftram, & divin^ fapicnti^ difpofitioncm,idqj »
jcxChriftiinftirutioncac promiflTionc. Sufl^ragaturctiam cxplica-
tioni^nobisfuprapofir^ S. Thomas, quandointcr Euchariftic Sa- ^.^^
cramcntum& facrificium, fa£turusdiftindioncm,dicit; Euthari- x.f»-^/-
ilkiam inquanrum cft Sacramcntum . haberc clfcdum inomnivi- "^» *'^*
vcntc, inquorcqutritvitam pr^cxiftcrc; fcdinquantumcftfacrifi* '
«ium, habcrc cffi'dum ctiam in alijs, pro quibus ofFcriur, in quibus sactificifi
non prccxigit viramfpiritualcm inadu, fcdin potcntia tantiim. Et Miflj?, di-
ideo,Jreos inquit, dtjpojttos intfeniatt eisgrattam obttnet : pcr conftquens fl'*»'""
peccAti mortalia in ets dHet, non ftcut caufi proxima , fed inqtiantum gra* [iVm*coo-'
tiamcoKf-ritioniseuimpetrat, piita virtutc facrificij quondam cruen- t'^"»""".
«k> io cu^ us nicmoiiam, inciucntum nuac iaaicari i iaccxdotc oftcr- [emr'
• Hic
DigitizcL, , . .oogle
ciMi<acce»
4.4fl P&omontobji.Mal^ Spei.
. XV. Hic tamcn itctum nouadacO divcrHtatis ratio. ficat enimM
pcrilludChriftusci condigno,faIatcm noftrimmcrituscft; &re
Confiftlt ips4, qiiantum cx fua partc fuit , cxhibuit prctium ( ob vnioncm:»
fitioL m*" hypoiiaticani ) infinirc fufficicns ad rcdcmptioncm, juftificatioi
hoc, vtnon ncm, & glorificationcm noftram : ficpcrfacrificiumincrocntum^
Eex^er ( qucmadmodum&pcr facramcntaaovclcgis ) fcudus iacrificij
aftuaie cmcncj, Mqntm^/cntuUscxaik» m^gaiiamottm ialotit» aoblg?
peccacnm , proiiiD^ applicatiupcr ip(aiiiiioftcaiii«OQpectttioiicm. tiiuite mi^
teL^i^' tcria propofira>caaififti tfacdmmboG» vtmi pooatiiff cbes ttndi^
ftum a4 tciidif pct (acf ificiiuD^f Cccads i x^hd fit chm homo cfi ia oABfll
motiak. pcccato» aut (crvat Wgcntcm aflRsdumadculpam mortalcm f flMS^
II. ve libe. tim iafaoc» vtlibcroconlcnitiacccptcturgratia praevcnicns,(cu exi
fo RntS"" citansadpanitcntiam,tanqtiam frudus & cifedas rcdntulans ei
excicansad facrificioMilfae. Dcniquc fic Deusofirrtfcclcrati^iiicgiaticpp^
portuna fubndia,intuitu facrificaIisnbifa£lacobhrionisinalrari;vc
nolitfolus quafi omniafaccrc, fivc folius auxiiij fubminiftrati vir»
tutc: vultctiam impiumconnitiatquc adIaborarc,adpropriam ju*
ftificationcra, ncq; otiofum cflc alicnx bcncficcntix fpcdatorcm. ■
XVI. lo^^uarc aotanda cftcommunisa^ud Lcfnum do^trina, circa
• ^ ncccfl*ariam naturx noftra: cooperationcm cumgratia Dci, cx cju^
fnu}.^ dcm dccrcto,in prxfcntircrumftatufcmclfadoi.ficcntmloquitan
AdddDeamhominidupliccsviccsdcdiirCf vitcs Natucx, & vircc?
i^J^jaJ^ Gratiasj vtraf^ae^voitintcndiinopi»» adtanmm boitum (fl»ehi#
yM. 6, 0fi bcacimdinis) promercndomyA cantummalnm/s^iuis; ^ngicnj^
dum. Ipfaicijnagnitndo poihitotwntfeft^irtctlam.|iiu»i6itBp|l
Dent pro ™^ vldum Jafaoremnfc vim fecicat^yattr»>cum amiiio gwf im||
converHo. ItaquettcdbiicDcnt4mitant3mLgratiK€opiam,TtonmiafiiM^^
hominlr^ r»faciIia,lpia4ttcNaturafitrccara; fcdcaiiMlnsiaiiiglDehfafam^
nerioiuit multam nobis relin<|iiatibliciaidincm : rt ^x^mimtGb, ai|
totufacere difficultatc 6c anci|pin<vcntu, cxcifcmusKaturam , eicjuc vim
ne^Swn ^cramus j vt quantum potcft, gtatiatcoopcrctur. Hoc farpc md».
Gratia. fcd nct fcriptura. vtcum hortaturad vigilantiam, adaiTiduam otatio»
fimiil vtri- iicm,ad rcdimcaduiii tcmpiis, ad cautc ambulandum, ad opcran^
nri.*teae dum falutcm cum timorc & trcmorc. Non dcccbat vt vires Nai
wis^tmg, turaj, a Crcatorcacccptar, cflcntotiof», & quafi paflive fc ad Grati^
^^li^ vircshabercnt, carum impulfum tantummodo c.xpcdantcs, & fi»
4shtr94^$t nentcsfcabiliismovcri, &fictotumifoIagratia:motionc pcnde-
m/aX '^^' C£invcnlcnserac,.vt Namcaiiifiicicntc anxilto tnftmdiairci»
pet efl*ec iblicitt> & idc6 fc ipfam vnicum gratia, in opus eicitantt
uiyiiizied by Google
j^B. III. P A R AG. VM.; 445
Juxta illud A poftoli, re/ufafagrMUm, qmt in teefl. & illud.* hortdmur, x.4$4ri'
nein vAcuHm gratiimD e i recipiatM. Rccipit autem in vacuumgra'
tiam D E I (auilorcS. Anfclmojquicumca nihillaborat, nccilli
ftudium fuum jungit: ut ncccllc fitotiofam cflc.
Atq;hincapparct, quim adum agant omncsgravitcr impij, XVII.
quibusccrta cftpcrfuafio, lingulis fc Mifla; facrificijs poir^J i fcclc-
ribus cxpiari , cfficacia ipfius tam divini my ftcrij, & Chrifti mcri-
tis, ac fanguinispr^tio opulcnti. Nam fiintcrim amantj, qua:
Deus dctcftatunfi vctcra profcqui voIuntodia,& apud incructam
hoftiam,ipficx'desrpirant& vulncra; fiiniuriasmcditanturinno. q^,j„^
ccntix» ac vimingcniumque fatigantin paupcrum cxpilandorum perverTa
damna;fi pctulcnllcccbrarum carnalium hirci, novascxcogitant J[^J."°"|*
Vcncrcs, nonpriusfincm libidinibus fiiduri, quim vit«i nihilifti ^ravibiu
proficiuntantc aras,fivcadfint corporc facrificanti, fivcduntaxat pcceati»,
mcntc. &t.intundcm cft, fivc in facro tribunali tc judcx homo, fuVri^fibi
Chrifti Minifterra culpis pronuncict libcru, dc quibus nullum con- proraiticre
ccpifti dol^r^m , fivc pro tc ficri curcs facrificium, adhuc antiqui Jjong^al*'
prQpofit\f.cnflX,'hoccft,profcqucnda:impietatis; ncutrobi cnim_» crificii
toram Dtomcliorcsjutrobiquctcfolcundcmvidct, hoccft , in. Mifl*.
dignisanimx fordibus contaminarum. Nihil agunt mcriraChri»
ftiScrvatoris, nihil gratia.fivc mConfcftlonis facramcnto. fivc iii_.
Mirta; faciificio. nobisoriantibus; oportct ut fc aptura faciat aci-
doncum.qtiiutriufquc frudu vultgaudcrc,
Ethoccft. qwod Concilinm Tridcntinumaficruir, rcmiftlo- YVTir
ncm pcccatorum» fcp fru^lum propitiationis qmanarc» folitum cx
facrificio incrucnro; nui!aindignitatc, aut malitiaofFcrcntium fa- c»»e. Trid,
ccrdotum inquinnri poftc, fcdccrtbprovcnirc ijs, pro quibus of- f'^-**'**^*
fcrtur, fi difpofiti fint. hoc cft, fi acccptcnt gratiam cxcitantcm i- Etquan-
pfos,ad pocnitudincm fupcr fligltijs fujs. itcm fi pcr contrarium, q"^DEuf
vitiofumquc ad fcclcra aff^edum, rcconciliationi apud Deu m, nul- intuitubtt*
lum ponantobftaculum. Nc'quc rcfcrt. quibufdam Deum impro- jt»»ra<rifi-
bis hominibus, virtutc facrificij proipfis fa£li, ita cfficaccm con- Jatimjfji"
fcrregratiam. ut ftatim pofiro pcccatorum affc£lu , corumodium vcramco-
concipiant, vcramquc contririoncm. Nam hoc rarum cft, & fin-
gularilTimum Numinis bcncficium crga aliquos pauculos ; quibus gratianon
cx thcfauro arcanx, ncc dcbitac bcncvolcntia:, tam abundantcm cftoraina-
cxhibcr mifcricordiam. Inrcrii^ dc via confucta atquc ordinaria,
impijsinculpamortali cxiftentibus, fcmpcrDEVs intuitu facrifi Omnibui
cijprocis oblati, confcrt gtatiamfufficicntcm,ac quidcmcopio- {craS,pw
444
PR^MONTORIlMALiE Sp£U
fmwp^ fibreiiijqataptoptetaltvricisTirtatis z€ttxm\ ^bmffiiiii^er fbl^t-
cacumipns comiiianicatd. TamctriautemclatiflBin^peEq^icifitiiivinasocit»
d^dlftm' cani taH gratiaitiflicientcjtonon coopefamramhomincma<S
facrificiu» plcnaxn pcccatOfum rcmifTion^m: nihilominus laudanda eft D e t
■vilSani ■- ii*>^r*iit*s» vitupcrandaimpii pigritia- Pcrindc fi princf pscaptivo^
Squamfaft niancipio,numcrcr millc coronatos pro IifropcndcndO;cfto«iviiiiJj.
pracipiat animo munificns hcrusr' , illud-argcntum potiCis in lufiij*
proflifum iri, quam cxpenfiim in libcrationcm; tamcn ficHt homi^
nisfc ipfiimncgligcntis, cflctincrcpanda icvitas> ita mliiiominuf.^
liquam
.ii n
Qoi riiTt
l!dipro4lcf<
fcilcnfi»
cintn tn-
cratnttim»
labttive
Jcbet, vti
Itatupec-
«at jn fta-
*
pfinciptsforctcommcndandabcncficcnda^
Igittit qfri edg!teHICirlt^ 6^ex alM-i^
•^'^ fi^ficaiPbBrati6irecoel6ftls vidlmii, iiecbflfei(N>t^ki^
Ibrgat» anifriihiif tttlb attollat; B^h qao<{; dfgnanA' l>CH>'fibgf K^jNK
mis atfiiiiclHimi fiifuiieft , qui tcrrei^tm retom ctofete tnfti^
impetrare non ^btefti Ae^uc pcrcuntiomMandltiM voluptattinu^
cum dcfidcrijs actcrnaturapbcatitudiniscommutaro. Ooiiretianiv
Dt o ie indignum facit, qu i augu fti fil m i frud u m faCri frcTf^ gHftttP
<Jue indc cx plenofOhtc (tbi ffticntcsnon a^pHcat-imb^igtfm^^if^
pcilantis Dr i patientiam , homo ptotcrmis , IcntBf^ji mrftbi^fftl»
rcfipifi:cntiaeprocraflinator5 & ibi fortanis in dcfcriora fapfhrtfi,
bicaufae fuacfirlcriim paravit. Dcniq; ficuci MiflliE faCrificium C3t
Kuminisinftitutionc maximam habct cfHciiciam ; kanunquam te
i^cict probum cx impio, fanftamcx facinopofb; ^ ipfc tibi dc41^,£
* IlilcmO dOtenl ftequcnti&s fi bt decftiqu iHi«^i in longum.
.fT» ;iio< tttfiafVitfai&divinaJgtatlfc^&iruapialutia.
• :l • Tlo' iil£i. nc^l jgcj|i|, ' ■ -iu»lx»rti- - .;»
PARA-
. »
Digitized by Google
. . t l§,:Ulf, ?A«rAiC VIII • \ .>44i
: PAR AGRAPHVS VIIL
- * .
Odavum Impiorum Fulcrum , /
FlL£C£S MlLlTANXIS TERRA
Piorumquq.hominum.ad D e v m
, . prb imptp{)is inj;t;Jtte^^^
Ppftimttc 9o?;tiindem impieta-
' tem roborare, atque pro-
traheroirLfe-
• . . • • • ..•■.•:
« • *
Raculum eft illud Dephili vcrbum , fir^ X.
mina impudcnti , hu/lu/n animsl c>t confidentius, addo»
t[nuira bcftia meretricio fcorto noccntior, quando Foeminii
;^>^nutibus loquitur, ofculis agit, amplcxu invitat ad jjl]}*",^*'*
i4^icc[^Si imo admortcm quoquc, minus cautumju- nimaleJ
vcncm. £tquidcmcxmiUcaIi^>>ynam fivelcnam, fivcla^am» cp"Uai-
.inproiccniqmadducit raplcntilCmaslLegumSaloinoiuarmatam^ ^
. tclo cnpi^inis » & jaqueis lcnoqnantium vcrbonim » tn cladcnL»
4mprttdcniis,^^]cftxnti^. Tn^ocnlos aperi » A: proftibalam, con-
jicmpUtc*iage^iofii9aadcjas^mn^'t^<iiaoemeiidicatillid '
.Vcncriscongrcnum. HiftQtiam it|pertcxitSapicns. •
DtftncJlfA fkmm sMmeB9s fro^xi^ & vHf fMnmlosi ||^
. m^Uero veeorJem juvenem , jw/ trMfit fet flMSeem juxts Mguhm, & ^
fropevidm domus iilim graditur in obfcuroy adveJperAfcente iit^, iiL*
0oifu tenebris & caliginc^^.Et ccee, occurrtt tUi mulier ornatu meretrU . •
. eiO)preparataaJcApiend44 animastgarrula, '•jaga,quietts impatiens,necva-
iensin domo tonfijieref^edtbm JkisinHnc foris ^itnntin^Useiitnunc juxtA
fii a * Mtgiiloi
Digitized by
44^ f ROMOliTORXI tJL Ah'M ^PEI.
Lcnocinia gngulos tnfidUm , apprefte/ifim^ Jeojfuia/ur juuencm , protaci vultm
hUnditttr, dicem : 'viCtimas pto filute.vovjyhodjc rx4didt.i, eiame/L^t
Heirto tgrejfa Jum im utmrptm twnut defiderMsjt vidert^ , rept»
ri, imttxmi fimikm kSnUtm menm , frtvi ttfttihm fiffm ex
gjptoiajperfi enkite menmm^M, siiie^ &ti*tnnm»mo. Pini^ine^
Triemnr nierihm^& frnnmr enfitk mnftexAm^ donee ittuttfiet diett
'mmefietmnviritt domo fitL» nkft v'tlliutgtfimd,fitetnimnftenni€^
fitnmtnii$9 inditflenittitnjtreverfifrmififttdmmmfitm» .
IIL Qais neget hace Ibrria ftrifl^ trgiimcntsu» atque ad perfua-
dcndum cleg^tcr concinnata^ ccrtc vidus niuliebri cloqilciU
tii juvcni?', manus dcdio, paflufquccft fctrahii ftrmina, pcc*
gratacarnaliuni illeccbrarum dcvia, ad fl^agitiu.ii D £ o gravitcr
JjJjJjJ^ difpliciturunij^fibi ctiam non vno ex capi^c nocitiiruni.i/ At-
•niaianiin. quc T ut Saloir»on_ loquittrr ) /ri-f/mVi eum^ p uIlu Jefmomiiui^,^^
blanditijs Ubtorum frotraxit illum-»^. fiatim eam Jequi/^ur, quafi bor dtt"
JJ*S^^' ffmttd vi^imsm , & ^efi agnm tafihrttns% Q ignorans quod ad lotn^
^fi^utm^ /rwJgHpr. dttieetnnsfigat fiigittljttnr ejmtvtlutfi avHfe*
Jtimttiitnftenmy&nefiit quoddt ftrietthtmimMejmMgatnr* Sjc pra^>
cipitatusjnllbidinem adoteiccns>apnd adnJrerc maritucn&con*
ijcitinvltfe ditcrlmcn«.apttdDfiVicia<trl5 periculumincutrius
maliproviduA
ly; Sed pracetmihi (andi AmbtofT; interpretatio^ qui fub depi-
dasmodomeretricisnmiiitudmc, Voluptatem putat adumbrari»
tjtmtrtf in hanc fcntcntiam^. N^m quid' tam meretrtoinm^ quamfitmtarm
^^**f>f^^ qu4 a feneftraf domus fid indfit , oculu frima tentamentx^
ekm^,^. fraludenf -, & fenetrat cito fenfim-i, inj> pUteas frojpiciens , id f//,
/'«_> fuhlicas tranfiuntmm vits , nort-^ autem tn^ degis interna myjie-
ria-3, ohtutum mentts intendens. O potcns amicx Voluptatis^ fua-
da_,! quantos plaufus habcs ! quam fortibus ncrvis ad t«as par-
Yolnptat rcs tiahis attcntam auditorenij? Et 6!quotics 0ultus homo
vahiiw amj^ftimii.» qu» illi prop^ns ctita. toxico pdcttla<^rquorics tc
mhM oA '^wWliefiz feqoitnJi., &'premit veftlgJa ducenris ad (^ittida^ ,
iAetitiiJii. Narurif^ &nkfiH, , fn^ deferienttnninm iitim t^mttrl pro*
'SEa6'qub« (celerttiir volaptasCpnllc&ramlcrvitQris auflrdfanien«
tnnu }: remeC fbrtifts ineicavio , viz dlmlttlt ampliib.. plttret*
jamcandsyinter afluetasdiu illcccbras^ transmifir ad^Oicnm.
V. ' Hic non nemo flagitiofttr'» fplenem (tium cx>ntra me ln rK
liim rblvitj <Sc fubftru^urus niinae fux, aliorom^ue impiorumi«
'aovam fulcii moicmt opponit orationca Militantii In tcrra E6«
cicfi«^
Dlgitized by Googl
LiB. IIL Parac: Vm. 447
cIeniB,mefnbrornmqnecjus, piorara (cilicetraortaliumjnon levc ScahJci-
habiturosapud Dcum moracntnm, proimpctranda improbiscon- ["^"JJijJjJ"
vcrfionc. Etquidcm Eclcfin,c]aimintra,tamcxtra Miffac ficrifi- fuxpro
cium, frcqucntcrNuminis majcftatcm rogar,nc malc dc fc mcritos '•'P-
homincs, indignabundo vclutoculotranfirc vclit; fcdpotius bo^ p°ecc$'Mi.
nttatisradiotamdiucolluftrare,doncc Phoebo fuo fuppliccs accli- iiunris£<«
jicfqac> redcant in vitstrocliorisnormaxa^morain^uc» Atquo
hinc viixUlaEecteO«reg;inds> tkpios mcompitis aeremplis dc-
^niui Ibllta^ anditor ab homiQibai in terra > k Dco cxauditor
tocwlo.^ vtsdversm ^temiMt$$dfmn9s^lerdiitere digneri, te rogemm
Qupmodo ctiam Dcos tam honeftc poftoratft,^ ncgare poflio VI»
rponfxfuxEccicnas^ quandoAflucrus Rex quoqac, conjugcmj ^
Eftbcr^ppIicatQranhvcrbis bcnevolentifrimoaffc^lu plcnis ani- af^ef,'
m a V i t : qit^ efl fetitio tUd Eflhefy vt detuf tibi ? & qitid 'dis fleri ? etiam'
ji dimidiAm pArtemRegnimei pet/e^ru^imprtrahis. Adc^nem iLU rfflon-' ^^■^^^
dit. ft mteni gratiam in oculu tuu 6 Rex , & fi tiht pUcet , donM mihi ani- fuij fideli-
msm meaMy pro qua rogOy (jr populum meum^pro quo obfecroytraditi enim fu- ^^'^^
mus ego^ & popu Lu6 meus^ vt conteramtae, pguUmtnry & pereamns, N c q u c yj,^ !
fcr^aliud flagitat Ecclcfia prccibus ^uii^apud Numcn» quim pro berprof^
gentcfitlcli/^altcravclatanimaroaOaoxaiQmConttaftygij potcn^ pnioiiw.
tiam liofti^ praB&rtimaotcm finceiam decnlpisomnibos poeniten^ ti«c minAt
tiam, quando ja» jam va& coUigcndftcront» & ambolandom ad Deo^.qu^^
ocbisahcria»tbcaitooi,aonvaitiogji»diiibiicftonu. An ver5 Usiu^
nonpolIitip&Macer£cclcfiaraiettli»qoodfiIlinil poflnnt } ici<. '""p^-
mus autcmcomplurcsiiomioani»^nim»dumadhuc mortalitatis' rmlo^ncs,
farcinamin liocmondochcomtolerunt, oratlonibosfiiisinipctril^ gratiam rf.
feaHjsgratiam efHcacem drcongroam»fivc opportonam vocatio^ cotmn^
ncm ad fidem, 6c poenitentiam.. ncm.
Eft ctiamclara D; Thom* Aquinatis dotlrina, pracdcftinatio- VII.
ncm juvari prccibiis randorum;quia inquit, prccibus Stcphani im- '^•^•'••».».
pctrata cft a Dco cfticax vocatio Pauli. Dcqua rc clcganreri^ vo ^*'*'**
iblet ) magnus Praeful Auguftinus, (ic ratiocinatur. ^^^iQ^ fratres
mei, vt melterkmfumkm^mkerst ^stie S. MsrtjfruSte/>Aani , reeurrim ^"f^*
tem^fitmMd UhmdAi^tetmimmkt^^mdmm, qui emmtSttfkstMtU'
fideretm,emmm^l0mttttM feryiiUf^&tmfitm mmHmmmkm Uf$-
dektif, )Bt fflhM0i»m^,mufe^^ fieerdetwm^^
vifi^hm^ufHitiJfetChriflieneti^iiim^mmuUn^
JermfiUmf teifmmlerti^fmtieitdes. Hie.tkmiret ut ndm, fakt^ eircmiiii
. - lii $ fiifit
44>.: From/onxo&xi Malm SP£C
fi^f 9tim lumen de etelo, ^ eecidit in terrAm, & sudiTfit vocem dceqtU di"
' jttmemfAi: SMUSMUtfttdmeferfequnMf tltiSii fqumesJ>eimim^
9$ Hmmnmtiitamx Bgo fim imquit jEsrs Ntisrmm » ^Mcm f/t perfi^ '
epurit , dmnm ejt tomtd ftMmmm tedehrsn i fnUmm ftmmlmmfiJL
S.Stepha- ^edes, qt§^tMeitrm, viUtrerM» ^idmihi^sHii ^mire wte ferfi^»,
cnlolm. ^ qHmtHtrigkemtrtmrmid^tHtt &temm fotiits humdimbono tmf*
pctraYie fed contrs tdnta msU, fM emmmttMi» mie,olim quidem debui perdere te ;
Sam^cl"' fi^ Stephanm fernw meiu» orsVtt frefe^ Elifks eft filpiem% erefim efi
veiftMiM. eredem, eUfm eft luptte , ereSHm eft efftm. elifut eft ferfeeutor , ereHm efit
frddicAtor, Dicsm flAniitSy dutm apertiu t. elifm eft filiw ferditionu , e-
rectm efl v.ts ele6iicnu. fl ftu eft Stnlust ere^us eft PmuIus. nam ft Mdrtyr
StefhAnissnafi ftc orcjfet , EcclefiAPsudum hodie non hAkeret. fed ideo de
ierratre^us rft Piultu, qui.i in terrd inciwAtus^ exeudttus eft Sttphdnus.
•'VIH* Ha:c D. Auguftinus dcoccafionc Sauliin mclius convcrfi.
Scd dc rciproquidaicat,audiaa)us. Fatctur itaquc, ciiai Mani-
ch^iadhuc crroribus tcacretur» fcrrciis in vcrltarein CatboIicanL*
Lolio ^^^^ : ranaimms Marri fuar Atonicc, iBgens fe vulnuflecifio/
rtto»iMter qubdiprcfniimjiollcttgaoleefcu^-^ideaaaMiiaileM^ *.
fammM^' Eacanfa ftttti yt pro filio (Uo fidt-pareita % indeitffia, precibos apud
21^"*^' Penm ittiUcet, & eniollieiHio «ordi iii i^kttni- dbfiimto « vbetcif
lacrymasaffnnderet* i^ttas continuas cx oculis pluvias, cunt aoim«i
advertcrct£pi£:opntqaidam ( creditur Sanj^to Ambfofiiurlaifle)
'•-^/^ j5c intclligcrc^ per eas hsrctiicum fiii«m imattc defleri ; nc puta»
^^M- yct fc /f^thiopcm frnftra lavare, hoc ci coofolatioiiitf yetbttOuiiifiit:
fterinonpoteft^vtJiliusiftjtrumLtcrym»ruMpereMt.
Et profc^o fcrvatus cft, non fuo tantum , fcd publico totius*
Ecclcfiajbono.ipfcctiam D. Auguftinus, V6cationcm fuam adfi-
dem Orthodoxam.irj acccptisrcfcrt Matri fua:,cuius mulriplexpic-
tasjita Dci cvctbcravitanimum.vt proftratum filium , ^ fub molo
f.Aur»fi. crrorumlaborantcm,crigcKtincalumna/nEcclcl]«. Jpfc cjus'
uL( e9^, hi^ eft ad Donmlbrmo. . 4»vfrh $mDt9Mtmifirkerditi9mit:Jfetfme*'
^ * rete^rjemtritmfn&i^muiimtimi^Jti^e/jfi^m/ihim.f fie^ueitfmttktkm
mejymm f ohfeqne^tfi jLtq^ fefiti^m fkmSm ttut f tusHMmdiemfrit^
termittemm eHeti»memMdm»e tmmm f ^ i/tdie, mdne & vefiere ed finb
Tm2» fto- elefi&m tume futevi/tinitiim^lliemivenientu^non sd
^amlo* i« ioquecitetes , feJ vt teamdiret.im imm firmmiiiAt >«<^ ttt^HlemMm fim 9%
l^tm, rMionihus f Hujufie tm 4derymmy miikiii^mmSktit. litmmmf^ ^iJB^
,tum^petehat,fed Jalutem^mmmme ftlf fii - fm» tuftu rnuttere tatts erat^
soitttrmmit<*X &refeMeretekMmdietitfi} NeftefmmtDeimine. imo veri
» : t ederm.
Digitized by Google
LiB. 111 Parag. Vlli 4ff
•
'eh&K X.
' FortaflisctiamcxftiaipfiusconvcrfioncD: Auguftlnas occa:- ^'^.^**
•ISoncmacccpcrit, quandopoftca, gcncrariniomnibusprcccs com- "JaiwJ
- mcndaturus, ranquam facilc mcdium, nd impctrandam ali;s quoq; impcirari
Vocationfs eratiam, hxc fcripfit. Et ii<]Hi rant HondUnyvscAti. pro P?»^^^.©- '
'ei$ vt vocenturyOYcmus \ f-ortajjts emtn Jic prntdfjtinatt fttnt ^vt rjojtru o- bui,
'WMtio/nbits co^cedMntur, & acctpisttt eaHdemgrdtiam, quivelinttjje ^&ef- ^ '-^•ir*A
'JkUmmrrU&i» Similia habct ad Vitatcm in codcm propofito, ita-. ^/^!e^'
eam admonetis : pro^tered jyrrn, vrmmd fkiw4ef9rMjiHtiii$ fntdeJH' xx.frif^
mmi!^l^rafiifl^it^fleUtedtJ}ofih,vtwe/^^ '^J^ ^
fiim,9r4iii9iKS€miemmm freeitexmmeitd^ieeiinertm; pnetem*aliU to^^SS.
*iie1>et>^*morraliumorati0ne>iicloquinir: freees vtleMrmieteitik- ^fj^' .
fnrmuUh frit fe pimemttikm, tQmeffitrmm ejfe fntfiiVtt. *
Atquc vtapparcat.quanttKBtoborisapudDciimliaBcantpio- x.£
•ittm fuffragia> rcduccndisad mcntcm impi/s, lampropc dcfpcratis, itemftit.i^
& inobiru ruodearcrna falurcgraviirimc pcriclitantibusjnarrabo, jj^**"*^
»<)UOd in Monaftcrio fuo contigjflc dcfcribitGfcgofiub M. & pro a|iud mo-
concionc fc rccitaflcaffirmar, non nm ad tcrrorcm, quam fpcm-t "«otef»--
jpcccantiamjmaxime vcro acuciidiim oration is fludium, in gratiara -
eorum, quorum jam raiuscoucianura putatur , magnis vclut palii-
^biuprbpcrantiumad (lygcm. Quoniaro vcrb teflc Pocca :- •
^'^'QNtikrexiffifineih^imtnrmiusy' ' fnmmm,
«iKitfttsh^orivieiiem^ijsIedOri V lafiAif- '^''"7^
«AtfttiEc5er<fc(!ie !9oaor, latinicbnngiiaViHa Jinao mddom; .7^
Ki n ^ii^de^iii^iDhdmilijseorampopnlome^narr&IIbjaminemfnlf * XtH'
. ^fn^lrictnt ^lde poerfilit^ THerddms nominc j qui in Mbnaftertu m
•>inenm,frattem^nminecefi]tatc magis quam volunrateftcalnscft, ^
"litti>4ilmiMkmgrave crat, fi quis prafalutc fua aiit]uld toquerctuii: .
Bonacnimnonfolum ftccrc, fcd etiam audfrc non potcrar:' nua- '
't^uam fca^dfandtx convcrfationishabitirm vcnirc, jurando,irafccn-- *. •
• do, dcridfcndo tcflabatur. Inhac autcm pcftilcntia, qu* nupcr hu-
"jusvrbispopuIum,magnacx partcconfijmpfit, pcrcuflus in ingui- Ouidam
» nc, cft pcrduchis ad morrcm. Cumq, cxtrcnuun fpirirum agcrcr, mriatvit»
con^vcneruntfrarrcs, vt cgrcflum illiusorando protrgcrent. . lam_s
-corpui'efusabcxtrcmapartcfacratprannortuu, in iblo tant^m pc- buiotta-
- ftbre,Yit2irftictMcHm«iHl^k(iati Cniiai^ntefrattes «llilbccpe- ^^^'
'4i<ccdefe. TitbcfC|!M)« ui^\6\Mlktlt^0^
atquc
Digitized by Google
4-59 Promontorii Mala Spbi.
atquccummagnisvocibusorarioncs corum inrcrrompcrcdiccns:
rcccditcrcccditc; ccccdraconi addevorandumdatus funi_i, qui
^ proptcr vcftram praercotiaai dcvorare mc non potcft» caput mcum
lain Hio ore abforbuit; date locam, vt mc non ampliiks cmciet, fcd
&ciat, quod fiidQnfs tfk. fi md devorandam datus Cum, quarc prq-
ptec vos moras patior ^ Tanc featrescoepemQt ei ditecre » qoid ek
qQodloqaeris&acer} fignttmti|>iiand«Cradsimpcliiie. ReTpoii-
Sed eidem dit ille dicenst volosQe (igaarc, fcd non pofliim »qQia IquaiDis Im,-
^iImo* jttsdcacoQispremor. Ci^m^ueliocfratipsaudirentyptoftiatiiii^
rationu, . tcrramtcum tac ry mis coepemnt pcoereptioDetUius vchcmcatiiii'
proeoiiH' .orare>& cccc rubit6coepita;gcrcIamarc diccns: Oratias Oeo. cc-
ccdraco illcquimeaddcvorandum acccpcrat,fug!tjorationibus*
vc(lriscxpuUus,ftarcnon poruit. propcccatismcis modointcrcc-
, ditc, quiaconvcrti paratus fimi, & ficularcm vitam funditus rclin-
qucrc. Homo crgo, qui iam, ficut di£lum cft , ab cxtrcma corporis
partcfucratprxmortuus, rcfcrvatus ad vitaaiitococordc adDcu^i
convcrfus cft. Hadcnus D. Grcgorius.
^^I^ Et vido» an noa quanL*aptiftlm^iiucfaciatiIiacjurdcni^
s.Grei. M, dodrina^yquandoaio: ^hmmmfud^un peffunt, qud frtdefti,
iA.uDMit» tnaMmmfitenutt i fid m ^»/ fimSi viri ^4mdo efficiumt ^Jtm^fr^^
'*'' defimAt£fimi'»nftfretikmAtimegmtmr» Nsm iffi quo^fereitmtif Mfgtti
PrcaeAi- f^^^fi^^ti^tiitefiAmntfotenti DeedifefitSt vtmdkee^le&i fr^tS^
oaitcur aii. re fenteiUMHti quAtenui foflifisitdo mereamtmrmttifere, qttodeu ommtfotemi
SmiSM ^^'''^^^fi^^^^ifi^fi'^^^'^^' Hocaatemiotiillcxiftc S.Dod^
rimi,p^ rem, nontantum dcorationibu8,quasquifqueprp(eipfi>.iiiaMlKj|r
pccralio. fcdctiamdcprccibus.quasalij proalijsad Dcumfnittunt:conftaCy
JJJI''*" cx toto lociiliiuscontcxtu , quo profcruntur cxcmpla bcncficiQ-
rumaliquibusconcc^rorum, intuitualicnatumpoftulationum- 1«
taquc ctiam cadcm via, Thcodorusf^dcquofupra^jpprfuoiUfftprt-
XIV. ^*^' itaadjutuscft, vtproximam fibi ftygcmcvadcrcr.
Imopcr Quid,quodaliquiimpioruai,poftquam cxhac vita cura gra-
nem faif ^^^"^ P^^^^i^^^^^.^c'^'^^* i^^^Q"^ examinatacorumcaus^, & pcr-
aoTurro oiatiapud Judicem Dcnmlitcad inferos abierant; nihilominus'
terti* viv£# camen atioram itemm viventium (iifffagiis» ocatipnibuf^ueercpti
iuUimorlr <ttBt? ItaimptinasE. Agnetisprecibas, A]ias.prsBfc4i Syippliro.
tiii,itber4tt |iij*in letali peccato «ORaas>ad vitaoi «^diit tprc^boaqi idolo*
JjJ*^»"- ramcnltllfiKletcftatustVtfeifertD. Ambr<^8S. Mii t|ia Mar-
s Xfif^ tyty ffafrem fuuai fcptcnacm, nomino Djbapcr^^cm^rinc baptifino
99* dcccdeatem,a$qaeade6damnataiii«ru4Qcatigiie>kjl).inferisezcit»-
vit.
Digitized by Google
T ! >LiB. III. Parag. VIII. : 451
vit, vtmcminitD.Aiiguftinus. FalconillagcntilisfoEmina, prcci- s.Amiii»
bnsB. Thccla^VirginisacMaityris,cx Orcoad vitam rcfiirrcxit, vt
tcftatur S. loanncs Damafccnus. Trajanusctiamidololatra,&ma- c.\o.
gnus Ecclcfia: pcrfccutor, & infami pcdcrafti« vitio notatus, intcr- ^*'^*!'*
ccfiioncGrcgorij Martyris^gchcnna, in quagravcspoenasluit, ac- ^'^«•r»
ccptafiiorum pcccatorum vcnia,libcr cv afit^qucmadmodum ido- rmu.
ncicomplurcs mcmincrunt audorcs. c quibus fandus Daniafi:c> '^^ J^*'
nus fic loquitur : tcjtntnr oriens f^ocddens toius tmirMulum hoc ger" 17.
muHHm & irrefntabilc^. * D*wMp.
In qua tamcn matcria, quxftio inftitui potcft > cum ex infcrno "^^y^
nulladicatur cftc rcdcmpcio: fcd cumj, qucm firmcl complcxus
fuctit, aitcrnis fibi vinculis adftringcrc; quomodo intclligi dc* x;^,,t\TXtx"
bcatprj:didosindc libcratos, alicnis prccantium fufifragijs? Dico nusaccipi-
ergoduplicitcTintcliigi poftcaliqacm cx infcris rcduci.primum, aturlaii:
fi nomcn-> Infcros, juxta frcqucntcm fcripturx vfum, accipiamus'
figuratc, fcu pro fubtcrrancoaliquoloco, in qucm D e v s , vclut
in cuftodiam compcgcrircum, qui in lctifcris hinc culpis migravit; j^^j^^
doneccx pictatis fua:,ac fingularis mifcricordix dccrcto, in gra- imUi.Rei,
tiam aliorum pro illo intcrccdcnrium , cjufdcm mortui animum
itcruiu corporiconjungat: vt quam prius poenitcntiam, aut alia
falutis media ncglcxit vivus, compcnfarc pofllt rcdivivus.Ncquc
ctiam ncgandum vidctur, in tantomortuorunijnumcro, quos*
Chriftus DominusoIim,& Apoftoli, Apoftolicicjuc viriadvitam
hanc rcftitucrunr,aliquosqui ingraviculpa dcccficrunt, poftcaad
mcliorcm fragcra pcrpocnitcntiamrcccptos,tandcmaeternam fibi
bcatitudincm comparalfo.
Alrcrmoduscxplicarionis cft, vtdicamus; tamctfi quidcmj XVL
D E vs juxta Icgcm ordinariam , ncmincm corum, quos fcmcl 51^^ f^^i^
poftmortcm damnavitad Tartari flammas, ijfdcm folcat cximc- ae.nihilw
rc> nihil ramcn obftarc, quin idfccundum abfoluiam potcnriam, «»»'"o^fl«»
oc vum cxiraordinariam faccrc qucat. Et quidcm ita fccifto» fccunaiiin
apparctclare in ca hiftoria, quam Pctrus Damiani, cx purpura- legcmex-
torumj fcnatu Patrum.. fanaiftjmus viii., acccpilfo fc nar- I"m,Deu't
rat ab Humbcrro, Archicpifcopo 5c Cardinali, cujta vcrba (vtipfc damnatuni
ait) iipoftoUcd videntur vertt*te fundtiM^. Rcm totam , planc mc- ^l^^^^^
morabilcm ac prodigiofamj, idcmj Pctruy* Damiani ftylo fuo berarcpofi
tradidio poftcritati, a:tcrnumj fututa: admirationis monuracn- ^^*
tum.
JtfMoffMfifHo Uiqmt, Bedtt Sylveflri , quod //lj FrbftMte eofifii- XVlL
K k k fn/Mm
451 PROMaNTORIlMALiB SP£I>^
4t frmw tumm eB mfiiww» ^Mm MoBscbm dfh & iSm^kttn gMHtht
^'/X/"7 noSmrnd» srtUuU^ vfyue fecmuUm J^ph9NmL^»'tMdtvn^ ekmid
^mtd,, ffiitomibm» ML« fit*t9% j^lttt. Qtm^ tvimfiSiis jtm Miffmrnm^. titt
cottHn «Kf^^^/^^^C-^yWiwJlpy/j jfgfrm Dei jmct»regHUm dieeretmr p mt€J^
propria Ttpente y qui mbrtum jAcebtt in^ medio y mmu redenme^. fiurr^exit,:
coafcfllo. Sti^efkiii funt frdtrest ^ novA ntmu tdmirttione perterriti : nimi-'
nilfvivi. rum, quem funeru offKtum perjokfentes exiuUrant y nuncvttdem fiu
ritum recepijp videhnnt. cum propiits Acccjfijfvm , 'verbjtquf ix^
iUiHs ore dudtrc^ i Av^ditis inhtarent ; ah fieluil tlU^ mAlediShL^
contumelias y in^ Df f^M cccptt ejfundere ^ benediSiMm SAluAtoris nomeit
fmpre blaJphcmArc^ , mirijictt Cruck Jigntim , 'vt ofcuUretur oblatum ,
. , ficrtlegoore^ eonjjfuerey intemersuamiquo^l>E i Genetricem, ignomt-
proptcr" itt^ff mntimAdtopprobrtjsxkeermt^i. . Vt quid iaqmem, pt^mepfil-
lielera Tm lifif fiieri/icienm^hefiim iffme. temttu f. egt ewem>m. i/fi fim^
i!.1n.p«D» mmmtmettiprofuiidMdeJbemii^ ^MmtmmMefffier^&Umiumm
«letniftt Lmifer imteveoMiter defiitmit.4^ mmmmfkmfiem mrnm^metttmA
fftimi femper turdore emidememt mihi i& iejme /ejihi •^'flhm fi§^ '
fiemetMMiehlmiyditwm9.fU.iiiditehmm.^fi^fV^9viti^ Brs^mmm
eitUmys tmt ImgMf 'm^tdQtmffi-fimrett tmmfiirmmei^igmtM^vrU-
^fiid gunas^ emittere videretur, Cmmd fistres. emiL^ vt fetnitemm.
tiem egeret , /it^ vt occulte fijL» im tmediumLt profirret , vwemimite^*
horterentur ) ilU.j andthemMttzjtbMt & bbfihemebat : & nm^ filimL*
pcenitcnttA remedtum , fid CT omma redempeionu nojirtt myfleriay «ra
^rcdbiis ^*^^^* ^fQr ficrilego condemnabat. KMonachi vero ad Jemper 'uiGtri*
«dmeliore cia orationis armo-f , pio Jludio recurrentes, cetperunt abjeBis indumeH'^
tts, corpora fite fcopis alltdere , puonu peSiora tundert^ , pfalmodid^
Miatusi ^^^5' omntum qmipm veUbent precum gentnbm tnfidare^.. Cun&ss
itagf fidtrihm m biSimfirrermi^ttHm^ & jejimh' eeeifiitutts , ae fibdi*
" vimM fmtmif^ 9Kp0Mi»ne fij^»jir»i.timdem fipepm^v^
emiemiti. Stec^ amim dtfiermm»ffiO^}& Jlrveeiigimcjt mmrtkhigntm
dbfirptm:,^ Md /iftm/ltiem redftu.'. J>£t qiiifpe^J^.Seluitterifemmfftb
ttmtism imdet » tieqmiJ/Smi Sathemm Mtficationibm, sbreimmiMt, eht-
SSSS ^ ^^''^* feenitenn^m fitigitet, Ce^fifflm eS mtem» fmid^AfOtr^
fcliaiui ri fuo mirabHiter refitutus, i» fanBa de hoe ficulo confeffiont^, mh
Diyitizeu by Google
. LlB/ IIL KAHAtS) VIIL'; 453
Ironiinum fu^ragia apud De v m pro impijs, /am etiam dcpofi-
tis , 8cconciamaris , & condcmnatis ad a-tcrna^ ftygis rormcnra_., Deniqji»-^
haoc commcndand« orationi , «ftimandxqiic Iicdcranr» luf. {jj^""****
pcndit Cardinalis Pctrus Damiani. Siffic /imj^rum, Jraterȣ ifKa^
4Unis fittiifus efflornitt fttd, vMteet ^ttp ex ipfit^ehemtd vtfierihiijf ^ • •
frsdMt rdpuit , & de^JUmtmummJ^/jtuia, iM^[^ruff»r4j!ftrtid 1(9^
JUem^idfhdemvivmitfijfmii
' .Atffttci&fbrul&if^aliqiii flagitioronim «Mti^ktiUr nar XVIIL
^gnam OiaH 6m fidacidm coiic^ieiic»iq«Afl cxjpfo quoiidaii^ ^m^W
Oioo«%l|cnisTivciitNiiiu^cibiu iSbeitiidiit^ excmplamciw' ^J^^J^^-,
iiomiiils,quem mod6 avdtvtmus orationis vi> ab.i|>fo inferorum rtmjiMi •
•<yucere mirabiiiter cxcmpmro fuilTe. Scd cavcte a«daculi, nccj;
Tclitis inanibas» iQ€crtiAiacvoiTpctiU9ifi£^are. QupsDEibo-
•nitas iamiDortalitatc fuiexutos, jam ctiain frntcntia fui mifcr^ Qui ftmel
•^ulmioatos, proptcr intcrcedcntium pia vota, cx orbcaltcrorc- inferoiin»
-duxit in i-ftiim, pauculi funr, rari runt,albicoruirunr, phocniccy* gi^efl»»*»»
luntj nc<q; linguiis forte ixcuhs nafcuntur finguli. niii tcmerarms ^refll Cvmt,
-cflc cogitcs, ^iiiiilcm tibi paiiculoruni forrunam fponderc non^ mteralbo»
potcs. t)uin potius cum innumcri pcrcantfcelcrati.&ccrtumfit, p^^M
cos fcmpi in ^ygciu merfos, nunquam anipliiis clu^aturos> juxta nomeraMli
«ommiiiicaaar4*aiiidiaaciamD&ilegctri: bic potius iub(ifte,&in
a1icoocalli,peckiihilQ tnai»ob(49va<-71if (ca9 Jabyrinrbi cxiifbL iu^
•fidiast iedqiiimmiikiintervianimcrmes» i beMft& monftria renitaby.
deprchcnn,animam ibi» vicamci; rcliqaerunt. Ccrt^ vtaltqui, fin. rint!um) e-
^iarirNamlaiaf bcacvotentii. rcmel infcrotf 4agr|:fii> lurfiim e- ^k».
p^ceffifiiltiConnivcBtc vQlnt 0 1 1 ^uftitii, ad calidas yivorum ho- firune,
^i^um preecej dubio tunon procnl» incodemiRieUciucisejEga- ^SSSwL
dhiio,infiniroquafiplurcsnumeracaptiv|iMB(ernnc>a4empciom* - v
eiifpc, fecurnra! aliquandolibertatis.
Scd i tcru ni i n pcdcscontra me affurget, malas canfas patronas
impius ; hoc cft, fcclcrum fuorum, & dilat» in vltimamaetatem,
diefquc poflrcmos cmcndationis, Arenuus dcfcnfbr;atq; vt vidca-
■tur rcd.e fpcrarcalicnx vi orationis,tandcm antcobitum adhuc Nominu
"foum, obtincrc fc poflc rcfipifcentiam , & pcenitudincm faluti f®^?'""
jicccflariam, illud Apoftoii obijcict: Orstc^ pro invtcem, vtftU ft,°ic"riieX
Y mnkniekffHmiiitslei.deffefmie jufii 4tfiiduA^ Quid ui plori- oratiopr*
«m^^^piKdMii^^ ^ij;,""
•crcs i job.admirahtiem;«iltiiif rfiHP iHSinciam > cujufdam o.moipf»* eepa,fto.
«ditetitnioiK>bo«4MiM(e^
2jii3 ' ' • ^•"^^Ktk a derei#
Dlgitlzed by Google
454
Fiiomontokii.Mala5p£i.
dcrct> vt alijproalijs orcnt, & divino fiirorli ituro in capira-»
improborum , fc prcccfqnc fuas, vcliit fcpcm &manim opno-
nano. In htinc fcnfum accipiunt Do^i, ilia^pudEzcchiclcm
conqucrcntis De I vcrba^; & qudfivt iUtmviritm^ qni intetfitue^
. tet fef€m , & ftdret opfofitm g§/rtr4 wte fro- tnwt^ 'we diJpfMrm unti,
&mmhtve0L ' x
X X. Similia fiinc ifta .* »om dfieniifif e^^^uhtrfi^ ne^ o^pojuifim.^^
ii.ech,\i, fmmfniemtojfiekl^ vtfineetmmpr^Ue^ imdieDemmi, Bcliuai o*
9. * ro nc quod hic defcribiitir» metaphorice ciebct fiuniw HoAii D« vi
cft , qui hoftilcs acict leRribiynus vrbi invczit » civcHiafl nuro^-
^"^ul« bili cladcaffliiio* Pars murorum ruinofii atqncapcrta, pcccataJi
{roaiioiu funtilia, quorum causiofTcnfus Dominus, populum fadan,.ip»
enQ,op- ramc}; civitatcm voluit cxfcindi; vo fxpc mcniinitj (criptora^.
pem^&mu* agcrc cxcubias prophctx, huc incumbcrc vcl m:Txinicdf«
rum iotet- bucro, nc illac in vrbcm pcftis irrunipcrcu. Qiiod ramcn mul-
ctffioaii* ti corum faccrc ncgIcxcrunt->; dumque & pcccaris & pcccato»-
ribusr' connivcbanu, tantundcm fuit, atquc cx advcrfo non a-
Sicut ollm fccndcro, ncquc patulas niurorum fcilTuras^, fuorum. corpo-
Moyresfe- rumoppo(itu impIcrcN Alitcr quondam cgit Moyfes, & pro»
piari&ML P^^^^' ^ I^^Ucic» Dnx gcntisi nafliiJU Mnc^teuripcrfTada
i8c intermpta» itt adverfbs D t ▼ m ftetitpro mit t ▼ciadc vlciiccaa
'fi^ Irati NnaifnltmanQniavmerft; ilequoDatidnatiescccimt*e^i&
^ mit vt differderet et^ fi metA Meyfis eUSm eimt fietifit im^ emfit^
Non long^abhacmetaphora abrudit illnit.Ifiis: mem^ «fiF,
7. fm imvoeet Nemen tutima , qui confirgat & teneei tt^» Qucmadr
modum iterum Moyfcs^, De vm olim adpIagamA viadidam
t»tmt»f.x^ ihtCRtum cohibuit, diccntc Domino:<//«///^ me^, vt eonterdm
ettm,& deteam nomen ejw de fub cceU. Qn^ibus vcrbis fntctur, fo
Moyfis orationibu? atqucintcrccfTiono, quafi rcrfcri & impcdi-
Dcoqua/i ri, noingratum ac pcrvicaccm populum,fAinditus dclcac?. Vbi
obfcrvandum fimul cft, D e o vclut xgre cfto, quando ejus ju-
fnroti,ne- fto fiirori, ncmo bonus prccibus fuis it obviam. & hinc illa_. ta-
iMbemit citi dolonsvcrbi 9 noM-3 Mfiemdifim ex ddverfif ncque offofuiftis mm^
&^"t ob- fttm : ftefiyi de^ em vlrmm^ , qmi imeerptmeree fifewt^ , & fieret of^
fofitm mierM^mey &memimvemii mem eB fu-imvHei tmtem^mtemmt^
Si crgo tantopero cn^it Dottinntf, vt tlgobihna interpcUetiir
l^iornm oifitlonibftf» ne^tiam lempOiAlibttB poenis akritos ple-
Ibt; qujiiltdm^iicfM^ildnf fift veUbiccepane » -atfue exandixc
pxeces
Digitized by Google
LlB/IIL Pa&AG. VUL ^ 455
prcccs homiflum proboram , nc coQUa fteUratos»a:tcmis cogatttl
^jOimadvcrtcrcctuciatibus ?
Cum igiturquotidicpractcralios, ipfi prasfcrtim Saccrdotcsr*, XXII»
vclutpubliciadDcumicgati. inauguftifllmoMiflse facrificio, no- jjj^^j^^
miiic totius Ecclcfij&.proimprobis quibuCquc apud fuprcmumNu- «lifi, p%
mcuiatcrccdaatjjfquc veniamculparuiiioiiuiloiii» nova Divin« emnfumii.
gratinanuUa, mellorem tandem reCpUcendt animam , ipiam(|uc^ Sotuia
lofcIicisavemifelicemdecHnatioiienuimpetiareconentQr; ottif* fictifici»
obfecro perditiflimu^etiaiib velit de.ialateiiia abjed^i dttbieqot^ '
fentire^ qaisnoiitquimoptimeconfider^leinter allonim qoafi
•isantinm.bcaclua« deniqae-ad finceram memtspoeairenttani*tnnu
deinadpcelostatnmiri^maxim^quia pIcrzcjueQratfoncsad Dcuni
Pattem mittontur>pactim.filijLiarafpcrfz fangaine>partim ejafdc «i
mci:itltaBiiata^g.ra.viba&oaininf>telts.adeipii§nandam paientls* ' • ,
CQD.
Taliscfl:iila facrificantis prcsbytcriad Dcum prccatio, c^m^ XXIIIv
m.inibuscxtcn(is fupcrhofliam caliccmquc, fic orat pro omnibus* ,
Ecclcfiacmcmbris hanc igttHrobUtionem ferlfitutis nojlr.t ^ fed & cuK'
fAmilit tu£, qu^ftmua Domine, vt pLtcatus sccifids , diefj^ noflros rpecfe •
tua pAce diJponMSt xt^Abdternadjimnatianenoseripu , & tn^elechrum tuo- j^^^^
riunjHbedsgregetMtmerMrifperChriJfmmDotmsittmtiaftri^. Quoniam Banifla. '
igi tur Dcas 5c pionns eflbad mifSticordiam > & iaeilis ad cxau dicn^ "^sdoai;
das pro impijs precet ; etiaiiirprojcdilIiinMi6omo*vlt0> ft^pcrpcto^
iucmendatioiHs(erls»diKiror».ibraii:taaKi»ff potciirallencora^ .
tionis potentilit anreobit^ fiilexttemooifiilieikrtempQ^ mentenl
fibireditannMnelioceiiii Ercrcd6inptstftntimateria«iaialtir* 1
vfiirpari impr obis vcrbum illnd lobi :■ rtfoftta. efi. hsK Jf9tm famiwntt. Mip, »7.
Optabile omninofulcrum, fi cos fpes non faliir.
A tquc liic cgOi iicutinuili £acinorofo fidiiciam adimercrolo^ XXIV*'
livcfccutur2oUmpoenitcntiz>fivcadipiiccnda;bradtudinis; ita^
noloccrtitudincm promittcrc^ Namctfioratiotamprofc, qu^m ,
proaliofada, irapctrandxgratiifalutis, habcar(c2rcris p.uibus^ J rJemf.f^m
infallibilcm cfFcftum, cx communi Thcologorum : ficri tamcn_ i-^^-^*
potcftjVtfitinfruftuofa, ncquc^ Dcocxaudiatur; vciuri compo»
niturimpcdimcntumpcrindigniratcm corum, quorum causS prc- /w».r.i4»
ccs fiunt. In qucm ctfaiu lcniuni D. Baftliusait, Icrcmiam non 4u- J*-C^''**»
MHm fuiJp,froj>term»n4imfmfm, proquibmorsiMt, quia cnim Hc- D.B*fiL'm
bi»i(»bfiniiatierantinfi:eleni,nibil5an€taiFt6pbeta Dcum cmol-
Uiepotnittvtftciftamjamgladiamjaftiflims cxcaodeftenric, te» ^fuu^^,
-kA: : ^Kklc s pone-
Digitized by Google
Sedqui ^ Foncretinvaginam. Itaajo.quamdiuobftinatum gcrisanimunrv'
iSn/obfti- &duratuminquotidianafljgitia,tciprum quafi fpoiias cfFcdtu o-
•atiinruu ratlonu. £t vcrum quidcm c(l ; non rcmcl piorum prcces, impijf.
Ecci«i« quiburque poeniceiitiaE dilatoribus profuiflc, & gratiam quo-
ocaotis^ef. qu^«KBkiocai'f jfileiii kaifliipetfiile>vc Dess coafeiTet,cx Qulladeit
Mam, fihj biti obJigttionc • Ccd piciniifliiiia tantilni beneficentUi owntSftsi
^SS^d- >(^iav^tteniacefnueft,«andenfitMfertlioiiimiiii^^
licitri non gjttobvenainai NoniiQi» bcaevoIcatiani;nifi temeiaiiQi cfle yr^
lit,ioUicitasfieri dcbet dts&at flUntisaegodo, vit«<inc concaio»
Hem matnrarerQcii obftinavcrit inter fcclcrapropria>alienani4QC
pro iie deprecantiiifn aptid Dcuin intciccflioneai «,ia ^ieocadf taa*
ilcairulsinfclicitecobeat^abeat, pereat. . ■ i»
XXV. Chtiftushumanigcncris Scrvator^-cum Vatcm fcmel agCTe>'
T.clkt, & futurac morris conditioncm prarnunciarc Judxis, fccunw
%i,fft^ collofjucntibus, ita cdixit: w pecc.ttoirjlro viortenjini. & itcrum»
dtxfVQbLf^qutAmorieminitn peccMtisvcJJris. Gravc omnino vcrbum»
^bflmaiif triilis nuncius,lugubic vaticinium ; quofignificavit Dominuscrf,
Judaci»: cum fibi vcro Mjeflue,o(rancm fidcm iionorcm^^ucabncgarcnr, roo<r
'*^5CMfti '^^^"'^osinpcrfidiaBliclcrcjfcd iturosadfiaaimas fcmpcr vi^uras.
^ecft in \ fittamcQ qucinadmodum pfoaliomm>iicpro tftomm quoifiie «•
«»€« fiiftf,' mmalalatc» oravlt Chriftas Fatrem flianu %l qoidem expoflit iiL;>
<it[p"r/tre- Ciacebraciiijs.ocuJit(iuctQCcrltcrymatnattQtibas; ttndcmexar
^rtocotdc^iangiriiiiafiii , amorifiiae-iafinimm precinmteol
no!fhah!ie« ^o^^^i ttcqactameiigxiocgvit^ fttntc»ciilp4 ia Ipfomm^ obftiaa*
tMacproquibasfluifccuBtpreccff, . , \ ' a' '
XXVL fithincclariffimi^^pareCiJiuHani Abiftabilccertiim^ciepioA
. . ic fulcjrumimp£obo|cdgetc, qotndo propter efticacitm orationis;
jfi vc a pri vatis proficifcatur, fi ve ab ipfa Ecclcfia, audcnt protrah cro
SSflcSfeilr ^^wimpietaitcs in fcruni, quafi proptcr aliaiorum pondus fiiffra-
oraticpro- giorum, ccrtooblatam tandcm anrtcmortcm pornitcntiam , cfTcnt
HwtiSi*"" 'comprchcnfuri. Vidctcnim Dcuscumaliquibusnihil futurum,
^Jitcn- vitiopropriKfuar.&obfirmatK volontatis; qusc longo fcclcrum^
tum» vfu,ita magis magifquc durcliit, vt^iocuiis coelos pcnctrarc poG
l'cnt»iBdiplitcramagfiiDci>iftud de fc icriptum lcgcrcnr : ntorie^
. .' tmmm fte^MtM vtftfjt, Timc iglmr y^yiifiptit adhnc graadis
, . V-.V. fcccaiioret^&cavcfmuniittitfMimHPciti'. . :*
..K.; . jtoa dmcc (ai^ •
3 . .
Digitiztxi by Google
PARAGRAPHVS IX.
No>n.m Impiotum Fulcrun,.
..Meritorvm alienorvm,
PARTICIP A.tlO^
; BONORV MOy E Co ALMV N I C AT IQ
Opervm,
*nterMilitant IS EcCLESI.^
• * I • . . .
MEMBRAr
Ati dcbeaiic apud icekpacos morta»-
■ . ic^i^abilke ncgligeaciao^
lalutisi
»
Vhquanr miQus fiomihi Bccr joGari', J^^j,
quiiai cim ^tei:i|it^ft.aiatetia> aiit^qiWGiioa Atei- iScmlta-
nitateia i^iiattirii^miiiit akaMntiar jiifti]eia<iucir - '^'
|(^ainr«f<|uaariim«Kav€^qiiMamolim ..^.'^"^
dcfcribirariatefravdktieiacaS.Briglca&fiidaf^ Huic '1; . ^
Giiriflus^liquaudalibruiiipropofuit, cxiguum filb- ,. - •
.jUapttmeaei»fcrerjteift^npta» iedappidbgFandcm, fi fpc£lc4^ ikRt^,ut
guQientum* l^am toto-litKc^ noa ^fi dus pagclla» contineban- bt^/^
^turi-iingulfslUisynon nifi vnicum vcrbum; in aitcra., quidcni> ^Ati.«*lf»
litcris cxprclfa fuit vox hxc : M i s e R r c ord i a ; in altcrai,, •
fororcjus JvsriTiA. prohquantarcsfiibbrcvinominc? Chriftus qJ^J^Jf*,
igicurpodquam rponf3 Brigita7,hasgcminas libri paginas cxplica- prabufscfi
xavit, iufigniras MiXcricordisB fuap, Juftitixquc appcUacionibufir*, ^^^J
.Aoxul Hacc BKjnuIo : f$iM-f ofiendi vni hommi ( e^nem m duobii fo-
fii ) ^4^dH§ fUi4ialilhri'MiSEa^coRX>^j^E & J f^sT ir-j^si fid l«i*.&toti-
iffijmderifit fjdimmfiif^ conpofiti
Digitized by Google
45«
Promontorii MaiaSpei.
liiTcricor. vcrit diligeftter^ quod ridendo mortetur, & ludentthus de mundo tmferetur,
4^*J"* Ncque vanumfuitactcrn* vcritatisomcni ftatim cnimloco citato
hxc fubnciStuQtur. fic etidm^elfenit : /itrrexit enim kmenfi Utt44 , C
noUe db inimicu interfe^i4J efi. inircra l2ttitia> quac intra hoftilc fcr-
rum cliditur, & pro fcpulchro habct capulum mimici. infdii rifus»
cujusvltimuscachinnusdcfinitiQf tcrnos Dctus-
IL Atqitc hsc viciifitado e6 frcqoefiii^s obtiiigio 9 qtfb plaret
mortaliuni inclcaciadhiic impul y^ptatnin dolcedinci abripiaii«
tar ad reveiaiii Oeittiboiial,«siiiioaefoicitiiks diduri caaiain pio
le i quid ni pcrditani»<te vcnjant inparati» & lodici fiio nonduBi
Mifcricocte rccoaciliati} tantuoi^ inpafillis» vanis, luditris» noziitrebna
fy^^ occapati,interimocgtigereveriiljniaefiudium fapicntiaE; nequeitt
prxrentcm libro Dci ad pagcllas binas, duo vcrba Jntcndcxcieridanimum^
fi^adfii. ^)^ Numinis , & cjufdcm luftitiam. qoanim ca cft
nram. difpcn(atio> vtalrcra przfcntcm vitam comp1cdatur,altcra In fu-
turum orbcm rcfcrvctur. Vac gravitcr irapijs, quorum proprio.
contingit vitio, vt cos clcmcutifrima Dci pictas, tranfcatnon c*
mendatos; quifquis fic ivcrit cxrra^iunc mundum, clarc inrclli-
gct, ad rigidum fc Ius4imbuid(fc: nfhilqucampliiisdivinacibiin-
dulgcncix /pcrarc poifc» vbiicmcl fcdait ad iibcUam ilcgina lufii»
III. «ia^ ^
Mcnid Hic verbitcrum proIIigatKrirousquifquc^ fpcbus fuis dc ob-
^m°de tincndaante mortem Dci miicricordia» & plenaadmiiTomm fccle-
tM&<^vi' tnm condonarione* fupponct iibvi loco fisldmenti » parricipatio*
^^j^ «icmalicnoraipmeritdnim; -ftat^commanlonembonotamope-
aotetUr. nim»qadi8intecv4Mlciiontaa«i)MnincerS€clcliffOrtbo^
cein,r«iduK f>ra»icdejafdem<aoqaeCongfegarioQls1iqminei,eiafdem Reli»
m ^Qoia 8^<^Bif paiceti fivc«ot eriam, qoos in vicc fiisHac pictatis commo-
«pcnMiiii tiicarionemadicribunt. £t hic quidcm certum cfti juxta articu-
^^^^'^ lum nonum^fmboli Apoftoliciy-cifein Ecclcfia Catholica Commii^
Pnrm^ mwnem/knSUrtim i eofcnfu, vtqui in cadcm,vclut<Iomo Dcifami-
mjbm im»^ liafjacvAtiantur, focictatcmquandam intcrfe,3cvnioncm (erveot
^S^hld^. individuam, mutuifquc officiis, mcritis, & orationibus ie invicca
mt.jhmti. juvenr, qucmadmodum loquftur Pctrus Canifius.
^f^^ti. HucaliquiapplicaTitillud Pfalmi: pdrtieeps ego/umomniumti-
gM^^^ mentium te^& cufiodientinmmMndata^ua. Etillud ApoftoJi : fieutin-*
vno corpore mult£ memhd hdhemtsf, vmnig tuitem memhrd non eutidem ae-
tum hahent : ita multi vnumctrftu fhmm iii^ Chriflo , finguli autem alter
dltfnmmcmhra, Catcchifinas vcibjaiTaPi; Y* cditus>ci^m aflcruif*
leu
Digitized by Googl
•• .''^'tlB.riL PARAG.IX:.
459
fctltt Zcclefiaiqiiccunq; pic, lanfVcquc ib vno furcipiuhtur , ca acl oitichifitr
Omncs pcrtincrc>'dcni4achocdi(cnmcii fecit intcr fidcics pios, ^'^J^J^
i m p i o fq u c. Membr4 mortud , Htmirum hommes fieUrtbui obflri£ii , &
a Dei grAtia aliemtit hocquidem bono non frivintury vt hujus corpo-
r// memlira ejfe dejtnant ; fed cum fwt mortUA-» , JrHctum Jpiritudlent-»,
Cjui ad pios & jnjlos homtnes pervenit y non perapiunt. LoqLiirur fcra *
frudu vkimaro, fandificationc fcilicct pcr gratiam hat)irualcm, mortnala
fcu augmcnto gratix ejufdcm, nonautcmdc graria pracvcnicntc Ercicria, ;
autcxcitantcj ficcnimftatini addir. tametJicuminEccUfiA funt ^ad ""«"««fi .
itmtjftm grMttdm^vttam^f recuperdndam f ab ifs udjuvdHtur, qui jpirttu deaUonin
vivtmti &fsfiMBm eapiunt, ^uorstm ex£ertes ejfe tli^tati smtPoteJtiqus «"«"d*»
mmihfiimEccleJIaprxcyl - > f^i.'e:^or , ^}^^^ ■
SiSiaWfb ftlv^tmmlidillSmhimsL opcra, c&m ab ijfdeiii y.
DQlli certc perfbnflB applicata faat.cominani lege^ De o aggregaii«
tur ia the&uram Ecclefic, diii»ea&ada ex divioo Namiaia placito» loCongre^
Hn cgcntium ncccflitatcs nicmbrorum; ita quibtts ^iemel aliquis gationibus
meritafua prodcffc voluir, plcrumqj ejafdcm dcctetttm,ntam ha- SStt?**
bctOEvs. £thincin£cclciiatotfuat|>aflimCoogtegationcs,So- membrafi*
da1itia,Fratctnitatcs,inqiiibusintcrmembraparticipatlocftmcri^ JlSliISS
torum, piorumq;opcrummutuacommunicatio:lngcnsbonum, & cantmeri-
parabililaborcautnuliopcnc noftrum. Atqj vt dcalijs hujusgcnc^ tafua-fit
ris pij fHmis inftitutistaccam, ccrtc in Socictatc Ie s v, fodalitia na-
ta c vario coctu ftudioforum, civium,nobilium, folijm ab odlogc-
fimo primo fupcrioris farculi, ad hujusvfqjduodccimumannum^i
monumcntisdcfcripfitfupra quadringcnta,Sodalisparthcnius.Au- .sotLdMPMtr^
•fim vcrbdiccrcabannoduodccimo vfq; ad quadragcfimum tcr- rkomimU*
tlumr quo h«c(cribo)altero(aaeonnfflcramCongrcgationiiffiei* ^^*^'
cteTjplk'QQppeninetillaplena(blatijoblerv^^^ MkmMif
litatb comprch tofa, proulmandis pii hominlbas ad daoda ooml- sMt^iAi
naSo^aiiti)iqaa;Societatisfubraatdireaiotti.*fic habet». j^ii»
'i^iism ahiiiidff^s6fi9Jtes fitsguU ad Romanam, reliquurum omnium-» Sodalitia^
iftMtMf&CMpuidftrejrMjfHt, eademi fit capitis & membrorum B. virginif
tt^tQ^vttMtJetsfmx quisttoH videm JidtUes Belfff, ( cadem eft rario a- telisv pcr
liaru m n atiohum ) omttes boHtrum vperum , precum , meritorum, Jacri- tonim ow
Jfciorum communione gdudere cum RomdHd,ac per confequens cum cateris
omnibw^ qux ah ilUytanquam a fonse&origtne profiuuHStiUi^tdHfusmstL* pant de
"pititVt fnembracorijHnountur, ■ \ •• fruftu me*
ff • - . . . ^ ritorum.
Et quoniam idcm. vnufquc prudcntmm arftimatorum fcn- yj^
iiucft» vitani icligiofam non..tantumantcccllcroprofana;, fcd
" • Lll plcnam
44Q PR01f*0NT0&tlMA.iiBSPEL
SttteiOr- plcnatn Intapcr c(fc fan^itatis, mcrici^uC) indc vcIucj compcn*^
4<ti^K<U- ^inai ccnfctur gratiamm , cumrascularium aliquis hominnmin^
Saacfi^ fcribitur rcligiofo ordini,vt cjufdcm facricoctus, pcr vnivcrfum.
Mali- orbcmdifpcrIl,gaudere polfit omnibus plan^ pietacis, pncnitoa-
2^^^ tisqueoperibos, taaqpaiii fi corpods Uliiuceligiofi, aaimata e^
commwii. ftt pvi. Modttmaotem»qao Acic fiuiulis folear aliosfiiomok
^*" meritofum» operaiiMi» laadomm &cece focios» adijdo. Et qai*
SrnmT ^O'^^^ MiiuOei GeacialiSf &eformatoram.Patmm Fianciicar
^aoadbo. nomrn* fiBcularcshoniiaesiiL«membraReligionlsfiic, Itaiblecji
M opera. ^oplafe».taiiq: iaftnimctiio zcddejc sarticipesmeritotam».qiiaii^
lat^ pajtct Ordo.
\,Ut EgoN.N. Striaioris obfcrvanti«,totius Ordinis^Minoruni,
Seraphici fanfti Patris noftri Francifci, Gcneralis Miniftcr & fcc-
vus. Spiriiualium potiusr*, quam teniporaliunij rctributioncj
• bonorum» conipcnranda cftcxhibitx charitatis condignitas: at»
quc adco quamvisNos , quialtiftima! paupcrratis cclfitudinenu,
& profundiffimac humiliratis parvitaccm profitcmuc-, omniumj
pcnitus fscularium rcrum volunraria abdicatlonc fruamun noa>
putamus proptcrea_. null^ prorfus oblig^tionc^ tcncri ; quui^»
provtnoftra- patitar tenuitas, rpirittialiam fiiltcm.exhibitioao
donomoL»» gratitudinls Indicia». 4:.obrc(yiioram ezempla gtSBv
«amurfl. fiemas..if«pfaBcipac, qai fiiamm.oobis eleemofiaamm fiieqaciir
STinoll^ ti^, hnmaoicatis, hofpitalltatis* & chriftiaoc charitaris- oflScia^
diDcMino- eamalariasimpcodaot: quique largtori propriarom fiicaltamm
laSlli^ fiibfidio* qooridianis occefiiutibus noftris^ opportaoiiks occutf
ffciTceiKlos runtj'- Et indc fit, vtcum ccrr6jiobis conftircrit, cH^te liiL N.
ramfiml* de R^Iigionc noftra Scraphica oprim^ mcritunut.ft vchemcmi
panieipa- affcCtKt^ fcruenticharitatc, propcnfiori dcvotionc, noftris indir-
gcntijs adcffc , & adfutumm. dcinccps : dc omnipotcntis D e i.
bonitatcconfifi, BcatirTimi Seraphici Pa.tris noilri Francifci mc-
ritis innixi, acprivilcgiorumdcmum noftrorum inhircntcs virtu.-
ti» in-, noftram tc Gonfrarcrnitatcm admittcrc-» volucrimusr*,.
pro vc-> praefcntium vigorc-' finccrius admittimur*, vcramquo
Qonfratrcm noftrum. nominamusji ac nominandiini iri dcccrni-
mu8, iiL« vita^ & poft moacnu:. etiam plcnarie rcddcntcs tc^
jjardcipem omoiam fiifFragipmm^ Mifiamm.videlicct:, oratio#
aitai»mcditattoinm« offiddram^ difi;ipliaamaL,JejaiiiomiiL*^
abftiACOtiammr» pcfcgrioaticmQfflr» pmoitcntianim, pc«dlcatio<*
jmo^^dfeyatlcMinii»amoiom4i allomiai>iojHioi4a{»emmjat rpkitQ4«
iinm
Digitized by Googlc
Lii^. III. Parag. IX, ^61
tiom mrcitationum, quas mircrator 5; nnTcricorsDt TS»flO'n ttdi-
teAomm nobts tn Chriilo , ciurdcm Oidinis Fr;lcrEtm noftroram
idimtaxatiVeram eciam S.Clarz>S.£lirabcth,immacuIaci(nmzDci*
partc virginis,Conccptionis5c Annunciationis Monialiumj Tcrti^
dcmum Ordinis Rcligioforum atq; ConFratrum, aWarumq; omnid
Rciigiofarum pcrfonarum^jurirdidioni noftrx quomodolibctiUb»
ditarum,pictatcclcmcnteracccptarc dignabitur; qaatenus tanto-
Tum fuffragiorum bcncficio mnnitus, gratiarum accrctioncm in
tcrris,&a:tcrnxbcatitudinijprocmiumincocIis, confcqni poflisflc
valcas- In Nominc Patris, & Filij, & Spiritus fahd^i, Amca. Vnde
D E V M ipfamt acPacrem Domlal noftri Ufd C^tifti fup pUckec
obfecramus» vc Communlonem hanc decoeio racam» & firmam^
liabere dignetan ac de inexhanfto e juiHeiif dfkftilQmi filij ihi me«
Yicocum chefauco, noftram iple Inoplam ftipplens » ce (honim aA^
'netumicaelefttam^^chacirmtCttmcopil» inhacvltaihifiiicnfli»»
tem«candemglonzcoronltemuttetctnr. ' .
Actezo etiam hk modum , qucm Patrcs Cacttelits dilcal-
ccari tcnenccam admittcndis in ordinis fui communicarioncm
faecnlaribusi (ic habct. Ego N.N. FratrumCanncHtarum DilcaU
ccatorumCongrcgationisS. Eli«PraepofitusGcncralis,in Domi-
nofalatcm. Cumfalutis noftrscaudlorlE s vs Chriftusjprxfcntcs
difcipulos, & nos abfcntcs, imitatorcs ftios crudicns, fingulari fra- Formult,
tcrnxcharitatispra:ccptoprsefcrrim obftrinxcrit, vtfirilicctdiligc- od^Hct*
rcmus alios, qucmadmodumipfc dilcxitnob:& tantomagiftcrio, gotio te#
& inftituto noftro valdc confcntancum cft, vt faluti proximo- jjjg^lj^j^j^
tum , operam flmllem et » quam Rcdemptor noftcr navaviu» ^iccaci.
impcndamttf*. Chm ver6 Gc nos dilexerlo» nt labores » d»>
lores y opcraquc lua omnia* in (alucem noftcam» cuminlini-
to meclto ac lacisfadionei^ direxcriti i nuUum ejus imlcandl
modum (imiliorem invenirepofle videmur; qnimfii pijs labo*
ribus & opcribus noftris, qux cx IpHus muncre pr^ ftamns» 6c Ipi-
ritualibus bonis, quibus cz ipliur^thelaurofmimuii^partcm ali»
qaam proximis tribuamus. Quapropternos N. N. (quilkec imme-
riti^pra:did« Congrcgationiprxfumus,& bona cjus augere,ac in a-
Jios juftis dc caufis dcrivarc dcbcmus, confifimcritis&prccibus
BcatiinmxVirginisMarias.Matris Dei &noftra!, cui fpccialitcrfii-
mulamuriac cjus fponfi, fanaiflimilofcph; nec non fanftorii Pro-
phctarumElia: &Eiif^i, Patrumnoftrorum; Sanftorum Angcli & • •
AnaftafljMartjrtum» Albcrti &CyriiU CoAfciTorum; & faad^
Lll z Thcre-
Digitized by Google
4<^2 PaoiioNTORii Mala Spei.
Thcrcfi» VirginisMatrisnoftrjc, &aIiorum (andlorum atquc fan-
^arum Ordinis noftri, & omnium Sandorum & San^^arura De !•
Vos* N N. pcculiari chariratis fignificationtj complcdcntcr*,
ad participationcm omniuni privilcgiorum indulgcntiarunij,
prccum, jcjuniorum» difciplinarum, pcrcgrinationum , piorum
|)crum ; aliorumcjucquorumvis bonorum fpiritualium, totius no-
^ne Congrcgationis admitrimusj prccatnurqac divinam bonita-
tciiifVCVOt pcrhocnoftrain mmi(Utiain, pnedldoromixMioroni
openim, cum provcnm molto, confi>rtcs cfiiclao. Similc ipi £c^
tc rationcm obicroant» alia quo^nc RcIlgfoforomOrdinum ca^
plta* ad(ci(ccndis fiecnlatibas» ia mcritoram ruoranL participj^
tioncnu^
IX. Quis. autem- negare aufTt, ingcntla^ Iftis cmorumcnta crOi-
Macnaeo. ^^'^* quibos in mcdio nationis pravc, hoccitcomiptidiaio (k»
tumcAtk^ cuioconftitutiSj five itifignia pietatis exercitia applicantur, five
cnlarinoi perpctua.. divini cultus obfcquia^, fivc quotidianac affligcndi
^^^dut corporis auftcritatcs, quxintra facrata_> rciigioforum hommum
otiofi & ciaudra^, in_ fingulas propc horasr* fiuno ? Qn^id pulchriu^*,
qiiieri,fni- qu^ir, cxpcnfis fiiis, citra fiium laborcm poirc dircfccrc, &
untuf reli- ^ ^ . / ^ r , ,
gjoforum mgcntcs cumularc thcfauros ? quid juciinduis, quim fcdcndo
vigiliji, poftfarcinas, cuftodcm potiiis quam militcmj, vcnirc tamcnu
llywaiihi*-- P^^cm fpoliorum ? Quid fclicius*, quim otipsc ipcdian-
ionbiit, tcm alicna^ pugnas & vnincra^» cnm viftotlbtts' coronari, Sc
*»*^v*^ codcm quaii viSorlc (crto redimiri^ fivc qood tanrandcm cft,
^"^^ aiplccrc cminus*» qnomoda homittesf religiofi pi^ in corpus^
ibun dcABvianc» » fctis a%rk^ pungant latcra^» flagris lace-
tentj bumcros , jcjuni/s. conftringant^ ventrcm , iimul^ue de
corandem gloriofis conacibus, quafi dc proprijs participarc^ ^
imt^, if, denique cft tpMert fitoJ iml» f^fmfih & meitrt^t ft^d m» fi^
X. ■Quamquam vcrbpaucuIiinorum,quos mundus numcratin-
tcr fiioj,admitrnntur ad fan^lilTjm.i rcligiofaruin familiarum mc-
Ssculari- rita.vclut mcmbra, dc cjufdcm fiicco fanguinis communicantia_,i
niofina» nihilominus tamcn, multum faltcm juvari poflunt orationibus
beneconi- comndcm, quos fibiofficijs fuis, libcralitatc, ciccmofina.alijfq;
Cel^Hofi modis fcccrunt obftri£los. Narraboad rcmprarfcntcm, quodcon*
infpuitua- fignatum rcpcrio in_ Revciationibus S. Brigitae, judicij gcnus*
omnino formidabile. Qui pro tribunali fedit » D E v s fuit:
^antc cum aoima txcpi4sibat» jam icorpurcalo/up^ raiaosidom^
" • ^ /. ! * exita-'
Digitized by Google
cxitura. Advcrsus hnnc ibant v¥!thiopcs ftygij, nontantum ar- /» re^eint.
maticomnumihumancEigcntisinvidia, fcd ctiani mukisaccufatio- J*^'"'/»'*'*
nibusgravcs; intcrquas palmaria fuit, quod moriturus illc ad vlti- ' *
rnum vfquc momcntum, nunquam hadenus finccrum dcnoxisr* ^^^"j"*
gravibusdolorem, cxmotivocharitatisdivinxconccpiflct. lam- antcmwTl*
qucputabantraeviaccu(acoics>conc]amatame0€dc falutc convi- niamgraYiy
|dhominis,&ii^fcroiaccc^oncpnB<l«augcndos. Ci!ln^cccetibi |„^ap„a'^
^bgelojrum adcCt iLegina; neque fola^ fcd ftipat4 multoram co<f^ Dcim i
ion&Re| igio(bmm*parc{ni ifti adboc viti degentidm,pattim Czndtk '".t'^'' ^
4efundorttm iqnoscikmju(rifietpattonosei*ereoȣ in periculor
yacillitis cau^ facundos apud Judicem intercefrpres» pro co>queiii i
fort^meminccant»(uamolin[icxtitifrcbcncfadorem; ita pcrori*
iunt» vtcvinccrcnt: namptccibusniis» jamjamcxpirantiiiomini^
verampcrfcclamquc dccommiffis flagitijs,contritioncm imperri- •"• Z
runt,hoccft, clavcmadcoclum. Scd ipfa vcrba cx fa£la S. Brigitr
tffil^^clationc, IcdorioffcrOyquia^&ruavcmafic^umialpirant»^ -
iblatium affundunt.
Itaquc /'<?/7 ( intclligc multarum accufationumcapita jir«- XL
diebafur /onuus, dr quddam vox loquebatur dicens : filete & aufcultate o-
mnes vos, Arweli & doemonUy qutdMater Deiloquitur, Et liattm ipfti-»
VirgOidnte fidem judic^ afparenSt&hAbenrfwmMitteSofuOfqusfi eetttl» *
iMrefMUfMewmMtidixitvOti,iiiim
snh&fmmimffsSNV^ilfedi/^^^^^ i
rest defeSmypro quimhMtMnmitnmdelkfeliiftitmemUtmi vieUtetttte^n^
quid ego habeo fuS mdnteffo meo. Cuma^ Virgo amhes Mfermflet fimiemgih
te&iti t^druit jfub vno quaft quMiUmmedies MeeUfid , i» qua aliqui Monacht Sed volen.
videhdntur, fub alioverh.fiim tpfmterunt muUeret,& viriy amici^ De i "^^*
9»^^9fhi^Miii & omnervnlvoce cldmabent dieentes : Miferere miferi-
eors Bomine, Deinde faifum efi fiUntium,& VirgoUqueBatur dtcene : fi«^cfP«fit
Scriptura diciti quihabet fidem perfe^am,potef per eam transferre mon* fa*r^qoi-
tes in mundo. ^uid ergo nunc po(pint^& dcbent voces iflorum facere , quj htu
& fidem habueruntt & ferVterunt Deo cum ferl>enti charitate ? £^d ve- ^**"**
rotUiamictDEi fa^uri funttquosiflerogay^it orarc pro fe, vt poffit fcpd-
rari ab infernOt & obtinere coelum, nee pro bonts opribw fuis aUam remur
nerdtionemqudtfinitnipcteUfiiMf nunquidhonfvffHnt^&vaUnt omnes eo^ "'' ^
rimlefifym4&freees,tpprebendere&eU^me9eiim»M
temfitMh/lt^fmmeemtritienememieeBMritdte^^^ ' '
Hanc Oelparsoratiiiaciilam exccpit preve filentidm s tnm^ ^u» I
'^dliaude Fili)Jiidicisapprobatip^ qttam (rufpcAiisadhae acctti^toti* '
Digitized by Google
464- P&^MONTOItlX MALiE SpEI.
bus &reoiiiper cneiita j hac feateotil manjfeftam fccit.* fnfitP
ILtnitm precesdmicBrummforum, obtmehit jam iffe diVtndm contritiortem nntt^
mortem j in tamumy quod non ventAt in infernum^pd purgah.tur cnm i//u,
^EmSu 'V*^ ^^*^^^^^'** ptenMmhibcnt in purgncrio, Et quajfo , quis nolit im-
morieoa poftcrum,hom?ncs Dco pcr Rcligionis votaconfccrafos vcncrari ?
itnpctij. incorumquc fcinfinuarc familiaritatcm , quorum tanta cft apud
Numinisfoliumauthoritas, vtpoflfintpauculis vcrbisomncm vim
ftygisrctundcrc^ quis non corum vclit flagitare prcccs? 8c obfc<«
quijsftudijfqucdemeretiiotescefljonein,corjudicis Dci everbc»
rataram ad beolgiittatcmt .quisdeAiqae nolitllcligio/btiibi /mv
iceieiatls,'fempeEciaeimpijs ) veram lifb mortemContrJtlonem.ji
Impetram»tonnt^jade6ezpeditamviam «itf#ivM/j^mudM«r *
"^^^ Ceteromliii egn Religiolis» adjango mendf coram tu rba ,
2^ ^ eentunculatum gregCDi» paupercs inquam , &parvi census h^i-
dici & pau* neSi fcd qui pofrintopulentiscoelum lucran,arte quafi venatOrii*
P«>^>>F<>- Ita Amadxus Sabaudia;qaondam Dux , intcrrogatus iLcgatis ali'
bcncSao- ^u'hus,num guftum habcrct in vcnarionibus,& an venaticis dcmc-
timm liorinotacanibusabundarct? juflitvtpoftcradicadcfrcnt, fpcfti-
turiomncm Diana; lyl vcftrcm apparatum. Igitur Icqucnti dic ,in-
gcntcm vimmcndijcantiumcogitinaulamruam Amadicus; jara^;
ti.ML 'vt'diftributi,pcrmcnras,longisordinibusconfcdcrfit,indiccdigito,
oculifq, in paupcrcni globura Qon)c€Lis,htiix<:^\x\tJkatcAnesmeiqMos
• alo quotidiCiquibufg^ calcjh mgtorism me jpew vauU»r9m, Ncfcio ao vl-
la alia (it aobiIior,qu«ftaonorci,' venatioifii,in qua pro apro flc cer*
VOfCoelttm^livitibasvenanturcgcni. RetiamiltisficpIagarfiviCet
^uodM itintmanosadDcDm cdtlnub porredc»& diglti cancelixtim dlfpo*
SmtfiA» iSti. Venabaliloco^iafta ell Longini, cujus ferroita Salvatoristra*
)edttmfiiitCor,vtlimui totumgenus mortalium purputeolangni-
nls Ibt cbara Aere» divlno amori profuadlftime infc tiberet. Xa tra»
tnt canum,clangorero tobaramt venantium clamores,repnB(cntat>
' commnmsomniumdcprecariomcndicabuloru, poftulantium co-
pionshominibusca:lcftcsNuminisfavorcs,prsftaatiusvxi4ueb4^
Aum, quamilli profudcrunt in alicnam cgcftatcm.
XIV. Ncq; dubitandum cft,paupcrtinam plcbcm,fivc cui profpc^ii
£c/tcutTa« Xcnodocliio, Icprodochio. fimiIibufq,condirionibus; fivc-»
bitb», viti qua; aliundc accipit ftipcm c vicandx ncccflfitati, aut vcftcs arccndo
222^ frigori.autpangpclIcndacfami.tampotentcrapudDcumagcrcpro
S.p«. largitoribus fuisac bcnofaAoribus» atq; olim apad Fctiu Apoftolu ,
YldttS
Digitized by Goo^Ie
tr(f«»qu«phm egcrnnt pro Tabitha, fibibcncficam-unifica^uo^ trum pau.
quam aiioquoqi noniine DorcadcmappcIIaticriprura. Cumcnira P^">«i«»
hzc fatisconcc(rUIct,& jam fpiritas moic carnis folunis ( qucmad- raiirate Id.
^oduai.pi^credimt^dc€iitmm Gmm» 0eiHii-«vo]l'i!er».domi reJi- jut»
itf iafeiajjijmi cadavcrc $ iUuc vbijacuittPeisiimduxeraiit» atq; vt&-
cct tczttts ioqoimr; circmiffftmun Mmmetvidmtfitnutt<^ ^tniett- ^^^^- ^
fKutmK4itvtfltt^^mfi»uh§fjBkJ>^^ sy.-'^**
fiamcataatittiiiicenam. ' .RtfentU teHs petem», . ,
» StMtttuj^vtauig^ff^tt&hMhumwfiMi:
[ ^ ejeuTtftotierMtMfitift^ustDtrjtsJtii^ '
. ^ TixHefM/tt, dederdntfj ntMnw, E t proff ddarmafap cranr iftai'
fum prccesvid*uaru, quindofcpurta inlufta voccrriftcsomnium.»
geftus loqucbanturac Ucrjcma!,rogantiura apudApoftblum- vitam s. ct^rium.
^bcucfadrici fux. Itaqucqucmadmodum S, Cyprianusadverticj: '"^^-jjj:
l^orantibw viduuUrgitsfuerAt J^b^iM.vt^ndt^jnerMit ndvitAttLa ]ttmtf»k^
. widsiMrMm petitione relfoctri.
Itamihiimagjaorficri, cum virijsfcmcrac divitijsimmcrfusr* XV».
homo,au Jit illudfatalc mortis vcrbumj Exihojpesjcxi: ciimamor-
.bis etiam vrgctur&impcliituradabitumi cum totus.hiac Oi^us^'
animx glurienda^lkcii f jam dndum emorruar, St propt^ditttur; sfc af!j «e.
'ka i&eleia cxtta grati» vitam |iofibB»mm nimlram illowm gemittts> fnc«,ai^
> vota> lacryms, preccs mcndjcomm paupcrom(i*t q.ttas jam oUffi^ nTs' vham
JpiiUbetaUtatcd^vifldi,pmlaigitofc(anoiad£re»c$rettm£^ an^ic n-
.ibliom» acoftenfo varto beocficenti» ac cleemofinaragcncre , iioc p^^"'
^irnum agunt,vt antequam Jmpij corpus plcn^in mortcmcxfpircL^»
.anima perfinceram de peccacis p(caitudiQcm,ad'veram ipiritus vi«
. tam rcdcac. qaod taacbmajus cft cunc bcncficium, quantb ccrcior
lalus moricntem fccutura. Et crcdo propter cjufmodi fandla; com-
.pcnfationisbonum,hortatus cft Paulus Cofinthios divitcs, ad fa- »:W€5wv
cicndasUrgitioncs, fublcvandsalioram indigcnriar, ciimdixic : i»
j>,\tJc ntttempore, vejfra abundantia tUorum tnopiam fuppleat; vt &il/orttm Refuodcju,
MbundautiiyVefir^tinoptx ftt fitpplerMentum. Quibus vcrbis fignificat^; «^OF»-**-
cum f^pcaumerofiomincsiauroargcntoq,op.ulcnti,untcoelcftium j^uttnajM»
, inancs,virtate ftpictate vacui,per erogationein elcemoGn^ica fibi
J^emereri paupere«kV^oramoiatiombiisacmerids«mttlmm juyar^^
* Ibl^t; &:«quod capat eftiin caai2ibmiiiisgeaviflima*i^ltitis negotio^
; 1 Quisi&itarptofligatiflimjitetiam vit« liomo,^cUt.(e-perditoni Z VI
I cbnclamarc > fi fpem fuam iabftiait tam robttilis columnaram«
^imcris.t totboiii»ICeligjk^ttm«|^^^^ tor|aatamCbi^rega^
lenttna*
4^ PromontoriiMal-ji^Spei.
tionum mcritis ? tor dcvotis, rcrijfquc paupcrum fuffragiis? dcnf-
tmtim quctotaliorum in Ecclcfia vnivtrfa fandidlmis induflrijs, quaf*
-t/jmnem- charitas didat, adfcrvandosabintcritu fcmpitcrno impiosr Si-
inon Valentinus , Hifpanorum gcmma faccrdotum, quam noftro
iaBCuIoDcusinfcruitaetcrnitatis bcatxannulo, in morc poHtunL*
taait^dixerim cgo, pc(tiiiloteiiipotam,<quoBacc1iUbaccliandam*
te«pi>Te qtte iii(aoia,pietatibe11in& indicit* iSc virtutilatam ftragem faGio*>
Sjt^iMWi^ foleretiiomiliuBVjelatcarcfereinclttfiis* fro alienis Dcam noxis*
rroba^c^' non unt&m4lc^cari*fe<lloiitperqooqcie peccantibns ?eniam fla^
chMdbai. gitare>ac<nilerlcorcliam |>ctcre i loppiicantibas voi fccnm inte£«
jejania,1iili)iri;slacryiuifqur. '
X Vir. ^cqucliodie^eiQntaiit intra clauftra Rcligiofi, aat iotcr d«f*
Siincquoq; mcfticospatictesmeliar.parshominam quibascunicft Frcqucnteir
mud[o,*Mm & prcccs fiindcro, & pCTcgrinatloncsfaccrc, & corpufculum affli-
fecularet gcrc, &ftipcm largiri, aliaque Dco cxhibcrc pictatisopcra,vtquos
ligwif^i vidcrit cjusoculus, pcccatislcralibusimplicirosmortalcs, dignc-
excharita- tur faltcm fub poftrcma vitae fpatia ad frugcm rcduccrcoblaro vbc-
fcruntbo'" '^®^'5grariae illicio,& robuftiorcad trahcndummcntisaffc<Slum ra-
aaopera, ^^0- Mcmorcs crcdo funt ifti, fivc ad vocati apud Numcn, fivc pa-
* pfoimpio- troni, fivc dcprccatorcs,cIcgantis doclrinae.olim in raatcria pra:dc-
wfione , ^linatiqnis'4 S. Profpcro traditc, in h«c verba.* -yumnn* ^uod Jiatutt
^quomt/- ptmtWtSJtpfftirMtiotiimmferii Jludistmeifmiftoiimtttrwiitdittim
'imfieMddTiMmtataDei, itafit ^rtwlieuttm^^m , vt fer Ukorem vfe^
rrtf^ m: rmntjfcr inftMntiam fi^ieAMtium,j>er exavitim vtrtmtmmj fant inertmem-
2. de ««r^r! umeritcnim. Vbi aadorooataot&mloqaitor deorarionibtts,6d.
«w/.r.3<; jiIj operibus, mcritiiliae propri js, quat prxdcftinatus qnifqae pro fe.
offertDeosrcdctiamdcijs,qu«abaiio|>ioalijsappIicantur. Ec^
videtarmenseiTcD. Profpcri, animare Tnivcrfim Chriftianos ad
mtttuacharitatis.ftudia>qttibasprodcirc;poftit altcr alteri ad faid-
icm.
^Vni. Quiaigitur,3cancnorum parricipatio mcrirorum, & bon6*
- W^ncnpn rum communicatio opcrum, intcr Militantis Ecclcfiae mcmbraJ,
protjorum tantum poudushabct ; non apparct cu r improbo fuus dcbcat flu-
cveftitrpes duarcanimus, tamctfi gradu Icnto, & tcftudinco rcpatad pccni-
pITwf^' ^cntiam. apprchcndc t ilIamy4/<-//^,y?/i/ ^^-/rr. fatautcm bcnc ap-
comunica- prchcnfurum pocniccntiam,ctiamcun^atorcmimpium,fiduciani
tioa£ bo- ' hibmin iftrat tot piotom conatas, laborantium (imu! pro vna c jus:'
L°£Mlci^i^ faltttci vtquanttunvishoniinemtalemdivinasrigorjuftitiae, ifimi
gra-
LiB. lil. Parac. IX. ' 467
gratiacfiixcTcutcrc vclit, D E i tamcn facilis bcnignitas,clcmcn- quo<fjo-
tcr cxccptura fitgrcmio. 4.. , ycoi.
lucunda fuitillaad mcliorcm vitarticonvcrfio, qnae 'nata cft XIX.
ftudiofo adolcfccnti cx vifionc, pcriculum fuum commonftrantc, nerman^' ^
fipcrgcrctinfaeculovanuse(rc,&: vitiofus. Objcfta cnimilli fuit ''^""^^
NubtlA.lHnda,pjttA/L'di,tetrica^ terrihilis nox-^ fccum vehcns ingcn- 'Zr^!l.\'
tcm intcrfulgura.&tonitruorum boatus tcmpcftatcm. Juvcniscr-
go, mcdio in campo dcprchcnfus ab iratoccclo, vt duram mi- neUorUm
nantium fupcrne fulminum cvadcrct ncccflitatcm_i, vifus cft f.i.'*
proximam domum pctcrc, curfu accclcraro. Scd hofpita ddole-'
fccnti obvia_^; Ego inquit J»/?///^ hic habito; nullis fores mcae
patcnt, nifiiuftis: c quorum numcro quia non cs, faccflTere to
hinc jubco, & aHam quctcum cxcutcrcL,-. Abit crgocxclufifil- Quiexcla*
musjuvcnis; & quoniam habitationcm aliara confpcxitin vici- [j*ve"?ta-
nia,c6 fc fcftinus contuIit,vi tcmpcftatis vrgcntc, &ractulapfu. tc&Pace:
ri fulminis. Scd ncquc iftarum xdiumdomina reccpit hofpitcm»
caufata fc Veritatem clTc, cui minime convcniret cum amatoro • * ^
fallacis.atquccvanidc voluptatis. lam igituritcrum propcrat ad
domicilium lerrium, cxiturus furias intcr fc pugnantium nu-
bium, flammafq.cxfpucntium , figna conccptae indignationis; in«
de progrclfain occurfum MaTrona.fcrcnitatc vultus fui, cam fecf-
fc oftcndit, quam vcrbis profcfla eft, Pacem : qnamquam ctiam ip(a
occlufir janu.mi fugitivo adolefccifti , qubd diccret admitti non ^"pj™
poflc in domum fuani impios, quibusteftc Spiritu fanfto, pax non eft iMift-
clfcr. tamcnncvndiqjcxclufumconfilio dcftitucrctj fu^fit vt ad "cor**'»* •
proximuni foforis futc palatium fe fc confcrrct, fcmpcr paratae
mifcris fuccurrcrc. quod vbi illc fccir, fubminiftrantc timorc a- ,
las pcdibus : hcm tibi ! UMifericordia cxcipit anhclum : atqj vt vc-
redcclinarc valcat, irati olim Dei tcmpcftatcm, cafurumqucin
fccleftos homincsa:tcrna: damnationis fulmcn, tutum monftrat
rcfugium, fandi Dominici familianij. cujusalboco libcntius no-
men fuum poftcaluvcnis dcdit, quod fpcrarct ncccrtius, nigrum
fc ludicis thcta evafurunij.
Ethacc, inquit non ncmp, fpcsmaximacftfcclcratotummor- .XX.
talium_»> forc aliquando, vt tamctfi luftitiam Numinis fibi ha- P^rertim
bcantadvcrfam, ipfatamcn Dei Mifericordia, tot aliorum in Ec- fr^ilTMi-
clcfiaprccibus, meritis, bonifqucopcribus flcxa, cofdem&inam- fcricordia
plcxum fuum admirtat, &pcr vcrac convcrfionis grariam , D e o J^bTiay"*
.'fuorcfticuat, futuros illuftrcmintcr bcatos porcioncm» Ne^ue rioifibi,
Mmtu rcmci
46c; Fromontoesi MALiB Spei..
itaftttia fcmel tantum ita MircTicofdia vicit Jatt^itiam.; acqi]ch«c-(e
kiiifirh' ^"^'^ ^^"^^^^'^ci, cum dc fcrvando n igni pcccatoris ra pif^
a^am-cftj jam GDpiusin cocloaudirum fuir, iUud ab Angclis afito
plaudcntibus carmcn : MifericQrdtA & yeritM obvUverunt fibi, Jtifi*
f/4 & pAx o/chUu Juni. Dcniquc cx iftisomnibus patct, q^im fit^
honc fiduciae cgjrcgiumcolumcn» quim grave apud impios (pei;
fiiJcniin^ poflfiiAficdcfia onbodoxa alicnufidfJ^um
cijfqucpxopriamindipifcifiilaiciik, , • ; . , .,it . r>r >.
ZXL j Bt9aidcmmc4ctiam.iciit«iidl; qute&44<^>4^
faiit ». pokhnb Adaatns cos iiomincf* $ qni. poft dcfisoata Jq«^
annif enormia flagltia , ^ cacodoemonc itt: pttfi Ikoimitittis b#m^
S«(]tamen thmmirapc]lttOtur*indc(Aifipcdem rctraxcrJnt^deiTuxuri ia tj|
Su^ldu» tacum. NegQtamcoeoiHcmexprincipiisLijfdcm, aut dcbcre, a
«ertot effe poiTc ftabilicc ncgf Jgcnciam falutis fux, quafi aUcni indnibii^
p«raiforS '^^'^^1' pcocurandc. Nam tamctfi ccrtumfit,gcncracimacvniverZ
«leritafe sc,loqucndo, aliorum cgrcgia in pictatc cxcrcitia, ficgcnerofiilijy
fclTandM. jyjx virtutisa<ftus, iftis non rar6,quibusapplicantur, apud De\ A4^"
ipipctraro gxariam praevcnicntcm, cxcirantcm , imo & con^,
gcuam, cfficaccmquc ad converfionis bonum, fcriamquc poe^
nitudinemj quod paiTjm conilac cx probatidlma; fidci hiftorijsi!i
t;^mcn^in individuo* ncmOficdttatus habcc^ Gcrtitudincmi pro*
]|teralicnafiiDAi(ljaiotummcricahomionm»diaam fibi gratiam,Ai!
iioccipL Kfigifiicatis hcncficinin , i.Nomioc io^ihilitcrjdac^it^
X X% Vhi ittppoavrcom ^mmoni Tbeolo>goiamfOemiocorex omm^
^wo. talibttt » quaotomvis laodani & Di.0 gcaraoi^poae iois fi vc pt«ci#
si4^J^ bys^nvcopcfibiisf ijs.dc condignomercrialccrialicuifivegtaiiaflt.
^ * habi|aalem,fiveauxi]iagraci^. fiveipiamgloriam, ejuf4;conl%cit«
«M^><^ IfkHicm. IUtioeft,quiadccondignoDiercrialiquid apud DEVMK
* ^Sl ita mcreri, vtcx promidionc & inccrvcnicnte pa^p» adlo^tte
TamerfS tituloyluftiri^ , tcncatur De v s mcrccdcm darc: atqui nuUacz*
«damvnus tat talis promirTio, qui Dbvs fc abligavcrit, bonaopcra no-
1^** *lte« ftra acccptarc ad impctrandam alijs gratiam ac ralufcm. Et ve
poflitRrl '""^ quidcra cft, poftc vnumaltcri dc congruo mercri gratiam
wam cfficai c/ficaccm, quia^ fcilicct congruum vidcrur, vt D £ v s appiica-
ce de - ..... r r
groo.D^" tas alioruin Ofationes» jejunia, pcrcgrinationcs, corporis affli,
cn ^^^l aioncsi fivc Bdfgiofis cshibcaotan fivft i ikcuJaribm , acci piat
eblio....- • 1_* ■l-.*!— ^ -j^ ^ t^* 1. . ^
^i^atur ^osct-eQfOttdci» iotcatiooemi. fiata.proi.obtioeodottatc morrcni
' - . ^QOQ.COnvatAvaipj cHi^a( qucmipfi dcfigsuntXliaaeoas fem p
pcr
uiyiiized by Google
ifcrfefttdarioconrdcntiie Cax (Hn^iilfs: taincn neq>mcntum dc lit|Mnifi;'
congracpropric apiiddoilos, habct rationcm mcriti; ncq; Deo
cauf^ dcfnnt, id aliquando nobi.sncgarcTquod proaliorum falutc,
vclcongrucntiirimccidcmoffcrrc videmur. Vt proindc nihil im- Sccuriffu;
pcdicntibusproborumhominummcritis, improbi pcfltim irc pofi no"alicnS*
lint. Etol vtpauci ivcrinoi timcndum cft huc vfq, ;acluram fcapioptii
multorum fuiffc. Qu^i fccxtricarc volucrit pcriculo, nihil mc»
lius fcccrit, qu^m non implicati gfwilnts pcccatis> neqae aHefit
iiiri^iiitate,ied(iii:Telificante td pium conatam divin^ grati^
ISivoni». Dcmam niliil gtatiiks eft D b o, niliii homint vtiiii^ff' i
quim continad inialatis Gi^ caulaanondico anxium» (edibllid*
tamefle.
' £tcfedo»liocomnibtiscomnicn(!atum eftmortalibus,per i1* XXIIL
famPropiieOBlentetttiam: jndictbo tibi o hom^, quid fit hMunh& ^^ukut^
mtid Dommm #wp»«/ i te, vii^ ficere jitdkUm , & fiMicitim mhL «.^
lare ctm Dxo /»#. QuibuS Vcrbis D e v s ipft vidctur qucmvil
impium admoncrc, vt confccndatrationis tribunal, &: futurusa- -
^ionum fuarum judcx, citct rcam volunratcm_. , omncfquc c-
iuscrrores acpcccata, adtrutinam divinac ffvcritatiscxaminata.,,
digno plcdatj fupplicio. Atquc hoc ipfum cft faccrc» judi-
cium, quod Dominus i quovis pcccatorc cxigio, juro fuo. ^ri^i,
Praeclar^ in hunc Michca; locum, fic commentitur Divus Augu- Jkttmf,
ftinus.,^if/ fAitMs quod jdfit f De vs j imemt Mlm u mdieinm ,&/»-. . ^
jmUciimt imu iffif v* dij^hetmi^i , qMod irm, & pojfis ejfe , quodtmt^ agnofcen-
mt. Jnditimm itftpum, deH iffi in teipfi.Jinemeefiione perfinstmtf d^'pie^
non fgrcae peccdtu tim^ mee ideo tihi fltueMt qnd tn fien, Nec te io & <le-
Undes inhonw tuu, & 2>£jfAf Mccufis in^ malu tnu. hoe enim eji per-
veffimjudieitim, & ideonee jndicium , fid vitium. Et mox: fit ergn ^Si!^
ficere re£hm judtcmm ? corfige prepofiera, fSt re0nm erit. quid efi corri-
gef DEf^M Uudn in boms tuts, teaccufi inmalu tuu, Ne<J; tantilim con •
fiftcinfoiatuiaccufationc; fcd puniquoq; praetcritosintcrdclicias
rinis, voluntatio gemitu; jucunditatcm(cclctts»accrbitatcdolo-
Xis; fupcrbiara culpae, pudorc confcfllonis.
Dcniq,, ctiamfi Ephcbos dudum cxccfllfti, lamqjgrafidasvus XXIV»
icnccioquadrupcs ingrcdcris, quil multicunt, pcrviam latamad
petditionem.' qttcfb te, iterum ad infantiam redi, itcrum difcc
pedem figere, fed ben^; Tetbo dico , quemadmodam Dominus
Domlnanciam; 4tc»tequiriu » difce fiKeitm mnknUnemiLs Dm^
Mmm z m.
Digitized by Google
470 Promont9B.1I AiALiB Spei.
Nct non /««. Si hoc tiblJBnignui cftr aiocam ambulare.ibllicicaiii cun^
^^'buia^ D s o fiio» qui ita omnem c|us natnm ob(ervat> vt nolit ofFcn*
cutn Dfo, dcrc gravitcc«> vclit placere potiuf*» 6c-ja(Iis obtcmpcrare fui
ad«jusnu. ^nditoriSi pneicrtim qaibas malor anncxa cft tUrpitodo calr
^^p^- pae, pcenc^uc obligatio- Qoi plambum» icrraro* «sitqoattc»t
magnam adhibcnt* indoftri» curamac ibUicitodincnij: maxim^
omnium>qui«racampanafundunt, & tormenra bcllica. parvu^'
hic crror.aot ncgligentiafacit, vt vcl ab ignc. vcl nictallogran*-
dcmalum cucniat. Sxpe artifcx mortc luit modicam culpam^;
traftarc flammas, & liquata flaramis corpora, rcscfl:plcna folli-
X>#«r.4.»4* citudiniSi quia pcriculi. Ec D ei^s mjier ignt^ conjumens est<, foi
lctquc frcqucntcr non tantumafilarcimpios fulmincj; fcd cp^K
dcm ctiam raale in fcclcribus mortuos, pefTimc plcdcrc inrcr_.
liquida ftygis mctalia; vtmifcrabiJiCis illu mugiant, quoi olim^
Fhalaridis crudclitasj taura impofoit; ahcnco. Quis igitur no*
MtfiBitim mMMre tum Deo fio^ dc ftcnrifltmum adcqelum u.
cer Virtatis arripere» relidl. vil dubii, incerti , Jobricit dc^
vilhoa^namiiiiptobmmt quibas ip(a fiepe fiil*
m iua^, occafio fiinu .
xain«E<
PARA-
Digitized by Google
t
LlB. IIL PaRAC. X. 471
: PARACRAPHVS X.
.Dqcimum Impiorum Fulcrum ,
I^RECES TrIVMPHANTIS IN CoCLO
CCLESIiE^ DlVORVMQ\ E
Meri^ta:
Aii iint fuiiiciens ratio, trahendse
femper refipifcentias ^
f^^r^^^ Iferabilisinfortiinij genus cil:, cum quis i.
J^^^^Sai I?) iuaipfius fagirtapcrit , aurgladio. Cclcbrarur in..
If bi^^/! ApuIiaGarganus, S. Michacli Archan^^^lo mons fa- ^^'^
^^^V^/^^S^f^c^r^hocvzluvpxim^^ Errabat %.Mit^,
^'^"l^l^^f^iacocufurdain cxgrcgcraurusr &longius cxtra pa-
ftorisoculum.abijr» MeceflTccrgo c/at pccus^qoaBrercy non (ino
nagna ploctiuaiatrgatiQiic boiiiiQoiii» Tandciii.vr qoicTaiii taufom . ^jj^^
in adito (p^occ:vidit»ab ind%9antcanlniaaiaim4iw>conira eom ipnm
iagittafn corfiir. icdinfelici exitvr. qtt¥i>.feTap^ fiiir in> jacieiiCckiL* . ^
Admirabiliase!t».quod dc S. Syivaivi'» Nazarenr Trbis EpifcqpO' g cyr:Jm
ciicomfertnr. • Huic ranftidlmaviro» vt infamiar noram afpcrgc- /»9/m& .
jretcacodcemonve/urdicmaliquando&lTabirumt&vulmminduiry j^^JJ^/'
aioltislcQOcini;sfbllicitans ad facinus honcftam matronam. fed ttSStT*'
cluspudoriccdcrcdcbuirimpudcntia Snrhanar. Intcrim Sylva-
nuspafrimaudiebacadultcr. quamipfccalumniam, cum in fpclzo
Bcthlcmiticoad D. Hicronymi lipfana, Deo qucrcrctur; a Naza» Tretimpij,
raEofupcrvcnicnrcprimum maledidis profcindjtur, vclut pctul* JamimEpU
cusgrcgisfui paflor; tumdcindcgladioilridopctitur. Scd Deo rcopumdc
conatum-cludcntc, abcrravitmultumdcxtcra, quiain perculToris* •i»ifl«»«
, jugulum mcrfit ferrum. Sccutuscftaltcr, & rcrtiuscivis, arquo ebdiHin i»-
cxcadcmin(aQia»cum.vclicntD. SyIvanum.fcrire,6talem enfcm ^*^^*
iotraraamiicrantVilicaQcrimercoifeiitoneqriiiipofe cmcn-> "^**'*^'^
4abili. foit^oe iftomm c«(oafi^.mirecabiiidr» qnl>d mortcm repc-
tcciiicaoningladioalicMicdiiio; nc^aeintlkaaawn» ^cdliuu?
Mmm I Idcm
Digitized by Google
'47t f JlOMOKTOItl I WLaLS SP£I«
IL Idcm gcnus inftlicitatis cft,ciim quii funes rorquet, quibiif*
ipfc poftcaconftrictus torqucatur, & mfaniis litcra fufpcndaturfc
fteleftrfibi P**i^uIo. Raro Inquics, hoc ficri. Ego vcroajo frcqncntcr acci-
ip£sUque- dcre^ 5c quidean cum illisjnortaliijus^ qiLQsaibil angit inagnorum
jmttnm, coolcientia (celenuDy^fed dele&atcontiDuandc «ofoptatis illcc;ie-
lni; dOQcc pcf Iflfttgm noiftiAa fiveiaafila>fiv4 retdii; iHlra&iiil
turad Orcnnii futnii (cmper pendnii cxlaqiieo dcipcratioBls aster*
nas. NatacftillaSalomoaitgaQme.- iitijpt^MmfisiifhmJmfimmi^
j&fkmihfu peccstorum Juonm tmtfirmgHur^ Nempc > (icat qoi ibb a*
C^tia funi. perro (blc rcun^fc fccit Qiagni oriminity 6atim i lidore comprc*
M«M ri»0- ^c>^us, vinctilis & carcere adftrin^itur» donec Judezcapitis in euii
rtim quifq, fcntcntiam fulminct: itaquamprimiim fe horoo gravi icelere in-
Mafliingi- quinavit.5c fandiflfimum legiflatorisDci impcriuni furpitcrexcuf.
iitjjamcaptuscft; fuaci flagitia, lidVorcs funt&funcs. ncmo alius
manum injccciicaut^ajtcoas^ fatis iQX^iw ii^acus /ci;.v^tm fauiro
tubunali.
jllL Jnfirmarescft ftlum , fcd fi contorqucatur facpius, convalcfcit
incrafrum rudcntcm. Eto! quim multis vidcntur cxigua cifc^
(ingulapcccaca; fcd (ircpetunturfarpius, (i excipiunt fcjnutuo, (i
incer conneftantur, ingcntcm dcnique reftem faciont. Ad reoii
^%7*u Sandus AU^aftiRasfapeHItoP()iad»^i»>m'«//v'!^//i4cr mmmvejlrm
tmmmMitt vM ipieltg it -s iiti^hsm mmbm nt^^ tmmithmi ; ihir'
JSSm' tcn«^{ quidiftceiftieffwaif 9c td^ndtt: 4e'fmtM9fmfilAi^
9fiimm^ &^sdfmtmmitfetimMmt Atqoevkcri6sl»ocifl(iimcx|^Ikamrtis;A
fbtc exemplam fit actcipit. fiinmm j^Htfutmmtfi^ vifim^i vtei^
Sicatwre ^^^^ ^pi^rft^tum^ i quo vifus eft» €o»iteieum eft feccAtnm fecctto. fermim
funis coqS- fi^i* Dets occulto judicio, oecidert eum» quem 'votuit occidere. [entit fiW
citiir^x ri,qHxrit & dterumoctidere \ connexuittertium. J>umedmoiitur.fort^
{jjjjjj? tte tnioeHijttury nut qmt fecit ne conlrtncMtur, confuUt Mtithemdtieum : ud^
itafcpe * ditum rft^MArtum. Rejpondet forte dlitfUM dura & msU MaihematicM , '
Buniu*"** curritur Adhdrufjncem^^vt exftetur. rejfpondet htrufttx , fton fe pojje ex^
l^ctfuiit ; m*lefci*f qudritur. & quis foffii omttid numeruret qud connelfuntttr'
feccdtd ^ccdtu? qudmdiuc§mm&09^gm petcdHmi feccdte i tt fol^Pt i
fettmm^ Itinfti.* Sedmm^viemededitwmfivimedUum', flik mm fimie
timtiUMtiiuietimmdeif&umieet&veiiftmifime^' ^emietimfine^timLm
diettmri Ugmeiiiimmum&fedett&f99§el9eMkmiimm0Arim'4xmimiee^
Ufieritfidm&fiHdordemimm,
I V. <^ati hodie funt mortales, quos vincula gravtam deleHuiC
aiiniaaiii»* voi«piatiroot,€iu»pai€lis^atqi uigeiiiDs^copalaii-
tar>
Digitized by Google
LlB. IIL PaIL^&^ ^ :: .47S
nir? «llterccre vultnoo ocmo,4campHore$f;accre poflcinonxrs ;cr- -x
golaboratquomodocalumniarialtcrum poffit npud Judiccra, & ^jj, .
incndaciorubrucrc. fummunihicarfifkmmcft^yiidolp^fuudibus»
facultatcs.fuasaugcreexaliciilk Cdgitat alius tarpcm «xplorc iir ^*^'
biidioeiii^ itaquc&rupesbfl^rpprisordatui^^ Vii^ cMonfjI
giac^pfc&laciconatttpiovocatt&lciiocinaati fcfoioqc allicit» ^ a«arttti~
ocnlo trahit h{^natio« priK/ofis inDiiu(Gttlis de vincit, & conyivjlM
iq^$btv»^nidcet^^tdpw^^^ . ;
iucat, nihil nifi Vcnercs & Cuptdincs loqiicntibus. forte ad lcnas • '
j(^|^df (ccfidi^fo^ctliaMicuJasm^ eft.ipfas ;
^y(^^uucdoemoi]||^potcnti/^ dcnique iibtftratuia-
tur.cumputat ingeniofo nexu, integram fcclerum (criem, fuocin*
.^|f^itirrcxi^c,ad capiendam vnius voiuptarulas vanitatcm.
Et his talibus vcnaxoribus, quid cgoaliudinaurem occla- ^
nicm, quim illud cum Ifaia Vatc : qta :rdbitu ijt/cfft/t^em in f^nt- ^ f,.!^
€ulitvAnitAtii,& cjUiifivmcutHm pLiuftri, peccatnrn.. Mitumcft, qiio-
inodo vaniffimjB tcrrcftrium bonorum dclicia» ocu funiculi qui- :
dam, humanos trahantanimokad mipictateni» doncc corum pccca*
^ta.fx^rcfcamin funcm n^uticum, fcu plauftrivincnlum»rc(tem. .
.^ifi ^ctapho^aMt^rigi^s^ fupia JDivus AuS^ftintts » it^
ic,r|bit. (^Mfif^i^Ag^ ^'^Sf'
$M loff^Mmp &miutj^(Ut fr^cidere. , fittdi mde uxmi ^fid Mere^ prt''
ducere ^ ffruuitdere , vt hMbedf gm Jim^t-wU iUi ligemmir mmm & ^\ ,
des i & froijcmur in tekehrar-exteri^res,. £ft ig| tar les plena di (cri*> MkutJqail
.minis» trdhere ixi^itstem iih fimiculii tfanitetu , & qnaji vitKulumu -
flimfiriy peccatum. irretirc ft longis-fcelcri bus , cft libcrtari , ac faci- tanitati*,^
;li rcfipifccnti* vianrprzcludcrc. Sarafoncm fortiflfiraum vna-f «tonecijie
Dalilaita ligavit, vt viclusin potcftatcm Philifta^orum vcnirct. bafltur^t
Voiuptasraalcaflucta, h«Ec Dalilacft, infida fcmpcr morralibusr* ^Sem»
.lupa.quorumnon paucos,vbi pcr diururnitattm fcclcris diu con-
Arinxit, tandcm cciam captivos adftygcm tranrmint; nunquam^ ' VT.
amplius exituros Orciaiaaumil|umcarccrem» infcliccm tocmcn- Scdhicm*
.iDtamiociuiK. > , ^ .' fHTc^fh^
Scd4nclioca^r6iiio4ic»^etpii^^ di- hi',p[rtat^
cercordatroraliqitisex imptobornni clafle rodalium.; non tam]« rnppommt
€itb'dcrpeiandacil;rnobi&$los) neque^deceiio Ci^ciftianos^ani. «^eUmttt
/nos tan» abjcdi fcni|i«'.;;..pi«ftfcam qofinjAp firmaod# fpjDi» non- a TrimK.
Digitized by Google
474 f ROMONTORIlMAIiB SPBI-
Qttctblet Divi inquam,Dco proximi ;uxta Angclos palatini ; quonim &: pre-
wTifMiii. <^cscfficaciirimaE, 6cgIoripfifllma mcrira, divinae bonitati pro im-
tancen jo. pijs oblata» valcnc quamplurimum. NcqucdcfuQtratioacsadfa*
^mMiI ^^^A^^B aflccrioai fideiiij]Kiti(liiiia fniiiiatiuinCoiiimiuiioo e
brnm fiib Ecclefi«Mtlitantisintena.&Ttiain|ihantis In ccelo» cujas ▼tiU
cL^ ar^uecapttt eft Chriftass ifta enimCoaiiiittoiocxigit, vt membiA
jl#j2rf(! pcoiovlcemibllicita fint, le^oe nmtob juveat» jaxca nataianu
sJuhri snenibrQmabiab Tnocapite ?i?enriam» vt xtCih adveittt Bdlar-
<• 1 S*
yil^ fit (cimasiaeadcm Rcpoblicay-qoanta fit privatorum ciTiam
obIigatio> vt communitati confiilatar. booi publici arnor» mulds*
fuafit fui ncglfgcrftcs cflc, & vitsprodigos. Q^Mutius Sccvola.,,
ctrcccntis conjuratis vnus& folus, aRomano Capitolio Hctruf^
ca,vbimc- cumRcgcm avcrtit,oppofitu-corporisfui,animiquc. Horatiur*
iSftj*'" ^^^^^^'^^^^^'^^^'^'^"sPo^^c*'"''^^^*^"^ iioftiscxcrcitum in pontc
taoliKcar- ^ublicio, magn^ fui gloria, njajorc vrbis Romana: bono, fuftinuit.
Camillusctiam pcne vnicus, Romani ;am propccincratam d Brcn«
liwSccTo- '^o^ Gallis, fcrrogloriosclibcravit,cavirqucnctota inbuftumi-
1*. let. Curtiuscqucsnobilis,inhiatumingCQtcoi, juYtaoracuIum
Cockr' ^uo interitu patriam imiveiiam^calamltateexemlt Te^
Tergemiai gcmini Horati j apud Romanos» vt (angalniciniam fiioram paice-
Horatij a. xentfdoellam acceptlrnnt* com tergeminis Curlarijs apnd AIba«
nos.^*" nosiijii|aegeneros^confeAis,inipcrinmRomzin Albam aflerac-
Leonidat lunt. Leonfdasihimortcereptuctts patriam pcriculo» cum tic-
apHJSpar- ^entis Spartanonim,in oopiasXcrxis innamexabileslmpcmfiido»
Rcgi diadcmaabftulit com\ita> fimulquc cum occumbcnte o^CQw
Kexmo^ bttit, hoftium tcHsconfixus. Codrus Athcnicnfium Rcx,ctim cx
Athcmeli- otaculo didicilfct , fuos viftorcs forc contra Thraccs populos, fi
ipftcccidiflct.indutusvililaccrna, &rufticiladfcititiohabitu mcn-
ticns, occafioncm qua:fivir, doncc intcr inimica caftra, ingloriur*
(imul& vidoriofus.mortcm oppctcrct. Ita plmcsalij objcdulap
VIII. »tcris fui, patriamcivcfquc ab cxcidio fcrvarunt.
ErnctranfcaiDusfacra; nunquidin vctcri lcgcMoyfcs, nun-
ot. quidin nova Paulus,caputoppofuercprogcnte quifquc fua, illc>
'^^*'^- Hcbrsi, iftc Chriftiani? £t quidem Moyfis eft hsec protcftatio :
9. MuttUmineettbMmmxMhMtt fifion fitcUf4kUmedelibnt»»tf»em firi*
pfijli. ApqftoIivcfbtaiiseftconFeflio.* tftekemeg^ iffi itMhemtt^
pad ^ if^ifienfre firgtrHmtmem. Quc vetbanon abfolomm' ftidaot
^jm^» fenfitfli»^.TelatcoAdlrioflacttfti|^-fipo(fibllcciIet;dcttafisireo
Muoai.
Digittcd by Googl
LiB. III. Parag. X. 475
Numinis aetcrna difpofitio, mallcnt potius fc bono D E o,fine cul-
pafuaabijci» quam fiios vcltcmporali, vclxtcrna ruin^ involui.
tanto charitatis asdu, atquc vt Cic dicam cxccffu, fcrcbantur in fuos.
£t crcdo ab his didiccruntalij fandi, quomodo fcrvandis impijs
obijccrc dcbcant, fi non capita, falrcm mcrita ftia, prcccfq;irato
Deo. finchis& vrbcspcrircnt,&orbi$.
Ccrte quotcmporcatroxolimbcllumarfcrat intcr Vcnctos IX.
&McdiolancnfcsnnCarcyranoncmorc,ErcmicolaconfuItusiVc- ^„^^",52!'
i^cto Nobili) rupcrevcnturci^haeccumadmirationccdixitiDE VM nianui «•
Vcnctijs proptcr flagitia vchcmcntiflTimc iratum, jam dudum* pudVenc-
vclut altcram Pcntapolim flammis cxtinftutum fuiflo, nifi S.
Laurcntius Juftinianns , vrbis ac loci Patriarcha_, , cxafpcratam i»^*f^s,
Numinisclcmcntiam, fuisdcliniviiTct prccibus^. Abbas Joanncs,
fan£lifiimam Hicrofolymis vitam agcn?*, cCim ad cum vcniflcc-» z.uhhmt^,
civis Emcfanus, orationis fufFragia poflulaturusj quidcft inquit, ^f'^^*''*
quod mc pcr tantas itinerum difficultatcs convcniaj* , quando simeon tk-
Emcfl'.E habcsSimoncm Salum; cujus viri prccibiK non ceo fo- l"»»?"**
lum, fcd torus quoq, Orbis indigct. Itaq, homo illc, quem omnis
mundusinftarfdtui deridiculohabuit, Atlasfuitj ncqjvnumtan- ^^^^^^
tum rcgniim, fcd Orbcm vnivcrfum pcr fcclcra fatifcentcm, mcri-
tis luisarqjorationibus ftabilivit.
An vcrb putanuis Sandos,rcbusfcmcI mortalibuscxcmptos»
cum jam domicilium Triumphantis Ecclcfiae intrarunt , oblivifci
Militantis, noftrxq; ncccfljtatis ^ & faccrc, quod olim pinccrna
itgyprij Rcgis ? Huic ciim lofcph pattiarcha codcm inclufus' .
carccrc, fclici vaticinio cclcrcm promittcrct libcrationcm, non
aliud rogivir prccmiura , prjctcr iftud pij officij genus: tAntum ^^*^^'*
memento mei , cum hene tibi fuerit , (fr fuixs mccttm. mtjericordiam ,
0// fuggeras rhirAoni t vt educAt mc de tjlo carcere^ quix furto fuhUttts San^iin
fum de terrajudderum t ^ htc innocens in lacum mijfss fum^. Nihil c<r!i$.oon
facilius fuir jam libcrato, &ingratiam Rcgis fui rcftituto, quim tJ^noftri"
mcminirtc fupplicisIofcphi,atquc in compcnfationem gratiirimi intertik
vaticinii,pro cjusinnoccntia, bonaaliquot vcrbadiccrcad Pharao-
ncm. Scdquim turpis hic cuculus fucriu, quim immcmor alic-
nx infcliciratis in fortuna fua_,, patct cx his Scriptur* vcrbis*;c^ ^'^^*'-*^
tiLmen fuccedenti^us profieris j prtpofitM pjncerndrum-» ohlitut fff ift.»
terpretisfii.
Non ita cxcidcre omncm noftri memotiam Divis, jam coelo XL
infcrtis, cgrcgic tcftatus cft S. Aftion. gloriofusfub Dioclctiano
Nnn Mac-
Digitized by Google
476 PaaMONTORII MALiE SF£I* *
^^^eiJm Marryr . fuoquc purparatus (anguinc^; qiMdb poft morrtmfo
k^'!mnt<4 inatri ftitio, & qnc ipiius intcr alios bcatos cflcnr Aiidia_<, fic
aI^Amiv. dcclmvit* Pngo cuwl* tu^ ftr finfftUs dies U 'vtfisMdum tMfirmott.
«fk»f • gd etevMdttm eUfos y dd iDumitULndim ctecosy sd falvandum ferieUtM»»
Divorum f^f inmari, ad cxfugnandum gentes harharns , fraliantes tru terrjL^:
w coelis 4d confolandum mjJioSyad defendendunLj tmpotentes ^ at^ejfugandos
nu^ffi'** ^^^^"'^ obffis corporiifHs, in-» namtne Domini nofiri J e s y Chri-
«ia.Uudia. Jii. Ncquc putcmus>San6toriim curam Cz raivrum cxrcndcrc ad
*'»*inhoc' ^^^*^^""* indigorum hic fidclium, ad dcclinanda nauiragantium
pMdo.^^ pcricula,ad dcfcndcndam Ecclcfiaoicoatra. baxbararum inniL
tus gcn tium , ad pcllendam ex ocolo coecimis nofteo^ : denl^iK^
ad ptoicribeodum Itofpitio iu» dSabolnmtbomials corpuftjiisc
^ majof illts circa 4nxmam« &(Uutem cujofque noftnim.ibllicitu»
doefti Biaiim& qaibus eadcm. nobiftum iangnlnis^intetccdtcr
i^a^^jZ Allcgo in confiroiationcm & CjFpi^iaaam, cujus ho«
mesidir,, eftproBuaciatum dc beaitiacceloadfcriptis.. KMsignus ilUfim.tkdm
rorum numerus expecidt t fMrentum tfititrum yfliorum , frecptens isos- ^
$a«^iorum ^opofi turha defiderat : jam de fuM immortalitate ficuru , ^ adhue deno»
io calo fo* fira falute foSicitd-». Vt dubium non fit, tam hos Sandos pro fiiis*
^'"^liSi» ^crandis, quamcxtcrospro rci:vandisalijs,apud De vm continuis
iSt mor^ prccibus laborarcj dcniq, in bonum aaimvuaL, tociu% £cclc(l#
Mle«; vtilitatcmftudiofiffimeintcndero-
XIL Etcrcdo, hocipfa faris adftruit Ecctcffa, quandbin facri£-
cioMiflTaidc Apoiiolis, antc Canonicm vriturad De vm prxfario-
ajBrei. M, nc antiquitlimi, teftc Pelagio ii. pontificc, qui S. Grcgorium
itftftfi^' pneceflitin cathedtai iic habet; Gregem mmfsffvr sieritemm
^nsoL ttffiras, fid per kuiot Af^tUs, $m$:umimtJi fro$e&km mfiodtas-^ vt
•fftamre£ioribtfsgiiiertKttKK, fi»t tferit tm vmHt^, eidem* ewttiii'
iu*firm Jf^ ff^^Jfi fsfims^ Et D. Leo^^a de Appftolonun. priacip e^»
, %.de *mmi- intcr Divos jam^coetofijuc tclato, ita loquituiL»:' Pttrm imm fHt»
^^'•fi^ mus &foiemtiks^esLttstfittfibiemHmtJfsJiitt^ frragity &mtiesfstr'
^ tes offcientm Mtsjf curarum , /«_» ipfi, per quem eU glori^atus , exf^'
s.M^^»' tur, Incundcmfcnfumolim dc SS. Marryribus, gloriosi morte
.Mr.#9^4o. triumphantibus,CJ(clamavir D Bafilius; 0 cuneum incxfugnabitem !*
Maefytmt o cornmufies generis humani cnfiodes , optimi curarum foci/ y (^e. Grc-
a.Greier. gofiusquoq^ Naziauzc^us, S. Cyprianum jam intcraftra pulchcr»
'^j^cj' riammfidus, ita comppcllat: tu abalto nos rej/>ice, nofirum^ Jermo*
friam. < mnhSevitumdirige, & faniium ovilehoc pdfie, antfimui vnaregc^.
XUI. V.
Quiaigiturtcftimoiuo SS, Patium , aoA foliun Apofl^oii »
i. * nequc
"Digitizod by Googl
necjuc foVi Martyrcs, fcd Aliornm qnoquc bcarorum hominum ia*
ccelis mcntcs,cutam agunt Militantis adhuc in tcm Ecclcfiaf > vc-
rifimillimumcft,infimamc;us portioncm, improbos, vcIutpJuri-
tniim indigos , vcnirc inprimas follicitudinis parrcs: vtijfdcm Sc
orationc fiiioifcnfiim rcconcilicncD £ y m, Sc mcdiafaluticotn-
'parandaB neisd&iiAimpctTrBt. Fatamicnift Vitgo» in fcxVL fn^ili ^^y^^/n^
hcroina» & gloriofiiljma Martyr : c&pi£4ei Chriilianc caosi ad lo- r.f»
gnm docerctar>co«peiceate BafiUde, q[uodam gentili lidorctin*
fitltantemVitglojnuilricttdtiiemt fincer^ f^opoodit» tantJlloni«
cnftodi* officinm» «e fito anftori peritct , quamprimum ad Chri«
'ftum rponrooi pct flammas peoetravcrit» ieftrcnui adoram. Itaq^
poft rriduum.homini pcr<iuictcm apparct VifgoMartyr,divini- J^Jyj,-
tatisnipeffufa vndiq> radijs: atq; vtfidcm (blvcrct lidori daram» ^.cuiaaai
gcmmatumcapiti diadcmavifa cftimponcrc^. Etccrrepulchrura GcDtili
hocomcn fuit. nam pauIbpbftacccpt^rcligionisChriftianxagni- jJJJ^J^
tionc,homoilIc carnificisgladio fubjccit caput. in paricaufa fan-
guinc fuo, & Chrifto.&fandinTimx fidci fubfcripturus: didicitquc
4 prccc Virginis Martyris iiuxiirc» quam iplc poftcaMattyri; corol-
lamacccpic.
• Vtoftcfldcrct olim dircrtiffimustJratonim Chryfoftomus, XIV.
qnantum pondo»hibereQtBcatorumrufiTagia,piaBrcttim quosr* ^ cUrj/sfi
fiios (^ngoisrinxit» in caofii ChriftiaoflB rcligionisihac fimilitodl- /hmStt
nc rfuscft. Sieinmiiifef, vtitmers in prdl^s fthi ir^Qn^Mi^mmltrmh /•^'•«m
Us^fdenter loftniumr i itd^.& iMi skjjHtM^ €Mftt4L» gefiamtet , &
iiLm medimiL* tfferentes , qmifim^ voluerimt, Apnd Regfm^ ealorunLs
"impetrare poffknt, Quoniam vcr6 nihilieque dcbet eflbin^ ho- Airj fanAi,
minis dcfidcrio, quikm D£i miferatio, commifTorom 1!cnia (ce- "^^j***.
lcrnm.intcr pcflimas maligcnij tcntationcsN^r,commoda cri- Sratbm*
gcntisgratis auxiliarhinc i« id vnum Uborar Triumphansincoelo mifwicoc-
Ecclcfia, vrnobis adhuc milirantibus, tamingcntiabonai Dio ******
prccibus fuis, piacj; intcrccfllonc obtincat.
Egrcgi^ad inftitutum S. Lco aiu • /tcut nos experti fumHs^ & XV.
mflri probeuere majores , credimm etg^ confidimns t inter omnes Uho- s.t*tfir»
res yfimviis^ ^ ehinendem mifirieordism Dsi, femper nos Jpe. ^'^Jh
eiMiimm Petrenentm ersitiomkm sdJiivsMd^. Btin.^ epiftoiaEpifco- r«X
pomm EnropflB , fcripta^ ad Leonero LnpecatdreoUi fic dicitojc :
JMtfflmmm veri Prtterimm ia:» ehere^ # vrtUmt^ fmavam Mertj. ^
rum ponimus , &, ejm imiereefime mifiriterdimmt ^ propitimm Dm rju €MnA
ItMHre pefimitimm, D. Hicionjrmoi Paulam conlblataius* cz ohi*
Nnn 1 " :'tii
Digitized by Google
m tlxGUtin /oneum 5 P E 1.
SZftrem
IXUtrfj.
rtum.
honc modum compcl/.,o "'T'"^"''^ ov,n,„ fidcra. iiu
tu« ■""'«■""rc^ro^avS^^^ ' "«""«c noft,4 /«,-
l-ommum fii/utem, vorSn vtcommuoem.
ycrc vcllcnt. E/u, dcvotimmf J^V'''''^'''--' v„ proa,o.
J4m fi,i,„i^i^ dKlj7i'r T "'"fi"'"l'c,j..fulM-
'•'''fi''-'jt''''gi,..urfZ7f XZfZ^^ 4,. V/,.
. firrexijlu ,l,„Unrm' f"" f'''"""'"', ^u^ in^
Kobr,„„ C0ftjHn^.tPnnr. Sunt/e^ namif. 'vmUc fra(;i[es , &„,.// ^'>'^fortio
Vcacl.rit. cis /cr/mur, "^vtg^ntcs pcr hoc mirr/ ^ ^^""^^ P°f^^'*lfpno Crm
Ji.... r.p,.,.^ . ,ucrj„.^ .// ^"'Vi'^. ^
,«////-^««™; ■vbi rn Dr.co fiv"ml' r ' --wL
./,.^ ,nnur,.„aduZ t\^'T'°^'- ' ''y'''^ &T"tJ^''':
. ,ji Ly Google
Lift. IIL Parac. X. 479
murdd portnm ferfettnt filulis & ^uietu: ^eoMt/md jioeu, itun^UMm^
^ntendt fecuritstis.
Ncqucdcfuntcorum cxcmpla $an£toriim,qiH fufis in coclo XVIL
ad Deum prccibus, pcriclitantcsdcfalutchomincs fcrv^runtab in« ^fMtsf,
tcritu. Tcftcm adfero omai exceptlone majorem, S. Ipannem-» , ^ y^"^''*
ali cleemofinammlargitioac»celebremAfchicpi(copuDi* Hunc s/eem^mm
femel yt ad|jt.muliefcura«ante pcdes HuiAiflimi vlti profttata» deli- ZdJj^'^
.fHcojttfpiam ifcadmKfi» venlam precatacft; lllnd Chriftl allc- ^HmT -
gans, futteun^ fiheritis fiferiefrm^anmt fiUis&meml^i Sedcikm
(acer A n ti (lcsvfgerctcbnfcfliohcm criminis,morc vtique jam mni
inficclcfiarcccptOi ncgavitCbeminaidficripoiTetptohibcntc vc<
. recnndii fact noris re velationem» Hsc n i m iru m peccati gtandis;'
eftmalitiaivcdcfignarinoiipudcatypudcar dcfignatum propalari.
. Archicpifcopuscrgo fcicns, minus crubcfccrc lircram quim lin»
gu.im,- jubct, qualisqualis illa fir animi noxa, faltcm calamo dc-
fcribcrct. fccir mulicr, chartamquc probro fuo fnedam fcddiligcn-
tcr obfignaram, tradidit; mulrum obtcftataprarfulis fidcm, ncauti^
folvcrctur vnquam, aurinmaniisaHorum vcnirct. Scd (qucm- ^
admodum/^frr/iC /unt froi^identtjtnDjirA ) pcft dics pauculos, morsr*
viramfiuiQiim aHindo fiiftulit. .Tum igtrur ingcas follicitndoio- ^^^^^
vafitanimfi foemin«,.metucntlspoftobitft Anriftitis> £brtaftif rcfi* quoa foll'*
gnatnm fbiile libellum fiiumt dcdecus jam cvalgatun>> qoodvel «m-
maxim^ occulram volcbat, & dam onmibos» lu m v»ta> diftra- ^ongteri «
Qa anxictatcs,fitperfiifa lacr>'mfs Sl plen^ quciielanimt^ ante tomo- tciumi jai«
lum S. JoannisElccmofinarir fcin facrcmabijcirvperfidcmipfamj Dc^o^crS
. ilcfiin^i Pr«fuIis,cxpofcir fibi fuara rcddi fyngrapbam.|Jam triduu loan^em *
. etegitfoeminaad facralrpfana, folispafta lacrymis^gemitibuffiuc. Eicfm«fi-
Cum cccctibi, Archicpifconus fopnlchrofuocgrcdi,auguftoqucj nanum.
inh.ibiru, mulicrcura? fc oftcrrc vifus cft. quin ctiam libcllum ci
fuum porrcxir,>ulTItquc vt apcrirct, arquc inCpiccrct. Obfcquitur
moncnti, rcpcritquc cxpun£loinfimi illo fcclcrc, hanc fcntcnti-
am: PropterJo4nnem fer\>t*m rneun/,dtletum rf} peccatum tuum. Sic
dcmuoLr^cat^ ^iadu mulicrc. fandus Antiftcs ad fuum rurfus fe
tumoluntr^i^pir* . •
Htc aotcm, )iq^Tntcnigam'idmagniradinembeiieficij , \ Joan- XVIIL
nc CIeemofiaatiQa||I«^ ld,09iE^q|^^ certa Theo*
logorum doArinla'; ptlpCeptiiilikpi^^ (lu fiicrameoramcoa*
fbflioois integne* io nova lcge, epsonpnes fidctes obii^are lufaltenu SlftMta»
In mortisarciculQ pcriciilQ^^c, «^iil^fibi conlclj foiii j>cccati .aIico«
Digitized by Google
47S PromontoriiMalje Spei.
hiepifiVi tuBlxfillasia longiim moerorem ^h]c6c%m - pro tf^ ('inqiilt) 7)o-
PsulMm,d* mmumrogaty mihij^ vcmam impetrat peccatorum. Et S. Ephrcm_«
ftT DivosDivafqucZvUrtyrcs, jamintercoeleftia ovantes fidcra, in^
hanc modttai compclIaL». Breemimr hMt/ffM Mdrtyrcsy ^ui /r#
'^fmM ^^"^ ^*^^^^ f^^^i ehtarHtite Jfimti^ irr>p'gre termett*
ZSSL tM^ fiitltjlut at^ aJco famiimrikt Demim emjnnffi efi^iti vt frp
ss.M^tjr mifirm 4* feeetuer^t & dc^ negligeittid fyuderei^ firiettti»
^*** kmj DomiitntLM utterfeigre^ difttetttitti % vt JifervettiMt ittmtgrei'
tidChrifi.
XYL Sed omoinm piilcherrim^ Auguftinuf^yadhoc noftri Jj^*
tus mortalitate;.rogavit bcatos inter aftra cives, vt commuoemu
hominum falQtem, votis fuis precibufquc, apud Df.vm promo*
vcrcvcllcnt. Ejiis dcvorifllma ad fandos afpiratio ralis eft. Fem
liccs fanHi D e i omneSt qui jam trarfijjiis hayu mortntitatis pcbguSy
ftmUff.' pcrvcnire meruiftii ad portum pcrpitux qnteti^y ftcuritatis & pacui
r<y.i4. fccuri & tranquiUi , Jcmpcr^ fejiivi atg^ gaudentes ejlis. objecro vos
per vejiram charitstem, qui fecuri ejlis de vobis^Joltctti ejiote de ttobti:
Jeeuri e/ite de vefiruimmurccjjibiliglori*ifolieiti eftote de nojiru nmiti»
fihimiJerittA, tei^ ^Jtmtvsroga, fui vee ttdet fecittdectijus pulebri'
- ' tudine jam Jitiemitti^ d^enjm immeritditMe jmtt inmterttdet ftBi e-
Jik ^ de eujm heatiJfimtL^vifknt^ Jemper getutetmi e0ete ingtier me^
mores nojirifikvettite tttkit mifirit^ ^ tSitue iit fit» Imim vitn, \ir*
etm^nntihm e^temur proceiit^ f%t pertn fidekerrimst , futt itL^ ms-
gnem Jurrete^i sititudintm^ adjuvute ntt vile^ pavimentnmf ien^^
Rationet infcrtus jacentes. date menum,.t$' erwte jeeemet fipeit pedet, vteoMm
D*Aa'"** '^^^^fi^'^^'^ ^ infirmitate^ firtes efficiamur in bclto ; interceditc &
ftiniupro- oratc conjlantcr , :tt^ indffncnter pro nobis mifiris y multumQ. negl'>.
ponit^- gentibus fcccator^iM ^ vt per vcjlras orationes ^ vejiro fando conjortto
loiobqim cortjungxmur. Sumtts namj^ vilde fragiicsy & nHlliii! vtrtutis homun-
■os in ter- cionet , animalia ventrisy carnis mancipta^ in quihits vix altquod vir-
tk fonni- ^^^^ vejiigium apparet. Ettamenjitb Chrtjii cotfftjpone pojitt, l/gno Crtt.
'r?2bcic? e^ Jerimur^ luvigetttet fer hee mere^ magnum cr Jfatiojum, vbi
Jiint reftUitLa » fmrmtt iml» efi nnmermi vhi fint unimei^tu» •
fu/iffd^ enmjm^ntti vhi eU Drnep Jitvifimm, fimpcr farntmsutde^
versuitbmt i vR Jnitt ieeiL» fericuiejku » Sejitt^ & ehmrjhdit &
alia-i innumerehilitLa.f itL» fmhm nmtjrsgantnr imenti, & iiL» fim
d^ dubtj* Orute^Demiimmt erutLJ ffjfitti^ orate^ omnta^
»a San^orum, (T vnfpetfi eoetm Betmemm, vt v^ru freeihm meri-
tijj^ ndjniip Jiivd «fve^t & iMttfgrMmereihm, fervftme^ meren^
Digitized by Google
Ll«. IIL fARAG« X. 479
itturdJ porttim perpetMfMlHtis(^guietu:d^e^^
fnicndxfecuritAtis.
Ncqucdcfuntcorumcxcmpla San£bornm,qui fans in coela XVU.
ad Deum prccibus, pcriditantcs dc (alutc homincs fcrv^runt ab in- * «Wafc
tcritu. Tcftcra adfcro omoiexccptione maiorem, S. Ipanncm^, ''^^^1,^
ab.clceiiiofinanimlatgitloiie^celebtem ArchicpifcopuoL Honc sitm^tm
femcl vt adi jt malieicurajtantc pedes ninaiilimt viti pi ofttata» dclf ^
.^icttjurpiam4(ea4miin»Tcniam prccataeft; illnd Cbriftt allc- \t^f
jgans» quenn^ fifyira& fnfefienmtWmt fiinin&mcMi Sedcftm
(acer Antiftesyfgeretc6nfeflionemcrtminis,more vtiqne jam tnm ^**
Ecclefiarcccpto ; ncgavit fbemina id ficri po(re>.ptobibcote vc-
.iccnndii ^cinoris rcvclatioiunl. Hzc nimirum peccatigiandis*
eft ma!itia> vtdefignarinon-padcatf pudcat dcfignatum propalari.
^Archfcpifcopuscrgn fcicns, minus crubc(ccrc litcram qu4m lin-
guam> iubct, qualisqualis illa fit animi noxa, faltcm calamo dc-
fcribcrct. fccitmulicr, chartamquc probro fuo focrdam^fcddiligcn-
tcrobfignaram.tradidit; multum obrcftataprarrulis fidcni, ncauo
folvcrctur vnquam,autinmaniisalioruai vcnircr. Sed (qucm- ^ ^
^dimodvim tncert^ funt proVtdenttjtmJlrs j pcft dics pauculos, mor^
virumfanQ:nmmundofuftulir. .TumigituringcnsfoUicitadoin- i^^c^^i^^
, Taficanimft foemios^.m^taenti s poft obitft Antift iriS) fiDrtaflif refi< quod r<^'
giiaram fbifle libc|lam foum« & dedecos jam cvulgatumi» qnodvel •"•"a ''u-
nazimi occaltom volebat. & clam omnibos.^ Ita in mta» diftra- ^onauri ,
. da anxietatcs,foperfiii« lacrymis & pfen^ qoeielarom^ aote tomo-» vtwgm iM«
lum S. JoannisEIccmoflnarir (cinftcicmabijcir, perfidcmipfamj JJJ"*^,^
. dcfundi PracfuIis,cxpofcit fibi fuara rcddi ryngrapham.|Jam tridufi lojnncm '
citegitfceminaadfacralFpiana» folispafta lacrymts^gemitibuf^iie» £iefm»fi.
Ciim ccce tibi, Archrcpifcopus fopiilchro fuocgrcdi » auguftoquc^ «ariiun.
inhabitu, muliercur« fc ofFcrre vifus f ft. quin criam libcllum ci
fuum porrcxir, ;ivflltquc vtapcrirct, arquc inCpiccrct. Obfcquitur
moncnti, rcpcritquc cxpiin£toinfami illo fcclcrc, hanc fcntcnti»
am: PropterJo4Naem ferVnm r/icum,dt letum e/l peccaium tuHm, Sic
dcmumrc^rcatHlq^u mulicrc. fan£tus Antiftcs ad fuumrurfus ie.
tumulum rcccpirf., ; V
Htcaatem^ytittblligannusmagnitadlnembcffeficij XVIIL
, ne Blcemofinario collati in fmminam.fi;jendam*eflf excerta Tb<90-
logorom doftrina ; prsKcptom pQ;nitcati«i (^ofiicramcotamcoo*
leilioois integra», io nova lege, eps omnesfidejes obli|arefl.fiiltem^ ScSmovs»
in mordsanicolopcricalQda«»'Q^i^bijcoo(ci/ fonc pieccati.ali^a<»
Digitized by Google
47S PROMONTORIlMA;LjB SpEI.
%^!fi'^d tuBlzfillasin longum mocrorcm abjcdam-/r<? ( inquit) Do-
fMLum^d* minumrogAty miht^ vemam impttrAt peccdtorum. Et S. Ephrcmj
4^^^- DivosDivafqucMartyrcs» jamintercoekftia ovantcs fidcra, iru.
hitflc modam compeUao. Pmmmr ktMtijfim Mdrtyres, ^ui
^^r^mdg Damim SfhMivn^i ^rotjj iSkm chnfiiM ^omi& in,p>gre tttmtm^
ZiMm fiffffiif% Mlf fimiitmrtkt Dtmim fttifiui&i ffki vt pr$ jm^
5s,MMti^ mifirm & pettmr&iis^ & m^^ittut Jf$Ml«r^ firdemf*
rmm, DomimtiL» imtrftB^rt^ digmmimi , vt fifervtmU» imnosgrtf»
tinchrip,
XVI* Scd omaium pulchcrrime Auguftinur^sodiiiic noftri Jigifi*
tasmortalitatC;rogavit bcatos intcr aftra civcs> vt communcnL«
liominum ialatem, votis fuis prccibufquc, apud Devm promo»
vcrcvcllcnt. Ejus dcvorifllma ad ran<^los afpiratio ralis cft. Fe^
lices fAniii D e i omnes, qut jAm trar/ijjiis hujm mortalitdtis pclaguSy
himrd/f/ ^ ferventre meruiftu edportum perpetus ejutetu t ficuritatu & pAcis;
r<y.x4. fecuri & trAnquiSi, fi^^f^^^ fejlivi Atq^ gAudemtes ejlis, Obfecro vot
per veJirAm ehAritAtem, qm fecuri ejiis de v^is^foliciti eftote de nohis:
ficuri eftisdeveJirMimmsreeffihiliiUriMtfiUeitiefttide tteftrMnudti*
fUeimiJerist*» ftr ^Jamvttre^», spm V9t tsdet feeit%deeiijus pulehrt-
- ' tndine jtim fiaiMmimi^ dttnjm mm*riditnte jem inanertsdetfMSi
fiiiy de eujm heutijfinm^ vi/kmc^ Jemper rendetmi efivte ingtier jp^
mmres noftrifihvenite mkit mijerm^ fni ndknt /n fih knim vitn^ eirm
enmftnntihm s^itAmur proceMm». 1%tfwtn fnUberrimn^ ipm iiu me-
gnnm firrexifiit ultitndimem^ ndjnvMie ms.vilc^ pMvimemtnm^ iengk
Kationet infirins jAcentet, eUte mAnum, & erigite jAcentes fiper pedes, vtetm^
d" Au'ir* '^'^^^fi'''^" inftrmitAtCy firtfs efficiAmur in hello \ intercedite &
ftinus pro- orAte co»JlA»ter , at^ tndffinenter pra nohis mifiris ^ multumQ^ neglL
pon«jjK*' gentthu4 peccatorli^ y vt per veflraa orAtiones ^ vejlro fxnUo confortio
lo?obqti3$ fonjung.xmur. Sumns nemj^vMlde fngtteSy & nulliw vtrtutis homun^
■os in ter- ciontf ; AnimaltA ventriSf cJ^ cxrnis manciptA^ in qutbtts vix ,ilt(juod irir-
mtl» "'uva ^*^^ vef iglam Apparet. Etttunenjitb Cbrifti conftjffione pofiti^ ligno Cru.
f e Jcbeit. tis fcrimur , nAvigAntes per hee mercj magnum c/- Jpatiofim , vbi
fint reftdisLA » ipMmm miL» eB mnmermi vhi fnmt MmimtdisL»^
fnfiffn^ enmjmtvmm} vhi eB Drnf Jkvijfimm, fimpcr pMrMfm Mdde^
verMmdnm $ vm fim UesLB perteuUJka , SeyffsLM & ekMrphditt &
mHm^ innnmerMhilitu.t im^ fiikm mmfrMgAntnr imMnti, & im^ f»
de^ dubtj. Orett^ Dominum , orAte^ ffffimi , erMtc^ emnisL* s^pmh
HM Suniiorum , (T vniverfi eeetm BeMHrmm , vt i^hii freeihm meri'
tijj^ Mdjniit Jelvd mMfuc^t & 'mu^mntereihm^ fervemrt^ meren.
Digitized by Go
Lin. liL PaRac. X.
muraJ portum perpetuu fAlutts& ^uietis: (^cQntinu£ ^uisf^nun^utm^
fntendtfecuritAtu, - ■
^fj. Ncquc dcraiicedrDm cxempla Sao/^oium , qui fafis in coclo X VII.
.WDeum precibus, pcrlclitantes de (alotc homioes fi;rv4nint ab in-
teriru. Tcftem adfeto omoi exceptione majorem» S. loanncm^» ZmIj^'''
ab eleenlofinatQmlatgitione.cciebrem ArchiepilcopQm. Hanc th*m^^
lcmel vt adi jt.mu]icrculai antc pedcs ilm^liinmt viti proftiata» deii> ^
/^icujufpiam ifcadminTi, veniam ptecataeft; iilud Chridi allc- vMd!' -
^gans» qudCHfi^ fihetrhis fuper terrm^trunt feluts& mettliki Sedci^m
(acer ADtiftesvigctetconfcdioncm criminis,more vtique jam taa *'*^ *f*
in Ecclcfia reccptOi ncgavitfoemina id ficri polfc, prohibente ve«
rccundiificinorisrcvclationcni. Hzcnimirum pcccatigrandis:'
cft malitia, vtdc(jgnarinonpudcat,pudcat dcfignatum propalari.
^ Archicpilcopuscrgn fcicns, minus crubcfcerc litcram qu^m Jin-
guamj jubct, qualisqualis illa fit animi noxa, faltcm calamo de-
fcribcrct. fccitmulicr, chartamquc probro fuo fnrdam fcddiligcn-
tct obfignaram, tradidit. multura obtcftataprifulis fidcm, ncauo
(blvcrctur vnquam,autinmanusaliorum vcnirct» Scd (qucow ^ ^
admodom wte^i^ frnt prttVtdemisntfrM J pcft dics paucotps» mon^
. Titomrandummtindofuftulit. .Tumigitaringcasfollicitodorin- q^^^^,^
Tafit animfi foemiasB, metoentis poft obitft Antiilitis» fbttafiif tefi- <,nod fJT'
gnatom fuifie libcilum fuum« & dedecus jam evulgatun»» qoodvel mina cru.
naxlmioccultum volcbat, & clam omnibus. Ita is vaHaadlftra- ^^^^^
(Xz. anxietatcs,fupcrfufa lacrymis & pfena qucrclarunv, antc tnmu- vcniam im«
lum S. JoannisEIccmofinarir (einfacicmabi;cir»pcrfi^<fcmipfam-. fj^***
. dcfundi Pracfulis,expofi:itfibi fiiara rcddi fyngrapham.jjam triduli loanoem
excgitfoeminaad facralipfana, folispada Ijcr^nnis, gcmitibuf(juc. Eieem«li-
Cum eccc tibi, Arch.fcpi(copus rcpulchrofuocgrcdi , augiiftoquc-»
in h;^bitu, muliercufx (c ofFcrre vifus cfi:. quin criam iibcllum ci
fuum porrcxit,;ufl[It4ue v t apcrirct, atquc inCpiccrct. Obfcquitur
moQcnti, repcritcjuc cxpun^oinfami illo rcclcrc, hanc fcntcnti-
am^* Fr^terJo4nnemfertfummeumydeletume/lpeccatumtuum. Sic
demuoLi^reatii^ll^jctmttlicrc. fandtus Antiftesad fuum rurfus fe
tamolumLfcccpir.;^
H!caoten^TtTnblligamalmagnitodInembetTeficij*iJoaii. XVIIL
ne Bleemofinatio cpllati In foeminam«fi:iendam*eflf ezcetta Theo-
logorum do^trina j prsrceptum pofnitentix» lennicnimentamcon'
lelfionisintegr», in nova legc, cos omnes fideIcsobli^are«,fiUtenu S^^H»
in morcisanicalopericuiQ^uc» qoi fibiconicij fant fcccati .alico*
Knn I jos
Dlgitized by Google
47S PROMONTORIlMAtJB SpEI.
J^^7i tuBlifillasin longiim mocrorcm abicdani-"/r<? /c^ nnquit) 7)o-
P4mUm,J* minumrogAty mihit^ vcaiam tmpetrat peccatorym^ Et S. Ephrcnij
1^'^' DivosDivafqucMartyrcs, jamintercaeleftia ovantcs fidcra, in^
htmc modam compeitao. Prectmmr htfiffimi Mttwtyres, ^ui pr§
/>«w«w Sdvttmt^^ pro^ iSim chsriftue fimu^ & imptgre termeM'
t£Sm fi^^tf* fimiiitnrikt Dmitn eenjmitffi ff^iti vt prp n»»
ss.M*rfj' mifirm & fetetUerHmt & tte^ifelttut fyttdort^ firdettti*
**** ^Mf, DomittmtL^ ittterfeBtre^ digitemiiii, vt fiferveitiMt ittmtgrs»
tUkChriJli.
XVL Sed omiiiam pnlclieiTime Auguftinusr^^adhuc noftr^ Jlg^*
tusmortalitarc;rogavit bcatos intcr aftra cives, vt commuDenL»
hominum falutcm, voris fuis prcclbufquc, apud Dfvm proroo*
vcrc vcllent. Ejus dcvorifllma ad fanftos afpiratlo ralis cft. Fe»
lices fan^ii De i omnest qui jam trarfijjlts hvjm mortAiitAtis pcUgus^
fmm^lte!' ^ pervenire mcruijiis gd portum perpetux qttietUy fcuritAtis & pacis;
c^.i^, ficnri & tranquifft , fcmper^ fifti^^i ^f^^ gaudentes ejlis. Obfecro vos
per vejiram chAritatem^qui fecnri ejiis de vobis ^folictts efiote tie rtohis:
fituri eftit de veftrstimmsarceJftbHiglorteyfoQeiti eftete de itefirtt miUtU
fUei mifirisL», fett iffim vwrt^e, pti vee teiet fecit^dccujm puUbri"
' ' tutUite jam JitiMttuiti^ d^enjm ttttmerfetitnte jsmt inmerttdetfitiH e-
fiitt 4t etijm hetuiffimsL^v^hiet^ fimper geudetui eftete itigtter jwf-
meres noftrifiiveitite Mthit miferit^ tpu emme itt fiSie ktum vit4» *eir»
etimftmttihm dgitamur proceiit,, V%t ferts fBUkerrimst , fttt itLi ms-
fttem firrexiftii dltttusHttem% gdjin/dte ttet^vik^ pevimeittmitf ieagk
Ratlonet infertus jecentes. date mMHitmt (ir erigite jeeetttet fipen pedest vtcon.
d" Au^'^** V4Ar/?^/ir/^/ de infirmitate, ftrtes efficiamur iit hetb ; interccdite &
ainiupro-. o^Ate conft&nter, atj^ indefnenter pro nohis mifiris y multumt^ negiu
gjnitj^- gentibu4 peccatore^ ^ vt per veftrM orationesy veftro fnHo confortio
lo>obqiia$ coffjung.xmur. Stimns namj^ valde fragileSy & nuUius vtrtutis homun-
nos in tcr- ciones , animal:A ventris^ & carnis mancipta^ in quibw vix altquod vir-
ru confti- ff^f^ veftigium apparet. EttAmenJitb Chrtfti conftjfone pofti, Itgno Cru-
Tedcbtit^ fif feriitmry mevigeittet per hte mttrt^ magnum cr Jpatiojitm , vbi
fint reptiiitLk > qmntm tML^ eH ttmmermi vbi fimt ettimtd*tt^,
ptftllM-» tmm,mtt»miti vbi eH Drsee firuifimMtt, femper persttm edde-
vrMtdmm $ vSi fimt ieesLM periemUfi^ , SeyisL* & eksrjkditt
mHa^ immumtertAilidLt t hL» ftikm ttemfremtmit ittemtif & iiL»
ik^ duhtf, Ortue^Dominum^ erett^ fffimi» orete^ omnie^ 4^i»
tte SenSiorum t C vm^verfi eettm Betitermm , vt v^rit precibm mteri"
iiff^ tmfjitti, fidvi ttefite^r & imt^mmtereiktt, fervemire^ mteretu
Digitized by
Li«. IIL PaKac. X. 4^9
murdd portam perpetud filutis& ^uietis: CQntinu4t ^Mis,& nunqutm^
J^nicndt fecuritAtis.
.,. Ncqucdcfuntcommexcmpla Sandorum.qiii fufis in coclo XVII.
«d Deum prccibus, pcriclitantcs dc falutc homincs fcrv^runtab in- * vMtn^
tcritu. Tcftcmadfcrooiniiiexccptioneiiiajorem,S.Ioanneiiu> ^i^l^'*
.ab eleeniiofinaitiiii largltione» celebtcm Aich iepilcopnai. Hnac Ei»*m^imM
femel yt adi j t.mulicicuraiante pcdes (^aiifimi viti pioftiatay deii- ^
.fttcttjurpiam ^ieadmifii» veoiam precataeft; lilnd Ghrifti alie- ^m^' -
gans» fuueun^ fitperh&fiferiqrum^tftmt fituu&memlvi Sed dkm
' fiiccr A Dtiftesyigeret cbnfeflroncm crimini$,more vtique jam tutti •
ifiEcclefiareccptOi ncgavitfixminaidficripoflre, piohibentc ve*
.recnndii facinoris rc vclationeoi» Hcc nimirum pcccatigiaDdis*
eftmalitia* vtdc(ignarittohpttdcat>pudcat defignatum propalari.
, Archicpilcopuscrgo fcicns, minus crubcfccrc lircram quim lin-
guam> jubct, qualisqualis illa fir animi noxa, faltcm calamo dc-
fcribcrct. fccir mulicr, chartaniquc probro fuo focdam fcddiligcn-.
tcr obfignatam, tradidit.- mulrum obrcftataprifulis fidcm, ncaut-»
folvcrctur vnquam, aurinmanusaliorum vcnircr. Scd (qucm- ^
admodum//7<^rrM funt proVtdenttjtnoJlrA ) pcft dics pauculos, mo-nr*
virumfanftum mundo fuftulit. .Tum igituringcos.follicitudoin- c^^]^^^
vafitanim& foeminc.metttentjs poft obitfi Antiftitis» £brta(ii»tefi« c^loTt^*
gnatnm ftiifle llbcllnm fnum^ & dedccos jam e vulgatttn»» qoodvcl ">")•
maximi occaltnm volcba t* clam onmibns» Ita inr virta» dlftra- clnfittrL
da atixietatcsyfiiperfiifa lacrymis pfen^ qtterelanim^ aiitc tnmtt* vciumi \m
lum S. Joannis EIcemofinari| (ein facfem abijcir» pcrfidem ipfantv JJJ^" *
..^cfun^i Prarfulistcxpofcitfibi (bam rcddi fyngr4pliam.|Jam triduu iojni!?m
Ctcgitfoeminaad facralrpfana» foIispafVa Ijcryinfs.gcmitibufciue. Eit^cmofi.
Cum ecce tibi, Archfepilcopus fcpulchro fuocgred i > auguftoquci nanum.
in h:ibiru, mulicrcufx fc offcrrc vifiis cfi:. quin criam libcllum ci
fuum porrcxir, ;ivlTitquc vt apt rirct, arquc infpiccrct. Obfcquitur
nioncnti, rcpcritquc expuHcbo inflimi illo fcclcre, hanc fciircnti-
am.- Proptcr Jo4nrtem ferVnm f.-h-uw, J.- It: r n e/i peccatum tuHm. Sic
dcnuim rccrcata ^lu^u muiicrc, lanclus Antiftcsad fuuinrurfus fc
tumulum rcccpir.
Htc autem» Vt intelligamus magn itudinem bencficij > \ Joaa- X VIIL
ne Eleemofin^ktcQllati in foeminaaAyfUIendumicflf excerta Th
logomm dodirm'; pr^epi^lilkipo^^Mf/d«i I^n fiicmmentomcon.
leifionis integr», itt^ npvji lcge, cos omnes fidcles obligare «.fiiltenu S^t^
in mortis articuIap^ilBililQquci qni fibi confi:ij func ^ccatl .alica*
"iifiili $ • jns
476 Prc>montokiiMalj& SP£I*
jrj^V^ Marcyr, (bo^iie.piirpmrams (angaino; qtitfQ46 poft nsorttm ft»
f^w^T^Atf '"^^^^ ftitio, qam ipfiasintcr alios bcatos cScat ftudia^, fic
dcdaravk. 7'/;'^» r#ML» ^iv, /fr finffUi^ dies ad vtfitandnm imfnmt^
«tk»f« ^likvsndnm elifis, sd iSimintndum ccecos, ad falvAndum feritliu»m
Divorura t^ff inmdri, ad exfugnandum gentes barharm , frnliantes tns terrM^:
M cfle|it gd confilandum maJloSyad defendenduvLj impotentes, at^efitgandai-
rin»*ofi^ ^/((rwo/»« ohfcj^is nrporihus ^ i}t^ nomme Domini noflri J b s y Chri^
«iauiiiaia. fii, Ncquc putcmus,Sandorufn curam fc raiwum cxtcndcrc ad
••i^Jjjj" foiatium indigorura hic fidclium, ad dcclin>anda naufragantium
. pwisb. pcricula, ad dcfcndcndam EcclcHam coatra barbararum inful-
tus gcntium, ad pcllcndam cx ocutocaecitadsnodcQ^; dcniquc,
ad pro(cril)eiKksffl liofpitio fii» <liaboliiia»bimiiiiis corpufcjiW
majof itlis circa animam, U (^cem ciiiitfquc noibRioi>ibllicini»
docfti ai^iini quibos tadcnLBeMliinm fiingitiais-ifltefccdit»
^^'d^ ncteflitBdbk Allega \sBt confirMtionem & Cjipriaaami cajas ftoi^
M4fr>.. teftproaunciatam de beaci»€cetoadfcriycis.. ^agnut il^cmttxkt^
mmmnMmertts exfedttt p ^etttnmfjf^tmm ^fili&nm , fireftetts ttorit
Sftaftonini ^^f*^fi /ivritf defiietati jem de fiti.siH09rttUitete fieurMtt^ddbne denc^
in caio fo# fira falute fiSicitM-». Vt dubiiim non fit, tam hos Sanftos pro fiiisf
Kicrandis, quamca:terQs pro fc£vandisaIiis,apud D* vm continuii
^ mor* prccibus laborarc,- dcniq; in bonum animafUOi9.ko<itt£|y.£ccic(Hr
lalei; vtiiitatcmftudiofidimeintcndcro..
-XUi Ptcrcdo, hoc ipfa fatis adftruit Ecclcfia, quandbin facrifi-
ciaMiflkdc Apoltolis, antc Caiioacm vtiturad Devm pra^fatio-
ausrtg, M. nc antiquiflTima, tcftc Pclagio ri. pontificc* qui S. Grc^orium
mtffM' prsccditin catlicdra; & (ic iiabct; Qregtm tuum fafiw. nierne ttete
deferns , fed per betttes AfoftoUt. tttettemtntMl fgete&ieiie mjledim ; vt
•yfdcm teSartkm ffAertuttut, ftos oferA ttU viettrietf. eitletiLM ettttnU'
JktMfi^m fl P^^P ft^Unes^ Et D. Leor pfip» dle ApoftQlorom. pdoci^o»
. ^.de ^HHi. intcr Divos iam^caerol^oetclato» ita loquitar:.: /Mnir mmw ftt*
IT^/A^*^ i^f&P^^^^^f^^^^^fi^if^f**'*»^!* fiittt, peragity i^mmesfnr^
^ tetoffiei»rrtm'iit§jCurarnm9iii^iffi,perquemeUi^i^atm,exftp^
s.BMjtt. - tnr, In eundcm icn (um olim dc SS. Martyribus» gioriosi morte
ri*i^./»4o. rriumphantibus,CJCcIamavitD.BafiIitt$.* O cu/teum inexfu^nahiiem!*
rijrtu ^ cornmunes generis humani cuftodes , oftimi eutArum focij , c^e. Grc-
a.Grtfw, goriusquoq,- Nazianzc^fus, S. Cyprianumjam intcr aftra pulchcr*
^^!^j^Cf' riJiium fidus, ita comppcllat: tu ahalto nos rejpice, nojirum^ Jermo»
ftia* < ntftt^itcvitifndirige, & fancittm ovilehoc fafce,antJimuL vnaregc^.
Quiaigiturtcftimouio SS^ PatruLm « noa folum Apo(loU«
i. 1 nequc
Digitized by Coogle
LlB« IIL P^ltAG. X '^ 47f
ne^ucloli Martyrcs, fcd alioram quoquc bcarorumhominum ixiL.
' -ccelis mcntcs,curam agunt Militantis adhuc in terra Ecclcfiarj vc-
ri(imillimumcft,infiaiam c;us portioncm, improbos, vclutpluri- .
miim indigos > vcnirc in primas Ibllicitudinis partcs: vtijfdcm 3t
oratione niiojfcarum rc^oncilicocD e v m > 3c mcdia faluticom*
'parandcneccflarialmpetTcat. Fotamicna Viigo» in Axu .fragili jr^f^^ui,
hcroiiia,& gioriofiflimaMartyr: cto£cidChcillian«caiisiadro* f,^i.f*i>'
gam doceretttr > compeiccote BaQlide» qtiodam gentili liAore»in-
fitltantemVitgini nuiltltadinem; fincer^ i^opondit» tantilinnu .
cuftodic officinm, ne fiio andoti peiiret , quamprimiimad Chri*
•ftum fponfura pcr flammas pcnettavcrit» feftrcnuc aduram. Ita^;
poft triduum, homini pcr<}uictcm apparet VifgoMartyr,divini- J^^Jyir '
tatisfuperfura vndiqj radijs: atq; vtfidcm folvcrct lidori datam, go,caidl«
gemmatumcapiti diadcmavifa cftimponcro- Etcertc pulchrura GcnuU
hocomcnfuit. nam panlb poftacccpta rcIigionisChriftianxagni- jJJJJJ^
tionchomoillc carnifictsgladio fubiccit caput:in paricaufa fan-
guinc fuo, & Chrifto,& fandiftimx fidci fubfcripturus: didicitquc
k prccc Virgiais Marty ris fluxiftc» quam ipfc poftcaMartyci; corol-
lamacccpit.
• Vtoftenderet olim difertiftimuslDratonim Chryfoftomus» XIV.
qnanmm ponda» litherentBeataliimfuftbgia>pnBferc2m quosr* ^ ckn/ss.
fittts fangolstinxiti in canfii Chriftiaac leligionisihac fimilitndt-
ne vfus cft. SkutmUifes. vttUnrs im fr*lfsfib$ iHfii&d^Regimi^rMm- '>^'^f'\
tetifdemer lo^uuntw i ii^. & iSi skfiffM^ cgpitd^ ffflsntes * & ^f^''
itLM medkuiLj Afferentes , qitdeun^ volnerintf dpud RegetK^ eeeUrttnu
'impetrare poffmnt. Quoniam vcrb nihil cque d cbct efib in^ ho- Alijran^t,
minisdenderio, quim Dei mifcratio» commiObrttm yenia fcc- Jjjj^i
lcrum.intcr pcflimas maligcnijtcntationcsMbur,commoda cri- l«iiamr&
gcnrisgratis auxilia:hinc i« id vnum laborat Triumphansincoelo mUeueor-
Ecclcfia, vtnobis adhuc militantibus, tamiagentiabonai Dio
prccibus fuis, piacj; intcrcclllonc obtincat.
Egrcgicad inftitutum S. Lco aio.- ficut ms expertl fumMy & XV.
ttojiri prohmhe majores , credimm at^confidtmus ^ inter omnes Ubo- s.Leo/rr^
res iftiue vitttt tul ehiiteMdmt fitiJerieerdiMm Dej, femper mts Jpe.
eiti&tm FetrMerwm orsaimiinte tufjuvsiidet. Etia^ epiftoIaEpifco. i^!^»,
pomm Enropc > fcriptsu ad Leonem Imperatorenut fic dicituf. :
JpmBifitmm verl frterium iai ehvret &'erdiw<^ finBttttnm Mmt^j, ^JtcmciL
rum ponimue, & ejue intereejpene mifirietrdimif ge proptitiitiit Dm rtt cUboi,
Inikert fefiuUmm^ D. HietonjrilMM Paulam confiilatanis» ez ohi*
Hnn % " : tit
Digitized by Google
47B PR01fONTORIlMA;I.iB Sp£I.
ttttfijf^d tuBIacfillajiti longiim maTorcm abjcdam- /r<? tc^ rinquit) Do-
PamiMm.Jf minumrogAty mihi^ vemam impetrat peccatorum^ Et S. Ephrcm.*
"i^^^*' DivosDivarqucMartyrcs, jamintercoeicftia ovantes fidera, iru.
httnc modttin compellao. frtttmmr ht^aiffml MMrtyres, ^ui /r»
'i^lhmM ^^"^ ^^^^^* t^^i fbsritstt fiwtiir^ imfigrk twmtB-
ZmdOm tAa fittpfii^ sij^ idf femUimrAt Dmmm tottjMn&i eft^i vt frp
hit mifirm ^ ^tmtrihm, & Jk^ Hegligektis ffttUrcJ firdttiii*
hm, DomimiwL» imUrftBMr^ difftemim» vt fifervtmiMt i» fwgrs»
tisCAr^
X\U Sed omninni pnlchcrrime AuguAinur^tadhuc noftr^ li^*
tusmortalitatcjTogavit beatos intcr aftra civet , vt coromuoenLa
hominum (alotcm, votis fuis prcciburquC) apud Devm proroo*
vcrcvcllent. Ejus devotifllma ad ran(J>os afpiratio ralis cft. Fe»
lices fan^i D e i omnes, qui jam trsKfijjiis htijm mortAiitatis pclagtts^
^m^jjf.* ^ pervenire mcruijiu ad portum perpctus quietji^ fteurttatti (jr pacu;
fecuri & trancfuiBiy fcmper^fejiivi atjjgaudcHtes ejiit, ohfecro vot
fer vejlram cbaritatem^qui fecuri ejiis de vol>u,fol/eiti eftote de noh/s:
fecuri ejiis de veftrs immdrteffikiligtoris,/o(ieiti efiote de nojira multi*
fUtimifiritL»» fer ipjimvttroga^ ^ui vot ttUt fetit^decujm ^ultkri*
• ' tmiitte jam JstiMHthu, dttujm istmtrtsfitMtt jsm imnttrttiet fti^i t*
Jtii t dt tttjm kettiffimiL^v^kitL^ Jemper gaudetui eftttt iugiter me*
ttmefnofirifihvtnitt mphar mufifit^ tpU mdhnt im fils hmim vits, tir»
tmmftmmtihm dgitamur prtttiii^ Htfsrtm fmUherrimu^, ftm itt^ mt^
gnam firrexiftii M/titmUtitm^ mdjuvMte mts vile^ pavimemtmm, Ut^^
Rationc» inferius jacentes. dMte mtMmmm, dr erigitt jmtemes fipen pedes, vtetttm
d" Ao '^^^^fi''*^^^ infirmitatey firtes efficiamur in helto ; intercedite &
Ainiupro- orate conjlantfr , 4t^ indefinenter pro nobis mifiris y multimtj. nrglu
dmuSjii' gentihu^ peccatot^irii y vt per vejiraa orationes, vejlro fan^lo conjortio
lo o'in ia$ conjung.%mur. Sumti4 namj^ vilde fragtlesy & nulliw vtrtutis homHn-
aos m tcr- ciont s \ ammalta ventris, & carnis manctpia^ in qutbits vix altquod vir-
rtt fonfti- f^^f^ vff igium apparet, Ettamen/ub Chrijii conftjftone pojitt, l/gno Crn^
^tVt^llu fif ferimury navtgantes per htt mare^ magmum (jr jfatiejitm, vbi
fint refttliM-» » ^rmm ttett^ eB tmmermi vhi fitmt MmimMi'M^ ,
fupBM-» tmmmMgmu\ vhi tH Drteo fivijftmusy fewper fMrMtm Mddt*
vtrtuidmm $ vm fimt Utmjt ftritulofmu , Seytm^ & thmrfidiit &
mUm^ immmmrMhilitLa.f im^ fmihm HMitfrt^mtmr imMmtit & itL» Ji*
dc^ duhf\ arMt€^ Domimamt orMtcJ f§ffimi » orMte^ omniM^ agmi'
tmSMmHorum^ (T vmivtrft ttetm BtMtormm , vt vtftri fretAm mteri'
tifij^ mdjmiip filvi «ive^» & imt^timttrtihm, ftrvtmin^ mtertM»
Digitized by Google
/
Lm. IIL Pakac. X. 479
muTAd fortum ferfetu* filutis cr^uietu: dreotttinud fucu, itunquMm^
fintcndx Jecuritdtu,
NcqucdcrunteotumetempIaSaiiftoraai>qui fuHs ia coela XVII.
td Deom ptecibus, petlclitantes de (alttte homines (ervdrant ab In* * «r.
cerlra. Tcftem adfero omoi exceptione ma|orem> S. Ipanncnu > & vmIj^''*
tb eleemofinarnmlargitione*celebrem Ardiicpifcopam* Hanc Eie»m^Rtm
iemel vtadijt.maliercala,.ante pedesiIuidiinmlviriproftiata»deli- '^l^'^*'
.fticujurpiam ireadmiifi, venlam precataeft; Ulnd Chrifti alle* Um,
gans, qu/tcun^ fi:}fentu fiper terrm^ erunt filuts& m tMi Sed cftm
£icer A Dtiftes vrgeretconfcflioncm criminis,n)ore vtique jam ram ^'^* (f •
in Eccicfia reccptOi negavit foemina id ficri poflc» prohibcncc vc-
^rccundi^ facinorisrcvclationcm» Haccnimirum peccatigrandiar*
cft malitia, vrdcflgnarinortpudcat, pudcar dcfignatum propalari.
. Archicpifcopuscrgo fcrcns, minus crubcfccrc lircram quflm lin-
giianu jubct, qualisqualis illa fir animi noxa, faltcm calamo dc-
fcribcrct. fccit mulicr, chartamquc probro fuo foedam fcd diligcn-
tcr obfignaram, tradidit; multum obrcrtatapracfulis fidcm, ncauo
folvcrctur vnquam,autin manusaiioruin vcnirct, Scd (qucm- ^
admodum metrtir /untpro^pidentid nof/rjt j pc ft d ics pauculos, mor^*
viwm fty^jgn m^ndo fuftulit. .Tumigituringcnsfotlkiradoftn-
. vaikanim&^^EP^I^ mcra quoafvT'
gnatnm ftiifletlbellam fuum, & dcdccol jamevalgatanvji qiiodvcl niina trw
maximioccnltum volcbat. Arclamonmibna;. ItaiiTvarta»djftra- confiteri
£^a anxictatcs.fupcrfufq lacrymis& prena qucrclatum, antc tumu- TcniamiaM
lum S. Joannis Elccmofinarij (einfacfcmabijcir, pcTfid^croipfanL» pJJ^"* ^
dcfunfti Pra;fuIis,cxporcitfibi fnam rcddi fyngrapham.|Jam triduu loanilSi '
cxcgitfoeminaad facralipfana, folispafla Ijcr\nnis,gemitibufciuc, Eleemofi-
Cum cccctibi, Archicpircopiis fcpulchro fuocgrcd i , auG:ufioquc_j
in h ibiru, mulicrcufx fc oifcrrc vifus cft:. quin criam libelluui ci
fuum porrcxir, iulTIrquc vr apcrirct, nrquc inlpiccrct. Obfcqiifiur
moncnti, rcpcritcjuc cxpuuwto infanii illo fcckrc, hanc fciucuri-
am; Prppter Jo4nnem ferVnm meum^dflcium efi peccatum tuHm. Sic
dcmumircpcat^ \ lu^u mulicrc, fandus Antiftcs ad fuum rurfus fc
tumoluaifcccpit.
Hic aatitt^itt ratclligamas magnitadinem hencficij . \ Joan. X VIIL
nc EIecmo(inatiQC0llati in fceminam.GUcndanreft cz certa Theo-
logorum dodirina; gniNieptiiin-^b^^^ con. n"»"-
fcflionis intcgrar, in nova lcgc, cos omnes fidclcs obIi^aife«^(ahenL» Slilllitl,
in mortisarticulopericulodt^c, qui fibi^Ofilcii funi pii^editlji)lfa<» —
• NAVi^^- -^-^ )as
Digitlzed by Google
47S FromontoriiMaiLje Spei.
imffijf.^i tuBlaefillJBia longiim moerorcm abjedam'/r<) tc^ Hnquit) Do-
W4mUm,i0 minum regat, mihi^ vetriMmmfetrMt pefeMt^ntm^ £t S. Ephrcm^
j^"^ DivosOivaf^acMarcyrcs, jamintercaelcftia ovantcs fidera, iiu
iinnc modnai compellat». PreeMmnr lte»t:ffiim Mdrtyres, ^ui pre
s E^rem x>M»MW SdvMeirt^^ pro^ iOim ehentMte fkemtk & imptore twmeit-
UMm tM^finfifiUy at^ Aoeo femtluartus Vemtm eettjmitcft eflu: vt pro tt9»
ss.^farfj' mijerm ^ peeesteriit/s, & dc^ megligeiitid fipeeUre^ firdetett"
busy DomimmmtA imterpeUtn^ diffientmi^ vt fitpervemisi im tutffrm»
tUChrifii.
XVL Scd omnium pulchcrrime Auguftinusr*,adhiic noftri liga-
tus mortalitatc;rogavit bcatos intcr aftra civcs, vt communcnx*
hominum falutcm, voris fuis prccibufque, apud Df. v^f promo*
vcrcvcllcnt. Ejus dcvotiflTima ad fanf^os afpiratio ralis cft. /V-
lices /an^i D £ i omaes, qui jam tranfijfiis hujtu mQrtalitatis fclagus^
himt^* ^ pervenire meruifiis ad portum perpetus ejuietu, fieuritatis & pacis;
€mf.x\, ficuri & tranauiHtf fimper^ fifiivi at^ geitsteittes eftis, ohficro voi
fer vejtrmm Atiwitttem, qmi fieuri efiHt de nfehm^feUeits efiote eb mohtfi
feemri efim d* ve0rM immmMreejJihilfgloriMtfiiieiti efiete de mefirm mmith
fUeimifiritt^ fet ipfinmvosrogo, ^veetMlesfieittdeenJuepmlehrh'
* - tmdime jMm fMtismumi^ dtemjm immMrfMtitMte jMm immmrtMlesfMSi e*
fim , ete eujus heMtifimM-» vifione^ fimifer gaudetisi efiote imfftef tmf^
meeiretmfiri^Avemiiemokie miferity tpniMdhue in filo hmm vitM^ eir*
emmfiMmtihm i^Mmur proeeiiM* HtpMttMfitlcherrimm^ fmm iitj mM^
gUMm firrextfiu Mltitudimem^ MdjtiVMte mot vilt^ pavimentum, longk
Kationet inferius jacentes. dite menum, erigite jacentes fipei^ pedes, vtcon,
maiuplicca x^alefientes de infirmitate, firtes efficiamur in hello ; intercedite &
fiiitispro- orate coNfianter at^ tndefinenter pro nohis mifiris , multumtj^ neglu
Fon|t5|p- gentthu4 feccatofltm , vt per vefiras orattones , vefiro fan£lo confortio
Utlohc^is co"J'*^g'^^'*^' Sumtu namj^valde fragiCes, & nuUttts virtutis homutt'
■os in wti ciones , animalia ventris, & eMrnis mMncipia^ in tjuihue vix aliquod vtT'
«• conftU vffiigium appsret, EttMmemfiih Chrifit cofiftjftone pofiti, t/gne CHm
>?2»tlt!r firimnr^ msvigantes perhee mMre^ moMgmmm & fiatiofim, vhi
funt reptUim^ > cjuomm mon-3 eli mmmermi vhi fitmt Mnimal*M^ ,
puftHM^ emm magnit i vhi eHVrMee fivifpmim^ fintper pMfMtm Mdde*
vernidmm j vhi fimt Uem^ ferieuUfe^ , Seytm^ ^ eharyhdut &
mHm-» innumerabiiiM-a i itL» fmihm imnfiMgantnr imMmtit & iiL» fi*
de^ duhij, OrMt€^D§mim»mf erMtc^fyffimi, erMtt^ emnitL» Mgmi-
ns Sanitorum , fT vniverfi caetus Beatornm , vt vefiris freethm meri-
tijjj^ Mdjmti, /mIvm mMVC^, & imt^rti mtenibm, fervame^ mereM^
Digitized by Google
Lia. IIL FaRAC. X. 479
i^urdd portnm ferfetUAf^^tis&^uietistiii^cominud ^acu^^^itum^
fnicndA fecuritdtis.
^j,. Nequcdcfuntcorumexcmpla SaHftomiiiiqai fuHs in cocla XVir.
.«(fbettni predbus, pcridicantes de (alote homiaes ietvirun tab ia» * mmt «;
cerim. Teftem adfero omoi exceptlone ma;orem, S. loanncnu > ''^iZ^'^^
ab eleemofinaramlargitione*ceJebremArcIiiepifcopam« Hanc sittm^ikm
femel yt adi|t.malievcula, ante pcdes fimftillimt vlri proftrata» deli- '^'^^
.fticujufplam ifcadmKTi, veniam prccatacft; Ulnd Chrifti alle- ^HJS!'
^gaas» qM^eunj^ fiiferitu fiper terram, erunt filuts& m emli^i Sed cto
faccr AntifteiYigeretconfenToncm criminis>morevtique /amron ^*^* «f-
in Ecciefia rcceptOi ncgavit foemina id fieri pofle, protiii>cntc ve-
recundid facinorisrevelationem. Hzcnimirum pcccatigrandis:'
eftmaIitia>vtdcfignarinonpudcat, pudcar dcfignatum propalari.
Archiepifcopuscrgo fcicns, minus crubcfccrc litcram quim lin-
guam» jubct, qualisqualisillafit animi noxa, faltcm calamo dc-
fcribcrct. fccitmulicr, chartamquc probro fuo focdam fcddiligcn-
tet obfignatam, tradidit; multum obtcfiataprifulis fidcm, ncaut-»
folvcrctur vnquam,auti|imanusalioru»n vcnirct» Sed(qucm- ^ j.
admodum ineertn funt froVtdentiA n^Jlr* ^pcft dies pattculas» mors*
. viramiandamnHto^oittftttlir. .Tttmigiraringcns folliciradain- ^ ,
Tafit aaimu focmin«,.meracatis poft obttft Antiftiris> fbrtaOif rcfi* qnod foT'
gnatam fttiife libclium fuum, & dedccos jam e valgataa»» qoodvel m'"» cru-
mazim^occaltum voIcbat>&clamonraibas. Itaiffwta»diftra- ^^^St,
£la anxietates,fupcrfufa lacrymis 6c ptcna querelarum, antc tumu- veniam \m
. lum S. Joannis Elccmofinarii fi;in&ciemabijcir. perfideroipianij Dc^^^ys
. dcfundi Pra:fuIis,e.xpofcitfibi fnara rcddi fyngrapham.lJam triduu lonnncm *
cxcgit foeminaad facralfpfana, folispafta ljcr\inis, gemiribufcjuc. Elefmwfi-
Cum cccc tibi, Arch.icpircopiis fopulchro fuocgrcd i , augiiftoqucj ^mm*
inhabitu, mulicrcufaf fc offcrre vifus cft. quin ctiam libcilum ei
fuum porrcxir,/iv(TTtquc vt apcrirct, atquc infpiccrct. Obfcqiiiiur
monenti, rcpcritquc cxpuncloinfumi illo fcclcrc, hanc fcntcnti-
ara ; Propter ^oai(nem fer^um meumydeletum eft peccatum tuum. Sic
demtimj^C^tdi^ilai^ fan^us Aatiftcsad fuumtutfus fe
ramnlunarfiqi^pir. . ' ' *
Hk autemr, vtiatc 1 1 iga niai magnitadinem bencfici j , \ Joan. X VIIL
, ne Eleemofinariocollati In faminam,fi:iendunvcflf eicerta Theo-
logorum doftrina; prvceptum pGenitentiA (cu fiicrameatamcoa' h^'^^^-
le(fioaisintegr£, in nova lcgc, cos omncs fiddcsobligare, faltemj oeinova,
in mof cbarticttlapericulQ^ttCj qu i fibi conici/ funt jpeccati .ali^a*
Nnn i ' • • jot
Digitized by Google
4^0 Promontorii MALiE Spei.
jftttui ;usniortaliSiaatplQriitfniinatain,qaando eftcopial<icerdotis,nol^
•6Uget ad ^^^^ aurc* cjus deponerc>cum fincero doiore,vero4ttecniendatio»
confcfGo- nispropofito,cftinfringcrc divinaJcgis ju(ra,6bftringcre(creccn-
ti & Icrali noxa, deniquc Cc ipfum pcrderc, &: Orco infcliccm tranl-
fcribcre vidimam. Ncquc vcrccundia coelandaiturpitudinis ha-
bct apud Dcumcxcufationcai maltis pudor cft,qui falubrcmpro-
hibct ruiaccufationcm, qui fuacletnoxiara admiflifccleris tacitur-
nitatcm. nafquammclius crubcfcithomo, qu^m in tribunali ft-
■gfflg^. ^ cro.quandocoram Dco,cjufquc Vicario, rcus purpuramio vuln*
iuduit. l>zfx\^zhx<:. eji tonfu/h tdduuMJ glorUm^ ffrstim* QeI^
igitur pencalam fuit, ne maU verecundii (iiafbre, fbeminaillau
Dcn tamS etiam moritaca» p c r prolifaii) fiinm» ^ianfqu c propttdiolbmc*
azSittl ^^^**"* ftccttiotcs : fCmper ptoxima fiiit exitio ctemo« Ctti inft-
iis^tnOifh iicem»iic4iciiiqQe ertpaitpoft mortemfiiam S«AKfciepii<:opas,;yt#
in icge Hu, inui ieh i Deo impettaret Contritioneffl veram $ qua mediante» iim
meml s. ttcondonatum fuit peccatum , vt nec confitcri amplius neccintar
loannisE- temiubcret; difpcnfantenimifum Deoin fualcgc, &connivente
koinoiiaa. mcritafaaaiaiQ}iPj»iiiiis,Iiipplicantitprof<cmiaa»petitttraro»
lopudore*
ilX. Ncque dubitarc poffumus fieri fapins, quod hlc fcmcl fadum
vidcmu8,San£tofquc prccibusfuis, quam frcqucntiflime infiftcro
. proijsmortalibus, quonimncccflitarcsinDcofibi proximo, vclnc
J^^^P**** clariftjmofpcculoafpiciunr. Vrunrur ipfac quafi bcatacinccclis:*
CJuiftiEc-v nicnrcs, quandftinfrafc, inhujusmundi vaftifllmo Occano, nau-
defia , ma. fragantes inter flagitia fua animas , vident partitti ab(btberi flttfii-
r"icW bttsinfideiitatis,partimint€rlicvcrisreopaIoteIidi,pattim ad tnff
' iHMH fn lamm voIaptacam,velu t Sirehom cantas meigi. Atq; liincTfinito«
P^nsapadittperosEcclei5a,vt pcreantibttsin teframcmbris fhii»,
•FnaM.' manam velit Deusadjutricem extcndetc» vchemrntiftlmc inftao:
. illud ctlam Clirifin Setvatoti, modefta cum fiducia idcntidcm fiTg-
^'R*i»ift gercns: notMe§smnm9& cMrome£es> Minimeetiamdubiumcft.A:
'^* . valuinTc olimhaspreces,&hodie valerc; mulcifque ideo homini«
bus in mcdio impictatls fuatcurfu, mcliorcm rcdirc animum, f?n-
gglari vtiqj Numinisbencficio,&gratiam fubminiftrantis,& intcl-
lcdumcolIuftfanti$,& movcntisaffc£lum. Itanon pauci pcr San-
d>orumpiasQracionc$>ialutcminv<;aiunt, abfquc liis ad ftygeni^
iturl
XX. Sedintcrc«tcros(an£los, nefcio quid eminentiae habeat D.
Barbara. Sic caimpluribus jam indc majoribus noftns Catfioli*
cis
Digitized by Google
L I B. IIL. .P4R.AG;.. .X . , jfii
5b fecllM(oni dut; ncmiaem binc adcternitatein abjre> noo mmii- Pii fveft*
ttimdivmisSacramcntorunimytlcrijs^qQi Andam barbmm dit* ^'^^j^
plicicorollagloriofamt VirginiutisacMartyrijj indipcr miirim& lw»h».'*
barbaram, fedpicnam piaBhumilitatis, dcvoti cotuit dum vixit. '"'"c^
Adfcram hic, quam litcris vafgavit Thcodoras P^|y|Gorcomrcn. Jon a"?8-
fisPaftorhidoriam, ab cvcntuadmirabilcm .cujiisxplcnoh^tantum der»,niii
j^cflcatorfuit, rcdctiamaliquaex partc aftor. fieMwSlL-
"jj. Itaquc Gorcomij in Hollandia, circa annum i Chrifto naro tii.
nriillcrimum, quadringcntcfimum,quadra5cfimamodavum,civisr* XXIi
quidam Vlrrajcdinus, jampcncrcptuagenarius Hcnrfcus Kock ) ce/ftrms-
interccptus fimul flammaacdium & ruina , jaccbat otnni humani ^dZmrl
dcditutus opc. Subibatin eancccfHtatc aaimummcmoria D. Bar. mmm,%!^.
>arx>cui rchomoiUeftflbeventiprlma poefitta> qaotidleenixiiiff' * -
^^ommcitdare; iradoAusilparcntibusfiitSiiiemincm cx hac vinb«.
^diftedere abiqiie iacra confeiCone, & «fivfnitfimoCorporis Cfirlfti:
. viatieo» qni eam iingolis dicbns pla cirai yencratlone imptorifletk .
[ Tum eigo jam milcre vlittlatus fencx> Divamobfiteiarc caeplt, ncj, efl^auite'
.,(|leieconceptam&ncret fpcaF,fbdadeflctmotitiiro, & Sacramcn- r^ni Jhm
;|orumfibicopiain^40coimpctraret. fe^i cjus booitatcm fiacit^ Sminli
vpoflc, fl vcliliibatum piidbris fui liliam cxhiberct, vclcarnificispa- obtuai*.
. jcntisoftcndcxcrgladlura ; qucm grati^ Chrifti fponfi,coIIo olirTL.
fuoexccpitfulminantcm. Audijt votum S. Bafbara,&"nc clicntr
fuodccflct, co articulo fc prxfcntcm ftitit, ac primum quidcnijt . . . "
, igncmcoepitpallio difTjcerc ; tum dcindc ruina c-xtrahcre homi-
ncmj dcniquc vitampromittcrc, indicm craftinum, tantum fcili- .
, cctfpatij,quodfufliccrctprxpararioniaddivina,Confcffionis,Eu-
chariftix, Sc demum cxttemac Vn€tionis myfterla* Addidit hanc
. Icni gratiam fieri, quod ipfi honoremtoties habucrir. Poft hitc
Virgo&ACirtyr> iai^ainquam Bkrbanii eb-lc-rcccpit, vndrad ter-'
^rasvenir. Viraacemfeptnagenariusfcquanqttamfqed&toftlis>&i ^^"^^^
^iiamma roiicrabiliter abft|mptttscflct>ambulavlt tamcn adftliae fu«: bari^tam!'
domttiB* Ibi cum prxmifsi cxftomorogcfi , facrum viaticum atq; «itu, doaec
vndionemaccepifl&ti<Paftore vr6is: fama ("'vt fit^ crebrefccnto ISfcSi.
demiraculinovitate, totactvitas ad fpcdaculum confluzlt,aIt€r4i nc, viati-
altcrum hortaius cffi vtfinguliquoridiani vcncraiionc colcrcnc^
D. Barbarara : cujustam preccs cflcnt validx, tam cfficacia apud vnSSnea^
Dcummcrita, vt falutis ccnifllmum poffmt mcdium impcttatc^ acccpit.
^HiCmpc antc mortcm Sacramcntorum copiam.
; Qugiaufcmpctfccerit Dcus San^^oxum .gicccs meritaquc^, XXII.
. ^ * ; • • . patcu
Digitized by G()
t .
482 PROMONtORII MaLJB SpEI.
Eciamin patct cx divcrfis Scripturx di vinjc tcftinionijs. Ccrtc cumoIiiiL»
llaMiento Idololatrx Hcbrxl, c irca vi tuiura aurcum turpitcr vitiiiarcntur i a-
Dctti po- dco Numinis pietatcm cxafpcrarunt in iras, vt jam pcriculumcflet»
palorao nc cum fontibus infontcs, omnifcjuc tandcm »cns pcrirct. Sed
propter oppofuit fcM^^cs jufto fuforii & quia (olus non fufrcccrat,in par-
^?^^^ tcm dcprccationis accc^it» cjurdcni populi (aadiflimos Pattiar-
MMiiuti. ifiiiUfifimmmimnm. EtaotatTheodorenisadhiinc1ociiin,€ikiii
iMr. y« ibiMoflbsdiffidcret>rattiscontraexcitataniirati Oeisfiuai« ptfr*
67. V, r.|ft. |bassfttcdeficeredigaltatem>aiieaaaiaioraai jaaxiife patrocinia,
^ lelicieveatu. (icenimpotrb mcmorat faccr codcx i pUcatufj.efi
^ «4« Dmmmmjtt fmtret mMkrn^ cfnod Uciu» fti/r^it edversus pofnUm fimm, £x
cadem caufa> profcclacd iila tniic; Hcbrc^ramjuvenumoratto*
quando intcr flammas Baby lonicae tbrnacis innoxi; , pro libcratio»
nc populorum fuorum, longa captivitate laborantium, fic Dcb
fu ppl icaban t. trddtdi/ii /los ti: niuftibus tntmicorum nojlrorum^ iniquorum
DMtAi*^ fcffimorum.frjtttricatormhijj j & Regt ttijujio, & pejfimo vltrs omttrm
^ Serram. Et nunc non fojfumtts ufsnn os; conftfto opprobrium f&£tt fk'
mi44 feiHis tuJSjCr htsqtiteoluMt te. Nequ^futnus trAaus nos in perpetm^
umtprti^ternme»tuum\ &nedtf[ipes tejlamentum tuttm, tteque euferm
miferieerdismtutmi nebu, profter Jihtiem dde&mtttnum , & l/dtte fer*
immtmtm , & tfrul flmHum tmmf*
XXIII. Palcberrimiim eft iilud elogianl. ab ip<a di vina' Veritate ( ae-
C€m,f,u ftiaerrorisJdatamNoemo|//vii//yt^jirflpmM»«r; .cikm iciliccc*
omais muadas irct i n ptofcipitium mklitis, abreptus cita immaai*
umflagtcionim.aaiiisaificataclyfmiaquisrcdinguendo. Ftjam
dccrctumcratOco, mcrgerc in profundum fcelcracamau^oribUi
«Mi.|.xi. ruis,folum(|aeNoe&faa;iiliamruammalocriperei hinc illa Na-
D.chrjfi/t, minisad cu m vox :tngredieru grctim tu, &flijtuit vxortua , & 'vxoret
^iLi^. fltorwutuorttmtecum, Vbimiratur Divus Chryfoftomus, quomo-
mSws'^ docum Noefcrvatifint ifti omncs ; quandoquidcni cum in fan£li-
tarc longointcrvatLo fcqucbantur. Tandcmputat familiam illara
luvi^i" f*I"^c^">^<^ donatam, m honorcmgratiamquc Patrisfamilias Noc-
cmptifue- nii. Confuetudoenimmtfericordis D e i efl ( ait os aurcunij) hpkom
"t"**!?^ rrjw huue dttre f r Vts fuUiVt f ropter eos fthentur & ali/. id quod &" B»
plttm» FsmUetMeeJ/umefi, AfdgifiroiiiOritit ^vf^uefue^ deffri^dfi* rtuUee
chaoi. enutiebstt, ^dndoquidemekmiieRiimsmitW^^erettorti intiMriiem*
^ihr, xj, ^fftete megnd, itu vt mutti fnluti fku timereitt, tmStmt^ hitem Jfem pre^
fter freeedtintm megnitmliMem bukertm , veesti mitHm dieit : fiudeu
vekm
Digitized by Google
LdtB.JIL Parag. X. 4^3
vobu bono gnimo ejfcy amtffio enim nufl:us anims erit ex vobuypraterqudm Ali^ui ii«a#
navis. Aftitit emm mihi hac noUe yia ^clus Dei . cujm fum e^o, tdrcui de-
yf ■ j , , i ^ . pti.proptec
ervtOydtcens'. ne tpneas PauU; ecce donavit De^s tibt omnes,qut navigant PatiknnA- .
/rf»«i.Qiicmadmodumcrgo De vs,donavitApoftolo fuo Pauloa- P«ft»*^ <
J^j.mas naiifcaganrium, hoc cll, vitamcorum, falutcmqi corporis; sict>ro. *
.i|a dobium noa cfl, cundctn DEVMaroicisfuistin coelo San£lis, fando! m ^
4lveriis clivcr(asanitnas donarcatq; in eorum gcatlain>)b ^remo li* caUs?aiio.
beiare int^Cfi. Pcxfertim quando ijs fervaQdis, 5c preccs liias' nm ia tct-
l^flreruntBe^titflcgtatiirimaNiimiaimecita* Inhnncrenram nos r^^anm'
Aosuftinus docct,4i/mMMir(tnqait^ribi» merhdwofrMmsgrMVMtHt '
diligamitr 4 Dso^ rfUvsri mt sfnd eum iUorum merltis foffe^ quos
Dzys diligU, £ quotam nomero maxime fant Di vi» beatotum al-
l^oin/cripti. -
MaximiHanum L AQguftumajunt, quo temporc Kupfftal* XXIV*
niu«i, artc naturacj; munitifllmum caftrum, adfauccsTyroIis fi«
tum.*, obfidionc prcllk ; cum nihil admodum initio tormentaj
noccrcnt, & fcrc nunquam cum notabili vulncrc illabcrcntUL.
globi, fcmpcrcum mordaci rifu obflcflTorum cxcipcrcntunadco
lcnfiflc gravitcr faLlum fibiludibriura, vt occupati dcniquc ar- ' , 1./
cc, cogitavcritinprafidiumcjus, vclutdcofFcnsi Majcflate rcum, JJJ^iSSf"
animad vcrtercA lam qu c iioftiam viftotam Dux, caput Ibb ca^ MnMr,
nific(sfcrro amifccatinc^aeaUud rcliqut espcdabant, prsBrer (!• f^^JII^^*'^
inilem inglons. mortis eziranu> Ciim eccc,'qai Iinpcratdri ade- SSt*^»»^
rant • partim A-ulici, partim militisB Primipili, mircrati doram ini- q"o-
miconim fi>rtem, qul prccibu$rals,qu^ antiquorumcommcmo- ^^^i!^
fationc meritoram, Maximilianum flc^cre conanroradmiieri* *
cordiani. Cxlarcrgocontcntusdcdiflefpccimcn non temcrandc
Majcftaris, potcllatcm ficitcripicndi gladio, fiipcrflitcs damna- ; • • •
tos. Tumigitur, quafi fingulis fingulorum vita in donum ccf^ * •
fiflct, i mortc cxcmpti funr vnivcrfi; dcvinclis Impcratori fiio '
ppinium vtrinqj animis, & Hbcrantium & libcratorura. ■ . X.
- Atquchic moduscit, qucm crcdidcrim i D £ o fcrvaricum XXV.
Palatinis fiiis incoclo, Sandis inquam. frcqucnrcr ciscopiamfa- ,
•Citycripicndivclutcx iufcris cosmortales, quospropriadamnant ^5"*.^""
rcc)craadmiieram aetcrnitatcm. Etcert^fivliaaiia^, h«c maxi- reunth^
,me cQnjkmcodabi^i^f^fij^uminis liberaltias, tam reos> qui^m reo- nomUwn
Jramatiimasrhoi)9it|^iu%etimpi6roni)ita^ amicis* ^^^^
M^DivU, vt adconuajnirrc^linesypia^gemeatat fiilmhiait'
.fiMil dextcrsKOi rarpendaWt ftJw^ SM^' Oiciim detrudcro
Digitized by Google
484 Pno.MONToaii Ma&jb Sp&j»
k
votuit, iittncrccipiatfn*caeliim. Defil4uc qvd» Honvlcfot, itB^'
llliic toi- Ao$ in bearirudinis domiciUo^ plarimam momcnd adfcrro
l!e'raiuti* (alatcm , quotkspro irobis. membris fuis, (hb eodent'
^efctt «1- . triomphantis ac militands Ecciefis capite Chrtito» pia vota dc*
4a€ia p«e- piomunt, & magnotum canias meiltonim cxpltcane. Ncmo
tam facinororuscft, qui hic non fukrum rcpcriat fpci fuaj^ficfii-
". mtx convcrfionis ingcns argumcnrum, tamcrfi in ftrrum,& fincnr
vivcndi» diffcrat inicium rcfipifccndi. Armaracfi: Divorumintcr-
ccllio , ncquc rcpulfam forrc poiliint mcrira apud D e v m , qua? cx^
cjufdcnr fani^uincac diviniratc prctium acccpcrunto. Itainuncit-
li pro focoidJi iua aiijutaiitur, quibus volupc c(t, fcmpcr irL-
ca-no impictacis vlum tfahcrcj.cocmcntum» virtutis iiOiCraic ic«
V» mitajn^» .
^^ff»' Scdquant&mthanaclncntar» ind^pAtcnquod fibipoliicciti-
MhkM certttudinem In re dnbia» Eftoenimpietas Sandorom iah*
ta fit ecga peflimunfrquem^ae» ei- fervandb*» fismper fltmRt»
tKete°" j^lofum prcce».ad D £. v M i minimc tamen ccrtum cft^ alkna%ce
Divsio. i^^ragla^ (emperacceptanL* iti^ Kumine, in bonum cius Iio-
trrctJcD- minis* pro quo offematur. Libcrrima efirdivina Majeftas^v^
tiiun UMi<
aut
_^ nulla nccclfitatc cogitur, aliorum pro afi;s orationcj continua
vota, a»t acccptaro. Excmplum habcmus apud Ezcchiclcmls, cui flc
iSFtica^ Devs manifcftavir cxitium gcntr Ifraelirica: fupcrvcnturum ,
fic» jam nullis prccibusr', fjmftiflimorum criam virorum, placa-
ri vcllcu. Si fiicrint trcs virl ijii in-> medio ej$^ t Noe;DaiNcly
^^•(i»** -^^^' '^^'^^ ^^'^ ^^^^^ ^^"'^'^^^ ^ ^ * fton Itberabunt jUios-y uej.filiaf ;
quibus* vct^i) oftendlc^, cantanTcflc ludkicorum inrolcnciai»
hocDivi rcclcram* vt jam dfccreverit dlvins( feveritasyuftitts» wiUaKadf
■oiiftinei aiiitcte diprccantlom proalijs recoiiciiifttionenh '
liidcam"'' . Sfmills eftilla^ iuccenftntfs pfonnndatlolTamiiiisM^itlu
XXvij. Scnteni Jndttani*: fi fieteritt^Moyfip &'SmnMel ttrMiiL» mc^ i «mc*
' tJif 40tm4^ mpdL* Mdfo/fulufftj- ^kHLM ifuafT dfc:rr, non^plaCaboc
jer*m,isi ncquc impofttrum diligam cum » vitiO'0bninanris jAicr
gicia^ animi* non:. interccdcntium^ culp^; Ar^uc itCfdm^alio*
^*MMi*i7* loco, fTc comrainatun. tribui Jud?^ Dominu?^ : froijeUni vot k
f* ' fAcic^ mco-» y ficut frojeqj omnes fntres ■vefiiros ^ vnivcrfum femen^.
'.. . Ephraima. ncmpctcmporc Ofca:Rcgis, quandocaptx funtdcccoi
txibus Ifrael ab A'fl\'rijs. Ptrgit D e v s in.. colloquio- cuni Ic-
JhriM.14* rcniia... Tu ergo mli ortre^ pro foptHohoCy & noft^ oyfifiM mL
mtL» exMitdiMm $C0>, Piane ad cum modum» quo pa*
rcns
Digitized by Google
JIHif^iiliquis, cmkctams' nimi^ fcrvi pctulantii , intcrdicc-
tc lilio foicL^, nihil rogco pro fuftmrio corvdonando, pcritu-
omnia^ cjus vcrbs-<. Aut (icuuImpti^atocL. Principcm ino- Facicm ofi
net, nihii grati» petat prorco perducllionis» qu6d offennig* homiiii. ..
tameaotmicriBilfic» paieeceaoUc per^capiti; cftoin^fimi- f^i^^ht
H culpa^ a4 jBCeiceiieiitlam fceces^t cum alijs' tcconciliatfo- «{««•.
ac^ «dnuieriu. £ft eaim ia arbitiio Hiijmi magiftratAs, & II*
betsu cji» diipofttioncy inter ejttftlem criminis reos, vnnm ab«
AtltrecCf «itcrttm iiipplicio addi^erec pro vno accipere itippit.
cantium fraces*» pro altero cxcutcrc. Ncque vllaconunittitiiir
injiiftitia,qtiandoRcJ[avtCaeraT,pcr (blamplcnitudincm (ux po- .
ceftatis, cx duobus capitc damnatis, unum fcrvax,altcrum du-
ci jubec.;»^ cttain pro ytro^uc iab^orantibus «(jualitcx dcprccatp-
fibus*.
Hir* ita-> pofitis ; dico malam effchanc confccutioncm, XXVni»
& iit_ fraudcm Gc coacludcntiuni improborumj rcminifcun- Mdaeft
tur noftrum fandi coclitcs, polfunt^uc multum apud De vm «ofeml©:
.piccibus fuisr*» Sc raeritorum gratid» in^ caufa.» promovends: ccriisrrta-
lalutis alicncs ergo (e^ur^ contSda^iis*» ^uodnobls lintbea- guntpr»
timdincm iqipctramci. Quxfo te> aiu coliyrio vngendos eft J|||^^^^
. tibi ocnius i nondnm vides qttantimu Iubc claadlcct mtlocl* coS^nn
iMtaof i poflc ficri, ad fbturum cCe » Itam abfonla eftaign^ pctnaiMrti
mentatlo » qnim 4 pfobabilitatc ad ncccfTltatcm. Ncqne
..enlm pcoptjerea.^. quia^ probabile .eft» San^osintci fidenL,»
fore tuos apud D e r m Patronos, & magnts damoribus po-
ftulaturos tuam falutcm , mcdiaquc illius obtincndae accom-
modata, idco obtingct ca tibi infallibiliccrtitudinc. Parira- •
tionc non.. proptcrca, quia aiijs quibufdam graviflllme fcc- NeqneJfta
jcdis mortalibus , Divorum inrcrcc(nonc pcrmotiis D £ v s» vaierjqui*
conccffit gratiam cfHcaccm congraam^uc, tibi ftatim ac nc- W**»*"»*
.ccQarib, fa^urus c^ idcm bcncficiuraL» , poft loag<i»' cmcn- eraoonL
dationis* piocmftlaatloaes' » ,ftataro olinu ad prjecipitinnu •
mortis ; qaid (i aolit jnOifttmps D e ▼ s • pro te SaaAoram fie»
ri pieccs^ qaid fi BUiaa nolit caandite^? qald fi fingalisBea»
toraiiu dicau» qaod oUiiu Jeiemici JSf/f wmh^, miL» «mv» *
dku9L0 tcj. ncrapc^ poteris litem Namini Indiceic»» dciiu jas
. Yocarc^ Jaftitianu. $cd pi q^qd tnbnnal ibUt ytaoa.cauftu
ddas?
' . . I>c Saa(U BaibarsB ^gfxsf^Ot caltoiibBS ibis «Qtc nor» XXIXi:
. - * bob;!» .** ■** tem
Digitized by Coogle
4^15 PROMONTORII MaIJS SpEI.
tcm pfocurantis Sacramcnrorum copiam.non tam ccrta eftrcve-
Poteftqoi* latio, qiiim pia_. Maioruin noftrorum pcrfuafio; forraflTis indo
«lem»oni nata, qubd cxpcricnti^ docli eflcnr, plurimos cjus Div^clicn»
S^patroci- tcs, nonabijirc cxtra hunc mundu m , priufquam (acra confcfllo-
nioSanao< nc , & viatico Eucliariftico muniti fuiflcnt. Caftcruni rcpctoin
fiiiJfornlu hacmatcria, quodin fimili fapra non fcmcl nionui: tamct fi qui-
ainciprx' vis improbus,fiduciam magnam poncrequcat in DivosyDivafquc»
fttiin i Toxcaliqtiandoi neontm otatione ac meritis , i peccatis rais ere-
prailerverar ftlici «tetnitatii tam^ liistiemo nitl potci(»1itfb
proctaiii- jufta^ fotmidinc inccrti eventikf'. qn« ipiacania eft»>cj'qdi
MMribitf. YiiitSanftonimlnvari fiiifragijs» abjedi temeritato peccandi;
ipnuf4ue re(ipi(centi« morosa protra^lionct, qnamprimjikm ad<
laboiare debcat, ?na4necam Sandhsain propriam cdnipxrare fk-
Nam fi dcficit conatus noftcr, ad^aFicnum pro nobis oran.
schnfifi. tium laborem, parum indccrit cmolumcnti; audore S Chryfb»
^Jj^'^. ftomo , qu i ifta adftruic^ ; freces vatJe projfuHt , fid quAndo Hosquoif.
* ' dltquid Mgimm.Jin dutem mxneas f tger & otiofnst e.\r eu non magngm
pkteesali- Mecipies vtilitatem ; fi4m Ji vsterent preces ncs otiofos ;«_-. regnunu»
S^nniBi- curBom omfses GrdctjHHtChriJiiam? non oramns pro to-
hii profunt to muttdo f tML» hoc quo^ fdeiA§i fmim f 'tmL» rogamm vt on.net
"'d^^^^de ^ €»rmtiilten funt honi^ fimhUit fe afirunt} vttUe
fuoJonJ ergoprofintpmet» thm ttos que^ kmohit^ (^ua frnt noftrg^ Mtttierh^
M.conimn« 'mttt. Sive deiikdepreccsift«» Miiitantlafinc Ecclel» in cerris. ft?c
"ilcodo" Triumphantis^incoclo.
Scdncmpe, qnibufdam imptjs nihil agcntibus ad Hiam Cott*
XXXI. ?eriioncm»tm6^mag.is,magif4ae in proitindam iiti^ietatislc Ct im-
mcrgcntibus: bcncficiointcrccdcntfum coclitum, & copiofiot*
. i Deo grafia impvtrata aliqu|piido fuio, & gratia: puichcrri-
mn-^^appcndix , vita_, bcata_.. Ifa_. fancj fcd ru gratuiram Na-
nnnis crga_r aliquos'' bcncvolcntiamj , nori vcluu dcbitumj
li<^!3f,.io," >xigcrc_^. libcr^ D E v s cft, & abfquc vJhi.. obligationo di-
Acuaipau» fpcnfat rogatus, quibus vulc> bcneficia.,, pccuiiaris tcftimo-
*"nb*"*ral affc^luj'. Crcdo fi diuina bouitas, conccdcrct faJutcm^
tttitiim cA omnibos illls hominibus» qaotum causiSan^i intcr Angclos' ,
pftii>«Mi*D£b ingHnfthHantiirpnallas pefliim ireo. SltfnfmexiftimcDe-.
p^. "-ininenB flhfd tnMtaliam incerris?l?efe»€lijnsnonLj^i^^
ccntiiiCa
r?Mt
phiri^
ficium, ia
nuilarn
Qftfjau^ calidiflim^ bcatiradinenu ficiantik Qoia^ igitui^ cc
-^^^ 'tl^i ndr bbftdtttcj plft itoAotttm locetpcilaticmjrkd ^
Digitized by Google
LiB. 111 Farag. XI 1 487
plunmosinterpecctftaruaxrernilmperife; lion potcs (^lllds tus " * *^
fignuml[<rcderecircinfallibilc, Divorum apud Stipcros pro re rn-
tcrcefTloncm : vrpotcquam Dciis nonobligaruscftaccipcrc, fcd inpopnam
etJam cxarcanisinftifTimi judicij caufis, rcpudiarc potcftj quarom continuati
▼nacflcnonrarbfolct, provocatio Numinis ad indignationcm^, n*j"n^on'*u:
pcr continuati fcelcris vfum, &cmcndationisdHationt:ni. Crc- ditOcu»
dc mihi, non fcmpcrtcmcrirasrucccflumhabct^aliquando ctiam^ tcrccrtlo**
ft»&Iixcft.' Dicoigitur,trahcrcrcropcrvcIlcrcfipifccntiam in a- nemSao-
Jium,aliam4acdicm,proptcrprecesTrIttmpbant»iacGelo£ccle- ^n»pr»
f^s^Dl¥attiai4iitmedM;cftnfttfiilcro inftablll, acmimro cttiiL*
imiltcnte.tttool»hit SimibneircneqQc tibi ihtercolnmnai»ft fol*
cimcn ta parate caiiuii« ea qoo nttaquam rcfiiigas.
^ PARACRAPHVS XI. " /
• Vndecimum Impiorum Fulcrum ,
ANGELORVAtTvTELA AC pRi£SI- . :
Pofsintne efle caufa rationabilis , difr
fcreiidsQiatempus AloRTis
• " poenitefttia? ? . \
Tulta eft hsec quorundam pcrfuafia mor- I.
talium>inl|bcrtatcconn{lcrc fciicitatcm ; mifcrum
cflc omncm, cui non idcm fit iubrcrc,& liccrc ; fcrvi-
tutcm cum ftrvirc accrbiflTmura, quialicnis iropc- Yam befli-
rijs>vclatvinculis adftringituiTvcaptivus: ctiaaxbc- it.quim
iftijsfi«lisBgr2.qQaiidomcactn4.1igantur, aot capiftro teoentur,
antcobibeiitarfreiio.' : Itaolimlni^niccnarHebrsi>qaibnsnngiv SbertM.
liv Dei lcges» laafttoaes* dccrcta».pro compcdibns crant. Su fpira» •
.baotprotnd:eiblvi, A&poireillttcli^^irc»qtt6eosfiias talilTetaf-
^hCtus* ' Dcoiquc cyidlus<|0^.X>cafl9 longaram importunirate^ ~
4tti|rtlj|riU0»v«rttSiQ^^adalgiQrc»C^m'cp9dP41^ dimifi^^
- . '. . .0 o o s • ' fi^
Digitized by Google
4tt PnDllfOMrolLIlMAUE S?CL
l^le, it. Jfctknditm defiderUttrdtis eonun, Unmt in gdin^ntionihm fittt, Quid ni
TuJrioIiin &pciibiinc? Ccrtc qncmadmodam cxcuflo frciK>>indoroitas noa
ireruntic- raro cquus, prxcipit-iiim fuuni cucumtjcafuniquepro libcrtato
aefiHcHa ii^vcnLr» fic pJtirimi cxjudaeorum numcco^cum cxtradivinxlcgif
corHiffiii carccrcs,proanimi ruilubcntia.cxfpatiati funt ad omiiiiim vitio-
impij. ]-uQ^ turpiiudincm, ipfani idolorum dctcdabilcm cultuia > lapfuni
dcniq^icfcccruntin tamram: cxcmpio fuo dodurLpcrlicentiam
TitiilioQriiM«mhiadcfeiii0mortbpMcipitia* Kcqaetamcft«iic
CfcdiJiimfjftsb atit nialtlUiiciifantiiCi
II. Totila43<xhoroinilcx>iUgcUomItalte*Gi«^^
cKtafiompiuriesbaibar«cmdelitacisftcjiiofa»TUiia eift:mitdccio
vclle«&ieon-inampclIcmmuurecQBiagmna. Motus eniminfi-^
TMiia' gni^cSan^loBcncdidofama, eum invifcrcftatuit: jam^ucTtiiL*
Gothorun ^cf^imi Viri Rcx vemt» ohii tus Majcftatii fuc» vci potivis con*
Re« »cty- ftcrnatushominisdivinifatc,ant« Bcncdidum veacrabundus Tn^
••MNM. tcrram fc proiravit ; c6 admir abiliori (pc^taculo , quod purpurx 6c
^ diadcmata malintadoraTi,quamadDraxc. Tulit ctiam Totila^»
iil.xjDUi, fubmilfionis tam pulchr* cgrcgium omnino prxmiumt raticini-
"/.xj. uminqiiaminindiinimo viroi quodprodcircmuJtiimRcgi potc5
rat, n in animum profundc admifinrct, cum anncxafaac adhortatio*
propterea' U twquiefce. Ef^idtmMitmmingreJfHrmetim^trMmfiturmtwntewt»
is.Bcne. mtm regtiMu^diteitmwmnefm. ^ibmmtdetmiMettvebementitterrim
nMpi^ Mv,«m/«cy^ir^r<»r^; Mtim itte^ jmTtHfm jmiAt tmdeUifitm
«mAM. its &miimidtl^fe0 Xt^m^mfttsdSieilidmfenitxiti MmmmtemXt"
gnifiti deeim», Omnipotentji Dei jmdifit^Mtgmmt ttmvitn ftrdidit^ Im
DivusGregoriusPapa reftrb
IIL Nemo Gcncthliaciis pomiflcc TotiIxfuturoscvcmus,certi^S
dcfcribcrc, & calculo tam probo,brcvia regnandi fpatia includcrc.
Ncmpcctiam timcrcccrpit Rcx, quando 4San£lo Bcncdi^io i^-
crcpitus cft dc fcclcribus, & j uflus tcrminum poncrc impicrati ; po-
Qjiia bre- ftcaquam jam fuisimpcrijs, pauculos Dcasannosftatuiftctmet^gu
iriarfinco- Etquidcm cmcndatiorinxic difccflit Totila,quim advcncrat,au-
deikaut ^nfquc & prccibusdivinihorainis,&nLlucismetu,qaodnunquani
ndii^ antea didicerat>maglfteriiim homanitatis aliquamdia pulchr^ exec*
cnii^ cbrre^lfl priorc inccmperan tii> novis coBtincntus c«em|^s; '
^^^^ Scd quemadmodam satb conftans cft Tiolentiarniccfitclhnpar ii^
iiHumm oppofimm inTctetacft conflictaiiioc i ita ad ingcnlutti fCVcifiu''cft
cir|r/f4SL Totila$qaandolmcffdlabalhai»^Biimii^cdaiflt, MioE^
fco.
LlB. III. PaRAC. Xt 4«9
j|&6p08 &gUdiarubjccir mtcidanddsj&^ beftij»exporuitlMiaoc^ s^^mJMfm
hon irritatusalicna culpd, fcd iiigcn-lti fiW fcrocia. Tandcm a wS****
Kar(cte>Juftiniani Impcratoris Ducccum vnivcrfocxcrcituadin- 't''JJ3«-
tcrnccioncmcafus, lonija: injprobitatis pocnas luit- Itaquc ncc
triftibus vaticinij>,ncquc fcria adhortationcplcnc cmcndatus ftic-
latTotila. A:> fi crcdidit, quae^ S. Bcncdidoacccpu» paiuiu ta<uca
carifrc,novisprsvaricationibusoftcndic.
A tqiic ksc mulcoraai eft confiicmdo hnpiorum > qux ad eoi. -
\ xum correptiofteai &!iibiiterdicqBtBr>aat non admiftcre > aut ad^ Ho^ie^N*.
' niflacontemactci ptasftKtimettandovigcntiamatuiandse poetit. iTf'''',!""
tcntueaiguBcmaniggeraiifor. nmenimvere<omplamvoiiino vtr««|iiaD.
eflTc lenrali i tandiem-tdTitB eximm > eempewlare vckrementi4 [!'^' <^<'^>
ftudijprasteritamtarditatcm; conmveatcfiilicctDcoacdiccnte: fui/p^nH
dimyi eof feeundum defidcrUeorduemtmt AumrimiutitfPeMtiondm fiu. tcnciam
Sedvae! dumlicmulti cunc> crnm^perettntmaM ; dumque ilu. '^"^«''^"'c;
diose cxco^tant, machinanmr, dtfponunt fumras (cclcmm illcce. ^6£-ft-t|» ^
•|>ras, firpc inxpfo conaru intcrcipiuntur \ mortcj > ita.. hinc ini. '
pa rati acft tiibuaai Niuniaif tfAiiuatuj:^. indci condcmoaci; ad»Oc-
cum.
Scd hic itcrum caulk fujc, fuoramcj^c tacnd* gratid, im-
"piusr' aliquisr' cx communi pharctra lagittam cxpromeu> feu po-
'tiuar'» fupponcu novum bon« ipei' fUlcninL» > ncmpo piaoi^
'opcram> ffndiiim^Qe niteltikim-Angelbfanu qaofomr cf cft'
erga I>£ vif obiervantlayillc iiu gfnaf* iramaimmi»amory vo
'<lion^ fidlb permiiTafi fioo fwiif» eanr » ca)as ftmef eoftodlan»
* fiirceperaao t - 1» divitte^lniperiot Hinc vaiii pfodefle iblcatr
aileacibtts fuis $ ;am enim pericnitr monfttanLr fumri la psi^s, da^
turi caatelfi documenram t iam ftanrct ad pnedjpitta^ lisclcrttm » QBa* ib
'labducuiitL» cafiii'; mod6*prDftra»os intcc^ tcnratienes» erJgano- S^^f*
in_. pedes-, crc^fifqruc adrcpctcndam cum Orco pugnam, ant- rpd^t^
-mos adtiune^; dcniquc quafi fida manu ad coclum ducuno , iuti An.
• quotquoc^ dUccntcra A:qui vohint : vtncmo, quantumvis diu fjjjiir
' snuItum<ia?in:^fobus , cauikra habcat dc fua falutc difHdcndi.
^ui in-. vltimo t^udcm agonc , dcfcnforcm fui cxpcritur Angc-
'lum , nuilo quaH ncgotio atrum fupcraveric^ genium. hoc cu-
ftodo > nihil proficicnr ftygic phalanges , ctiamA omncs ar-
maioi venetlnt in vnins hominis* intcrimni ; cliencem eriplct
Aroff pTopagnatoC' Angeliis » Inleretcfuo fecuram beats
teroiati Sed-vtapparcat> quanta fit ipiiimom ccBlcftiam m* ,
tdft.* • •
Digitiztxi by Googlc
490 FromonxqriiMaljeSpei.
tcU,quinifidcIiscrga mortalium hominam immortalcs^nimaf*
cu{lodia>qu^ddmcxplicatius tradcndaruntdclucmatcria; fplatio
VL plcnidima. '
A PHim IgiciiitB. Petnit Damiani , purpuratoraoi decos Patrain t dc^
SjjSr tatdariuan Angeloram oflici|s« beneficijCquej|ta Ctjribit, , ^ ^^i>
M. I . tfifi, mamm firiftwrtnfmm VMSt elo^Si non igmfu% fitm fer hutu mtin^tm^
7* "^^^]^'''' €mlefiiimt Firttttum quotieiie mttkifmUdtfiuri^fjptstnohuMHxil^ mmtmi^
Hmt^ ceTt0ttine forrigit. dr fnHm per DsnielemJieitttr , miHis miSinm mint»
MtmitL ft^^^"^ ^ deeies eenten/tmiUm dffifttbdnt ei, nd bm jtttim Dza. mini»
^ firint , vt nos ih miqMorum Jf trituum impugnutioniihns protegsint, Fnde
' & PdulffSdit: funt aAminiJlrAtorij Jpiritm ^ in minifierfum mijfi propter
^"i^^h* '^'*' hjireditAtem cMpiunt faLuiis. Neque enim vcrfttti^ tam callidty tam
mim iJatur exercitAtt ho/lts.pojfet fragilttas humAna rejijl<re , ntji eof k tcntatiomlm
in fubfidi- eleHorum virtus Angeltcu propulfkret. Vnde vnicui^ nojlrum a. die bapttf
malJgnM' , njfijue ad obitum delegutus ejl AngcLHS^ aui ^ virUiter decertantem
fjiiritus. . 4 tentdtione eujtodiat, o auxilium prabere in bonu offrAm nondefftAS»
^ii J^t quidcm id gcnt}sauulU<oeifrftis» Ahbas olim Moyjfes cl^.
f (Oiui^ doAiMe^ab.IQdor^AbbAte. bonc enim c&milleadi jlT^tUa*
/» ntiipr. lubrisgratiiconfilii » qttotemporegraviflimisvigebatttc ftimji^jf'
^Mmi^iur- ><^i™pui'^°^ VeaereniyiBatttiam logeoris meriri apod vidorcms
^Md^ ' ~ dttdusab indoroiDfiipremofncellulx reduro, 3c occidcntemaipi*
,ccrc juiTuseil.cumcccerotusaquilo.hoftilcm objccitiaiciett^^xci-
tas^ fiyge copias, & Dcrdo quid barbarum infreuicntes.tarrareafl^*
i cjnc. Jam^ue Moyfcs Abbas,cIamorc foIo,afpeftuquc hoftis , vc-
.Jutconrr.i fc iruriad ccrtamcn , contcrritus, dcfua imbccillitato
Moyfcs cocpit diffidcrc. Atquc ircrum Ifidorus,vtOricnrem contcmpla-
Abbas,Ti- rctur, monuit. Ethem ! intcgcr Angciorum cxcrcitu5,difpofitis
fendt/bo- P"lchreordinibus,fccffudit in oppofitum hoftcni j pugnaturi o-
DisGcnjti mncs vidcbantarprovnoMoyfc. Deniq^cindorusiniperavit,vt
mcium poneret; ccrx6pcr{Iiafus»fimultiettmdccmonesmaIi,pcf-
, iimisinfeftafeiMteQtamcnris, pium ^c^ljii Geqios adfqte. qui ci-
demfuppetiaslarari fint ; repetitoUlo V^tisEi^fisi vcrbo» erigen-
tisadfidttciamlervalttmlunmt trepidabt^ ioter sy^^jrqqijexpii*
cata vndique flgna : nolitmerei pltma eitim tiohifintfB-fimiff^^^ r^ifm
\J!ci%> iSi,eitmf^ortfffiiBl^smgMiti D^mine aperiHnUtbttim^^ vidguf,^ Et,gm
* .'femiittmtMsmuettht fueri^ & vidii : &eetetn9nsfksimtifmrmn^irnfr
: fttttm igneorum in circuitu Elifki,
VIIL A MpyfcAbbatcfaltumfacioad AbbatcmThcodofium. hic
jam grandxvtts.icAccia» narxaxc folicus ccat, fpccicm fibi objcaam»
aatc-
Digitized by Gopgle
LiB. III. Parag* XL 491.
^aiMrqtiaiii ifrlmoi^ia poCwt vf ttt.tblitaxto. Igitar . ▼enaftut qai" st^ff". im
daoi, & fiipEa liamanaBi Juvaiif pulchritudiQcm ( Plicebiim dice* [^/'^^'1^^
xes^circamfuib jubare» ccrte Angcluscrac)apprchens4Thcodo* '
Ui mano; Veni inquit> luflandumtibi cfthodio* Moi inthea-
tmm dudus, i^irtutis Cux: fpcdUtoteslMbQluvlivcifoa. aliqui,G- Thcodott-
nim vcftc albi, vclut Candidati cx partc^na; cx partc altcra^» tniiMg»-
ali; nigro amidu vultutjuc , quafi Maurorum cx gcntc -fbrcnt , cumSa-
comparucrc. CrcdcrcsCocli &Orci incoIasconfluxilTo, ad fu- thana.lM-
turum ccrtamcn arbitros. Cum fubitb/l-^thiops , invfirataE rao- cxobjedi
lis, cmincnricquc prodijt. nullusliuic raachins, par clTc potc- vifionc
ratGoIiath, nullus Polyphcmus, ncrao cx ijs Gigantibus, dc^
quibus olinvcxploratorcs Hcbrxi diccbaut: terrA,qiidm luJlrAvi- nmm^i^i
mm, dev9iw-luiit0iores Juot : fofuUu fuem 4fitexmm>, frocere JlgturM 35*
«fl^l iki viiimm m»n/hM ^mtdtm fiiamm fiMTy ie jemn^ gi^MtM ,
qMibmeot9^MrXti,quMji locMflM-vHeksmitr, iQtCftm bomit Angelas. •
Theodoffiam mbnbLr-» .icum iioc fibi psodigiofis magoltadinis
homine Jn€kandam efle. Scd ilic cxptHefixte» .-cootremiftcfe»
ac pugnam impaicm detre£Ure) vemicnUmle ad iftnm montcniy te maximo .
nihil audcrc ; contingi monfiri talos Tion^pofle»ne dum appre- ^onoTu-
hcndi cjus braQhia,'aut caputipfisnubibas infcrtumi dcni^uc fb- AaturThe-
lo fc hofiilis ocnlifulmine proftcrncndum. Ncque tamen dc- •'^ofi"»»
ftititcoelcftisGcniusj hortaTi ad ccTtamcn Thcodotium^manuni
admovcrct fortitcr, & incipcrcr luftari ; fc ad primum cjus co-
natum, forc adjutorem, fimulquc & laboranti dcxtcram potrc-
flurum , & vinccnricorollam. Itaqucpugnatum cftj & fcrcntC"
fuppctia^ Angclo, /Ethiopsvictus fuit; Thcodofius viftor lauFO
cftcoronarus, (pcdatoribus in fadioncs divifis. nam ficutobftu»
ra illa Maurorunigcnsyintcr cjulatuscvanuit;ita parsCandidato-
ram,& gratias rctulitauxiliatori Angclo,& triumphatori Theodo- ^^""up"^
fio appimiftt. Atq;haEcipfaeftimagoejaslad«dcccrtamiiilt>qnod
nd^mio^ttales in hoc orbe, gerimas cam Sathana qnotidtc Jile- to A^ido»
c^bt«H(|tiat mend nbftiaB inijcit iA nliliis rolaptatet» arma ejuf*
(har:fM^tiorafiBpe,qii&m?b^ ihin*
jguntortamcd» (i Aogctos tuaekris intervcniat» noftckimbcciUir
tati adjutoriOBmcs tanc maii fpitit^s tcntationct» fiuitTeluca«
fancaram telifticui iii|uiiam £icis» fi vim inftctf .'vizi tcneiiditBW*
'ftis fufficit. .ij2!»ii > . ri" ir.il
Scdqii^mofficiofi fint Cuftbdcs Angeli> dientlbas (bis ja« IX. .
flndit^qaaildocofdcmdol^simichinationcyifto -
rr. Ppp pcUi- •
I
Digitized by Google
' 492 Pr® MO NTaRII MAL^ SPEr. -
peUiccrecacodtaemon».fild»fiiS'leMl« vulnustnimiii dpm eot|W»
^lf^Ti^. . ri» ienfibaf^aeoffert pUchiin» momciito.obleftatinQaulas: pcr-^
LAitsf, e^egaottr oftemlir.mcllifluus Dodor Bernar4M«> Aiper iUftllcgtif
^9rMM«. Seotcntia^: Angelu fitu mmdmfiidk ir^vf. cuftodtAnt uinom*-^
nihm vijs tuk^ im^ mAmhm fortiAtmt tCJ r»CA fiirtt. offendm Ad.Uf 'tA
SrpMim^ <^ fedem tuttm-t, Parum inquit, tibi vidttnr , ft^^d non jftt hpi^of^
te»ttm»> fenftonu in vijut? conjidera qux fiqHuntur. fitfer ajptdem & hafibfium.
4Pnhul»hu ; & conculcdhu leoncm^ & draconenut. necej/ariitc*
pmatma. f^tddgogw, imh etiam hajulus, fraferiirn pMrvulo inter hac gradtett''
wKufius. . manthm tnqutt, portabunt te^. Jn^ tuu, quipfe vips cuftodtenp,
fcfil^mir tc^ y & deducent parvuium, quA potcH pArwulua amhtdare^. C/u,
wuhvm- tcrim non pdtittiturf temuriy fuprA^ quhtt fitfhntre fottt , fcd /«
k^^avS '"M^ tviMt.^ vt fertrttHfeM uffendkttbm, fuatf^ fmdHranJit , ^
«wttAa. M fiftdtmt-wuutihmf fikm fiMtiin (^tM iti^gfrt.ftriiutrkittitJti^
mtmjmdttrfiifmitmittuwm^
. Bt vidcamnf obiccio» aii aon Inditfia» Hebfcatnm mnlle»
mm gloria^ , Angcli portata manibas » animcrfit» pericuimn cxi&
iWerafi^ veriU; ^uando pio dolo libcratura gcntem Qmm, parriamqaca
i.taenata. Trbcm^, pctulci Holofciois caftra adi;o* Idic cnioL» poftquan»
«idttduha, luditfejc clcgantilCm» vcBoftatc; kamum pcroculosinduiu»
nihil«nagislaboravit, quim vr amata jam focminx^of, fibixtiaQl
affigcrco; vfus pro tclo, Icnocinijs, blanditiis, convivijs, & t.*
jufdem cubilis confuctudino. Scd ncmpc, pitdicitiamfc fuam
confcrvairo inviolaram, intcrvngucs Aflyri; prardonis, &: qui^.
dcm angclico bencficio ac tutcll, ciim rcdijt- vi£lrix hcroiniL. ,
^^ILU^ fit contcftata eft ad Bcthulicnfcs ; vivh Tiominw ^ quantam cufio*
divit mc^ Angelw ejm^ &h 'mt emmttmt. &. ibi commarantem^ , &.
. . ktitsi^ku rmiertrmtemt-» y & mm^ferm^ mKi^ hmmmm tmeiimk*
fidmmimfmimmti; fid finc^ poBmtimr ftsenit revottvit mK^ vtiki
gmdemmt im^iVi&miM i fitt /& im r»4^*mie4 ^if. im libutLtdptK^ «4 •
Tnciari Di^isntlifc* qoiiililie Affgcrut fucriti otiiis
fo^iSiHvii- ^fi^o^iic, pudorcm raumi rervaverit iUibatum. lodithaf tot ciCf
tecaftka- cumquacinc £aviTantibusad Vcncrcm argumcntis^Et qnamqnam
teinqoa incllnent.ad iUpiiaekm, ad Gabrielcm ali;, aut Michaelenk;
^feS* '^S^ Serario cxiftimo , Cuftodem q ei aifigna*
tabu tum Angclum, fuilTcj. quo fcnfu, ctiam caftitatir' fiiSB propa-
urZ. imt. ^atorcm Gcniunii tutchrcm fc hahcrtj> orrm S. C«cilia affir-
li.imdith. mavic^ ^amcumi ViKo iuB&^.yir£taicatis.'rua(flotc.oi> jam do-
-^iJ i /i dum'
Digitizixi by Googlt:
■^am ex iroto eeii/ecrl0ct Nomini , & aihilominvfi i parenti- ASrmtrk
•bus vrgcretuii. ad niiptias ; noftc 'prima fponfum^ Valeria- X^Ji-^k
num monuit, cavcrct pudori fuo manus infcrrc , cu;us longi intcgrha-
ibrtifljmum Cuftodcm i coelo Angclum^ habcrct, Hunc co- *f
4:aminrucri cum illc pcrcupcrct, fuafit impuros, abldoJorumjj tis^r^I^
iupcrfticionq ocuios, randioris prios baptifmatisr' vnda clucrct. goatorcm
£1 uir, 6c dcHdcrij mox compos, formonftimum, multac^uclu- J^/ftg^^Q^
•ice 'veftitum hebum vidir; qol Xerto nobili vrruiu^ue corona- niiim,^^ '
¥it, rpoolam.(cilicctcaiiiipoiiJb> mirociueprecantetodorepef-
ludie. Ecftclthico4Qr*aij»e^uf(iucADgeli,poftGlirllUimcqi*
«exe erlam Ttbnrtiiim Valeciani gcwnaanm; neqne fimem cov- \ .
^ndi ptiiu £eck pac «obilc fiatfom» quim cikm in meta glorior v •
€ ftecnmit martyni. <^os icciita eO: CtKilia» ttibnl^ae^pei»
ptis in crollo vulncribus, vciuttotidcm monilibus ornata^, c6 Quovira,
fcliciuf occnbuit, quod tumttlum ifitmtet dcMartyr, Sc Viigo.
Sed ncmpo* boacficiUffliL» hoc poftremura^ ^nfecuta^ cft VaietU-
.Cuftpdis (uisGcni; , (ingulari rutcU ac dcfcnnonc» rationepari f^^/g^
<um luditha; vtraquc cnim Angelicds portata manibus, olfcndi- burtio.aJ
culum cvafit,pcricu!uminquam iUicitafibi VcncriSjVtraqucam- Chriflian»
^ulavic fuper. afpidcm & bafilifcum, doemoncm; vtra^uc con- ^**^*
culcavir lcQncm & draconcm: Cxcilia tyrannum, luditha Ho-
Jofcrnum^ vtriqtic ftecit vi^floria, cum di(criminc taracnjnara
C^cilia 4Cccpto i^u ai Tytanno, eondem <riumphavXt,' ludi- ^
tiha Tcro Infliao vnlneiie, 3c rcfcaoHoIoferais capite, A^yriof
cnm Docc (bovkit.
. Redeo.ad Dlimm Bernardam» cu}ttff boc eft deCuilode TSL
Genlo ad Ledorem adhortatio/ fifftkt ergo gr£Vi0HNL0 term- j^"'^
fioitm MMNHU, Doiforem fuum, sJJtaititm tuum mjt tfportumitui* •
jfov» ifc» 'mkdstiont^ : im^MU tmHL^t & dii : Domin<^ fiim g^y^^g^
-va-» nos^fertmm, Non^ dormk mtpifLJ dvnmtst (etfi ud tempm ticinne-
quando^ dijfimulet ) n^ forte periculofimf uh iBim te^ mdnihm ipfi {"^^Sit
fr^tcipitfs , /t tc^ eu ignorgverit frfientitum^ j Jpiritmdies enim^ cftAngekn
fint manm tji£ , (ir MtxiiijLa vti^C^ fpiritUAltA^, qud ftngulis c. cuftos,taa-
leciorum-» , fro cujnfque^ difiriminu modot & ohjeUA dtfficultn- 2:o*r"&S(*i
tis , t/inqM4Tn Uf idej^ molit qudntitdte^ , uh hts qui fihi deputatt jutor.
fant Angelu, (^trttudtter & multiplieiter exhthentur. Itaquc Aa-
gcli tutelat is^ in.. clicntemj fuunL* £i:C'qiiensr' officiumj cft i
•jCU malaf' pcccaodi occaliones iaterctd^o» 4: illc^raf vo*
.^PP * 'inpiatiim
Digitized by Google
oAcndere
ctieiitk
494 PRi>MONTO'RII^AXUBiSPEI*
Intervarla luptatum amaro fcUc afpcrgero; jam arcerc cxtrinfccCis adveni-
Angcloru^ cntia Sathana: tcntamcnta : jam robuL addcrc ludanti advcrsus
lofficia, vnu j^iiA -1 j'
efl.pericii- ftygcmjmodo colluilrarc mcntcm. vcritatis liico ; modo tcnc-
lum falutis bras fugarc crrantis ignoraiitiac ; tumj dcindo vofuntatis afFc»
ftum ft.ccVcrc ad pictarem ,abftrahcrc a vitijs; proponerc & pio-
rum mcrita-i> & impiorum fupglicia. Dcniquc^Eqaodcft pcri-
culuni (alutis , ob oculos (iftcrc
XIII. In-^ qaam. rei» pirr^hi^. £icio LandcHiir KiflforiiL» HiC-i
prIiiia:*.G3&ornm. nobiiitate » atquc ^ puetoJoeer literafmtf ^
l7f!^L2>. pietatir^diiiieducatiis». dtim.auies.vo<antiD.so claudit, apc^
Mmi, iU -fit avocabtlbtts^ dnm amicis» efle amicns ad^ aram ftodet» pene-
sf tid iol(Mos fviti. Ceft^» qocm incec religtoibiuniiliominttm co-
hortcs, milit^recogrTati' ooincrunc, intec ptiblicos.pradonucn
manipulos, mererr.vidcrunt. Sed quantnm cuft^odi Angclodc
• bucrit, audiamus. Diripicndisvcujai<lam ardibusi nox erarHidi"
Ittlande* ^aaLandclino. Scd fbrtiormory*", Landclini familiam prioiLi
Iinu>,mon« diripuir; Soclum, qucm iir. paucis charum habcbat, fubijb au»
2bAB«V fctcndo> Ob id triftiori , iji_>.fomnjs.bonus. Gcnius adftitit , 5c
^amnatio. malum Sodalcm i pcjoribus Gcnijs, adinfcrorum ftammas ab-
n»ni«pc. j-ipi monftrans: hcus ajcbat, an_>& nunc, focius hujiis cris? c«
iM^CvAty uimvcra non^ placuit janiThcfcum cflc, PirithooadOrcumab-
finOtiatc cunte Daa»nat proindc vitam-priilinami tcr: fupplcx ad DD.
miplcmi Apoftoloram.it limina^, U poft^ettrodicomplnriaConiobiaJ,
l(UgoflKi^M)'^^<c<>^'°i^* poftedftt' fsEpiu^mttacDtlu». ftb aa*
num Chrifti DC£. ciHcta incnbans & clner^» land^ einorituiiM
Ita^ne dmfa Aflg^hisLahdielino pcricnlum.(aliMisoftenditr cidenu
eripnit.
XIV. Quid verb dicamisd^pia-> nitelaris Gcni j ihterceflibno pr»^
Mr.ii.si* impio clicnte apud Ds vtm ? Hic cgo illud Scriptunc allcgo : Js,
Intertefllo fit^if ff^ '0 Angelw UqueMytrfjus mMttt , mtfirehit»r ejm, Qusi
TniusAn. vcrba oHm Eliu, amicus lobi locutusfucratjnimirum faturum.vt
{omln^, fi quiscx Angclicis fpiritibus , pro illo D t v m oravrrit , facilfc
^naacnn ad milcricordiam flc^at, & Jobum vckir mortiscrcpium fauci-
* " bus, ad florcntcnLj, primamqucastatisprioris fortunam rcftituat.
Ex quoloco, commimishominum fcnfuscft cnatus.AngcIosbo-
nos dc corundcm ialute , non tantuni foJIicitos cflc, fcd verb ct-
ajjM^is. laborarc prccibusapudNumcn^ cam vt fuis clicntibus impc-
• ' frenr Htic reftrri poflfattt^ifta ianai Auguftini : dihgnHt nem^
ft^nmiHf fim (kn^tli) lerftas futt rmtm Jiijfkrds refimwsH
Digitized by Google
LlBilll. P a R AC, XI. 495
exfeSdHt. idfoy^mngnACtirdfdrvigiUmti fludio Adfint mbu omnibtis s^mg.niim
hortf&lotu fiecurrcntes,& frolBtdfmtes netefptAtthus noftrK y & filliciti '*f'''*7»
dtfcurrentet inter nos & te Domine i gemitm nofiros fujpirii referen-
tes ad te, vt impetrent nobu ficiUm tua benignttatu propittationem, &re^ ' .
ferant ad nos dejideratam taa gratia bened i£i ionem,
Ncqucmirumcft,c<rlcftcsGcniosquaprccibus, quamillca-'
lijsroodisfatagcrc, proztcrnahominum incolumitarcquandopro Laborat
corundcnvtcmporali>adc6(lrcnueIaborant. Certe, quo tcmpo- ^gdu*
reNumcniratum,rupcrGomorrham & Sodomam, igncum, ful- p"oft™
phurcumquc imbtem.dcpluiti id vnum & curx & cordi habucruntj vaodo
boni Angcli. vr Lotb, intcgpriimx fan^iitatis virum, cum fua fa-
niilia, inccndio fatali cximcrcnt. Pcccavcrat olim Ifmacl pUCIL.» incendto.
Ifaacum tradandoarfpcriu$i&.cccc matcr fimul.filiufquc lucrcdc-
buitpucrilcminfolcntiam. nanvAbralTami domo cjcda Agar pa^ Aiiusiiro.
icns, folitudincm vix ingrcflacftcumJfmaelc parvulo, quando hic Jj-^^^j''*'^,
cocpitcxtremam pati firim. & pcrircincdiaaquat. Scd arcfccnto arTfcentl'
jam filio* tabcfccnti matri Angdus putcuixt mooAravit, cujusaqua p^' nti.
abcuntcmrtunianimam, vtriqucrcvocavit: Ab^Ifmacic ad Ifaac
gradum facio, qui tamctfi fpcs forct ingcnti*^ podcTitaris, fub gladi- Aliut libe-
uni tarocn vcnitpatris fui, futurus Dco vidima , brcve Abrahamo ^^^^^^^^^^^'
gaudium. lan^qucfupralignorum ftrucm.opcricbarur a patcrna_. diepatfrt'
manu fcralcm iflum obcdientilTlma prolcfc : &hcm! Angclica_> «o.
Hjcnscoelodclapfa, cuntisincollum innoxium, Ictalis fcrri impc-
tumcoKibuiti docuitquc& Abrahamum fanguini fuoparccic , &:
Ifaacum Dei bcnrficiom agnofccrc.
Qujd dc Raphaelc mcmorabo, Tobix fidiflimo Achatc ? Co-* XVI.
mcs hic ci fuit longo itincrc, & comcs bonus ; an potius vchiculum
invia? fanc duiit &rcduxir lalvum,.
Per vartos cafiuy & tot difcrimina rernm. AaLld, '
Nam quotcmporcimnrranis cum cctus invafir, fcdcntcm adlitrora
Tigris fluvij , Raphicl cfFccir, vtmanum trahcntis Tobix Icqucrc. ^'^^*
turbcftia, atquccxporrcda ingr.iminc, domitori fuo porrigcrcLj Aliuieri-
hcrbam. Cum vero ctiam pcriculum eflctab Afmodaeo fpiritu, nc pjendoTo*
Tobiam, Sara: RagucIisfiIia:dcfponfatum,nodc prima nuptiarum, ^"AfmV-*
cdcrudcIitatctoUcrcr c mcdio.qua fuftulitfcptcm .ilios, cjurdemLj <l«odiabo#
fponfosj Raohael Angelus & pijs inftrudioiiibus, <5c fidcli parroci- ^^*
nio folcrtiflimccavit. Mcminitctiam Danicl Varcs, mcmorabilc
Angcli cujufdam facinus. Cum enim trcs e Judaia Juvencs , Rc«
gioNabuchodoQoforis mandato» in fornaccmideo inicdli cflcnt»
F p p 3 quod
Digitized by Google
PRdifO)l7ja«lfMA£«SPEL
^«dotret quod noHcnt aurcim (^atuam aut prstfcrrc , ant xqoipar^re wtm
|tieros ia Deo ; Angelns Domtni defcenditin fornMcem , & extujftt fiammdm ignS^
Dsmi^.l. fornAce, C" fecit medium fornacu, quifi ventum roru Jlantemj & non^"
4^» (S Wigit eos omnino ignulne^contri/idimt nec qutdquam moieftid intultt.
Scd & Dtniclipfcd malcvolisapud Babiloni«Rcgcin, poftiu*
XVIL ^^^"^ bcftias, irc dcbuit in lacum lconum ; & quoniam bcIJuis*
: ihbtra^a tumfuitcrcaqaoridiaaa»nemodubitavlr,ad ftimulum^
^j^^ loiigfeatqa^ itkfyliut ftmlft» Oiiilelcinfwo3EfiB4 ao^c ceflamm ia«
tegtnSo^ ccBnnftBifefis» MeqQcalin^ Rexiuipicabatiir; ^uimnecfipio-'
incepjM. iatcll%ei€t» iioilam pnBterianMciituB cnlpam io .Datttelc» ab:
inviclls pnetexb pocuiflc impittaf i Gm^' fame^Arbfi ccUm- vola»
It. pooftolabfttur iatetiiii, cK«oma»MeiiCioat dijga ioteteoi fliUi*
eicat» pdmc n oa is, quo Oaoielem ca)ki vom iateiL. leones babait.'
cvcacam. Sic ctfim icfi|»aia4oqainM&- J»x frimo dHuenU €om*i
tt^ f .e. fi^fttu tfifiit^ Ucumdeotmmferpexit i i^frefin^HMns^ Uemi, Dm^
tju melem vte Uchrjmaydi incUmaVit^& ajfstm ^ eum : Ddniel ferlfe Dep
vflfetftit ^Dem tumycui tu ferttu femperi futdsni Vdluit tt^ lilferdre Ik
irvnih*s f Et Daniel Revi rej^ndent dii : Rex indternum viT^e ; De»
ys rneui mifit Angelum fuumy &€Onciufit ord teonumt & non nocuerutte
mthiy fuid corsmee ju/iJttd imtentu eji tn tne;, Jed e^ corum teSex, deitdtium
non feci. ?
ZVJU. £x his dcfimilibnsargvmcntisfcdcarguitar .* fitamofficioC
ibatcoelcfics Angcli,ad temporaliahominampromovenda com-'
BiodaiacquaqasmftgaeieiiiatlapfocQnodoboaoiiim maximo,
Qpnt^ atcraa (alatc^ Clicatiboi! Iblt. Itaqae taoc pnticrtim crcdihilo
Mnt 'cftfCOC ftudioMm^adlaboffareiqaaado vidciitcara iitcR «oiamii;
^pro ^imotteeoaipcClarideaffecoitateadeaada* finmkine ab Orc9
can^ ho ▼Q^^u^ Impedimcota obi jci, ne recoaciKiMiG^o (iio,hiac abeaiim
BiiMni cam caimvecb primus cuftodis Gcnij coaarai eft, moricntisani-
&trinuU- mam cfigete ad di vina , \ terrenis abftrahcre vanicttibai dcfidcri»
tSS^Sy^ iiin,patratoriim(cclctumobijceredctcftatioHcm, firoiare vohin-
■3)1 tatcm admc4iora; dcnique hoc vnum agcrc, vtpcrarcana facra-
. mcntorum myfteria, (i qua parrc la^Ta cft Numinis amiciiia,candcnt
rcftituantinintcgrum. £tquoniam,cumfummarci vcrtirur.ram»*'
induftrios^c cxhibcnttutclarcs Angcli; mcrito fulcra dici poflunD
cuiufcjucimpij, qui in tcmpusmorrispoenitcntiam reram diftulit.'.
Satis eft fccuraiiducia, qux tum innititur AngclKiaBCBftodix & pic-
1. um. |2ti» vt itenim coftoi Gcnias ( qnem S. Becnatdns fvdiffefmm anim.
Sed
{mZ^!!' iMTacac)ioAilfilB^€ipoffitimagQi pcccatoiiafiiccaMamfc
Digitized by Googlt:
LimlH. Parag. XL I w
Scffnuiie obvMnraiiulttin eft, Cpcclo^tmm*^rgnmcatit^, xiX, '
cpiibtt<reconimumuntnonpauci,adiongamcontinuands imptc-
•atisaudaciam iciocrifioiic cjuspicratis, quaftutchri Angclx>A'C- '
lutingcmt^cft crga Clienrcm fuum, in falutis difcriminc juvan-
dum. (^od cgo, ranictfi non ncgavcro ; ajotamcn ficri aHquan' Aiiquando
«JopolTcimo & folcrc, vr ftudium auxiJiandiinianffuorcm abcat';
«vida Angcli pictatcac paticntia, pcr rcmcritatem obluAantis (ibi clictiwm-
•pcrpetuo clictttis. Qo^o tcmpof c Ocus Ifracliticam.gcntcm , iti^ jjj^^J'^**
jfcrramdodaniptoaiiflam intiodudufu&crat, Ducem itincris An- angeiicum
■gcldmadymuln^ciimliic ftf idhniiaie. Sftf ego mUnm AngHmit eUmgiie.
r4t^i».ufir^mm &Mdi vum tfmt me 9mummmdi$m futet, qutg nm^ Emtk «ji-
djmitwimmfieutaiirmt^immmmm mmmfmiMK ^^fidjctc Dft> ^^»»»*;
.v«*qaia Angeltts illcmcamccifcrt pcrfbnaiBydivifitiniluc authoii-*
vtatttai»&4ai<k)uid mandaturus ciKcMKMBinciiiroiniandabitj iiiQC
>iiei)iiaqi|am pcr inobedtcntisi vitium.aut ania»i refradari j ouipaiii«
provocandus cft adamttfiittdinemi nifi.vindicomqipiadafeaticc»
.jlietatisirrftataR
Idcm ajodc AngcIo,qucnl DieuscaiqdcafOgnat',nonduccm
tantum ad ccclos, fcd criam fiduni cuftodcm, dum fimul itcr agunt
;pcrhujusmortalitatis dcfcrta;obfc*vandus nimirum cliil clicnte»
«tanquam divin.T voluntatisintcrpres; quifquispia^jus monita to-
.merciprcverir,conniiafana infanis diu rifibus cxp/oferiti divina
jibpc atquo impudentcr cxeuflcrit impcria^ j impuno non ab- lt*y»im^
4bkjlub€bitiplBmfttccltrcmG«iiiiMfrlm|HK>bit^^ m/mt!^
. Sdre volca» dcBiqoc modus fit# q«o Giiftos A&gcl us plcfter^ bMcroii;.
IbJcttrfaooliQbfibi ••iiHQifl&prolcattm iafteiemceaMfltatcA^d^ ^}' ^""^''^»
impio.
«caf iitaBHiHmc6fifterc in fftbtmdiociomaiori» bcnC volciiti«,qiia
eompliKittiiicccllcatcmiiium, nifiindigniimlbfeclirct. PlanjbO- *
-cuu D^ V skj continai^ cfiaiiaibuf' , pfovocatas ad iram.ic»
(Jiiftiifimii-titulo viadi£liB, ncgat audaeulo pcccctofi vberibris gra- •
. ticrua»attxiiia,rttbndia<iac. Firigimr c\ hoc capitc, vtotfcniiis>
qaandoq; Angclus tutclarisjongi ac protcrva clietis fui impictatc» • 'XJCl
, quaspro co fudcrcfolebat.ad propiriandu Dcil prcccs,intcrmittat. Fcccruot
Accipio huju«rci fimilitudincmcx immani Judacorum pjcca» hoc Angcli
• ;tO, quando in Chriftum> Dci Filium, manusintulcrunt violcntar' ; f"]^^',*"*^
. irpram^uc humani gcneris Vitam, cx tigno Crucis fufpcnfam,mifc- poAouam
runtinftincftam mortem, Supcrquofacinorci Hicrofolymx p^- Cbrfihmi
. trato., .h^c iailiit Oii^viAp- . 4ni!^»- f^.jf^isr. tut^ditjmiur ei
Digitized by Google
49^ Promontorh Mal-e Spej.
rwi» * ^*' terfeeit, & i» Dtminum nofirnm mifit menus. qnemdiu mimrA feteenit »
fotHtmus reg/tre pro ea^ potuimus obficrare Domiaum , potuimtis ptrcere ei.
fitpcr iftsquispArcdt? Ji pecceTtferitvir iHvirumyexorabitur proeo: fi au^
tem peccalperitinDeumtquisorabit proeo? Itaquc nullus dubito, fo-
lcrcaliquandohamanam c6 vfquc excrcfccrc maliciam, vtfivo
pxoptcrcnormitatccuIparam,fivcproptcrdiuturnam fcclcris con-
» ihctudincm,ad indignationcmprovocatiCuftodcs Aiisdi, fubtra-
hant clientibus fiiis, &calidioraad Dcum fuifragia, & frcquentiora
intcrccdcndi ftudia,& profufioraojpitalandi officia; imo &rc ip(bs
;»ys?/^J quafi» ConfirniatiMK iboealdilo D. Augnftinus , in hnnc feniiim
<>>7« «deAngeUidUpntana. QremiuefiememetdeMM^magnm efiaffl&m
' eble&miutmnmergttitttf&km tMm propterhmrrm {Mjytm) tm
S^creHe' •^tmMm^k^rimu^fnadiUxifiiiios, dHimmt^mquostudkipttmt»
hominci, fiodiuittjfktfU4rfi^u,&deferunt^fimtude/irmi Hecdiligmt opermtee
AnZr ^ 'iimeptitmemtfmitimit&tuedifiimitiies ^rmttrs mifiiimemi^&ftrdm
XXII* Interprodigia^.quaecxcidium JcrofoLymxanteibant/utnram
fubTitoac Vcfpafiano,3lomanislmpcratoribusj puta Conictcm,
A^M-^^ intcgroanno vrbi imminentcm ; agncllum ^bovc cffufum in mc-
Uki^ xx, diof^ni; armatasacicsnubibusfuJpcnCai ictiam a faccrdotibus iu
tcmpIoha:cvoxfa:piusclarecxccptacft; migremuahinc. quia vcrb
rumncraoclamantium vifuscft, credirur voxfuiffc Angclorumj,
Ml rabant "^'3'*'^ ^o^c'*^^"^'^ praifidio fuo dcftirucic illud tcmpIuna,quod
oiimlb ie# fimulcum Icrofoiy macivitatc, proptcr gTaylffimas mcolaram cul-
roroiyma pas, paulo poft ioi:dn«resitonmi)eiat. Itaqoe-parcan Jcrofolfma.^
Woi^eJi. condemMtlonem Katmlr cnm Bal>jlphc,4le qua jam olim coocla»
i^m f 1« , /fjii^iMMMir^JMr. Bt qnid dnbitamos ^ Idemfetfbom bodic^ne non
'larb ambttlat» eaiioiantlamre inviccm tu telatium Gcniomm • mi*
Mi rme ^'"^"'^ ^*"^ ncmpc^quandogravesipfisfuntclicntcs fui, quando
tiimhodio iopeingrati,qnandorefra£iarii<continu6,autfurdi ad piamonita»
aqieati- autafperiadcorrcdionem^aur pigriadfcquclam. Faftidirc ranL»
tulreS-' "cnimvcrbincipiunrclicntclam tam improbam,& dcfcrcrc volunt
airi)*,im« fibi commifTos, & abirc, & migrarc j faJtcm languidius agcre, fri-
jcraitcnti- gidius prorcgcrc, parciusopituIari,IcntiuscxtimuIarc, rarius illu-
t . ft rare, qu^m fcciOTcnt fi morigcros , & ad nutum fuum facijlci» lu«
builTcntdifcipuIos. , • .
XXIII. ^ ' QuantumCuftodesAngcIioffcndaaturgrandibuseorumho*
, minuniA
Digitized by Google
Lii». III. Parag. XL ; 499
niinum criminibus.qaos fcme] in fuam curam accei^eraillr ^fe<-^,
gie oftcndit Angclicus virB- PcrriisDainiani>citm in Iizc vcrba^ \
fcribio. DeputAt D e y s FtrtHtes Angelicas htmAH4t eujiodUt & iHfe^ B.Pctrm -
lix homo reli^a munditia f & puritate virtutum^ fqualorihfu fe poUutt y^'/^'^^',
AC fordibus vitiorunt-»* Nam cum irL^ exhdantis ■, ac ccenofe luxuria efifi.i.^ *
feetore^ provolnirur , citm vermefientis avariti^ firdihfss tn^uinatftn ^^)^* '
cum dentjj &d inftar JEgyptiorum fuminumy hQmtcidlalu animB , in odij "■'^*
fkngitittemn/ertititri Pojhemo cum velut in cloMCMmJiercorMmtorrutnt»
.WfBtttfUeimeqitiiut fkeUm mmiUttd fteie,tnr\ httne Angelm frtennLM^
ir imietiefam ftttmtetttitt ttimfeim^ iitvittis fitUt & gremiter ttlersti ^^"^*
etfieeekfii imperij lege conJlri99t$feheiieittiem ttm^mittM* Jm Att- peccata
feUrttm mippe^ t9t^e&tt ttUhwwtdim^eM fwikJkm^t mil peteteh- gravia.ru^
Jemntm, tttfivttttm(T peccatumi <^ Jie n^ri reatus txhorrent XT ^orcanaB»
abomindntur Ulitviem , Jieut home een^Sitmr '4ul txhaUntis Jdtrim»
Jcreare foetorem. Vnde ^uetidte emte trihtmel itermijudiem» de eemtm
mijft fuiprtvitdte tonquertturi & ftiggrevemferMt imjmritmt iikm
eh/iarna dinumeranf, profitetur.
Rcm omncm clcgantl declarat nmilitudine, dcfumpta \ XXIV»
Principc, cui Rcgis filius in^ cuftodiam darusr', foll fpurcitic-» Hinc illw
gravis cflc incipiu. Nam inquir,j'? Rex potens ^ cuilfbet de fuis exofiriiatt
Principib(4s , tm^uberu filij velit delegare cufiodinm : iUe^ poHmo- p«ccatt
dum tn^ furorem verfiu infania , fdivis fe fiuentibus , aurium' "
que mueoribm ehtittat , & vel itL* igmem JLt fhremetiei temterftatt^
fro^ciat, veleert^itL» ^ulemtm eeemi vdmtArtm^ firdidi fuisfe
mere freveUtat : tKtmme protvm itte defejetit reeeitpgmmre depofi-
tmmf ^uumth magit ergo eredemdim eJi» ifmii JlmgelieM^ iiiL» fiili'
mutm, & Urgiterem bonorum omnium DEFMy de eott^itUM^ fan^o- regii kiij,
fwm eonverfatione glorificat^ & irn^ eim eomjfeitu i ferverforum ho* ^°^^'^? *"
miinum fcelera^, fihtUiter enmmermdo condemmut i Hae acceiity
qiiod in^ dte judic^' j eorum fumt mequttU tefies , cfui, fi reSfe vixif
fint , eorum fierent defenfores. Hoc ita^ modo^mde agentibtts vertitur
ins perniciem , cfuod recfe viventibus provijitm efi ad Jklutem j quia^ '
faniiiAngeliy(iuideputatifuntjufiisiii-»adjutorium,ferditiomis4tL.»re'
j frobos exaggerant incrementnm.
Atquc cx his patct, quam fibi malc blandiantuii. ij mor- XXV»
talcs» qui communem Angelorum tutelam,autamant ciTe pof<
fc rationabilem cattfam , protrabeAds (cmper refipilccntis ad
vcfpcram mortis. timece debeot, ne fi interlm pcrpetitam gra-
viam flagitioitim exhalenc mefhitim, oiFcnfi pari(fimi fpiritaSf
Q^q fccio-
Declaratur
exemplo
Digitized by Gopglc
Tintentlu fcKtorc tam prolixx impicratis , (iocm officium ruf: I.^ rcfignrnr,
•ft^aeAii- faltem remidiorc ftudiocxcquantur: iprocjucinobiru^ quo tcm-
l!gtnc"qui pofc otnnis relcaido vertitur ^minits profiifi fiat ad attxilla ooa^
cominnan dcfbita; qu£q; cx fiogiilatlflimi favoricfiil benevolentia^ In obie>
nhlu^ qiientes iblent diences paf tirl» magno- ad (aliitem eonim cmolo^
" sieato. Quod fi^tandt m im probus* longl peccandf alliKtudine in»
Teteratus>(uo nlore, vitlocji ezclufcrit, quas ci moribundb bonos-
Genlttsaffert>communes mentisilluftrationcscirca Devm, ctci*
nacfne; aut confuetar/ufcfpicndi doloris conHlia fupcr pcccatisi vel^
etiam vfurpandorum pieSacramcntorum injeiflascogitationcsj at»
quc ita nihil planc munitus conrra Sathanani, vltimocongrcflu
pcr propria: culpani incrtiac, vi£lus fucrit : cxpcrictur mircr, Angc-
lum fuum cx Cuftodc. tranfijfFein graviHjaimn-contra./e accufa-.
torcm apud De vm, fcdcntcm pro tribunali.
y^yfi Qu^ifquis dcfidcrat, & nunc pcr omncm viura, Gcnium tu-
tclarcm Hbi ihidiose addidum fetvarc, & fiib mortis ncccQlta-
scmloco fiilcri habere, advcrsi^ ftygij vetencoris impctus; co*
ntiihtPK jam Ipiiimicvetentis» afpiciar ocul^, qno fenex olim Abbai, Colu
'•7#M4« ifta de (c cnanciarcs Sg9 Angeigm memm M0emtm miki^, juxfs
m txfe&^» &' eufiMU^memet^Jimtt ftod firiftmm efi- remi»i(eemr.
pwoidAmm Demtmme iiL» toMfe&w mm^ ftmfer, quommie s mxtrm-
cH mihiy ne eemmovedr, Timeoergoeum, vt* etfiodientem vim mem^
fyrn^t ^ ^otidie efcendentem mID Er & ififihthmtem M^tui meos & ver-
concHiarc, ho-»'. Atqiie hKT modus cft , concillandi bcncvolum AngcH a£^
«ftcolere,, fcdum;cum pie obfcrvarc , colerc, timcrc, amaro. Etiam in-*
mai^cuB- tcrhomincs, is fcmagis oftcndir amicum altcri, officiofumquci.
im»: qucm altcr fibi magis dcmcrctur. ItacuilodcsGcnii,cosclicn»
tcs frcqucntiusdiviniscolluftrant radi^s, fna\ iufqucac fortitis im*
pclluntad virtutis ftudium, odium pcccatij quotumcrgaipfosma*
XXVIL jpr cftobfcrvatiojcultttfijue..
Scdinqntevnaagiftrdexpericntli, ctiamniati^defe, Deo^
Optimi merlioshomlBcs» Ittvlr tamen pietas Angelofum : ipfa^uc ia
fyti raiH. mortc*cripole improbommaliqaoscxlnferlsy qua per continna*
llir ia"^'^ ta:toti6s vitc (cclera» paflu grandi properirunt. Ita credideriflSk
^lT^r iitiflb aliquando pauculis talibns^vice fulcri cuftodcs Genlos, ne
virniteni iBtctno & prscipltio JiMroittcrcnt morituri. Sed dum cooccd*
pittcnlls hanc fortunam eontigiife improbis, tacit^ nego mul«>
tis,automnibus evcniflo- vt proindc tu, nifi turpiter dcfipeic
iBOgitcSfialutcin tuam inccxta^aicas noa dcbcas cxpooctej ncque
fub
Digitized by Googl
LiB^ III. Par AC. XII. $Ci
Cah piHio Angclici prsfidij, trahcrc in fcrum poenitcntiam. ni».t-
quam niclius fpcs falatis confcqucndx fulcitur abhominc,^Miii
proprio cjusad Virtutcmconatu.
PARACRAPHVS XIL
Duodecimum Impiorum Ful-
crum ,
Regin^ Angelorvm Pietas.
D E I P A R CLV eViRGINIS Pa-
T R O C I N I V
An perfe verantibus in fua improbi-
tace fecuritatem promittat^ poeni-
tentise fub Morte m
genda^?
A innata eft hominum animis pietas, vt I- .
ctiam jam olim profpcftum fucritcontra vim, fi f^*^!*//!!.
quis ad Afylura, fi:u tutum lcgibus rcccptum con- cu.
fugifTct. Qu^alisapudGrxcos crar quondam-^r/i_>,
quam m:Jcrtcord'u ardm compcllabant, ncmincm JJmuIul
indcabftrahcrc potuit violcntus lidor: & ncpoflTct, infcriptioca- conftituic
vit; hac ars. tuebitur omnes. Romulus quoquc fcclcftifllmis qui- Ro«n»»«o-
bufvc, Afylum Romxconftituitj fcu locum, vbiimpictasomQisrfi
c6 fc reccpiftctaudor fuus)cxtra fcrrum cflct,& vulncrum dolo- s.Amgmit.i
rcs, & moricndi nccefritatcnij. \!!f\C''
Poftquam vcro GcntilisRoma in Chriftianam abiju, illud n',
vctusRomuli Afvlum, translatum fuit pcr factos Pontificcs, irL.
tcmpla jam fandiorisr' vrbisr'; ci conditiono, vo nulli illuc
coafugientiumtrucidarcntui:... Numini data^ cft hxc rcvcrcn-
Qjq 2 _ tia,
Dig
^502 Promontorii MALiB Spei.
NoMtot , nc in fuis fanis hamanufh afpiceret cniorem , inhQmante tiik .
Bomxiut ticJK-Atiscxcmplum. Et cert^» quotcmpore AfaricQs Gotharum
^J^^^ Rcxifuaspotcftatis Romam fccit, profult civibus a<t ftcras sedes.
fc rcccpiflcj ctiam apudmilitcm barbirum acfcrocenij, pr«va-
luit rcligio loci mcntis furorij ita_. impcranre Alarico, vo fui
manus abftincicnt al> ijis> qui apud O £ v u. in. tcmplo pccfugium.
quaefiviflcnt.
III, Evcnit autem vt Gothustum quidam, in communt vrbis
tbimrm fpolio, apud Vitgiacm Deo factam » va(a facra dcprchcnderct;
^'niLm^ cui illa-» ; bM mthi dt fifrtrh fetrifimt nmmijfa, ung(LJ fi
* «u^/f Illecfgatanieclf auditoApoftoU aomioe» ooonjhil per*
EtiamAiv tcfrefiiftas cfet, taliraihilominaiAeglihamamiSr aiseoreaai
ricoGo- illamaoream<{iie»&laccaLCam iupelteditem: (edpab eoclemjQfliit-
choramRe* repouctc illuc» voile acccpenc» qabd dicesct AlaFfca»:' «4»
Mmsmtfi heffumgerere, nen cum Afojtotujisv ChrifiL TVC^U^ tX*
tendi jos beili fui,aut in dicatas D e o Ecdefias». auciacras rcau .
plorum gazasj aut fupplices iUos liomincSftqaiapodaiaaNttmeik
Obtcftan tur pro vita.,..
IV. Ncquc Dominusin vctcri Icgc, obritus cf!gcntis fax : fcd vf
fibiAfyia faccrcnt, Hcbracis mandavit; fcx aimir«m vrbcs juxta.
*"*35'<^« Jordancm_»j quas alio nominc (criptura vocat CiVitatei refug^,
Cum cnim Icgc divina pcrmilTum fuiflctludajis, ob crudi pcdloris
Dcwquo- duriiicm, vt quocunquc cafii modoquo altcr altcrum occidiffcr;
XlcTcfbM confanguineicjus>quiccncidlittts.etat, poflcot viodiAamcapcte
Kc.ugij, de homicidiB, eom<{ae finealiiltadScis condemnatiooe^ qttocao<{i:
totidcm rcperiOcnt» i mediatollefei ideo D rv s jtiffitftxvfbef*
iiL. Afyla cXtmi» ad qaas ilperfiigiflent» qoi^aa» cafa fedflfeao
SMdc» csdem » ic ptvtcr inteniioncm: vel ttnh ad jolbm ia> rorelam 1
(ecaram hab^Ot reccptum, at({uc cxtra omncm violcntisin-.
fatlam : donc c corum caasd apud tribunal cxaminati» aationo--
c<:ntes .&L libcs^.Slpaanciarcntui:.,auL xeir fuppJicianxj|»c9d€-.
. fCOO. ' ' '
V. * Sunr alia infupcr Afyla-v qua: Cbi magno numcro flruunt-*
Komincs impijj tot nimirLim, quot fulcra crigunt flabilicndae
(h« improbitati. Etiam. fcelus millics rcum, millics damnan-
EA&Dei- dumad rogosinfcrnaIcs,tamcn fibi fecurit-itcm fingit.fpondctim-
mhSSe! punitatcm. Magna illa De i pane pictas in impios, & fingalarc a-
fiigij. piid Dfi VM patfocinlum, ipfis profhlcfo&aiylocft, vtnoa^
paucis iibi aii^cntis pcciiiadeaot» qoantamvis in ncgdtio poe.
aitentic
Digitized by Googl
LiB. IIL Parac. XIL ^oi.
nitcntiaccun£\atorcs fint, nihilpminusrcfalutis fuac ccrtitudincm
rcperturos,apud hanc/^i^^y C/Wm/^"/» j ita cnim San^bus Dama. s.Dam^t/im
fcenuscompcllat Virgincm Mariam. Er quidcm non vanam cflTc JJJ^Jj^
fiduciamcam.quam pcrditi(Timusquifqucdcfaiurcrua concipio, yir^
cx capiec obvij prarndij» fubfidijquc Mariani* vidcnturantiqui £c- *
clciis Biires miaiieftii fenfiiTc i c^o pauconim aliqaoc teftUnonlt^ .
delt!Nib<K . ■ . • •
Et iMrimoiti quidem & Bematdaf dablr» caftiflimi]» Viiginlff V L
laiidifttnr« amatot» cujas hcc cft vox ; fbcst^r Regm* mfirkfdU , ^^^y^^
$mr tferirei vt ^ui^u enopm» feccttor mn fereat^ cuifinSM fin&eirtm^
fstroei»f fii fi^*gtti frttfigt^ Qiija ctiam Eutychianus» viranto ^eiie&t
millcabhincannos fan^lmonia fu^ccrcbri&t Dci GcniHrccm in^ afylon;
li«c vcrba fuppncahiindus compcliar. OTyaminitydefinfio generu
•httmaniyportw o prote^to eorum, (jHt Adtte eonfttgiunt ! quis vnqutr» homi- ^^'^*''**'
Mum tuxm JideLiter rogMtitt opem^ ^ fuit vncjUAm dereUcius ? rel^era nuUti6 rht^k^,
vncjuam. Pluribus cncomijs, caftifrimam Vir^incra exrollit Bca-
tas Ephrcm, i n hunc modum : Tu es Jpes dejpewentium., corond SanciO', ^ ZfktMm
'tmm, Domind Apofiolorum^ Itber dffiiHorum , film & viiA omHium homi- •tm,
'9imt,gUriMthefiMrieeelefiu,MmMitdlime»eMtMn^ fim-
ntMtettiditFilf, fti per tMMKmMMmymePkMfiifiuigttmuetkrgitMK '^"^
Atqae vt Tldeamus.quantanrpoftTt DeirMateccam Ftlio fiio; VIT*
apad Patiem «ternam pto illeQte».IAkp!o Hominei.ka eam animat
ArnoIdaSidievoti(TTmus.Nttn!iin&Abbas.. SeeMrmmaneffMtthemMjtm "^f^^
httbet dd DeMm„ vhi tnediatorem fiutcaufiy Filtum habet antt PMtrem , & ^ UmiL,
MHteFiltumMMtretit, Ckrifiim.pMtriofienditUtm & vMUmrtL» : Miaer JteM»
Chrifio peffm&vherM ; tiec potefi' ejje refttlfitvhieoneMrrmtt & oraMf chrifti la-
emniliMguadifirtiuSyhMe clevtentia moninientay & charitatu inpgnio-»', tus &vul-
Ijnando videPtcet petitnr, vt finguis Chrtjii,& lac Matris, pro nofira caufi "|^'pg^^
loquantur. Nemafinc caftihs vnquam dixcrit progravi pcccatorc &vbera, .
Qu^m^irgincum lac Mari», Vir^jnisinrcr morralcs omnescaftiffi- 3p«41>eil
i-j^ r a • • r- Patrcm «tt|
mx, ncmocalidms vnquam pro caula flagirioforum-pcroravcrio, q„ag ^
qu^m fanguis Ciirifti, ab amoris fui igne buliicns* Quidcrgo mi- mnipoica*
lam» fi.I>^%Patcctam potentibus , t«m. fle. ditettis oratotibus an- *^
noat2? ■■ -^^ ■-■'--r.^" >
Sed qaoniam ficri potd^ vtS^rracoretiam fiamanlgeneHf*» VIU*
alienam ab eogetarail!mtimi» cajaf-fieqtientioti ft^clcre-ei^i^eni»
-•tttscftad vindiaam : nihiIomihitt«DciGtohilt tanttd^
tl«^ vt fiicil^ rcftttaaif in giEacitm 'BIi| fiil» cxofiim ptccSitofenL**
Qjq 3 Idio-
Digitized by Google
so^ Pr,omq^tob.ii Maijb, Spei.
qio^jlSli- ^ /'//iiMw froeurdt negotuL^ ^' f etitiones noflrm^ ■& fife^ues Jm.
tuFiiij Ha. ^///4 damnare foief^ AiMretMifirkerdu Ubwdt ; ^«m 4hefiHrm
Mft^Matris & thefiHr^rid gretUrum ejm. Dctiiquc S. Laurcntiuf',
Mifericor- Juftitiianus, Vcnctorum Patriarcha,damrus impio guftum B. Vir^*
dialibfrat. ginis> fimul & fpcm adcandcm cxcitaturusdcfpcrato^itarcribio,
B.L4mren~ ^ff* ^ fi*^* furtdifty forS4 tLurtA cteli,fdtronA mundiyfugA daemonumy ter-
iimimfism. ror iuferntyjpes feccetorum , HeUA frofitis ne^iguntiumf confolAtrix fu'^
^ dudntium intermcrjem & vitdm, corlpdemtu ferturkutomm ; veru deni^
medistrix inier IXeum & hominem,
XZ> QuaJisoIimfuitEXlhcr, intex AfueratnRcgcin & popa(unL»
Heb»aiaj quaodo jam^ainjdo Anunaoi dccictom erao 1 occoUA
macfainatioae onHicmJudcomm geotcm pejr(iere9& proptaMav»
•i!^!^^!* ^ocbciconftahtjaa potiitofcligioani«<|uim€apltaledciiftiUAta^
precins a- pita omnia» ex Abrahami nata poftedtate» totii Afiteil ptov incMf*
'' "'^'"^ tollerc. EamxemcbmEfthcrintclIcxit.vidit^ae cztTcmam fltai
r^popSL Aattoaifbttnnait}, faprema<iae iata immincrc; vr ab xafootibav*
HcbrMf famgrandepcticulum amolirctor, Rcgcro ipfum adijt; poftulataft
^conjUgeAfuerogratiam innocciiti^aIicn»,liccrctf)iiiMmaI^me.-
jitis, jugulumcoltrofubduccrc. Cumquchasprcccsfccum adhuc
mcditabunda coqucrcr, vifus dl Rex praccipcrc aliquid animo..
quod EftJicr voJvcbar : &^ae, inc\mt, ff f^titio tuM, vtdeturtthif^
^uid vis feri? etinmfi dimidttm partem Regni mei fetieru, imfetrMbit.
Tumillaanimofior fada, & rcgia bcncvolcntia, U tam libcraU
pollicitationcita Afucrorcfpondit; ft my>cni gretimmittmdk tttii4
Mex,&ftihifldcet,do»umihismiimimmeumfroquurogo, & fofulum>^
Mtemm froquoohfieruitrmUtiemim fwmmego&fofutm mtem^ vtemerit^
mmr, juguiewmmr, ir feremmm,
X Nempeficntioteraljoi homines,ejnAlem iangntnis coojitQ-
hvoM commnnispatric focietas, aftcftnm concltat amoris ; ita>*
cum diffimnlarc non pomii£ftber,cigapopnlaresiul>$Acontribti«
Ics JudsroSi pericolumHlonim fibi comoiuncasftimabat, toticfquc
SJentj?" credcbatfcmorituram.quoticsfuorumaliquisoccubuiflct : divisi
innaPjf jamanim^fui, in omniumcorumcorpoia. Itaquc rogat Afucruni
Amaiani»: Xfthcr,vaidc follicita prccc '.ftintenigrMtiemtnuulistuisoRex,& ftts-
ht flAcett donu mtht animtim medm, fro qud roge, &populum n:eum , pro quo
obfeero» Nci}idi£ciIciiOGfui^ixnpcxrarCj diccnccdc £Itbcr fcripta-
ra:
u kj ..^cd by Google
LiB. IIL Parac. XII 505
*A : M/ama^tfiteMm Rex,pli*fqukm omnesmttHeretj hthuit^, grMti/m &mi- Eflher, x.
ffricoriiiam corameo^fitper omnesmuUerer, Attj; ha;c caufa fuit, curfcr»
Qaca Hcbrarorumgenrcimprobumconfiliurn in caput auAoris fut
Ammanis, fitdctottum : quitandeminfamisepatibulo liticra fa-
ilus, cxcmplo fuo docuit fpc£latorcs,nunquam impunc ab in vidia
cudiinfonribus faba.fempcrcJjciipcricBloaiicn^illudi innoccnti^;
Scd nunc gradiamur ab vmbra ad corpus, a figttraad vcrita- XI.
t<rm, adprototv ponabcxcmplariimaginc, VirgincmajoMariamj
qus tamctfi gcncrarim omncs amct morralcs, vtpotc filij fui mortc
tcmporaIi,rcdcmptos ab jetcma : crga^illos ramcn fingularius affici-
t«rhcMivi«cs, kquibus fibi frcqucntiu« vidctdcfcrri pia fiudiofixuU
tusobfcquia. hi dcniqj funt populuscjus& animacjus, finon tota, imagoeft
faltcmdimidiataiccrtcchariorpoftio. Qu^andoigitur Dcipara_,, B.Vjrgini»
his talibus dcvotis fibi fcrvulis advcrtit pcriculum rmmiflcrc, 5c fifjjof".'
quidcm pcriculofifiinm illud falutis actcrnar pcriculum^jamq; vidct intc chii.
ftygium hoftc, per non fufpc^as blandoru fcclcru infidias, cxirium P<**
incautisfcmpitcrnum machinari, moxilla fupplicis habitugcftiiq;,
antc Dcum vclut proftTara,fic oxiX.fiinVenigrAtiaminocttlntuis oRex
^ Dc u s nKUS Jdona-miht animam meam ypro qtta rcgo, ^ popnlum mettm.pro . .
^uoohfecro,izt\oi inquam rocos.cultorcs mco5,dimidium quafi ani-
ma: mcac. noli pcrmirtcrc vt mihi ftaudi fit cacodaemon,mcamque
gcntcm eadcm fccura damnationc, ijfdcm infcroru ignibus invol-
vat.quod fi nuncclicntcsmcos implicuit flagitiorum rcti,tu laquc-
os & nodos folvc, vtafferti in libertarcm filiorum tuorum , a^tcrnis
olim intcr bcatos laudibus celcbrcnt bonitatcm tuam , dignam cn- *. •
comijs matcriam. ita tc rogo 6 divinaMajcftas,admittc, has prcccs »
fi inlfeni gratiam inoculis tuis\,
NeqjaliudrcponitMatrifuasDciFilius, quamilludpulchrum XII,
Angdl RaphacIisfolatium: ne timcM AfartSt inlDcniJii gratiam apud
Deum. Gcrrcaufim affirmarclongc pcrfcftius, vcriufq; dici deglo ^•'*»'3»<
-riofa Virgit>e,3c fuprcmo Numincquam olim dc Afucro & Efthcr :
. Adama^it eam ReXyplns quam omnesmulieres , hahMittJ^ gratiam mtfcri- filium
ettrdidmcoramet, fuper omnes multercs, vt fc re v nica jam ha;c fit intcr- j""«pro'
logatio Chrifti cx Gcnitrice fua : qna efi pctitto tna , vt detttr ttbi ? mifeficor-
auid vis fert ? etiamft dimidiam parfttn Rcgm mei petieris , tmpetra.
bu. multomagis, fi mifericordiam rogavcris pro mifcris & indi-
'gcntibus, qualcs funtmultum fcclcrati , turpiquc vitiorum gravi-
•umcoeno immcffi homincs jgcnusmortalium, fi vllum aliud, pla-
iie niifctuni^ 6c mifctabilc-tv Deniq^c magnu^ D £ v s , qui
• ^ oliiiL»
$o6 PAdMo«iT.oAii:HAU!SPSi-
olim majcftatc fua vcrcndus cfat &trcmcndusorbi,cihibltisvc«^ .
lut quotidic, rigidiffimr vindi£l«cxcmplis, jam pcr voccm voiug*jy
focminac flc£lirur ad clcmcntiam , fcd Marris fux Virginis ; poft-^P^
quam in cam ingrcflfus, liumanam camcm * nobifquc omoib
com m u n cm indoit moifriiiatgfti»
£ c qoidem D« Antonimi^HoicatiaeiwB Boadfa •
^ tcr boc onmc myftcfioabcipllcacpcrlbiiscacfiiiH. .Bfe
^'^.M0.tu iiaaadoZodiacampetvagauns»iatiaclifOiim]>ioalMNi '
«--jf. 2 acccaditor:iimul4ttc Scmorcalibns, &aaiaiantibnsiot<
tilcalorisfiiitqttikmplacimimiofficit. cijm vcro idcnilbl»
figaam ingrcdirur, )ammitigacotSBftus,&radijclcmcntifta
Ira inquitSandus Anroninui - quondam in vctcri tcftamcntoSotlf
01i«.i<* JuftitUe Dcus,fcrccontinublMErcbar in figno lconis , fcvcrus pcc«4j;"
in^Uu- cantium vltor,TOtufquc1gneu$. Expcrtirutitfocdi Pcutapolcof* ' '
JicixDe- jncolar, quosiratiNuminis flanima, pcneconfumpfitpriusinflagi-
^ tio, quim advcrtcrcnr fc pcri. Expcrri funr Hcbrxi illi,quibuiin^*
^olcV" gcnrcm cladcm, ftragcmquc fccitignis in dcfcrto, poftquim ao||^' .
fit«.(eyerus q^^^ Moy fi.tum fuoMagiilratui,jptcotccv^rcludari. £c iUi,<}uibi]^ '
i^Z^''' infimilipcrvicacia^igaitllcrpente«p«cfeoiam<acoificesf
Et altcri, quoram fkasaodaciamimaivitfiaoimis, volciiiiW^
am Vatem, pcrrim Acliaboftegi liftececaptivom. SaaMi >'
aotiqoat qood JovllaosanomtrtbooatPtQliStofiiliiH»» fk
io impiostoHit Nooiinis ibvcriias« sdcnia iadiea wtkiti
fiiomtololoiiaa.
XIV* Scd poltqnam Deus»Sol Jnftiti«»1igattm Viigiaia intraviuj
TaBfim potius 1n Vitgtnis Marlc caftiffimo vtcro , dignatus cA liomi
periflcir. fierircodcmtuncquafimomcnto, cocpittnitigari Numinisira; ^
intraHcla totosrigor, tam gtavis mortalium gcncri , rranfirc in manfuctudi*
virgijicm nem. Cu;usitcrum fimilitudincm nobisaliquamprzfcrr,pocco*
*^!ll*nSfft ^i^^n^tis Rcgum Afucms; qui qualiscomparcrct, cumalios ad ft-
Inmaofiie! crcram comoMinitCTadroitrcrctaudicntiam, tcftatur Scripturain-
Oi^intwi buncmodum - rejidekdt faper/Uhm&tgnifktyindutmveftimreff/t»
4mroj^fulgens,& fretiofuUfidibm^erMt^ aimirunM
pcrfiontisrugas.0taddaaa(hpeicnia»atfiilmioaaics«calo«»
f:,,yio, icftatiraa€0ociliarevoloitaat1ioritatem.tenorepieoaq|u- r<
tigiretgo» vt eo femcl babim volra^oe» Eftbcr oifcadelct Al
tom pco tribunali fcdeotcm , mox^uc Regin4mnkt& i» fU^^
hUnmuutOy UJfum ft$fer Mncia-MmwMtmTtit cMfut, vt rcfettfactaift
gina. SedqaaatiimftatimiiciproaioatusfiacdcAroctasyadpcip»
ftn- .
Diyilizeu by i^OOgle
XiB. III. Parag. XIL X 507>
rcntiam amabiIis'Efthcr,coniu^isTuar,iu'iaccrtcxtDS profc<ju*tur. £fikfr\^.
Convertit D ev s fpirttum Rcgis tn m»njuetudinemy & fcjtimus 'dc me» -^**
guens exiiivit de filtOy t^ fnjlentdns tdm vlnts JuUj donec rediret ddje^ .
hbt verbit MA/tdiebdtur: ^uid hdbetEftheri s<go Jum frdter tntt4, noU i
metuerc^.
•Itaqucctiam D E"v s in vctcri legcmultum tcrrificus fpira • XV» *
batminas c<rdcrq>,inrcfradanos4cgis fua; mortalcs: fcmpcr tum
quafi Ma/eilatcm Numinis/humanacxliorruitnatura ; & fcrc<on- N^q»' («^*
tinuo antcdivinam potcntiam, mortalis infirmitascxpalluitin^ ocga*rep"o-
dcliquiunu»' I^oncc tandcm Virgo^Maria, conccpto intravifcc- ecQMam
ra fua D E I :RHo , ^itit fc antc cundrm :1latim<iuc hic ,convcrtit "Jj^^JfjJJ"
ipirirum futim in manfuctudincm ? cum blanda intcrrogationo:. dixiteflo ,
quid hdhes Ejlher\ ego Jitm .Fruter tuus , noli metuerc^. fcu potius; Gratia
quidpctisMaria^ cgo fumFilius tuus,quiacxtc tiatus; quid ;u-
bcs fieri^ Matcr? -nihil ncgabittibi pictasmca,nihil patris mcili-
bcralitaSjVttiquc^ratioTacs. &rc£^c Angclus tcmcus ^alutavit,
CVimdixit: gratia plena. XVI
Timanics, intcr nobricspiftorcs^aut primus,autprimis pro»
xlmus/qucmadmodumPIinius mcminit, vt magnitudincm Cy- ftim.L%^»
clopis in parvaobjcAumtal^ula^oftcndcrct, Satyrosadjunxit.qui
pollicis c;us molcm admiraTjundi mcticbantur, cum hac cpigra- inquibui
phc; /«-» Timdtttis oferibus flm femper intefligitur , quam exfrimitur. JJ^^^Jj^gll.***
Sic rcs habctiin magnoillo acprodigiofoopcre divinzomtiipo- ^ur.^uam
tcntiaci Dciparainquamj p1u8 intelligidebct,<juim *xprcflit An-
. \ 1 • • A I ^ tiir,ficui tn
gclus, cumcam faluTaturus, vocavit^r4//i«^/^;7i<w. xscquc-«him_» *TimantU
fibi tantum fuit^ri»//4/>/r/r4, fcd alijs quoque hominibns: ad im- pidura.
pctrandos nimirum De 1 favorcs, culparum vcniam,condonatio-
ncm fcclcrum; illis prarfcrtim,<]uos fibidcvotos animadvcrtit, &
fingulari pictatis cultu afFcftosi vt vcl hincTiabcant fuac falutis ali-
quam aut certitudincm , aut probabilcm conjc£^uram, quotquot foi^,nDsi
( criamimpij )pcculiaricum vcncratione,'fibiDEi matrcmdcmc- Matcrfuic
rcntur; futuram indubieintcripfosolim,3c filiumfuum, patrcmcj; ^'/[idJiiji
ccclcftcm,fidiirimammcdiatriccmmccpcrmiiruram,vtcos fibi doe- iquo^uc.
mon in pra:dam rapiat, a quibas illa multis prccibusin patrocinium
invocata fuit.
Et confirmat hanc piamopinioncm S. Damafccnus,'cujusr* XVII.
ifta cft oratio ad Mariam Virgincnij. Spem tu»m hnbens 6 Dcipdra, s,Odmsfi.
fervdbor ; defenjionem tuam fojjidens , non timebo; ferfeqaar inimicos im Amnmm'
meot^ &itt-* fugamvcrtamp /c^ felism hdbens vt thoracem ^ frote- 'U^*'
Digitized by Coogle
$» : P&om6ntoili£MAl«. Spex.
0toHfm tuima t dr ^dpHf AUxtLsum tunm. Kam devdtum tibi e£L.
©•"^^^,. nrrhA eU ^tcdam /alutu,^uam D efs tjs dat , fuos ^jult fdvos Jicri, ,
geol- Ncquc ab hoc propoI»to abludic P. Binctiis cSocictacc noftra, ia
tricemidl libcllo qaem.Tdreniii fiiliitit ia(b<ipfiti vbi complii^ibus argu^
^^^^ mentisez Scriptuat Patcibas,i:acioae4ue dcfumptis , pr«cJai^o«.;
:j' ftenditvcniiumacdevotlonem efgtDcipammr Vifg^eiii*.ff^ib fu.
in naoiieEAptis vaOgtix^hm pcttdcftinati^nis. . £t.ne. dubittm «tfr
'Y'^'^^'' cuiefle pdiIic,ipGivcciflima Vcrica$> Patecsternu^, tcfte BipfliiB^.«
rsf^^hf Abbatcj rcligiofiflimo > fznCtx cjuidam.» Viigini Catiiarins, iaJ-
Pfopt» iixcaliquando vcirba cnunciaviti*. }^iUrU,vrsigeaiH fl^ mti. gU--^
tflc«rnati tnfM Gittitrjcit a konitdte mea^ conc^JJum elt, frofter intariufj Fer^iji;,
^l^^gj^. reveremtiim , vt quicun^ ( ctiam-» peccator ) ad eatJLa cuM-t devo-^\
• naii*
XVIU* Scd intclligcrcaliquis cupit, qnanta deniquc oportcat cflc-;
Sicutom opcra^» facicnda inhonorcm Dciparas, cx quibus pius gloriof*:,
aupwii- Virginis cultor, indiciumprzdcftinationis fus polTir accipcrc ^ aa.. .
tn^ha- necc0c fic vulnus faccre marr^pio, Sc lacgas cgcnti darc clce»
vk^n^Va. mofinat^fla6iu^ipef«jdi%iies adl>lvoipm cempla pcrcgrin^^
«•{lob^ tiotte»^ anc corpalculam maltiplici.iiie^i^ emaciar^^> aiir. fcfi*-,
qiiium.ei. laiociagtiloJttmbosinarftam conftriagcce f vel dorfam qaoti<»-.
iSi^* ^ dianis incrcpaceflageliis» laccrarc vcrberibas i Noik. nego^ po*
,. . .'itenStalieCL funt argumcnta , dcmcrcndoB. iViigii^s p«B(idio.quiai;
• tameniGmtti plurimttm diffijcultatis iubcnt»,iM4tte omninm inBX'» 1
mitas roormllnm. adeo-robufta^-eft» vt vcJio,aut ponicillaardua^
Itaexpro- fuicipcrc rigorofat afpcritatis cxpcrimcnta: hem ! mininTi Jabo*
tcfiimo- ris opus adfcro, quoparitcr oc conciliarc tibi poms cauiiiinuimj,
niofdevo- amantis Dciparae affcdum, Scparitcr fignum habcrc tuac pracdc-
tUidAvB (^jn^tiQnis^ fivc ckdionis ad eloriamj. Atquc nc dubitarcau-^
p€r owgnu dcas, ipfa.tibi Dcipar» vcxbaallcgo, quat cx oro c>urdcm, fibi.
rx"d(ir^ dida olim conlignavit-B. AlanusdcRupc, & fic habcnc. J^rrc-.
iaiionii' ^*''» ttbipandam ^iivina: fietviaUtUiau Seiaa enm. & Jicure. inuUigas
&' inde latius patefacias, quld videticet fignum frokibik €B,.&- fr^»
fLpfi!r!!^ /**^<^<<^<My"* dsiutstiami, kutnre. m megUgere JkbiiMimwm ^ngeii^
vhffmm ttmi AsirmHk/t v<i4 dhmthmmMtMtuttJ^imm eH frddeJfmMtioMUfcr^,
«♦r**** ' wt^mmo Mdglorimi^. .
QmshicimprobttsnonaniinosflimecK qnit noa fiblgratfif»:
iabitai;«feliciinmamibctcmi qnisaoniaier-media icelera forcu- *
*iUDiuiBtam foftaui^ttN^piiBdet^ qtu^noa cum ipe.mutabit dc*
■ , : " fperatio-
Digitized by Google
LiB. in J^AKAsc. XiU 50»
(perirticmc«i»piTfiIlanicnitatciii cuhi fitluciaji nam fi iateriih cjiid
modi Marisccaltor cft , fi dcvotum Virgini obrfequium prxftat,
fupplcx fcrvuius antc Dominx fux procumbit imagincm: aut
in tcmplo farpius anic aram, cum Angclocam pic falutat, pctit- Quii h»-
quc k mirrc-' Mifcricorciia:, mifcricordiamj fibi ficri; co maxi- "jf^e™"^
mi remporc, quofub mortcm piuriraum indigcbir, pcrirc om- tcr cum
nino non potcftj cxpcrturus tum,quod totics poftaiavit, iidc<c jj^f*^^^!
Dciparx atuUiaoL*. £c loquunmrinnttiiietc vclutliiftoiiasimui-
•tos , quifl io flicdio corfii iiagitiorcHn, fioguiaribiis offictotaniilii-
tli|s addidi fiieittnt Hcgiiw carlotte.» iDOii «nL«fotttifl<L» fino
«onfcfConit Sacraaieaio i 0111108 eocaiii» ctiam fnb «Jttiemaiiu
mottis articnlam » Vicginis opo •cotieapi^otits ruas* » ms-
iiir.tofitui vits cbaihetudine roboratas', £cliciter ruperaCct, k
tocamiiifetoiam^egtoinamfii&f&«4 vidoti^gloiiQs^j «tv-
caqtte. • •.. .
£x quibus omnibas id dcnicjue confi<iunt improbi Sophi*
fic, Dei Gcnirriccm Mariam, & rcfugium clTe pcccatorum •
& Fulcrum. Efto cnim noii.. dcfinant ma/i cflo> pcrgantqut-» ,
morum cmcndarioncm protrahcrc Iongius,& ipfam -quoqHcpoc- ^pranolk
nitcntisanimi rcfipifccntiam,difFcrrcad morti proximamomcnta: cumpeffi-
ttihilominus fi pcrfcvcranrin fanifto Virginiscultu, fiad^jus ja- JJJ*^*JJJj^
iraamfrcqucnti prcccpulfant, jaaiTem ^damhaberc: quod fu- nQ^^ee^
- — ... ^ . ^ ^ ...
ptz feirfiffi; vtdimas Ecclcfi^ Patrcs. Im6, ficnt gcQcracimpicus k
in D £ j Matrem, p r^ dcftinationis £icit<ignnm, tcfte Damalceno ; ^!^UcO
Ita Ijiectatim (bla illa angcli falatatio > AveMaria<inquam»dc-
voto Ifpiascordcj ptolata» faloris qa^dam eft tcHbca^; .^acoi*
admodum ex ipla Deipara B. Alanos quondam excepit»iogentis
folarij vcrbam,pulchram confidcntizmatetiamyaiagnam dvcio-
' iiTmitattihnmana», n ve malitiaB fulcimentnm. Ita fion oemo ar«
gutuins pco caoBiimpiorumyttaiiqidammoioi^peBnitetttiamin
icram. XXI#
Scdagcfodcs,pcdcm figc; atictarccontra tc volo, fulcrum- ^l^^^^^
<}ucillud fubrucrcquod tantii moIirionc> firmandae improbitati fcdcrat»
crcxifti. Etprimumquidcm tccumipfcajo.-D. Virginistutclam pfofucrit^
pr^fidiumq;, magnarum non tantum cflc virium,fcd multis ctiam Dci^«a,«
-profuiifc, quorum jam iaius conciamata craL?. Plurcs B.cx fty- gratlaiea
'^ius numcrareo otci incoiar* » nifi cos indc cripuiirco coclo- jfoVa"*
vxom Regina^» correftos in mdias vic^ genas*. Vccilim vt cor- rit. prai
rigcrchtiCyelSxetnntill^cJoiJrolidiil^ prcccs# qiiU>ii$ «im.a-
Hir ta, ^***^
Digitized by Google
PlLOMONXQrJIII.MALiESPEI.
U, fiiiumlumn cxpugnavit ad mircricordiam: ncmpc vr fponrc^
fiia rucntibus in tarrarum, opponcrct. rufflanicri: giatiam puto
fuam, & illam copioram.vbcrcmquc,qiiam.ThcoIogi infcholis,
cfficacem noaiinanr, ccrtum at^uc. in^libilebratirudinis obti-
HoBttnl nends mediiti% CiBteiduii^ltcutaliiqttibnfrilnpijsclcmcnritrima^,
omnTba! j ADgclonim.Doiiiili»> iii^n»^prcdiftaB.d6num^gratiac<2m|^travlti .
^uia ' D s o» n deni^nc cstccnt cteiiiatti,8«tan«. tyrannideiii « coj^ fef • ■
impea>m6> ^ longaannorom (pati^ie vlttQtianicripletant inmancU
mt pfleMT' ffiiiit^ liii^o. id (MguIiki^^Bns bencficii^ vniv^iim omnibus/ce^-
tUtoiaMibUeratisexoiailfc DBLmatrcm.Virginenftdefedu non tamfuKmifi^
' licordisei quSm vitiQobftinantinmii»|Ke«atiimQrtaljnm» Ac.vdntr
pfetatialicnxobijcicntiiim impcdimcntaa, »
XXII* At cnim officiose addidumcflc DcipariT, &cuni dcvotionc?
*ei repctcrc Angclicum Avci figna- funt divini pradcflinarionis;;
crgo quotiesfacinorafus hQmo', pcr hanc Angcli falutationcm,a—
linqucpioruniobfcquiorum ftudia/in.vora fua.vocat Maciam, fa—
lu temqu c or.i r, n ecclTc cft v tcxorcr ; pcrirc. cninv atcrn um non_. .
potcft, qui ckilioniSf indicium,, &vcJut pronriflloncm habct. Hic:
.autem, 6 quifquis intcr gravcs jioxasr caUUni:inducis, obteft6r te*
:^cr caftiftimum .VirgtnisamoremAi- noli^tibi Jpfi adCafCfkuJose-
- blandhri ^at4>fi(^c)utibin»aoim«itn«»taiiuttpeci Nan^
peccaterfi -difti ngucfeoiiiiiinodeb^eitdUprci gcmn mortallunkinipraffuafe. Al^
mttgctV tcronkcornmeft^qnaametOfgfofiliidiffilm&adifncca^
ciipiciiufi • ds iiint immerir» eincigercitamuea ibtettcftciipiuBC^ &; fii»r nsonL» .
h cuipis ]>£o,(iiei rcconciIiari,3c vitamdmp9<t^nifliMHieiiiKadtctexatio« •
Ayidatum rtisamuflTm, divin^^jrcgttlamvolnntatisconfdrmarc. Jn qucm fi—
Vti|M* <licm>fiMariaELVirgini$ prcnfantbsneyolenti^rmfliidiofls obfcquijs, ,
-lOgaijtcJuczpcrgrariofum. iliud,atquc Angclixrum Avc: vrinrciL,.
ipfos,vciutcapirisrcos,fuumq; filiumjudiccmx fc inrcrponcrc vc-
litmcdiamifimul*ttiam adfutura cum diaboloccrtamina.gratiam'
impctrarc: profc^to quorquot talcs funt iiirer impios ram pieaf»
fcdli, qunmdiu ctiani feriorfthsc coquunt dcndcr ia : crcderc pof.
funt,& fignumfc habcrciuscclciiionis adgloriamj & fua obfequia,-
illud4< falutantis Angclt verbum Aira^d&rote-rccttatum* fuayilll- .
me falubcrrihK4r,adWctFDdpan»aUap/brttm.>.
XXII I. . Obcuitit. Iioc loco cocvtta-iUei.. qocm fitomloia Migjf^ Ip.
* doilfia.toqd&;docoit» li:iicdacem»pngnauAdiaca..Cssitem'Ati<
1^^^, gufl»iw»«iiin^iatn'tc;eTOpe^<iic6re4ite Keqne
.. . -^4nMiSai«ft9r aJtoraTiiflpailifiBAiitoieapbiiiiii^ apodilugtu
* * € ' fto»
LrB^IIL PARAG. XIL ill
fi\m gntiam tnUM^ainorenr- tnrpitirdiiiciircor|»otis> atrorcnt*
plamammhumaaayoa[»&rcrnx>Gmandtancon2ftconvit; Scd C^T^r,
quanrbpliis fcivit, tantb magisplacuincorvu$>attcr Romanis, do lo.
<juo Pliniu* mcminitfcqucnria. Tibcrio^principcj fupra Ca(lo. '•♦i*
rum xdcm ccnitiis piillus, in oppofiram furrinam dcvolavir, criam
rcliG;ronccommcndatus, officinx Domino. I>> marure fcrmoni corviiU
aniicfadus, omnibus maturinis cvolans in tbrurti vcrsus, Tibcri- vs,quoci«
iim, dcindc Gcrn>anicum & Drufum Carfarcs nominatim, mox
traafcantcmpopuIunrRomanuailaliitabar; pofTcaadtabcnianu rrKoniz*
fCiiidansi pliifiteaiiiMfii^^ HlMlp ftpopuio,
fii«i!mMtttioa»ln«itba^ proxiMlatQoai^, fivelvacim' fiMmiiu
CBUI^cxaitiinaVit$< tantSflebis conllcraatioaic; vrprimbt^piilfitt
ftbrfetkVnc«c«i^i|s>^per^.thiopumdiiorum Kumerosin lcdo bcl»
Uconfti-ato,- praBced^ncc ctiam tiMcinc^cUtam^efir citm|tttbiicaL«
Kbmanipopull comploratione;
Mlrum hoc vidcbitnrnon ncmini. nnm fi pfiftacn<; altqul$,va- XXIV»
rie pi£tus ac coiorarns,& dodlus cum plcbe Cxlarcs olliciosa lingua.'
fulurarc, ram indignc obijncr, privatibominisodioi foitailisjulU-
oafuiflctruccciilcndi occafio, quia' .'^ '
Grstius c puUhro nc/uj/i t corpore verbitm. . »•
iranc iuduminftiracrci &cocvo nigricanti funcbria pararc fum- P«?**^.
•ptuofa, an operc futt prctfQmr' Ced nempc ingcnkini contemptx ^l^^^
iaylt> 5c qnotidiana corvi fitibtatlo^^ctfontm fiiitiaMftr^ncillavlt qni» 'per
jiiHittfiii^vtvnivcrfi c{ns fataj cbmmunft lamentatiiQ«t^rorcqut- AvB ^bU
fiWitt^ Ifa-piin^^ ita rcs habct cmsi^inrprobts^ qui licctperfttrO'» rogn ra.
fCffii^viiImToramc(ceieruiR«nigerrimis fintqn^mfimllli-
mf»'0cuI6^Nmnifiis> jodice; : nihilominas pnichras V/rginrglorio- XmIu
fiflimae dclieiasfaciunr; fiicM»pcrA^el!6lbrleHi Av e , frcquen- ^Mnm»
ter ac pi e fa I u tan t : fi rn u 1 q u c a u x i I la re s«jiiS man u s e x po^cua t , vt^
reliftdquantocyusperditionis vid,ad D^um coclumcjue» magnis*
irincribuscontcnddrc ponTjnt. Ifti prorfus, in hac vcrc fcria mcntis T*^""*^
' ' nto pro*"
difpofirionc, & pignus quoddam faluris [\\x habcnr, & indiciua-L» prio.Man»
praedcftinationis: fiibccrtafpc, qubd fi impoficrum fibi non dc- JJ^*"^^^
finr. nunquam ipfis dcfuturam Dci Marrcm. qja ctiam fiduciam ^ pitimprA-
jam dudum ipfa ftabilivitapud S.Brigittam, quando fc iradepinxir.. Dof,emeii-
-M4tet fnm omnhum jitfiorimi etiAm omntHm peccatorum, emenddre (e vo '**
fyMuiti o^uosdeftndcre,&d^kmmi ftrwnlo fditiktriftre noHceJfo. Qui-
Rrri • bus*
Digitized by Go
5^2 f &OMOMXa8.II.MAJjE^PEL
'Bh/lmim bus cgoDciparjB vcrbi^, hasc Blofi; Abbatis-;ango: citiuf cerlumcnm
^/r.f. IX.* ofcdeftitum^- . .
AlteqiQi genm eft itirproiMniili Iu90iiiiani> q&il{cetsifli!lciK
• -giunt ds moram compofi iloae» deteftatioac crimiaiim, voluptttft
^idjMmm ajbdicatioaei im6 ctftiiiinttmagisiiiagiiiq, blandascoo»
Hjncme- capiicentiainmilleccbias»intongom tfabefc: taiaen nos omit^
fim«^^ tantcxdevoto a&£ttt« qaotidianumyclut peti(uin, faltttattonea«
natlft cU. Angclicam ad O. Virgkicm mitceset aut fimii^ aUud ciosgratii fa«
f^^^ £liinH>brcqaioIom ; janKiuc rccnros de (alu te fc arbi trantur, & fta-
aiifiur. reextra|>ericuInmamittcndxbcatitudinis>&genuinosc(re fiJiosr*
mircricordifljinsMjitria^quibas ocqnc cacicftisfater codumuc*
g^tC pofllt. y
XXVI* E§o vcro mctuo vchcmcntcr, nc fintiji codcm numrro libe-
rorum.quosolimOfcas Prophcra, mandaroNuminis, cx fornica-
jriagcnuitmulicrc. Et quidcm vtfiliamacccpit, prarccptum fimul
iftudacccpit^ Dco: voca nomen ejm^ KB%q^E}A\%^KiQ.QKii\k*
iiefmfi- Cum igitur fubnatuscft ci fi4iusj itcrudivinam aodivir impcrinm.-
orce^^pro. ^'^""'^^^«NON PofVLvs Mivs. Quftio tam iafolens n»»
»iiet»«ft' mcnclatiirat qaid ucitse confidcrationis»aat occttlti habait^cnii
ficQt j^aci gmatis MSfcmpc Dcus iam (epias 4 populo ftio ofFcnfas » pntlcjy
{^^'^ tim fcedi exaicetatus \ dejccm tribnbus liraeJ, pcr coatinua turpis*
cmpcb Jdololetflc probcat ftatuic patriam eorum hoftilMis faccrc rpoliuq^
Quottmi ipfosautem in dufiamcaptivicatem tradcre, mktcados^ Baby
ttttiUis fuit aiorum & h fly riorum jogttm.Scirent proinde, quoties filiam Ofee
l^vyiUu' ^udircntcompcHari , abs(^e MfSERicoRDiA ; & filium cjuf-
Ki/roR- dcm, NON Pop vLvs M E V s dc ipfis nattari fabulam , vtpotc quo6
»ia:nom nollctampliusprofuagcntc agnofccrc, ncquc ipfismifcrcri impo-
u^jjf ftcrum, vtolim ; quando Jofuas, Gcdcones, Samfoncs, Davidcs*
fiibmifit, libcrtatis antiquae dcfcnforc*, cxpugnatorcs hoftiuni»..
norM^JSl QH'* tamcu eodem tcmporc, inter complurcs cx Hcbraca nationc-p
qui gaude- ftiigitiofos, paucati boaorum>pietamquc fucruotccliquii' idcirco
raine • ^^^i^iA divlna Majcftas pxsiccpit, vt lii (b mutab (blatentar » atqao
Vo!tPp»T« inQiemcrigcrcatttanqnamevaiiiti daram lcrvitads accaptivlt&«
Lvs Mivs tis acccflitateou : ftstrAm ^ue^^W o% Popvl.vs
M£ VS>^>^«r«V^r4, Ml SEHICOJtOi AM CONSSGVrAV
Conjeduram hic de fe ipfis facere poflunu impijt* qi^
XXVll* Deiparam pic cum Aogciofalutant» aJijf^uc modis^^cios^ venei*
niitar^ Iumc 6oc U fioficio voto» ytinaaiicifiam cmn Pco redirci
• qacant»
1
Digitized by Google
LIB.IIL Parag. XIL ^i^
qneanr, &fan^loncsejus fan^^iflTmiaspofthacobfcrvarcj intrani- Qutnam
<^uc pcr vcrum dolorcm ac poeniftcntiarm.rclurgcrc fortiorcs ad pu- ""P')»
gnam,quotic$infclicitcrcccidcrinr, proftratiab hoftc ft) gio; /ane »»^«'"0^
hosprofilijs ruisgcnuinisagnofcir Deipares.quibus ipfa volurgra- popiUus B.
tulatur; Vos Popvlvs mevs, Vos Mis&ricoroiam yu'|'1"*
€ o N s E c V r I. lilos autcm quorum prima fcrc cura eft , qua mifcticor-'
rationcpcccatafcmpcr pcccatisaccumulcnt; poftrcma> quomodo fg^j,^**"*^
Dcocxa^oriaccuratiftimo&risfaciant, nohabct Virgo prolegiti-
niiSrfcd fpurijs: cfto.camquotidicdcm.crcriftudcantdcvoro cuU
tu,atquc vtMatrcm fuam,cum Angeli A v e falutarc. nullum illi
guftum facir oratio» cx orc & cordc lcdcribus inquinato profcda..,
aaufcam potius ac horrorcm parir> XXVIII,
Qijodimpurusolim cdodus cftadolcfccnsj jungcrc foiirus&
Vcncris amores, & VirginisMariae honorcs, fi vc obfcquia_, ; (bcic yiA/",
tarcomninodifpari,& vixcoirnraamiciria. Nan» cum juvcnis rl ^sfftcu,
lc,pcrfyIvasaliquando vagarus,fainis maium inrra vcntTcm fuum^ 4,
imparicnscircumfexrcr; objecir fc ei in occurfum Rcgina Ange- Sicutcibu»
lorum,auguftohabiru DomiRa, &qu3m coclofte Gynarccum lon- pff"»/»^
goordine fcquebarur, inftrudum omni fcrculorum apparatu , vc- i^,m"'idi
lut c Dci tricliuip fubniiflbruin. vnum ramcn crar illis omnibur' pantho-
\irium, qubd vaHs immundis, fordidifqucconrincrcnruii.. Mox ft^OT"*"''
Dcipara hominem ad pra:fcntes delicias invitat, durac famis fuavcj
folarium; fcd illc naufeabundusabnuir, multum qucftus fupcrva- ItaDeiGe*
forum contamination«. Etilla: tuushic moscft mi boncnam^ nuticifacu
tametfi orario, & illa Angcli falus, qua mc fal vcrc juftrr, & avcrc in A^^Ange^
Nazarcth, fccundum fcconfidcrara» fir apud mein magrvo prerio, litumxx
atquc vclurinrcrprimascupcdiasi ramen quia illam mihi offcrs, itrthnt^S^
cx lingua & pc£lore , multum viriofismcmbris.dclicarumcibum quinato,
prxbcsin patinaimmunda, hincquc naufeam concitas^ dixit&ab- Pf«f<^««
i^t/inftrufto ad cmcndatloncm adolcfccntc, wtv
Egrcgie omnino Dci Gcnitricis fcnfiiin defcripfit S. Damai „ ? ^
lccnus, n is pauc uhs : tngluliticm execrdtur, tmfurds cogtttttones, non jc- „st. i. di
eus 4C vJperarum foetm fugity fermones faedos propcUit^ tra tumorem odio ^mir,
hiiteti.inrVtdiamnonAdmtttityfuperhiAhoftiliAntmore(iJlii. Vndc col* NSpIacet
ligitUTomncs illos, quorquorpcdcm firmarunr in impicrarc, ani. B.v. quiei
mumq;, certifccum per onvncsactatcs rrahcrc ptccara fua in fcrum , obj^q'"^'
- I- 1 1 r V • • r 1- dcferiint&
ncqjpnus Iinqucrcquam a faniratc & vitajpfa Imquantur, parum fimui vits
VirginiMariaiplacercrcftoin cjusob-fcquiu vcl tcmplafrequcrcnt, ^"Jf"^ vj"»
Vcl pcrcgrinationc»fuItipjant,aut ftipcmiargiantur) autjcjunia-, tvAhmu
itcrcnt,
Digitized by Coogle
5^4 Proji1on.tqrii MaljeSpei.
itetcotflur pceceraiultiplicent jTirianrur hcc»fimilia4ue4lia ope^»
pomwTne n> ib iiiafiMiifis4H»ftf iiacjooe.'& oecelBtate magis defetendx vete*«
ab ip&an- jctiUecebras,iqQ3Unrpootanel vditintates.vtnequaqiiam tamAia«r
toN^Po-' J^<li(pci£to1iomiQi«l6gattm.dae potOQt fosiMttdeftiaationis. ii«
rvLvs MB« -mendam potii^eft»nefiper(evereriQpropofito>iamconruette»4iiH
r s , vo s ^e^xeidCK im|MoUutis,«n4idomtfii««q»edbradon1si^^ iiabe-
•iisiiii. at.atqQejnrerillosJleoique (it, quibus in altcraTita i>ei7iliQS» AE-
coaDiA* ' ^>as£kftiflima:Marcr,TepuiramdabitfiipplicatttrirproTeniitcanL*
.boc amarita(iiius>verbo: Yos nom PofYLYS MSVSj *Vot
.ABSqVE MlSERIGORDIA.
XXX* ^tcaipfacauraeft.jcur^incrusnoftcr, inlibcllo, quoprobaO
.dcvotionem,cultumqucergaMariam Virgincm, notam cflc infi-
fffff»f^p.* .gaiorcm clcft'onis dtvtnac adgloriam , hanc faiubrcm cautclam^
frmties-' ^ppofuerit. *Ncmo inquitrCon;e(^utam/aciar,vmcpraucxtu hujus*
dcvotionis crga Dciparam, pcccatoribusvcllc blandiri^^cifquc pcr-*
Spetld fuadcrc, fatisnimirumcncad ralutcmconfcqucndam» vtincxrrc*'
nra^dsbet oiooiortisartituloconftituti ( ctiamfi totam^tatem in peccaio«
impiot h' •Tamfbr4libaftradQxerinr)<icalosaiidi?laamMatrcm'fiiftollaiMuv
'^'^p^^J^^^iillam^oeBrdvii&daataxatiUara^ CNoo iwb me»
^raflil* inenseftiidpotlbsdficnderevolOtfleinioem^fine-paBni opcU
ribus, lalatem aflfequi polTe. ^Patrodtfiom aateiiUliv^nf Matrii^ei^
ieadjumonrum:0cve.hicalamx|aoddam >t]ao:lacilii^s & ctrtiito il<*
lamadipircamur. Jldmentem<ci1iccr Innoccntij III. Papz, fic
■cxhortantisimpitira. quljica inw&e xulf^ti refiuiutdunam , defrect'
l^firm. ^**^ Marinm, vt ipfa fcr TiliHm tor /jm ad compunifionem iUt^ret. quit
iijffmmft» 4timdenocfci/n>oca.'\>itcam,iy.mneJl.exauditmaheA? qui ad 'dtluculum^
* poenitentta furgit,rejficiat uuroramy-depre€ei»rMMri4m» vitffi ^er ttk^
.mmcor ejfis ad fatufaifionemtUuminet.
XXXI. Idcm Binctus,aIibitcmcrariacquorundam ^r«ruroption!, a-
liudmaiagmaopponit. nam Vbrharc dixiflrct-' Etiamfialiquisin fta-
tufitdcplorarifnmo>'&causdfuaquodammodocccidiiTcvidcaturi
Nee pr»-- flttamaiffi Rcginam cQbIoram»liiivocatam tibi xonciliaverit, cau^
lumptuoti iam ie dbceatorttmfperareiporerit ^moz ifta fitbju ng i t. Kemiaem
faTicoNrfa 'Verbtamtemecadam»«iitlmpiumcircopiiior>vtfpctanti pattoci*
pMcandi, n|j lietas»-vitam>elit1aftitaere1iberiotem ,'Vel iode peccandi oc*
.cafiones caMare. Hoctantthm aflirmare voloy-fi ^ois ex imbecitli*
tateyaliaikeoecaafa.inpcccarum fucrit lapfiis» & quamprimiinii
concipiarpcccatafiigicndidcfiderium, firmum^ocvitx inmelios*
comnmtaacUspiopofitami fiMatecfimdUfiinaJauUamipfiusapad
filium '
Digitized by Googlc
■ LiB» III. Parag. XII. 515*:
Filiu m> egeritfyt rolet^eiafiiKKii honilneai dc (alute iiia bene fpe*-*
• . Ethuc pcrtinct, quod S. GrcgoriusMagnus quondam impio^^XXIIt
homini pollicitus eft : pone finem in voluntate peccaneii , & inve. ' ^^^^^
nic^ Mnriitm ( indubitanter prom -tto ) prowptiorem carnali Matre, ac mi- Bftfi^^f^ '
tiorcm tntui dileCltone. Idipfirm aneruit aliquando Dcipara fandlat
Brigittjc, vt tcftis eft Blollus in hanc fentcntiara. ^uanttmcnn^ auffm jm
homo peccettfi toto corde , cum Tcra em^ndaticne , ^ charjtatt ad me^ ' mumjf»tt*
(onfttgerit , fiatim parata fim recipere venientem, nec attenii» fnit^'^
tum qitii' peecttverit , fed quali 'uikmtMie se- mieittkne ridh sd mtl^. *
Adveitirlioc inobjefta fibi quxdamijpccieB; Gerrrttdisj nempe £'^«4<^. 4.
qu^ndoipfofb<WVirginisAffaliipt«,Tiditeamp^^^ •
^car6 ; ' ncqu^ taatiim admitterc- varists f ilac fc rccipientc:^ bc- ^ '
ftidliri^redctiam-blaniiil niaiia<i|elini)rc!; jpafa fceltnttos oiorhlra-^^^^^
flntctprctc Virgitie ) qui motibus lHwiS, vclutin«p^?dorahiiifi"e^
runt, foedanictamorphofi;fcd tamcn paratilunt adhamanum rc- ^^JjjjJJ* ^
dire ingcnium> DBiqucac rationis accipcre impcrium.auxilian- pium vo. ,
tcipfisMariano prafidio, Dcnique ctiatn Chrifti verbum cftad '^J^^' ■
Matrcm fuam , apud Brigittam fponfam. Omnjs cfaicunf^ tnvocavei-
rit nomen tuum , & Jp^^^ hahet in tt^t cum propofito emcnJandt com. im rt^ttjt,
ntijfosi ifi^ tria dabuntur c*i contrttio pro peccati^ , fatisfailio & for. ^"'g**'*»
titudo ad fdciendum bona t infuper regnum ceelefie^. Vbi vidcs, ^^**
ncquaquam promitci impio aur gratiam D £ i , autcondonatio-
n c m cu 1 px. au t beatitudincni, folo i ntuitu coeleftis Rcgin2,pro co
patrocinantis; niG tcGih difpo(^tcr,'per ieriompi«volaatatisfca*
iUm, & pr£(cntem nocerscomedibnis aiFedum>
^^cd obgannict hic iterum adverlaritfs; omnia quc Iiuc vi^ XXXUL
queidif^a funt deVirginis patrocinip^ militare proimpioronL* ,
cauia, difFcrentium pia prppofitay ac vefam de flagitijs pcenitU* fnfl^e^*
dinemia fcros annos, vltimaf<iue yitz horulas. nam qui tunc ad mpofitu
commatie Aiyium pcccatorum confugcrit^, Virginem inquam ^j^j^^jij^
Dei gcnitriccm jcumanimo fc rcconciliandi ofFenfo DEO,ne- emcndati-
gotium falutis confcdum accipict, i pijfnma mifcrorum Patro*
na Dcipara. Ita fpcravcrim;atcnim quauti funt ex obftinatis pcc qabapnd
catoribiis, acconverfioneai fuamquotidie procraftinantibus, qui "»;ii^»*"f
ad vltima inftantium fatorummomcnta, nihil rcfipifcunt, ncquc
animum componunt ad meliora? partim vi confuctudinis contra-
ri£,tum maximc r«Iu£tantis;partim vchemcntia irruentium cx Or«
co tcntationum; partioi rubtradioncgratixcfiicacis, ac vbcriorts
Sss non
e^eAunoo
habct»
Digitized by Google
fi6 FRQMONTORri MjllsSpii»
aondebitar; partim vi mofbi, hcbetantis 9c corporis r<n fus, Sc ani-
m«facultatcs,adtam fcria, & naturac multum corrupra;, difficilJi-
ma ncgotia; deniquc cciam Qccaiioac pcaBC^itaatis». acquc vrgci^
tisad abitum mortis ^
yyyiV. Ex quibusomnibus liquidaconftat, nimis infirmum, inftabi^i,.
lCjfutilcfragilc illud cflc fulcrum} cum gravis pcccator tcmerc
transfcrt i|L^.moi:tis tempus pcemtciitiam) nixus (pcMarianipa—
tsocinij^ac pieatiiiim9ttttcla:«q)iameoma]um2i4rticiiiacrg^
iipimpiosjm*pEimis antem eiga fii>i devotos dientes» gerit Matcc
Qifiifti. Ne4 aljadiilcrepcto» prsteriUammagQiPaiiliadmoal«
^Ytrfft tiimem» puJfst^vuUMi. me tatUt^ Videtiu fibiaon.tacd liomo^at«M
io.tB. iecut^ > quiitinclinat fc & fiiki% fcd cadit dcni^ue , H fal-
pro* ' rot^orc» putridum lignum, atrofus ienio l^nlltts*. IfttL,
tcrniter fitpc aliqui»!^ guvibusobdurad ilagitijj* fccuros fie connflere ari»
J^jjj^"* bitrantur, &.innixosoptima5 dc (alute fui fiducia. Scd. dcniquoc"
ipeprxGd^ cxperiuntur cumdamno,fuIcimcntum fpci fuiile inancm duntar-
iftfnni» xat perfiianoncm , occailoncm lapsus nunquam amplius cmcnd^^
bilis. Itaquc f «/'7?^*/ , vtdext ne.cAdat. Ceccri, nondum hiccc£r'
• iathominuni improbiras; pluradcccrtitudinc faluris, vi Marias-
a«.tu(cia:x.nbi fomnia fingit; quorum nunc vanicatcitt.
vliciius oltcndoi
1.
PARA-.
Digitized by Google
LiB. llL Parag. Xlll yif
PARAGRAPHVS XIII. :
Decimumterciuralmpion^ Ful-
crum,^
PfiOMISSIO FACTA ScAPVLA|tI
B. VlRG INIS DE MoNTfi
Carmelo^
An ccrtitudincm det falutis, & ju-
• ftam occafionem pccnitentiae fem-
per prologandsB ?
I Ivus Bcrnardus, mcllcae vir cloqucntw L
quamSpiratin tcmplo Cathcdrali,cteditiirraim)L»
^cumlaQccxvbcribus VirginisMariac; dc cadcmin
1 gratianimi tcftimonium, haccolitnpias clicns icri. s.gerMjS^
P^f- Totumedullii cordmm,tottsprac9rdiorum ofeMw, d*K^,^if.
Cr Vta §mmbm Martam hanc venercmun quU hac eH voluntMs ejtu, mti
^^^f^f^f^oluitf crMMrum, AdPatrcmverebgris nccederc , Je^
• *wrfn*# Medimrtm. Advocatam habere wis & td ipfim f ad Afs Maria Vii^
rtm nmrre.tXMiidietur&ipfapro revtrentia fua. exaudiet vti% ma. S^wtl
rtfiltuspotenfneutrumpUti^. ItaqiClatcvaUcnfiiAbWonlidea.
Mapudmorta csroborandac, dc conftquenda gloria ac beatim.
diijc.duplcx fiilcriim fuppofuinChriftani, c;uf<|ucGenitriceni;v.
tnim^^ad De VM Pacrcmadvocantci. proliominttm Glntcatqnc
•improborum caufa.,.» • ^
n.,J r 1°/"*"^^" ^l^ {an^iim ^atrcm , quiburdam ficri FetrMm^ TL
^r^Lt' ^ff^^^f^^^fi'""-^ ha:rcTicis inqnam., dc fchola Luthcri
•c Calvlni, difcordibiw fcmpcr fratri bus. nnnqaam cnim iihe gra-
Sss a Ti
Digitized by Google
^lf PXOMONTORII .MaJLA SpEZ.
vi vulnctc audire qucunt» in totiAs ipei, iiiaxinia(4^ucfi<iucix ra<
tionem* vcnirehomlnUtttpoflhtatdcberc pacrocinimn Dciparc,
^au,%a. cam filij (Ui Interceipoiieapud Pntrem. Sed omifeak /crup^lum
f'!^*^* putchi:i.exiiak D. Thomas»AngclicaiDodor c&qQ«fliotfe»«rbi
intetrogat> an liceat Ipem fiUutis-ponere In homine? Sc conciut
dlt: qiutnqmMm im Dbo fiU, vt frincifdi csitfk kegtitudiitis , fit fie-
qnaimpr^ rMuAMV; licere tamen inh^ine^ vel in dtia crentnrai tanquem in 4-
cipalucao» geiHe''fienndari»& infirimentali , vtili ad eonfii^uendum ^Utpted Ihm
^b^''"nJc ttttm ed beetitudinem ordinatitm , fiem eo/focare^. Quia crgo ftn»
rcdtanqui dtorum omniumRegina cft Dcipara, idco recle cum S. Bcrnar-
cfiicacitn- totam bcatitatis nofttc fpcm , in eam pofllimus rcponcrc : non
irhcrratio- tauquam ici principalcm (alutis obrincndc caufam , fcd vclut in ad-
nejuris minicuium quoddam, & cfficaciflimam mcdiatricem intcrDEVAt
chliQum" ^ homincnii randcnjin Gcnitriccm Cim(U,apud qucm nutcrfiuni
fiiium. jus, potcftquaffomnia_».
1 1 L - M^i^'"* Cotiolanus, maximi vir animi; Ar aFciflTm^ confiUi t
optime^ae dc Koma » patria (ua merltusi cikmin iqui (ententii in
ezilinm pullas cfle^ ad Vollcos» infefios tom RomanflB-relpobli-
car» conft]gir.MagnctHliprctiovtrtutcmhonilnis flefl:lmabant.l)aq:
qu6latcbras quarffrum vcncrat»ibi brcvffummuniadimwytifefnv-
perium$.cvcnit4uc» vtqucmprofcfalutatcm Impcraifotem^ciTcji
r^rclm. fui habercjiohicrunt, pcftifcrum adv^ri^ fe Du<cm'cx|>crircntii^
rM^M^x, frcqucntcr cnim fufis Romanorum copijs , Volfco miHti aditami
V ftruxitadipfa Vrbismocnia; qux caufa fuit, vt damnarocxuH fup-
plicarctpopulus. Scd milfj primumadcum dcprccandnni Lcgati,
nihil profcccrc. Profanis fuccclTcruntSaccrdotcscum infulis; ncq;
• ' *• ■ ■ iftorum habita fuit ratio. nihil rcligio, nihil facrorum Gvicit rcvc-
j^^^ rcntia; ftupclccntc fcnatu, trcpidantc popuio, viris paritcr ac mu-
ftiaiQr ck^ licribus, cxitium immificBs lamcntantibus. Itaquc ad Vcturiamt
ci»pi<iMan matfcmCotiolani.vcntum cft>vtfiNum procommanl falutc dc*
oi.oAnfi' prccatum.i£ct.rcrfuaia hasc tam plaufibil^ aigumcnto> cum tmbcl«
Rom»,pa. li agmine». nuru ac ncpoti6as parvnliSi Volfcotum caflta pctic^^'
trurfn» |amquc vt. antc fiiium companilt , fbrdtdata ii^morcm iugentif
nm*- cjus ammumfobfirmatumrfcctacfcludandas qnaicunq; mo»
lcftlas)prjmotamcn congrcffu, ac falutationc racrymabili fregit»
vt abrcptus humanis afFcdibus Marcius, £c ip(c complorarct matri .
j y fuc Tum illa iniiib pcrfuadcrc homini cocpitajquifllmura clTc divi-
nam placabilitatcm a:roulari,^c patria; pocnitcnti, atquc in gratiam
icdiic voicati»tccoociliarij.id fc po&ulatc pcr amoxcm vxoris fu^,^
fuaviifi-'
Digitized by Googlc
- LiB. in. Parac. XIII. ' 519
fhaviffitiKeprolis, quam rriftihibiru,v(iItuqueobjccit, adcvcrbc-
landaoi parcntis mcntcm. Scdcum nihiladmodum fic promovc- Qne„,„j,
ictcaiirxpubIic£encgotium,vaIcnti(nmam adhibuit machinarTLj» terrnaci.
adcxpugnandumMarcijcor; Jusvidclicctmarrisin ipfum. Qup JJJ,"*-* ,
cxpUczto-y^farci 7f//Yinquicbat )egotcrogOy nebellurrt inferas patn^e; rcconcilia*
obfijfo tU4 vtolentid. Aut igitur me^friorem refijlentem tibi mat remj , v«» inter-
tuamsnu funhnndxs interJiee,C' tunc belium ivfer patri/e j dut matrici' J,a^gjn^''
dium exhorre/cens, et cede ; ^vltro fiUi dona hanc gratiam mat ri tttd.
Hjec fimiliaqnc vbi dixit, intcr lacrymas Vcturia, humi fc abjccit, • '
&ambabus manibus fili; fiii pcdcsamplexa,ira vicir Marcij furorcs, »
vtcfcllaprofilicns, rcmianimcm parcntcm crrgcrct, cum hoc plc-
no foiatii vcrbo, ^/f/////w<r/i'r. Itaqucconceptum faralc in fiiosr*
odium, pictas fupctavit,vniufqucaiarrisobfcrvantia,bcllum atrox
cum pacc mutavit. - - • ' ^Y*
Atquchincfacilccftcolligerc, quanrjcporcntiaefiti!Ia?nter- 0^;^'°, ■
ccflTio, quando Maria Virgo antc pcdcs Fili) fui, quafi; fupplicis iii-. proimpiji,
morcm proftrata, pcrmatcrni , cafti^rjmiciuc anioris tot illa obfe- «f^eff»"-
01 • • • I n • L j • ciorora-
quia, pcrmatcrna & plcna virginci laais vbcra.dcniquc pcrmatcr- tlonibus
num fibi ju$, ipsagcncrationcacquifitum, prccatur ; ne bcllum in- Sanftoru,
forat hofti fuo, nc fcrro & flamma armatus, impios mortalcs obruat s^netm.^^
infcclcrc,- fcdpotiiis vindida:fuaccIcmcntcrcrcptos,cripiatfimuI /./>m5.
& pcriculoxtcrnum pcreundi.injcdomclioris vitardcfidcrio. Au- 'v*^' ^*^*"
dirc juvat S. Antoninum, quiad propofiium mcum cgrcgie philo- QuiaOrw
fophatur, faftodilcrimincinrcrotationcra Dciparar , aliorumquo »'oDeipa-
Sanfl oru m . Oratioi n q u i tySan^oruw, nan innititur alicui rei ex parte
futy fed tantum mtfericordtx ex parte Dei. Oratio autem Virginis, inntti- natarali, - .
tur gratU Deijuri naturali, &juftitix Etfangeltf. Namfiliiis non tantitm 9^-
tenetur attdtre matrem,fed obedire, juxta tUud ApoJIclt : flij obedite pa- ^cneratfar
rentibtts vejirts ; quod etiam ejl de jure natttrx. E t m o x ; Oratio Deipa- "cm «*> fi-
ra,erat nobiltffirmumodtis orandi itum quia habebat rationem jujfionis &
tmperij ; tum quia impoffibile erat cam non exaudiriyjnxta illud , quodin^ ^.Reg.t.iQ
figura ejtts dtxit Salomon matri ft£ Berjabea, citm atiquid petere vellet . pe- V.
te inqutt mater mea, neque enim faj eft, vt aVertam factem tuam. '^'il"^..
Dcniquc vrccrtiilimum accipimus, quo tcncrior cft amoL ergamatrl
fanguinis in fanguiocm, Gcnitricis in fobolcm ; cb plus cfficacix vnquS fuit
acccdcrcafFcdui. cum igiturnullius filij crga matrcm,vnquam fuc- Uloratque
iitaff"c(flusfinccrior, vchcmcntiorque, quam in Chfifto crga fuam affe<J»us,
Gcnitrlccmf pcrficicntcnaturam grari^idivinitatis ) confcqucnsr' ^"^J"^''"'
cft, vt Dciparaeintcrpcllatioapudnatum fuura,pro quovis pccca- Maxiani. •
•^v S s s 3 torc
i^O PROMON.TOItl I ^IaL£ SpES.
Accedit torc fitvalidifTima. Acccdit fingulgrinrimum jnaximi folttif argm*
hooWnibui mcntum, & firmiflTimx fpci rcccnsfukrum ; omDibusrciHcetiltii^
novufpci quiinfignumdcvoticrga Dciparamanimi , continub geftant iJf**
JifdTV*' VirginisdcmoatcCarmclo. Nim cx c;ufdcni attCn
ejuidein ftationcrCcrtam dc beatitudioe fua promiflTionem habere viden^i^
dcT^ ' quemaddiodam patcbitcx ieqnentibus j aititis repetiti hiftcK
clrmX! til<le Cariiicioiiioiite>cjuf4ue habitaixiribiisxeligiofif , eximijg^
rcmpcrDcipaaft.ciilco«biis. ' '^^f^jjilk
VL V Btai, poftqtttaiSlias?iop1ic«i» Carmdiiedidaf locSE
^ U^mfltmortdibttsfiibtradiufttityCiicm^&caslis niflb
^*** pfiiiUnin itittcris ; quos fi:cum ad focictatem vitciblitaiicadrclve^
EiS^Ko- arr cpri Ctm cl iaftitatl, eodem in ioco femper pcrft itif-
•ph«tr.,?o' fejVfqucadipfaChtifti Scrvatoris tcmpora- Vbi vcrb Sprritus'^
monttCart Sandlus, Apoftolosin Pcntccoftcgratia fiiilargiirimc fuperfufbjf'^
To&ohs% iuflitncgotiri alicnx falutis promovcrc* inter alios vicioos, ctiam
1
ii^i* *, «. fumrd^s msfeeHtu EccUfis , conjlnntijjlme defendermmt C^frddic^t^ruftt.
y . Qtumiam vcco ad plcnam ftdci cognitioaom fpcdat^ CooG^
^ofum quoqttclyangelkoanjD hahecenotitiatt .*eafic h«ichoii4|
v*tM A namgeneriatcifiireicribttntv^^volantari&paupcrtacctcaftimcmillc
Ikmxti^ obedieatiMoe (b fe Deoadftiioxeriat In araios ciardeni obftqaib
' am;'auiH<^Hilnittl6(reiigior«vitiDareiBpbr»flc.datttri^jspali^
STjuun^ ch rz i mi tationifioccafioncfll. Iiaqacfatetttr 0. tiicronymus,iiiic^
imiktfimr^ ^a mcntion e de ftti Cempocis monachisi ^Sbfter^frincefstfElimtt no*
C4rtmtiie* D«eet fUj fnfhfimrum^ hsi^ihihdtitin dgrk o' filitndimikmtii^ fm
&aiwM*. fi^^f Jf^' t^rmaeuU fropefiuentdJorddHu. Et Polydorus qui fiiprar.
im^f^. quidquid (ait) virtutis & perfe^iouu eji in quolfk mondjlteo ordinetd cnftif
r«nk«fr. prophetd&pdtre ElidjtdnfUdd primordidli Eremitdr», mondchorump.
^f$idvnit>erJoru religioforu inftitutore,velutkfontdliprincipio emsnaVtt^
Vm« Scd & Carmelirana Rciigio, cx Eliaiandifiimo Vate, ejufquc,
Cwmelit» hereditaria quafi fiicccfllone origincm fuara trahit ,• quo
initi^ Fi:, ttoo taociim copioiis rationibu$Carthagcoa.adftrait »icd eriam di-
Bi>»^e vcrfi Poarificesdlreriisbatliscoafiraianc Inter h<A Siztus I V«l
meiofp'^ bullaqttsincipici dmdttmtJmediiMimf&te.ttetzmiCmitUuifii
Aea FF.B.: Rclig^ibst^iiiefiMi privilegio favoria» Oeipara oomine in^gnlH
orrod^'' tos fUiA^IK^i^ ampUCte dicc«enttti!iFratres Elis demonceCaiaMi»
4iidSmL (ciWmmA ri9fftmdtmtmQarml9^ Swiccriamqiiiffeferunf^ .
Dci
Diymzeu by v^OOglc
Dcf Gcttitriccni poft FHi j (iri in cocfos aBitam^nbpe cx Nazarctft iic-. x Ofr. J
vicinum vrbimontcm Carmclumafccndiflc^&fibi dcvotos fivo -
icaiccs» five fcrvulos, mira cum amoris fignificatiooe falut^ilb.
Hanc plcnam bcncvolcntixfingularis vifirationcm,arbitran-' nt.**'
turaiiqui Elix Prophcra:, imo 3c Parriarchac, & x\rchioiandrit«,lL'
Dco fuiflc adumbratam inlpccic cxiiisnubcculai. Namvtfacra-
pagina mcmiotu : citm.trtenaaliificciute^r juila, Numinisvin^ - l
ik^.^k!Sipcuiikio(9olMeMi^k^ aihii Kvirg» .,
' n»j^fMitp»S^^blil9iii> quam criam co0oiam in>peMvii:.pi9ttUonr Carme-
▼elutpfodfonit), tenai nu bccula ^ (ic enim fiicer tcxfius meiHoaL/. b?au fult
ffcf mthcuU parlft, qut/ivejhginn; hom 'tr,H nfcendebat Jc mari, Et paulo EIi«-P»dil
pod; Ecctcatti cocenebrAtl ;ut,& rinlcs.ey '7!'tiu^& ftif.t (jl plttt^ia gramliu P''*^'*»
Exiftimantigirur nonnulli :n hac parvuia nube, vcIurocuU^* %^ ,
Elixobjcd^am-fuiHeMariara) dclccnfuramolim cuni plcno gratia* '
rum inibrc fiipcr Carrnclura & ncporcs fhoS) onincmqj facram po* Xiti^^tnt'
ftciitatis Carmciuana; faiijil jaai. £t:c/ttiic\ /;/.? \s , qnafi vefitgium Maria, cft
hommmk quis Qon€olorii>us hic fuis^hoc cll,d^iailli aiiinirmodcftiar
depi^ni videatgit^riofiaiiium Virgincm f quae )am ab Angclo fa- fiVediS?.
llitacaMMefOe^eMi^flii^tfu» ^-^rsr '
oum > funim (• fiita- Dmllto^ptfriMii^^ procriiiiend ^
a^cipcrc vclimus, pro humaim^iarxmagnitudinc, reuaIiqnalio«'
miiiis ipfius Amalitudine > quam qaidcm itaiiiveniesia JELcginacoe^
lorum, vt ctim orania habuiflc vidcaturcajtcrisraottalibuscoin*+
munia^ inquibufdam>pianc fucrit fingularis, Nam vfnihil dicam*' Q«'a<«ai
dc cxcniptioncoriginalis culpxfintcrpuros homincs, folum fibi bcrwa^iSi
vniconccllam privilcginm ) ctiam Dci fiii parcns faclacftiarquc vt hominibw '
iic dicam, Crcatoris fui & plalmatoris, crcatura piafmatrix ; qualo *^'""J'*r
miraculumnunquamOrbisantiafpcaavir.in vJlo altero mortali- ITamfuit-
nm. Etquodadmirationcmaugct ita Dei fimul homiBifqucXhd- fiofiularik,
fli in^aamvMaterfii^a.eil,vt pudotis fiorcm nulla cx partc lafcrio ;
obilupe&cntc uatnril^^i^ndcm p^anamtodluifrc & matris fcc-
eiUnditatcnii»d&>^k(gin4^tcgritatfa»,al^^ .
4C$novoptot(use«eifp|Aiiii|i^idcnaiitt^^
aomulttmajoiier«i||i|qff|^^ ^ZL
palatium»
Digitized by Coogle
P alO MLO UTO R lll Nt A S P E I.
S. Pefrm
Praelertim
iifff
pliMl^i«ij4c^uod longaoi xftimabat pofTc xtarcm fcrre» (UieffllM
^•J^; tum aedifiatuH boc fititcctta niiiiam, cimi Viigoaliquando ptp^
ui.x.epifi. rcrit: ratus>quiaihocnunquamfuturumc(rct, xrcrnitati ftaturain^
molcQi. Scd cacorruifledicitur il!a ipsa noflc, qua Bcatitfima^
Virgo Maria» Filium Dci in humana carnclaumano gencri fcrvatO''
rcm gcnuit. Igitur, eccenttbecula. parva, qusfi vejitgium haminu. Si*
niilisomninoalijscft hominibus Domina Angciorum , il naturant
mortalibuscomuncm fpcd^cs; diiHmilis muitum^fiattcndascon-
ditioncm, & nngulariiTimos favorcs» quibus fupra caetcros homi«
0cs>ab ipfo Numinc cft cminetitiinmc fiiblimatt. Vidcamus ftu-
te« DlWxc» quibiiB DeipttoiMifoBcqtidaiiQbe^beiicdldtoniiai pla*
y i j s gratianim^ae» omnem Ctnnelib icu poti^ dc Ctfmelb moo^
te«^tfeairrigavcti£. y.* • * i • •
Eft atitem neceflR! pt«miuete>&iigalneai|i4ilvm4mbtemiiy*
' • qttempcrfccutotumfcvities Catmclitts» teligiofis Elic nicceflb-:
CvndiM ^tis> in odiumChtiftiexpteflitiotcr tormenta. Ntmabsnno rc-
dcmptionishuaianxlbxeeatefimo ttigeiUao. vi4|tteadanntim mil^^
lefimum,duccnte(imum,nonagcffmum,nnquot millia, ex facra-.
Garmclitarum familia>pro Chriftiana fide occubuiffc gloriofos*
Alartyrcs, &fuoomncs{iiccopurpuratos, authorcft S. CyriHus A-
lcxandrinus.praedida Rcligionis mcmbrum. Et quoniam ca ftra-
gcs, maxime in Afia illatafuit^ Saraccnis,alijrquc infidclibus,hinc-
fupcrftitcscxOrdincCarHiclitico, coadi funt infano furori ccdc*^'
rc>atquein Europam transfcrrc (cdc5. Ibi tum circaannumapar*'
ttt Virginismiltcfimum ,duccQte'fimam , decitiHim quintttm » iiL«
Genenlcm , totiarquc caput Rcligionia» c^mmunlbas ^Wtkpp^
eleaus eft S. Simon Stock»-qai aomcn iftad occaiione ttailQi tcce*'
piti namanteqaam iacnimhanc Otdioem;ampleausiiiit,in Angli^
aogelicam vitam daxit>atboris ttttnco viifs pto ilomlWlioitt nemo^
tei angaA4quidemhabitatione» fcd commo4&ad dividatom te«
tum contctoplationem, & qux animb czpeditum dafetitcr exfpa-
tiaQdi.adipia iidcra. Ab hoc igitur excavato ligni trunco, nometf
acccpit Simon» vtpalfmi Stock diccretur^ciimminim^ ttuncasei^
flct, (cdingcnio fimul ac picratc illuftris.
Cum vcro jam ad clavum fui Ordinisfcdcrct, Majorum cxem-
plocgrcgic Dciparam Virgincmcoluit, cam afllduis prccibtis fati-
gans, vtquosolim in Afia fovit, ctiam in Europaamplcdi vcllctj,
filios fuos Carmclitas, Elix ncpotcs ; quin ctiam amoris matcrni ,
(xccrnum aliquod tcftimonium darc. iu tiunc fincm, repctijfrc^
« . dicituc*
tXL
magno nu-
mero roar-
frt*nmm d
m Th^km-
r» Csrme-
ist, r. I,
iJemfde
xm.
S. Simon
StockjGe-
ner. Car-
meL rogit
d Deipara
/pecUle
Ordini Hio
friviU|iu»
LiB.111. Para6. XIII S2r
dicitur crcbrb iaallus Simon>3iaticad Dii 'Gcnitricem prccatiua-
culam» . v.i ' ' * cvr '
•* SfUtii^tmU-iVirgo puerftrsL»i I*.i7.*««".
' CiarmditidMfrhfiU^su* ^ • i .
It vi(a eft pUcniire viri devoTio'% nam c2ini Aofte qttadtm»
genufleiusiitenuii^ae Ibppleiadgradorx Virginis pulfarct oftia:
ipfa quam in fua vota vocavitypn^mein fc Airir, Domina maje- Eeacdpic
lUtc picna: & quam intcr fuIgcnrcsTadios, Angcli vtrin^uccingc- ^J*^*"
lenttcaelcftcs Palatini. £mincbate mcdio, augirftioromnibusMa' ampiapr».
ria,5c porreflo cx vtraq; nianu i^r-f^w/^r/, monaftici*ordinis infigni, m»fl»Me.
inrerfuaTCSjbiandorqucrirus, fichomincm allocura fertur. Dile-
^ijfimejilih hoc recrpr tui ordinis Sc^vy LARE^ met confraternitstu
Jignum^ tihi & cunElis Carmelitis priviUgium ; in quo quu moriens , non , . i .
stternum pAtictur tnccndium, UccefigHumJkUtiSf Jalus in fertculit, yir- • * '
dus ftcis^ (^rja^ifinipitertni \k \
Hanc S. Simbfti dbjc2lam fpeclcm ^ -veram liiifle apptritlo»' ^IV.
nem, non laane iBdibriitm.^robat tum Vtri pietas;5c rellgioGi pm« - ^
dentia : tnmantlquidjmas BodorUm fenfot • IpfiiTf^ue Ecekfi» ^^m*^
tiithpriu«bttll«item yariorum Pontiiieumi ^eni^ue tnlttcnla^ '^SaAS^
devotam Scapvlaris geiUtloncm nonftmcl «onfccuta.., '& vanamira*
diligcntcr patfim dcfcdptt^ miracula^utem funt vcriutis Tc^ ^^SJitmu
ftimoniaJ. Qop ctiam aTgnmcnto , fuam diviniratem apnd lu-
dzos confirmaviT Chriftns,quando intctrogatus ^loannc Bapti-
fta-i, ipfcnc Mcflias forct? cjufdcm difcipulis mandavio: Eun- tme.f»t%i.
tes renunctatc^ loanni , qu£ nudijiis & vidiftif ; quio-» cceci vident ,
cUudi mhuUnt t lefroji mundMtur, Jkrdi atidtuntf mortut tefiir"
Hicautcmnotandum vcnit, tamctfi Deipara Virgo vnum XY«
duntaxat Scapvlare tradidcrit S. Simoni: folcrc niiiilominus "V
pluraalia» adlimilitudincmillinsacceptiScAP vlar.i s,Ordinem- ^jlj^u^' .
Garmelitaram diveriis qnoq; fidelibos In Bcclcfit difttibnctc At*' StS^SMiiv
qnc ita&tentnrftiiltlmfcciire ipYiim Simonem^n^mlncreidttaun/ f^^^ }
tcidein poftetosejus,approbantibusetiamPontxficibn^Bt^nlti* *
tcmtmpliifimam concedcntibiis, vtCarmelitar^ttaictnitttes^fiib frsninitai
tltulo B. Virginis,&Si!ApyLARii crigcrcpoinw. Bcmumnon ^'^^"JjJ"*!
^ ttntiimhodic pcr Italiai^ Ccrmaniam, Belgium, aliafc}; 'orbis ^r- l^biiiflinia
' tc«»omiito^tttis>fGx^acconditioimhomineS:§cftaiu\Bl(>Uoappen-v —
Tcc fitm
Digitized by Coogle
5t4 P&OMONTO&irMALA Spsi.
fiim ScAP VLARE ; rcdiamoliaiqao4;idcm faccre,receptam;iliji^
oirth^. principibus pcrlonis. Nam & Ludovicum Galliae» & OdoarduiaL
itttjmgMik Angliac Rcgcs,& Angcfam Bohemis Rcgis£liam.& HcnricumAVv
ccncaflri Duccm> & jfienxicum Notrumbria: Coroitem , aliof^s e»
' magno languiac natos» dio noftiKiBe hoc Maiiaiii fiuroris Mgnc
fottiflbineinoraati vtnibil dfcamde naxiinii vtrlurque rexus pce^
Ibais» qjus idcm poftecioiibiu fiqcalisgeftlrna^ vti^^ ejniptomi(t
0oiii«gjtat2l»^aamD,Viiga$CA»TLA&i anncatnii^ cilm dUirr i^fc
XVt^ Q igitnr fidicet* tcr q^teix|ac bcatos,afiirmabitanquis^^
omney iiioimc^alcs, qui ex pioe^ D e x Matrcm afl^eda> eiai ^
tMpiillrn. Sc AFVL ARE ad pc^lus,humcrofquc fii(pcndunt>ab cjuftlemFraj^
ftsnnexa tribus Carniclitis acccptu! liccf cnim im probifllmi fint,5c homincf'*
fio^^^uAuf P*^*^u^^'i'^^o"^ obfacinora.njoataotumlaqiipa,fcdrotaquoq,fit
«lameftoc- rogo, imo&infcrii; pcrirc tamcnnon poflunt,ncq, mifcriaiteriu^'
<a£ocon. orbisctcrnitatC; cum daniaaris puniri quin potius ncccflTccfti vt
SnpletaS*, pcr efiicaciflimamMariacintcrcaflfibncm,dltcm vliimo viMtaitica^
acprot»- lo» redcant ad pocnitcntis animi frugem, t) £ i q; fui feram qai^emr
1^2^^ fcd fincc ram amicitiam. Ip edixifli giOrioAm Virgiiiem,Sc a ^T-
-fffrn^i j^^j^^ q^Q^ commuaicavit F. S. Simoai»iam icpius rei»etito • jL^
pmm tfft fidmk^fodm fmii% & f^Ui fimpipnm, 0$ ^ fM- mtiHemrj^
t Mf ^aptmmtipttiim mffdmm : ne^ne ampiiltt» p«Jficiiat(<ii9f|al^'
ibainiaffiogiet^u nQnjctta^aicveirfea, ooq^rcvocarc feniffotij^fijto,^
Deni^uc fibi<onftai»Mariam»<|; vcmcemeire»qnia Vcriiat||ipiC
XXVUk omnjanihiIaliud nint,qaim novi* fulcri fubilmdio, pra
ftabilicnda multorum confuctudinc impiorum, rcnpifccntiam (a-
am&convcrnonjem,protrahcntiam admoricndi neccfliratcm. Itm
nonvnus> fcd plurcsimprobifibi occinunt, C»pc fatalcs inpemi-*
ptmtrik cirm fu^m Mufici. Quod cnim Thcodorusolim apud Plutarchunr
«^•/*" qucftusfuit, fc dodbrinam fuam auditoribusdcxtcra porrigcrr, fcd
. ' iUos finiftriaccipere, liaiflr^ intclligere, &bcnc di^a in partcni
poHk^N^ maIamaccommodare:idipfummairi5 0bijcerc potcft fan^^iiTima
tioiienii • Virgo, qubd promidToaem (namSc A«vi.Aaf aooeiam , almisj^f
quam
unxit'^ fcqqotcapoliicentismcotem expficene qaairver&iie^ao^oe-
j^lm^ netaioi^,nenifiMulnltcrv bomicifiifi nnllnsy aut quifc^uis aiius gra-
u ooQ re. ^mii fliigitjQfanLpettinax aniatpr» cteiniimf ofliii intenre: A^cniij
tmSinZl rff ^ * i paientcm fidUcia , S'c a a v l a r e corpori Hioapt
Haifibli' fc'iwlniitim.jciicnmyfllimi , tnqk^
Digitized by Googl
Li¥. ni. pAitA6. XIIL-^ f§$
tcm ta3mob6gnav«rlt. Qui fcnfbs, qtiem»dmodum hnmaiitfm^
litixhabena? ^Jxtt, viam<iiftcrnittcmcfitati adomnc fcelus: itaL»
minimc gentiumi.Diiftsa iatciidicttiu» ta ikeceSznm 6h) QU ^X.
ittjuriamo. ^^yo <uri9
Dcbcntigitur verba iIIa->.* i» quo quu morieHt t non dternum^ Moribm«»
yatietur incendtum-j, prtidcntcr accipij fcilicct juxta tcguUs fi- "J"^,^
dci & vene Thcologiz» Gcut alia plura divina; (cripturaBVniver- Patib-
(aiiadiifta^ CajQrmodi cft iftaChrifti promittentis cnunciatio *J[
apnd iMaQem : / fui mmAimftrit eitlmfimO^ifivi^ j#f^. ^^°Je.
mmu. $c illi tpiid Manlimn ; fuindiSerit &b/^tizMm fkerit 9 betaccipi
fdvmtrit^ ocqoe cniinftiiAsdCaiiii filntciiL» conreqnlt qni p]^^.^
icmel Jegitimi baptisatns in Cbriftitm ciiedidil* enndemiftte |MD Ycrfiliii.
ciboanlm&fii«« Ial. Sncbatiftito ifcmel fercnlo accepic^; eilo ^Y^^
poftea^ cnm letifero pcccato hinc iDi^vefic.»s ied iilc potiCis: ^
nifi homoalinndeponatobflaaitefiL*» pertecentet iflc mordie. '^l?"^
rasnoxas,4nandatis divinis contrarias : qiiantum cft cx partefua^» rideli
fidcm vcram, baptifmiiteiiitttqoc EodiariftiaiiacramcntttOMBtcr* ^^jj^
nam faintcm confcrro. Jfawiww
Similia funtilla gcncraTia fcriptuTX pronunciata^: £/^^/»0- XnC-
'Jynu gh omni j>eceAto ti$erMf. peccats tud eieemofjnis rtdime, Et il-
~lud Chrifti ad avaros Pharifros vetbum-» : dsLte eleemojynum, & ^J"^^
etee mmi* nmndd funt vM. Quid cnim } num Pharifci > fi loo- mJ^!iu
gas feeilTent Iaigl6ones > in..Chriflamantenx», vinienm (Untff* aotM
hamaiue aodofem>iioa cfedidiifisiit: mnndif id eft jQfti>'9oram li^^ii^,,
rDio Ibifient? mm painm aiqitef ilU « qiiiciim defUnata^» ac
^BCftlaTOliuittfe continnandi'lbeliefi»libeiates fiaml fimt lQpaa<^
^tei. HonimiSe meminitSiAogaftiaill. 'jivjfMr<fr/#^
tie^ turMt tdlem vitdm, moreJ^mm^t¥iJi & im€t tfft fueinoru it J^Sl^
'ft§gitU fieL*9 ^umt/ynum frequentdre non-» eeffimi frufrtL»fbi fiL»
€9 bldndruntur , quenidm Dominus dixit : dste-J eleemofynsnLa > & tt*
ee omnis mandd funt vohu. Etj rurfum alio loco idem propofi*
tum vrgcnsait^. Sdi^ cdvendum eft, ne qutfqudm exijiimet , infit' JUU;2J;
mid iSd crimind, qutliddgunt, qui regnum DEinon peJTidehunt, quotidie e4f,j9»
ferfetrdnda, & elcemofynu quotidie redimendd. Jn melius efuiffe ejl vits
mutdndd, & fer eleemojynae de pecedtufrdteritie eB propitidndtu DErs:
tuti dd lt9e tnttttdm tpipdmmitidetVttd Jemfer lieedt imtpMui eommittert,
■Cikm fgiiordlclnir»Bleemoryna liberarc ab onmi peccato>dcomiiia
mnnda Ikcerei fimfits eft j[axtaBed«iBonaTenmMl,aliot«ir4»'^^
ilogoromMeatbm tliemoQFtflftt aonpropfiilfeaaitjm * -
t . Ttt a fcd
Digitized by Google
Mala Spei. ^
fcd tantum difponcrc adrcmiflibnemcorQm: fcu viam primunirc i'
addivinam mircricordiam» cxqua fluit gratuita condonatio cul-
Jf: . p«,ac juftificatio. ConformitcriIli,quodAngcIusdixitCQrnclia
^Jp*®^ Ccnturiooi», in numcrum. fidclium adfcribcndo : eUemoJyiu /jht
^^.»5.. ^jiij^jypgg^iBjw^ Z>«/. Cai fimik cft iftud fii^^^l.
' ^ .pieati;: «««pAMlSr WSm
! ^ . Iac ii^ MWM «MiEf; , Potip4c(iaiikl<»itciitia,illa>. dc^li^eqiQGiii
. cnitflBQikdSiiUfiiiatelOgf de^aiiiii4|ti0oe!(^^
itnbia homihejam jullificatoj puta ^er v.ecum coo(i:kioii%
lo^iBxaat i>er(acfamentttmpceattcnci's , in Icgc nova prcc^ptwil»^
* adreini(Oimemcnlps.mortaIifs;qaod.vniarcr(aliilladc£ie
nadi£to>nequaquamcIidituii^.. .
XX. HucrcfcrQCtiamtcftimoniMmfaS.roanneEvangcIiftagcnc*^
. ratimprolatum dc proximidilcAionc, qucmadmaduqi id I>. Hic-^
vTSit^t' .ronymosconfignavit, vcibisfcqucntibus. Be4ttt4 loAnnes-EvAngeli—
JiajCum Ephejimoraretur vfj^ ad vltimam fene6lutem-^ cr tsx tnter diJiifH*
^^^**^ manusy adecelefiam deferretury nec pojfct in. piura vocem veria eeipg» ■)
texerei nihfl.aliudper fmgulos filebat proferrecoUeclM, mfi h»€ : fliqli, ^
diligite alterMtrmtt^. TaidetiikiiJetpuUii^ fiMrts ^u^^ieimwt^
(ii, quod edulmJemper-MMtth^etU^diXfrmttJlfa^iger
fie^f qui rejj^ndit dtgn^m Jfftiniif fiktemHmrt ij^ fr^erftuip» ]^^
wM rQF, &fiJU»im fa, frfif»* }, An yer6 pmdcnter &inc coUiftaft.
De Di|e. '^* A]»bAolam flt Evangelifiaiib omnem. pcrftdionis. plenittt|ft«
fiua» pfo* .'naBi^ta^llpcare. voluiffc i%ii?»)o« 4cvni€opi9ccpto, de4i|ifii9K-
*s'\oanI« aio^pt^wlfl^^^^Vt aJiaiNumini3tm,^p4^ fidcm , fpcm,||qenjl..
sVa^X tcntian^. ifftn^acijBiilMJI^lW gcn||».
.ii> V .Bai»icd«iUli.n:irct vcram pro^imi^dilcdioacmj fiinddLrir: in^ ^
**" amorc;in.hoc autcm, vclutin radiccfua, contincri aliorum praj--
ccptorumobfcrvationcm;idcocx frcqucntibu&chariftjmorum fibi
capitumconvcnticjulis,difcipuloruni inquam fuorumiatqi in fido
Chriftiana filiQrum,totics vrfit, potiflTimumj inrcii. ca:tcra ChriHi
niandaium, dcconrcrvandainviccmmutuachariratc. Sicutcnim
* intcrmccaUaautum,ignisiiucrcIcmcntajfol intcrplancras, intc£«.
coelcftiacorpclraccelumcmpyreum>iatcrangclicas mcntcs»fera-
phici Sfiirittiaeminenti itavictutihat rdiqiiis>yclat%Rcgina , fupc-
. «ot«ft«<Hiatitasiaffi)oiante3dibiibPaiao4r.iW^ .
-•nilto.pBmiperbomimhabctpropfcj^^ ^
nii,
Digitized by Googl
LlB.111 PAKAGr.aCHL': i»t
Bi(i ad fanuni fcnrunt.rcflringi debcf; vtcunvgencratim ait dc Dco: De*voIun-
oww^'/ hominesvuU /alvos fen. Nunquid igitur omncs fal vabunturi
quandoqurdcinomm*qa«ciinquc vulr, faciatDcus? Scd ncmpc mTncVfall
opuscftdiftinftionc S. Damafccnirquiponit in Dcoditpliccm vo- vandi.i.«4rf
luntatcm. Vna vocaturantcccdcnsi quas fcilicctantcccditomncm JU*******
prxvifioncm bolD0r9m»& malorum opcrum in homine ; & haec (o
tstntihiii tencc ex partc Dcii cjui^titfiii homiiie benevolentia. ' Ai« '
ttetejttlScfai voltmtaikappciljtiif c6l^ett»«^la)>fitt»fflblionlSy
ial vos ^)iii<L%^\vixk\V^^ confcquente ( hat
iiim.impon prcvis^ corum impic taar>«iiIt4Miniarc, nonl fal vare )'
ied amcced^cine^^vqttod niminim Peor* W(te ptfltvifioncm finali^
im pcrnitcntiarin aliquibur, quantam»eif^^patte faai vclir, optteL/,
cupiar rcri6>arquccxanimo,omniumh:onrtlnum falutcmj idcoque
omnibus dcdirChriftum Rcdcmptorcm, & pctcum Sacramcnta-iV • * *
aliaque ad falurcm ncccflaria. &: (iidicicntia mcdia. Cartcrum vt->
ha:c Dci voluntasnntcccdcns. riar complcta & cfficax,fivc vt cffi-
cacitcr fortiarur ctfc^flum ; cjcbtt cx partc hominiS)tanquam a Dco ■
zeqiiilitac6aditio»acccdcrc.- cjufdcm fciiicct cooperatio, & vo- f^4* Crr^^
lidi Cttia^nni Jhini nf- Jitf afal u tc m prxrcriptorum applicatio. qaat r/mtlii
firia:in>6ltaMht4kliGlMa^liit^^ ofFctt» * ..
toti«adini9con(cqoeiftfibM|ttihfehtri amnl^^^^ gi^tiatum^hlnc
]iwld|tecebnt:$rcdvidoipro|ni|jr(bcoiHj3fl^ - * ,.i ? . . ^
vtiiajt jgirur rati€PV^|[^vt rcdcam vndtdig|tel{Mu«i}'<9ikiniil>*d. I h
ViigoiJoHiciCiffftr^-^m^qui in Sc a r vHa A liuo liHWittttlV^ttWlm' Siinicet
lum ad i nfcro$,cum fa lc i n tc 1 1 ig i d c beti nempe duantiim eft ex pai- * |**^"?^
tcfua, & cxcapitcgmtiacillius copiofaryquam cidcm apud fiHunu Ben peri-
fiium impctrabit, intuitu Scap vi ARrs,iamoIim collati/» tnm,quffli-
faiutis.fadus pacis,& paclt fimpiteriii. nifi fcilicctcx aliocapitc, im- "J^/^a!*
ping.1t inpctram.fcandali, & lapidcm ofFcnfionis, pcr tcmcrariamj ti» eopio-
divinae lcgis tran-lgrcfiioncm. Mcmincruntfacrxiittcra; pa(fliac J^^^*^^
focdcris, quod olim Dcus pcpigit cum Noc , fublaro pcr cataclyf liimpetrj^
mumhumanogcufcrcvfqucad pauculas tantumanimas. uam ve hitnpuJ-
Juti poenitcnt fiiQl^ll^tigidx jamtiie, itald Noe,cjuf4ue fuper. [j;"» sc"I
'Itttem famtliam|;toiini^i«fSi^ -iJ^maiitfM&Mm mhim 'wSifitim, &
Ttt j tfr
Digitized by Gopgle
5.2» f JB.OilOKTOKIlMALuE 5P£I«
gnyro DcD
l&^et^ ^'^^^ & ttnrdMkorfiedermmHv^fiwm ; & m$m ermil^% ^
^icc»^ vltrAMfitddUu-p^^addeUndMmvnrHrfimeMriHm, Brb^4remmmtiiM^\ 't
voidbdi. bsisy& videh» iliHmt& recordahorfitderm fimfitermi, ^dfeitMmeftiitt^'^. '
JjJJlJJ'* J>mim, &omnem Amimtm vi^pentemtvniyerfi cgrnu, qua efi fitfer terrtmii'
LiceatiiiciDihiracruniSoArvLA&Ecumarcuctxlcftii&psif^ •.
3pUi|. chrairidccomponcre. Namtaaict(iipriimit;irc,viruinitivimihit
ha^atc^caciaB»ac virtutisadiv«ialiofiiinem; eft tamcnnihil<M
ItiScov* minusfignumquodiiam foederii initi, tacitiquc padi,quo Dcipart
K^uafi obligat libcralitatS (uam ijs omnibus^qui fingulari ergaillanE
p4f ftte dudi, fiiui^e Airi!JLAJL s gelbiit. Etquoniam authoxiiBit)^ '
Defplra Attli9Arn^i%e^M«MiMieabiiiMintioR
flSkH^ ttoriMMmp»iidli»habeaiit:fiMi!e4it«9ii4^
Ami^ nitiauxiiijs^coelumliccaritftinftfdieTiidefe; QttbdfirepmnM^' ,
qui pic «iaclioA Oci, fttc^uc Matris favores> inana<iocil>fiaii excaiciiw *
wHa^' compendio^ bcatitiuliAisadlpirccndx ncdta^j/MAdbytta^fiuiSai *
fiKUtt illeccbriSi profcd6nooi>hftanteSGAPVLAi.i > pereunt;ried{M
iCitlpl^» & maxima culpl» quia cx temporali in ±tctnam cran(ibir. r»
yyiy^ Contcfidctautcm non ncmo, proptcrcaqubd Div? VirginiH*
promidlo ab/bluta eft.cum non adicuru infcrui cruciamcnta,quena
^*^"dL '^*^"*" ^^*"™^^^^'^^ ^^■'^P^*'*^' ^**^^"^"^' faltcm illud evincts
^^at ^ hujus intuitu omnibus C etiam icclcfiidlnMs.mortalibus) quotquoc
iMcaum*. idpi^gcftavcxinti DciGenitncemimpctsapiram cAcacem i Fi-
Jl^'^^*^' .iioiiiogratiam: vtialteinantc vltimafatayJfiAccroaaimo pcioHif
vit«lh«peGcanteeatti»adDcllbied|rf«iltibiiptor.«pfrttfi^^
l^t^^i- ^finom» Qiionia«veibficottiui,quitnyiigiaisob(^iii«im»c|^
m«^pa- -fibiSc Af Ti. 4«. Bappcndnnt, certitiMUttcmliabctcntfiltitlifiiM
.mie«tiaa« /.qnodSci;i|ttmtiepni^t,d(im4i}conflaf (otamiliamcom^
mmiibwr iiiipi|ia«(irisopinioBem»lttafl«€ommentumefie. Intetim noniwh
impetrae. gavcriffl, ctiamiOffOpofita«miteria Heri folere, vt fubinde Deos €K
^'^.^V: abyiro confiliomm fiKmim» quibuldam flagitioilinmis coofenit»
hiti/bjbe- S^^^^^^ non dcbitam, cffieacem illam congTUam<jue< certam ar<^,-
roitiquoa infaUibilc /alutis medium J vclut conniveosadcaftiffim^cMatrir'
iJim"'^* fueprcccs.intcrpcllantisproindignisquidem clientibus, infigni*
ciicamcnacvfi^tisSoAF.vi,Aa.iruo* iiihilomiaMfhcttcvoIentiaa
• ■ ./1.
uigiiized by Google
Llb.UI fjLKKC XULi
Iftas» qoa priv^ Simu St qn^ pnec er c5ina n c m rcmiiL o^ntm,
aaaquaiBrltcetfcraliflre hi conicqucnti» neeeflrirateiib <iectajn4uo
fcgvlainiqaafioiiiiiibtis gravicerdiu^ue icckratis^, propter S c Ap-
r vlAhe geftatuin,cadca>fQFtuna,gratia<iucobveaturant. Saris
cft hanc pietartctn ita i Dcipara compcnrari, vt cjoscausi , finguli^
plusgratix (lifficientis conrfcracur, & tant;) cjus copia^ vt q,ui cam^
voIctampIc£li, facilc, planumcjucadccclum itcrhabcat. Somnia.
reaatem cos dcgratiacfficaci( vt vocanrTiico.ogi Iquicumfuntj
facrotedi ScAPVLARi>audcntcontinais,quotidianifquc flagitijs,
MarizVirginis itbi dlicdhlTunam prolcgx,Ciuiiituai vuiaciatc,pca^
tcr dubium, ctiam pericutum ^aber.,
Lagubce eft ^ genitft ^igpum, quCkl Ste^halias Jaliacos do
S. CtktaciHQiiienmii yfkgnc lUl%folak & muiHtar Dieoycjur^;
j||attiaaiaca»6|bTifti|^^riiral. 'B««ift VtaMqttaodo pro p^ccar
totilnu Orbls.injtti^ caiidaiadAngrretoiai Jteginampreces mitce-
f et»l^ii$fll YkKovf^mUigM H^t fe, & Bilofom roum dat i
aon eitaii.qui ^iiau vcl Matrl, vei Colctx arriderct : ied qul vnum^
jam td^:iCiilliQf civpiiiciU^»laa7mis.(lus coramifcrati^
fetur, atquc opelti expofcere. Adjecit Fiiio adgcauiccni Mkter, il^
lam ctiam iiodic f^ici noroforumcrudclitatcm cfir. Et qwii/uC^m-
quit adColctam ) vr pro iliu tnterccdun^ fui pcccstu fiu Filtum mfum ,
fna/ttum fuidem ipfi poffitnt» its vt Sfetndcr,4n frufit difcerpuxst ? H i n c
omcn- habcnt , quidquantum^ucconfidcrcdc (aiucc llu audcaat,
omnesilli profligatiraortalcs, quorum' tota vit-^teriturinfccierjU
bus fui»aageodis, ftnovis Chrifto facicndift-vulocribus. Imo Sc
Pcipane; nam aun-Maric Kliocluc » id*em quafi cot fit : fieti ncrn^
ppteft, quin perUtiitCMfti«lpili«jfifCaQfigatQf4iaceftcodeiftVO>
'l|if;4aloclapMillm ynAiesc. Milii>itaqiie cennm-eiti ficttt pijt Oh>
jDniboi» Arboait ylnt kDmlnibat» tnmefigjtaffFycnimlpdiQttdB
Aoafcqaeadabeatlt«diQe«cQmfimal4e l^iilgiiiitBcatii» fltScAPv*
LA R I s cjus cuItotetfiratiitapromiiHoacm de eodem ScAf t&a-
fL4.i}Dctpara&ihim» oequc ctrtitadlncm iaiiitit daie» graviter Sc
obftinatcimpijs; mqoe juftam occafioncm- poenicentuB fenipcc^
prclongands. Imb jnfViirimus hincmctusnafcitur, nerepulikm;*
patiatur i Dcipara, qui lub pallio Sc a pvl ar i s audct cflc cum pr^-
jQimptionc Hjgitiofus,cum tcmcritarc pcrtinax, &'fcelcrisamatoi&
l . 4(Oior pocnitcntia;; confcquentcr bis intmicu9,ia Ciuip ^ f
: ftttmd(Mariam,FiIium&MaCMn|» - r ' '^
tur dicerea
pvopcu
homioi
impetnM
i ¥ilio grw
tiam ru%.
cientem
net aliqoSS»
do proter-*
vii ciilpar
fuz, mintt*
unt|bi
Martx fil»
Torcs»
Deniqtft
tcMt plf> *
occa^one
ScArVlAW
Kt* , fpem
Alntiriui
Ita Impij»
pooiten^
.tUm cjaA
dcoi intoi*
gare noo
Digitized by Google
PIOMONTORII M ALiE SpEI.
tit
.1
Ul
9\
fmm,
pifpatatio
inter fc-
ptcm Gr»-
tes> dc 60-
aio oprim^
coofiituta.
II.
PARAGRAPHVS XIV.
Decimum Qiiartum Impiprum
Fulcrum. '
Recitatio FREoyENs RosaritJ
CoRONiE, PsALTERII, IN OBSE-'?^
OyiVM B. VlRGINIS: .^^
An reddere pofsit orantem dc falutb
fiia certum^ autrationabiliterfa-
cere cundlatorem in negotio
poenitenti^e }
Eteribusinosfuitycpulis fuis doftas quoc»'
(lioncs intcrfpcrgcrc, condimcnti vicc. Qualis ilU
fuitdirputatiointctfcptcm Grarcis /apicntcs» cja^
dcm mcnfx convivas, tlc domo optimc conftituta.
Etprimus<}uidcm5o1onf)ronunciavit inhanc fcn-
tcn tiam. £4 rmhi oftima vidctur domusf vii res efi ne^ iftjujle partAjt ;
fU^iHedvelconfem^Andadiffidemidj velinfimendd panitrntia efl locm^
Biati in qiM "Dominus fua J}onte fe talem ^frit, ^alem forut propterte-
ges. ^ales} inquaplurimumot^domino conceditur. Cleohului ; i/tj
qud plures funt qui dtligant, quam qui metttant Dominum. Pittucus j vhi
ne^ requintntur fuper^acaneaj ne^j defiderantur necejfaria. Chiicn ; mM"
xime oportet dopfum vrhi^-qua fih/{egeefi,fimiicm ejjh ; adjecit^ Lycmr^
gum cuidsm, qui populare imptrium SpartM inftituere ipjum juberet, rejfon*
dijje : prius tu hoc domui lud facito.
ScdbonihorumSkprcntumpaccdixcroj illamdoitium fac!»
Ic antcftare om nlbus aiijs, quam incrcata Sapicntia cxtruxic^» apud
Salomoncm Encomiaftcn fuum» ita narrantcm* Sapientid ddificd"
"pit ^idomum,exciditcolumnM feptemyimmoldVtt,vsiiim4s fuMymifiuit
vinum.
1 1 b; Ili P A R A X IV/ m
viHttMy& frofofutt menfim fiam, & infifientihue locutdefi; veHtte, fo- Faeft Oo-
medite ptnem meum, & bibite vinum qncd mifcui vobts^ reltnquite nif*n-
PiAm^^vivitCy & ambuUte per vtas prudenti^. Hic obfcrva, paulo monV^c-"
fupra \ Salomonc mcrctricuJam quafi in rhcatrum fuiflc produ- fcnpta,»
dam, qu« incautum juvcncm vciborum blandimentis ita circum- JSJ^Sfc '
▼eiiit,vtoumioiti6domumruam,adopiparam mcnfamadducctcc;
Cnin delnde impaiisaniofibus* vencreifqi amplexibus inre tirc^ de-^
ni^e Ql>re<|ueiitis Gbi aalMm jugularet, noo alio^celor» qalarlefr..
letevolapcatis. Igitot It«xSaloaioo>coafultatQr|»eRMtt odoilck
fieaticpeEilieeebras icotcoraiajeontmflMlibasaatepoiittdoaiaa» .
Sapienti», veeiflimis iafttodam delicijs» (aftibeirimo^; coavtvlj:
appaiatu; nempc rapicntKTinitspro (alutc aflrequeiida moaltis» . : j
pilflBqnibusnuUumaUud;feicalain>tfallasluaftai^iaiai|t.%ieat^ •
gaftum facit. .. .
Eilautem qu«(lio,quaIis domns fitilIa>quam9Brema ^pieOi^» HL
fia columnis fcptcm fupcrftruxit ? morc prjtfcrtim apud /Epyptios,
Babylonios, &Romanosantiquitusvritato: quibus nulla acdificia s.ortg.w,
vifa funt rplcndida,nifi ingcntibusc marmorc falcris incumbc-
tcnt^. Et quidcm S. Grcgorio haccdomus fapicntix, cft Chrifti g^chnfijf^
Ecclcfia; Lyrano fcptcm columnac, iunt fcptcm EcclcfixChri-' W.jo.
ftianx Sacramcntai impcrfcAo authori in Matthxum ,apud fan.i 3^
dnmChryfoftomum, funt fcptcm dona Spiritus fandi» quibus* Ecdefiacl
IpfeEcclefiam Oii fujaFblfic. Ofeifollleeft^qaU^isia hac(a» ^;^'^^
pientisB domo» Ecclefiaiaqnam Ghtffti» A: divlaiftiai6«im fiLS crailieiitis,
participemiacitSacramentotttlii» &i]lanim CapBcem gtatiaiiiob: ""'f^r!"*
qnibusiapiahominum corda folet iaftaere$piritus<finaas; . pso<« ritSfinft?-'
fedb iaconcuifo durabicanimbadtimoresnofttttnof^y^doemo-
niom meddianum, omnemque totoOrcoexcitamc«c6doemom«
potcntiam. qu^oa folide ftabit Domlas fapieatic,Mmvetc ipibnon
corrueu. fV
Longc alitcr rcshabctcum illis, qui tamctfi in vcraEccIcfia Q„oraft
comprchcnduntur, funttamcn vclutputida cjus mcmbra^, com- umeiiplitf
putrcfccntia in ftcrcorcflagitiorum fiiOrum. Hinc toti lutcisdc- Jj'*"JfJj2
Ucijs immcrfi,ncquc Sacramcnta_,( falutis fu« mcdia jrcftc vfur. ^Jnln^
pant; ncqncgratiasi DEooblatas, incitamcnta virtutisadmittunt; fociuot»
hequc cogitationem fn(cipiunt valedicendi afloetitlongo vfu fce-
leHbus^anteqiianikfliofsimpcretdllcefibfiu. tamaorem ioraatfi^ ^inilsb^
Sftilibs fttenu^» non tam pitvaris fbelSfqu ^ m piPtiHmabas fiiiu m Jmin^
Iatereantlnmediovitiommcarfu> puailantmtcatddil|ctaciif;'4B J^f^
' V vv mem
Digitized by Google
mctO' «nrttcnda falutis; fpcs fuas ftatHliunt plut ibas futcris quio^
domus fapicntia; divifias innJtitur, fcptemomnino columnir*.
y*. Enlmvcraimpiorum fcfiamcBicndationcm fcijciciitium i
moftis nccctCtatcm^ jam ttcdccimfalctaytotidem paragcaphis
rui. 3apcccft dccimum quartum,vltimum4i> itcnuftcxpatfiocii
^coD. Mariano/cupotiHMaHaiUliQl^frcqa^irtiTecitatibatf^^
i& pcui& iSiccniiii 'fibl aUqaanimilci pcrHiadent» ob t($aii6i!m]
^itactdnim, dvc PialMdik fiYe |Coroiui»five ki:fMv
f akJf B:. ViiBiniii«ploi-repctttt>abcadeai a^mincm iiaonntcai^L^^
^mIu i ifice8iccictaii^mo$agmcn<lacatj,iBi6orte.dc(cri,- fcd poti^fvtafi|^^
repr^icerij, bcnigpniadjavari, vt dcniq; proximo ercpms naiiffigi»fislicites^^
C^^«,iB littusctcriwbcatitudinisappc^^af- C^antum vcrbi>c»4ft^»j|j|odl^
quotiaianu ^^a in Dcipafam confidcQtia, fulcrum dt, quantiquc robot3fvfa|tap|'
ccnimq; piaftantia^. - . ffl
VI. Pfiltcrium igitur communi vfuipttionr , accipiturpro ccn^^U
H^tcrium tttm& quinquagintaiaIurationibusi^ttgeIici5,itavtin nnguIasdei-^'%
^*^*^**- cadts pfxponatur otatio domintca» clcganri prccum roixturi 5C j-
cft^lwT' cogmitionci Ocd^bile c(l hocB. Virginis^Pialtciiuiivaxco^ta^r^i
utioaenK ruw fittfrc. ad lnMrationem.praU»Jti^ DiiY
D^idkl qu^gintapialiBiSieooilat. Ei.jjtiidca^Ciitthagcqa, indoblliliMii iffc^
jusattftofcnMiomlnat S» Dtominfcnm» Fattiaicilam QMiatiBif^jt.
^a^T ' «Ucatocam:: fftftft illi.i}&^ipafa tpivtMotKrVt ^ta^^tal^ammf^
iH9>f^*M tun cpaffilQ Aib jgffnfinnvhiNMtic^miii» ifiteia^i^^lal tCB^fi^ iffo».,
14^*1'- al^^ pugnarenf*;. rcligiofo gcnere ajmuMofSB^.At plMii clRcacir
^jiMouaos vftcventus docuitf.i|mltu|ik4ilim peri(las precc^lmmiAuta cfthak
rcfis. Confirmatctiam propriaPij IV. ArGrcgorii XIII. buUa^,.
lYtmini ianaum Dominicum Pfaltcri; fam di^i inftitutorcm ftiiffcj divii.^
•••fc. lis pcrquindccin^ dccadcs, quindccim myftcrijs cx vita Ghriftik
cjufquc Matrisdefumptis,quxpartimvx)caat.gaadio(a>partimdOf
lofofaipartimgloriofau*. f
y&2 ' ■ Coron«,alia prccandi formuIacft,conftans fcxaginta^tribar
* . Angcli ialutationibus ( in^ mcmoriamannorum quibus vixiffcj
y\!^^ BEigcoittixjCfcditur; intcijedis tamen (inguiis dccadibus,ora*
ccrtVprew tloffc- DdmUiidL ISkMiMiraccepilib videmc i CoroUa4m
candi for. qu«ejMmiaiid<Kf af^iplc^liiic^. fitcctc^ qiiaptnm* fiiiaiffiimttr
iS^ire. Vii8l««C29»»k^Wsl».afridcat^ <in^
titilicsk |M J0tte»ipfi^fiiavUCmanMxhalent odQfcnH.;4o^«^
qnidam ex OtdiAc MiiHiniai* Hk.afia«i(etst;qf|p$t|U|i:liL fiecoto i
!• Deipa-
L-iyiu^ud by GoOgl
Dcipar^ imagincm florumfcrrocoronare,laudab»K pictatc.<ittani
-cum viderct fc inu. Rcligionc flon potflo (vt voluit-») profcqui, /^^J^j^
obftantrbu& o£ci; &i miniftcrijs * fiatuit currus mundum rcpc^ ^,ychrH
.tcco» & pilM oraad^ Viisitti.^udiam» Scd ip(kiUjL.s cui fa>
:cefC;>«bl^qiuiii»SBedicalttflUi».lMiuM «eli^oraa ^4^^
gere florel coioUI» (exagidtAe&.iJlami?Apmi€t .lito»BiQn p»a%iik
«9ttm40UHM9fteot]^emAagolo^ulMawAetlii fimol etiammm niv^cx/a»
mcminiflrct pr^dpnbrutn gaudioniffli quibusolim in his tcrris per^ bu^^geiil»
«ifiulnm.
« Nam ci^m homo iHc» ManaAo jam magiftcrto iBftruAns, pcr> ^ a ..
igerct frcqucntarc pr^fcripram orandi formuiamjcontigit vtfyl- J.XS[Su
•vam cum fratribus aliquot ingrcfTus^, Coronam Virgini facram '
rccitarcr. Intcrimlatroncs nonnuili,cxinfidifsobfcrvaturiMona-
■chos, vidcntarpc£iabili forma, Dci parcntcm prccanti aflTiftcrcat-
quc^d fingulas Angcli falutationcs,pulchrumflorcmcarpcrc, tao- videnttit
^demomncs filoaurcoia CocoUamtezcre. .Intcrfm^ latcbris fa^ eiiunia-
'Cmeiguot Qcmh & qamme<eijiia Viigb , atttcni finiifloTciilos Z^^l^
Ttaatuf ciftaicexigiiaioomniumccmtflydctcepidaateail IkagQiaa-'
•liai amaos. Scdinoxeacaifittiiiimemlmiflilatja.: ilUs fiiracem. fo.
NammtcTgilMloibsAn^elociim Gcatuff'^ fe pnercntefli fiitttiift» gui^ Avs
>dimirt qnam vifa fuit^ an terea. Jddbbs cocipliain nc£^crc>> ^elparam
-cum hoc dcvoti fibi fcrvuli clogidt; .txce qudi me €9ronJi Jrster iSe florem car«
ornMvttf fimul fccicoculis fpcdlantium fubduxit; injc^^alatroni- J"*'^^,^
»bu5 rcligionc, vtcnidclcm quarftum cum volunraria paupcrtate> t^^e^ '<
.fylvamcum monaQcrio, vitam foluram cura pccnitcntiapcrmuta-
rcnr. Atq; ha:c cauia fait, cur Frarrcs cx Ordinc Minorura, & ipfi
quotidic Coionam Virgini pcrfolvcrcnt , & publicisconcionibus . ^
candempictatcm inculcarcntpopuIoChriftiano;qu6d vidcrcnc.»
etpi^ PciparamCocoiUB Gix au<^orcm dfca. nuiloix^quc ipfi pi;<( JX.
liacil^cttmi florigemmpiacere. KoArinm;
• iWiioad Koracitfaii^^ qaMi|itrfiidtfi f^pius piiomift»^ acclpia-
, tucfi^lP(Uterio;in batijMUM||ifiamijmilke/mmcM qms Jmi
•gnlfikac«mim.dttataxat quinqoagenaaa ex ifclutatioaibus Ange- ^.^y^]}'^
Jiicis»quarum fingul^ dccadcsiatcr fc, orationc dominicd fcpa- )[„yjnpt
^daqtciir. > Porro Rofarium » locus c(l roGs confitus , vt intclliga- cipere ex
; miiiiinim iiiiiiiilifilillipi^i '1'""" ^oiarium iippcUamiis' . me- ^ >
cA.il ---^-^r. _ vvv a iU
Digitized by Google
9
1(94 f B.aMONvT«OJLllMALJELSLP£U
md itx^ m Virgini Matri io(at fpirtro/. .BtMtatEpiicopiiiCimwMifii*
Wieom- (*apeconrpe^infiiiifi»Mafiaai»CKOielc lidacaaiiiiiticuiii Aag»»
^*^^ . |<^catpcrc camlidM. parpttrcaf<iyic xo6m lanwjoc-ablalitfii nMj
ii^^cr^ gIobQiis>foicttmia¥iisi&po€a|ikclcrttuii>ftctiir^ qaoit Qcipam
^iiifa^ ica ftcam inccBlos (iiftalic>pr«fiGataiidiinfiliQiiio> vt patatacAa
^fcfitU- itiexttmreferrc ad cnm moriqnacmcotanatt4aiii.i|f^ liocgtnciitl»
, fieettni»ip(am ftudioi^vencracnsfuiu. t.^
' - 'KcquemimmeftautlX Yirgiai,aat Chnftoefus fllio» aotr
/* «tmo Patri» tam fuavc cfTc Rorarium PfaltcriumqnC; quanda
' - cx iaftitutioncfandi Dominici,in eocoaleicuntnobiiifrimaedac
partc?*, Oratio inquara Dominica_i> & falutatio Angclica-*.
, D. Angufi. quidem do prima in hunc modum loquitur S, Auguftinus : firm
JrSJSi^' odhemm obtintnds cau/m. nofirA , fiuuulo tdlit jurijperitus mbis precet
UktMdimm^^ &MgtuJ^rmtrfli fiivirk^» tkm fftem fiiiu^
Z'!^ ' tfiiv.. Plan^«oian4n»4iio&exIieiolbIyiiiftl3^ ftiiloo^
^ bico8ii«^vAlM)|ieffipicmcaafiailBai»Tb^
\* : dcpltcanitis profilio hh&Xon^ /iiaitt tefta iacti pagial» fica»
iJttf.14. «^*^" lotum9tAl0iJ^9M^edierMtdkiltegemy& lofM^rti m/ enm firmf
3i *; tiit-ki^finodi : ^fiit autemJmkverU iu eree^. di^aniio iciikac
'^fiheriu exa^a diti^coctsL^omnem llfam fententiam^. quam piacan-
C6rona/sc do Pitri, & rcconciliandas foboli rcgic , quafi adlibciiccxamen
Jofariura profcrtc dcbcrct^. Facilcautcm David cx ingcnioib ad pcrfua-
efficaafm dcndum fcrmoncj» loabum dcprchcndit attificcmL». ncq; Thc-
llium acci- cuitis intcrrogata ncgavic, ctmi totiiis adionis, confiJijcjuc fa-
IbThida^ brum cflo. Jtaquc vocato loaba, Rex eit : ecce pljcdtUA fici verhiim
»eDomi« tmum, vdde ergo & revocd pucrum Abfilen-a,. Ita omnino ScrvatoiL.
aica. -ChiTiftasiaifrcconciliandosPatiVirato pcccatorcs,vcrba fna» oca*
].jbf .14* «lioocmaiociBoniinlfcam, poairln.6fe ipfinam 1 o^cdiiScttlfcr ve»
^am ac<ipiof|r,4}uanift»ad paicnasaaces djlcftifiQmifiiip;vctlMu
' ! ' ';^rHagaii»t (ri>attiQKafdidaoijqiiemiccaattta^^
atmata^
21. ' ' Prbvima dlgiiiti» poft Orationcm Dominlcank, (UotatioBi
11. ' AngeIIcadcbetiiiyiaqoatresTclatftrudoreahbocitaai;^^ricl
'f^V**' Archangclos cdrm dixit: Ave gretU fletut,J>oiieiimttteuimvv.hitedU
"Viiu i.fj, mulierihtts : Elifabctha-i , quando Virgihi pcrcgre vcoi-
si • .. , Cntiygratulata cft diccns': benedt^us fiu6lm ventris tui. Dcniq; Ec*
' cicfiaCatlK>Ii(a»cttmcxpioafte^ap£ioiii9asiiaBcfuimcaivoIuic:
- - . Jefin,
Digitized by Google
X.1B.IIL Paaac Xiy« : . su
kncAQiell<tUfioiicmf4fM4<iMeiidfrcdo«tqi»«l^^ ^^^^.
fim&HQde eftconiiccre ; qobi & S. Jacobus- ApoftQltti»& S. Chryi* «et^.
Ibftofluis,; A S. BaiiUns HAtgotts, sn filis qitirqae Itehttrgiflbcafli cttn ^S:^^
«bvotaViiigintsjnvocationeioftiant' • Nc»iorlQimctithhsBCAii» ttoMMOb
fbliad Dti(>ara:ni falueanoialuNioieefti qnandoquicicnivt B.Pet ^j, ^^^^ '
tau DaniianiiaiiifQttit» rummiJneoeficii , ac fiiprefaimyfteriMn eaj ^««'^i^
Coantinctttrjkicaioria: Tne>nitti0ifeilicetJi>ci# fcgnttiofiflioBiiti»
ndanigencrisrcdcnaprio. ".ak
Porro falutationis jam di^Vat, fi quis vtilitatcm (circ dcfidcrat, XIL
iQvcnictiionvnam.apudB. Alanum. Ejusifta funtverba.
tet /kncft Naminu tfu amMor, d M^R£ji calim gMdetyomnis ierra fiu- J^^^JjjfJ.
fett enm dico Afe M^i k ta . SAthM fitff$j.infepnm contremifcit , eum^
dieo.Ay M.\Mji ft.f M*. Mut^tttviCefiit»eor in amore LiqHefiitieiandieo
Ayi, MjifUjt: CrefeifirtHi9t,99Ut^$mfii99ht eifmdUo ArM MidML4, AneoT
^es firofieit. oMgetur confoUti9»tilmdif ArE 'MAtJA^JUtftumtmmm^ licc, Ttilk
Atq; hsc puto, ta m vania K^iariivvtiUrasbaccaffOtteai Parriajr»> .xnt *
ckcDominicoIul^miniftravitjVtl^semiratttiiFejQfllem Rofarij,
firc Pfaltcrij, pro fidclibus vtdui<ivcfi:xAs inilitircrctrqoam Pon-
tificcs non tantum approbarunf, fcdmagnis- imftirgctrtiarum largi- rcftTl
tionibuslocuplctarunt. Ecquoniam tota. S. Patris Dominici re- a> D«nii.j
ligioni famiiia, pauib poftquiayisJntcrDivo^rclatus cft, domicir "ortm
lijsquatcr millcnisvcentum 3c quadragintarcptcm , pafiim pcr or« Dci^rx.
bcm ClirifliaJiani dUpcrfa fuit , vt Ccnebrardtis mcmoratj. idcb
fiaterliitasdi£lai.iaiiriiiicnrufi^crevit,jQa4gno bodic^uc^dirnA^ GmtU, i»
toe^hyii)Qodyc«ifettai(t«03oam^tsacpropai^. JBtqimoftuB
citqjfah»jtepiyAaioooQfeftte^
contiilnftlWiiiijwtiiiii^meritati - "
^peniam^ A|Ma^ tMiccmfidcnter Cattlii^ vidctox ir
■lcqaei^ria: drhitrorifiM^mecmmerJt^ifii^M^ iSI/^W
Jl^iMMtiomkt iUHd moh ittfiHmm Ltfmtt^kiitmfifAmfmf um.tlgmtmMit' xZ^itaSL
«' , im6dod4iriQUL.ViiiU>iMQioncm,videoccxte^ XIV.
* ' V V V I mnes ,
Digitized by
aiiiothdriiftittmlaifbaQ,fftlieilMcliittcRo6flHiii^^^
SftimM puM/nmC *• ln ««fimlcoafoflMtioiiciii ft^te lem
mt.qiu^ admliiM<daiii;^4d<iAeii ca«piobatim.<cflimofli|t, Miiinii#
itenter o. ftow& cjQslrtotfs } kcBpk publlclr lauittbM^xtoilcre ito<af!aro»'oii
^{{^^^ mnerqucproconcioncacilioc|feail»precafidicxclMei; fiorcmt^
«ut cotol- tos habuk facilcs ad obtf mperandiiBif ita non dcfucru a t ha^tcf iT
»»111. ; irriroresB. Virginis,cuftf$ Angclicam raluradoncm Dominfcni^
ifr«C/WW commcndabat. Etquidcm horum vni,magnoftctitfuusrirus,dB .
mt^chri- jada in Dcigcnjrriccmcaiumnia; namquindccimmiliia docmo^
^VexHnlii ioirafcranr, fingulis Pfaltcri) dccadibus ( quas ipfc pcci
A*r/$0f^ contcmprumcxnbihvic ymiiic fpiriribus incarnificinam admca*
Csi quodpropriaconfcnionetcfiatuscftip(crcus,quando;am fui»
cumcncrgumcnumaddtixcmntDoniinicOiSaoAi Viri precibarf#
j^^Tm "'^"''^^"^ vindicandum ^ tamdifisliQipitibuf. Std plactfil IBHb»
ditmif. gno Dcif c jurquc Macrla£iaialo»aiifci)iiaoi tot lllaa iiitii|yi|Wl)i
tfi^.Bit, iegioiie8,<iccopatocapelfcivtaomicfijo; qfiioftioaaiinitiipiiil
'^' pOBaae.ibl<viaaidattitortorlbiismisfpifitibM|%^
TdkMM ttmipfiiftiitim»^oiiifli capita ad^«ieciT«Miacacfc«illtt
cxencrga- putantur. IntcrrogatcigoS. Dominicas,cdiccrcnt/ine ^^^^1'
'"'"^ "~ ciilmude, quis homo piccctcris omnibus incoclo beatisi piiis ha< '
ne, poie- bcrctg1orjx>|>Jas in Orcum potcftatis. Scd ciim mali hi^i, ^
YhgSlf* «lultum terglvcrfarcntur, ipfa Virgo Virginum.augtiftocumlktelt
rnagnam ' ^itio, lc c nubibus pcnctrans, jufljt omocm vcritatcm promcrc.
egi,& pi». Acccpto igifiiraltiorc irnpcriojdamnati cx cncrgunicnb Aogdtt
***"'*'r iic inrcr publicos gcmitus , & mutuos c/uiatus rcfpondchint. C
K^tidtu v&s CijriftiAni : hsc Chrifti Msttr fMems efi tmmu^ it^frd/er'
'Vdntlu Juu fertisy f^mUttu frtuifsttt itt itt^kmttiafitttd tkdttt^d
' ' ' ' 4MB^ ^4i0Mt, vt fitmtmm^ mmt t0fitik \fiMmi^iiib-*wt»
'^^^'^ mtitiitmvikyhtmAmtitiri.f^m t^-fta£hmdmii\ii' pic ohfifiA
^!,!^.itkmtut>^ttfiimtm Vttkmii^stk f^rmm^ tik iffit\ &.fir^fim^
ineHiocoi- iSmB'^fSm TtiMttMti ohlMum , fitfmtn &-9tirmkt mtmiuM StmmnmsM
coMrtl^ f''''^ • ^^&^Sr ftfitmtdimtm ftimttumt fm^0weHs ; atr^
•isMjnw- tcutra fidUtt ejm fir^9txptii^im foffiuttm fr^iUr^ dmfimr
Jf*» $iim necf^tate etmfidfi remtrtcumuf , rmBmn im fiud^M exercttii St^
Bofir^ ferfe^PerAHtemy iternos infermi fuhire crtuiitm ifpUB emimjm
diut,u firiitM fitu^ mtirmu mftarst ttmtm
Digitized by CiorvTK-
' flidl$tltr, .... .. *- 1 j ;j7
. : • I • Atquc hic /ai»iiIii9riE(«»eoniiurarguB)r ioipi^s, ytjk mihi in- .^y,.
JlUtaMMdtaiif »>dclllH;l>faittiici> iUniqnc palam j^fei ARC^MN»-
vmAmim^^v ptopf ii jicemattaon toafeflioocnieiBo,qol in dc» '^^' > .
/voioViiiiQi»obf«AOiO:.<iftiiM^ limaqQi%ili|it:Biorar^ >v
«0«ia«ni|liMfteclc?eMeiii(N iM £6». qnb pfariDurlbllbiiibadliii. %
W»iiirwgftjciiOTil>tl»lttetor} vbi nolla cmQlamtntDOtoLirioft • <
j|ll3ttlilp!tio> vniutpvrpeiaiirquLC ctoMc. £ t q u i » aalic> ettom iii tcr <t hoc ipiii
cnormia (celcMi» qu4m Oftimct4eiu»beatitudinc ooofidcreji quis ^|(Xs 9.
timeat procrsrftinaiecmenddtionis propofitum> & ccfipifcencianij virginit
loranenkiamortis-ablcgaseacticnlum ? Nam , fiintccca dlKgcnsr* ^'^'grj^JJ
irlaFixciiItoreft, fifreqpcntiobfcquiocoronasci texit, & rotaria^ dcflufaia.
(aliitationibusAngcliGabriclis, fupra Iiybla& Paefti fJoccs, fuar w .cti^m»
vcolcntibusrofis. maleommno mori notipotcft, im«cpire noiu ^*"!"^,.
potcft,ncqucavcniaIi$rogiinfcNxpabulura6cri. nam vt itcrum- •
.coD^tcntiumpatcttcftimonio ca^Otfiacm&num j I>cipara hi» taii. *** *.
bns de votis fibi Icrvulis» impetrat^ 6U0, aQiecxiremumi.vtte^haU-
MlXMiOiitttliOficOi} yeAiO^osi ppuitieiMift^^nmli doloMi > eer-
.Ttmcritb^iteroio^iiifbuMiiiiliiif^iSalioalw»^ Ifitgittif!) . . ,
.fotqndfi ^ikr^vidceotttrconAiigciQiAlbiliendir d^iua beatitudK . ' '
ii^fpei,quot ipfi Corona».ftg|gri>»B^ic^ii»itO;l>ci|yw Iioaoiiwii*
.pitt,^umafrc£htpe«folveailMi'-.i> t o')rai:: '
Scd vt putettrhomines piofligati>iiovnm fc bic caufas fiia? re--.
.pcriifcfulcimcnttimTajo-cgo^crcrcm qucrcumcflTc, jam fupcrio- • *
ribusparagraphisimcin.fimiiimatcriacxcuflam« Nam fi vcrum
cft,quodrpiritusmcndara(rcruiti ncmincm corum , qui in fanfto
:JBlOfarii:excrcitiO'pcrfcvcravctit,aetcrnosaditurum inferni criicii-
tus; refpcduiliorom verumdixit , quiicum dcbitis^ircumftantijs,
.l^ancptc9andjf6rmulampcipar»ol^j;unN- p.utiicumfincecQpc^- rumeft
carigravi&odiOfCum feria culpamm ibainm dcteilationc». cam.jl-
. »0 4liittii4^ofol^jrefiiigcndi quamprimtei']ap&;^ cmodi im- gini
fpoftcftMH Atf dioK^ Jttlapii^f «cieiiiiooMii^ . qooHcicimqpedcQtqtte^ t >*> qui hi.
.fllfcoi»OMlf|j|^vc cxiofifaUottettccifkriAti. , Cfcdibilejsjttifoft, ^er°l,m ^
:qiiamdioifti6c conftltuti, mctica milcricoflii04lb|^rtcm labo- propoiim
'N^fUii •Uxilijquc pic invoc^ant, <crtif<ineeJcgantCf plexis, ^tco-»rF«»"»»A
40»if?>4|C!ioftri;sr' cx AngcIitfa;lutatiQne».Bcai»ai-;Virginem ad •
..ft^ ;vota^v iireccf^iK ttoiiiwM
Digitized by Google
538 PitOMONTORII MaLA SpEI. ,
Tmm contritionemlpcccatis ruis antc mortemezpiarL /fJ»wiif|
XyiL AJiaprodiisntiaetlsiimilMst^tti Chriftian^^
ficij, laxaat.frecinm pcr totam quafi v i tam liccntiae, ^ffufi in omwfi»
JeSiis^*"' gcnasfiicinonun»capitalifrimi virtutishoftcs, amici voIuptaeurtL*
«i&uivo- gaudiorum({uc.quibus Dci pietascxafpctaturin vindi6^am. Nam
Mtftverl. fihrccpcflfima robolcsfubmortis arriculumi quo-dcniqac ftatuiL»
4iinim- rcfipifccrcadfrugcm.ccrtumfpondctnccctritatifuae contritioms*
, opc San£ii(rimst Virginis obtinendum ivtpotcco/usa-
«UocoUdl morcm frcqucnti Ro(ario,fibiiluduJt dcvincirc, timco ne aitum»
Deipvan. agat. Caufam inveoiolQCommunijurisaxiomatcquod degaL#
Q^i3 fraudalcmoiiomini4ebere fi^adem iofliii patiMtaHr pavi Mii|^
frausdcbet ncquefllalbfibvtriiftlllbfi». Eftaimti^qddikih Mli^'AiimnMfc
^tiul"dZ' t^^^ illadendi, in ip&i» Del, DeipMii4uecC!itetaK»ia«0^|^
lento. ned do lcelefttit homo impiaf^ae, EdcitcoB; YftSiQcoi callt » flttmUitte
inu&o uiti# .pcvfrequentem RoftflJ fcdcili6bem>cam flbi dememi conatoz^
. "* «vtrelut falutis fucccrtus, Sc Mar!ani4l]t> mbtfcm pat0Klilii>iadt>
atllberi^latmacuptditacibtttnilBlQdolgere. '
XVIII» .1 HcceniniveroimpadCQfprxfttmptio-inmirericordiamChrl-
fti, palliata Marris fuae pictatc*, mdignamfacir tcmcrc prxfumen-
Obf iflet ^^^* &FiIi/gratia,& parcntis intcrccfTionc Excmplum cft in Ab-
etiam Ab- ^alonc, qucm fi fciviifct David , & fapicntifTimailla Thccuitis, ad-
Ciioni. (i huc in cjcilio fuo moliri pcrnitioia incaput patcrnum confilia , atq;
tabTiTitt'" occultarc tanrum fub inimico pcdorclatcntcmflammam, cruptu*
Daridejus ram,cumproxima feoccafionoccndiobuilcrit : citra diibitim , 6c
^mkm • Thecaitis judicaact eam indig«ttmfii^iatorcefli0a«^& Datridgta-
:tlA. (^dftaatem<leaicnlllRaMDeflQeniirix,lbliclm
'noispiecibatfdlirisfaftiiwto iftIi:elei&asiiideiall^acMdefiftat.iiifM
-Fliiamihamkiacfpellbefmelotralate*! .tMweB|iiBHiiBn|t ftiL
^ .iaterpellAtioA64idl»'^^*ftcili6spflticaefepAliM
qtundo rciticttt ia^tmiMim^mfi roan»piopsio4eVdMafffftftMl»
' •▼efltisindulgehtfit,' •« .sr ^ - -
!. XXZ* CcrtcSaiomon.pmdcnrKfimusRegam, efto mahrm Betfil-
beam,pro Adonia fratrc (uo fupplicatutam invitavcrit Vltro : />ete
tnMter mei^ne^entm fdseji.vt nntertAm faciemtuMmi tamcn vtinrcllc-
** xir, idcampoftul4i(rc, qaod fibi, Rcgnoqucfuopcriculofum forct:
itficutSa* vacuamdimi(it,faftu8 incxorabilis filius. Sic planc c6m DcuS*
6beim"' animadvcttit, Mafcftat^m fuam totics, tamtjuc diu violitam cfTc^ ,
tt€a««Qiw &porcdvioiatamirjiabimpiohomuncioac,cujus (aiutcm rogao
Matc£«
Digitized by Googlc
••■ ' ' Lib. m. ParacXIV. - W
patrociaiumcjus4dmittie,quijireduiidamiam<)uafi videc inpix' ^^exau!'
iudicium juftitix rus-cujusofiiciumcft, aliquando picdcrc mal^ tiivit. ia ,
fcmc^itos,5c imptobacapitafupp1icifsmtti4^«pi«rertimqiit« ^J^,"' 1
boi voliibtas obduruit ininatum , ic continuam Numinis oflFcti- ^J^ahK^'*.
dim. Itaqi^c pluribus illud occtni potctl, quod in cxordio nafccn- trem fiiaoi j
tis Ecclcfixiquibufdam fidclibus exprobravit S.IacobasApoftoIus: fe^^^^JJ*" j
fftitit&mn Accif itisyeo quod mate fetMtH, vt inioneufifcentijsvejlris in- LnpijCr' j
yi»4/ii, Occupatiocftha:c tacita!ob/c£iionis;cumcnimaliquiquc- -^- ■<
ri (bicrcnt, non fc omnia fuftcntandac vit« ncccflaria,prccibus \
D.EO impcTrarcproindcbcUisi&Iitibusagcndum proaugcnda fub-
ftantiaac lucclio: Rcrpondct D. Iacobus» Idcirco inania ^De o
abire p0<iula^eocQia*^u6dilh^uiipe|aiiviioiii»^c ^ fcd^
incimi pleraniqae fiaeniv Ttii(aemaim4lviii»lH>aitaxi9ii^^
TtoieTeigimr poflubt merit^, ne cifeapoftiemomVna^i^e^ XX>.
i|liimm nihil retipifcant, qui illuc omnem fuaai diftulcrunt poeai« - ■ , -
^ip^fkca;fa^tinicclc(aaudaculi,vniusmaxim^fpcraToB.Vi^^ MMa^
patra)^l^oi.<i|Uafircpctitisintei;ea&piasKo(a^ ejus iGbica-' (iimpieta.
ftiftimam cor illiga0cnt»Yt maxim^ fub mortcra indigcntibusCon- ""*JJLv
tritionc&finccrodcantcaaa vita dolorcimpctrarchocbcncfi- SbMiiio
cium tantum non dcbcat Matcri filio. ScdncmpcfalliTui; noa. RowiiNto»«
rarb, hxc vaniflTima leviculorum hominum pcrfuafio. Nam ti. tJHj^^joJl,';
cctoptimus D fi V s , ficut omnibns alijs, itaquo^nc iftis ad la* tooju "
loKm fuam largiatur,fufficicntcm gratiamjs,tqaacnm fi volunt, •
fervari poirunt ; tamcn cfficaccm illaai alrcram, finc qua clare . ^ ^ .
p^fgi^p, (eoldempeiitQipSf ju6i(nmo fzpius judicio nc^ac^^
^ adee» vt ciun otiilacni inmamo^ peccatoteibfnb vldma vi*^
ti^moiiMBta precamthaxnm»Kb(aiiij4ac.£nd]^ expedant': iu>. iii»taOb«
sbiriui^-^Eiparf bcneiicio impcmbdam \ naco fiio con^tiO'^^ liUwatimii
neoBu, St fatgam niamL. , TberCmdue gtatiam», ce^ffimam^' tcr,nonr«
ii^jskpttJ^^ma^l^ znieenian^ noiu remelmatrem^ obvcrtuot»
Pii cnn&n$o»i^^^f|«iand tei;snmobvcrtcie» moteinfU- imiviM
gn^ntmm.' ^
Mcraoratuiucundum eft,quodannomiIIcfirao,rcxccntcfimo»' Xtt
trigcfimo tcrtio , cx Tcncrifa Canariarum infiilarum vna, dc inia-
ginc quadam miraculis cclcbri, fcripfcrunt P. Alfonfus dc An- ^^lr^Hl,
drada. & P. Michael dc-j M.impcarL. , vtcrquc Socictatis noftr«. nf^tds^
An^oi^itut poftChciftumnatmn miliefimo, quadnn^entcfimo^
Xix quo
Digitized by Google
^QCcmpofie^mdidalnluU» (UbBarbatoram adhucJnfTd^^
* ' porcftatc fiiftircpdrtaeft^padoribusin cxc&rupc» ftatuafocmiw
fimilis.Iongitudinc vnius vinaccumfpitama»,. Tcncbat cffi^ia ilt
^«ftribi- imaginc mulicL, altcra manu ccrcum , altcri nudura infanruluitty
^"'to ii^fcn. cujus digitas aviculii-., pafTis alis vidcbatun-. quafl puiJrir*
J^iiijrpu'. colluderc. Ejusniatri vcftis erat aurca, chlamys ccjrufcJU,. fitffd4^.
aificai»i 8c ribus clcganter infcrtisdiftinda. capiltusin humcros defliKb^;^,
Tcdintrafcx fpiras coMcausr*. pcniquc. pcr oinnts qtiatt vraJ?
Mb. . g^Q^. ^ Hnigtti barbaris tani incbtis vimt ec lirfUl& 1c
iec^ita^ fi^e (bnaiik. Adc^liadilegebaqiV: tQ»^
i| &ierrd, Sf^Crriairu dtifm: JHd^fzl.* ///r ^/7 infiUu-, ^t
tin frtt pnefrimifioyAb Omiuf$HnteCretthr<^. In fim&riis': "AfWF
jhl£iflcs MariM, qud futt Anrtst firtus. Supra Zonam ; /'r* rtoBif wTM^j^
«. ^ vcI>o^wj/<o* Adlayammanlcanur turiftMi9.it PrMfshiiiM
XXII^ ' ftiHi probabilccft, TmagrnfsMus arrificcm, fijiflc Cfinftia?
••i ^ iMm aliqucm^ cx coram aumcro,quos'olim S. THomas Appftohis'
CM^tiir in liidia, infulifq; Canarijs, gcnrilitiarum fupcrftitionum rcircbrii
Aaaab-ar- criicos, ad Chrilli fidcni pcrduxcric-». Cui proindc, foknnita*
t^e ind», j^j^ purificat» Virgiuis,. placucrit ifift^tiiisi cffQmiare» vr
,Wo^n»i avicula irrtecL i^tis digito$, figirifitaM'dli^^
s*«>39»o»fi:. ttftti/iiut parfctinatum. ex kgc Moyfis tffltfcttdtim pro-ioii^iftalbi^
4^iikfiiifidotiv geftabatmoiieKlndicarct tfh^ralSlalii^fif^'^'
il^ililnidratSitneoti in fhacanftico. Acce<lln|»jad fidcm huic,^^li:ii
jciSatii^ facicindaW, (cntentijrilta; , qu« vclut cfogiir adjcaar foii?
•> imaginl: atpcr^cganrcr ram Chrifti prxfcntationcm intcmpfibr
toqauntur." ""
yynj^ Quia vcrb fuccclTu anTiorum,rtaormnfsCarhoIica Rcligio-jj!
' quam S. Thomas Indisinvcxit, ibidcm cxpiravit, vrvix e/us aitv
qua vcftigiarcmanfcrino; hinc annoQiiHcfimo, quadringcntcfis^
ino, t:^nictfi lufulas TcnerffSs habitatorcs^ vnivcdi, fupcrftiripfi
idblbrtthL» cultores^ linguain .fijam kgercnt ini' reptrta ad iti-
* coUdcadi^iiii^ciasitfiL.- '^tkpx;^ ^nctelligcxent^ r dontc k
c « ^ •/ »
1«
■ ■ 4«
Digitized by Google
ChriftUhis didiccrunt. Tllud InTcrim vclicmcntcradmirati fiint
Ethnici, qiiod )uxta fpccum fvbi fcrvabatur facra cfFigics^ Ixpiiis
ludir.^nt mclos* fupra Orphci fidcs, ficMufarum choros fuavoj
quin_. ctiam fcntircnt cx orc fuo ftartuam, gratum cxhalarc odo-
rcra;cx totovultu, infolitos non^ rarb fplcndorci diffundcrc-».
Hincpcrfuafum illis fuit, coclcftc quidpiam cffc, &vcl Numca-
folarc, vcl Crcatoris Matrcm. Ccrtc Rcxcjus loci dccrcvit, vt-i
imago hccomnibuscfTct vcncrabilis: & quod infolcnscfi, Gcnti-
Ics incolacquiacam pioaffcdu colucrunt, ctiam bcncficara fcn.
fcrunt,qnadraginta omhino annis, quibus hunc ( fibi liccxincogni*.
tum thcfaurum^ confcrvarunL».
Vbi vcrb proxiniis fama Hifpanis vulgavcrat, prodigiofam
D. Virginis Iconcm.i Tcncrifanis infidclibus polfidcri, ncfcicn-
iibus tam facras opcs dignc xfiimaroi cjus fcu vindicanda:, fi:ii
alfcrcnd* in^ majorcm apud Chriftianos vcncrationcm , vi zrre^
pram, in_ Fortcvcnturam Infulam transtulcruno. Scd cvcnc.
runtduo ftupcnda, & practci: communcm rcrura ordincm ; qux
fatis oftcndcrunt, nccChrifto, ncc fu^ Matri collibitum cflo, a»
libi confiftcrc, quam vbi primum rcpcrtacft ftatua... Altcrum c-
rat morbi contagio, nontantiam in cos grafiata-», qui rapincdc-
dcrant opcram, fcdinfulam quoqucomncmi ncc potcrat vllis fii-
crificijs, fupplicationibus, aut votorum nuncupationibus dctcr-
gi. Altcrum fuit, qubd facralmago facicm parictt, tcrgum ob-
vcrtcrc folcrct populo; ctiam f^pius corrcda in- fitu, &C0II0-
cata antc oculos fibi fupplicantium, fcmpcr tamcn^ ftationcm
mutavit. His fignis cdodi voluntatcln divinara Hifpani, rctulc-
runt ftatuam. Barbaris ; quaiapudcofdcm iri^TcncrifilnfuIa pcr-
manfit. doncc anno millcfimo, quadringcntcfimo,. nonagcfi-
moquinto, Fcrdinandus Hifpaniarum Rcx, Infula in fuam potc-
ftatcfn rcda^^li, Patribus Dominicanis cam tradidit, ctiam hodio
miraculisclaranij.
Scd intcr omnia.,, qnae cum hac prodigiofa DEiparat cfli-
gic, admiranda., contigcrc >♦ nihil mihi vidctur admirabiliusr* ,
quim illud facro horrorc plcnifllmum, cum piara rapinam vl-
tura Virgo ,Hifpanos non_, oculo, fcd dorfoafpcxitj quidquid
ctiam illi cmcndarcnt ia^ fitu ftatuaE,&aIitcr atquc alitcr vcrtc-
• rcnt, vtfcrcnumcoelcftisLunaevuItum contcmplati poflcnt. Scd
JjrjBvaluitjufta indignatio, & amabiliifimam Divac facicm fubtra-
titrcis, ffuftra ingcnlculantlbus, 4c pro bcnigno Mariam inruirui
X Kx 1 ro-z-.n-
Fuft mki^
culofa per.'
infoUtum .
fplendorcf
odotctn « • >
inclo«k ...
I
■' t
'i
t
• • • I
i . ••*t
Maximt
ycrh Hi-
fpanfit pfo«
digioni fu-
ic, qatbnt
tergum fb-
lita efi oIm
rertere,
quaH indi«
giubunda.
• . , i
xtr.
Digitized by G
14?^ PROMQNTORHMALiE SpEI.
rogantibuf. Atqac hic modus cft,qucm fiodicquc tcnct Dci gc-
BnamD. nitrix cum quibufdam mortalibus> illisncmpc, quicxconfuctudi-
■onqoam nc^crcatutas malc mtcr fljgitia dcpcrcunt: convcrliad vanitatcs &
«uitoribm infaniasfalfas, avcrfii virtutishoncftatc>ipfiufq; Dei lcgc. dcniqj
p^ce^ls nufquamvnquammorofi, niGadmorcs,vitam<^ compooendant»
peccatori- fccundum Chriftianas rcdbitudinis amuillm. Bt licct (quos fam
bo», oppo- jjcfcfipfi) dumfuntgraviflimis fcclccibus cum voluptatc immcr-
fiib mortc; fi, noununquam prcnfcnt D. Virginis gratiam,Rofarijfquc & Co-
ifuia dam roniscjusbcncvolcntiam fibi conciltaic nrtantuct maximc op»
]l^*fu"ojM portunam, nccclfariamquccomomcnto, quo cx tcmporc ifto, c-
pofoerunc audum critad astcrnitatis infinita fpatia; tamcn (vt prona. atq;
iliorao. yi2,t^ fufpicio) q^uodHifpanis fupra fccit Dcipar;t, ctiamiftis, vc*
lut indignabundacum filio fuo, non rarb dorfum opponct, Icgc
talionisj qnoniam ipfi & Deo roandata fuainculcanri,& Marri c-
/us obcdicAtiamfuadcnti, graviflima rufticitatc , pro vultu tcrguii|i
quafi obvcrtcrunt:.
jjyj^ Frcqucns fiipcr Iud«i$oIim. qucrfmonia audicbatUL, quod
i (anftifljmoNumini,cjufquctcmpro> vclutpcr contcmptumrcrga
opponcrcnrj ncquc diflimulata fuithacc turpidjma, inurbanicas,
fed plcrumquc (vt mcrcbarur)accrbiflimis pocnis caftigata... Ita
«/4 ^iOK fanc Ezcchias Rcgum optimus , palim fuo popuk) contcftiitus cft.
feccxverunt pstres mojiri , dr fecerunt fndum in conjpe^u Domini Dzi
nofiriy derelinquentes eum: sverterunt ftcies fuMs k t/tbemAculo
minit & pnhuerunt dorftm^ ; cUuferunt oftta^ qujt erdnt in^ porticu ,
* ' d extinxerunt lueern^s, incenfumjj non-> adoleverunt , & holocastjfd-»
non-» obtnlerunt, in^ Jan^drio D £ r Jjrdcl. Quis hic non- cxpuao
Crjdio!^. fiipcr communi infolcntia, &intcrmittcnrium conftitutai Deo.
Ld«os.an- (acrificia>&fiibduccntium.vuitus fuos tcmplo, &obtrudcntium
tewmpo- jjQffa^i fcd.pcrgitEzcchias*. Concitdttts efi ita^ftror Domini fi-
duxRtgiu perjuddm& /erufilemy trddidit^ eos tn commotionem,& in interitum,
($• infil^ilum, ficut ipft cernitis ocultsvejfris. En, corruerunt pdtres »#-
^ ^ V ftri gUdiftyJilif. noprh & fiH* noftrd,&conjuges ed£tivddua£ fint , /r«-
Ufr hoc fceltts. . ' '
XXVir. Ncq;tamcn ficludxorumimpictas cmcndata. fiiit ad' fanita-
tcmj vidctur potiusintcrplagas &vcrbcrafumpfi(rcincEcmcntum,
Namco ipfo tcmporc,.quo magn^.corum pars^abcxafpcratQ
plurimis fccIcribusDEO,BabxIoncm inccxilium gravc, longumr
<Juc mifla fuitiquir^liqui Icrofolymae manfcranr, ncqucfuorum
civium poeni cautiorcs fa^i, talia^ pcrpctrarunc^ facinoro,^ ^
Digitizei. v
I
LiB^III. Parag* XIV. L ' $4!^
quibus iwrum divina bonitasad novas indignationcs, vltioncfquc Nccnoo
provocaridcbuit. Igitur DcusEzccliiclcm, intcrcxulcs Babylo- ^poft^-
nc Judatos^mcntc & fpiritu clcvatum,quafi in rcfnplo Solymitano gr/iemjol
(Ifatuit: vt vidcrct Idoloiatria: probra , quac ibidcm v triufquc fcxiir*
homincs,(acrictiam profanisintcrmixti, fummocum facrilcgioc- - «
xcrccbant.in manifcftaniTcrjNuminisignominiam. Scdomnium .'t
maximam fcccriintabominationcm divinisoculisSaccrdotcs,^-»/? u r.i
vigintiquin^ viri^ dorfx habentes contrAtemflum Domtni X fi vc contra^ .ifct-j*»
arcam Domini,ipfiimquc Dcum in iandloSanftorum; qui proptc-
rcadolcnti fimilrs ad Ezcchiclcra dixit. Certe vidijli fili hominU i
nunquidley^eeJl hocdomuiJudajVtftceretMbominationesi/fMi quia re- ^*-'»*. t.
flentes terramini(juitate,comerfi funt adirritandumme? Statimquo
hoctonitrucxorc Numinisiratifccutumcft. Ergo & ego faciam^
i» furore j non parcet ocalm mew, nec miferehor : dr cum clamaterint ad X
MHres meas voce mngna, non exaudiam eos. q u o d n i h i 1 a I i u d c ft , q u ^ m ^
vcllcculpampcccantiumjcrofotymarincolarum, fimili pocnaplc- ' • '^.
ftcrccifquciDcofiioavcrfis, tcrgumquoqucobvcrtcrcjquanda .^' ^ ...
&ipfi abhoftcadduriirimam fcrvitutis,autcidisncccflitatcm vo-
cati , divinam c coclo opcm poftulavcrinr, ctiam importunis voci-
£;ratiofiiba5. ^
Idcm fcfaaurumjuftiffimusD E v s cxcrtiflimcpromittiOr XYVin;
quando populum fuum per Jcrcmram Varcm , fruftra adcavcnda^
fcclcra, & morcs cmcndandos cahorratus cft j nihil quoquc pro- *' *
movcntibus minis , ^ibus vfa cft Numinis pictas, cfficacifllmis' ' * *»*
communitcradcvinccndosanirnosfuafaribus. .^omodo confundi^
tur fur{^s^l\y\V>z\ti:z\\o jquandodeprehenditurrficconfufifuntdomus , . ■
Jfrael^ if>fi& Reges eormn^ Pnmipes & facerdoteSr& Propijetdearum, di- • * ' • *
€entestiffio: pater memef tu :& lapidi: tume genuifii, verterunt adme f^^T"*^
tergum, & non faciem, & in tempore affliaionu fua dtcent : furge & libe- lu, 'nvm,'
ranos. quibus-rcfpondctDcus. Vbs funtDij tui,quos fecifit ttbi? fitr-, , ;
gant& ItbcrenttcintemporeaffliStionistua. H«c vcrbaconfidcrany* .1::*' ..- 1
S. Hicronymus fic ait; imprudens pofiulatio, temporenecejfitatu & an^ . ' •
gufiia^ ab eo quarere auxilium, quem in projferttate contempferis.
Etqud^iamprocLvisfcmpcradparccndum cft Numinis bo- XXIX.
nitas, Jcrcmiam fubmittir viris Juda,& habitatoribus Jcrufalcnij ,
quicofdcmpcriculiimpcndcntismoncat, fiobturavcrintaurcs ad j^,^
iana. Hac dicit Dominus ( Dci mandatum ad Jcrcmiam audis Ecce '
tgofingo contra vos malumy &cogito contra vos cogitationem. re^^ertatur fil*
vnuf^uifqueavtafua malaj&dirtgiteviddvefirM&JlHdUvefira. Itaqj
Xxi j * potcrano
Digitized by Google
544 Promontorii Mal>e Spej.
" f(l«efftftflildbf«$if cttftt Hciis ipfbrain ^iil^n admciil^i
' /' tempbraria; cxlwii d fcivHTcnt horranteijiii audird pitreifiift*^
I ! ali4,h<IC|cft;vii*ifft,inccdcrcdidicifrcno. Scd qubd ^Jvcfllu*
. ipd^ f lanc mcnsfucrit, hoc rcfponfo dcmonftrSrunt apud Jcris^
£cicexitm miamL*. dcJperdVimm', fofi cogitAttones eninLa noflr>u ibimus, & v*>'
romavcr^ f^fyf^tfy**^ p^alfitMfem cordif /itifaciemut. Cfiaidzus lcgit pro VO»^
MDc a X>co dejperaltimm , st^erfi fumus d cultu tuo t Hab & ^ vu Itu. Se^tmf-^
' j^Rta vcr6 : Oihfrmdti Jhmm; quafi diccrcntj a£tum cft, dcfpcrhitiiiik^
cft>inoIjta iani vitia poncrc, hauftastamdia voluptatcs nau((^ai
conructBdincstantorcnlorbboratasdc/ueiccre^Arc^jo, ad~
^ - ' oWiKfn, IcgiiqucdBlhf alitiam i^ttd» iiilniscfibiifnb «Ififfi
■ . Sm pr^Mlcettitm atl)^IMid4iic>c<ie^m'ltcr^
fMMeiliftaviiriQiftel^Wi^^ '
am, iffiini fefOc cni p^tcrVuira » ifid!giui|Hiii<lo f! m i I is cxc
1^'^' ^u4imkidtidhorribiiid> titMlLfidiiied-aicritiffittplii^f^
puniunc» 4i€tm expcdivir, inquiens : fiiut w»fm reeetu dijfer^dm tot eerini^ii^
aDc«« mico; "DoRsKM ET NOs F^ciEM osTEND^M Eis, in dic ptrdiikmw
torum. Vbi Maldonatush«c verba fic paraphrafticc rcddir.in pc^^
frme^tM. ^on^ loqucntis Dci. Adloerfm iffu ero, non propitim,fcut iff mihi v#- .
•mtm
cdnti dorfnm ohi^ertcrunty itd&egoeu ejuldHtibm,ofemjj meam ittPocMl^
t^m, dorfimobntfertdm. Huc pcrrinct Jud«orum infania,ChtifliJiljJ
jam Cruci aflfixum, fic in montc Golgothaco cQllocantium, vr&ilb"
fuiOccidcntcm fpeaarct, tcrgum vcrb6ppoierctOtl^ti,ip(i4^e'
Zls^ Hierofolymc, eo qtit^em^fflib,qu6<mai^Qm^^^
tia.fea P}lliuuaiiA«nlitt4ftcditfcijh|ipfimai^
crucifixi. aJBisimpleta fuit vatkiiliaHo, pIuribttliMlte|rlhapdbabJerMi^
bijrmim. Expcrgifciixlini hJc mbrtalcs 1 qui (tpulti 'graViiBimo co^Mli;^
tatum vctcrno, & contihuo pcccatorum fomno , cnffl ^cfpcratTlIIi- '
mis Judzis hos infamcs ronchos rrahitis : deJperaVtmm, poftcogitdti»-
itesuoJlr44 tbimm ,vnufquf^j prdVttdtem cordis fut fdctcmus. nulla in-
qUiuntcxpcditiorfine roolcftia vivcndi cft ratio, qn^ra pcrmittcra
babenaseffrcniconcupifccntic triftcm nimisviramfadr,Tcn?3pey
cum animo fao lu^ari, ncquc atidiereocc^dncm arripcre adMaliiP
dicatcm carni. iutgiuiittwcqitc»tidl$hliffiiitidJt^^^
' r anfiog*
l
• . LiB.. IH: Parag. XIV. 7 . 545
annos hoo^ini acdcfit, 5c fatum maturat. nitvil humanam Iibcrtft« S^nfiitprM
tem raracrudat, qu4iH inconxiivcmrcrvarc oculum ad Dci placi- »*'>^im-
tum,rigidarquc cjublcgcs. ;uv;ttaliquandohaec fcriapoft fcrclin- mTnum^^fr!
qucic atcrgo, &obtutum figcrc ad naturxcommoda, ad corporis;^ 'p<it
illcccbras, ad Graxiai voluptatum. quifquis hic fibi nceat, quod
Aaoctip (^clidcrio, tyrannidcmcxcrcct,aomcltrcus fui jpuus car> felici mor.
oifcx. ybi nonanipliu:» licuccit prxfentis mundi oblc£lamcmi^ te evenw-
frui, ncccflfatatc mortis hinc cxtrudcntis inalium orbcmj; tum c- tc Drxfcr!'
.nimvcrb palinodiam cantabimus>6c vitijs quamprimum valc fa£lo> "mauxiiio'
falutabimi^s cxituri Virtutis hoacftatcm; marubufquc ambabusr*
obviamcompicxipoenitcQtiam, idvnumcurabimus, vt cum Dco '
(dccuiusIjBfaMajcftatcfzpidlmen^psrcos facimusj itccumr<:dca-
^usinamicitiam, bcncficio maximc BcatitTjmx Virginii, quara#
/rcqucntcr& RofatijS,&Pfaltcrijscompcliamus: vtpatrona cflo
fiobis vclit, quandointcrmortcm &: vitamcomprclvcnn, pauculir^
momcntis cum rota Qygegladiabimur, pro bcata acrcrnirarc. In^
qucm ctiam ftncm.fxpc Dciparam rogamus, vt fub cunvarticulum,
quo faluris nodrx cardo vcrtctUfjgra^u^fQ Ci^ia^^j^ j y,.
digncturoculoafpicerc. t .
Scdcavctcmali f qui in Kuminis vcffri ignominiani, fardo XXXII.
pcdcirc vuItisadfaIutarcm.rc(jpifccntiam,&nonnin aut morbif'
pro(lrati,aut(€nioincucvati,aucimortcvocatiad Judicis Dci tri«
bunal. cavctcinquamfoboIc3impFoba,no^cnifinecc(Iitatc pia; • 'ji^*
Ipam vos quoquc fcric^ illa Chrifti comminatio , fivc> c crucc-i
pcnduli, fi^vc in coclo gloriofi^ : Doasvm *T nok Faci^
lMOSTENDAMEISKfM DrEpERDlTl.ONl.S EO^ «
RVM; hoccft; in dic ilU, qui dcfincno vivcr^ , adhuc pec- ''««"»11»«
Catis gra,vibus obnoxij j ncquc divinae prius Juftitix rcconciliati, ruT.morti
pcr Icgitimam-. rcfipifccntisr* animx di^pofitioncm, O Inferi! ftUecmei*
euanto apud vos numcro actcrnis ignibus coquuntun- impi.j ; qul- P^""**"" »
bus D t V s fuprcma_r morns horula , pro F a c 1 e , o s t e n- Deoiliir
DiT Dorsvm! non-. quod cifdcm fubtraxcrio ncccflariam ^^'■R""'.
adfalutcm, fcu fufficicntcm gratiam ( vo loquuntuii- in fcho- ^^J^^cf-
lis ) fed quia«, tAajorcra iilam & vbcriorem , quara Thcologi fecacem,
vocanu , gratiam cfficaccm ( cui ctiam foli anncxa^ cft homi- yjj^'"*'*'
^is cooperatio, & bcatitudims confccutio ) noit- coramunica^ ' . . .'
yit. Scdidco non-,communicavit ; tum quia nuUo dcbiro tc-
nebatuream confcrrc ; tum quia. eidcm , fcclcfti illi fe reddide'
aiat ind i^nos,qiuQdopcrlon||am malitispiotciviamovcrfi i Na-
jjl . ' * . V mino
0
Digrtized by Coogle
)49 pROiibNTOiiii MhtM Spei.
I mifle&CrcatorcniOyadillicitumcrcaturaefevfum coaverterant.
Quoniamigiturcontinub, vclutrcrgura fuum oppofucrunt Dco*
abcodcmpcrnmiicmpoenamcaftigati liintt vr Dor svMit'
NONFac I £ OSTlNO£&£T SIS IN D 1 1 P4Jt.Dir|Olii|
^OQOSL Stbcc jaftifliiiia cauia eft, curhodic^oe iiictirilfitii& diaoA
. iM^lfiQf«'iin6veibdcdebeaatijmonataqidcml9i^ "
ducimt volttttn iitniiif obvertimc^ne teigaai , proh <\tiaoii^
IgnoniiiiKfiobto! fiwifefflintodmtoift4(!lcb«ate»cipoid
miik * ^ nilatem fenutt^iie» ad omnem &n|iisfisc«i]f pompam, fpledi
1^*'* * iniiSrtiasflnbEiMOpesbbrevcs^^clicfasiiurtivai^aqclia.vanif
fanitatcs. Adinftiti|M|iiboc;tfcloqnjairSrA
Scelemi, cM/ifiemm fim ferjfhetMBter pAmikn^ , boxsrM fmdemM^
ZwiiIct ^ Dtum; ^MMmyumvmtMte (faei ) tof^itnti, ftfe Hbm retorto eoi
pomgiine coitentur i^icere. Mctuc quifquis hic Camoclcon cs , & inancm ca*
3or^*"' ptas acrcm,&Icvibusmu(cisinhias! majus tuis voluptatibus tibi
Deo.ejufqi tnalum acccrns» Dci iaquam indij^nantis Icvitati tuz,irasdiraf^a(^.
przceptic Vs tibi ! fi moricnti DoRs V Ai , £ T o N Faciem ostendaT:
volo diccrc, fi fiipra ordinariam ac fiifficicntcm grariam, ncgct
poaivit^ne cacemcxrigorexquitatisfiix; pcrdicustameris, &fi;mclpcrditas»
fri^SL ^^^<Dpc^PCfiAltns; Ne^neblaifdittistibi.de qaorundam felidci.
of.^ it imprpboniffl^^lbas^iiein tlem^difinram Nnmen il^rSN^
<am,fiuiiem fbam cxblbnit^bcnignitate pleniifimmxlRhlUtMML
Nec refert
Der. qu^! «nffltoitTdntJetatc, piSBtier dodbm ifcte^smn vmiflbt.
di in mor- no1i> inctrta^te fottaJiatcredere. Namcbm veriifimbiin fltMiili-
'mUc^ snoshomines^niinterfceltrarra&antcmendatioaisproju.i».^^
^So,ctti vique ad moitemiiSttemiim perirc: vindicante fic Dco ptMri|alid-
illi quafi Acm cfficad^gcadac, praeterftas vitscnlpas, & tcmetitateitf^^^f-
•J^^Jj^ tium,cum fiiiinjuriacon;unftam; rimcrcpotcs&dcbts,iiperres
J&unoc^ xcris ccrtamtibiotimniorituropoenitcntiamrpondere, ne Inrec^
r^.Noa«- aiios, tibictiamChriftusoccinatfttalcilludcarmcn: DojisYM
■iin omni- ~ _
>«» cotin- iTNONrACIEM OSTENrDAM£I»INDI£PERDlTlONtS KIVS.
titimpio- Sanc hominisnimis qu^minfanicftiudicium, ibi portum fibi^pro-
(Kttui. ini^^^c falutis, vbi compiuccs aaaiiagium & pafii fiiat, & patio^tar
qnkitidie. • * • • ' • • : V t • *
Xiacrj Scdinqaieta1iquis;fnnlt&b!colimprod^ritlmpij$»ci^ItoM^
' ibiireMagnaByii^inls,eaiii4nefic^tiiUNM^
-aatnm,Pfidtetioraffliog|jflfe, piotainla contddonisr vd(oMe>
' ibpet pe(cntif omnMldbioie? ^nin etiam pr6'(biciida It iiRi,St^
•» lii
Digitized by Coogle
XiB. IILParag.XIV.
54r
li)(uiarpc^^a,antcqua7ncorundcmoculosmorsclaudat, in longas
tt6distcncbras. Ita nimirum firmifljmc tcnco, nuJlum tamcxilc
abhominc proficilciin Mariamobrcquiolum, quod non illa roa-
gnis gratijs compcnfatum vcli t. Caftcrum ncgo cam,omnibus fibi
dcvotis fervulis, Contritionis<ionum,vcramqucfiibmortcmpoc-
nitcntiam obtincrci quando magnam, aut omncm vit* fuai partcm
combuflcrunt intcrvo^^upratcsfcdcrum j fcmpcr rcfraftarij Deo,
fivcctoTcrrnitpcrcalamitatcs publicas, fivccumafFuIfitpcr ra-
dium fan£lxinfpirationis. Dcniq,- quoniam Jdcm vrricji alFcftus
cft ac fcnfus, matri & filio, quotics Dcipara advcrtit Chtiftum pcc-
catori$infolcntia,gravi(TimcofFcnfum,cundcmabfoIutovoiunta-
tis dccrcto, igratia fuacfficaci rcpudiarc, tcrgumq; & fibi ingratif-
(imo.& favoribus fuisindigniffmio, opponcrc: tum cnimvcrb &:
Maria fc quoq;fiibtrahit,cxaf{)crata iili/fui in;urij$;illudcj; non
fcmcl cumcodcm,quaficomminantifimilis, rclinquit gravcvcr-
bum.gravitcr fcclcfti^hominibusiDoRSVM etnon Faciem o-
STEKDAM eis, in d I e Pe rd I t I on I s eorvm. Vudc apct-
tumcft,rcciiationcm frcqucntcmrofarij, cx piocolcndae Virginis
affcdtu.nccoranrcmdc bcatitudinc fuaccrmm rcddcrcpoITc, ncc
faccrc dcbcrc cuuiflarorcm in ncgotio pcenitcnti».
Atq;hiccgo»mareriam dcquatuordccimFvLCRi s Impiorum
concludo,&brcvitcrfic ftatuo. EosmortaIcs, t5ui finccrc, fcrioq;
conanturdivinaslcgcsfcrvarc , ncq; tam cx infolcntia tcmcrariae
volunratis pcccant, quim cx natura: fcmcl corruptas imbccilliratc;
jurc mcrito plurimum conrra pufillanimitatis vitium crigi poffcad
fpcm falutisadipifccndx; ficonfidcravcrinr. i. Libcrtarcm rcfili-
cndiipcccatis,Iibcrrimampcncsqucmviscnchomincm. 2. Gra-
tiac divinx prxfcntiam, cfficaciamq;. 3 . Excmpla corum, qui poft
gravia fcclcra,adfrugcmpa!nitcntiamqucrcdicrunt. 4. Excmpla
illorum.quos proptcr vnum altcrumq; opus bonum, bcnignifllma
Numinismifcricordia, Orcocxcmptoscoclo,infcruit. 5. Mcrita_,
Chrifti Ie s v, & immcnfum pretium fufi abco fanguinis,in hu-
manigcncris rcdcmptioric. 6.Dignitatcm atque cfficaciam Sacra-
mcntorum,pr«fcrtimConfcnionis'. 7. Auguftiffimum Miff» fa-
crificium,ciufqjfru£luscximios. 8. Prcccsmilitantis in hactcrra
Ecclcfiat, fcupiorumhominum pro improbisintcrccfijoncnij. 9.
Mcritorumalicnorumparticipacioncm, bonorumq; communica-
tioncmopcrum,intcrmilirantisEcclcfia!mcmbfa. 10. Prcccstri-
umphantisiacccloEcclcfix, Divorumq; mcrita. 11. 4ngcIorum
' Yyy tutc-
P«si^; eti
iamDcipa-
ra, accom-
HKxlac fc
filio fu«,
qtiotiet iti
le impiitHr«.
abibluto
^ecretoii
gr«m fiia ,
cfficaciex-J
cludicjtuni
enim etia
Diva terti}
ei qaafi
obvertit» '
Vt proiodc
fre^acna
recitatio
Rofarij, 9^1
rantem do
lalute ccr.
tnm red Je4
re non po(«
fit,nec£i-
We CBB-
Aatorc ia
n«gorio
potniccttff*
XXXV.
Quatvor-
decim ful-
cra haAe-
nus cxpli-
cata,!)! (pS
beacitudt-
nisaugent»
qui ex infir«
mitate lapfi
inpeccata •
gravia, co*
tinub Iabo«
rant fur^C'-
r«»
Digitized by Coogle
' tatcI^tndcpnefidifUD. 1:2. J^egiRC Angdoniiii, Dci(>ar«Virg|^|i;
picraccmacpiirockiiuni. 1^3. Prami(Iioncni fa^am ScAS uxfi»%|^
B^. Virginis raontcCarmcto. l^iQa499lMlb^^fA<fmi
. - Scdqiicmadmodumhxc6apita,totidcm qtiafi"Fri,cRA fuiu^
'flbfci7«f* ft^bilicndae corum morralium fpcii qui cum Abrabamo ro^ici^
tiim*»* flii(&» vt dori9iei^iiiiulif><itpf Klpcoiy^^^fl^A^i^r: ^M^ 'fVi'l^£
t: pecvcrnfiicuIumarrofu8roii^q%5l<J|fffi.if|i^j^
niw ytth. dcm ruini .fradvav ii|c«i<eK&.4c^
^^^^ tias.^cftras, loagamcjuc impifiratcra fufl^tuoiiicis, i^c facjcA4||r
maiUia no- (ub mortcm^Hcnitcntix, ha*c ccimvcro non ramrpes,qu^mtcxne^
»«tw<»dut, jifaj^ infirmus cft fcipio, quir«pc fradus collabimr, (ibicu ionj»
igttM4>rc« xos m profundum dcponm vtimpij malc rpctantc»» prztcr fpcitL
omncm fubitb dcprcKcndant, & corpus fuum ad-fcpuLchraJcs.fii^
fw«!qoa*'! villaspcrmortcm dctutharum, &.anijnaiujui ilygiois igrKs inftljt»
tuucdccim< ci(lMna:4c^AAam« Ncmpccx FvLCM s fuis rufn^;0^ta.e(l: fiduoi
jsfirom . 61^1 jmpqimsdamiiQfiinque jlloieptof. . jam^ae. Isac^t; f c(|y
fcipM.. ^ipaBi,pmerfnania^ota»acaadilt.^de|jj|ya^
r Hlainfemnf. Veriffimifipicnf :;^/f?^
Digitized by Google
PROMONTORII
. . . EORVM IMPHOBOJIVM r ^ ' «
A^uiDus decretum elt moram cor^
«e4iioiiQiBi y Vit^iifi; emehdatio^
«■«;;Ui>v • \ . w ,1-., J •
. ' ; % monenditem. ; V ^ . .
pora. '«
Gmmendatur multum in facrocodi* .
cc Abrahami laudabilis hofpitalitjs, ooando ^,' -.i^M
pcrcgnnosdecocio Angclos, cxccpit convivw»
rarosintcrrishofpitcs Itaq;, vtdivinaBCOmmc-
morant I i tc rsc; fefiinavltAhrMhsm in tdberftdeidi Md Solidradtar
j^^f^m , dixrtij^ ei: Mccelera, trt$ fsuJimiU cpmifi€i&
fiuffi$^i/iera^fMes.Jffivei^)u^S^ disTofp?
'mirM^kiiffi^ljlUMitpiiiiMHi^ negdt hbc h«lNk faift J V *
•pttl^tem, vl^i<»>AVivatotIW<ii€lfe{|fo^ ^
coovivc^ccsicftsifiacicGcaiiivbipanbtliiiKafi^ fimpliMlM • A.uiJi
Digitized by Gopgle
Sfl^ P&OMONTQlluMAUiSPllI.^
oprimaiii contflmcnmpialgci/it^iiufcfeiftmiUa^c^
obrequium? ' ' • '.
IL Exiftimo tamcn»loDg^ fliisoiiclo(kftttdij;pnei!iti(rcMarthain»
quando noa jam Angclo^j^cd AiwcloxttinlCcMm,Chriftum inqii2»
Major fiiic fiUuoi» domi fux Ko^Itemrafecj^^ Tvm eaimvefd dKcune-
Miki arla> pifcin»;, Ina^aAabitfi piMi»ib0b.toti|iii:ida4!igiietdc^
' ceict«hM|||||flmorUkt.vc(ccnri. Scd &
doUa^BlMbS^^difiiinii^vii^l^^ fonti booorurn om-
nium^occaop i^tiaiaifcn. Kc|hdlccres,ali^s.bel]^iatamJ|}cl^ii-
ii0(;,qu^mcum antchumanimmani^Chnftf divti^tatcm (^lidlara
funr. Sedad hxc omnia paranda. hbfpiti Dio^ncmpc qdod(accc
lMbl««4«. tcxtnszit ^Marfhafitdgehtch-csfrfjuejrsmimJierfMm, ImottJdigna-
ta tumMagdalcnc>.rQroti fu^j veluc otiosc lcdcntiad pcdcsDo*
niini,ciiirq; vcrbc>au(cultanti,fuppctias poihilavit, fic qu^rcbun-
ImiitB ^^iBomineyMnelt tibi curdy^qttodferor meM» rehquit me felam mini*
firare ? dic ergo illi , vt mr ttdjwvet^ Ncgotiofa oppido fui t .Mar^»
A: tota in citornam fcrvltij gcaiiitfil9i<iA.qtt^t^QiuiQj^4n}»
«iltciimailetate lal)OialKit> & fupiaCllciiQei modeAifljmaflfrfr^i*
tr^^L MMig«»»^coml^ie^ooihmadpoflalacali^taM
bo Cao, vitam el.cgir^ teraam, c i»i|f iirti d fcni^ ^dicence Sciii^
ad Salvatofcm! £$miMe,iferksvii4iiafKMdiis6ff^
IIL Quptlcs cx alto D E V s in^ tcrras. dcipicicns:'» velnr con»>
mifcranti fimiliy', mortalibus paflim. hanc cantilenam ingcmi-
SoU^uilo u^mj^ l homincs JoUietti efiif^ , & tnrBammi ergA^fUtrimo-s, poT'
H^inTdiT r^ vmm eU fieeejfarium^ £t quid iirud^gta;rta>mca-., ccclum
«cmoccefi nicum» bcatitudo mca^, VQbdS;4iat nccclfaria^: mc ipfo nifi o-
JJ^^j lim fraamini, mifcram vivctis ^tctnitarcmi Huc igiturcuraf*
jOyhotniDi. vcfttas^ cxtcnditc^» hoc tanruo^lucrum, dignum cff vcftri on|*
^*!'»- nium follicitadioc7. Sed nimimm» mu4L^fenfm & tofftum.hi^
f™" ; imaa:tiigijksvM^^ Jtsmt jmn- Ji} g^tlefeemiet^ fim^ ; itau
mmiUu Ml^l^^oor^^d atMMu ^;? wc#mi^{mtiii&dten)^
Adyantt». ttsr idiMiGBfamlM npiit«tef's pr^ ferilmc iiiciiiimtii4M9fC&^
leiaucupi» MmwMocitaiaiiam ctiam voIupcatum;vu.UU^NimiliiilKccMnr
i^^Zxix Moojjtocanifayff «Uul lynd miOtpi fmA^imbSi$xa.SkA^
I . / Videac
Digitizod by Googl
- LlB. IV. PROOEMIVMlf isj
Vidcas igitur pcrpturcs, non tam ftudiosi virtutisprofcqtii Prr iToAai
koncftatcm> ab ipra;natura,^rationc, lcgibus commcndatam ; quam !»«ft'a'"ai
'induftriammirandarumartium; confimili cum Gcntilibus aucu- jr«t?^fi'
pio,iioccft vano,- rolafciiicctrpc nominisampliandi,cxraro ma- forVoruiiI'*
giftcrio. Taccbohicpicas,corvo$,pfittaco8, aliafcjuc promifcui r^^".«o^:
gcncris volucres,a vctcribus opcrosc doaas, humanum fcrmontm ^'"'""^
loqui. 3ybafita:profca6, ita fiios cquos inftruxcrunr , vt apud ^t*
conviviaadtibiamconcinne faltarcnt. EtRom« alij fic condo- ^
ccfaai Oint cqui, vt finc auriga & fcfibrc , fi:ptcm in Circo fpatia^ r^onKSi
pcritifiTimcconficcrcnt; atqucadlocum palmarconfiftcrent,quafi rJuantiuin.
pramiumviaoriapoftulaturi. Illudlongcrairabiliiisr Elcphan. ^»«^«"6-
tcs paOlm didiciflc,& faUitarc ingcniosc,«c ingcniculari obfcquio- "„4"^;.
$c. &armisfGitcvti,&motus cdcrcgladiatorios, &intfrcatris vd- stUmmt,
iutpcrfonasagcrc,variofqucgcftu$cffingcrc,&cum vaftifijmxcor- JJ; j,-
poris fui molc, fupra i-cftcmambularc, funambulofcjnc inccdcrc. rum giidL
Narratquoquc^lianus,Roma;fcfcribcntcmvidiflcEIcphan- antium.fii-
tcm, vfumquc cflc digitotum vicc. fua probofcidc. Quin ctiam^ "llZ^^tX
codcm rcftcacfpcftatorcif!;iiano, fpcdaculum olim fcccrunt i
foIitumRomanopopulo,duodcniEIcphantcs; nampra:cuntc bc- V.
ftiario.cIcganriadnumcrumfaku.ingrcflTifuntthcatrum ; quoii- LiffimE.
nitoadparatammcnfam.pcrdiftinaalcaiftcrnia. pulchrc&morc f^fioUrC
Yctcri,accubucrunt;itavtfingulis,/rnguliadlatus Ephcbi adfiftc- ^''V- \
rcnt pro miniftcrio. Scd nunquam majorcm rifum movcruno ' ^**'
bcllux, quam cum cibos cx parinis, carpftrunr vicc manus, longi fjn^J^j*
promufcidc. Pratfcrtim vcro, quando pucris vina miniftranribus ]lmu.
cxargcntca pclvi, poftquam haufcrunt quod fatis crat firi cxrin- ""«j
gucndac; crianrproximcadftantc$,IibcraIipIuviiafpcrfcrunt. Vbi
dubiumfuit,vtcrpluslaudisfccuraabftulcritindigrcflru,difcipulu$
Elcpha$,anhomoMagiftcr. Ccrtc prima laborismcrccs cifuit,
placuiflc fpcdaroribus, & plaufum tuliflc.
Scdvltcriusprogrcfla cft humani vis ingcnij, comparatnra^ yi.
nominis«tcrnitatcmartifici. lamquc tam doaocoelo laborabant
ftaiuarij, tam pcnicillo crudito pidorcs, nihil vt imaginibus practcr
animam dccflct, vitamq;. San^,adc6 pulchro mcndacio fpirabant, ^**'"***
- • r ' nommij»-
▼tcquiscolorefoloadumbratis, Vivialijadhinnircnt ; & uvis
in_^ tctnjtatem
pidurata tabula propoGtis, avcs advolaccnt, vclut ad rcccntdm au- "„7fn
tumnum. Itaquciucundifl[imumfuit,fpc£taEcartcmcum natura tificiS».*'"^
ccrtantcmj, acmularioncvatia. Ncquchicfubfiftitcclcbrand» .^*
(araasaviditas. nonnuUiinrcbusparvis.fcicntia fu« pcpcrcrunt» JiftS^iS
-iijic. j y y y 3 ad-
Digitized by Google
jjilBripwff iSnf^tioneniu $ic Q<>n nemo'«'<Homprttfiadem« volumcn ma-
JjJJJJjj^ gnufn,coegitintcituem mctnbrjrn^mi&aucistciUm. Ctnkiii'
, . , tcs Laccda;mon,formu:a« cx eborcTcttipfit ftffabis^» tamininiitAS/ve
MtrJ!7 Foxtiofiarttm:44rivi!((bcerninonpatuetjt. MyrmeculcsMitG^afvi
a4teinn4lli&iltriii9bloiMt9ltac»{»ii^;>^
^UMiuf, ptatem^^irdelibiarnftViganitiuminAfuda. t^otic^ altailMiti}«i94
^ hdBac^r,irhcibclrc4i«re$i fpitioramqaeinfliflittl MM^mt^^^:%
Colp^ CZokfdiis RfaoUi, cx^eri; in SoUs jma^^B^tti tcotiHatiis vaitui^
*fi?4v aitiU'4'*^'^"^' ^*<^<^ecn<cnayo*y^a6 p/lenCs oJitn Velis, dr^^ica^
^^Su(4t tosihmia! pcdcsrranfircdtbc^ntr Laboratum fhirin pcrficiend#
iii^iim*' ^P*'^'*^"^^^c^*"^pfi5anftis',ifl(«ropto ncocntorum talcntoraniM;
lik4fmf\ pa-etio. ' ScdliuncSolisCoIo(Ium,fupcravitloiigc pyramis illa^;
t^j^A^., CQircuipcadff.cciand^,e«}gendx,vig>intitotisannis,fcxaginra triaf
'^U^^' homiQaBimilltapo)»orara fuaa) coilocarunt, feU^ 5c fiae t^tiift^
tunUbut Pocta, Hhetor, Phiioibfhuc» l^tfMMtmricsicfait.l^
fodoc ibat , poile doQBiot^tei ^|it|icofiMiieiari»fD%el fOrlmitoiv vtt
• ^ fxiaio pix>xiaiufli ciTo. - ' - i ,
VIIL I ' Eil hddieq» multorum haec cura CkfiAianomm , vt ali^s prc«^
Gentfliu ^^^^^^ non moribus bonis, fcd artibus vanis; non tioneilate virtit«
prvpofle?» Tcd vanitatc doftrinc; non^con<cicntiae innooeatii, fcd icicn-
flodia.fe- tlxfaftu CrcduntoprimumrJIucn, nonquimeli^svixerir, fed qui
pa^Chri dtzeritpi^lchrius,tagcoiofiusdifputaverit,apri£i$ concluferit, for.
fiiaui. ti^rtHiMl^sti^isrit copib^ laltavbric eicgaatiiis , eqait».
d^mikmm #«Mm^crq^alrMiiiiguis,^lto'4Dom
s. ^M£m/r. a tqr artihus; ^mnaardtrdhbifMrr m ftiMpm'& fiuigm$nt\ itite r VMMt.
bi i i \ \ pcoftri*
Digitized by Google
fiwifciipta facinota. NcmpcipiQddff!CJff*/«K##r«(i»»ii? Pr^itM^
Jtt«. fc^v^riarum rcrum. ilifotia, in imf rdbd ChriBiano; cujui **•
lttnt6 tfi6(nai^>pdjniMUtio, quantp awnor atr^ fuit ca bcnc vtL
ftrsftiirinvxiim ipr%:r) Uterftra^iiiaxtmc cfii<iitio, frcqucntcr fit •. 'i;.
4ft^J»»/yiljiilw vmietm^»\m ^^^^
endi , hxttA
^fli^^qifhMm^mlmff imellig^rWPhewefiuimN^y i Stattf^vtte/leSmil^ ^ *^
iffm^ommhwfffifef^ihtu. emn. Reifqui omnes imfs^f. tfi^fffi hmm&Mov ^yj^ , ,^
Kfttctcnfiy peexnt^mefi ei : ac /7 />tfr Jitn^iit.fn ■ em dicnt j fitmemti c^Hm.,& Un^,^^-
.W)ndigerenti,'f!ernitiofum eji ei. jKfUtdemtndfgeJl'^y& qmbontm • i-^
.#0/7 deevUtonet^ maUs. generAt hunioret^ & c^mfnf tf co rftt*f, C no^' ^ " • •
4fi^rjt^i^l44fJ^.](mdfif,fiif^tt^fi^^ Aniws ([ qux sfi memorio-» )' * -*
^ilf^l^igtffli^sr^mAfmJPf^i^-» & Jie fett-quoJdAm mm Animx , morts>
Jkifk^wit4l^»{fi4^ hmtif.^w»exit,'>;
Jffifiiffe^iffi l/Abcbtt , qHottes in mentem venit^firmo ^ cpteM diipltifDf§t^l
^fWfirytt» fcitm yf^4i<w<ftfHW>4^
ithhitm^t^ io
i Ita<],ar5arriumc{l,cum mujta fctvcrts, id ma*imc fcircrc^lciifi- ^
.y^^rc? nc^:lv9fcr^um, redipfamquoquf agcrc, qaod nofti f4S^i<f>^ Sciencia
d^m c|pp%, Qu^i(<jwi,spcglc^a bac vcr^ Ghriftjanaf fafxicaiiaj pr^^ii,»' rdentiarfi
. lijsfini^ftais aniaaafa/uum. c.qrioK iiiipcodift/ranctpialf^^iAia/quia ^'.^hSi-
os>«liHn,4iKl«€f9uy^acfi;|Mi)| jjjhffi vtmeritci a^c|«9iaxefCi po(; nem ( vna
fira: 6.honi'o (bllicimt es« €^ tmrhm ergtt f^mMmtt (Iftfeiulamm Tf- cdotrlL )
. ruqi nen p r ofc tfttfKt|¥?a ) ftfrlfitmm -fHttefiJfitmiffk: ImMQiistniw I^^q!^
jjft; Iwcqgl^ci^f r^r.<M.cendii« cft^likil pfofri^ilft^:*' ipK}^ CHfM*
./(ba«<)Uib|«f«|:|ra|^
Digitized by Google
I
Ifj^ PftrO«iMIV01LixMAC««SFlX.
.JCt. .«\ * "^/ Eft vcrb ctianL* aliud genns HtBMHm, corum prsrcrtim^
hominuni,quihiiItolazu>tiulIisdciicijsratiaripofluDtj fcdcam
t^Mg/e"^ fuQiDia iuliicitudinc, cogirationcs futscootiauo exfendoncLi
do, aiiqui noxas voluf tatum io veatioacs. Heli(%tba2ttin iillc fiftO » IRxiaMli'
*^£llL. aiOrtiitXmrcntonmifllfiMieilfl^^
2*^1» minitfcqacntiaf aqnqmmfttltd aDhnlcgftm|Jat^ocamenta<iiiSr
lilin^pndepia-eqnofnim; rfi^ackaEflia(hmfeleOMi^iAis4<*<>nlr
maliapavit. Ipfc Tupia Vitellij & Apicij dciidiu, pretios^ epoini^^
XmtBt. M^nmacliiaJtleanaValesiudoslnftitoit in Euripis, nofU.
jamaquiipienis(vtcomfnQnttcrficrifolcbat)fcd vino; ad fblan*
* dumtcmigantiumiaborcm, 8c dcmonftrandam majcftatis fuz ar-
gumcntum. Ipfcetiamnonfcmcl natavit inpifcinis, vnguento
AeOmLA. -nobili, croco^ticinfcdis. Xuccmasfaas non oico, fed balfamo
frtd,m concinnavit. Annulosnanquam itcravit^ncquccalccamenta in-
fcrtisgcmmisgravia. Atquc(vtliono$fuusairribusfit;quemad-
^ moduminaiyrtiiinis&onychinisminxityiic onusvcntrisaurocx-
ceplt«^ 01a(tioshabaitaoi>oos,lncUmifioem <Krpofitos» vt fi vil?
•iiduingarateitiiitinife flbi ipfiainDiMjni^fm:«|«l8»feok^
slniiHcftMliti 9^ finaiaisdis pftMttlS!Cmtt ftncna^niaAMidll^» '^Hn»
c^tcfnpio liinmes-nodeminfidlammmera^Jittlfllmamiiittimte
Uh^^ ihbftfatit «I .aofo, vafia^aegemmlt^alli» vilde fi» ptMelpltaiM»
torii «teiL niicnam cvait>fui violcntiato ; qubd vellet efra|iltitortcm illlMfc
^^^^ ptctio&m<efib,^dQfeclettluxuH« ;atqnevtnem0iic<ycc«t^^
^ceiesii- pcrijflc. Sed«3«tt8«vcnlt { nam idcmHeliogabalus, tum pro-
ptcraiiaturpiflimofumfacinorumprobr^i tum maxim^ ob infi-
gncm fpurcitnmaBvitsnotam,primiim4militibusoccifu$, dcinde
in cioacam traftus,dcniqucinTibcrim projc£lnscfl:, nominccjui
'•• .-j." -^fcnatacxpundo. Atquchiicquotidi.inuscuniIuxu$dnxit,ma»
gnus ad impietatemfomcs,&futuroruni Kclcrumantcambulo.
. / jQaifiin homincEthnicovitupcriummcruit, commcndationcnL»
in Chiiftianis habtt c lioli pd^ft ^ quorum cognitio major» rcligio
• ^iti|fi^ptofbflioeftafaior;>i^ • «iriii
.jUIiv ^:>y^fNb^etMenhlCextra<»lpafnomnes
'fibl»dlfi^MnisipfecUniat,roi gtatil ooliklia in mtotn effiiv ftnuil.
2|liplajrA:«ffiai#«etettllik. Iiladmifei^lIeeK,^tdi«ntel« poflQiic
confcrv'ari,arflMgflft'fiiniafantinmgteges; vteotftivia poainttoA-
linuatiyfreqaclitcfiiaecpaini vtmcrttnettiSB poifindillf 'li
iia mes*
Digitized by Google i
LXB.IV. PROOEMrvk. * 555-
micsamafiHvt fplrndor vcftium poflit augcri i &mandi mulicri- E«am I»o-
btis pompa; utin Iudos& lufus poHmr profundi opcsi aliena: in- f,!*""'*!"
fioccnrix illudi > 5c paupcrum (udorcs conflari in aurum. Heu! ftiaaurum
qualishxc Thcologia cft, ut tu pingucfcas unus,alios dcglubcn- [|^]J*JJjf**
,doij uc facultatcs tibi cumulcs» alioscxpilandosj uttibi infiagu- tninanuir
lotdietooTC raccre(caiitdenci«>aHos inclementerflagelUndo» 'maM^
itt tibl Otbim^alijitelbntibo»iBal^e(r« opottcre. £t tamcnifta .
jamibttt ha|iie£KiilUitoiiiafa;ptBlhitem vltaminter pereantla
gandia-fic.eiigendatn eflba nt voiQ|i^asTnaexdpiataIteram,Iuxtts '
luxttm; neqne Intereflb de too hnnc foveai, an de alieno. in iibL»
iDatetla«6f-8t ncfas pari gradu ambulare. bnc dcni^uccaras o»-
mncsciTc rcfcrcodas. attibi vndc vndc acccdat lacfbla Gommo»
dios dcUtiandi. Sed ego hic illud Poctc iogemo:
O cMrdt homimtm} 6 ^MMfttwmtfim rieim tHMw^. Ttffmtm»
Hoc totum iftius mnndi inancantc oculos impio fubijcict vna . . .
horula, & illa ultima, qud inrcrmortalcs vivcrcdcficrit. Ncq;di>
fparcmfibiaudicrlcflum ficri abco, qucm olim mcrcatorcs colla-
plse, ac intcr cincrcs fcpuhx Babyloni cccincrunt, innnodum fc-
qaentcm: Vm^ vm^ ttvittu HIm mMgnM BMbylott^ civitst iUM fortu\ quO' Af^^it^
^tUm vtUhorJt ventt judicittm tmtm, Vk^ vm, civitm iUM mMgttM^ fim mmU ^*'^
0M etMt bjjfo, & purpitrM, & fMm^ thtmrMf4 erat mro , & Isftde /rr'
tufi, &msi^Mritm fmutm wti i^diilmmfim 4mu» divkiM. Q^'^"*
tt4, Civitm iSt m^im iltftmSvitln J^j/iifiMMeT, kMjuttmt'
vet im mgri, de fretyt eim i ^uotdMm wmi Itmtd^fitaitt e/i, Slc omiii» tatusBabf*
no^ific inqaamhori yni % lUHi Mtris fuae > •pcribant improboA {y^?!*
/J^Icndor, opcst laxns» folnptaarncqae illiram apparcbnnt aliud ritM.
fuiflc, quim funt^ wtMgmim ittMfte^ nimif(iae horoilem dcGdcrijs'
hamanis matcriam. Quin ctiam pcrniciofam; fi contigcrit in-
terharc nondum cxpiatum,nondum Deo rcconciliatum cxcc-
dcrc ; quod cnim Babyloni ad cruciatus iturx, diftum cft, hic
Cbi audict rcpcti: qusntum glori/ictlvit fi, & in dcitcijt futtf tMtftmm -^p»' »*-^»
dMte iffi tormentum & iufium^' ' ' XIII.
Itaquc mortalcs, quos tcrrarum fcrum curz facfuntanxios, cun no*
vobis inculcatum crcditc, quod CbriftusoHm hofpit^c fncdixc ^'^^"^
rat : AUrthM , MMrihM^fiUieHs et,&tmrkiiritergM flurimu : ferfh vtKtm ^^t^ende-
eji tieeeffMfitm. ' Ego i Mariha» adcolnlVisQollfnm iiiilma» di- T«4eW
gredior, eam<iae cam Richardo4eS. Viaorellt antoc|aor. Oi^'
/klixMmmM, quid fUieits et ergu fiitHmi^ forf^ekitvtmmfa tntejfli
Ml» tldk^ vimm, iti me fimt mmniM^i & Aifte twnm & Mf»'^'^-*'^
Zzz derimm.
Digitized by Google
SSS * FnOllSONVORlfMiVI^SPEK
9,Amgit/t. dtrium-». Excmplo magai Auguftini, qni D e v m coclume}; f^nofeif.'
* ' vnivcrfis,bonam fummc nccclfarium ) pukhcrrinie atfcdibus liiisi '
^'^ ccntpum pofuitjcuminpiomciMisacftucxclamavitlrquentiii,
0 fom vitst ! venA a^uarum vivenimm ! (jHando vcniam ad Mqum
XIY.. dAicdinis tu*^ de. ternA defirtM-t , invi*, & wa<}uofiL3 ? v$ videdm^ ^
' ' virtut4m,vitsm-» , & glortMH tSMm^, dr fiaiem-t ex dqius wNfiricordm>.
tMd fiiimmgml ^ftmOmfmm^Min DmrrMvHmny \tk§mmdmiiimmi%fi
4pjHird$Dtmkmmttifitmm nmmi fm^ti mtMn^^mmilhlm i^tafaiM *
jmtmtditmm ^ Utitm f dmm. mmm flm- Dmmmm',, «x^ mmlte^
wmt &' Utemur im €tul 6 tUtt prmLmt^it fMtnt^*, imfmm wtfm\
femm , nonhtikem occdfimii, imfMs. MttdJsm viittm.lmdsi , vocm tttnU*
imimm& eomfiffiotmiim qus MMdmmhimtrM in gdudium fiti^termtm^im
dmmmmDmini Dsi ti»x.vki Jkm timgUM, & iiifirutMhiLiA,& min^ilimi»
. ^ommmimeB nmntermi IjnrMjmgmtditim fine trififtiM, quod C9mi>iet:
. dternm Utitism, vhierit omm konum,& non^ erit Mliquod malum,.
tionemS^ trit fmdquid voles ^ & non^ erit quidqutd mles. vhi
AuguAint» ris vitJL^ vitelu, dulcu & MmMiulis , fimfer^ memoridit , vhi non erit^,
^i^xmDtl ^fi^ impugnans , fed fnmmM & certM ficurttM , ficurM trMnquiUit4i^\
c« ^um ar trM»auiUM}utundttdi,}»cMndM felieitas^ ftetix. dtermit4s,MUrna icAtitu-y
MtMi» d;& keutATfimitm^ &T9iaiimm'^mitm^ &. wtitmatDeitm, & DejtMtitA
kmm^v/fio : ^utL eH gmdmm Dmimtm D^t- mtii O rMitdimm fipcr gttt^
dmmL gmu&immvimtmumm gmtdimm mttfm>fmimm tBgmmdimmun
fumde. imirdmim/tiL^.vi:midum Umt^M mttmm^ mi hMjmM uf ikm
; iMm'f.&vidiimv!fmmm itmmg^mdim JiM^miL fmd tmedetimeth
Ihmmi^.l <mi^imttifimmitm pmlmtgtmm^
. imwtiki^ iwrff Pii rt^\immf ^fmt\i\y\ ii/ni<|if^fktf ir^iiffi< w^/f ffi f rrii
munc fiM.eS emftffdtiomeM? mnne Domine J^trs memt .fitlvMtotem ex^-
^^MwmDomirmmnoftrum jESt^M Ckrifiitm, qui reformMhit corftts hu-
mtlitatis^nofirM-, configitrAinm corpcri clMritMtis fiht? ExptiiAmus Domi-.
num quando rever/Mturit nuptt/^StVt inducML nos ad fit4U nu^t tas. Veni
Domtnef& ttoli tMrdsu, ?km Domim jEi^y Chri/Ie, veni & 'vifitA ms
• • • in f4ce. Feni, &educ vinctos de cMrcere, v$ Utemur corjm te corde fitr-
feiio. VeniSAlvMt4>rmfier^ V4ni,d(^StrMmcunilisgfmt^m',ofieitdefitm
um tuMm,& /Alvi erimm» 9^im kx^mmt^ ttdem^mt mmmt,tdm ele cmk*
iftiomi-qifQt xtn^ lo<|»!m<u »: w Jgncr jack cm ftmntit.cigauu
' ]>£ viii «jtBlafiia MlnaU fsqiic ibibttt» «nmloib ceianuiovi hal^cs^»
% «ecds» qi^Mtttantiimfatibii^wicifeftd&^Ma ctl^
** virttt'-
Digitized by Google
virtutuin Chriftianarum paHjbus, ad rundcm (copum tendunLi, )7on lAici
bcatnudincm nio. Qu3QC[t]aai ( vttilfacilis conjcdara) plurcs* ^ntjjl^^
omnino runtillorum^ qulbusprz tcrra^ caclum cft in fatlklio» ma- rpiraDttet«
iot fere homiiium parsj aaimnm luum iatra ittnrges dividaraiiL» tv«
£licetefl*eoptiUiimmrhonotamiii*4cHcio&m»jam Dets vil^^ ^^j^
ti^jfgaffd^^u ye^^l£iitaB|Uyfre^ig^ti^ igusB vbiYu4 inihijr
4iBtiuiinm4iivaIcrcuni»«ffiUinpuaiO^ i^ei»^« viwWKi.
JUIcatioiils|«lMr»niliiiLdi^.nf legiS' ^np«»i tribu* nnj!^
nalismctii^aucintcrminabiliumhorrorrapplicioram» cztovquct cumaite.
impio^frcter frig||4|i(iilIam/futBraetandem aliquando emcnda. ^^^jffS
tionis promilTionem. fub hoc pallio lajtantur frcna liccntis, bcl- non excin.
lumqj longuni indiciturpicrati. Ncc parvacrcditur fclicitas cffc, ^^antgyii
vtrocjuc in ficulo ficri poflc bcatum ; & hic quidcra indulgcndo
<:upiditatibus,ibi autcmfrucndo DEOi fi nimirum C quodfortiffi- bm»
mecrcdunt. j olim alicjuandom-ortifux prxmittantfinccram poc-
nirudincm, aliaquc Clvriftianorum pie hinc abcuntium oflkia...
Cactcrumquanrumpcriculihabcat, hacctam infana pocnitcntiara- peyifuloft
pad impios procraftinatio, dccretam eftpalim faccrc cx fanis mttl- tamea ea
SiHWkil^dif^Hs , factarum inquam Sccipturargm , DiFOXiun in ^jStiMtH
(«liri il|iPili«tfiiii<Vpram^iia io rerria p^sniteiMHili^ » DoftQ^k ^
^Sdiolgftlflllfim^ tbe^^ Aoaoriir^lini.
0 »
. MiitMiltdMFifrnad- r l :-; .'I- ' .t
-r . I . ij' ')'*.r* '.T; i .'~fTfi»> . jU' •. • 'J Tt -r •••-I
. . » .. . . • I. ik
5^"* PARA^
Digitized by Gopgle
||t . . PftOllONTORZlMALJlSPfil.
• ' PARACRAPHVS I.
£x libro Eccleiiailici.
J V D I C I V M J E S y S I R A-
De ijs morcalibus ^ ^
poft mukaicelcra,
Ad agendam poenitenuam funt
Lentyli.:
Ifficilc eft crcdicUa quam potcnccrhuf
manot ocalofr petdriog^r, auf anodicitiii in tcrrik
luctuiiHaat parttmiB friisln poflcffio. B|as cnim
gratlft nol^talcs» etiam fiituras dirponnnt iiLi
*• IqSpB^^ norceiii aJienam. Mirator id D. ChryibHomstAc
fttis ita momcntis expen^iil^ SMpevirt^qudMd^vx^rtm dneere xu!t,
lB4uftrij mcrtu memitt/t im dejfottfitione, fi^iktt i» du€, NNtdnm iBtrodnc/tL»
^'«dair ^^»dtff^''* JlAttm definbituri moffdmm ewvixeruitttme£ mitptidt hdhitit,
geadabo- &fi»ortem JfdtimdejDtit. ttomdumt tnfptdn» vidit, & mortu diversustU
M tcoipo» Idmi cdleulos froponit. firibit emimt imbumc modum fi mortuui Juerit vir
dmte mulierem» fi mulier dmtevirum, hoc & hoc dijjjomdtur. Sic formatd
fint pdtrid Ifgess vhi/^ omnibuamaturd fint monHmentd. Et ncn /blunt
eorumy qut fint d^viVunttmortii firuntur fententij, fed & eorumy qui
mofidurm msti. ^utd emtm.vltrd dicit? quod Ji natta Jutrit filimejCr mor-
SMm fiteru &c,it§ttdmm tn^^i^&fimtemtid Utd eji^
ll^ Indfgnatttr deniqiie' laa^UOlmf ' Patriarch&» cikm pleriquei
homincf ad tranfirarai.hnjtts tteVtiiitates». tam fitne Indnftrij».
SocorJM unrl ibcordii. IbrriJabona ipfennapira^» Ccrti primaoLa
m i«cr«u noftm m omniam. catam • |nrc rtto. coeinm fibi depoicio » dc nan-
diitMnifc qaam.fiaienda Bjeatomm.crcriutas. Qaamutobtincimtts,apri(l
' " I mc4|a* £ qaibns iUad facric faloiariu m«
Oigitized by
LlB. IV. PaRAC I. 559
flardrparatami fcclere rcrvareconfcicnriatn,aut ^confucrudincj Hincns.
fcclcrisexpcdiram. Nihil fccurius.quim poft lapfum pcccatigra- ^'/^^JJJ^JJJ^J
Yis.ftarimrcrurgcrc pcrpocnitcntiam,aOiniumqucrerumcrc & pu- rcfipifcVi!
gna,advcrsuscacodoemonis infulrus. Tardahic moliminanoamar ««apud
Dcus, ncc prodcftcundantibus procnftinata vitae corrc^lio ; ita_, "^"^^**
nosdocctfacracpiginacauftoritas. Qnamquam nolo cx vnivcrfa,
qu^mlatc patct Scriptura,oftcndefc,quid divinz judiccnt litcra;»
deijsimpijs,quotumlcntitudocftrapratcftudincm,in ncgoriorc- *
fipifccndi; contcntusero pauculis duntaxat corum ,gnomis fcn-
tcntijfcjuc, quos finguIarilTime Spiritus Dci afilavit lucc fapicntiae,
nobifquc omnibus magiftroscflc voluit difccnda: vcritaris, Intcr
hos nuraero.Jcfum filium Sirach,civcm Jcrofolymac, xvo fiioPha:- e*''*''.
niccm ; qui vt large irabibcrct omncm mclioris difciplina: fcicnti- ^'culctf,
am, varias rcgiones , ipfamquc yf^gyptum , fapicntix& fapienturru »•
communc domicilium, adijt. Scd nnfquani rcpcrit tcrfiorcmj , sejcontrt
veriorcmqucdo(f>rinam, qu^m ciim omriifcius Dcus, ejufdcm Do. biracidit
flor dignatus cft ficri, di^atoad calamum Ecclcfiailico. In co,. do^""»*™»
quidipfc Siracidcsdc hominibusgravitccimpijs fcnriat, corumcj;
procraftinata in dics pocnitcnti.>. luculcntc dcclarar. Qnarfo hic
omncs fimus boni dilcipuli, & magiftrum cxcarhcdra_, , Spiritus*
Sancli vcrba loqucntcm, audiamus vcncrabundi. qui libcntccac
ftudioscaufcultatdoccnri, jam dimidium laboris fupcravit in di-
fccndo, & frudumfuura habctinaditu alicnimagiftcrij. Itaquo
Siracides, lcdlurusnobisdcpoenitentiacapur, ficaufpicatur.
?(e dtxerk pecc4'r>i,& qutdmihi Mccfdit trifle) hac infolcntium.» 111.
voxeft, qul proptcrca libcrrime fcruntur inconfucras fcclcriim^ Erdnc^f^
turpitudincs, cj^uod vidcnr feimpune d^Iiquiftc, ncquc fulmina to- ''^**
nantisfuprafc Dci.cccidiflc in noxiasccrviccs. quafi verb vindi-
fta Numinis, vna fit, & fola culparum appendix. Obardi! dniTL. ijaiira *
etiani parc^,& vclut extrcmis labris, dcguftatis vctiras lcgc dclici- locnwn ho*
as, mcllisaliquid in fcclcrata volupratc ; jamfjciris jad.>'nram pio- pij"pj"'"
rum meritorum, gratixfupcrnaruralis, favorisdivini, rorius coeii , qnodTis
ipfiufcjuc adcb acterniratis beara : intcrim mcrcaraini Divorum.. p^f""»
contra vosodium, cxccrationcm Numinis, fbcicrarcm ftygis, ro-
ramqucpcrpctuacdamnationismolcm. &audcrisadhucgloriari, fi •
poftinfandicrimina>noncoElumftatimvosobruat, autmajorcoc» ' j
li» Deus, nihiladmodumgravcvobiscvcniflTc ?
Qu^imquam ncquc impunitarcm fibi impius dcbcrpolliccri ; ly,
ciiimaliquikmdiu vltriccm Dei manum fufpcndir clemcntia; cau-
Z z z 3 fani.*
Digitizeu , ^.oogle
54a PROMOlMroitii M Aiii Spci.
Dewiio» ftmaflignat Sirach i-Wa verba:»^ dixeris: ftccAVi^&qutdmihiuevim
St?tehi« ^m^ifif' vJbi ftatim rubjiingit: al! ffimui enimiji fatieruredJitor.
fcnaufD. Namffi quotics pcccanr homincs, toticsdivina inforgcrct JufViria ;
ii contra fc laccilcntcs, totics ruatcladcfupcr lurttcrct^vbique llra'-
^j^^ tajacctcntmortaliumjcadavcrai & tot4isquaiiocbiS)fuiHM vnumjp
^^^J^ foret. Kunj: igiitur Dc\xi^m9£iMttir,ttl«t0€mmXmmimuif4U»rM f vtL
PluurflMiMit jMiidt(|ueiB/ccam vindiftam» ft
tM^ftdii>ppij6'<^t»ro,igrav«}g^uciropro^^^ QMdSU
jbmi.». flicffQy^umisprcfeptiCjPn^iai^ ^iwtf y / fmfwtkmi^
Tardhate ^'^"'^ '"^^f » semm dMf Mli0r$ vt figidii fUfifig/erf titiif» tmiai^
umenAip. /^r/M/ fa^ttimifiictt^ituryftuul msjmtmfirt^Miiitimteit/io fii^
pcBiie, ffeniitttecomfplfitk - i' .'.•1
V. • Duo funT, i)ux-p1tfBai4i botninibst» Vitm ftemQHt ad Iiceii«
jWabij^ tlatn pcccandi ; pratfumptio i*npu«itat«s , propter vltionis divioii»
bca^Mc^^ tnoram; & pr^tiiimptiofacilcmircraruri Numiais. Quia igitu^
Siracidc$primammod6rcfccuitprzfumptioncm> jamaUcri (ccir-
?»pii«e^ riimapplicat,cumait; de propttiato peccatonolteffe fimemetUyne^^^^
«««. <H«od ftccAtnm Jupra feccatum. Quibus vcrbis Spititus Sanflus , o-
remlfl-a"^ mnibus mortaiibiis falutaris mctiis frenum voipitiinpoocrc, vc ta^^
5?*^. mctii cxiftioicat fc tdhibui^c ooioit ad pocni tentitni tioCtelbti*.dc
2^**^ v«iiia tamen^ juiHtii fiit» tant&ni nottlicer cctti eflc poflinc, aoa -
atttemucvidcBtitoilubcre. EtCuii>4|ttiniflentdiiicnitttibiit4^
oite^fT" teatiA.]inicmtnriGoltmporrjge»Jl£lii^oicn«n^^
|itiin4q|^ qnamtibi&tiictviirccziftimcs.
^ Ittqne tit coelcfti ambfofii 9c nelttffe^igniirHnus AntiAecf
j> JLj* Mediolancnib: fieiiimtii^mi,qitiimffcemtismfennxerint,^uamqmi
'"^•^S^ eomfft^teffrimfeemitemtimm. Loqoituraute dc poenitcntia illa rigl*
. 4a, quam ex opctc fupcrciogationi* ( vt vocant ) quidam (anaiflj.
t%i^*5J*« tniolimiionjincscxcrcacrunt.ad rcgularaprimein Ecclcfiaauftc-
J^»««Jr rltatis. Sic cnim D. Ambrofws propofitioncm fuamconfirmat.
^vS^jj*^ -^n qiufquam tOam pcemtcntiam ptuatt vhi acquirendd ambitio
niitt.^"* 'vhivmi effufio, vbt ipftmcopMUconjugduvfm ? RemmmeiMmdumfecmloef^
ySmMy» ipfimmHi tndulgendmm, qudmnstura pofimUt i imUrpeM^efi ge;
r^n^Gpr' Pmil^^errtimp^ndtuefiff^Jtiris^fequefirsiidm
irnl itm.vtvituU hmitmtma^vfmii fiiffim^
P^tsC^ C^9d.vltia»iM9quidm^»tUl»ftikteniis^poodnidM
- * tnu^fimpIidtctte^iiadaccclCfeMBJcfid^
cnu
Digitized by Googl
LlB.1V. PARAiB^. 1 ^ i6i
<QtprioTaadIib€rame>urdcm ptrfedidnem f{)cOant. Nam vrquis eiuimentf
vcrc dicaturpoenifcr?, ncgarc fihidcbcr vctcrcsdelicias, nova pu- ^»«''^t3:c
fioris vitoc cencipcre dcfidc ria-i aliam fnduere.^ quafi cutcrrLs; ifnmntant»
ccrtc mcntcRialiam, altumcj<ic hominciT),f»/y?f»W*w» D«w<'/^'. vt
tcftaripafTitn: non cnresmpliuseum,quinaperfuir. ExcniploiUir m
Bsadolcicc'ntis,qucm,c^maraoTi fpurco,&a(rueto.prollibuionun» ' "'•
cium rcmififllct, mutato criam folo: vbircdijt, 5rvcteri dilcft^ fof * ^f^p^o
tc fortuito occurrit;mcrctriculaintcrpeil»^vit: Ego fimt. Cui ado- juvenii'. ''
lcfccns.-yr^/r^o/w^yiwj tAutatus fcrlicctrn homincmalium. Qup-
niam igitur ncmini condat cum cvidcntia , an , quando rcfipuit ad
mciiorcm vitam; finccfumodium advcfsus peccata omnia cxcita- ' *^
vcrit;andolordci;fdcm,propofitumq^ue abdincudt, nullo vitio
Jaboraverint ; hinc Sirach ait ; dt projuntto frrccAto nolt cjff finentctu ; * ^*'Z'^»
non vt dcijciaris inpufillanimintcm; fed utcum humiiirarc & fan- 'tft^!'^^
^la cautcla, progrcdiarisin via Chriftianar pcrfcdionis: cxcotrapi- ^
tc, qubd plane non fitcompcrtum.an tibi Dcus rcconciiiatus fuc- pa.oitCTtii
»t> quando ( ficut didum cft) ncfcis vtrum vcra,ncquc viriofa tua neccflarta
fucrir pctnitudo. S. Auguftini hxc funt : quontamnon fecuratnr homo
%jty>ens fitper terrdmt vt fertfiantui tiln pieCTcafi^ cutiBis dieh tfSVltitnO' ^a.ncino
ftr£, in timore^ & exultemm tibt cum tremore ; vt non fit fieryttitttm fin<^ hon»o
timore, neijj gtudium fitne tremoref & »on glortetur, tccin^tts Jtque dtg^ di- habcu"*
Jcin^tss: neg^ glorietur Mttte omniscMrt^ fedpAl^efiat & contremifeat s
factetuai citmignoret homOyVtrum amore^an odio digntisfit* \
f Cum vcroidcmmctucndutn fit de propitiationo Numinisr* Vll.
olim futura, fiquidrm eft aequc inccrtum,anoIim fctiam, vcramq; Ncmoetft
adurus fis pocnitcntiam i binc monct itcrum Siracidcs '..neQ.adtjciM ^^^"^*^^
peccatum fiufer ptccatum, & n* dicaa r mtfieratio Domini magna efi, muUi>' aliqMniJo
tudinis pe£catjorum meorum miferebttier. GravifTima hxc cft prorfum» 2l2n'"***
ptio, & pcccatum ingcns in ipfam Spiritiis Sandipictatcm ; abuti \
nimirumDcibonitatcadmalitiam, Scmifcrlcordiam cjufdcm tor- g,eii. j.f/
<)ucrcad itcranda fcclcra. Nam vt Palatius advcrrit; Mifcricor- J-C^*.
dia Dommi magna cft ; non vradijcias pccoata, fcd vtrcmittcnda., r' ^
CFcdas, fi ampliusca^noncommittcrc dcccrnas. Itaq; intolcrabilc ^ .
flagitiumcft.clcmcntiamNuminis lcnam faccrc Diaboli,5r ibicri-
gcrc lupanar impictati, vbi doniicilium rcfipjfccntiae.collocarcdc-
bucras Ncq; inmriain hanc fuaconrinuo diftimulat optimusDcu5;
tcftc nofrro Siracide : mifertctrdtavntm cr. tra^ tb tUoctto pro.\'imant-,fir T.
in peccatorrsnfpictt trni/htis. fcnfns cft . ficut DciTnifcratiocitb ad-
cft, & fubvcniu voJcntibu*:' finccrc pocnitcro, vu apparco iftL
. V , Magda-
, Google
$6% PROIIOff1^AIlMAlJ;SP£I.
MagilftlMiarf » Ucioao 6ccn ittu iaipnenircndbuff' iogruio
vliidiftadiviiu»eor<iae fiibitoatqac eit improviro, nihlk u\c cxpe*
QsbjdM danres occapat ; queiiMdaiodam Ladfera/ali jr^ue «ooiianqaw
DeiiTeD. cveoit. EtvelatleoyiRctoittsin prcdamocalislicrecaliqaanidia»
c^ln' pol poftealiuibttndasinfilit; ficjaftiflimaNamiaisira r<^i^i//^^4«ir
teftimor. nt; cosmaxjfl|^qttOnMii&vitiainlubitiimijmtobfirmataaft vo-
qMmSm itttttasin faxumlndaiica» Tandem cftm eatra omnem funt me»
parfdab - tamacfurpicioncm maIi>fulminantnrTcpenteiDco> vtculp4 fui»
extra mi(ericordiamcjttsdcfiui£^i»aaUis eam ampli^ liecolis» nttU
Us»ternitatc rccupcrare poflint.
VIII» Scd pcrgitfapicntifllmujMaglftcr, hortando qucmlibct Jn-
Mtdi, i,t. pcccata mortifcra lapfum ; nontArdescon^^erttad Dominum. frcqucu*
tcrhic-morapcriculum habct j idco cun^ator rcprchcnfionc di»
gnus.Sc ftimulo.quis pcdcm in corporc fuo volunrariu:» alat , & non
Peccator ftatim fi potcft climinet ? quisdomifuas tolcretdraconcm,3cnon-.
tnomcntoautrc>autiIlumci;ciat indc^ Ohomo ! lcrhalis noxati*
bipeftis»]ioftis,dracocft, ftygiufquedracoi 4tattdesineiosrocic»
fovet fcr^ t j^te pcr(everate,neqae timesexitinm qnod tibiparatf Veri S* An«
S^||^^l!Li ^ftinasconqacrirttrtdecommnnimoruHttmlgttavia. 2>««w9e^
jnfidnfiM. feffim4iwfimidM9frMi MUckmcMtimievideMmm c§mtr*it9Sl>rsu»emji
D. ^fgm/t. •oreapertOtpdrMttimMdmWdndum ; ttHuUmittmdormimm, & Uftiltimtm
im jiiihf» " 4tt l^ittjtttgfirui tM^emficttri dnte enm, qui mihil dlmd deftderAtytfdkm
c. 1 tf. f^f^s perddt, Ittimtiate vt oceiddt, fimfer vi^iUty fine fimmo ; tm »
vtcuftodiammnof, nolumm eltigridre d fimno» Pudcnda vcr^ cdrunt»
cft focordia* qui vt tcmporali fc incommodo cxpcdiant.nunquani^
non laboranti in difcriniinc falutisamittcndx.nunquam non otio-
fi ftanr, & vclut finc omnimotu inanimcs ftatus ^ quibus tamcn.
( fi aurcs habcnt J clamat Ecclcfiafticttsvclut ftcntorca vocc : mom^
tdrdes conlterti ad DomintmK
Hancofcitabundam, pigramqucliominisimprobicun^|rio«
ncm,ctiam alibi cavcr» ciim dicit : kimgme vfque dd vejftrdmi tmmtm^^
\"t6 f!' ^'f^f^f"^» &hmmtmiMcitMtd im mmlm M, bom» fififmJmmmmikmmt^
xj. imtt&imdiehmtleiifformmmtemdettiimmid, Palam eft Ibliilb te*
fttmvlccsinterfbmatari, ortus dcoccafits>nox5edies» lax te«
ncbrs , tempeftas dc firrenita^r* , ludus Sc gaadia^ » mctos*
fpeiirifiis Aclacr>mflE».lamcnta ^ jubilus,amor &odittm» in pcrpe»
« ttto reclprocz convetfioniSf & confiifionisgy ro rotantur ; & dttOLA
qucdamcadunt, premuntnr. infirmantur: alia furgunt 6cconva*
lcicttatt ACccfiaiiiqQafi viciftitttdiae. Dcni^ae fiib eodcm ha»
. jttS*
IX.
Digitized by Googlc
lasiBundi folcdominanmr SoR s &MoRs,duoimpcrio(aNumi- Implopni^
na, vtairTragicus;3cqucmadmodum non fcmcl, manc fcrcnum
dcfi vit in nubilam vcfpcrami fic non rar6,qui manc fanus fuit,&vc- acbcc.litba«
(pcrcacgcrcft.&cadavcr. Ac quanquaminhujusvitxfccna, ho- tamntatiif
mincs vidcanturpcrfonas fuasagcrcdiui dics taracnorajics, anni,
luftra, tcmpora, ciratocurnxcunt;raaximcarbitro D^i oculo, cui
przccrxtcrnitatcm nihii magiiutn apparcu. Acquehoccft,qtib<l
mottetSiracides.lusmiiiciii ▼er^ lapictt^em»'Ac (klittis ib«eaf»i'duoi»'
metaeredebete»qiiiactiamatteadeie'ab iaertiai ae depreheniiiti
fabita morte, ia dtcbos deiiftoram fitonim, hiacexcedat gravl
iolpanim creobftridas» vt aropliiis apad, D s ▼ n. Iblaeado aao»
quamfit. ^
Quifquiscrgopradenti«m'icamhaber>reqtteturrapieatii&mi .
Viricon6lmm,itaqaemtibct impiordmadhortantis: Mom urda
€onvertUd Dominnm^ Atq:vr rciachus omocs, qukm cclcrem poe-
nitcntiztcrminum pcccatori ^\t\izx,Qinnz€tiz\& f»e difirds , dc^ BoJ* il^
dieindiem. crgo multo minus, dc hcbdomadc vna inaliam>de^ quonatum
mcnfc vno inaItcrum,dcannoin annum,dcztate inxtatem. Eo- cftjion»»!»
dcm dic, quo a D e o bonorum optjmo, dcfluximus ad malas illece- p^an^ltentia
bras, brcvcs voluprarum nugas; antequam fol vcfpcrrinus occum- clwlidclxi.
bat, ncccflccft vtrcvcrtamur fuppliccs, & dcprccabundi ofFcnfum
Namen iteram nobis placcmus. £iidcmdic> qu4 contaminatacft
hominis aaimi»emaculari debetperlacrymas poenitencis aaimi{
& (cetus mortiferum,qn4facen:itam foit;iiecefl*e eft vt gemitilKU
<bftbcerar,rurpirijs elidapiricoari^tibnid deleatars qulftpericnlttm .
cft> fi cundatorhic fuerit pecc^tor» ne ipH pareati morieadum fie» • •
ante monftrofiim fuum exdiaboto parram;negaate D e 6 longas*
fiicram inducias» qaas fibl in frandem propriam im pids promifit* • . ^
• Brcviterad hunc Siracidis locum, fed neraos^.magnumEc*
dens lumen D. A uguftinus'. Promifit tibi D£rsy qiMtUm f»9 dic^ s.AmiAti
€onverfm fiferis^ obltvifcitnr maU tUA fr.it eritM^ ; fed nunqutm vittm *J*
trMjiini diei promifit tnbi. An fi>rte non tihi iliam promifit De rs , & IJ^**'**'*
fromtfit tibi MAthematicus, vt damnet tt^ & tUum D EV Ita pro
QOlor! nunc m mundo apud piurcs ncri amac, vt cum vit^dicm ^^^vyk pro
craftinum, vclic cflc dubium alicui,incertumcj; D e v sj modb cx hocnego-
probabiliaftrorum conjcdura(vtnuganfur^ccrtosfaciat Aftrolo "°
gus judiciarius, & dics & annos, quibus fupervi^urus Ht; jam mcn«
daci homini fides habetur,aEteraaB Veritati abrogacur > fcd pari ev6«
tu,v( p^crum^J 4 Numiae daffliietar,d: qaideccptus aatepoBaltcn*
Aaaa tiam
Digitized by Google
C^quia tiam obi jt, qni pcreuotctfi dcccplf mcndacio inoj ebfffoki^^
SW» fjorc, quo Oib pallio ftiCtis 9c pokbriiks ceg^ttt£,& j^liuibiMcoeliHii
SrpZ adiniit. iiempeaAaiettteiii& Angiiftini jamYcltrii quific poti^
«ictintiU loqjoiiiOKi. Diem imtni mttn^m filthriter ewjf^
^f^^ mmfmimmti^ fMriuw eogitet, ' MifimerdU DEieB^ fiM n§fii$
hme f»mA mtrimmr% Um vUimm diest Vi «hfervemmt umnsMesi
Xftalibi hancbrevemiiica:rogatiuacttlam .prc^ponit.* Okpm^M»
ef^&J dtdieim diemrfimeMie bslfitMrus vitimmn diem-» t
yiy, Atqaehicidcmrattonabilis mctuseft, quo vclur calcariba^
ei[rimulatimpios Sirach,quandoad verba illa cxhortatoria :
terdes convertiad Dom/j>um,dr ne d:jfcr.ts de die itt^ diem i fubjungit
caulam dilationis cavcnda?; fttbttoenim ventet ira t!lius,& tntemp^
Aliquapdo %e virjdiQA. dij^erdet te, Vidctnr dc rcpcntina aut pra:cipitanro
*la»!K»- niorrcloqui.qua martalium aiiquaiido practcrita fcclcra plcdic-»
Jll^eV scquiflTimus Devs. Hcu poenaxn gravcm I qiiiacum tam celcrivi»
rtpnttna f^g^, ^ ttimuicuaria dirceflTionc, plemm^ue etiam apud (ccie^
raros poeniteiuiaeiitQmiiltfiaria» & nnUa^. concitato iaportain
Mt>« tu- curfudefcrri ^ pericttliaMrf tcmpeftatis quodclam ge«if cjft. ira. fbf^
■MhiMria*- Ibmper mors imprbbonim pf^cipitata» iaitttis ctem« d^fium dilariiv
Mm^*^ mcn ^Bahit^ ftanimc nauflragium.' Atquc harc ipia. verfntia eft,.^^
^iaia^fraits» qnam jutatns humani gencris hoftis. conniit in. pei>*
niciem mttitorami.nempc vlrimum (bitianecdnm occubniflbi
Oiturosplurcs,quibas iicebit fadormn peenitcre,& De i, memi-
niile ofFcnfi j mortem alibi occupatam intcr funcra, ipfis faniV
Perfuaflp vcgctifquc, ncc ^ffontc, ncc h tergo immincrcj vivant porrb ma-
fecuturaew \Q^y^^ fccuti, & quotidiana Bacchanal ia hilarcs cclcbrcnt j vcn tu^
feenti», rum dicmvnum,quo potcrunt abltcrgcr^;, qiiidqmd turpjs ma-
caaitnrim» ^.^1^^, pcr omncs rctTo annDS,mcns corum conttaxciiC'. Seddum
fiwu^ expcftanthuncdicm,aliumcj, &aliumforcfu(ficantur,dum futu-
temonii ram olim rcfipifccntiam moliuntur, morittiKttrfiibitO; candcm^^
crrorc fuo intclligunt, in.yindite<Hem ttanfifire, quem miferi dp
. pocoif cotic fiiflt» & diyin« miiericord i x pra. figcbanu
iy>ntta apettam Siracidis pEoiiibido^
oenL.
PARAr
Digitized by Google
: PARAGRAPHVS IlVi^^Jir
Jc!/X liiM^o rroverbioruiii.
I V D I C I V M S. A L O. M O N>i.$-
•' •.'! ■ •• I. •• .)K.£.fi^ I-S.,' ! .i iiii ..^
De ijs improbis^ qui vit^e etnenda-
>; : (ibnetn reniiip.tiint.in. .
'. - .11
VantusSalom^nm paIpitoDo<JtorftB& *l "
rit, Scriprura oftcndit,cumdc co aflcrit : Jijfutdn>i/ •
fuper li^niSj acedro eB in lihanotvf^ ad hyjjofumi 3'*!f'4»'*»
^qua egreditur depariete-^ & dtjprHit'de jumentisyCvb-^
lueribMj & reptilihus , & jftjcihw, Et veniehiutt decun-
ilU populu ad audiendam fapientiam ejus. Sed ^Kegtna ^ittd , auditi «ji^ m,
fama SalemonUf Venit tentare eum anigmatihfa. Et ingrejfajerujalem ''^•^
magno cum comitaiu, vcnit ad Regem Salomonemt & locutse^ ej vnivef-' ^
fa,qu£hMhe$M$itfhrdiJuo,&dikmttemmSd^nom «
f ropofuera j nott fuit fermo, qui regem poffet Uieref^lfiiL» rejponde'^^-
rii^. P E V M bohum ! qualto hic magifterf flt qilale^jtu magi^te- ^l^^^^
Htim^ nihil hadeniis (iiiiilevidic
njotienifpcftavic ificathcdra doeentemrinihbrellijsdilctpalQhi^nL
v(ce» Regcsac Rcgiaasanfcaltantes. qaibas ita f^tisfeclt fin^^^
lis, vt ptx illo & Py thagocas^ & Piato» 9:;An(loteic4t, bjtlbiictcntcs^
vidcri polTcntinfaaccs. *
Scd nolim putcs,5aIomoncm 5^cgcm duntaxat Philofbphtim .
fuiflc , 5c naturte fcicntcni ; ctiam Thcologum fc jjj, ^^(^
&divinorum intclligcntcm. quando& Vinutisftudium, &odium' ologuifu-
vitiorum, De v.Mcj; & blandura morigcris, & fcvcrum rcfrada- u,ftEcde«
darijs morralibus, lcdtionc brcvi, fcd oppido gravi, in huac mo-" '*
duni propofuit. Sapientia foru pr4tdicat, i» pldteU dat vocetn fam^ in »r : >i
eapiteturbarumcUmitatt infintnspprtarum vrlfie profcrt verha fra,' ff^^iA^
dhemtvfiuequo ptrviitimgitit itfdifiim,& fiuht ekyqua fht funine. ^ X
eifiem f & im^rnieitt^ ■ eddnit fiieMftMidl» ^ ^'MeAimieii ed^ - • -
* * ' " • Aaaa a eme^ .
Digitized by Google
S&$. PaoMONTORii MAi.ii Spei.
nrrtftinumwtfm, Quodmmriblctaiiiiiiliolo ageic»vceiiiii^
nncibiiSvCte^iidijt» puctilibiis iingisavcltii^ ttaihaf^ne^iattlttti»
adftria; dc niuic qiii4cmblandicniiiiniili$»naoc incivpantis iiu
inoccm»ac commlnantla atpcra .* Ita.pfofiaftbiikpicotii «tcrna>qoA
bortando, qu^ invitando, qti4 tcrrcndo. conarur k fuavi yo^
loptatc lcclciiim* Accarels mnndl iilecebcis, veliioi. jn^ntili*
bns» nec oiaruro animo dignis cnpcdijsi abflrahere mortaler^i
atquc ad liii obicqniumicxvltinm^H^vtcm omniao feciam pcl»
licerc^.
IIL Etqtioniam magnahominumpars^Communis pafTimamans
• ftolidiratis, prztcrrcnis, 5c quxhumi nafcuntur oblcdatiunculis»
cocIcftcsnaurcatvoluptatcs,contcroptiparitcrdivin4Sapicnti3,5t'
TcrbTuul* amicitiindcoSaiomoavclutcxafflatu Spiritusfandi^ rccitac
c»,<iivin£ vcrba horrorc plcna: qoalibiisexcipictiratusolim D £ v s omncs
i i 1 os, quo tqaoccnm codcmlongis ^cmntlnikiiicidas»jttratiqiiap
Se pccca^ G piccatis & virtntis boftes, vlque ad vlcimdm vicst pcriodum. Aon
too* . di te cigo improb^ qnos nuUa am pliiis fitntill» rationis ducit a^
. ■ mclioca; quibus animnsomnts^ cc.ramol&» in dnmm ealybcaui
abijtinullo divinas fuggeftionis cverbcrandus mallco. audite in-
quam » voscnim feriet aliquando luBc fevera Numini:> perlapi-
cntem dchunciatio. vocdvK & remufiMi ^xtemdi msmmme*
sm, & »00 fitit ^ui sjpieeret : dejfextftu emne^ confilium meum, & in-
rrfy. i.i erefdtiomes meds neglexijlis. T.go quoi^ in interitu vefro rideho, O" Jth-
***** jfknnAho , cum vohis id quod ttmehAtU Advenertti ct*m trruerit rtfenti-
■. »d cdlAmitM , dr interitM quaf temfejids mgruerit quAndo venerit fit* ■
fer vos trthuUtio& angujlig. Tunc tnvocahunt mc^t & nonexaudtMmi
mttne confurgent , & non invenient me^ ; ee e^uhd exeftm hahuerint di.
fcifliHMm , Cf timorem Domini non^ Jufceferiltt^ Scd placctfivc Ic-
Aioncm hanc Saiomonis* iivc De i comminationem» 6c falmtna*
tricemaetern« Sapienti«icntenCiaib»pauI6accutatius pcrpendcre^
cmendandarmnltornminertuB. . , •
JV/ Suppono litc» quod CJt $cripfutaccrti(fimnmcft','vcra<iuo
Theologia: niillum ei adultis homineOt» totics tam^uc gcavitec^
Droi^- ^ pcccata fe fe Immecgere» qucm beoigniftimus D £ v s, quantum
nethomi. Inipfius cft defidcrlc), uoncupiat indeeitcahcrc» itcniin^ue revo*
CrrHSAbe ^crc ad falutar^m pGenitctiticm; laltcram » necellariam<iue rcla-
o(«nU)ui pfis poft baptifmum tabulam.» : no faciant animae fuac, juxta^
•fiiErt«a. falutis naiifragiumL». Vocat autcm divina bnnitas malos>im-'
• i^g^*' |Mor(i^adfcii^i&cadttm>cumcxtcciiisp.crDodores» coacionaco*
Digitized by Google
xesi viros pios, Magiflros fpiritualcs, modcratores confcicntiae ; mejii^M-
tuin:pracipucinteriuspcrgriciamillam,quamappeilant vocantcm
atqueexcitantcmi vtciimhuQiaiijointcllcduitquariad vivum de-
piAa obijciuotur, iain iogeiiilfl^ipcati damna^fniox iat6leilibilia.«'
gchenp;Btorin«mi ttim ilirlijA'ttripltcabttliiccdig«iidi^ At-i
quejiQCsilNMIid^lb guim iW[#ltagidofeiaa «cliom.vitti »a^' »
tatidpfcoftfiU^liPwy^Hiai^^gl^ia ctiam ^occcdlqoftlif aiqfiicP
loteipolRnrjtccapcntitii^nipquamiiiixf^ |a«^
. . iM^ac Di^Ilus eft, 6iit»<ldKiujc homo, gravium ftclcrom amsh • y.
tor*cuiQon vcri(rimcoptimusDcUsaliquaododidi(ru5 fit: ^ir->
'jfitextendimMfmmTneamt adjutumtc volui» & crcptum cx volufa-
broimpictatis: grati3nimcam,auxiiium4uctibiobtuIi, imo non^ - -
cogitanti vltroingcin. obtrud. Ncqiic idadco mirum vidcri dc-
bct ; innataci^ bcneficcntia Numini, affucto in libcralitatc ^ ncmi-
ncvinci. Arraxcrxcs, quialoogiorc manu , Longimanus cft co- /»/•/.;»
gnominatus. pulchreatqueingcnio^cfolitusfuitdtccrc . fibiqua- v/^*
(y^rincipi ( quit;ft Dciimagoio ccxra^maaom addandum (puta^
dcycccam^ciTtfioJigiffiOMmi .tltcmmTptdaddetnlioodom , iteio*
pe fioiftmm >coona^cm.cflo & bicyiflimaoi t caoiaip^bfiiotio ^^^.
«om epiphoocmatc : teg^di^mdi^tffiadiieri^fthmMdmerfs Hcc o* jj^jl&a'
tlOtf CrciefttlOdoiC^^ COOfl0fllllfMlR6m<IIVC9MMfim &utia.loa.
fi^»0Qam4iiO.rooc homine8,qQigcato pio4rfioitcaefpitinr< Loo* f ^jHJU- \
g|OiaOOiiivcrieQmdiier£i«quiaprobismcntibusomniadarepani- erahenda \
tus eft. ctelDm^iioqQe fuum. & rcipiiim. Quta eciam reae appel^ brcvina- i
labtsBrevimaoum,-im6Nuilimanum> nam quantom inipHus eft
bonitatcncminimorrahumquidquam rubtrahcrecogirat dc fiia-,
bcncvolcntia.amorc.gloria; nifiipfuni impium propria impictas, ^
& indigniirima pcccandilibido, liis bonis fpolict, coclifquc cxtur- • .. . •
batum dirtrudat in ftygcm. Quod nc fiar, omnibus vclut conati- • '
biisobnftitdivina pictas} innngulaquafi momcnta dcinvitanspla-
cidc ad virtutcm, & porrigensmanum ad conatum.
$cimus,qocm modum^cnucrit Scfvator hunsani generisr'» yi,
qocodopretiomjic4cmpiioobjooiftt»peilblvleio.0r^ manibas
iOAiEtraooi Ugni &lalis mmosiiillciiiis»aomciaf itpatcrac joftiti^ cltriftiit
litrom ptO 06bisi fioinl hocJmbito» gcibi^uc ioorpbiris ibfiooaot*.' '^iini «h m!^
bsii:Jlio fc Idob^eifteodepc^cyoaentcscxfiiigeveitMitatbro flagftio- 'f <^^**- '
niiljfOteaceiAXttahali st.q|aitfitarlsbcadMia«m^*viamollea- -^^^^
.*..>. .1 Aaaa i dau
Digitized by Google
i^l P&O MON X OJLI I Ma1%£ SpEI.
cUicxie- dac tegiaib , vt deiideramrls tecondliatloQcai poft offcnfas . ip(o
tomundo^ priofjdcMeflm|imigat,adfifmMilaiMiv«pacts6rdfm;^
'aJampic' Tt eotum ( fi ad redisc velk J immdxm, «maatMlM cwnpJcxft
Cffcipiae» In fva tnm, vcf^ dc ieaficiiiafopomlcitMi : JOM»r,#j>.
tw^dimMMmm^ Ncqtfehodl» illiiK cft Chfiftot, aot aUlMfle* .
ditsei|gamoitales>qttima:iiD in motitc CaivjM-io fubliaiis pepea*.^
ditezinfamiftipitc. jEsrsCkriihiJ^h&ik«di$,ffi&Mfia^
ccbatolim Apoftoliitad Hcbrjtos ; afTerruras^ vtdoattaliipMai^l >
liDaul ciim humanitatc, divinam inChriftonararam. £gover6
dc nmilirodincarquc idcntiratc> vnius quafi voluntatis in Chrifto» I
hacc verbaaccipio, vtfcnfhsfir • idcm SaJvatdr, quihcri,hoceft,
oJiQicxtta Jcnjfalcm, araorisfuibrachia cxpandit redcuati impio'
quafi adamplcxura, codcm iiodic affcdu expcclatpcccatorcs.* ctiam^'
hodie m hodic caput inclioat ad ofculu m, ctiam iiodie larus aperit, vt pcr il- '
tclSr^e- ^udoftiumintrarc voIcntibu«,patcataditU8adCor Jesv , concla*
vcdivinifljnuecharitatis. jEsrsChrifittsherhC' hodit, iffi&m fit-*
ngnfiaoi £mU\ idemeftftiiBcihcaelogeatitlmm«im4Wuim,q«iAut,€ikm^ ;
' 4nccmillerexceatafiiciila»lMACfeiimiimocmUt'iocolaiLi. ifeddfc^
Idem maaebiti^um ifteiitbis Acteiit» mifiqnam immlmifio. afib^ •
fiibvcoieadl peccatotibos,flt neceiTaflalUucismedia rabmiaillraa- -
dii vchodieiioeitemm aficrcie poiCtt PieM, 4Xi€iuUmmmm mt^
Sed nihil tantopefe4lolct.optiaK> Deo, qiilmifipciifiiiajejai^
libcralitas, &Iibcralifrimapfetafnonagnorcitar ; <i dextera tam^'
repiidiatur bcDcvolc ad auxilianduBi protcnfa, rcpudiatur; fi impij hooiincs .
lueciaJva. furdisauribus prietcrcuntNuminis fc Vocantis monitaj & ncdc*-
TrkfnS*" jn^pu^cnfi^^^^crubcfccrcpoflfint, ftontcmfibicorncam induunt. '
nonliaee. O! vt timcndum, nctalcs & vcrbcra olim accipiaut, & duriora pla-
^ne. gjj verba, conqaerentisgraviflTime contra fc Dci : F^icaTh & remu-
•xpffobra. •J*i^ i^xnmltmdnitmmeMmt& nom ftitt ^idjpuertt.
eioae: Ad propofittim tem mcmoratu dignam , 6c ab e venm fuo tri.
VIII ^■'•narrat.S.AiifeoafamsiItoceaftaofam^tlfbx.MtquicmM^'
^ fo voto, coaii:ieiiclam iiflm obftriuxlt Deo» aifi D. Fcanci/cl «m» •
plederetur fiimiliam { fed miKato pofteacoa(Uio,ceiigioocm mn-
/ $ fiattim Ecclefiafticomi-aoftio perfiiaTas fpecioib Caooili.
eititaiOxaapingaisiHici^mcalat^ :Catcrikm aoa iotcger aaMii^<
QuaMja* ioteK«flit>& lcjfiialisiiominem morbus ftraviccum igitur frcquca*
veni<,reii- tcs domeftici bortantur, vt artcrniratiiadeundsB mtmor,^ reddca-
le&fii^ dfl^cocam liunmo tttfaoaaiicatioAis» pcmiiittcGluifliaQa» mocti
" . . ' . . accef-
Digitized by Google
LiJL IV. Parac.il |09
rilcctfflatia ; ptcfcfdin aninuite czpktioiiein , per ConftflSotti^ i&mr,«^^
•JaciSQicntiim. -Sedjniftrciubaciaiilq^acdc^^ctMrUfi^ «iireibbi*.
ticflKOVACgavitfibtiftjaoimieBciqabaiisccoom '
.fti ^mtttdijfleCbifivc.vciteciimiaf iive tooit»a : HpjW
y^vMl^^fmmmuifirmi, Vlx ifkk mcmorandx^abfoivieCanoniaif»
.ftanliBaiQ&ll»)rndcasnciblaiaeft>mntwcotpoteocaicerc inu
deteriorcm altttOOik i *^
HicadvcrtocnmTiieologh,tfaiet(f Vocatioadrdigioiienv,
Aonumpnecepti^quhm coofilij iitjnjhllominus fk eaopportun^» lulii!^
diu & frcquentctofferaturiDco: cirra cjusirFjariam hanc (ingula- s-e^.
-rifrima famiIiaritatisdivinacinvirationcm,rcpudiari non poflc. fx- ^^'-^^
pcctiam contingcrc, vt quigratiam tam pcculiarcm cumconru* Vocatio
.maciarcfra^ariaBvoluntatisrcfpuunr, jufto Dcijudicio pcrmirraa- '*.*''g'**
IHTrcqui-impctum naturas: & poft cjas corruptclam, mun di illccc- injcaa,
•bras,carnisdcnderia irc, tandcaiquccalpa-fu^pcrircj nunquanij a*» Kominr
■ perituri, Ci injcda rcligiofac viroconfilia obcdientcriafcepiftcnc eantfmfir
vtveriaini^adtale»vklcaotnriUaqnadffare: M$kitUMdt&iMem,& eon6i^ipo#
^9^€jitt»^ fmtutm^t^ femfer fTdctMgttnv. EffpropterBcelefiaftico Mmmii»^
. ^ncfndibdmni, ftmen^caala d» iu nationlB-fiii^ faltcm occafiofiwilr» «Mcr^
.diviiM vocationts neglc£tus,% (aluberpkni coafilii^ torpisiepiilfa. pfai.
£xqiiibtamaiHfcfi^coIiigirur>Ioag^ardioccai-bominiobli- ^^ it.
.gitioncm inciHnbercqaaado Dcus in ma^cria* praecepti fuggcrio
.mentem fuam placitunique ; vtcum fuadcrcclcpcm \. pcccatis rc- JJ"vocJ3b
fipiiccntiam, ipforum lcgitimc poenitcntium ingcnri bono. Ital> Dci,irrma-
.enim quidam.loqucntcm ad mortales imnjorralcm Dcam intro- ''^Jif
ducit. FHifapertte mihtvrtam tpfriurtmpafnittjttUy ^axtumtji fo- •'F**'
TAmen mcus j e^ dferiam vobts apcrturds mifertcordiA , per quas pote- '<ii»v/8fc
rttnt imrArecurrM& efmtdTigd^ Hcm ! Numinisinfinitam fivc bo-^
'fiitarcm* nvccharitatcm \ ctiamapudimpium, hoftem (uam eapi- improbut
.talcm»dcildcutfibtcorapctiri, vcLmimn^ifiiipftfre, pcc.clavcii]b *
venepcenitadhijii vtinttafciilncpoflitcttm ^(aaro mifi^taiiio- bct aperir*
nam-fiiamaBigfttiimni^ocdiciflknnshofpcs. Cf camcn darifli- ««rMi
. miadbac fiwtbomines, qniDco elnl^oe aidcndflimia votis > cor- ^lZ:
da raaclaodaats vii apecitndaomp(i&i>nifi cikm illacb vninertr trarerjfni
Jtqaadamamaniisviolentia^ 2"»^aS'i.
Dt.Bcrnardur' Chrevalleafif* Ai>bat>'ficut mni^is audor
^ol^KligiofiBvitaB Oc cafidcm GermaiiofBofintriGcrardo,facpiuf' ^ •
fliafit» fi:d.nott)pafiiafit«. fiKnlijpiaifiinriiimtgo» dcs^iitis femof»^ .
juvc^
Digitized by Googlc
<57o f rojiontoriiMala Spbi* -
• jhp^M^ ^vcnem abftraxcruntad vana. Tunc crgo Bcrnardus , prophetis
^*'*'^ ibicitu impulitf s» digito in^tcis latos inccnto vemtt in^oix UBk$
&MvemHi eimimtfMmmmkuriii^M, feBmsfnkt fifmmitkt
Silsfram 'o^f^^i^*^^"^'''''''^*^^''!/'^ Itaeveiiits piiicoMSim po^iM^
s.^Be^ coip(bloco»VQlncntQtlapugnaG€aidm»cipnifiiMibkafti^^ -
<ii,adro> fiiit. iinml&incmor fiatctni vatidiilKrifftoiimcnpptt?1iriii(<l^
V^SSL chttQsefleCiftercienrcm. KihitondnQsincuftodiamiviaorlllp .
iMm. ' cftcoUocatiit : fed brc vi evafit , & vincolis Iblntis , & patcftftM»
Rioi v t fcirct divioA fe vittQtc ad y ttom^iic 4lnMttiy liUa«WlBi<U>;
monaftcriudi.
Habcmushfcquod conndcrcmuscum attentione. qnotlhnt
quantiquc mortalitim, quibuscum DeusnihiIproficit,ad meliona
convcrtcndis ! Excmpiaproponit Sandiorum, quos poenitcntia^
vclox podlapfum, fccitvtri^uc orbi commcndabil^s ; nihii mo«
vcntfcrrcosanimos. Funcftoscoromcafusadducit, quorumma-
la voluptasinopinatamortctcrminatacft) imb pcrmortcm,tran(i-
jtinfuppliciuminterminabilc; nihil afficiuntfhipidasmcntcs.
Hodie^iie Coelumomnc, totum infernum* oculis (pedandam obijcio .* (ed
iStr^ ncquciUQilAipalclitita^tectrahit; nequciftcfiii jnftelkitato
hooiiBMi tcrrct, Jippicntcs A &(cinatos ; pcr fc vctant inttt qootldiana tu*
M»^r%x?' lcracflcprotctvl» ftOeovocaQti»iQVjtaQti,fttaQttaiaonrogan«
Mgnare " tl> cotiMnnc claadcfc Taadcm jgitaramor NQmlois la plam ft«
' tammi fea '^*^'^^^"^ abir,& pcdui, quod confiiljsmooitlAiwecnBcadare non
prSeiKir' potuit,ferrodcflamm4conaturexpugnarc ; puta fubttis triftibud
▼itzcaii. *qac infortunijs, fivc ab inccndio, (ive4 tcmpeftatibus* iivc ab ho-
Aili gralfationc, fivci mortcchartlljnu>rum,(ive^pcriculofa acgrl.
tudine,communimalo,autprivato,natts# £tccrt^nOnpanci,e-
jufmodi ncccflriratecircumvcnti.histalibusconcifi vulncribus,cor
fuum Dcorcfcrant, &dantvidorimanumi amplcxi quam fccum
tdducit.honcftam matronam, cartcrum macic confc^tam, rugis*
• afpcrani, vultufcvecamjyir^4^iIa^cUomiaitabundam,Pocnitcn*
tiaraajo. ■ ' * * . »
ML Scdalij, ctiam hic feri funt, & verc ferrci , & cataphradi ad»
m^n vciiitamaatis DeifalttbM^lnfultus. dcctctumillis eftinteraiTua»
gnat tatmaadivdlitpiiatcs, gratas^oncttpi^ccatiaram lcaas , biandas a&
a^p«n>' fcftoomcoadiiatricatatbiMatcm tctcic ; voc» vctbo» hcQtom qoil.
mliiut litainemasercs 'acqoieaSd ChtiftianlofficiQm animi redirc. anto
tiiaoca- necc(fiutcm mortls. OmlAiosI quibus roc dclicisi tani pcmi^
roirat^^ ciofiB(mit»qQted«mtfiMnmti Namfiacftii^noavultiUttdi a*
picn-
/
Digitized by Googlt:
JLib.IV.Parag.il 571
pieflti(SmomNamen,nequefcnipcrnafb mlii» 8t(ii(pcndi expc* Eth{e«ai4
dationefatanBrcnpirccntia:;aequccontinu6canere (iirdis faba- ^*^; ^^'^^
lam; (edleriam tdhortationem^neque femper potrlgere brachl am, centa fv» '
.Irriraris oblatamaaiiliam. Tandem cootempta Dei bonitaf> ia. ^[^^^1''^'^
' poenam tam obfirfflatccontumaciXffubtraliit qoaii Cc , ^ Cml t vo- ^„1 ^
ientesinteriresnequcad przecipitiaro rpontc currcntc$»dcxter4 fua oiHs. ait-
rcvocat, toticstamqueindignerepudiati. Dcniqucrcpcniinum 3emft£i"'
fcclc(lorumintcTirua),amaroriruScfatyri, facict amariorem pcr- tuhati'
cuntibus. SalomonquoD£ TS,£u:carmOiCi(ibilatutusiitimpio«
xum turbam, ncdcfcribit.
^ilU vocAvi, &renuiflui extendi wdnum mfimt & non frit qui XIV»
• Mjpiccret ; dej^exijlu omnL^ confdtum meum , & increpttiones me/u ne-
£lexijlis-, ego ^uo^ in mteritu vejlro ridcbo,CT Jubfdnnahot cum^obuid, 7Vt9.iJ9«
quod timelfMtu Advenerit; cum irruerit rejfentirtd (olAmitdt, & intertttu »1» •
ftafi tempeftss ingrueriti quMdo veiferitfiper W trihkth & nnguJliA^
perftringit iioc loco divina Sapientla cos* qoi D £ i lofla confilia- .
^ttC/ iocis, lannis» rifii dc ladibri|s «xcepcfontiait4ae|oft4 poni-
tfonfs menrai^» ex parte fuaTc(ponfiiram qoafi fiinnclannam>tl- y^^^^
fum rifiii» cachlnnum cadiinno» ftitatmindignaiionlsligna Qojrm ac«h«,fii-
fenrumclcgantcrcxprimitthxcD. Auguftiniicfiio: Bgo tjuo^per^ {ȣ2?'
ditioniveftrdJS^errideho. Qupdnihiialiudcft,qu^m rirumcxcipcre
riruaccrbiore^. £tquidcmillumlnatifljmttsEcclc(iacDo£tor,cuai ,
lococitatoconftiruiflrctduohominumgcncrajalrcrum, quod dc-
fpcratioi virtiitcdctcrrct;altcrum,cui rpcsnimia,omncm folicitu-
dincm adimit falutiscurandacj dc hoc potiirimum vcrbairari Nu-
minisdiciteflcinrclligcnda: ego perditionivefr4 fuperridebo. Siqui-
dcm tcftecodcm lan(ftilT]moPatrc,inanisilIa, 2c tcmcrc conccpta
fpcs, vivcndi liccntiam parit, mctuqjomnilibcrumhomincm prx-
cipitat in vitiorum aby flum : doncc fui.Dcique immcmorcm.intcr
ludos & jocos» (cclera 3c flagi tia adhaclafiiivlclntem* mors inexpe-
data excutiat adinferos; cumamata Numinis (hbi&nnationeȣu
dttrano?amvalnusa1iencca1amluti.
Sed contendet aliqois» non ideocom l|s ftatiin condamatoin .
^fle,quosin^(brdibnspeccatorom male coIlutuIatos>vItimade- t^umrao-'
ptehenderi n t fatas naro fi mors paulb Icn tior roerit» dederitq; bre- i'"' p''"':
. vc aliqnod fpatiiim» colligendi vafit dc animom ; potcrit nimirom ^^^^^
etiamcom Deo fuo.rationesimpius poncre,& quam c6 vfquepcf- craftinan.
fimus cun(f>nror diftulit, fcrii pocnitcntiaac vcriflimis lacrymis» l*-|^"um'"'
. omiics<oimie nxvos abftcrgcre ; dignus, quem omnl jam fcclero ' '
Bbbb parum»
Digitized by Googlc
57Z Promontorh Maim Spei.
pnraai>apertiftatimcGeIirecipiantin finum bcatitudinis. £r haec
quidcm>ncut pcrtinacibus diu improbis, (blatium aliquod poiTunt
confcrrcac vclut frigidam raoriruris afpergtrc; ita (blidaicertitu^
ptcr coni- dinis nihil habcnt, fcmpcrquc rclinquunt fpcrantcm in pcriculo,3c
minuioDg quali iubcultro^ Ncqucmca hzc funt (bmnta>ad omncsmorta»
''■""^ lcs, quotidianarcfTpifccntixlux procraftinationc infamcs,ita lo-
t(r^*i*A!^» quitur DErlapicntia.intcrprctc Salomonc. Tnnc invocabum mc^,
^ & MH iXtMtUtu - msitl confurgeint , & ftommvatteMtme^i eo qiiod ^jw--
fim kdKetme Jijciflmsma , & timarem pmtim mon fufce^,er'mt
^^^* Uie me$, eomedeMt igiiur fruBm vis figyfiuf, eemfil^f fitmrskmtmr,*.
g^TMtHSe» QbjedioncmliicmovecCotiicliiu: efgjuteiie 6er£,m»rtM,fi^
. rs eB feeeMteru fmmte/ttis, & keyatme Dst T eamque brcvi^nmi , .
fe bw^rto fitottl ica itiblviK NuK^Mm firs eff in Bac vito-», fi vers ; fid
IMtnieentis verA,qujt fira^, Ratiofiimitarii^ murtipiict difficiiliate» qnamiciif
^^ki titiqttipcilimosmorespcromnes fcre annos circurotulit; czacrc'
mb cftvc* tnm vctcrcm pcllcm, Sc natura corrupta; tam mordicusadhafrcn-
ra«qiucro>- tcm,opuscftfuprahumanam infirmitatem. Nccdwccris, h^ncim-
bccillitatcm viribusdivinargrarix poflc roborari, vt cvincar homo-.
HominibM fc ipfum,&: malc alTacrai porcft cnimvcro^ncq; fubtrahit libcfalif-'
qHo^;dm fimusDEvs fufficicntiasratia^ fuar auxilJaf vt rcpctiram farpius tibi-,
ut impiit, canrilcnamoccmam) lcd mtcnm ctiam IimpidiUimo pcrlpicit o •
dttqmdM» culo.hunc illumuc* obiirmatum in fcclera pcccatorcm, his talibus ■
D^7iifi. aaxilijs manificcotiffimi oblatfs» i&navic fiic.oulplnoo vfurunu..
cientem £t qaafSquam/Dfi V si intdJ ig^ C^am^tton daceti atqf efficaciora.« .!
fcT^M^u ^^^^^^^ Tchementidres (Silleitilnpoinis, luddiofcs tadios, & in- \
vMtti^ tellcdlnm*^ volantatcm impij evi^am in. ad^fiQgem, do-.
■Aw*' ]ofem4[$ neceiHiriam faper peccatisi tamtn q u ia pcr moroiam ^t^]
vtwremtV iiltentii^Ytilationem,nepeantca,autfcmpcrobIatamcius dcxtcram».
janK&cflS. vocantisadreffpifccndum,indigni(riin^'rcij>uit: vitio cjurdcm iit
^'cm^. liominisimprobi, vtctianLclamandoatq; orandofubmortcm.non
quUitr» impetret,quodmaximcdcndcrat.grari«cf7icacis auxilium. Irn lu-.
Mneene- ft|(fjnms Dev s par parircddit,& furdis fc quoq: furdum. prjtbcu
timinalii tunc,cum maxim&poiiulabunt ab cojuvari.
4ercineri' Qnanquam diffitcri non poflfum.divinam faepius pictatcmin-,
^VIL' dulfilfc fcclcratifTimisquibufdam, & vfq; ad vitx poftrcma lincam
obduratis pcccatoribus,vttandcmconnivcntc quafiNuminisjul^i-
■ ti^ Sl ejufdSmir^ricordliiaddldaturara fcdcntc,ipn$.in.mortis fux
iattcito»erepti iSat tartaTa;' Mt italtas fiiccit, & menteomoi ca- \
ptQSfquivbiininc flagitibfiffimam.tnixerit vitaai* fimilcm llfiifoc-
tunaoL»»
Digitized by Coogle
. Lii. IV. Parac. ii 573
ti»afB,eofifeai]>iT ^fkvoiieibtlcnlqjiaiiaitfimain oliiiiDiiiproiiill^ dWbub!!!
fit. NolUptcai<)iu(ro tc> htc fecreta rccrctiflinia rcnitari» cor in^ nitas.^^a.
paribns culpis virijfq; , altcri D e v s impiOf potcntic iiic dcxterio) c/qtiib«i^
-porrigat^alrerirubtrahati nvcquodtantondcmclbcntvni O jB.V| <iam in
cx mircricordirsimafuabenignitatcconferat gratiam cfHcacemj|. ^*^*^
•nurllS obligationc dcbiTamjaltcri vcro ncgct; vthic fiai Orci vi^- omnibw*^*
liia, illccocli incola. dc his,inquam,arcanisnoli difputarcti non vis «onfe^»^^*
crrarc. Hocccrtum cft,nulli De vm injuriam faccrc, nullumctiam ^"'^'c^
tiin propriA cuipa interirc^, & vitio libcrtatis ad illicita applica* tiAnoo^'
tar. Dcniquc fcmpcrdubiam , inccrtamcji coram eflc falutcmj,
quibus confuetudb c(l, poenitcntiam rci^cerc ad vUimosvivcn- *
di terminosr'. Nam de iftis communitcr SS. Patrcf' acclpiiinc» yviiL^
lianc D fi I intdrminationcm : iiufc mv^eMhMm » & wtm exMiumii :
* ''^iltamcn alia quoquccaai«u» ob.qQaai pceccs fcclejtonitt Qu^ aii»
liiditaJinm • in yltima fatqram nccclsitate Mn andiantii^i D i.o. ^ ''°p^<>^
qnia tcilicct eo temporc/nbn tamorantrcmi(Iioncmcidp«»qttim ^SJuHk .
poeniE.ip(am<i;amorteJibcrationcm;excmplo Antiochi profliga- impecrent
HiB^lii Regit, dc qnoalibi aaameft. Fitproind^rxpe^piQs, vtJ
qtaam ijdem (ab vitc fuc exitum aufpicanturpoenitci^t]am>ntt^a (\t, cem per
i^aoniani rota ca mcrn fcrvili confuta eft. Lycurgus Spartanorum ^IJJ*^.
Lcg isl a t o r d i c c r c c o n (\i c \- i t • o m n c m R c m pub 1 i ca m prcemit drpctha, cft/quiil
rcdcarq; ordinc adminiftrari. pcrditifsimusquifq; vJxalitcr cocr- fitTituM
cctur,o i\m fiippliciorri mcrn probi trahutur liberaliter ad ofticiu^ mSSST
mtinufoulum illis,(5c fperata dignitas.&promilfusfavor,quin ctiara
Coius Honcfti amor, proimpcriocftj tcft^moniopoet^accincncis: ^JSif^*
'iiim'^r'^r»tttfeeeMrem4i»firmiJi^ '■ ■ '^fla*
Hoc dfetimS eil lnterbonos,improbpf<ii hopiiiiet,quod.intet]^f«
Tosingenaofcif. ntfi mancipio nerynm quotidie oftcnderis^fiippli* - .
cium pedibtfs cxcogita tg; ant flagcllum incrcpando doriR> concitt' ^ES^Jb^
natunnniH quotidiano|entaca!o fuilttadnm innxcrispro condi- «lacttatnr >
mctcrarb fcrvus homofnigictiticftm interimlibcralesanimi,ipl«
folitts redipuichritudincjocantaradobfcquiu. Conftituitctfam Poftbptfl
t>E V s aftionibus noftris poenam &proemiii>ftimulatq; viiivcrfbs» AJjJ* j,^
vtparcant^ rum mctu tormcntorum infcrnalium, tumamorc fui, ro?"eT foS»
vclut fummi boni ; fpc itcmcoclcftis patris. dcniquc virtutis ip. mewfer-
fiushoncftiirima ama-nitatc^. Sed ncmpc, pofteaquam prima li- J^jlJre^ioI
bcrtatc per noxam Adami pcrdita,fadi fumus mancipia,hodieq,'da- itBni^abAi^
muscocra^x fcrvitutisiQdicia-quando pleriq^ foloinfcrni timore, "'"^
- Bbbb a divinai
Digitized by Google
574^ f KOMO.NToaii Mai.£ Spei.
divinas obreminus tc^cs, auc dolcmus oflrcnlum iaobi& cSc Nu-
EtquaQquamiftiacrisrcriprunBtabnliSf hit iple (ccvilis me*^
ome. nid, ttts ^0101 babcatcomineiidationem» vdttticoaractnsimf ijsante.
^14^. 4- ambulo advefampoeoitcntiam» &j&n€tioresvitcefflcn<bndcco«
A7S*».3. natns» tamen folus nequaqnam fafficit compaiandip iaiuth debct
/.^45. Af, (ibi Ibcium jungerc aut fal tcm non ezcladcrc ^iltom timorcflx»»'
quem AoCti in Schoiis,///4/eMvappcIIano > eft divinz charitatis
genaina(bboIes>.qa4 inciramurad lctiiaiesnoxas, iJco maxim^
Timor (er. cavcndas > nc D E V s optimus Pat^r, fiimmum onmino bonum, in-
dikut^vcl juriigravi afficiatur; quod quidcni ncccfl*ari6 cvenit- pcr quodvis
filtemnan notabilc pcccatum. Cumigiturauthumana infirmitasaliqucm.»
cxduait dciccit, aut vis m.ili docnionis ftravit, non fatis cft poft lapfum angi
Iialem,rer. duntaxat.quia ftygias libi nammasconcihavit; hcul qualc brcvilli-
ftitadpo* nia: voluptaris ftipcndiumrmuIt6magisdolcrcopuscft,qu6dcon-
S^dciMda tra De VM immortalcm, parcntcin.bcnignillrmunt, icrvatorcnL»
fcccata^ animz ruSxinfinitum.bonum> bonorum omnium fbnicm^ ipfius-
quoquc bonitatis inexbaaihinftpccanumf vxgrandf temcritarc^r
maximi malltift»aa(iis faertr tert» vermicalasi caput improbanLi
crigcrc: 5^ peifimas mortalium divaniinaiasKiiininis lcgc$,pudctf-'
di.itbid1ne tcan%red&.
X X» Ita de fuis culpis dblere» ingenaomm cft in(ij$ne StXomvtLtp.
quos potiiks De i charitas agit^ impciUtciue ad rc£iunu quam timor
iiippliciorum, Illudaltcmn»* pauiitcrecausl.(blittsmali, quod
improbus homo in vindi<f!am pcxvaricationis incurrir» nafcitur 4
(crvometu; cftqucabjc^orum, & fcrviliuro ingcniorum ccrtiflfl*
manota. Dcniqucquifquis finechariratc Dei, fTvc abfquc filiali
mt.jllfri timore, folo-mctttfcrviliinftrudlus, inextrcmo vitx difcriminc»
proptcrcatanttim dolorcmfupcr flagitijs fuis concipit, quia infe*
Qftiaver^ rorum non pcriturasflammas horrct, nulla ofFcnfi Numinis habi-
eato^ci**"' rationc», a£lum agit; quemadmodum jam alio in locadocui.
grav.et, in Vudc conctudai quandoquidem obftinati pcccatorcs,., diviai ni«
5^'* fe?' hilamorlshabcnti ib]nm4ue poft vcftigiagregum iiiotamabcant^
^timore P"^ c.oncttpifcentiarnm &.volaptatam defideriiL»; ciinkdic»- illif*
dUkM ru» ad migrtfndiim hincdicitati^ non tam de De i- caiifi qu4lm propria
C!Ipr!m^ ftia rp]iciti> fiia(bre.meta'fiiper. (cc]eribo»dOtent> laiciyaiantar»
ritif, ideo' ittgemifcunt , eaden) apud facerdotem per conftfiionem explaots
quin etiain diviniflflmo (o viaticQ»bleoqUe (aciocommuniuncj«
vltinuimcnmSatiuna ptaBiiaoL». At cnimcommuniter ifta^
fiKlant»
Digitized by Google
LiB. IV. Parag.il ' 575
faciuftt, n6n cx finccradctcftaiiohepcecati , vflnt divlhx offenfse
graviflimamatcriaj fcdtantijtnncprOmcritisIongSB improbitatis,'
plc^anturaetcrnitatc infcrni: qiii Oipnsnihilformiclandus cflct»
nihilctiamangcrcnturyDcumfcAiumtotics, &tam protcrv4 lc-
iiflcaudacil.
PfaneadingcniumScmci, pcrfidilTimihominis, quemncquc XXI«
pudorfuxpcrfidis.ncquc MajcdatisRcgiasdignirasabftcrruit.qub
minus Davidcm Jcrofolyma profugum^ , dc dcclinanrcnkt ^*^*?-/^*
infidias Abialonis > non foiiim duris lapidibus, fed duriori- ,
busctiamconvitijs^nfoIcntifTimc pctcrct. At vcro poftquamj 5^"/"*
vindiccDco/&causicccidit Abfalon, &pracIioj jamqucircrumj foirmew
Davidtriumphanti nmiIi9,rcduccbaturcumpompa4Magnatibusr' ferviiic6«>
in vrbcm;ctiamScmciVi£l:ori acgloriolb Rcgi occurrit, propc->
Jordancm; non vtnupcrpcturansconvirfator, (edhumilis dcprc-
cator. Nam Scriptur^ tcfVc, proftratuscorporrantc Davidcm-t,
ficciintcrgcmitus, lacryraafquclocutuscft. NcrefmtesmihiDomi' ^.Rei. xj.
tie mi imqHitaiemt nei^^ meminerts injuriarum ferVt tui^ tn die, qiu fg^fjpts « 9. i ».
et Dcwiine mi Rex de Jertifalem, netf^ ponds Rexincorde ttto. Agnofcoenim
ferlBus tuf44 peccAtum meum ; idcirco hodie primiis veni de domo Jofephf
dejccndijfm occurfum DominimeiRegis. Hcm aflutam vulpcmj / vc>
pulchrcfcivitdiflimularc noIocnimcrcdas,quam dixitculpje fuas , x
agnitioncm dctcflationtmquc, profluxiflc cx rcvcrcnria, atquc a-
morc ofFcnfi fc Rcgis fui, fcd cx mcra ncccflltatc mctuquc, nc ca-
pitis rcus, vitamamittcrct.,cxrra hoc pcriculumfi fuiflet,nunquam
vcniamdclifti poflulaflct. Atquchsc ratioc(t,quam communi- Sipini«eft
■ tcr tcncnt,qui cxadiis intcrmundi,carnifquc illeccbrasannis,iani_. mTiulrura^
mortisappropcrantchora.dc pcccatis fufpirant, Sacramcnrorumj inobitu
fcparticipcsfaciunt, Dcumqueorant, vt flbi propitius cflcvclitj,
proximcadtribunalituris : pIerumq;cnimhafcomniaproficifciin-
tur, noncx vcroamorcfcudolorc lacfi Numinis; fcd nccclfitaro
.quadam,& timorcfoliusdcclinandx ftygis> quibuscircumftantijs,
totacorun>poenitcntia, omncfquc corum preccs vitiantUL , vt ad
homincs prxfcrtim iftiufmodi ■ fpeflct illa Dci comminantis dc-
nunciatio': tuncinHfocabuntmey&non exMdigm; mane confurgent, &
von inVenient me.
Porrodiflicultatem habet,inquitSaIazar,dc illis improbisr*, XXIL
quiconvcrfioncmfuam diftulcruntinfinem vitae, quafi in vcfpc-
lum; fi manc furrcxcrint, hoc cft, fi/^vtpritiium fcntiuntfibi inmii-
ncrc mortcm) fimul diligcntiam adhibcnt,& ftudium quzrcndi pcr
B b b b 3 pocni-
Digitized by Google
Promontorii Mal^ Spei.
pocnitcntiam DcuQi,4quoniodocundcm non invcnturi dicantocj"?
17. affirmantcm txoic Sapiciitis: qut mAnevtgil§»t Adme^inl>cnient me,
Scdinpromptu cft rcfponfio cxdidis; plcrumquc cnim cunfta-
buadi illi, tametn jam morituri multum fatagcrc vidcantur.pro rc-
conciliando fibi Numinc; tamcn parum cfficiunt, qubdomnisco-
rum labor, rcrcconrumaturinamoIicndo, aur a:tcrno malo* auo
Tmprtrt)*!, tcmporali, infctis ioquam, aut mortc prcfcntc ; hoc autem cft vi-
qiu Dcum T ^ ' 11/
{icrpoeni- tiosc Dcum qu^rcrci &: pro pecnahabct^cundcinnon invcnirc. n
tcntiam Potcft & alia cflc hujuj loci cxplicatio » vtpcrOT4«r,quo dicuntur
2Il^""boe H"?^^"" Dcum inmortc fua impi) , intclligatur initiu^tcrnitatis»
cd.paft conjundum illi momcnto, quod^orundcm vitam tcrmijiar. Quir
m.rtem, autcmnon vidct,tunc fcram cflcflimisdiligcntiara, ncgliccntiam
Bternitattt n n »
initiQ,-fru-. priorcm rcmctandir Vultomnino Dcus,vtqii^raturab homine^
flraqu*- legis fuaeprxvaricatorc» fcd dum hujus adhuc virsc afFuIgct w^/rr»
"**^ tcmpufquc mifcricordiasconccflum. Hoc vbi fcmclcifluxit, &il-
Itixit xtcrnitatis cxordmm, nuUi amplius paenitcntiz locus cft.
Multis fuiintcrituscaufafuit,ruum pocnitcrc nimiiim diftuliflo*.^
Mcmincruot facrx litcraegravis prafIij,quod pcr intcgrupi dicm cx-^
arfitintcr Joabum & Abncr, cgrcgios militixduccs, fcd cum ini- .
ijuum fibi Matrcm fcntirct Abncr,rub vcfperara mifirnuntios^ad
%.RtX. «. Joabum,qui induciaspacifccrcntur.Cni illc :vitfit Dcminm^ftlocutiu
fu/JfesmAfte,rcceJpJJet populustperfeqnens ftiSrem Jimm, Infortutt ^g»-
Joah Ifuccini, & sUtit omnu cxercitus^ nec ferfecuti funt vltrs Jfr^eL
^^^^^ .f, Eadcm DcooptimocftconfuctuUo: fi pcccatorhomo, puti-
. (lustcrracvcrmiculus, prohquanta:infirmitatiscrcatura!audetali-*
pe?i«« quamdiu hoftiJia^rma in Crcatorcm fuum vcrtcrc ; Tcd mutato dc-»
CuimMue, indc confilio paccm, vcniamquc ab co flagitaf, w^^r quafi , hoc cft
m"w'8E "™pcftivc, maturc.finc longa procraftinationc ; tum cnimvctb fa-
fincJons^a ciltriupplcx Dcum cxorar. & irato cxtorquct gladium. Contrariura;
procrafti- [\\\ f^^c fcmpcr cxpcriuntur, qui toto vitac dccurfu.pcrrcxcrunt dis
De3ac- vincMajcftati,quotidianum vclut bcllummovctc > & modo ad-
ceJunt, f»- vcfpcram, cum moricndum cft, mifcricordiam c jus frigidc , vitio-»
ciic teci- fcqucinclamant,impcndcntcfupcr fcclcftumcaput juftitii-
niquc vexiflimc dixjt I(aias ; Pcmtnus mane, maneertgtt mtht durerM , •
i>t auditm quafi magiflrum. O ! vt implcatur cum vnivcrfis cx impio-
rum grcgc, quodadditur: Dominus Deits aperutt mthiaurem,egoaHtem'
4^i<r ^ ftoncontradico,retrorfum»onahif. quotquothicautcontradicunt be->
ncmoncnti Dco.autrctrorfum cuntaconfilijscjus, autfurdifunCf
xd. Vocantis claraorcs: timcanr illud triftctac multis fatalc vcrbum:
tunc fHlf&eA^Mnt me, 0 non exaitdtam, ^ A
Digitized by Google ^
LrmlV. Parac 11 * 577
. ■ *' Arcnim^dproimpijsrcroin moTCcIua» nectamen fcri6poe« XXIV.*
lUtencibusiincerccdantpii apudDcum; nunquidpericlitandbusr'
dcfalute, impetrabuntpcrfcdlac convcrAonis gratiam P nunquid
is, cui proprium cft mifcrcri fcmpcr & parccrc, atcipiet obtcftano-
num prcccs,animafquc fcrvabit pcrcufltcs? Idquidcm potcft, im-
mo & fcrvavit fubindc Dcus, pcrfinidcntc clcmcnrtiam innata fibi
bonitatc, aiioruroq^c poftulantium obfccrationc. Intcrini non_ ^recesa-
dubito,fa:pcctiam bcnigniifimumcartcroquin Numrn-, alicnas in- Imp^/p''^^
tcrccdcntium prcccs rcpudiaflcj clamantc Juftitia, & rogan tc vin- nitcmiam
didlaminftigi, protrahcntibuscumftimmo-divina: infuri* flagitio, ^"ailliMor
luam cmcndationcm, vt verbailla«tcnia8 Sapicntiac : tunc /ntfoca- ribus,noa
^i;^^/ wf, C^w/i^A:j»^/4y», apudvrrofqucnonraro vcrum habcnr; & fcmpcra-
icclcratos,qui primumiavrtaecxjtuIangnidc, mifcrcvitiose poc fo^^ ^
iiircntiamagiintj & illos, qui talibui jum raorituris proximi, ca- bent
tianturi Dco orationibus ftiis, iKCcftariuni fupcrpcccatisdolorcm ^
impcrrarc. Ncq; dcfunr confirm.ld*» vcritari excmpfa. Vnum cgo.
i!luftrius,atq;anoviratc gratiusadducam, cxrclacionc ftdc digna.
Tolcti in Hifpania nobilis adolcfccns, antc annos non adco XXV^
Biultos, ignobilcm lane, & vcl fanguinci»dcplorandanvlacrymiy' ,
vitas fuacciaofulamimpofuit. Exato Rcligionis fuft:i)yitndacconni>
liorquodaliquamdiu fccumcoxerat) Canoiricum induir. Etini- r,Reet. m
tioquidemofficio fuofun6lu8cft,noniHaudabiH induftfi3«' Scd
qucmadmodum ccrca juvcnrus, facilis cft ad*omncm'du£him ; ira^ cM^^tfi
improvidus homo, nadus peftjmos duftorcs, preflb veftigio fccu- ly.
tusfuitprxcuntcsad vitia.tandcm & ipfc fadlus^aliorum anrcftgna- : ,
nus, ad fcclcra non mcdiocria duxir fcqucnrcs. Mifcmm juvcncm .''
fi putabat turpicudincs fuas, aurcirius abfcondi fub roga fcrica,auo
£f cciofius palliari. Sed tandcm ficur Dcum habuir infpcdlorcm:*
fuacimprobitatis, ita& vindiccmcxpcrtuscft. nam brcvi cum fc- j^i^'
bticulaexpcdivir, juflltqjad plurcb irci fivc fub rerra in cincrc fuo damno.rut
£}tirccntcsmortuos, fivcad ipfos Ercbi incolas, magnum infclicif- vcniiflagi-
fjma:focicnirisnumcrum. Audi 6 bonc,& obftupcfcc non tantum "'^*
vim, robtirquc irabibitacfcmclimpictatis, fcd etiam fcvcri Numi- • '
nis forniidanda judicia. Vix rumor vrbcm pcruafit, dc inorbo Ca--
nonici jam paftlm i probris fuis, infolcnriaqUcinfamisicumTolc-.-
tsinus FecIcfi3ftcscgrumadit,monctquc,vtconfcicDtram cxcutiar,
cmrorumqui: fcmpcr pcriculofooncrcfc fc Icvct. Ncgarc illcc- •
jttsrci ncccfliitatcm tunccflcj fi ^gritudb accrcvcrif,mcmorcm forc
animum dar^ admonitionis. lapcrim MedieusponcaftlftcnSpncfcio "
■ • . . ' ex
1
P.ilP>|QHXQR.1iMal^Spei, ,
jCnlnioK! ex quibus fignis dcp.^chendctit, inoncn) iatripaiiculas horAS adfii-
no , ncmo Quarcconftemattts EccleOtftci» magis coepit inftarc, etiam
•fliftcntia divinijudicij interpofi^o rigorc. Vbi vetb ^tbiopeni Ce lavalto
^uitper# yidir,cubilic;grefliis,nobilcsquo$ obvios fibi iubuit, fkmiliaKf*
ConcSto- dccuinbciitii, in panem laboris (an^^iifimi vocat i jam^ue omnet
nem & pa» hominem Cbfiftianiofidit Jneodiicriminit«tiadocoomone|^
"f^^* cinikU fcdnuiloeiledtt. AdjeftitecamMediait,itcrufn4nevici«
num nunciat pcriculum; poftbocamadum forecum vita oegrotan-
tis. Iraquc£cc;lefiaftes,cattcffi4uclc£tocircumfafi»maxim4qtt4
poflunt vchemcnriicontendunt) vtfalutarcm Canonico moritu*
ricnti, dolorcm pcrfuadcant, fcclcrumquccx pracfcripto divinsclc-
gis, facicndam confcflioneni. Scd ncquctuncciuidcm proficiunt»
aflcrcntc xgro, pcriculum rcmotius cflc, quim ipfiarbitrcntUL,
mox obmutuitmifcr,^ rationc turbati, nihii amplius pro fanoc-
git. £rgodc(pcratis)am propc rcbus.opem A Numine imploran-
^5^»**" damccnfuitEccIcfiaftcsj fimulquo apprciici^sa Chridi c cruco
Hfaw om- pendentis efl^ic, Pfalmum 4cfrofu»du ciotliis eft« lam^ue^ad
^j^i*'** illa.vcnecat0avid[s veiba r fiimsmxsimimemiemestmv^umdeffe»
tsttomtme^i ciim ecce tabi ligneaimago>totipralentiumcoroni
Mtta^"^' ^''^^^^'^* brachia^dcmicem ftiarefolvit^A vtrftque mannanrct
^^bf*. ob(erans,.ft>rmidabilcm.hancvocemmi(it: fOAvetMte^&feimU
^'t)t,2Qg9$ ^i,eg0fiMj^iniMierituiMeridfU. Mmcnhocftilt; qnodvbi abiJ
cbufit. maginej.a!ftum cft.infcXicematiimamcz corpoccicclerati jnvinit'^
*i»^.i.»4- intartaxumdcturbavt^ . -'tT^,» '
ZXVL <2uis}e vjciiLushomnnclo.fiaectalia audiens^non totis perhor-
rcfcatartubusjftatimque valc impictati fafto, non fc ad Dcum.»
componat, tamfcvcrum vltorcmcriminum? Nam fub incci ta fpc
futur^ rcconciliationis,ad obitum&abitumrcmittcrcpoenircnti-
am, prxtcrnovum crimcntccrtum pcriculum habcti tantb gravius,
quanto majorcft ja£\ur3 cocli, & rotius bcataraTcrnttatis. Igitur^
quod piovcrbiunx* <iiciO , »4ta tn aqua , ante vcjpersm^i fibi
f^RcTM- ^'ii^ didi^ura velit in propofito. £xpcricn tia tcftis eft, ferc ftnw
tevc4«rf: pcrnautionemintenebris|>erica}otecfic, <]u6dhomotuncim*
. pradensȣicilein<copulos, iy rtettTongines, cutipos impingac/l^
non pfasviiim^fibi exitiiim. Ita An^» cbm invcteraras pcccator»
fub vitcvcfpefani,:qttaad^fiil ipfi vltimtts occombct: cogitat ap*^
Hoecft, prehendete fidutari^p9fi|teiiticrabulnm« 6c evadcr* inferorunw
ante occa- sftosctimcadamomninocft, nc ipfo itl portu naufiagiumanimaB-
Aimvit^, faciat^iionwpai^biMf* NmoftcttiV^leiiciuf^cappdiit adlit-'
tUf*
Digitizixi by Google
^ LlB.IV. Pa;RAO. IIL. i S79i
tus ralati^>qu^m qui conCvicvitMhttWfitc vcfpcramjhoccft, mz^^ eeleritcf
ture poft lapfiim, cmcndarc crr6r<js,di(ratamq, cufn D Eoaliquam-i' f"^ts^fge7e
diu amicitiam> Aacim rcfarcirc-?, & rcdintcgrarc fortiiis. ncqua* paeiiiMMi*:
quam auccm, Vocantcm ad rcftauranda pacis frrdcra D e v m nc-
gligerc, autrcnpilccntiam difretre in fcrum. '^Salomonis itcrum
voxeft, torjKiKmiioftimii excatientli: vffu^qnh fsrtmU dUipfM' iv««.iaa*i
ufsmismttTjMfies, qiu jSbi fim mxis ti^ismf & imf¥iidemw ", ^
nMviriimiMi^uietrr^immmmesm^
PARAGRAPHVS III.
Ex libiro Evangelioruin,
I V D I C I V M G h R I S T i S e R-
V AT O R I S ^
ijs iceleraitiSj
111 poenitentiam uiam trahunc ad>
ipfam
loriencU neceisicacem.
A Aenti8.)ad rivttlos itdimas» bibicttril ^
fapicncifsiinis Maglftris veram rapientiam; nuncad' FMlapiC-.
ipfum fontemeuhdameftyChriihim aio, noftrigc- "« Ve»- .
ncris Scrvatorcm. dc quo redifsime inteiligi po- etiamin '
^ tcft illiid Siracidis: ^;»/' SapientU Ferbuoi Det , in-> terra do-
^fr/yJ'/. Et quidcm strerhumDF.T, fjpicntia Patris, Ciiriftus in- JwHb^"^
quam, dq^ccrc poflct humanam ignorantiam,coeIofcfedcmific-»ij'
VclutoIimadcrudicndumLaurcntium luftinianum dcfccnclit.
' Hiccilm adolcfccntiam agcrct, communiactatismorc, acftii-' jj^
()uc ju vcnili, abripi c ocpit ad vana & inania; ut fatictatcm qu^rcret
in mundi hujus oble^amentisi nunquam fatiaturis mortalidm cu- ^
piditatem. Inter hcc, daoi impfeitdttHefhieriis pcrgit (^rtiiiL» JH^m^
milMmi ni8ncipium,^amotdrfi^$IRihM^lff doloribiii,)^^ mi%3ik
^hs, periculiii 'fbrt^ qad dre gtavIdA^ Siiai IbftcitBiifAes tdsiJ'
loim de cai»titfida Vdl^jMiil^iU i^imi Vi^fcdWi .^mft
" • ^ Cccc cx
Digitized by Googlc
' eia<lris dclapfam, arqiK oainiadiviaa rpirantem.» aotc oculos 9d-
mirabundus intuctuc £c H iaccrrogas>qyidcaLaurcntio]ufti-
Sipientia nianocoeleftisattuicritmuneris.^ dico, p/zreftcaftilXuiium.aaipIe-.
ctenia,Dei xum oraulum^uC/ vcnim (apicntiarmagiilcrium tutiQo» cJaroc-
nlitiumhl^ oim-alftin^ omiiem pei4i opcfafflt colUcamiiiclelldtt huinior-
bit;qti6dUesomaescreac(abfiiael^doliiit^ ftmpcr^; f^eip (iii*
^"'l^'^ leUnquanCincqae ezArQfarepoiltntcapaclcatemhamaalcordls»^
SrH^S' aartotasejuscoocnpiftcoiiiateiplcre. QuinpoHflSb Hiftam-vclifr
tonaMt^ latictatem,rerolamambiretVlcgineai. lamtijLaurentiatraftrnia*
aus»lcicndicupidusqiiocnmloqucrcrur, vcrccundl intcrrogatio»
ntf quidinominis habcrcf> poflular : EcJJla, Sapicntiainq|ait> funEis
divina,qu^olim rcdcmptura^homincs, carnis vcftras mortalita-
tcmindui. Dixit& cvanuit; optime inftrndo in^ mclius difci*
pulo> qucm fibi formandum fufccpcrat. Nam ab co tcmporc,
Qfflnis^illi Mundus dcfipcv,una. fapcrc Rcligiocoppit: vt ftib hag .
Magiftra, copiofius diftcrct (apicntiam De i. Eandcm poftca com-
plcxus probc, ctiam fub-mitra alios docHit, dc Ecclcnaftes infignis^
^ &rcriprorcgregius. DeniqucLSapientiadivina»X<^.quoquc nobis»
qnafinnguliitanicfli^j^j^alca^:; 9Ujiit4oT<|tfti^ humaaitato
noftra^rAM» p je / , qoi vocaj qol CMmplo» docait?iamiaiittit
capeTcdtfdi:/ (r' j Jr.-j»?.- iJJ^
flti Przclare In Hanc (copam D. ffaliliosolim /cUpfit^MMMVjdU»
( vcrba cias lcgis ; omMM iumfirmo SdvAtnrk m^firi ^sk Gkr^,ifjtf
m^.^fr €$UmddfietMtiSt virtittify tktmmdd regulA.^ eJK Propterbte ttthmttismh
*ei*%i itititrem Irdmimdm fifiept^ vt^fi velkt im tabultk ejm^itm, verMm^titkt^
'^ttUtm M virtutem deftrtgeret y eam^ mobu , wArihm fimul ac fkmi*
. tiu, tmte^ ocul»s fiauttamL*^ vmcuij^ pro viribus imitandam-» , eeu sr^
^^i^d tbttyfomprofofieret. Et. advcrtunt Do^li , parum Chrifto vifuiTLr
mou»liom c/lc homincs rcdimcrc, nifi ctiam rcdcmpris oftcndcrct modum*
RIISrSiB ""'Cdiacji confcrvand^ cum Djlo Patcc.ruo aniiciti^ , quam ipfc fi^,,
c»ro« sT. ' lius^cxhibito ionguinis prctio rcdimcgravit. Magnacftadpccraii',
dum ifiicdaimottalibuspradivitasab Adamo, facilis ctiam rcla?
pj^s, jne^odem.vode (ttnsezlmos» lcelerismibveam, impcJicntc vi
ftygi^j nc igiturpr^ipitestcemaslnJireteBeffl aolm^fala«ffly ChcU.
•!>* . •.'.ft^Servacorca\^c»totobjedlspcxi€Oioin3tinioieoiltiqoot fiUa«u
, xlbiit nos inftcoxlf -dc»cttme4tlsf.
LV. \.\ r 9rqaid^m|^^9Mcld^ianai(Bosa&yit»exemp]a»^^
E.emDlb ^ «JiifeWCI^qU^^ffiff^lWfif VCftiP»
XD . .y . * monia
Digitizixi by Googlt:
■K>ni»-> dcj ro ex muhisr' paiicQla.., hxc funto. & aremkoi^ Mdt^b. t^
j£srs totsm GMlilMm,eiocenstnSyt2agc^ueorum,dfpr£elicMnsEvAngelium
ri'^/?/, ait S Mitthxus. & idciTi a 1 i b i ; f/i/rw/ /£,s f',^ turbas^ afiendtt itt^ M4uk%pif
montcrn,C' cumjediJfct,MCceJferunt ad eum dtfcipuli ejH^^^ apertens os fuu^ MstrluMi
■ docebat eos. E t itcrum: cireuibatjEs rs omnes civit.xtes caflelU^eLccsm 3^5. ^
.cji^!r;j74£^iv^«nMM. ApudLucam iic lcgimus.CT^^^^/^t^/w^MrCj^A^r**» ^
ygMtiuMAMu,ibtidmi^s£o/JSd^imti.Btm^^^ . ^^'
iMiii>ii>iijfiii»<». Jiwiiwfe w^g#t>ftiww4i|»wi wiiwwi'^ pmfiSKimr&ifdtm ^M^..
//p. fl»i#|ibtitiii»iin»r4yiffwi«ii[iigiiiiiB^ *
T^Mikiibus, facris doproFaniSt in templ^Afli9|iinil a;dibus> in cvrim^
«tibnt &\{>agi$»tiM»oi||ib^Mbval I ibus,t«rfa^ m«n« 4«Q«aiteci»nu
^hanes finc dircrimine;.valg^» plcbcni, difcipulog^Api^ftolOi^ph»*
rifatos.principcsquoq; fcribariim >Sc riccrdotum-.,
Scd hic quccllioilla vcntiUii poidl, qiiid dcniq; filius D e l»
non tantum Rex Regumt Domtnm Donjinxntium, fcd vcro ctiam Do- Af»cstA9%
ctorDodoruinjintcrcxtcpa lxpius inculcavcrit.tanquambrcvt (a-
latisnoftrarcompcndiiunf Et invcnio; vigilanrcm oculani.ad mor*
tisiafidiaS) (ivciblliciraai praBparacioncm ad obitum. hinc chim
ciMiittlli|>cil<te«t>h0iai|iw i^terBitas, aot mi fcra, aut bcata; vtri4uc ^a^SS^!
rcm|>erecttlj8aniiilHiiiijiiMrtMhii»^?litoi#^ prapiraei-
<de€apr0^a«iaK fcd dc rci totius fumjiiMikthetmitdtti^te
cjus vdluntas cft, v t fingttlt Js4)iiim opdiile, & rccurifl[im^.Ml^&IA tem,^rea '^'
■olim ibpervei^ttradairponant{ mioim^ pccnitcntiam fiipcr pec» Vi|^lMii%
catis agendam ^ nHjcicndo in futurum mane, & mnltbn^uiiiL;
dics fcqucntcs, annofquc. Et fanc, qiiXm nihil in hoc ncgotiO,aat
tcrgivcrrationis longa», aut niorofx csiiidationis , aut ofcitantis* '•
romnolcntia» admittcndiim, fit-j FcrhHm Df.r, Vcritas xtcrna, Chri-
ftas inquam in Evjngciio, non fcmcl duntaiat, aeque pcrfundo-
ric, fcd itcrum itcrumq:, gravidnnis fcntcntiis,& quotidianis (imi-
litudinibusdemon(lravit;dciumpio maximcargunicntoab inccr-
- titudiae t^poris, q uo3c D e t s adt^ibuoal iaum citaiHtiiomincmf
•ic mors ejuniem apparitor,repim!Mb««> i\ id^ j . . ' ' r tii
> Vetbavits^il^esBftbcoiifWCSkiiptfftJAuvaiii. WiietefVigWh VL
^ §rMic^,mfittM t9imj»4tid9^em!pMs Jit, Sim hmp quiperegre pro-
fl0m j reUf»h dmimfim,& dedftfirtmfim fotefimm et^m^ ^
Digitized by Googlc
|I2 PROMONTOlLIlMiHLiSFBI.
_ firUt & jdnitori fttcef tt vt vigilet, VigiUte ergo ( mfiitu qudnJo D$'
' minm domus veniat , fero tn media no6ley snfdUi cantUt tn mane ) ne
^militudi- ^*"* venerit repente , mvemat vos aormientes. ^htod vobts dtco, omnt-
nefervoru, hm dtca , Vtgtlate. Et alibi apud Matthemn. Si autem dixerit malus
fervrn in corde fuo : moram facit dominus metta venire , r/ cvbfrit per"
tiuro no«u J r r j ■ i i t r ^
4oii|ia(tni^ cutere conjervos JU9S, mAnducet autem cr hil^at cum ebnojisi ventet Ba»
iidtth xtp ^**^ firvi iSimti»die» fUtt md jf^fdt^ iSfheri qnl sguorat dsvidei
«9.4$! iamtfmem^ej$u^^i§ei.tmmJijpoenm
- < CluiftBAIIIa^dei^ufiinjttiiidiaUlkp^^
^iU^ " frmuMt&imnAMWiiBaaAmm ve/ri^& vu fimOte Im.
^mMl^JtxfkftniimtiiaM^ fimtisi^mmde wevmetiir 'k wfii^t , ta
4i^i»aMii&.pMifinmk%9m^imLMfe^ Mnfifvi Jii,i^fmt
xum veiterit^UimitmSrhistientrit vigtUt^ /x^ fieundjtu
vigilH%&ifirjmpm^^vi^eLftmem9/&^i^ imieMetii t^utifimtifiam
viiMi,
yil, GradamdciadcfacitScrvarornoftcr, i famtilorum vigilan-
V V ti obfcquio» ad nodurnas furis infidias , vix cvitabilcs kuman^
5iBe''atriG i^^Q^"*» ^*'^*^*^ hominum gcnus,cum minima eft rufpicio, i-
familuV mbcumomncs in quictcfunt domcftici,in medi;s tcncbris, ho.-
•bfcrrantii rifqi non ccrtis, foicat januas pcrfringcrc 5c furtivuro pcdem,ma«
poawooi infcrrc nocitaras. Hocautem fiitote\ fcrmo cft Vcrbi divini )
.,t>xxu ^9iiigm.fi fiiret' fmerfumkM t. «jiJi Imtifm jmmiut., vigilwret vtitf^
^k*-* ^dmi^Mfimiit fer^ immm. fimajt^. Btyvm -e/hmu^ fmmh
^,.', '".'- fmmfip4 itMlmauifmmit, 'fiiit*Uiitmmmmiki*x ncifiic ibliis**
'••1 ftrffttMaftft mbfrif*- :iitolikki»f' iitfiiwtAnahwfci impctaaiy»
jTt iilwdnelti ngraA»;&imm> dilritm paapcrcolom »
jfta lechaliieiiaCA Ita copiofus ille, quod^ non^timcbar, fub^
t6 mo^ jacUIocoafixufteft^dc quo Cbriiteapadiiicamiilxnar-'
rat. ^vmina tMptfiiiun drvitis, vhetesfirk&m 'ftgm mtit^it& eegirahtit
Ameaix,J intra f?, dicens , qutd faciamf t^uiM non bahed, fuh congregem fruClm
meos. & dixit , hoc faaam : dc^ruam horres mea , & majora faciarr,
Cf ii^ttc congregabo vmnia, qua nata funt mihi, bona mea, C7 dicam anttn^
wed'. y1ntmahabetmiihabona,pofiia inannos plurtmcs ; requtefce , come-
^ bthe , epulare, Dixit autem sUt De^s : fiulte hac no(fe animam tttam r#-
fetirnt a te, qiM dutem fartifii tcujmeruml Itaquc divcs ii\c, ab ava*
ritiafuarordidus»cum fccrcdecetf-iapicntiifiaic oeconomiam JO^
i V 4MtMa»M9a%mmiimAj«cctik^ qnl in rdmnis*
. . -iK^cmei^a iimnl patibacc«lftiin»eiNa^|liiii
'. -iiiflfiMKia ia ipitfinnicldcrcA
u ^i^: j Incoi^
Digitized by Google
Ll6. IV. PARAG. in. ' . $ii
llicaniia eft ctiatii db Vfrginibits dcccm parabbla , qbariinii v£ct.'
Ijarsmcdiacommcndationcmhabctiprudcntiafua, parsaltcravi- -t -
tupcrium, ob infigncm fatuitatcm. Pratmitto liicapud Judasos* '^'
confuctudincm tcnuiflc, vtrponfus, quodicconnubium inchoarC v o.* v.
voluit, vcfpcrrino tcmporc, non finc comiratu multorum juVfci. . •
num.fc in domum fponfaeconfcrrct. tum autem ci fponfacum gf-
naeccoobviam cxijt,afctucinrcrfgncs & lampadcs , cum pnlchra 6t
hc^horhfica folcnnitatc, in acdcs fuas novum fponfum dcduxit, fcfta
nuptialia cclcbraturum. Nunc ergo Chriftum audiamus, doccn-
tcmnOsfapdrccxalicna Virginuminfipicntla. Ejus tibi fcntcnti- ^^^^^
a hi p ro po n o c X E V a n g c I i ft a . Titnc JimiU erit Rcgnum cetlornm dccefjt^ ^t'.'u^^
F/rgimhtfs, qiit accipientes Umpades fuasj exierunt o^Tfiam Jponfo & Jpon- " ^ •
ft. qitintj. Aittem exeis erant ftttUy & ((uin^. frudentes ; fed quin^. fatuA 55^ jujyjj^
Mceept£t Umpadthui 'hon fumpfrunt oleum Jecum, prudentes vero accepe- Virgi-
runt oleuminfafis (Hiscumtampadihuf. Moram autem facicnte Jponfi, num, pr*-
dormitaVerunt omnes & dormierunt. Afedia autem no{fe cUmor fafius fn°J,o"^!^"*
ejis Ecce fp6hfttsvetiit\ exite obVtamei. Tunc ftrrexcrur.t omncs Virgi- fponfiad-
nes i(U,c;' ornaVerunt lampades fiias. fatua autem fapienttbus dixerunt j
date nof/ts de oleo ve/fro, cfuia lampades nofrjt extinguuntur. ReJJfonderunt • > <• ^
prudentes dicentes : ne forte non fvjficiat nohis & vobis , ite potius ad z en- ,* ^
dentes^ ^ emite vobis. Dum tutem irent emere, venit Jponfus.,f^; qua pard- .._ .
ta eranty tntral^erunt cum ec ad nuptidSy cUufa ejl janua. Notfijfime ve-
ro veniunt & reliqudt P'irginesy dicentes : Dominey Domine aperi nobis. At
illerejpondens ait : Amen dicovobisy nejciovof. Dcindc appofuit Chri-
ftus procoronidc brcvcmadhorratiunculrrm, cujus gratid totamj
parabolamnarravcrat, vt SapicntiaaEterni Parris,noftram crudirct
infipicntiam, cxcitaret focordiam yigilatcitaf^^,quia nejcitis diem^
ne^.horami,- . .i . ^
Qu^ibus vcrbisapcrtc innuit, magni opns cftc vigilantii hb- IX.
mini, vtanimam quam acccpit vnicam, fcrvct fibi,&gIoriofa:a:tcr-
nirati. Scimus, cxcubiasnumcrariintcr principalia dffcipIihTmi. ,
litariscxcrcitia. Qu^ndo militcs, & totacaftra fopor habct; ho*-
ftisfupcrvcnicn$,plcrumquc dormicntiunr fomnum & fomnia./,
cum mortc& fanguincconfundir. Hinc ftmpcrcapitalc fuit, rc'-
pcrtam cffccxcubitorcm non vigilantcm,ftdmcrrum ibporcj^oii vigit9nf(i
cum fuocapitc, omncmcxcrcitumpericulocxponit; Epamfnoii- afqi»«;Hi
«dasccrtc.qucndam vigilcmhaftitransfixit, quod dcpichcndiffct» chriSand
dormicntcmin ftationccxcubiarum; &rcprehenfusquafi obcra- infiitf>na
dclitacem, tAlcm iuquit, eum reliquij quaUm inlftfii» Si igitu r i n ma- 'P"«"»^*
C c c c 9 litia^
, Google
^14 tKOUaVtp%lxM4^t4Sl^EU
^9^fj^' litiacrimcncft, nollc vtivigilantiaadvcrsushoftiam infnlttil, vu
yJJJJJJl' corpori fuo vitaconfcrvctur: quantum fccluscrit, lalutcm animaB
ffiori. perofcirantiam poncrc in difcrimcn ? pca;rcrtHn quando Chriftia-
^Je b*n oninibus potidlroa coBitSsuitt non^ sJaftrsMtt^ntm.d^ fi^$^-^
wnmhitrwtihsmttrM Jfirit9dkuiefUti4meteisfikii^ VigdAte ise^ ,
BCt iMnaes^c^eris ooftd taiat6r.it libciamc.Chiifhit,i<kw >tpff ^
premusDuxillttubcIIi^qoodproejnrcimgtotiavM^
gerimiiscontttfbttUfiiiioiOtclgigaiitet» i
X. Qu«ri ramen hic potc-ft • quldnam Ct vigiUi;ej in hlo
A ^^^^ .4biiitia^ l £t reif oodet Divns <j rcgorius. VigiUit qtu ed tjpe^
kem. x l.im ^tvi lufHmu ^ mentu ocmlos npertos scnes. vieil^t, jiti fintH,
eStmmi^ f^erendof qitod (redit, vigiUt , qui ifetorforu & ne^tgetttsd jemekrftf^
* felUt. Atquc ut dc mco fcnfu aliqiiid afluam : V^igilat, quiadf
Dti fandiiTlmas Icgcs , inconnivcntcm oculQmtcnct, Vigilar*
qui intcr mundi hujus otia. ncgotiaquc cavet*, nccuris rcimpli-
cct faccularibus. Vigilat, qui fuis continuo momcntis pondcrafi
. dirparia,& humanis divina, tcrrcnis cocIc(Uaji pcrituris ctCTfia^
In o co. ^tcponit* Vigilat, qui iblerter obfefvatiiiGdiwioiD dj|U|ionuniL
fiftat Vi^ Jancos pedei» vnlpiiitscamls fttisdoleiilias>doloias|w#/ciitis or-
Jy^/;*- bisillecebtti. Vigtlat,aiifijint4blIicltadoeft,DBUM4BUiiapon
tentein lclentem^s > flalllgnHriorenoxicoattilbMitdiiidignasiQ^
aem. Vigilaucaitltetacact eftt^qaampriniiim 4,ie'^o#(Biiib|ii
mcxi piacarc, pcr vcram dolcntis acimi, fcqsiprumaccuiaiitisnK
iipiiceatiam. Vigilat deniqs,qtttaeceflarium J»fatini4iaisiatn|ii»
dx Bicdium«pGeniteiiriamdico,oon rcmirtlt in craftinuni#,rcnc*
£^utcm, morbos, mortcm; fcmpcr dubia,inccrta,pcricuIora rccoo^
ciliationis tcmpora... ItanosClirillus Donunuiadmoact:
• r Ute,fui4nejcitu diem,tie^ horem.
Hic advcrtamus obfccro, vcrba Rcdcmptoris «oftri : noiu
enim dicit_j, F/giUte, quUnefiitu dies,rt£^^ horM^ : fcd parcius mc-"
l^lhn titur, & quadad libeliam tcmpora; dum ait vigilandumj, f^^^c^.
C^itift. ftff^itu diem , ne^ horam^, Ncmo calculatot placct D£ o , qai vi-
not, pra. tas fuc prcfigit aooos 5c loftra ; viilt oouiibas aobls, finguloscllb
dies Incettot atqoe.iiilpeaos; «t taodem aollo die nos tmptra.
mSSiL t|)smo0.ioyeiilte. JProcXai^aieam<oafirmtt leateariam» Jda-
gnas Grcfptios» fiogoltfe Pootificom •dccot»qaaadoinqait: M
Sioikjw. ^ Conditer no/fer Utere nos voluit fimm tt^fmm^ dmif^ mjirntnn^
mk . ti^efim^gmem^fnadimfai^igtium^fii^
ddturt
«
Digitized by Google
datMr. & Unto^ fi' ferventtor tH operatione , ^«gtitxf ($' ifutrtHlliA
fi/tde vocttthne, vt" dum incerti/NmMs, (pi*nd(>mortMtnur,/empertiJtnor-' ■ * 'f
tem parati debeamm venirz^. Adftipulatur huic dodrinz, aurei cAr^yS;*"
fiomiHis 5c Huminis Oratoi^^ConftaatinopelitanuSf Hc olimad
fiios philofophatus. JifihrivMiifin JkfevmiUmfitiurtnmki "^'JjjJ:
i&quMreftcitsfitrmm&9^tm& ^mmmr u^n^
t9gnito ^tf^4hiifimmM$U9f» ftidJ^mmt^ eo*cSfi|je>.
ftt¥4^ttfmdemiiemiif/ifil^^ voiuit
Nam fi ctiani^nUni^ tanta7>cceandi libido cft, ur fe fafbiMe ih ncfan- Jjjj"*/^
4a fceieia inaicrgant homincsi cum ccttiffime ignorenttaircraftii
num man^ fint viditi: quaata Deu^m immorralcmrtemeritascre-
iceret,audaciaque mortalibus, H dc prodtidiore viraeterminoha*
bcrent (cientiam? Latct igitur oos vltimus vit« pntrcntis fticfV .
tttobrctvcmus orancs,cxD. Aiigiiftini Rcgulaij. ' '
Dc S. Hcnrico, inclyro Hoionim Dticc, annafcs mcmo* XHV-
ranu: cum olim Ratisbone ad Divi Emcrami fcpulchrum dcvo- "
tus vcrfarctur,confpcxiflc aclcgiffc fubito, vcrba hsec duo parie- inD^T
.tiin&rifn^t'. ^^t^jt. qufl» ucqueantca^quoqttain viAfiteranr» BimUr^ *-
ikio p0fttA^m»dfwm}H. JNiy«iMitDfvtuikWolll^ng««i ^cliC /"-^^:
Inicdfl <>illiifft1ihia>iuli^<}ttt^ teBqjg<i>|^^ ttmi. nHgjaih
. «cciHig*, ^ayi&infoluililiigiiii .
4it ipfc augtti^ih<tififlrimt>wl>lWii facereL»» cfo vicina moreccre^ g^O^r'
^dirfibi Dfum efle iocfttktt^MttllM^lgiMK .ici illam fcfe ac- s.HenrU
«ia^ie. &^oihil coram CNnittere^ qn» ad pinm ehriftiani obi^ mJ'»^'
tum, fpc^are vidcbanmr,- ratus poft fcx dics» e vivcntium (c sex diet,
tabiilis cxpijndum iri» & ambulatnrum intcr plurcs, ad rigidum g^yg»
>us divini tribanalir'. Effluxctc-» jam d^lcs fcx, St inta^tum-. fufpi-
HcnricufTLj pcrtranfi;u morsr' , nuUo criam rclldo praefcnria: cabjuiiii-
alicujus V cftigio. kaqno in fufpicioncm ci vcncruntL^ hcb-
dotnadcsj axbitrarus' poftqnam fex clapiaB fucrino, viramquoq, Pbfteaai
fuaai'diiapiiiiaa»..^rcauiIa'fiiio » Bf iAtcrca magismagifq, fcad ****
piamabi^am, ta«D>«ooatu-pr«paitmi M neqflleblKMiiadlrvito *^ «^*
iili iioctt£re{namf)oilcaqua abi^eoiDiieM>itKii€Nsfaperftesfliaii^
firHenricttf/Xoqk)»^ ftmia Jl v€$ttn»i' 'Vltexiiteeigo migiavki Ef>ite#ib
^toikbs dnsofftft-aueofb^dpqioiatAxtliiiifi^ cttflUliit^alemjttl^ ^''23 '
timum^jlbtcitineri adarterniratem (n^avityfami (^cf totUinillad^
fcmeiitvv v«i^s«WiM']»ietaMi#^w<Mici%tt CtatiftiMlli-.exercitiir^.
iu.:* Bcfcl-
Digitized by Gopgle
1(6 Promonto«ii AIa^aiSpei.
^cfcllit etiam fextus ineods Hcnrici opinionem, & nve metufli
Deni^Be propinquxmorti5,(jvcrpcmproximxral^tisclMnt. Iaqa<)^c cal?
wA Stxa»* culuoi Citam.adaonof p^ompvet » nihM* $iubitaas /fofi fexs^um^y fo
mottisfiitiicaai fioftum* ca proptet infifteiie omaibos ooe^i.vir^-
biu»vtinterjedovniveribcotcmpori»(pado>anim0 (bc matiilaf
peripongiam poenitcntisabfte^etett&r^eleris pttcna» ad Denvi
' IttttmMiciflim^inigraret' Cvtcramplaciut^ivinvbonitaiiW
denttsloii(recumamicoftio#5cftndameju« lblicitudincm pcr as#
n^ma excrcuilTc. nam neque rextuiHeiiticoannusiethalia-fiilL^
autcridis fc^mavim^lstus&fottunatus. Siqyidcm eopcncevil-
Ittto» Rcx Romani Imperi j, deinde Czfac eflc julTus fuit.
XIII, Habcmushicquoddifcamus^ipurpura&diadcmatcnempcvcl
ad vrabram mortiscxpallciccrcralubritcrj 5cquoniamChri{liora-
Vi^laDdu culum fi^^VigilAteyquia.Mfcitii ditm^ vitae fcilicetpoftrcmum, Hngu-
addiem lostimcrc; imb nc vlhimtimcamus, fingulis prasmittere fmccraoi
Titiiitsbfi, cum Dcopcrnoxasl2e(o,reconciliationcm; nontransfcrrc in du-
Ttaimve- biumCraftinuminccrtumquci occlamantcitcrgo Vcritatc; ytgh»
racoi^oos i^et^uu ttefikidicm, quo pcrtgtccundum crit> ad incognitum oc^
iaveniaiiCt bem. IdcmdehommigtatiQnjsiei|tknffttm«ft * qu»«att(a.fitir.»
vt divinii S4pientia«ejas.<neertiiadioemconjtta)ftafMim .4ic| olNb-
' tds.4jevtroqac;montter|fteai^fpattifiilatimt./rf|r4tt^riiv^
fitimdimhwi^kwmi* SeaatasMagiftittmdilcipalos,pivasiiiqaaii
Attgttftinas» & mcmorincettftnobisoninibasboMqiiapiiftvifa» .
mortalis terminabituc^ vnum^ucmquc tx vctemo cqfl^terigc^
^iid^i re,hlc brevi adiiorutiooc: Nefiuputhor^ift^i^ fimfmvigiia^ , t»#
clv^. * quodnefiu^M»dovenus,parammieitn>eMiM^f9mi^Pff^
[ t^Wtfiis^quAndovenietiVt femper fiTfHtm fw, . .
' FuitPocta,quicxingcniofuo,talcpiOoridictavit horologr-
umad folis vmbram. fupcrncbarbatusfcncx, ^iktcrgogcminisin.
ftrudusalis,volabatnefcio quo propcrabui)dus. manu alter^ fal-
cem,altcracicpfydram tenebat. quisfubhoc fchematelatcret^ad^
khpkif fcripta cpigraplie tx^odxit i fugitsrreparAhiUTem^. jamautems
infcrne fcdcbat ottdHm iil^C carfie.mQnftrum , ofTcaMortis imago»
Mon W ' neqne ramea plani mqttoaoiioMea 'jnMi> iiifpcnlam cx httmcro
c^i^^mo P^^'^''^ exatmavetat»f antatot (aglttascacateieUiohvioc', quot
necfili^ hotsiinarculaiiatOkraiifia^ilAlnfervallisdepiQsimoti qttinciv
lathorai i tjbm delSg^tMaaell^tadicciiaiel^^
J2J^^JJ' p^r larys uiot^Iis dexjccram ameQtatis,& tad^qaafi iapifteacanv
illttd
Digitized by Google
illodbltve: vhememorMLi\tttk\^d:finiJi^ef^ Per/tm/H,
Jfer^tMtnrbws, Nemi»e4iiiiolosPoct» fiilt» <hm onlla fit homini j^^^^ ^ ^
certa,atqae explorata ad morteoi Ibne) obettodam hora,omncs ja- ^^Mm, *
reoptimolafpeftaycflTepoirc; dtqttodctooleqtteiis cft, fiogalot*-
impiomm qtaotocyus^bcrepoeoicctatUiki apphlietiderc , vit«^'
inmeliusmutatioaemdufpicaijiiiceeigivcftt^^ vltima hont»
Ia»impm^amfiftatludici Dso.
Ncqucdixcris,nfataruanon fuerintnimisaccclcrata,ctiam ^V".
extrcmi tehora paraturum tantoitincri ncccflaria;&quidquid nc Convcrfi»
glcdtumcitinpGenitcntia,vltmiistc vit« rpati;s compcnfaturum. mamhora,
Nam (n i fi Augii iUnu ni ridcs parantur remedta, xummortuimmi' Jjjjjjj^
nent pericnla. Prototypon habcs in Virginibusfaruis, quarcum nc- ianSSttn»
glcdim cxpcclarcnt rponfum.&nondum concinnatislampadibus, "
altikmdormircnti fubitb vt inlbnuitcuin advcntare» tamctUmui' ^ 'Sfiif»
ti!imratagcrent,nihiIciFcccrunt. antcquamenimolenmfibicom- ckrijr,
pararent, 9t4ticeroam probi inftraeient, ^utt pArstM trsmt-
(ei Sa|>lenti gy nseco Virgines; xm«wiiMv/Miise9w/fl^ JSMksf.
fiWjMua: itaptoi^d quamplarimtscUaditorCoehioMh^MI»»
dbci^m morieodam eft, vitimis naomentis volant redi vivcrc , ex
lege Chriftj poenitere, Tcclcra fua detcftari>revocare mal^ cOBMjdl^ ^^S^
{a,ncq; ampliuscommittcndaa:tcrno dcctetoftataere. Eftntfft dUnaV
aliud vellc, aiiud faccrc; & auGm dicerc»iion pancos cx imprpbis* pcricala,
poenitcn^ r fn r procraftinatoribus><quamprocurareolim fibifalu- fo'rporfft
tcm volcnt jim morti fuaeproximii rcipfanon pTocurabunt,abrc- viurimnii-
pti & diftradi millc alijs curis: ad cvitanda tunc vndiq; repcnte im- "f^^"^
minentia vita?,corpori, fortunis, mala, pcricula, damna :vt illa nc- tocnmho-
ccflritatcrarbfruftuofamanimac fuaimemoriam habcant, ^ui c6
vrqucimpietatij&malitiasaflucvcTunt. •■■^ .
' ;Itacvcniflcexiftimo^m/^«j/nr/, grttvi iitifMitMttJ t XVL
fimit ii«pm»^flijs fieUrMit , qnosolim cataclyfinns intet ▼ndas'
delievit>^ Cikmf cnim binc Ibgnantibos terraB abylfis, indc aperdf l^«i*4*
coBloraiircf taMli^^osB in immcnfitm creiccrcno nimirnm hoc'
iofttlens ^iidStecniQm , 9l vicini pexicali mctastiogentcmomni*
bnsconfternationcm incudit; vt yam convivx non amplli^s inhia-
rcQt cpuiisdcpoculis, fcd profiigcrenttrepidi, nc ipH haurircntur ^
confurgentevbiqirenrim vno velotoccano. Triftc& iilad fuit^
tremulas matrcs cum vagicntibusintcrbrachia parvulis, cirtum- lim cata-'
cnrsaflcpcr domos, ncfcicntcs quoloco fecum_,, chariiTjma fibi cJyCnoifii
pignora^ fiibmciiioac conrcxvarcnt. Ncc dubiufflcft,hoc diluvii ^^*^ ' *
Dddd maiuma
ij^L^o Ly Google
maIum>noa vnuninuptiale ftftum turbaflTc, &athaIan>o canfoga^
li fponrum cum fponfa cxturbaflc, ut alibi fibi quxrcrcnt pro vo-
luptatcfccuritatcm. Qind dc fcorris dicam, lcnis, lupis, adulrcrisv
millc^ijs facinorofis.arqj dc Majcflatc divinagravilljnic, diutil-
fimcqjrcismottalibus : vtiquc, quianunquam didiccrunt nataro.
in pclago, falutcq;! (mafQy cmat fcand^adp» vaiU variq mm & poci^
t4 tcAcquando i.;^
AUiM rommam cdiBcH tc£lam> ^^uiarbfiniiii cacum^tKu nDtt4
nullitoiriam culmiiia, pluringriJiioiitiamjttga. Omnibus idcnR
iiudiumerac; prim^mfcdcindc tlioseximcndi pcriculo. Itadum;
QMonim plcricjjintamfubita rcrumomnium pcrturbarionc, foUiciti fucra
ptta roa- dc fcrvanda corporis vita, animatfua; ac falutis obliti funt: vt crc-
Iteroi^m"' dibilc fiat honiincs tum adultosr', fcclcribus continuo afluctosac
p^ii. voluptatibus,in eaprxfcntisncccfllratc mortis,omnis vcra: pvirni-
tencix, Dciqucfuiimracmoics» hiac,cxaqiii»<uicait^rcumigQcmr-
magno.nunicro dcfccndilfe^^
ZA^U* . Ncquc multum aU hoc CtaCa abludere vidcntuc Chrifti ver-^
baj qQibasnotbortitaxAdobrecvaiitiamadvetitda (ttt,nofi;Uiit&ai^
illiasvkimipcbm tocajnomlium||c&s.ludki D s o pi:acl4riitabtto&
examioandai. Ccd vero etiam eitta»qttoaaiaumcocpuflolo i»itu«
mn^qaampfimum Servatoc arcano fuo tribunali fifteCf Ita^ui^
Siau dWii- ^ d^kmNoit itstrit & sdvemm fiy bommu^ ait illc O e vs>.
teorbi) <|tti propter nos homioery dignatus cft fieri fiiias hominisiaddit^-
ita liune. ig^fi di^ (ui explaaationcm : Sicut enim erMt i» diebM gme dtlu'
auo^nwl* emedcntes & hihentes } nuhentei dr nuMui tndentes^ vfi ad
repeneint eum dtem, quo mtrAVttNoe tn drcMm, cr non cognoveritnty donecventt ,
' fupcrvcnit. J.luvium, & tuUt tfnnts : itd erit & Adventiu filtj hominis. Qujbua
Et fimul vcrbis crerna Vcritas infinuat, & improvidisolim ac nilii! opinan-
eum «ila, tibus rupcrvcnilTc cataclyfmurai & nunc quoqj mulros vclut im-
jTcimdode pcudcntc|, nihilqi fufpicantcs rcpcncc a fuprcmo quafi dic fuo ob-
cQrpore st ruii ica vcfcce paxi cum prioribus folkicudineoccupaci,facilene«-
'"l^r^Va^ gliS^Bt ^tiifM^^^i^^^^i ^'^^^i potiiksdeQorp!orey,yita>£bctunis^
STmaie^ ljUieiis,hftediba«»qa^maniaaaraa^.
MNs Qupd aatemiaboc^aetc pludbus eootiogio » ezemplo
. niateonfirmatB, Petnis Damiani* Virdcianditate magnusiftgu«
XVXH». YlsaudiiQciiacc» pi^vaa^t^atisSiit^ Jf^sg^me^iiiitet Jv*
3n
Digitized by Google
in» fitimfkhi fti fer trigiitu fmkt iunm, iesfir ^e^iiuosfne^^ jk^ MPinm
fkftMm ftffetmtm>9fi^ v,de rfgni dd ftffti^Uttlkiid9fet\& ^XiS!*.
ie^tem^mim , <U9tmm^ fiH^ Sta^emfMm^-H^mdenfium f$o^ wUs, 4^.17. '
affukrfimd WH^ ^fitOiMcuu fenftrtret. Seit mok^vt ftudft, ttto ( vt itd
iu^ptae^ erh €errMfirtexiliMm lmkitmi9»emmivit.i & jemvekt iM fd' q^Hu^
mfem^^m, daeere-^eror cMpit: dmuli fui^ tujufdem videlieet ahe' moriens.
rius fsfientu neeeffkrij vel fitutores, eum fimplieiter grAdientem, ex
tnfiitjs oeciderum. <fui tonfcjftts ^ad^s, nonfuerdotes pcttjt , non de^ dtflefi»
trMfi^u vonfcjfonemvei fcenitudtnem gejft \ fed vf^ dd vltimuntj
J^ritttm , hoc Jolum inciamare non defijt. H e v qv^ a L E D a m n v m
fl E V A L £ D A M N V M ! Si qutd Autem fihi, vel de confejfone facicn,
duj veiutiiud ^uid diceifetuf , iUe jem dseustmfhoc folummodo refetebeti
fbu. fudeidemmimi'' ' • .
^rrt • MifiiwMi^iilirt ifciBitfiswt^iWni Vdram ! q ui j am. ad «ieniitv> ZIX. '
4illc0piil|Mifall||IMilh^^ eStt prietec ftcceptimi tem-
fOcaicr.daqai»|aR» vAi fibtitthpl&lcleinentcracci&tCimijadiinrf
icientiaria iii^ai^||liiA fabikfe<)iM«trum. Itax^ dnm-ppuatife iafirlix ho- ^^^^
mo dapct, & in pe^ncis maiBflttoaitas lit^ret magniudine» '62ta- alboMrwB
rumloQgc nujus pr^tcrijr improvidiis. San^ nihil eoniro fecifTe «bliMc.
i]€gitiir>qiie De o placandoierv ian^ & coeloiucrandbj cohfefTtonis
f>a:nitcnrirq; aur oblinis, aurpcrrxfus. Atq.hic cft,hocIic(ji lacry- •
uiabilis corum cxitus,qui ad vltima vir^ fpaciavrcmirtunt fcrias il-
las futurar xtcrnitatis curas. Cum vcrocx magni Numinisimpc- *' * •
rio.pr^tcr opinioncm fcftinantior inorsadeft; tota Cbiicitado tran*
iiuabauimaavl corpus.&quxcorpori lijntvicina^.
vittqihscfuutaliquo^iaijaQimorttarieiltiumJamenti. XZ.
^iViifUMnwflnri^^ virct; a«e eefti t^Mfm
dbK^^Milt^Mibanifaeri^
^uaie Mfumumi eaai^t^abeo apnc^aria trilMul'alid|'€itm licibii* nooV
idami^fdM^ Pffulent gravidimi^hi» meifi)}^
/endameft. Heulftdedumnum! debt^«lforum apudtte contia^b»
jiondttm adcftleultioainia Te^c$9iiqaod<i; ego cfedrtoribus meis cum Ift»
d^eo, aes rattsgrandc, noadam^ perfoi?i.*ic inori Roceflee^ MewX piures ho-
'ftdiedamnum! Acccpri & cxpeufiTarioiies^» quas exhibeim princi-
pi,hnc vfq;noncompDrui,pcriculumimmincrfam^ racar, marfii-
pioquc.nifi brcvidcmonftravcro probas cflc.Sc hcm nunc mori dc-
bco. Htu! (^ualc dawnum! "Sondum lilios mcoscxtra Ephcbos vidco;
no.'.d"ni fi!i is n'ibilcs in marrimonium collocaras; nondum impu-
bcciadolciccmia: tutoccs-pcspofuis nondum\^icoii ctetcrifq;haKCr
Dddd 1 dibusj
Digitized by Google
S9Q PrqmontoriiMail J SPfii*
dltalf pordooet diAcUmk Jk? iviiadmocmoftite jkibm AesTfM»
Udimmm ! Dnm hit talibus impi j dc torqocnt (c« ft- tocqyennc^
cum fiepc cxpiranc* adliac fahitis iiicimmcnmea; cert^ oondaila
cnmDao inimrationtbustnondOmpcc ejchomQlogcfin, vcruoi^;
pQBnitcnti«dolortm»Cblotispcccatorum dcbitisi vt ncrifljcnc hic
YYT. cxclamarc deheam : beM ^•mU djurumm t nam iftis cnm corpotic ctiam
ailimapcri^,|adlur4Iioniinibusnanquiimfaris jtftimabili.
procrafti- £ft & aliud incommodiim protclatJBinmortcm rcfipinrcnti^;
Mtorfce- qniaaggravatus hominisanimus, pcr vitiofarum confuctudinumj
n8?"?" pondus, vixvltimoctiamarticula, fcrio Ccic appJicat adrcriamx*
mortipto- ternorum cogitationcm; przfcrtim ad infuave i]iud> humanaique
'^Scat* malltias valdcarduum poenitcntigopus. pfuribushiccontingit cH
reri& cogt- fc ofcitantcs. improbis , utcumxgri vigirantad cotcfaomtiia^» ad.
tationet j^, confcifionit injcdan&mciitlOBeili.-velut ofadeanfaiftCr jam- .
tvol ' quc pcrnlcioiaobtoti lcthacga Mnttm foam.omhwiiti»rprodt.
gttiM^aUnomniiikibmniantet. Hiciftcmm fifto cx parpiuatonrai
s.P0trm^ lenamPSittOm»qaem paiil^fiipcrihfftdduki«B;Petran»D^
it rem iho tempoce gcftun» ieqiieticinemtionoihcit reftatiou
^jf.io/ cenu. ,\ ^
amttj^tm, /jj Perufim inqnifr» mona/ferioy Jih^i viddictt Salvdtorm\^ oM
XX 11« ^ prxft$i ; qnidam Monuhtu piulo aftte fuertt, *ftMtMs nimm
^ tgUidm ^^tcttltrihu^Argumemisyac iittgiofit contentiombtu 'uehemen-
Izemplo ttr intentHs^ Hic ita^ , dum (jr in mtitandu Ahiiatihtn^ fr-a.tr ihtt^per-
»otu»,qui tttrbtndtf^fiffans^ non qutefiereti ad hoc vfq. perventty vt diakcU Mci fth-
admcntio- ^ . , •' -^' ' ^ . . '
■ide^ce- ferandos AmuLos fatroctntum quxreret, C ejta Je atnont ettdm cogpjm
nitcMit tsditer mMcifaret^ Cui tamen fidit^or fiirittes.^exi^aut ^uite^.^r»»
liXdn^' i»j/&v fthd ttmo% prtitffMm monermar die^ fiimmjm vttmm^tmiuitei*
rtfarmiif ftu CtUidu tt^ix, & ^kit p^mttbm vimmm' it»,fi^4rst dtnptwU
firifimi ferwtmtfiK Tindtm im eigrtttttbmtl^ Uffi^mbB fidejujfir im*
^mt & fefendimttim ( Jknt fi^^^ttdiretX ^itt^imitefeit, ftmjnm
tkiveemikiSL^ fiM^nHm^ exe^» hxci.^jm^enmtiefiipme fcfiger^^.
ferwdiitem nerrM^ Qtm^ iffi infifiexem dimntec ^ cito confeffist ^
fw?.ir igLJfetmtimt^vfefttiU-idt^
Rtortfs ve clamstm^im^teviplere-mtbf^tret, fi mn^ illi ohticejeevent , iti
fclTcirerljw frettr fte/fitenttem toqui velient, Oifox iffe exfergefeffnif ,
invicem locptehatHri fid rnrjtss audtto nomine fenitenti^ , obrigefiebat im
finfibtiStfifor^ correftus'^ donec horrend^ morti tradittis , ad eum^,
em deditionemjecerat t esi infeliater devolutns. Pofimodunt-» vero
pfi f^ff nt^tf , M^rti^ eemmn^ turbiLat mvt^ eeJfebM fifulturu
^ ; ejm
Dlgitized by Google
LiB. IV. Parag. IIL
591
tjm dffijlere, & qudfi defofitum cufiQdlre, ita vt m» mittimo horrore viden^
tesconcuterent,
Mihi cxtra controvcrfiam cfl ; ficut malus doemon exDci con- XXIII.
Bivcnti3,ccrtaqucpcrmifllonc,pIurimum potcftcircahflmanicor-
porisdirpofitioncm; itatorporcmincuffiflcmancipiofuo, cuju^ SeltDl;*
mcntioncm fcci? vtcumpocnitcntiam falubcrrimam,imb& ncccf- permiffio-
farium falutis impctrand^ mcdium^ prxfcntcs fuggcrcrcnt/am mo- J^'
riruro, obftupcfadlis quafi fcnfibus, & vtroquc oculc^ in fomnum^ ^1*? morjg,
claufo,nihilautpercipcrct,autadmittcrctraniorisconfiJij.. Nc« "oxw™ i
quc fortanTis hic foluscft vnicufquc, cui vctcratorSathanconcilia- Jbm^oieii-
vit lcthalem fomnolcntiam. Crcdo plurCs impios ab co Jcm in fi- tiam drca'
mileni fraudcminducij vt cum dcniquc fub mortcm invigilaro n»"«<j4iif#
faluti fuar,qu4m maximcdcbcrent, gravi foporc occupati , inrfor.
miant noxis (Iiisjdoncc tandcm cxitiali vctcrno fcpuIti,mortuique,
transfcranruradorbcmaltcrum,& viduri(cmpcr&moriruri,mor«
tc vitdquc «rcrna; vrraquc miferabili , quia ncutra in prudcntig*
optioacm vcnircporcft , ambar iti dctcftationero»
• Scdfing^imushic cacodarmoiTcm-Gflcpium,nuriiquc fampc- XXIV
liculosagravcdincobtucrcclicnics fuosj diu inquam improbor*
morralcs, cum ad mortis impcrium hinc funtcxrtutr : certe ipHu *-o"gap«<«
fcmpcr, multumquc vfurpata flagitia, torpcdo funt,- qua: non raro futwJor'
/iccosobftupcfaciunr, vr nihil fub obirum molianturfuturas beati- impiorum
tudini proficuum ; fcd vcJurgravati fomna, in turpem dcfidiam-. j
collabafcanr. Atque huc jcfcro.illam Servatorisnoftri cautio- diriM,fi-
ncm : Attendite "jobis ^Tie farte graHientur cords: vefir^t in craputd e- 'o^pe-
brietAte, & curis hujw vitx, & fuperlfeniAt in vos refentina dies iff/L^. '^*"*
QnanquanTcnim hoc locaChriftus maximc locutus fucrir dc ea_, ^'.»»'3f«
lucc,qua:omnesanre tribimal fuum.caulam noftram drccmus,ac-
ccprurifcnrcntiamin publico hujns\rniverfi"tFcatro, fccundumL»
juftifllmxafqairatis libellam ; nihil tamcn prohibcr, hacc ctiamj *
vcrba intclligcrc dc fupcrvcntura omnibus mortc; quar ciim pia cf-
fcdcbcat,atquccxChriftianJckgis inftituto formata; magnum..
accipicrimpcdimcntum , dcficicnrc ad vltimum laborcm animi,
proprcrmalajconfuctudinis molcm^vctcmmcjucfarcinam pccca-
torum. Etquoniam Dci Parris Vcrbum>fpeciatim mcminirtum^
cbrictatis. runigula: cvitanda:; ccrtum eft vtriufquc vitij conrra-
ftum vfum, fcelcratis in mortc fuaplurimum officcrc; G vc quod ra-
tioncmaufcranr, fivcquod fcnfusobtundant. '
Athcnsus quondam, iIludcorumdi£lumcomprobavrL>, qtti XXV.
D d d d 3 Magnum
592 PrO MOM T O RI I M A L-£ S PEI.
MhtmAm Magnum poculum,apf cI14runt Putcum. PlcrumquccnimduriL*»
/r^. z. cbnofi vinum forbcnt.abforbcnturi vino, ipfiin poculis fuis mcr-i
. fi,& propriaebrictatc. Dc qua S. Auguftiivusconfimili priolibus
D. jmimjt. ccnfura^ hjK ctiam pronunciavic. Ebrtetas qit,%Ji ififerm futemy o[uqJI
"dtffmy,^* rtf/?/^ fufccferitt nifi dignx fubfefterit pcenitetiti£,& emend^tio fuerit fuh'^
fecuta,4tA fortiter fibi vendtCAt ; vt eofdem ipfos de tnferni tenebrofo pu^
teotddch.iritAtisvel fobrietdtis lucem redtre , fine p^nitentid non perwit-x
X^«rertfm' tat. Va: igitur iilis, qui in fiia tcmulcntia obruuntur morris<cIe-x
tacbfietat '''f*^^» profc£l6;Cnim quia cxtra rationis ftatum pofiti, dc noxis*^
& gub.ob« fiiis vcrum dolorcin cliccrc non queunc , nunquam ciudabuntuca
mrnum*!^" cx ftvgis aby flfo putcoquc, in qucm pcrc^rictafcm vltimam prolav
ttiinof. pfifunt. Scddcmusfibicompotcscflc, &mcnTc prarlbntcs fatif*
fuis, quoslonga firmpcrconfii^rudo tcnuirgulsc, crapularquc; ajo
tamcn iftos, dim moricndum cil, difficultcr faccrcomnia,cx Chrt-
(lianarum Icgum pra;ccptis; quod plcrumquc ad divina.obtufo:;*
habcant animos, ncc coelcfiium probc capaccs. Ccrtc PhilofO'
phorum hxcolim iuitgnomc : cibandum & potandum cfTc ven-
trcm, vxconrincatanimam , non vt corrumpat. Quanto magi<r*
'* ' corpusinfarcis, tanto magisfcnfiim mcntisobfufi;as. nimia faturi«^
t>. tas, ficutingcnium facit hcbcfircrc adaliasartcs,itamaxime adhH
crum actcrnitatisbcatxfacicndum. ,1
XXVI. Cavc cbrictarcm,cavcguIarTJ,quifq«iscoeIumamas} nc Sa^
picnsillud tibi aliquando occinat ;am ;am morituro: &erifficut
/Vfl*. 13 . ^fffrf^fgfjj ffg fifffJio mari j & quafi fopittu gubernator , awtjjo clxto , & dim
, '. \ tts: 'verberA'X>erunt mttfeduon dolui ^ traxtrunt me, & ego non finfi. |
' ^uandoeVigtUbo,&rurfi44vinareperiam? Dcpingit hic Salomon ma*
• gnum ebrjctatis malum, fcilicet rationis naufragium ; & fomnuni^
«ial^fri. ycl potiiis vctcrnum,quohominespoft crapulam corripiuntur. *•
e- t.flT.i Qucmadmodum ergo navarchus, alto fopotcopprcflus, ncc polunt
Salomoni». obfcrvat, nec tcmoncm vcrtit.necmodcraturnavimj fc<l*cmcrc
flu^ibasfinitabripi.&infcopulosilUdi; itaqui vino funt conti-
iiuo fcpulti autcon(bpiti,nrhil fublime, nihilcoelcfteaicditantur;
quin imbjgubernaculo cationis-quafi amiflb, fc totos inianis tcnta-
s^mt^ tionum v cntis, ac vit« iftius violcntis fludibus pcrmittunt , doncc
AiV. cofdem tcmpcilatisalicujus ingrucns vis,ad fyrtcs impados quaf*
rct,ait Salazar.
XXVII. Itique-deploranda cft caiidifllmis lacrymis,cortim conditio
mortalium, qui potiflimi astatc inter patinas & caliccs confumpta :
. . xum dcfcxcAd<i .di huj.us o^Qrulicatis ftatiOj yclut.ctum turru
• * ' \ i > ratio-
Digitized by Google
fttionisclavo dcftiruti, ncc cxcrtantis Dci, diviniquc gratiac tra'. Qttiwtl
dusfcntiunt; ncc cxprobranrisconfcicntia: vcrbcra, nccmoneni
tis Angcli ftimulos, ncc falubria adftantium iiortamcnta , amantcr &biboiici^
fuadcntium finccramcordispocnitcntiam; fcdxtcrnisinfupcrha- J^*^^
bitis, qttim fokrtiffioic invcftigant modum, vt morbo faluti,& pc- pidifiuot"'
hculodcfundi;Bacchumrcpetaitt^&iDeermifiasgulirdelfciasr'. ' aiicoii<cif«
•Itocai^prohdolor! dQ^va««ipM^ar;iMemperaatem LH^^ ii',^&.ra.
patrlsibbolem» etiam ^iUie^^i^tiiimU tabrishefit animay firei a«m dhi^
quentiorem de viiio iniceiil^^i^fAftldnem>qui^m.coBlo. Sic feri ■
cbriofis fua mens i temttlentia*longis annis afltictagravataryyr quo '
alaxlm^artiGDlo inrcni fuam fapcre dcbcrcnt, plurimilim dcHpi.
aat; obta€snimirttmreafibtts>&hebetati;inteUedus acie ad-f^k
'Cfa,divtaj^€fldicftia»ccerQft$ ctia^certo aQtaBvpefielitantia tisi^
fraglo. '
Quodmalum, nontantum hominibus cvcnit ab ingluvic vcn* XXVIU»
triscrapuhcjucfcd cx alijs quoquc vdtatisdiu vitijs,vifiorumquc:;
oblcdaurtcntiss quibus vclur procftantiflTjmo vino cbrij , ctiam fub ^JJi,^^
obitumfuum,^ vicinum raortis rofnnum,non parvonumcromor- atiorum
talcs vcrc dc fcaffirmavcrint ilhid - verhirjrbtruHtme,&n(mdolMii
iWMXtnmt me, & ego ttomfinfi, ftando eyigtUbo, & rurfik vim^referUnLji moneu ti-
Caato adeb ftapidornm tofiiaffl affigirat Divas Gfcgorios in Itcc ^ »«iJik
iPCrba; KMetisfutffthtnrMfits filUiititktMtUniMemveriirtitiir^t&tui^ s, arti»M,
tUitt ^nid fieMtimiloinejittktimds mt pfojfieit, fie neg^ ^nd ftrfetrtniry Hf»'
MgKofiit, Trtdtitnr& nequdquim fintit , fiitt fer iieeekrm tfitieinemu ^^^'^^*
dneitnr» teee tamen ttdfiti citfUJtieBm pifiitiBtnr, ^nn fMtme^tgifitre optMt, .
vtrurfittvmereperisit : quiaefuemlfu fimnotorforis y a fiii cufiodi^t pre-
rnMtur, vigilare tAtnen ed fitculi curoi nititnr, Ttt fimper avoluptatilfus ' \
decbrietur i (^cumad tHuddormiat » m quo filerter et>igilar<^ dcbue.
rat t ed iUnd ^vteiUre MpPettt dd feodUmdMkiUter dermire^potuif- •
QuafcntcntiamanifcfteinfinuatEcclcfia: Paftor, curas XXIX.
tnm voluptatibus, tumhonoribus, opibufquc, hujusmundi fun- Et mMinfi
gis , fomif^ae Invptetidlkntur^ plcrum que oificere ploi (aluti prpQfio-
Tcndai» qtt4tt ptoikflfe. qu6d ClAifti tcft2monio,hnktfianum pedu^ rmrenmr
Of j^tavent;nc libefo^ft^ itte^rr adDeam» ceddfti; valear potrigcre. '"'T''^
Idcmani'ritS;ChcflbjlbDHta>d?ccaa-: iMl'fMtiteer'Mieo grave , m ^^*'.
IdidofO' Mdee.qua ad hanc vitnm ptrtkteitt t^Siio, & tirrn affixnm tjjfi, s. r/ r ,/S/f .
Kempe qood Si&rc olhn cOntigir , vt dbrmieatis ca pu 6 , tra lis- ^■^"^'
ailKUs pjtr- UBip#f al»«l4vaf9 •tcii» affigmoi • iteioairhodic jrciko- *^ 4*
viinir»
Digitized by Google
$94 PROICONTO&M MaIM SpBI.
Vltur, quando hominis animus> inani ad rcs fluxasfollicitudinc de-
primiturinhumum, dcquatindc nara funt. Cujufmodi quoquc*
cftcorpushumanum, aitificis Dci manu, cx argilla formacum vo,-
iculam» fcd heu ! poft Adami laprumjgravismolcsa^imcfac; qao«
tics in hoc vclnt ccatranuimmaasctinB mcigaatoc- Et aoiim dj^
cctc> viz vnqoam cftgiaviotiarcina>qaimciMa (itbmottem liomlr
liiimcnt,rc vnltcigaftnlproocapedlte» &tediffc adfemm omii|»
iimptimamcanfam»Nnmeo. Sapientisiamolimoraculumfuio :
'^* wmtdcogitMtem-'
ZZZ. <^od ranc praBfertim veram arbltror, quandoiad mortis vici»
niam,acgrammulcis infirmitatibu5C0rpurcuIum,animam quoquc»
ftcrnit, pcr vinculum fvmpathix; vt jam nccipfa faciat officium_»
Aninaho. fuum> Icgitimx debitum pofnitentiz cxol vcndo; quafiattonita &
mintiim- fulguritain tanti focij fui malis. Difficile cft>cum fub morrcm
ptwfym^ dolucritcapur, fangui$iarcrvcnascongciavcrit,fudor frigidus cr
Mthiiaf- membris fluxcrit,cor vicini mali timorc paipitavcrit, fcnfus in ftu-
iMrL hT" V^^^^ abierint: vt animusiibiconilct,atqi in fola cumDco rccon»
iiMrte!non citiatloneiecnmoccnpeiar^qaam viii fapeciorcliabait fcmpcr ne-
fimper ru- gicdiiCflumi ptjeieflHmli & £ices tcntatioaam rubjecerit caco*
•ficium. doemon» Mandnsadrui deJtderlnm^exedt noodnm iaintos »
vcllicavcriataatiatiam vctenim iUeccsbtatam blanditid & aaM>
bilcs faeculicutaBiavitavcdncadalfiictatvlatpatammtamdittobie*
^tionumbona.
ZXXI* Dcniquc non fruftrahoxtaras cftChriftus: attendiu vobut arc-»
forti ffTMlnnturjcordA vejlrd iti.trMpuU &ehrietate^<^r curis hujus vita , d*
LmcMii .9. fipertenidt in vos repentint, dies iHt ; tAnquAm Uqueus enim fuperlteniet
IS'&3^» inomnes ^quifedent faper fAciemomnisterr£. Nimirumficutrctc, fu-
Di«tv>tz bit6comprchcnditexinndijsaviculam,€umnihiifufpicaturcapti-
vlclmi,ac- vitatis, fcdomniafibi crcditin libcrtatcmapcrtacfTo > ita nobis'
lciaib "^ortalibus dicsilla,tiics vitac vltima, Uqucus cft; & f«pc nihil opi.
pro6igati« liantcs,imprudei|tes,imparatos»iccleribus immcrfbs* trahit ad fc«
"o^ggr vcramDeitribaaal. Tanripeticttli,Clit|llnspfobi conlcitts»»-
^Su^ mabiiiiGm^AOslterammoiicti vtj^ktetts^mmitmpwtwrmttttvg
dtgnihAbeamiirifiigerieifs^imus^fim fiittNrs jlmt.& fivttmttWilmiLM
Lmcs IX. jf^i„^^ iqgg lllg bcatus fucrit» qai cam (bletribas anim» fuf ex.
cabiis»&prccibu»topiamlbcietatemian£tis, cam ^Bco gratiam
impetrat, vt poft mortcmobitam,coram Chrifto Judice cum Ictt-
tiai^patctc poifit» neqocczpcciridcbcatcaruiarapctimpios fui»>
mina^
Digitized by Goo
LlB.iy. ?ARAa IV. $9$
mina; eos inquam, qui dc pcccatis , & maxime de procraftina*
ciono Cax cmcndacionisrci» causacadcaCj nunquam abroivcn-
4iampiius. XXJOL
Atq»cexi{lis, patet rcnfus ttium fapicntifsimorum in tcr-
ris hominufflf Siracidis, Salomonis» Chrifti; quippc nngulorum Trtunik*
cilcolo» nemo vnus iieleratonim mortaliam ptadcnter rcOpU ^^^^L
lcentiam ibtm» meliorclijj tmmos dlftulerit ad mortis necefllta- SaoTnc-
tem. filas qoim bceoiica fberic inlaola, intticatiflimum^oenj- moprudg.
«etttl« negflMdnm» tnn^modb (iiftjpi abimpfobo;qaando lan« {^fi]^^
gaente vtrlquc ciuspart^, & corpufculo & animi, conatos omois flum reij.
aonpotcftnoncflTclanguidus. Mibi ipfifltmacft Veritas; quantb
ampiiiis inconiuctudioc flagitioramper(everatttiims>prcfumptio
laluds crc(cit,tant6 ampHus ciufclcm imminuitur ccrtitudo; vo
confultidimum (ir, tquamprimum affuetx impietatis vctemum
excutecc»^ cum pcsBiiia^tioac certitttiiiacm matace.
PARAGRAPHVS IV.
IvDICIVM SaNCTORVM Pa-
TRVM3
De pi ocraftinata iceleratorum ho-
minum poenitentia..
A tura*morum petitifsimaMagiftra, edam ^
bcftijsf cum primum aut ovocxcluf? funtiaat vtc- 'stmniti
ro cfFufas ) viam oftcndit, qui fit eui^m; ncmpo cetbcftiaib
poft matris vcftigia.,. Ita^ pulli anfcWs & gallinae; jjJj^Tiot
ita catuli cati, cancs, Iconcs, vrfi , quo poflunt cur- parentet
fu, fcquunturparcnrcm, crcduntq;tum fecxrrapcri- ft^w»
culume^rc, cum ad tcrgum marcrnum h?cfcrint. Sedmulto fortior
in hominibusNatura, Iibcros ducit ad fcqucnda parcntum fuorum,
Majorumq; vcftigia. hisinfiftcrc, fcmpcr vifum cftclfc pulchrum
& gloriofum. ncque facile potentius movent ad imitationcm Vir-
tutum cxcmpla, qu^m qus domi cuiqi Cax, 6c ex luo (aoguine Oft»
lcantnc^.
Pe Maictllo &omano Confltle» qui FabiaAfiucimbad^eHbi'*- II.
Eeee . Han-
Digitized by Google
506 FKOUOHrohiiMAhM Spbi.
Hannibalcm k (^natu adjundus fuit, vt cjus cundationcm fu^ aa^
dacia ccavpcr<irct, mcmoranc anoalcs; ciun cx inijdi^s incccccptusr
effct ab hoftUi militc» atquc occifus» pnBccpilTc HannibaUtn» \t£^
BmwM jut fibi cadaver adfeitvtiiri irk quo« c^m ptim^iii curiofti formtm ,
U^M^ contemptams dTct; tiiai-deiiidc admicataicftaainiiouigoitiidi-
|!mi*«ac nctfn» deniqi 6nc vllo fitpeibio iaftn, ant in (olcoi» Jot itiaf cundem^
P4tern< MarcclUim ritn vctcci crcmori Joflso &coUeAas offiuniMCctoeiitm .
I^plunT' feliqaiaSkVRio^oc afgCDtoc impoOtas , mififlc adcios filiuni,nca<-«
pc vt intcr ficcai buAi favillas» adiiac vivam, (pirantem^QC virto*;
tem infpiccfctf dircciet<|( gcncsos& omaUtkMie«.iiiternoimm.fa»
clnoruro iKeres ficrf.
j^L Qubd fi a profanis ad facra cundum cft, nihil magis ferc lu--
daeorum gcnri inculcavic Df. vs,-qu.iin majorum (liorum religio»
•5M»«^* fiilim* pictati inhxrcrc. E;us apud ITaiam vcrba iunt. lii-c dtcit-
Djomiaus : Jltte.fuper vtas, & vtdete^ , imerrogstc de femitu At3tic^i*u, .
^tht fit vtd ifondf& tmbiUate in ca-, & tnvcnutu refrtgerium animahui ve-
Dct» lu- J^ris. Horiatur itaquc De y s Hcbrzos» vr^cculltorcs cfic vclint»
^^^^^ & qtiafi ecaltacootemplariMatoram fitoaimPaeriarchiaram com-
iSa^™ OMadatifiimos mores« fiiftos ad cmfom tediifimoitiatre gradas;,
pMi^ooi» ncqiic tjintdm ii9prcfl*a ycffigla lAudabiUffiniK virtntis > ftd 'ctiami[
ytSB^ ad imittndam pofteriuti relidajfidem AbcalM»liaaoi obcdieariam»
lacobi patleotiamfrofeptfic^catein^ Mofis manfiictudincm^Da-
vidis fanditatcm. Ibercsrcneminemfioflc iialtttis tcamitc, HpreA •
ibfiedef iccHtns fiicrit^spcccabcirs; . . 1
lY; Ncq-.aiiudnobiscvcnict, quiChrilHano nomlhccchfcnwjf*
fi proximos Chrifto ApoOoiirqne- Patrcsin Ecclcfia orthodoxail-
iuminatinTjmoSr vclucJvlajorcs noftros^habucrimus pro rcgula &:
amuflicrcdcndorum,agcndorumquc. Ccrfcficutin fcnibuscom-
roun itc r t!ic it^c rTc confilium, ita multomaximc ripientiam rcpc-
SS.Ratrum rcris io \ cten^iA' rapicnciflimisChriftiau^Ecckfic fivc Patribus,
c^KiA^anis ^ivcDoftoribus,vt rocrit6ad.carum fcnatum,&oJim fcmpcr appcl-
cfle lic^c ^^tu^ fucrit,&4iodic provocetur:q.uaaddin rebns ad fidcm, bcmofqi
proi^pis. nioresCpeA4ntibiis,fideii5df(crcp.antanimi. Titm caimvero, mo*
ncmurcam Hcbccis ftare fiiper vias>& videre» & .icucrrogare de (c- '
mitis.aatiqais* pnta veteri SS.Patram dodrinas eorumcij; dog,mMi'-^
busacdccrcris acqutcfcere, tanqoamex Oe i oiscatoacccpriS;
V. ■ Qbia igirurhodiccontrovcrtitttcapudaliquosiiti matcria pcc-
nitentia;:an impij atq; invctcratipcceatoces, fijam refipifccntiam,
• fciidcatcrdiftetxe.poifiat infiitaca tenipion >ii ftare vclimua ju-'
" dicio
Digitized by Google
Ll B. IV. f ARAO. ly.
drcio Parrum antiquorum in Ecclclia» ncmo vnus fuadcbic lianc JhexbitM
procrai^inaiioncm^ncnio vnus non difluadcbic. Scd vt in rcra-i Jj^^fjj]*
pratrcaKcm veniaaiu5,ip(a corum dabo ccftiixioaia, & pluriuni plu- pip ^^atk^
vrobftkMCamitlconiaiiiiipcobins, totttatofiimque convida
iuith«fiMdbiM»4ctiiianM Vcricati. ita^r q«od SaloaiOB inoaett
^idaoitiiigQKi volov iiuiiB» mtnm tmm,& ^uuU vei^M fifiemmm , Mi,\u
^ffomemam td de&rimm,. oam ficar £raftra effbinlirariermok '^-
•quaiKloaMesnonpateotloqaenti: itacamclaurameft cordoccafc
ti> ncquc cjas difciplinam iBtfaleaftt^imbibic» par cil fraftcari la-
■boriavtrior^tfiifpeadiunL*.
Exordiuoifactam^LconcPapa* quilnbrevi rcntcntia» po-
tentcni rugirumcdir,permovcndisad cclcrcm poenitcntiam ani- Qttam-to
mis itnproborum, raolicntium Tcmpcr fuum rcfipifccrcj fcdmoli- **"*f*-
entiuiii tantum & parturicntium in lolisdcddcrijs. HosLcoma> Dodores
gnusadpartum marurandumncadmonct. foLtctttffimAdebet ejje J^^J.
faptenttf medit4tio^vt qtontjnnbreves dtes iftim vititt& tncertttfuntjpef
ria, nunquMt fii mmts tmoritmro imfrovtft. mec im umdimmimm imiidtu fi- s.Le^firm,
i$emtqmifemmmii9fim$rtdmm. Ne^; Oftim (vt D.alt Rco£pcr ; re$ie «ff li^t^J^^
tomqnteremSdemmmmuritgtemnrtm, emm fimeLimmetmrmmmftremftrfeet;
matiemiiemtmAmtmeMimmKlekmMusumShi Mmmem niem meMvm titatwsm diimt^ ^*^'"- ^
•^uid^leniia^Hitgcr^^ io matcria ptsibiciclrcaier* pam* r.»i. '
iiitenzes;hiaverbiscomm<mftrat.i3^ii#r//,v//<»/rrx;<'r#/fir/^^ ^ j^^^
tie, efitttndo tam Jer^nmmitA j^uendo e/um ermeieimt membrM liget, & do^ smtrsm f,
lor fenftT» opprimit, vix homo diud cegitMre fttteB. ValdefnJ^eUMdebet >4*«^«J»
tJfeprnnrntiA , quAcoeEiM videtur ejfe. fMcileeH., vthomo fe nolle pntety
«juod pojp non datur. poffibtlttM opttme volumtstem frobat, fi ttem fecm
dumpotci,man!fif}e oJiendtStquod non vts.
^ S. Bafiiij harc cft Philofophia ad fuos : fufciptMmus tandem ali^ YII.
qUiindocurMm aniwarumnojlrarnmo frMtresi mttreMmus ob fiultitiMtTL»
^itmemugreffx t decertemm pro ftturstynec emfltmim hu focorx^ie per-
fiemmi^im.frrfens femper per neg Ugentjm eikiftendo, inerMfiinnmver^ tmit.
ti>eM/efte/trUiikimw^iimmmdifireMde^revbeeiiete9, eptirepofcit emmmt .
nefirm^meeiemm eferikm freferttti, egemdio f^oi^ exelmdmur. fmfirm
tnm pjimth mStemmfimfm im^ekmmt^ emmmihil mmfiAe bee fmmiteiMmt
fr^derit. IdeflaI>l«raaSa(ilias , filiam fpiricoalem de veloci fc&> BJnim
Aitudioe» moruotque corre£lione> is baiic mbdaoi ftloNilat. J^«»- wJ^^
do tepeceetit tAmexinm Jenjeris* td feenitemtim eith ecmverti tte «Mf^ /^"^Jf^z
fiinderu.qMienimhicfmnituertttinnovtJpmo non fmnitebtt; cUtnenter ^ ^*^*
immDomumm edfmntiemiim^m^fi^temtes fnfiifit. BiMemJerieordiMDii
£ecc 2 /retm.
Digitized by Google
i99 £&01fONTORilMALiBSPEL
Senfiu fl»- fretw, feccdtdpecatu adijcias^ ne velis dicere: doncc viget Jttas mrd, edr-
gitioronim concupifcentidm exercebo,& poftremoisfinecfute mdlcrttm meorum^
^ motivo f(xmteiHidmgerdm\ pim ndmr^ est Domtntts, cr rmtunm mtfirtcorst nec vl-
iSStt^tA^ trdfttnmnmmimmwimmdkwm Mi$tUiurfiit9gitstre:q9idfitm*
L> dckrU ^ finUitutefi^ bu immeme spnd Dmitmimc$mipere,cum & 'impium^t
|jn& /iiAM» Uum$um s Du fxpeShre fiiempidm^. Caafim Hibdit tam^
ftilcxiqipietatk. NUiiMf»dmpc eegiidtr, cmm lufcists quddiemdritn*
rmfin f**^ f»im wwithomtntm^ diem exitusfitit nonNtimtmntidmfi^
neSi\tte privaimntur hac lttee,fed in diverps dtdtJku» dt hec mund»^ ntir-
^ fldjT grektm i& ii^qniliui uMtie vocdbitur homo^.in fJUm meeej^ tfi redel^
4ut rcfiitt- re rdfi6mem, Sed nee tncunSierts dd pcenitentiemeettverti^ fimperm-
ee oetUos verfitur vltimus dies; cttm enim dilnculo fitrrexeriSt ad vejperum
te dmbigas ventre-. & cum in lecttdutn ad qutejcendum mcrebrd tua pcfiieris^^
moli confderede lucts adventUy vt factliitste pofiis refrcnafe ab omnibtae
vitfs. Semper cor tuumprwHtJjfa cceLefiid itteduettu^ ipfd te ed vireit^
tu vuun provocent,
Vni* Sul>jung(>Me4iolancnfium Pontificrai, ab ambro/ia & di*
fuimhtf. Aionlsfbavttate* Ambrofiuai oiimcognomiQatom. jadicinm vy
UMp»' f|«ifcmApii»-fii^pi«fidto'i^imptobo{ioefiiteiitic, intelligero
^ ^tet ex: re<|uentf cias eatiocioMl^ttCj» Agenda i uqu i t , peau^
temiMt mm fiUm Jelieitk,fcdetime mmmk me fink Bvimgpiiemiikpi^
eeefimitim, fuerherem femm jfmt/evit im vimtejiutt ^eemidt, & fms^
rem fruSum im emtfiimeifevenerit, dicat cuitori vimesti fuecide iffam,
Vt fptidetumierrdm occupetl ^nifi cuitor vinest^imtertveniat , dicens: det
mime remitte iUam & hoedmno, vfg^ dum fodiam circd iUdmt drmittem
cophinumfiercoris,exeiddturficulned. AWbivcTo idcm (anftifllmus
Matth,}, Anriftcs ira loquitun.. Eos cjui pcenitentiamdifferunty fatis ipfcDo*
minm admonutt dtcens: pcenitentiam agitCt appropin^abit enim rcgnum
coelorum, Nefiimias qua horafur venjeti ne/ctmus tut proxima noilc^
poft b^Irum ^ "^^'^ repofiatHr anima. Adam poji cnipam fiatim de pAradtfo Dem
&peccatu, ejecit : non djiuiit ,fid fiatim fiparavit d deiic^s , vt^ ^g^ret fyjcnuett'
ftatimcgit fidtim tMtticem vefiivtt petieeme ^. mm-Jericdm^ 3uid emim
tiaou differm f m.m fmm^fmeetmmemmuttm f ergp futm Dem
hemm ^imeetm mmimt-& divitim lemitmiM eim, &petiemtis^ emtemme^
fidhemitmDemiimiiiiu^mdfetmitemtim te- diAet mddmeere^
\ '. Dubiiim clbea.qo^tcicxo»ejiililftma£'iiiit inibrolS;*8ftu
Mtiito Vi^oris^ Cartenof Bpi&ppi> vr viilt^^Bfitlt^
^toribns Ecclefiafticis. Quifqiits dtiiiiMB>aDtl»rei^ in illanu
^ • SiiacidiiBiaainiiicitopi adhomij^innwr n^tMmrtimdDemm'
Digitized by Google
mmt&ne difiroidediemdiem: 2t(\Mziuxnm: fli peccafit^neadtfcias s.^mir.Ji
feecatnm fifer feccAtum , & dtcas^ miferatw Dei magna cft ; mtfericor- ^
dittenimy&iraab lUo ; hatc coramcDtatur. Neenos vfn. ad mortem fe»
pimmciftixpAti4mHtr,mecdtmmenft9mnoftrAjhUr^
dUmm AfoftoU dicenH : mn regnet fttmitmntn ve^n mwtditvrfore, vt
deduttu eij vt ^uid Pttwmtsdeefte nonpofiitt» tmfttmm regnetttj hoceji^
tt^jbmreJfe&m^^tulBitdii/^shru^^ Ht mox> vo
tkm iMkimtfimthfit exitm ttmninalis ; & vit/t nofra dubia Jint, ett tempns fui
mtrtm^pnrtmtidL^mrrittdmtammtdo fiki mifiL fiferejle sd ctnfitettd^ tempotit,
timfmexifiimsitfutiwtft^ttfitttemftutgnorat, cum vtt^^ettdtnt dkem^ mtgm£i
temferipiursmi Vlroens& fmm fAtcberUy&LaudahisBeum, &in fgtm cft.
vede ftculi fsnci-i, cum vil»u& dantibtfs confejfwnem. Dtlatio etmit
temporis , confejftonem creety & non defperationem generet; quia exaggtrM'
tur indilxtD damnatiotquidilfinam patientiam pertinaci antmofitate cogim
t*t» ^^d S. Noe temportbus docetur effeiiumy cum per centum annos per-
trdSta petientiti impUeehiUm per mnndi nmbstum fitdit eeteelyJinitnL^,
ienteeenJntL . ':.y.iu%i\ ivi-^-x^ ,M'j,ji\u
i^cdMagfnim<5regortote«iiiittiimf » Tsiver&lis Ecclefke fi». X,
^tliiBb»ftm«i>tii>ClBiiihaptifaa. li%tCBt Ibiidto» ac vigir '
gregisfui piidfrVtpcrictttirai &iatisexesmiit»iiK^ Ktiaorte.
pneicfibit* Semper extremum diem debemns metuerct quem nunquam-i Kw^r^nio
fp^ftmmfrdvidere. Eccekune^ iffiim diemy de quo Uquimur , ad iitduciae ^^^l*^
mttvt^tnis eeeepimm^&itmenmalaqua fecimusyflere recufamm. non^ ^EiJap,
fiXhm etmmiffa nonpUngimuSy fidettam qua defleantur t OHgemtu. K^t
fi aliqns nos egritudo corripiat , ft figna dgritudmis vicinam mortem de* '
nuncientt inductdsvivendt quartmus, vt peccata noflradtfleamtUt & e^is .
cum magno dflu deftdertj petimusy qnas acceptas modo,pronihiU hahemtts.
Kcfctt deindc iarocntabilcm Clirifaorij cujufdaiiijOpulenriac vi- 2ifi/*C"*
tiofi hoaiims iatcritun), qui morti jani proximus, ma^nis cla-
HiotlbttfDBTM OMVirp«oiadttCifs»TCtv^uemaii^;iie<3uc tameo
•lofttviti vlolcniikdiviiit-imperii Qec«iBtattt6inieedtipuilbs ad vi»
tamahciams atqncrvtiigiiadedcittnr; infblicem, dr tartato dc-
bicanu. XI.
Qttam>lriftbtiam>poilqaam-ipiilpito S. Gregorias pit>coak .
cione.ad^autclamaliorum^mnicmoraflrct, Oc porrb audftor^l ^l^S^
fttoshortattts cA. ibtergtfhiit^tltttrif^nfttitttt iBm teeitemmtt mt ^ «^^^''it
Becc s
Digitized by
409 PROJifOHTaa.Ii MjLtMiSPBI.
v% ■uae* mobM m V4cu$m tfmfcfM fertmt^ & tttnc-^rmMtt dd bene tgendum 'z/i«
yroctall^ f^** 'VWe^mfut fugjt vtftrMhyemevelfdbdtho ^ per lcgu quipPenMitdaii.
Mn»v«U- fmmpmMtrie^engtmsfihihimmiieti* l^femqtioque ddtummtUmdim^.
" hmfedmtmttim^ 9 ftid ^effmMmMimmm tttfer frigwu tdfirtngit. .
dl^-tvgtt tirHtme fti fm^vtjhdhyeme^ vtlftUatho , mfi tfertt dittir
-it. vtdeteinettimt.iptdirmtmfteemtet veftra fugerx^ qudndo jam non itcet amhu-
itre. lUud ergo ten^m, ^ fifgtre nem ijeet , modfi debet ttgittu^ .^m
eet . lUa hora noftri exittts» efl femfer intuenda ; ifta Redemptorm noftri ad-.
monitio, antememisoculos femtftr fomemeld^fitMtJi Vt^iiut its^^.ftig^
mt^itudtemne(^horam.
XII« Nccrranfcundus e(V nobis inprdehti matcria Con(Vantim)-
poliranusprzfbl, aurci fcrmonis EccIcdullcSt prodigium cloquca-
Xix, Divusajo Chry fo{lonius;qui Hcut cx cachcdra graviffitnc fcnfi-
^do^wH P^J^^Mafitcdcrcm improbcisnTort2iibtis|>ocnitciitiam»itanunquam
t. e. 18. nbadiiTuafit tardam admeUoraconvcri]oneiii.'Vcliitcmi pcricoii
pccA(i<uiCRi> & ptsdxiamniailniiiuiiii gradam.- . 'Std tx proprift viii
landHliBii peao«cja(€leni xibi verl>a»ntent€ni()uc propino^t^lMeai
qnotftiinonrat liftOcifl^timiiblii. riiMmm iitriHfimii inwiyfeffwv
Sitmiiia ' fteenmtfiiieJm^eitit4nmitt/etdm,tuio dhfeedes i. ikf Lcem^JittitidmLs
h!!!S^efl ^ ftfti^itdtem^ fmr tmtHm Wtm bdkthii^ mimirim dr >i vittrjdrftkL
iiigtatitu. mens t (jr virtmtm dm^xMmt, CtfiK^ dM^M : erit temftii^dAmi md
d»f«oleii- mieliorem frtigem-reitertendum erit i htc enim verbd^ Demm, mdjorem
brevc.to- in modum dd iracundtameoncitant. ^uid tendem eft ^ auod ciim t/Ie^
tam^ vica iafintta tibi facula po/Iicttw ftt > tu contra tn prafenii hac vitd-n qita
rfareiiiler* bret>is ac fluxa e/} , nul/um Laborem fufcipere veiit ^ verum ita di/Jolu-.
Titram>pro . ^ , r , ->
tnfinim ^*^^ & tgnaVM Jts ^ vt ettam hanc rpjam breDiorem requtra^f Deo gra-
poJiMwn f tas agef<quod te inter media peccatd^ haud quaquam abrifutt ^ ne alte'.
cofroinif* rum fuoaue tempus ttbi ad fidgititsi vi^temdtm^ frdfiniri foftules.
Mmiti tbm siios ftr g^dritim -eirtmmifirAtrtm i bimt tmrebtt fumt,
' dtipttddftr^iem^^ tertdf^faenm ahfcefcrmm». JSk.idmjtmmUidtiih
$edqa«ma«iJbBBMn4im|ilttis>^feiiiffl4a<in^
«ftntjam, & cii» (bUdisnftionomaioaiettttsftringitac; malitio£u
quasrit cffugia; hincmagnusanimarum Vcnator ChryfofloOMiff'^
viamobftruittacitx, & fcrc primaricilIoiumob)c£^ioniqoaittnu
vitaomnisinmiccicraconrcncrcit, tranrmiflTa ad mbrtiem poeni*
, . i», tentia; itcrum tibi cjus (cntcntiam cxhibco. k^i intitt/s ^ multit
^mtnM J>^rt i» tKtrtmtd fdtftt ftmeUmte^ fmattt ftuk*Qif$tmdi Jfatimtm^.
ttm*
Digitized by Google
twncefftr. ifnidtMm? Mntihifnfuegoacfdet? ctncedeT forttjfcy ihtfuu. fceierato-
muid aU fortafTe^ & interdumt & /ape ? In mentefn tibi veniat, te dr^ ani- '"«n>fuoda<
" ^,:^^ . ^ , tur».v«©J
ma tua conjtlmm intre, ContrArtunietiani fone , tecum^^ttareputa^ y ac Forta»-^
dtc ; quid .iutem Ji nonconcejjerit f Th cont^rA \ quid autrn: fi concejfe-
ttt? yeruntarnen hoc iHotittiita e^ i'ttliu4,. Etenitn fi jam probe vi-
^jere tnctft^if^fi^be certum viittJftUtfim gcceperis, ft^^e non , .smnia lucrdtus
§rA. S*^tmtmm9rm^9tidi^m&^ptk'imtp/amp>erfi^ ctmj4m^MiM^
'm^.Mtipi0t, , . • ' •.
PcrgitvrgcfciffiptvnSatiftofPdiitife»» atqnfiidbiwls^^ W»-
liradliubiisid4onvindt»neiiitntbotaiiiuropriideotcff Jic^rccflo '
MoroibiniBoribascinendandis, (Ubaiaotclorrcfipilccntic. & feri^
poenitudinisolifn rufcipienclx Entm^^ef^itSiUntiium dntdd beltkm £xcotuiir
freJSciJietWy non dicuff miiu/me/feeejfe efi tifimttimttim c^itdert f Jurntffi r^ ^oc incerX
'IfertMr. Nec ciim de ineunJo mt^fimoitio eoii/ithdf% dUii j f^xoreth egeth ^^^f^
tem aecipiam^ multienim frater cfinionem ad opesita pertiencrunt. Nee cujutcau-
cum domum extruere parM tnfirma furtdamenta^ jaciamy permttltd ",pericJi«
enim ddef, ftc ettam conjiiterunt. C/1t vere cum dc^ antmM-» confili dcbctwii»
um ints , imbeciSioribi^s ntterti ir nimtrum iffud Fokt ^ s s e ^ ma. ^
J N c E iLT y M pcnens , incer4tsque^ e^^ntib^* /c_> ipjum committu,
2(j^ istc4r4u inc^mu , e^Pcntibm),. Jrd D z i benignitsti, benignm .tm . ,
mm m ^mtttrt^ DMrs» Id ^iudm iffum quoquc^ tmfertmm
btAeti fii»tmm» kemigmit' bkr itot §fim fm^ dixi^, dku^ mmdk-
fuJluHt, ....
I><niqacSaa£httCBty(bftbniii.fiimiineto;impiw XV^ '
fliAh nimis adfrigidam rcnjr&uteai > |Mmltcn^i«< fius rci|cit confi^
liA . hoc argumcntotnnditf&bricato veliitcxionga^itioiuaicoitfc
fu c r II d i nc , raa 1 Ieo« ^uid ^a^^ifi tecepto lonriore vitt Jpttti^ idtm 0ifrcr6aii-.
^Je , tuique JimiUs- nuneas ? ntm- ejui ejupnodi efl , in fene^ute fittq»cL> ^^^^^ '
ignartu & focors erit, Is enim qui hac cogitati etiam pofi o^loginta annos^ ftjam,nul-
mnaginta requirtt^i ^ poft nonagitHa, centum j & exaBls centum annis , iu« pttKe»
Jegmor adhuc erit \ Uque ita tota vitx^ incajfumabftimetHr; tibtqut^ ttrmiwifc
etiam tdaccidet » quod de Judats dictmn e(i\ defecerunt in-vamtate dtes-
eorum, Atque. vMtam. in vanttate^ duntaxat > nonettam in perniciem. ^J^lf* .
QiiM emimim lAmiimm y gra»rm peccatorum Jareinam gefiantes ; aii'
miemtimtgmi,iiigffUiim£(unmrimemJhmdefirmmt, ^ammrm rtgtm ^
q/t.' cb/eere» vt tsmdtm aUfmmdi fiirtiter fi^mus,noJ^ iivimiremtt/)temmtm(i
Ha£^tws Conffaiitin4^pofir4»iBs Patriatchaj adeiDollicnda fcife«A
lieccatofaaicottbJiKektwpmitcatiai^
4;di(patator;. . « . .
Kcqae]»
Digitized by Google
^ot Promonto&ii Mala Spei.
XVL Ncqae iafcriorhoc Viro e0c videturS. Hieroafmu«> cttjat
dexcera femper armata faxo pingitun crcdo, at noo tam fboiii pe*
mwfcpu' evetberecad Ost obfeqtiiam,qaim gtavinm aaiiDospecca*
fmgnliS- tororoshoa ceftifibipfoincttde fei&pcrhabok. vlbt vlce mallcl
tnftipdi divioanim pondercictiptofafom» 8c adiiorutiontf las vibitntil^
^S^H^ fimis rentcnclii» fi qaidcxtondctetmeltoclf dcttiqttcalfi;d4f»ie
cnflinato. rc(ipi(ccotii^quodqae fflirtfllimamcft»ctlimmortl jampcoximuf •
ttnS«fa- Hicionymus, ab hoc pio labore non ^cflavit. Nam>'at EtxCc*
duit nc- bicUf cjasdilcipulus mcroiaitin quadam epiftola; c^m vir bicno-
fug^e. nagintafex anno$natus,inteIIigcrct dcnafci oportcre>neq> mor-
tcm mukispafllibus abcfTc; voluic icircumftantibuscorpufculuna
fuuBif macic coafcdum»abftincntiis fqualidum, vcrberibus quo^
£c<tai<leni quc crucntatum, & horrido facco.vcftirum, in nuda humo collo-
[TtglnTim ^^^^' ^^^dc cgrcgiusOraror,non ftans ncque fcdcns fcd jaccns.cnc-
pit apud fuosagcrc dc rcbus magnis, hoc cft, falutcra cooccmen-
Bmfeiim tlbus. £t quonlam ccrtiftimus fuit, plurimos mortaliam in tar-
dH!X*'e^ data poeniteatia» tam facere naufragium> ciim lam in littore iunr>
fi/h^ f tq> exccaia ad otemitateauhaic mato occiifffiirasD.Hicronym us^
*mtrt*MM^ Impioram ooxlam perihafionemt dc proponlc» dt confiitat Inhane
fDwrm £U§fiemMjendenmHmHiifit'& Mm^u • Pkfmm fmem mtJ^v eeiffi'-
f * Mfr« benignior eB eft/m Dominmg quam creditmr, & VBteuitj^ fereity sd fh
Benigni. (vteondeeet )redeunti, Nonn^ luiuffoifimm Donufm^^i tentns tole^
SebercA ^'^^"P'^^ ^f^'^^'^*^^ ^ utnfeeisJpAtinm ^vt emtndentw^ Sed
falcrfi tfb- noverii^ q»u ficut fenigam efi in tolevAndt^ ite jufit^s <•// m puniendo,
Ainato £ed forte quis iterum dicet, Firqui toto tempore^uo v/xit,ayde fieit^im
peccatorl drticulo Acceftu feenitentiiy aDlo venixm ohtinehit.
XVIL Hic aurcm, rogotc>fan£tifilmi Patrisrcrponrum,& vltimana
cjus, ac vclut tcftamcnto lecatam impijs dodrinam accipc, to-
S.Hieton. toquc unu rccondc lic cnim partuncntisinftar> cum magno do*
vis iu ce» lori^ fcnfu exclamat. Um ! fnht vms fuJp'uio , & ftUfk meditutio!.
bw! vixde eemmm mUUkit hminmn, ftermitwmUfemfer fuit liita, meretn^
. ftn^ vi. ktAerek Dmo mdntgemimn/imt, t^t$tm in feecutit getutm & etnt^
ta fuic ma- tritm^mU imDMt^M vidlt, me ngnmttt, meedem midirt vhit^ nec fe^
^rc^Bb f^^' coffiofcit.nec fmd fmi^temtisfit^ m^firtldemdende mevit, te^
tm udhue fienUrikmmegetftimmdmm, fmm ungufiie fremit^t
_ . fuot deferiti epumkifinmtM eenterH^ quem dder divitiarum, & temf^
riafex*<J2l rtUum bonorum ^oncutit, citm emnon fojfi frui umfiius fe cernit ; quauA
bM dia meeeftm D^ome^ fmmtemiemd fum mem meiferet,JimUmefifoJfLt
{fimsri
Digitized by Google
LiB. IV. Par AG. IV. 603
fMmtri^treirrrt. ^irx dileC^iffimi ^t/ , r// farnitemiHi qttam /ot?tm quu ae* impionira
tipity quia Je vivere ncn pojfe amphus ctrnit iqni /t ex infrmitate con-
*valefceret j fej^r qtthn pnits fieret ? fcio non-» modicos pecuniofirum ac- in»pc<?iiur
cepta in morta artieulo paenitentiat conv&luijje corpore^ , & pejorajfe^ morte,
vitam-», Dcniquc in propofitoargumcnro, fcnfum fuumomncm,
judicium(juc; jara moriturus Hicronymus,huic brcvi pcriodo in-
C I u fi r. Hoc teneo, hoc verum pmoy hoc mnlttplici experientia dsdici, quhd
ei nen honui-eHfniSyiuimala fenfper fuitvita ; qui peccare non timuitfcd
i/f mundi vanitdtibtts Jemper vixit.
Qu^^m vcro ctiam D. Augiiftinus, Africana Ecclcfia: jubaL, xvni,
in cadvm marcria prioribus confcntiat Patribusr', multa^cjus o- .
ftcndunt tcftimonia. Ego pauca relig.im.fcd quas morofum in poe- sAmgnp,
«itcntiacundatorcm,pofl[intadcurfum fncirarc&calcaria tardan- dettmf»
ti fubijccrc. Nemo fe( Augu^ini vox c^J ad iJIad tempus refervetf& firm.^^
tum pxnitentiam tenere contcndat, qnando cceperit de hac luce migrare-, Non rcij-
non fead hoc refervet , quia nefcit,quid fuperventuro-» pariat dies.^ua «'cndaeft
frontc falHtem^ fuam tempore fenehtttu difjtmulat ^ cum vniti^ diei (pA- poenitctia,
tio certw effe^j non^ pcffit ? Bt ideo Jt mortem-a timere^ nolumta , Jem. quia ncfci-
fer parati ejfc debemii-s , vt citm nos Bomintu de hoc ftculo jujferit vo- Jjjp*^^"***
cari , ' cnm fcura^» confcientia , non-» cum dejperatione^ , fed tura pariek
cumgaudio ante conjjfc^ittm^jitdicis veniamtts,iir ihi feliciter audtre pojji-
mus\ Euge ferve hone^ & fidelky qttia i» fauca fitifiifidelis,fupermnlta te Mattk. af,
confiituam, tntra ingauditim Domini tui.
Etquoniamprofligariflimiqurq; mortaliam, fpondcntfibi & XIX,
rcfipifccntisefux, quodinccrtifilmumcftfuturumCras, Sc prolixi- ^^^^^
orisvitxtcmpusjidcirco rurfusarictcm raovct fan^tiflTimusPrjffuI, E^an^. s.
idvcrsusram mcndacem fiduciam, & foli fubnixaminfanix, cum ^•^•."••SJv
ait. Mxnftetus Dominits, longanimu Domintts, mijericors Dominus-^Jed &
Jttfiiis Dominrts.&verax Dominus largitur tili J^atium correifionu} fcd ^^Xk^^^
tu plttsamas diUtionem,quam emendationem. Malus fuifii heri, hcdtz^ improbi,
bonits efia ; ^ hodternnm diern in mditia perepifli , veUras mtttare. Sem- 1"' P'"*
per expecta4,(^ ae Pntjertcoraia Dei ttbt flurimum po/iiceberu: qttaji iae,qut tioncm,
tibi fer fatientiam fromifit indulgentiam ,promifrit tibi etiam prolixio-
remvitam? Vnde fcistquid f artat crafiinus dies? KeEte dicis incorde tuo \ ncm?*"**
qutndome corre.\cro,Df t^s mihi omniafeccatadimittet. Negarenonfcjfu- .
7fttts,quhdcorre^tis atj^converfisindutgentiamDEysfromifit* Sed in quo
frofheta ntihilegis, quia promifit tihi Devs longam vitam.
"Moxoftcndlt S. Auguftinus, quofdamhominum pcccarccx-
ccflu, quofdAm dcfc^u > alios perirc vitio nimix fpci, alios culpa
Ffff dcfpc-
I
t
Digitized by Google
'604- FR0M0NT0B.ii M AX£.S f£I.
deiperationis. Siceniai.plkiloro|fliail». Bc vtr»^ htmitist ffti^^
t4Htur^.& fierdadQ &deJferMMdotComtrMrjsrebus^ co/itrMn/s MjfeShortibm^.
.Aliqtii Ho- SfierAmdo ^ui decipitur ? qui dicit : boitus ejl DtFSi fuism qnoJ' mihi pU^
JcnroiMni* ^^'» 9'*^'' libtt; Uxem habendts cupiditdtibm meu , impleam defideriM^
fMcant ammM mea^ ^uAre hoc? quia mtfericors eH D ev s ,. bontu cH D e y s
ScT^Uirai ^'^^^P^ff^ ^*^ Speijii periclitantur. DeJ^eratione MUtcmy qui
itMm> ^f^f^ tnctderiNt in gravia peccata , putames fibi nom^ pofje jMm ignojci
fftnitemtihm 9 & pMtuentes fe ad dMtmnMttwem Jtme dtAto deftittmfs^ di*
gmit apud Jmetipjos : jam dgmtumdi Jmnm, ftnrf «ml» qn^d vUmmit^
fupmmf muntM gUdtMfmm fetf. difim§ttmm^, ifiot deJferMtd^i^Hitt^
Jfes UUt: ittter Jpem,& deJferMtiomem fiiStiMt suttmm* Jl^ttietidmttHilL
9f t€ miidm Jfet^& ijnmmtdumjferm de miJhmmHui^iticidm m^puUj^
€imm, MetnemdmRLeBrmJmimt* otridMt titjf^Mtio, & cum putm Om^
$iAi mom ignojci , ^fms grMvist emtmffii ; mom offts fetmttemttMm , & tmeur*
rm in judicem jMpiemtiMm,fMM dicit : Etego v^ttMprditiom fisprr ride'»^
^**** ' • bo. ^uidergo agit Dominm cum periclitMmihm vtra^ monbo l iffu qui Jft
Bcmediam fericlitMntMr, hoc dicit i ne tardes converti od Dominumttte^ Jbffcrm d^
^iiqi i»o- diem-y fubtto enim veniet irM iUiM^ & in tempore vindiBM difher"'
mftriptiH- det te^, jUis qut dcjperattone pertcUtantur^ quid dtctir jklj quasiuuj^
«•». dJe iniquu^ con<t/erfud. Jfter.a t omius 'iHiqujtates. ejus obliviJcMrx Froptefi
iffotergo,qui deJferMtiom ferientumtur, frofofuit imdulgentiM fprtumLM*.
Brof ter. i£os,^i f^e feritiitMmur, & tUiutiuitim iMudmmm., fMcitJiegiu^
tttorttitimenmtt. fuuitdottettieritvltimmdiet^mefiii^ .j^
XiSb Qa4nig|tur 6c ftulri,&pcriciih>seagao^impih qaorqodlL^
fiianuloleteac potniMfc Qiper gcayibtts peccaris» coamitt ont* i^
s^i fir* dobiuii|:(ururfi; pocnb Jn huac modwtrikilMni^^ Issaif^
j^^r: goftihnf • Vtnkdtcis tibi. promifit mihi Di. rs indulgemtiMm, fUMmdo tHfU^
"* mmtcttmtJekmtmJimtJegoMvinam ScrifturMmmtifumittfUM di^mvet^
fut fueritabinifuitatibitsfttUy & feceritJitftitiMm^ omnetimiquitMtetiptl^
^**^*'* ohU vifcar. Securu; fitmy cjuando me correxero, dat mihi De^s indufgentiMm'
demalumets. Et ^juiddiifurtu fumf contradomifium exclMmaturm? Di»
ffurus fum Deo» ml t iHi dj.re indulgentiam? di^uru^ fumhoc fcriptnm nom
effe^ hocD^t^Mnon promtfijjii Stijia dtxero, omnia falfa dUo, Bene di-
^ ^ c^t verum dicts, indsUgentiam correiiioni tue promifit De hs, negare nooL»
dul^entiS fpj/um» SfdtUtmihi» rogotc^. ecce egocomjemtioi&coiuedo,&cognojco,
pvomiin , imdulgentiMm Dei^s fromi^ : Crstftimim mutemtdiem , fum fro-
oJim'«aL tffififfi^ ftiimihiikgiiimdulgentiMmtemeeftmrum,ftiemrreiemt,Uem
rinlUil* ^ i^imiki, qgtumtmm vi&urm fis^ Nom lego inquu. tiefcu ergo quMmtAmi ^i*
fm tpnik 0mtitfitf:fft9mirftS^^i^^ mii timere diem vltimmm
' ' ' ' ...... «-^
Uiymzed by Google
LiB. IV. Parag.IV. 605
fgnqinmfiirem^efuidormienti effodfst parietem-.fid Vfgil4,& c&rrige te^ poenite»-
hodie. ^Htd d/ffrrs in erMflinum ? Lo/fga vits erit?if>/a longAjbonafit. Prsn^ ' romifit*
dium longum & bonum nemo dffert ; & vitam maUm^ longafn vtf hahere f
^tiff fi longaeritttnelms bona eriti fibrevuerittbene fa^nmf^<,vt i»-
tta froduceretnr.
Dcniq.quanrum illuminatinrimus Patrufli Auguflinus^dubiu XXII»
ponat, incorumfubmorrcmpaenitcntia, qniillucvitimu flix pic-
taris conarum traiisrulerunr, & incundam cum De o rcconciliandi
animirationcm: cundcm Do£iorcmaudiant,&contrcniifcant fc-
licesomnino,nadc;urdemip6asccnruram,&rc^'craBrcntcntixcal-
culu, non tantu contridcnrui^ fcdcontriftcnturadcclcrcm rc(ipi«
fcenriam, totiufqij^^ fcriam cmcndation6- VcrbafandiifnmiDo. t.jmgiml,
doris profcro; non r^abfimilia, quasin nmilimatcriaapud D. Am- ^*^*
brofiu confcripra rcpcriunriir.&fic \i^bzTil.Agens pcenitentiam^(jr re-
eoncUiatui oum fanm elt.^ c" fofiea hf»e vivens,ficurus hinc exu. Agensfee-m
nitentiam ad z^ltimum, & reconcUiatm , fi ficurus hinc exit, tgo ttonu
fum ficurus. Vnde ficurus fim dieo^ & do ficuritatem j vnde non fkm
feeurus , poenitentiam dare poffvm , fecuritatem dare non poffum. De- ^""^j'*
heo illud planifts exponere. Numquid dico damnabitur ? ncn dieo. fid fub mortf;
dico etiam liberabitur? Non. Et quid dich miht? nefiio. ttan prdfirmet dubiain f»-
uon promittot nefcio. Vis te dubio liberartf Vss qu9d incertnm eft evade» nw^nL
ref Age pcenitenttam dumfantss esy qusmdo peccare pttuifti, Sivuatttem /
a^ere poenttentiam ipfam tuncy quando peecarenon p9tet: peeeatd tedimi^ Optimarei
// r, j j r - ■ ' ^ \ j- ■ •! giilainpre»
fcrunt., non tu tlla. Sed vnde fcu^ tnquu, ne forti DRys dimtttat mthnFC' fctkti m«M
rum dtcis,vnde nefiio. Jllud fif9,hoc nefiioi nanL.0ideo do tihi peenite»- ti^**"*^
tiam^quianefiio. namfifctrem nihtltihi prodefie, n»n tthi dsrem. Jtem fi ZZ/Ttm!.'
fiirem tibi prodefi?y non te admonerem,nonteterrerem. Duaresfunt. attt ctr/mmt
ignofiitur tibi, aut non ignofittur, quid horum tihi fhtumm fit /tefiio. Er^
COTEHE CERTy.M y D l M tTT E IHCERTyj^,
Habcs hic milcdor, ludicia antiqaorum Patrunij> cx pro- XXIII«r
prijs corum vcrbiscolligimus, quim fcmpcr improbavcrint diU-
tioncm poenitcnriae in fcfum. quot in hac rc» iana tibi dogmata
rcliqucrunr, rot vcftigia propofiicrunt, fcqucndaad coelumtuto
itincrc Tu fi cx tam fanda Parruni fand):i(nmorum poftcritatcvd- Homopot
lcs cfTc non filius dcgcncr, fcd obfcrvans dodrinx i Majoribus Ijpfum m
in Ecclcfia tradirac. compcndiofolutis hoc vtcris: vtcum in gra- *T*'*!f^
vcs noxaslapfus fucris, confcdim ^cafu rcfurgas, pcr pium ani- tbdebcr
miaffcdum.iamdctcfVantis ca,qu«mal^ nuperadmifit. Equus refiirgerfi
gcocrorusi (i ia via ccfpitavcrit^cxtcmpIbaiTurgit, &difpcndium
Ffff X tardi-
Digitized by Google
M pRoiiOMTOEXi Maia Spki. .
tarditatisnovacclcritaxccompcafat. .Si turpccft cccidiflc, uarpit.
fjmumcritincafu hzrcrc. labi aliquando in pcccatumcnormius,
iHimaoam iiifirinitatcm arguic^; noUc fc in pcdcscrigcrcpoAl;^
jrfitiHtft tefipiibeiepoenitaidoj, figmuii cfi lukiiiiDis jain dnitk>l«t
maacipatifiadaiamicmtuteiii. >^
TOy. - VctciikgcpMceptaDieiabnimetHebrMt, qoi in icrvitit*^
or/>^/ deveneratt feptimo anoo to libcrtatem redtret. Qnam coofii^
ktm.i9Jm tndinemOrigcncs ita ad morcs [Qterpfctatus cft SichrjfiisimsrSf cff
*«f • mpefCMtum dectdifli.fuffi^idtttki fix mmtnm firvstmiimfytim^ire fir^
vuUifidfifiiiUMdlihertAtem tuam. Srptenarim namermiegem JigmifieM^
ServiHe- mandatorum. Senarim mundi tenetJrgHTanj . donec ergo qu^ mundi funt /r»
^pt^Tio"' pu,necejjeef tefervirepeecMto: cum VeroaJ /r ^:'i /cj4. /;nam d(venerU,tun€'
■aoo ibaot require Ifbertatem tuam, ^ redtad nobUit ai tm pa^h^ua m . Sc ii t c n t i a-. ,
mcnlq, Origcnisharccft. quamdiu cxtra vcramChrifti lcgcm, fidci
Ecclcfiam^homoinrcrharrcfcsabcrrat.autgcntium fuprrnitiQacsi
quafi Ccx annis mancipium cft mundi & fcclcrum, ipHu^i]; fathana^
Cto prim^ vcrb^ in orthodoxa Chrifti HccJcfia» Chrifiianisac--'
c<>ifet»>^difllbM»|j»ii<ttln^^ anno adlibertatcmmittitnf
ifinommDni; ¥t.gravtlRmo (eprobcoadftriagartfiptimam«tuc»»'
pem<if victomm'ictvimcem,iepttcre velit^ Ccterum qula iSccetf
homansfir^if itaaislofelicitai, vtetiam paflimMltti Ciiriftiaoo aoi'
fiatim 'poft minc ac Cathoiicoappcllaotaiwgratii tenaia laceili» aut vmbrativ-
hboTa*re' gl^^"'' pereontts volaptatal«»rc itcrum pcccato» &*«juapaf
dicbct <fe reoti Lucifcro. in fcrvos mancipent} ideo hoc raltem vrgcnt Patrea^
Biaatt naC- conftnfii vnanimi, vtAatim ircrum pcr ferium pocnircntia! cona-
tum » labocenc de maimmiifioac» Auliius qMafi moca; iatcj^cAoi
ipatio.
XXV* Scd proh doIor!hic multi fcquimurPharaoncm itgyptium.*
exobftinantisanimi nota_>, & hoc orbo ctkbrcnij , & altcro
• **. mifcrum-»- Hujus vtfaftumcomprimcrct D £ v s, ranas toro rc-
gnonumerofiisim^ difperfit>bcftias quidcm parvuias» nccarma»
tttad ftcieadnoL* vaHms*; (cd umeo-dcfbmiitatc» fiia gravcs»
«flkfiift coaxariooe molcilas » iaaie & tabo fbedasi qoin ctiam
ollis» laoctbns» ledibus, meofis»- apothccis, peaouaHJfc cobi*
^<^io.^' ledis, domibos. homioibtts qoo4; iiifcfiasiim^:(vt ^cieciat ^
. * opioatur^noxias criam&vencnatas. Quia igirafc.iieqifo pOpai
losi ocqncReJi faendo cratampliiismalo, cxpugnatajamtj pec« -
•* ranas vrtiufqurpartis, five paticntii animi.fivc fortitadiAe;; hat
^iiaiao^MoyXc&Aacoiiygcmiaistiatcibaspoihiiavlt. Or4teD$r
V. * mitmmf
Digitized by Google
lilJPvW. PAiRA<* iV. . teJR .
minum, vt tufefAt rn9M}tmtt& Ifopuhmet, & dimittim fofutum^vt fm
trtficet Domtfto, CmlAoy9i%i confiitut mihitemfus^ ftgiuU deprectr^
fro te, c pro ferTwtuUi & fro fofukiHiu^^skigmtm^. r««ri/#t d*ii^ SeJaCipii'
m9$ikt, &lfetif»tim,&itfoftAm,&i^ ^^'^t^t* '
^rejfomlUt: Qtm, $ti^ida»entislioc7ctliamfiiit*pf»i«atUt« ni^difreiut
qmcintoiciibiK raaamm >ffliiFiiriaitt:iiwoBinydo> tton pctcio »0*^
dicadiniaas ecatiJtiiii'.". . -^nc'?
£t vidcan r>on cum Pharadne'illiqu(M|ue dclirent interChrii ZXYL
IHanos>qai6breptivndique£:elcrum turpitudine, putore flagitio-
flum, morficantisconrcicntdcperpctuis clamoribusj rcmcdia ta«
mcntrahunt.dcquc cxcutiunt ftattm farcinasanima;, ncquc cju5*
vulncta curant. Inculcat David cclcrcm ad D £ v m convcrfio*
ncm,&clamatin vtramqucimprobi»auricuJam : HodieyhodieyfiiMh 9h-%*
»em ejtu AudieritcSimliteolidurarecordAvefira. ioquitur ctiamho^lo c4m umi
bonus Deus^ ad mala malorum hominum corda» fcrmocination^ DavURes*
arcanaj &iibcraturus eos abinfami peccatomm iiiottnnmolo» pr«fo^e.
fcadctiypniytquc, yi Awfa puAiinnfcm fiicinamm, dftlcntc»<i|ie co«Teri!o-
in jnjnmiiydhapft I ^ Sedim^ iteionci eaaMam^M pio cdMbio ^'^pio-.
«liiWW iigfthi hiiiiiiiifiill^^ lltxmwtfqitcl»:
cbmadmoncntur dc rcnptftcfidinctc^Giate*racrafibftcmpota pv^^ '
^gunt, vcl ChriftioniccmiibVclpcticntiiyTciaeratgcntiii Deii^
dc vbi ftati iiiuxeruntdics^caniati negotia, reijcinnt vltcrius ruico^-
ptaspoenifcntiafcuras : & qu6i»STmpcrauihabcnt,autfibifingtint' '
Bcgotiofa i m pcdimca^a» itac^adowibos^ ad fcnittm, & ienioprojti»^
snam mortcm. ' . ^ , . XXVU^
' Dcniquc id fccura ficri tum cxpcriuntur, quod dc cchino Dilatorei
memorant, difficilcmfciliccthaberc partum, fi longius difFcrrun. ; poenitenti^
quod incatuliscreicantaculci, matrcm lancinaruri, cum foetum-»
tarde cfi^undit. •6icml(crifi]li/sqqi cun^annm fefnpcr cum partu ^/LJIf!^,
p(cnitcdti«$fii2piCicdiasiQi4iiMlii^^ t^ttfiu
sm6/ttqiiecxcrcftuictasconlcidui«rpibiti;dilSctU«m^ nmnl, ae ^lZITca
pcticulofiflim^ caimnmcmosientei;. Ttcom his noosafb illnd vc- j»oAe>r»«»
ittmhabeat!pceplict»diftttmr . wjviMif c^ Wf^MM^d^tw^ '"^! «^i
ejtfdrjendii tomquia rapcinvetpmtcl«cleramconraetndo:mino- £[bona
it refilicndi promptitodinem^i^tQraqfuiadolofntnmagnitudo fsfpe propo^ta
Aifiim im pcdir mcntis; tnnvquia in ip(b fxpclrnto, langnido^ue^ exc^ueoai,
coaatu»rcnfiM^&tatitfdi|fittaiunolientcm* .icafiirVfaoim* im^ ^«j/* i*
. f fff I pij.
Digitized by Google
m
{^4#. « I. parirari ^iriiaitt ikUttii, criani Hodis illiid/fibi.lttgubfe. 4cbcjtt«
^ «ccsQcre.* SpJhM&momf$rmmtnmmigrias&t£ftnMu Vei^
^l^^. anian/irtf», qnc lemper pacnuivicAE iuiiK|iuMi4mteiBoneiu
Motis 4(11 finceniai (nper pcccatis doloreiii pcperit. Vce^ ULimztrsmmffrgtsi,
m^z^ quz jam cxtraconwifcnlmniiMMn fofita» matavit alteramori>cm>
i%fi«riUi, cum ifto, ingcc£a ex tempoieiBttniitatem. Vcri aatma ca^tiv^gi
trmtmu qua; trahcns ioogorum annornm ^i^^if fTffHta (tayiia> %i iofcio?
xumpcrpctuoscacccrcs dctruia cft.
Evigilatc igicur 6maii!4um adhuc fbmnam habcris in ve*
XXVIII, flrapotcftatcjfomnura quidcm fuavcm prxfcntium voJupratumj
ftdfi advcrtatis, rtiamoppid6 noxium,^ prxfcnti faluris pcrtcu*.
Verbailia ^oconjundum. Ncnio hic iiiihi, aut iibi o[>rrudat, vcrbailialcn*'
volemiu ta & romaolcnta, quaiia loquuaiur cx^ci^ciidLi: modj», ecte mod^.
qMflte fiiitftMkm. Coiiatasiftifrigi4ecxpcrgiiUvoleatiiim,admclkK«
<• vitceoiifilia» pletiimtine niliil vidiim Imbeoct lyemadoM .1
wtai,mm . dom Aognftlnas in le ipib flidiclt» cjkm adimccaioiifiiaaiaacivi
Ungmn ^Mmf, Doocc tandcm cnm violcatiaaliam Ibporcmcsc
Ami,/» /mm cutTit, aaimo iu o tam fclicitcreapedito A Veflcre , quim ab haw^
imm ti, ^ Manichflca. Profuitiiii iupcrvcntnca motrit losfli: mcmorcm»:
cjuf^uc (alufocrrimo mctu ad Cathdicam vcritatcm, virratcm<{;>
Chriftianam, non tam afpiraflc, qui^m acccfTiflTe. Dclibcrationia
6.Amimfi, modum,qucm fccum tcnuit.advocato toto mcntis^conniiorum*
quc fcnatu^ipfe D. Auguftinus firti jfcribit ^dndo repMrsmtu nar
Et l 6. ctm- iffes^ mimum reUxxndo §b inteattonccnrMtUm ? fercMt omnsM, & dimitm
^^ai. tMmushttcvAnA &itt4niM; cpnfcrmmm nos sd feUm inquiptiottem FeritSm
tu, Kfttt hste m^rs eji, mort itteertd , Ji JnM obrefAt , fttmd^ kim
titiimmf & vkhttdit dtfeettdtt fim , qus itic negleitiimidt m tmttfHiifi
himmgltgemi* fifflttut hmtdttjimrf jftid Jiimrt hfi §mmm Mmbf
mitfcttfi ttmfutMiitt&^u^nmt Ergo& hotfitmttmm- •
ZZIX ^ . Eft eriam Jian^vtttifimaliodie fmriHo» qaam fibi ipfis pfo^
poileie debent lalnris fiiai acgligciicea homincs, emeadationif*
procraftiaatotesi olbres pocnitcntiz. Dic mi aaime* cnjus dcfi«
dcrijs hac teita^mis angofia cft; quid fi mors vota tta,& iaa*
nium rcrum inanifllmas curas, quo minim^ putabis momcneo,
Deliljera- smputavcrit? quid fi mors rcpcnrc>at<juc incautos nos occupavc-
tto(alabr% tit^quomodo hinc cxibinius^ 5c vbi nobisrcparandafunt- qua: tur*
pi otiodi^pidavimus tcm^ oui vi»i comfca(aBda Tittutum opc*
ia,qui-
Digitlzed by Google
tamas vana cupiditatum mi-maDaiaiiij loUiciti maximcdcca.*Io>
ii qux iiluc docie» a^celcraflda fioiurerfioae. ftrp« 6ic'oliftiic*
gncm fMdiofam fkiSt cnndfttolein. quifquil moEitaf aato
jilbflfckigitimi MSMtcfttiftm^ftbMfii^ptMiQdltaditWid^ii^
B'tdmcaiiaflURn#crlMltt)»^^ «
doadcUfoi^
Feftmr Areiandhiin Ntaccddmem, fa<^is fuis Magnuitet ZXX
cSkmprimikm hoftilcm vrbem* obfidsonccinitrQcv, faccm accen»
derc confucvHTc» Sc public^i prxconis voce d^nunciarc; dum faxia«*
«^re^dbuc ptterc grattam^ civibus, f\ potcftari Vid^oris Cc com-
mirerint. ei cxtindirpcm nullamraiutisfupcrcircj proindc & in
rcm.ruam» ruorom^uc maruratentconniia opportuna. Statuiu
vinabonitas; vultparccrc, vult errata ignofccrc j Ci eademj, qui ^
pcccando erravit» vult cognoibtfetaaqaamHttmlpi gra^iter inja-
m; occ aaiitum.49gnoftcf9» M dcprecari» fltcoafitcrif de* *
.teilttri<4l liiipiilito»ni9^ & &ai»aaiaMi fum valiwribai^catt.
^(iviarpcMii^VriMa^ficisfi^oaif . iqipoiici». Catcerilm> fi ylta
,Jtaee ieflieltwi^mortis flarum exeitiida fiierit, jam nullas refiar ve*
fpiB t ac placandi Numiois lociia* ^idqaid c6 vfque diflTinmla»-
(tam' Aiitab impior rciareiri nunquam potcft ampliiis. Atqnc/'
"ikwc wia^cil ex primisFationibus, cur judiciolan£lorum PatrunL*»
4iemo poftpatrata diu fceicra, morum cmcndarioncm,ipfamque . .
icfipirccntiam prorrahcrc dcbcatin longum> nc mortc inopinar
tipracvcntus, jamnullum inveniatfpatium, rcdcundi cunw^.
u % cdEciUbDco in gratiam. Vnusiiiccrror. facit iito^
< <• .'r*^-- to coelo abciraxc cuo^aatcs.
R feri^
PAHA-
Digitized by Google
609 f&Oi«OKXaB.Il AIA4A. S^£i.
rSif wmht mMim vmimt$mftiM ftMmtt^&imtc^fmMmm ml Seme $femik
procraai- f •* mrMH^mfttt fugA vtftrd hytme velfiAsike i pf Ugis guipptHmmdm,
7^^' '*)*»^^'^^^<<^^/i^'^'^^^ i^iem fmfte sd MmMemdmm^
mfmUmemtmm.^ , ffttffiisMmbuUmium urpor frigtrm stdfrinrit, .
^if^ettgf, irmemejfm fi^ve/hmJiyemeyVelfMisuheismf.sfertetuemr.
vidtteittt tttttc cptstrmmfmnimv^ra, fugtrr,ijttMi$eU jMm siomUettMmfhmm.
Ure. I/Iud ergo temptsst ^uo fugert rtort licet , modo debet cogitMri , dttm U-
tet . lUit horti mftri exitus, ej/ fmper tntuettdn ; ifiit Rederttptcrts nofiri ad- .
monitio, ante memuocuUs Jinffer fomemdMf fpUMt.i FtgiUte ifM^^ fUiL^
mtjcitisdtemne^horam.
XQ* Ncc rranrcuiidus cd ndbis !n pfftfehti matcria ConftantiiK)-
poliranusprzrul.aurci fctmonis Ecclciiatlcs, prodigium eloqucn- .
tiz, Divusajo C^ry(bftomus;<)uificttt ci[cathcdTagr,avii&mcrem->.
pcrf^afitcclercmioifiwWsiiMjMibii&iK)^^
%.e.\%, nbn difiiiafit ratdtn admtliofi con veifiotkcn; vcliit cen f pcricnE
^"'^' pccafioDciii» & proxioiaiiiAil ruiiiato gradam. . '8ed cx piopria vlii
^ * ianftU5diipcaa9ejardemribivcrba»iDcntem((ocpiro|piiio»totidea&
qaotft^ttOOtalr tatiOcifl^tionibus. Virsuttm dr£fiffme eompU^tre»
Siimma ' $ittnimtfilttpgmimk$mMsthfctdm,tuto tbfctdtsv dufiietmdgimitiMmLA
homkei ^ ^/)«/Jil»M« .ft^r tmmem vitsm habe^t .mimmtlm '&.^$vititMkfi^
inj;ijtitii- ntns t virtnttm MMpUxtns. CmHk^ dtietrse : trit tcmpms cum Mti
do,noicn- meliorem frttgemr^eticrtendum erit > h^: enim verhn^ Deum , majorem
bt^Jto- modum ad iracundtjm concitant. ^H>d tandem efi , ttuod ciim iHe^
tun^, vita infnita tibi ftcuU pollicttui ft > tu contra tn prafmihsc 'vitM^, qtia
^areiBfer' i,relf>Js ac fluxa eft , nuMum Uhoi em fufcipere velis ^ 'oerum ita dtffolu-
infiniti»^'** ignatttss fis ^ ttiam ham rpfam breVtorem rttptirssf Deo gra^
gaiHliornin $i^ ^ge , ^uod tt imttr mtdtM ptctMtSL* haud quMfMtm Mhrifuit 4 nt mUm^
wfromtf. rimfioMUtttmfmfiHmi fittgttioti vifemdmm, prMfiniri pofimkt, ;
Ji. MmUi mm Mlit ftr tlUrisimm ^irmmmfer^trtm » him threfti fitstt^
* mfte td ferjfmp^ tertefjgptmm t^feefirtm». JI»iihmjmMtid$ri
' itmm*
SodqaoolambDman^lmpictaif plcaimtStt* ^ralptOln tndwta
•ftotiam, & cum folidisrtftioiMimaiomcntisftnttgitur , malitioia^
qaautt c (Tugia ; iiinC magnnsjioimarum Vcnator C h ry foiiboaHis' »
viamobftruittacitx, dcfcf^ primariaeillorumobjc£lioni>quorusix«
Vitaomnis4ntcf rccicraconfiincrcit, tranfmifl^a ad mortcm pceni-
, tentiaj itcrum tibi c)us (cntcnciam cxiiibco. Kyit in^uts , fnfiltii
^^i^i^ Dsrs HtejftremiM ftufit ftmt&me^ futttM /uM^oiffitemdt fpatiunui^
. 1. cim*
Digitized by Google
LiB. IV. Parag. IV. *: cot
^ejjtt. fthttmm? Mmfih^tpiectuiefdeif tonceelh firtdffe , tkqitu. fceierato-
fuid du firtajpy & mterdumy& /xpe In mentern tibi veniat, te dt^ dtti-
mAtuMconfilmm tmre. Contruriumettaw pone y teci*mj,itM reputa^ , *c F^RrAt!/'
dic cfuid autem Ji nonconcejprit ^ Tu conrra , qiud autrn; Ji co^crjje-
f it? Veruntarnen hoc illotuttm ejf vttliui. EtenitP fi j*m probe vi-
njcre inaptofyji^e certum vttA Jpattum acceptrls, ft1t>e non , Qmnui lucrattis
trU. Si antctitmorasc^ittidicitc^4s^(dt ctimt^am fterfi^ e4UtjAmymttti'
mieaccif tes, • . ' :;.*.•'.
Pergit vrgf retinpiiiiii Saiiftat F<Mitife»» Atqnje Idbnitfs fiml- ^V»-
Jlra^Unibttsid-conWndtfiiemjfiihotniiiumpriideniwff Itcirecflo
inorolbiniiiorilmseaiendattdif» fitbcnaotelocrcflpitccnHc» fttif
poenitttdinitoliinfiilcipieodis. fiyim>^^itilI<^A&««irr^itfAMi txeveHim
janfietJfetm%ttondiciSyminime rtecejfe eft tefiMitenttim ccndereh fiftrfift* hoc incer-
^MrMTv I^tiimde ittemid§mtifr»ttt9m§^9trfiikmfdkm\.^^^ ^^Tw^
tem dtt^ism, wmUtemi» fnOif, «fittiettem ad dpetHs ferlte/ieritttt. Net cujus cau-
eitm domum extruere parM ^ infirms fandamentiL.» jaciam, permultd »^fcncli-
tnim ttdes, Jic etiam conjiiterunt, tlAt vero ciim de^ animiL* cvujili «icbeiiiiili-
um inie , imbecifftortbf^s niterti nimtrtim ittud Fo kt ^ s s e «a. ^
J N c E RT r M ponens , incer4isqu<LA eJienttb^ te^ ipfum committfs,
2^n incertu inquu , e>entibmp. fid Dej benignitati. benignrts e- . .
ttim st clemens eft DMrs» Id quidem iffrm quoque^ comfertum
ktthee i fid» tmmu hetugmtt- i/itt, iUos e$usm jNWf. disU^, dk^ meelie
JufiuUt,
]>ciih)ocSui£huCliByibftbmilifibmioett>impittnr, q :{tV.
fidi nimis ad^^ngidam fenir Autem • |K»nitenti» flw- reijcf t confi
||a.» hocai^mento tundit > fiibricaco veltit^x^ongairitiorwncoil»
fu c cudinc > inaUeo» ^ud^ter^^.ft accepfo Ungiore vita Jfati^^ it/em DifTerenti-
iffi,t»tque Jimiliis mtmedtf MumMi ejiifkietbefi, in fene&ute flmpteLf ^^l*^
igndrmGr fpcors erit. Isenimquifidtttgifdtietidm ptfteiiegiiittt^diatesi hwK^wli'
nonagintd requirit -, & poji nonaginta, eemum\ &exaBis centum annis , lu« pfiieet
ttrmiaufc
fegnior adhuc erit ; atque ita tota vitJL^ in caffum abfimetHr. tibtque^
ettarn idaccidet , quod de Jud^is dt^tpn e(i: defecerunt in-vanttate dies
eorum. Atque vtinam tn vanttate^ duntaxat ^ nonetiam in perntctem. ^Jid* 17.
Ciim entm tUuc abierimm, gre^em feccdtorum fircinam gefiantes ; 4//-
menttim /gni, ingentem£ (ueemi metijdm deferemut, ^fmobrem rtg^ dt»
^e ob/ecro, vt ttttu&mulifttmde firtiter fiemustnof^ kvithtetlttfltedmtit»
Had^mts Gonilaiitinopolkanns Patriarcha» adhemoUiealla feiicafi»
geccatomm coj4a4iKckr<mf aDOitcntiamilngglMt dfc jaaMcatOfc*
l^dirptttatoft;. » . , • ' .
Kcqno
Digitized by Google
tos Promontoeii Maia Spsi.
XVL Ncqac infcriorhoc Viro cflc vidcturS. Hicronymu^, cuiat
dcxtcra fcmpcr armata faxo pingitun crcdo, ut non tam fuum pc-
mu?^^* dus cvcrbcrctad Dei obrcquium,qaim gravium aaimospccca^
pagnoc6- torum ; hoi ccrt^ fibi prolacudc rcmpcrhabaic vfas vice aiallei
tnftipM lUvioaraai poDderefttiptnrafaoi» $c adbortatioiiif iiic vibtantiC
^'^'of liiiiis ftntentiis» fi qoid eitBnderetmclioris deiiiqtteaifea4s,ae
cnftinae». cefipiicen tiir; qaod^ne nittfiiaMmi eftt etiam mortf jam proiimnt
MiS^ Hletonymns» ab hoc piolabore non ^eflavit. Kam» nt Eofi^i
Mcs* ibint» elnsdiicipttltts meminitin qnadam epiftola$ ctm vir kicii^^
naginta rcx annosnatas,intciligcrct dcna(cioportere»neq; moi^
tem mukispafTibus abcfTci voluit icircumftantibuscorpufcalam
fiittm» macie coofcdum^abftincntijs fqualidum, vcrbcribas quo^
Eequidetn quc Cfacntatum, 6c horrido (dcco.vcditum, in nuda humo collo-.
inwiiMBi' ^*'^' 'n^c^gtcgiusOraror,nonftan$ncqucfcdcnS; fcd jaccns,coc-
pit apud fuosagcrcdcrcbus magnis, hoccft, falutcm conccrncn-
amfiiim tibus. £t quonlam ccrrinTimus fuit, plurimos mortalitim in tar-
D^mf^ E^ data pcLnitcnria, tum faccrc naiifragium, cum iaminiittorc funti
f$fi«f. 4t atq; cxccafaadastcrnitatcmjhuic malo occurfurusD Hicronymuv
imtrreHie. impiorum noziam pcrfiianoocm, Sc proponit, Sc confutat inhunc
f«r* s, nodvu^NteJkei^m UMtgMm^Dpmiim '& mifiritors, f»i mmum fec-
3**^ 9* $ett*deaigmer^emim DmiMif, ftkm ereiiemr^ & vimi^fina^wfk
Benigni- ( vtjtPMdeeet )redeuttti, Ifonne bemigmfimm Dmeifmt^i temktm^.
catDcino ratimmimkpeeeiUorihm,demeu temporu/bdttHmtVt emenJemitef SeA
fclali ^ "'^^ noventrfntttfiem 9eiMgnmr/t itttelersBdet tttt jnjtmeB m fnntenmik
fttnato Sed forte t^nu itemm dieet, Pirmi tototemfere^m wxittmeUfieit^i»
peccatoru ^yf^^f ^rticnU eeceftJt ptenitetttin, eDzo veniem ohineiit,
XVH* autcm, rogo tc> fan^tiflimi Patris rcfponfum, 5c vltimam
j^^^ cjus, ac vclut tcftanicnto lcgatam impijs dodrinam accipcto-
S.Hieron. toquc finu rccondc fic cnim parturicntisinftar, cum magno do«
vix4ecen« lorisfcnfu cxclamat. Heu .' ^uam njxna fujptcio ^ & ftdfi meditdtist.
^^!^^^ "vixde centnm miUdfut hominnm, quommmelefemfer fnitviteimeretnf
femper vi- Menk Dso otdnigeminm vtm, Vir tetm itt feicntu genitm & emh
b^n ^«r«v«fiM imDsrMviditi itee ngmjtitttmTdem emd^ «tAiwf, tm Jij
cowSlur. fff^^P cognofeittttee ^ntd fceimttttiefit, ntfifort^denmemh Mevit, t§i
tm ndkm fiieidmAmmgetftiiutedntm, fmm tmgttftie fremitfiUemm^
Ca itava. ^*^' defewkifmmii^hmitmeemeriti tftm dedtr divitinmmt &temfei^
apita va. ^^^^^ ktmtmn concutitt chm eu ntm ftjt fmiettif&kc fi cernit ; eiukni
eteteftm PEomeifit fttmtmttiemii fum ttm eietiftttt^MnefifeflcJ
jimmi
ria,exqni-
Digitized by GoogU
Lifi. IV. Pakag. IV. 603
^ipit, quidfivivere mm fo0 ampltiti ternit lepu ti^rmitMie eom^ Mnveifill"
n;aUfieretf fqerj^i^hn frihs Jieretk fiio »«t> modicosfecnmofirum ae^ inipe.'iiiir
<epti ift morta artieido pa^nitefitia » cQnv&lnfffe eorpore^ , pejorafpi^ iomoric,
vitaiK-j. Dcniquc in propofitoargumcnro, rcnfum fuum omncm, \
judiciumquc; jam morirurus Hicronymus,huic brcvi pcriodo in- *
clufir. Hoc teneothocverum pKtOyhoc miiltiptici experientia dfdici, qnod .»
ei non honas^Hfnis^iuimaU femper fuitvita; ^ut peccArenmtimmtJcd
in mundivamtatibus fimper vixit.
(Ju^m verb etiam D. Auguftinus, Africatis Ecdefis jubaiL , . XVIU»
in. eadcm marerfa prioribus confentfat Patribus* » multa^elus o- .
ftendantteftTM'^, Hgo pincSi religim,rcd qus morolnm in p<e^ s.Amgujt.
«itenthcij{^«fereii^pd<Bntaflciklam&^ tardan.> itttmf^
tl (iibi|cere«'^ASnii9>^^ Angntmivox^) ediSudtempus refirvet^&^ fi"^"^
fmm paenitentiam temere eemteildtitt fnando ceeperit de hec luce migrare ; Non reg« .
Wem fead hoe refervet , qiiid nefiit,qmd fuperventuma psridt dies.^k ficndaeft ^
/' ri r- ' /• rt • j /r» 1 • J- in futurum
rontc jAlHtem^ jkam tentpore jenectutts aiJftnmUti eum vntus aiei fptt' p<jenit6tij,
ti^ certm ejfi^ noit^ pcffit ? Ei ideo fi mortem^ timere^ nolumtts , fim* quianefci-
per parati ejp debemut, vtcum nos Dominus de hoc fiiculo jufferit vo» J]Jp*rJ"n^
cari y ' cum fecura^ confcientia , noit^ cum dcfperationt^ , fid tura pariet
cumgaudio antecenfic^fumjndicis veniamus,fir ibi feliciter audire poffi-
mus'. Euge ferve bont^ & fidelis-, quia i» Pauca fisiftifidelis,Jupermult4 te M*ftk, if •
€oifPituam,inrrainguudiMmDominituL '^^''^'■'^jX^^'^'^' ^
E.tqaoRiamprofligati(nmiqui4iln(^1^am,fponde^ XHC.
rc fi pi fcentic fac, ^nod IncertKnmnni eft (utaram Cras, 'flt prolix i- ^
oHs vltc tempas; Idclrco nirnis arietem raovet tafi^j(fimasPr«(ul, miJjg,
ddversostam mendaccm fidociam, 5c CoU fubnizamlnifanlfl& cikm ^au^i^.
ait. Mjtt^tus Domiim,Uttg4»imu Domimmsp mifirieersDomiiutsifid &
Jtfimt Deminusy & verax Demimms largitur tibifiatium corre5fiontSi fid ^^^g^
im plusgmas ditationemt quam emiendatiomem» Malm fuifli heri» hodie^ improbi,
honus efio ; hodiernum diem in mditia peregtfii , velcras mutare. Sem- JJ!J„^^35|j2
perexpecias,(^ demifiricordi.iDr i tibi plurimitmpoMiceberu: quaf iffe,qui tionem,
tibi per p.uienti.tm promifit indulgentiam ,promifirit tibi etiamprolixio- quan» c-
rem vitam ? Fnde fcis^ quid pariat crafiinus dies ? Reffe dicis in corde tuo ;
qusndo me correxero, Diys mihi omnia peccatadimittet. Negare non poffu'
must<]uldcorre6iis at^converfis indulgentiam Devs promifit* Scd in ^ue
froyhe(amihiUgis,qiiidpromifittibiDEyslongamvitam.
lMbio^eiidll&i\ugaftinus,quordamhominum peccareex-
&lf[u, quofiliim defe^ai allos perlre vltioiitmiaE fpci^alios cnlp&
Ifff dcfpc^
Digitized by Google
^04 Frqmontorii M al£.Spei.
dciperaeioiiis. Sicemm. pkiloibfhfttilf. Eie vtr»^ hmt)us frriel^
t4Ht»r^& Jl^erd/ido & deJpersMdot corstrMrysrebut^ contrarijt Mffcihonihiu^
.AtiqttlHo- sperando ^iti decipitur ? qui dicit ; honns eji Dlvs ; f/uidm qnod' mihtpU-
Ie!a"oriira* f l^hct; Uxem habentts cupiditdtihus meu , impleam defiderisu»
peccanc animx mes^ ^uAre hoc? tjuia mifericors eU D ev s , oontu eit D l y s p.
. manruetus esl D Ey s. Spe i/li periclitantur. Dtfheratione autemy qtti
fic/cda. f**^ tnadertnt tn gravta peccatat pntamet Jibt non^ pojt jnm tgnofct
paeniteHtihist t & ftatncMtes fi ad. dannfatimem Jtne slitbh difimstfs^ di*
titmt stpni Jentetipjotx jam damitamdk JSiHttu, ftsarf ttm^ qnod vtkmttt^
faiimptf Mtim gUdisttmrnm fetrA defiittatvmm^. tjtos deJJera^mfU^
jfet iiht: imer fiem & dejfenatimeitt ptOMat mti^* Mtme0kmilfllllf^
tn te eeeUsst Jfet y& eiimmiiUimJferm iit mifieketdia, incidm hfjndii^
eium. MetuendiiiiuBrmrJmmte oeeitkt iefiifetie ^ & citm paatae mm^
tAi mon ignojcit fn-e grstvut emmi0i ; mmagm petMtemtiam ,dr iitemt>^
rm im Jndicem fipientiam, qna dicit : Etegojv^i^perditiomi Jwfer ridip^
^*^ '* ^ii/^^''^^ ^^^^ Domintts cmn periclitamtihm vtra^ mor-ho l iffis tpm Jft-;
Kcmcdidni periclita^tur, hoc dictt : ne tardes converti ad Dominimit ne^ drjferm tUi
^tSlvT* cUcffi: ful-.-to rf/trn z^rn.-er ira iUitts^t^ in temposce vindiHa dijper-'
itticripciH- dcjperattone periclitantur, quid dicii? JtLj quatun^
die tniqutts converjti^ fster/it , omnes 'tnicjuitates^ ejns ohliv/fcar^ FYopttrr
iffosergo»qui dejferatiome ferietitamtmri propofuit imdulgetttia portumca» .
P.repter. iios,fti fpe perieUtmtmr, & dOMtieitAm i&idmmut'., facitMewt^
tmertetimeertmm. tptaitdevemieritvltimmdiet^m^k, . ,^ m
X93b Q(ijUaigjtur& ftulci,&pcricM]i|Meag^ <|aorqtt<»il>^
fiiam40l6feac potnitcf c Caper graTHn^Mccaiis » commitfafit'- Uif
tuint jht dobluni^ruru; pouib in hunc modajiiqpiddrac fapientiilifnus Aaf^
^^^^-^ gaftiiiat. Fenidscis ttht. promifit miibi iii.rs imdulgemtiam, qumde mjSUL-
"* eerrexere, Jekmm /umjegodivimam Scripturamtimiqum ittfta iHemmvet^
ftsi fueritabiniquitMtihu.< fhist dr feceritjujiisiam, ommerimifuiiatetffm
m*ck.iB» ^^^^ vifcar. Securus Jitm , oMnndo we correxero, dat mihi Df.ys imduigemtiami'
demaltsme/s. Et quiddiUurtu fumf cuittr>idomi}ium exclTtmaturtst? Dim
tfurtufumDEO, noli i/li cUre indulgeni i.irn^ diffnru- fumhoc fcrtpittm nom
ejfe? hoc De^m non promifijfe } Stijia dtxerojomnta falfa dico. Bene di^
Ut! T s w- ^^' '^^'^'^'"^*^^^^ indtUgenttam correHiomi tuapromtfrs Dt vs , negare nott^
Wuigcntii poj/imt* Sed.'dkmibi,rogptc^» eteeegitmfemi»,^coHcede,&cognofco^
promifit , iudiilgeHtime DEre premiifit tAi, . Crafismmmmmtemediem , fsit pjro-
oiim'«dH- ''Hfitf^ vhimeibii»tgmimdulgemtimttemeeftmmm^fttemrm9eerit,Ug^
aJvftili^. iUwiut ftMi^imnMirmfiiJtUml^imfm,. mfiiiergp fiamtitmiVi*
tm aiM< ammfii.f.^ tmre&im% & jeimferfmmtie. meU mt^e.diem vltimmm
ttm'
Digitized by Google
hodie. ^Hid d/ffrrs in crnf tnum ? LongA vits erttttpfa, longAybona fit. Pr4ihi jj^J^*
dium longum & bonum nemo difftrt ; & vitam miUmy longam vif hdbere f
vti^ ft Long4 eritj meltus bonu ertt » Jtbrevti erit, bene /kcinm^fi, vt
ttn frotUteretnr.
Deai<i; qaaQtam nismiiiatiffimQS Patram Auguftinus^dubifi ZXII»!
poQit»iaeo|iim fi^M^^pit€mpGealieii'tla,quiillacvlcim6 Satm ple»
licii^Mimm^aMiNliil^^ com Di o iecoa6Uiaadl
ani mUitliiBcm: eondemPiiliiBtfm aadiaat» & coatteauicnit. fb» *
liccs omalooifi adefurdeiBl|lflM€eQiiuaai,6tibrercicateo^
culu, nontantficontriiVcntaai|;Adcontriftcnturad celerem refipl*
iccntiam,totiur(ii4jigercriamemeadation6 Verbaraodi(nmiDo«
^oris profcro; non^abfimilia, quasin nmilimateriaapud O.Am- ffi*****^ •
brofiu conllripra rcpcriunryr.&fic habcnt.-r^r/?/;ja'»//r«/Mi»,c?'/r- ***
eonctlidte^ ciim fann^ esi,crpofea br^ie vivens,fecurmhinc exit. Agensfee*
mtentiam ad i litmum^ Cr teccnciitatua ,Ji fecurus hinc exit, tgo itciL»
Jum fecuru4. Vnde fecurm fum ditOy do fecurit4tem j vnde non Jitm
Jecurus , PcenttentUm dsre pojfmm , fecurttutem d^re non pojjitm, De-
^ Uhi fUntms exponert. Mtntfntd dm immdfitmr f mm dieo.Jcd aSmJttt^
^ifhrdhitnrf Nttk, €t mnii dkk wM nefcit. mom vrdfinmo, ^>>'^
imfi^imbMdi^M^ ^mdMf^HkMht Pkfmi imtrtmmt tjt mdbw ^^'^j^'^
ivf A^fmmkenttum dmiSfiiiit^ti, fnmmd» ftttnnfMdtH. ^vmmtm^
4yre fitiMemtium iffum tunc, qu4ndo feeeuremom fotet: fece^tu tedimi. ^Cb*r ?
Jermmt, mom tu illu. Sed vnde fcii^ inqttis, mefmiOsi^s dimittst mtiliifFe* SmUmm
rnm dicif, vndenefcio. JUtU fih,hoc nefcioi msmL^ideo do tHi fmmiteit» tbnemt^
ti4m,ari/.t ncfcto. nimfifcirem nihiltibt frodejje, nontibidurem. Jtem fi
mtitet c
fciremtiht prode ft\non te ddmonerem.non teterrerem. Du4resfunt. ant
ignofcitur ttbi, aut non tgnofcttur. qutd horum tibi Jmiitrttm fit lltfeio» Er»
GOTENE CEHryM y D I .'i ITT E I SCERTyM.
Habcs hic milcdor, ludicia anciquorum Patrunij} ex pro- XX^Ui
priis corum verbiscplligimus,quam lcmpcr improbavcrint diU-
tkNiemipaMiiteiitt« ia lcrum. quot in luc ie> i^na tibl dogmata
tellqttcraat, cot veftigia propofiicraatt ieqoeadaad caclum tuto
ibaere. 'Mbatfii||f6iifta#R^ Honn>p«a
les efle noa filius dcgeaer» M Abfenraas dodtiasB 4 Majotibos Mkm la
la Ecclefia tradit2,compcadio(alutis hoc vtitii: vtc&m ia gia» ^^ff
vesnoxaslapfus fucris^confeAliBMicara refiiigai» pcr pfnm aoi- i&debet
mi affcdum, iam dcteftaotis ca> qucmai^ nuper admifir. £quut
ftttetoruSf (iia via ccipitamit»cx tempI6 alTttigit» d&dirpendium
liii z tardi.
I
Digitized by Google
«Ql( PROMONTOftll MaLJE SpSI. .
tsrditatisnovlcclcmaiecompearat. .Si turpccft cccidiCTc, turpif.
ijniuQieritincafii hcrcrCf labi aliquandoinpcccacumciiorniiu»».
htimwin iBfirmitateai argiiiL;; noHe fe inpcdirserigcrepoAI^
pfimit^redpifberepoenicendoj, fignom cft liOminis jam ^babolm
mancipati, indaram fisrviturem.
XXIV*' o i!: yetcsi lege peacepcnm erar, vt pner Hebrsns» qui in firrvftiifjf^
origMfi devcncrat> fcptimo anoo in libercarem rcdirct. Qti^am CQnfiiiic
k0m.19.im tndinieaiOngcncs ita admorcs iotcrpretatui c(t Sichnliidmtt^trW
r.f, i»fu mpeccdtHmdgcidiftiifttffieUttibiJfx dnnarum ferviim^imfil^tpmwe fer"
viaSffedfeftiruAdiibertAtem tuim, SeptenArius numertulegem fgiti/cdt
ScrviHe* mdndatorum. SenariusmunditenetJfgurAm, donec ergo quamundi fttntfk-^
^pt?mo"' neceffe efl te fervire peccato: cum Vero ad legufcuinttam dc venerts, tunt
•ono ibant reqHtre lthertatemtuant,& redt ad nobiiiiaiempa^nam. Scntcntia-,,
jncnrq, Origcnis harc cft.- quamdiu cxtra vcramChrifti icgcm, fidci
Ecclcnam>homointcrhxrcresabcrrat,autg^ntium fiiperftitioocs»
quafi icx anais mancipium cft mundi & fi:clcrum, ipfiufi:]; fiitban%
C£im pritnimi srer6>ini>rthode»i Chrifti IccJcfia* ChriAianisaor
cenfi!air|blf Mbi^ i[^vcUir fii^ptimo anno ad libertatem mlttinif *
ifiliornm uBts «^grtviflSmo rcprobffoacUb'iogar,fiptimam,tu»
pem<i^vitiorum(ervitutem»repcfere velir. Caetetiim quia ficcell^
hiiiiianxfragilitatisinfclicitaStVtctiampailim^jqui Chriftiaoono^'
iatim po» mine ac CathoIicoappclUfitur»^grati4 tenius Inceili/ aut vmbrai|K
jjgJJJJ* lisgloriar, aut pcrcuntis voluptatuI«>fc itc rum pcccato , & cjuspa^?
ithtx dc rcnri Lucifcro, in fcrvos mancipcnt; idco hoc faltcm vrgcnt Patrca-.
naou roif. confcnfu vnanimi, vt ftatim itcrum pcr ferium panitcntis cona-
^*** tum , labofcnt dc miaaumiinQac j Quilius qjaaii mor« iatcr/C'^'
^atio.
XXV. Scd proh dolor! hic multi fcquimur Pharaoncm i¥!gyptium .*
cxobftinaiitisanimi nota.*, & hoc orbc^ cckbrcnij» & altcro
• mHemiiL». Hnjusn^iftttmcomprimerct D« vs» ranastoro re«
gno nnmcrofil^mjfe diifpctfit, beftias qoidem parvulast oecaraui»
tas ad facicndBnL» voHittf'; (ed unien deforniitato fii&^ravesf
tflicf <ift coaxarione. moleftas » (anie & tabo fcedas 1 qoi». criM
-■ oIUs, lancibus, (cdibus, mcnfis» apothccis» penoualfjs» onM*
^^10. €uliSi-lcdis,domibus. hominihns qnoq, infc{^as: im^:(vtPe(CsdN|t*
opinatur^noxias ctiam&vcnenatas. Quiaigirur ncqUopopitt
lus, ncquc Rcx ftrcndo cratampliusmaio» expugnata jamt» pec*
*■ ranas vrtiurquppattis, fivcpaticntid animi.fivc fortitudinc; h;
4Pi&(ao4Moyfc&Aasoo,gciniiusicatcibasjpoftuiavit. Orate m
Digitized by Google
LlJBv W. A;Ofc IV.. : 405ft .
mfttum, vt tttfcrat rAnMMmet& i fd^ithmMi & 'diminM^ fo^m^vt Jih
pfte^ & pro fiflmtmn& fro foft^mno^mt AbigAmwt. fim^kttt Sed aiiqai
ni^differut
qaeinfeolcttbiU taoamm ■fBigrnrinte:lncomn|»do>nop pctcro incnftM»
ttcctocinam.pg»fciitcm |..diffwcifa«cii»cmiUnttni»-iq^ .
4lcad:miousccar^i.:^t.'v..^a^? . ' ,
£t v^>ao noocum Pharaoneiiiiqdoquc dclircnt intcrChti« XXVI.
ftianos, quibbrcptivndiqueiceicrumturpitudine, patorc fiagitio-
runi, morricantisconfcicnti* pcrpctuis cJamoribusj rcmcdia ta-
mcntrahutit, ticque excutiuntftattm farcinasanims, ncquc cjudr*
vulncra curant. Inculcat David cclcrcm ad D £ v M convcrfio* . ,
ncm,& ciani.u in vcfamqucimprobis auriculam : Hodtethodietjii/O' ''/*4«t.
eem ejtis AudicriiiSyfioltteohdurArecordAveJirA, ioquitur ctiamiiodic^ Cim tamg
boQus Dousy ad mala maiof um hominnm corda« fcrmocioatiomL» I>«vidRcs*
ntcgni» f<i|Hmmiiini cot aMn&mi.pccciCoram iuoiammoic» pr»cga^
inadctty|piyj|<» wtitdir popbkcotcm faoinocum, dolcntcm4ne cMiverfio*
^lcilttcmpeMuiiDttca (nmus/& pio ad»4ijiiD^ ^^^^^
iin»/ tfmtttoiniiterrcilpiicnc/cftni kBd» poifc> '"^
liiiihodiefufpcndcretfacultatem. iltarnda.fatl)ili^ '
cinnadmoncntur dc rcfipifccndi ncccflitate*facra fibi tempora prq^'
^gunt, vcl Chrifti naicentis, vcl paticntis, vcl rcfurgcntisi Dcii»^
dc vbi Hati iiluxcruntdies, caufatincgotia, rci;cjuntvltcriusfufce>
pn^ pfcnircntiorcuras: & qt»" ' "^nipcrauthabent , aut fibi fingunt
cgo r I o L\ i m pcdimcnta> inik.-ad morbos/ ad fcaiumr& icaiopcoxif-
mam morrcni. ' * XXVUv
Dcniquc id lccuni ricri tum expcriuntur, quod dc echino Diiatofg,
memorant, diiiicikm fcilicet habcrc parrum, fi U>ngii!is diifcrtuii. ; poenitenti^
quddlaaa^is6teicaniacale|, matrcin iancinaturi, cum fatura.» ^^'^^ll]"'
tardiefKntH86 Wemircff ilii^ ciiadanam fempcr cum pano
poeititcTaHg^ifi(Hai»d imini^imiaAta < angontiteik interca conti- r
iru6/atti|aecxcreftcntitaa GOiiicicnti«»rpioia»' difficiUtmi fimai , 6c 1X^)1'^
pcricttioiiflim^eaitaamf moiicnccs;-Ttcum his noonrbiliad Vc- poAear»*»
rum habea t prophcta diftum / - vemrttMt vfy^ ^ifmtnm^ &mrtmmtt ^"^^ '
eft pArie./di ; tomquia fapc invctpfatalcclcruniconfactudomino^ Sn bona
itrciiiicndipfomptitadincmr tumquiadolorufnmagnitudofsepe pr»i>o<>».
nifum impcdit mcntisT tnm quia in ipfo fafpeJrnto, languidoquo
coaatu,.rcafa»&tati»d^toitmoUcntcm» . lta£c>.vtanima im^ ^•17*3»
• . . ■ , f f f f 1 pij.
Digitized by Google
6ot PROMONTORll WAtiE SpEI.
pij, fc jpfum ladaiTtis rpcfirturdsolim rcnpifccatiae, & qnafi Cr as;
^4#. ti. parituri rpiritum iaiuris, ctiam Hooie illud fibi lugubrc. dcbcat.
occincrc Egofterilu&mn paricnst trdwmigratd &CAprivM^ Vcrc\
iio'cn»fti- 9Xkiixi2. Jierilut quz fcmpcr parturivit»& nunquam antcmortcnLA
aancuaiu finccruHi fupcr pcccatisdolorcm pcpcrit.Vcrcanima/r4/7/w/^rii//»,
emedatio- qyg; ; ^^^^^3 corpurcuLumiuum pofita, mutavit aitcrum orbcm
^tjteriiM, cum ifto, ingrcfla cx tcmporc «tcrnitatcm. Vcrc anima captivdi
tr^smi. qux ttahcns longorum annorum concatcnataflagitia, ad infcro-j
^^o^ lum pcrpctuoscatccrci dctrufa cft.
Evigilatc igitur 6 mali! dum adhuc fomnam habctis in ve-
XXVIII, ftirapotcftatcifomnura quidcm fuavcm prxfcntium volupratumi
fcdfi advcrtatis,ctiamoppid6 nojctuni,ic prxfcnti falutis pcricu»
V biiiu loconjundum. Ncmo hicraihi,autfibiobtrudat, vcrbaillalcn-
T^endu ta & fomnolcnta, quaiia loquuntur cxpcrgcfadi ; modo, ecce medo,
quondam finefaululum. Conatus ifti frigid^ cxpcrgifci volcntiura, ad mclio-
ra vitacconfilia, plcrumquc nihil virium habcnt; & qucmadmo-:
mcJi,mm dum Auguftinus in fc ipfo didicit, cum adhuccarnis luacmanci-
4^*/ pjy ^fff,^ . ^ rfjod*, non h*behant modttm, &fine patilulum^
me^^fj^if.' longwnthant, Doncc tandcm cum violcntiaaltum foporcmcx^.
Imm,imhmt cuiTir, aniuio fuo tam fclicitcrcxpcdito a Vcncrcqu^m abharrc-
fi Manich«a. Profuitilli fupcrvcnturac mortis fuiflc mcmotcm,.
c/ufqac falubcrrimo mctuad Catholicam vcritatcni, virtutcmcj;.
Chriftianam, non tam afpiraflc, qu^m acccfliflc. Dclibcrationif
s.Amgmjf. modum,qucm fccura tcnuit,advocato toto mcntis,confiliorum«
^fififiT qucfcnatu,ipfc D. Auguftinus fi^*^cribit ^ando reparamtti nor
Etl 6.\lm~ ipfest animum relaxando ab intenttone cura,%n ? fereant omnJa, & dtm/tm
f(tje.e^,n. fjimushacvana & inania-^ conferamm nos ad felam inquiptionem Veritd'»
tu. Vtta hac mtfera efi, morc incerta , fi fubitl obrefat , quomodo hine
txibimus ? & vhi nobu dtfcenda funt , qua hic negleximm? an nonpotimr
hujmnegitgentia fufpiicia luenda funt? ^uidfimors tpfa omncm curauLa
sumfenfu amputabit^&finietur? Ergo& hocc^uarendum.
XXIX. Eftctiam hacc vtiiiflima hodic quacftio, quam fibi ipfis pro.
poncrc dcbcnt falutis fu« ncgligcntcs homincs, cmcndationif*
procraftinatores, oforcs pocnitcnti». Dic mi animc , cujus dcfi-
dcrijs h«c tcrra nimis angufta cft; quid fi mors vota tua,& ina-
nium rcrum inaniffimas curas, quo minimc putabis momcnco,
Dellbera- amputavcrit? quid fi morsrcpcntcatquc incauios nos occupavc-
tiofaiubS», rit?quoroodo hinc cxibimus?& vbi nobisrcparanda funt quas tuc»
«iKiac. pj otio dilapidavimus tcmpora.* vbi compcnfanda yirtutum opc-
ra,quii
Jik ^bus nihil adhibuimus opcris, nthil nudij ^ tantx ncglig^cni- celcMsdf
thc nunquid pocnas dabiniui? Ergo^crcantomniaalia» flc dimit- VI? ^"!***
tamas vana cupiditatum hiiimaDaium; (blliciti majcim^decoclo»
it quas UIiic dbck^ afccleraflda fioiurcrfioBe. ibpe liic obAiic, (k-
gnem faftidlofiioi ftiiirc cniidatoieiii. quifquTs moiitar asto
jiA^jk^imi ppeojtcotltiiHitbi if r^pmlQdicaditoai^adWiifik»
sVd^mciiliaifiiftnpcrMll^ife^
&reri^
Vcrant Alexaadhim Mitcedaimn» Ocl fadis fiiis Magoadit
citmprimum hoftilcm vrlMnir obfidioneciniciirc»,' faccm accen-
dcrc conruevifTc, Sc publiciprzconis voce dtnunciarc; dum faxa»*
.dtrcr,adhuc patere grattam^ civibtfs, fi potcftati Vi^toris fc cora-
nufcrint. ci cxtindi^, fpem nullam falutisfupcrclTej proinde & in
rcm fium , fuorumquc maturarentcoafiiia opportuna. Statuiu
quoquc D E V s mifcticortfia: fux tcrminum, vitam prcfcnt^m^;
^uamdiu hxc faxarfcrit,clcmcn-tem crgaimpiosaniroumgcrit di- cxequca
\inaboniras; vultparccrc, vult crrataignoftcrcj fi cademj, qui
pcccando crravit» Vttltcogi|0!lbcrc.taBquamNumipi gravitcr inju-
xia; ncc MIMta cognolccic » ^d A. d cprecai^» ft-contoci» ic di^ -
ittilniti i: iijmiaiiliii ni r cniaMi iiiaft volkctiVni^ ccm» .
Jttse^90/iiimi»<>^i» flacum cxdii^ fiierir, jam nullus reftar vc-
, ac placandi ^miois locna. qttldqnid ce vfque difiinmla^
tum-fuitab iirip#0» relareiri nunquam poteft amplius. Atqttft^-
hxc vna eft cxprimis rationibus, cur judiciofan^orum Patrumi»»
jicmo poftpatrata diu (celrra, morum cmcnd^rioHcm, ipfanique
.fcfipifcentiam protrahcre dcbcar in longum; nc mortcinopin^
• tiprzvcntus, jam nullum invcniat fpatium> rcdcundi cum«'.
oficafo Dco in gratiam. Vnusiiiccrror. facit a<o«t-
to cflcio abcrrarc cun^antcs.
PARA-
Digitized by Google
6ld pROMbll««llIlXiA%rASPEI.
PARAGRAPHVS V. •
A
JVDICIVM SanCTOJELVM
Qy o N D A M I n;; T £ K. R 1 § PoeNi-
; A TJENT I VM ' '.-«^* '
Supe^^smomlibas, '
Quibiisnull^cft feria voiuneaSj def^
rendilediaiia pecciai(»,ante Mor>1>^
Tis viciiiaefuipicionem.
r .iji.
'v: r r
pS^^^ Apientismonitum cft,'adfingulos mor-
ft^. 4« ^fev^y^ t a ! J um : ocul/ tut niia videant^ & palfebrx tud pr^eeedMftt
»5»Cf *<• ^^^^vaS Z^^JP** tn^Si dirige femtt*m pedibus, Quaf Arotba ta-
QuomoJo if^i^^w}^ mctfl recundi^ litceram iubcaiit corports ixifiic»i%
^^^l^ ^^iiife^c»^ viam pcAlbaii moBftnte» necubi olEcndm^id
iioiilhSt 'CAt« fliihilomiiinscadcm (enih Mal^gko t palBm aeclf%i»iini<l9
grefliis ocnlolntcfiori boncmentls, (anicbnfililyfetetatldniii, ' f^eilkni
pr^cedcM? ^y^i j^mj^ Saiomonis loctim. pJpehra pr^tti^t grejpu ti/of, (d
^kiquk: rter juflitidy eiitouigfti$ieiefg,di^ &incutu
ifmt/ptmgere dijponis^filicttm lii^ttent fint vertturt>jmem,p¥4Vtde. C o-
* 2E F**^"* ''^ m ita dcclarat S. G rcgoriu s; pdpehr£ grejfut prdcedunt^ cun$ '
^mdmtnif. opertt$ionem noflrAm, eonfdid mHa pnt^^eniunt ; enimmgligit confidc'
itf . r4 pralfidere quod facit-,gre(pi^ tendit-, ocnlos cUudit^pcrgendo iter cctt'
fcitifed prAVidendo fibimet ipfi non Antecedit : atg^ idcirao cttius corruiti
^itia quo pedem operis ponere debeat, per palpebram confiltf non atrendit.
II. NcquealiuddicitSapicns, cumaddit : dtrigefimitam pcdtbm
Luinefirt- nam mctaphori^ftratotibus viarum rumpta,quiin pavimcn»
Acmio. tismoliendis»tedliitdinemaBgnIomm pcrp(|edicnloexplorano«
Seberf^ lignificatfttafturam vir|t|]tu9iin^im^i4^i^a» optimi (iirreda*
ftiamit ad WB»^ examinemf ad perpendicnlom tationis, pmdenti»» voiuii*
beatitadi. utis»1^liiae dl vinsk . His«qniax>lim aftibus,vtl aflaevcmnt San-
^SHtSH!^ ^ lAteni^^ enfchcrriml iemiti nd viftatia pctfeOioaero graflaU
r. : / • liint.
Digitized by Google
ftmt,Hbt)1f<^Hc vt ieqiicrcmuT,fat:em pracltrxcrunt. Sic irerum Rc-
gum rapicntilTinms fjrerur: JuJhrHm Jemttdy quaji lux /plendcns pro- rr^.^.xt.
cedn\(S' crefcitvfjj ad perfecfamdiem. Scnfuscft; vitam,ran<flamqnc
convcrfiitioncm piorumhominum^cflt inftar Lucifcri vcl aurorx , ppj.„J„j
fiiifndam iliunainantis. Sicutcnim lux aurors, fcnfim crcfcitvfqi sanaii^ui ^
ad perfedum dtcm, fivcmcridicmiin quadifcuflis vndi^jtcncbriw etiamMi^ *
«ito1ie«irphcrio^idr»ds,<St rplcildi^ffiiliiis iiitct;rici^rf«erra.> ^^J^^" [
fiomiii raaaitas, ftttrtirfattjiftith ln ^ms'; augmeatain titf'^ FciiUccnt.
piiBS&am^ioicapiti jtei|tt^taiidctti difiipati omQis ignorantii»»
^ocis,<oncapt(i^eiitii['mta»ionttmcali ip& ^fa,pleiia4M '
^!^IgcatVirtutum pcrfeait^kceiis. ,
» Intcrim luftorum fcRiifa/tinquamhit rpfcndettt»^& vclut» IIL . •
qnotidic in folcm cxcrcfcens aurora, nobis quoq«tf Vi^m oftcndit> ^
quifitadbcarirudincmcundumjquibus animnj pcdibiis, quiblis* ftigiitinfi.
cOrdisafVcif>ibns,quibusvitacoperibus. Davidiscnm D e ofuo,harc flwod^be*
cft fcrmoc inatio. P^ftijfi tenebrM,(jrfa^a eji noxi in ipfa pertranfibunt JJJ^''"*'^,
^mnes befii^ filvt; citult leoaHm TH^ievtes^ vt rapiant & quarant efcam Ji-
hL Qrtm estSci, congrcr.xti funty&ineuhdibm fnis coSocabuntur .exi-
Im hwte ad ej>m fiumt & ad operationem fiam vf^ ad Fejperttm. Ncmpc,
^Mib^^oduni: mps habet ferat um, nt no^n maxime rais egrcflia
nMiiawiltlim opcrrantcm pnedamscam ptimiuii
fb antof fci I aMijiiilliliil rcdpiant , noaama^
TigHiai cisa qnie rc diarni compeimanK ita plan&alio liomiaet*
funt ingcnio:& poftquaniMirami^ noftii^filentiiiiTallbm corpa» ' •
^olamdormicndo tcfcccfnnt, ftatim ad folls Oftom cxcitati, repe<»^ .
tnnt inrcrmilToslabogeaj ttahant^tte ad pgbjrfmamdieictoilalaW ■
veijeruin.
Quomam igitnrjam dudum,Sandloram (emita nobis fafta eft IV«
auroraj necene cft.vt quifq; exeatad ofns fium,& ad operationemjitamy
H/^ v^^rir»»; illum inquam Vcfperum,quicft vitaenoftrs occa-
rus;adhuncufq; ,opcraridcbcmusopusnoftrum,falutcmaioajtCT-
namjcujusmaximcgratia4 DEofumuscmiditi, atqucin hunc or- ymmSi««.
bem cpllocati. Forro vt falutcm omncs confcquamur , opti- fl^Jjl^JJ
mum fnerleconipe^dtam, infiftcrc duobas,pr«rertim veftigijsSaa* NmMUi
aomm; ^abmfih dl^ram eft> vchcmcn tfifilmasKttmlnis Ambn al-
•i^m. gravti^iliitm'(»eccatl Icjtlialis Odiamr Ita cniM SBftlmabant» Aitcmm,
qt|OsbHpB ^njftitas fiii,ditia«^ratisB innixa>fecit|>a p-giatbs; cnm peccto,!; , ,
Sprin» tam cximiam cfte botinm, at nuUI vnqnam ^lcri s injnrii , ^'"^
dbltomltiibaiafficieadasfii; timmm etiam,tai»4^ dttcftabif c matHi ., \
Gggg ciTc»
Digitized by Google
cllc, qaodvismortifcrumpcccatum, vtcjusfcrcttm facerci millni^
1- omainodcbcacmorcaiiuiaur(iqaisfacdi(fiiuahacanLmam masuil
^ Qoncamin^irct.continubpcc pGcnitcatkBba^BcanyKfR: clucndaa>«^
, , Atqi vt iciamus pgqitbn» qmiitoSaafti ^oicmpcr gra vcoh
tti^Md.m noxam ikit pcoicoad» pmcul^ in^ ^^fipliun fiddii£0k Ita^t^p S«i
^ n«. xhoimt ide Aq^ififit.Qo^o»jUe.Ai|geUcHi^'^M>eiie (le.Chriflok^
^.'V'^' cjiirdeni etiaq:! tcftimQiiia (i;riptecar f qoOr.^eael <a|iirabatiir, poifet
^ft^imonTu letifcci dbi crinUniseonfciunu^aut in hi lariraacin* vn^
SThorx^ quam, aatin riiiiin /blvL ncmps,(iciit aiu(lca in ipdu iit)sorti|9||{
Aquinacis, cllapudcum, qui iam vinculis& carccriadflridus, mortis fcntcs^
«rea^^mor"-" ^'^'^ acccpit i judiccncq; aliud cxpc£lar,quim fcralis.gladij i^uav*
ti^raih ^ Sic D.Thomascrcdcbat ficri noapolfc, vtin mortalcm fuispccca»
cuJpaoi* tiscaptivatum,jamq,-apud Nuministribunalrcu^mdccapirc, vlius.
' ; cachinnus^rifusq; cadcrct. hic oninishiIatita$furorcft,onMiisfccu-
ritasfuavisinfania. Blanca,Rcginarum digqifflmum prototypon,,
de<iiciReiit plus cxofam habuicg^ravcm culpam, quam 4^i^fui ^taro amaycrit..
%f*^»p^* Sic emm foiita fuitdiccro; malle iciloun-.^iiin LudoviGn<xu> ^
AtiiuiBiaw hunc vnum vaicunu ^ ^an^* ^pcijf^ffjf
rcRegtnc r|;gnoram,afpiccre *!^-*^'*.'5Tn> ■.j||yiTtiiri(ir*l^'^r'^ff fl^£iTjyigi#4ft
Gaiiiitu. nBittenjtein. ]^9{ 4fjgenes£lias ad b^%gi« macris vota4iit;«9a|^
ciiamille cz yberibtM matcrnis,it;).cam la^eimbibit d^tcftati%i
i^m pcccati, ytinte£mil^H1^.9^fp&saa^.ji^
VI. i|OC€ntifiiincputeturcxcgiircj. . ^ . i.,. ' , > i : t
AlindS Ed# EdmundtLsAxiglorumEpifcopus^pfus vltra viiicti^pcdcm (bjj
"*dii r extcndjirc, ad cakandum gravc fccius. ncqi cnim tantum paca**^
IpaTcopi. rLi.s fuit,piius mori,quim cjus in fc culpam admittcrc; fcd ctiam frc-
qucntcrconrcftatuscft.antcquam inlcthalccrimcn.potius fc vcl-
AiMr^l* lu jij fornaccm ignibus cxasftuantcm prxcipitarij plane \ cteri in-
cirarus CACinplo, triumapud Bab) lonios juvcnum,-qui liamraaj*.
tlasHtti, P??? fupcrilitijQlaidoli adora.tiaiic clcgcrunt» gcnerbsianimofiia^
i.Afr"u* tfifi Sciau/j^jS^ Edman^lo^ JTj^ciii^
^dem^- tuias.liiaatmuce fiaretinfernas^ifthiacfioediflimalabes* enOfynf^
pifcopi s. crimen^ &f aeceilltaa e£&talc^initri..ic ad|ungeiip^jpiljkiii|U(i&kup/^
Anfcini. t^^^Q^ nc y ^temporis. m o m cn to> tam turpi nucull
Qui vnius fuam con/purgirct ammam.' quanti^mvis ctiam, dc CQ^Hioa^cionc^
^clEie- cjufdcm pcccati, ccrtusac fccurus cifct. Cf cdo tam <^ag^^«/P(i>t|^
•zato Ma- tus haufit $.An-(cImusab.EIcazaro,fortjfl[imo inter Machabaros fc'|:
chabaofe- <mi cumadporcinas iibi praec cpto J^44 . vc ti tas»& i^^igfitfttf i j ^ ^lio-t^
Dlgitized by Google
♦mminviTarcrur,&minis AntiochivrgcTcttrr; rij^oW// cho iicemi t.MteiMk
frdmith fe ve/Ie in infernnm-», adcocriam huic laudatifsimo viro,
•ftyx ipfatolcrabiiis vidcbatarjprxabomiuauocicinobcdieatix^in^
lcgcrodivinjmcommiflac, o-? ^<i''in>J .w.patj"; i ^ULt^;. ^v.. yjL
Scdhicc^rcpcto Hlum>i4UiercittiiiM(D;M<Hml^^ o -
^lcnum vititt«efK>feveffbatt^<lliW4^ detni^ ^^c^
^ D^bfcdfidonaraniki O^dHi^l^fid^ialqiiotvideCis morta- ^^."j^^^^
4^iiottftme^fiiattaii<MiftiuiedctM)HttTa^^ 0«.
«am^edccoraiflominis ruiChri(lianiprobra>6cilihiiominusin ijP- .
dem mdtdiclf»affizOshcrerc,in ijfdem 6c voItii,& revo]ui,&iavo- qubd mid^
^,ncq;ce»f6s,ncq; fccurosdc vcnialNimirum (icmulridurantin
nirpinidinccocni.nuis cncrari/i infcrosannosj&fururam mortcm [*"cS5
tranfmittuiu pocnircndi conniia. Scdifti,cum ficinvitijs» malifqj (u^iuifmi
volupt.itibiisdur.inr. non fc rcbus fcrvarc fccundis, verum fummo ■*««■**■•••
falurisdilcriniini obijccrc,con';^lLircscx fandisdoccnt>quicum o- Scdcontra
lini ctiam luimanx infiraiiriris crrorc in pcccata graviora collapfi p^f,eIJ5i
c(iciU.Uat:ni tamen collcclis cx gratia D £ l viribus» -ad frugcm re- excmpla.
»dicrunt.NcqiiiUsfatisfuit,quamprimiimr«fif»liftadfeiSumaoi- .
^ b4tjlWWnlilb>««i<6l*«lft«W^^^ XeT
iQiiiHrtliriiliiiliilliM iiimiiliiiii ■hrtiniin pcmicenui
•e0s<hi^iiiail4ii^iifiqn^^ ibrofptifcft iii fuankate v«i. f^^i
nkatam; ncq; v^MMttdcIibcratio vcnit refipil^cndi.quamdiil lapAim^^ki*
6ni fuftt cV valcnt^ssAongc aliM^disoltm mcns fiiit, fcilicct & aidcrunt
M{efl*4rcOcyusabimpictatc dcfignata,6ceamadlibcllam fatisfadio- ^""Jl^^.
niscarti^ jrc crf-dcbant minimcrufficcrcgladiumduntaxatc vhI- am^ijU»-,
ncrccduAi.fc Tcd ncceflarium quoquccifc vulncribus adhibcJ(CtC- 'l*?^"* •»
mcdium^c iraplarma opcrum rarisfadoriorum.utvocant. •'^" '"^
In hunc rcnfum B- Hicronymus, Sufannam quandamin Ve* VIII» .
ncrispra;cipitiaturpiiTjmclapi'am,fichortatus cft. Omnucuravit^
i;itermitteud4 eU tthi,&quaji mortMmtxtfiimiktt^Jift es; & qumtdt ^JjZ/aMt
^uil»xur44t^^mitfi^»em frMfliim^ f$iyudla^ Sufanna
t»m mn JimfMttr aJpey.efu^S[flf8eJiia'f»itti ftAipt^^ nukut ^^IJS\^
impudice. Totumilemg^ ccrpsu injurt/t & jejun^s mteerctufs eUtere i^ gendxnoN
^rfrm, & eilicio pwfterreJeMtfpuM maie fihi de putehritudittcJ^ plMcuii, "jj^^*^
lOr Jit Uquefcens tanquem cera^ ; Jenjiit etidm €tueietuff qui itt membru JJJ„
^^iifvriiftuift bMberet^dmiiutHihmtdum ^ej^it impurim, ^hHgqiic pute-
Gg^g z mut
Digitized by Google
614 P&OMONTORIlMiALiB SpSI-
. masrohmhaaCfpoftfoedumcarnisIafvraai SurannarrL*, admif^C»
pkan cotiiilittm poeiilt«ii4i; fix^rcplures alix, bujus gcncri$ & fce-
.ktis Utaiin^ quc xeiipircc/^tiam {l^a;iia|(pcjTim.i5.«|^t« ei^l^pUsf »
orbitcftatamfeceraat» Eammliictibicl^a^ljqiias. m a>i:^j m. - i
IX. Agmenaatem pisaiteatittm i^oftjimalietiim, <|bcat Mari»;
aeptif Abno^i; ex fratrc, magj^l fifemicplff. HabcHIe ia eadcm ie*
Vi^Hf^f'^ <amfolitpcKnc,tcncraauhuc«tatc,moribusoptiniis,acrumni4pic-
4,ilurL*t tatcimbucrat. Scd ncutinulIu^abiiifeAadqncdamoiijstiira^eil
*m*ffis s. iocus: ira Maria poft viginci dciii4;.^nnoSi apud fjnduni |ta|saofii
^JhMa- innoccntifllmc exados, prxcipitata tandcm cft adlibidincm. pcr
jiMmi^ omniadcindc vicia volutara^', cxcrcmoin mundumjhoc cft, cx
%4fM4fri, ^oclo in Orcum abijc^. lamquc publica vrbis infamia, & fcopulua
audicbat Cafticatis. Cum oflcnro divinitus objcclo, Abraraius*
•M^riajnt- dtaconcm vidit, immaniriclu columb.un incnutam dc^Iutircj q«i
ptit>Aki«- tamcn raox mcdius i;ijp;u!$, acii <k iiucnati pavidamrcddcrcu.
wJmba HocvirttaaimatttS>ciim & fugam lapra:,&. jrcditum rcnpifccntis^V
mnk^ lumm^as ?a|es omipati^ciret { iogeoiam ezerit , & id «tatis fcK
W>iBilitem jQdait»a^o<y¥i^CJB|tc>Hr^..H^ qiUnquaginta
Aw aiiiiw.vNl»!Ri oc^llbmjQ^fiiN^^
^ ' •4hibcriqo»49ea41iiMtatcmnciaoi, oa^liiafaGft,pjUu49c«pi!^
i. /iloxttmefi<4ptat&ia^rcmporcoccanonc4^»lfe:apcnt,curvcii^
^ ^ - j»*tcxponit. romv^tavcabia0firQ|rfe«ijigi^«editur; $c primdmj^.
tlnfn ue ^^^* dcindc nutarc, ttim crcdcrc, dcroum manus datc Mariam co-
aSiiin git» Qu^id multis, camad coiumbflriaErcmircducio. Er quid ibi
♦aueadc- columba capta^? ncmpcgcm^iiiL» ; ac coBimiflamperulantis viro
frfcckr* audaciam ram largiter planxio, vt dicno^^ae praetcrcuntcs ali*
litiimpLw undc homincs, ad iocias lacrymas, dc mu;ttia lamcnta.. provoca.-
rct. Qujinqucannos hanc ritioncm pcenitcatiK Maria- tcnQir,-qui-
' . btisfiiiiris,Ulamquoqipiamorsabroivlt,&; juiTitjamcandidamad^.
^(¥l0scotttii»baai.QV;QiAi^.. rh .n
'y%^ ' ' V Mariap^vaitX^^^^cccarridJ^^^Bimat^^
^y^^^!)9<ne#f<HltiJMb^pti«L IiSiCtttvolapratilitarco»,padiQ^/
miPStmSi. ooo jam^weoakoi. fiidgratisobialaiocjtpofait UbidioL ^^^f^
hiAifss. fcftocxaltatx Cruci^ dicci^iHieroCblymam orbiscoQfiacfettaiif^
^l^ff^ ^cft,vcUcibiiafaQda VeBcrisfacra|itttblicarc.ScdmoJicnrcm rel^.
f cdem i mpuTttm rc mplo infcrrc, tcr rcpuiityis arcaoa^. Q^id runa
Maria?ad /i/4r/4«^Vii:gincm abit>& flcbilitcr rogat.Vtdpud^liii rurfi
rad i t u m fi b i i t rc t q « i d apud xiiQxnMMtrem^^ ic n ^ no n po ftii nt
4wj^aM|iqa}d «MaU^<^4^^v^ttd iaagtuaem.poccft ivfi^Orat iU;^
c »1 £> 1 • ' cxorat
Digitized by Google
L I B. IV. P A 11 A e. V* « €t$
lat iftc; & mox abfolvit Iddcx adroiirain , qiiam abrentcm dani'> .
navcrat. Scdauditc quoquc pocnitcntcm , qui peccsntcm afpc» Sf?^*^,
xrftis. fcxannis fupra quadraginta, cluit iachryrais intCL fcrasx dra^ntt^*
quidquid intcr homincs pcccavcratj fcmpcr oppugnata ab orco, anno«» w
^mpcr vitlnx;nutlihomlnuin,m(iZonmo Eremitacvifa. Isdivi- i^te"fcrM
ao du^^tt ad eam yjcnit, &vjNB;fetiem, quam dcdimus aikiiWitili taftigat,
Gil»i.liriM».deinie|N2lo icyifitj quod ttt>eapeitt Maria, f erlo^ witomttr
Jitfoi:fitcoiv€ftigio aitvdlavit. " Ita^ puiam»:cikai vndier jam pro- iioiiiinM
]iiiftj^t«ftiiuiid6Kdiix Zofimoi»dcft^ in evemo offinidiCM pcccatib
4uiai0. atttbii delcpattttm» Icdi (itpjEivenit » fbflam^nt l^ngiiilMia^
lecity flBtcniomiiOB tam pcccaaicii» qnkn pcBiUtciitiimonBmea-'
Sed pcrgo ad Afram ; primb Auguftx Vindcliconim pro- XI>
brum, poft vnicum dccus. Magdalim diccrcsalrcram, nifiquor ^^•^•^. •
liacc flcribus, iliaignibus ctiam igncs pledcrct. Dijs dcvota, o-
fnncm jam pudorcm male prodiga libavcrat; ci!im Narcifliis prarful- fr^m^n
fimul&cxtri,fidcmChriftian4m circumfcrcns,rcdis cjus fucccfllt.
HicAfradum prxdam captaticyranrisiniti6»dmcniammodcfti^} MarMmi .
deiiiiiCiV;Cxborum dc Deo, quibus cibos identidcm condiebatv ««^ ^
JbaMtatttlUeaa^p&capiciif/fimDlamorrhmnUntt^^^ it$«»vw
ehriilo toiam le dat; ^taBOio^ od«r.caAia vnHuMiEirciflrpotaiu;^ Sl^*^
X>olttic hoc.ia8^ aeqnom^knl^^.^llui propalam qodHu cfiva* '
«iiiiattbliniiiiaob AfiBm^fiiiicicbfqBeri;^ H»c iot crca.ope8 moffe racritW-
partas,bcne inter paupcres dividehs, vitam^aervctcrem cMSCu ^^^^
mis coloribus tmcndanssiabctBCipfMorc Cajo, miflbChrifto^ %aibtok
ad Vcncris (acrarcdircj Vulcano ni pareatv facrificanda. Maluir vvgfm
iHa hujus, qu^millius igncs fcrre. Iraqnc palo allfgata, Cum4^
pyra ardcntc fumos dGCffloaiSysftufqac Copidinisriliiibo ftammaf
itttcr, coclolcmtulit. *• ' ' • l, .
. ' Thcodora, Alcxatrdrixquondara matrona , ftcilc tn Gyns- XHi '
cco principcm tcnuitlocum. Scd indc cam Icna, cadcmcjQe Vcnc- ' '
£ca,turpitcrdciccit; cdmifnpunefaailt pcrpctrari fireUra^, quat jlJSij.
Ibl» dicr^aeBODlptQilllti imftrgo & adultciriam >nodtun|ptS):^ f«M^«
BMns impradenri>pcHaafici qu^-vnamlblaminodo octtlhaiia*
bcret cceinm* 9l mcdia ctiain in oodc Argatuon cdret;' ■ Vidtt ipft' 2^»«.''
, lQhe<Klocacrtmcn;«hm piioiibmJoxaifm
Inn-abiconderet , coenobio-fe abdiditf vtqac vlroscfFikgereo j ThcoJora
iBtecviros vinim fc vcnditaviti- EtjamtacrymaSjqttibasfacinu^r^ ll^cw^i
fttbar» vcl xcocodiiqirpsobawarar, du aK^^dorrtfinnoBiampar^u^al m^Hnmy. .1
Ggfg S miit.
Digitized by Gopgle
f ROJiAOMT.OJljlMAXiBSP£l.
. tultt. peperccrunt cidem & ferz, qixibus mohachormn qaeniu-
dau^ iUminvidia,iQterfilvas adpracdam expofiraerat. Scd illud
mi ' tiflidkttiii^t,ctoTIieo4bra fpttri/ allcujns parvuli, infimulata^
<ft dGelbnilcariitt pater. £ t potefaCMmfeipiamabiblyereTitftto .
^ doau iStiniUk &tcndia. ied jnalait vetnt illad iittiiii lcekis laeeet
. «lieoo feelere* Itaqne piilft cniii io(aiite,riepteiii lp(oii timos ame.
cnonafterij forellacJiit) .cadilMauiitun^tte iaiuriis expofita."ile'^
niqQC^iitbflliitttmeiiis, eodcm quafi tcmporis articulo* nurims
4 . pefvemecM»-^morsipijucuma£ructolavaadi€oif>orisritiii:^a«
orbi fecemat , foeminam fuiiXe Xiieodoiami iedpo6iiiteatcm,4B.
^uam viri imitarcntur.
XUL Eadcmin vrbcAIcxandrisc, fimiliartcautroundoillufit, ant#
ExhJipp «acodocmoni Pclagia > ob forma: vcnuftatcm^corpnrif^uccuJtum,
M.um^i» nonjam Vcncrisfcrva.fc^ipfa Vcnus habita,- pudor civltatis, 6d
'^*?*?" ^*^'^^* '^^^cics. Scdncropeis, qui potcft dc lapidibus fufci-
'M0r. 0di. tafcfiiios Abrahx,etiam Pclagix faxcum inflciitanimui» , vt fpot
" Aaote ac mirantc vibc,adpedcsDiviNonniAiitiibtisle demilife-
^tttt » vitat^uc priorislicditiaiir-fiBte flcm, ac gemiMicfl«i
I1h^\um eitt>^><«^ Mox|eM^adt.«igilijs;cocp«S4leflner8i TolnuDiibib
miitata. iav CmtMit iisdpalkM::^ iqwloii^t iiiaciei<ioejlnfidefc»'} nilia
tt^jil^M'' ampli^s ifitoftu foiite toibcic^^ ptKtetpnetericonimnimnoti:^
Mip il^' am* Nemipe obftrefcrc luc Veociia paer , dc fc r r u m fe fidis aoii
BRBb» hwA qassrit fiirmam fe » opes r amotcr' 6i4kSk^ : ip fam pre»
brai contemptura, odiumqucingraramrcpcndcre. Scd virumL#
. fcilicet invcnir. nam fparfo omni in cgcnosauro» laqucosamai»*
tium capillos rcfcidit, farminam cum vcflccjtuit , Pclagiumfc di-
ait; vitasquercliquum Hicrololymac, intcr fiimmas vitas afpcrita.
t^$egitin illo montc, qui ab oIivctisnomcnhabct.abipfo Chrifta
. 3nV« dudumcdo^a,adcacIum illincafccndi. - : » *
ExmpM^ii. r r %^ etlam iftud pulchrum mtiiieri^cit&pebniteBCis cxemplar.
imMim^ri, |iAargarita« hu j us nom&tf^fiDBiliiaatlift Bcmiiao olim agro., nitoveaa
^j^'; |ayent(9»^]iai^tucpiafiiotiSfeftlinxentt« isftitttitidcsade.S.FmaciiGi
0dx%,m d||^|ill|i^^iiir.occaiioil^ - ifliimcilia riro nobili (crvijflbttfdflijk
astibidineifccOatigitvtisdomoquaado<iueabiret> caoccomite.r
MirabJtuer fUc poftdicsnon multos, lacinil pr«hen(am Margaritam , ad firu.
va" arka ^(^'^is^^ocum dodttxit; eculisiatcatuque rogare vifns» vt iigna a-
feipCini ' moveret. Aoiovet; Dominum agnofcit,fcdoccifum & mortisr!
D«ocxpo. iarvam. Enimvcrbcxhorruit, &inalicnovuItu fuamcontcinplai
SSL* tt&BMq.-«U«i««.&«tC.«milLVitt.ppdocc«Uacry.nisdM
DigitizAj by Google
.! r : h^n^ I Yi SiocAifi}^ (Wl iut
tnnzt. Etablucrunthaeljrcvijatcnrem incocnoMaTgiirrratnj vti ^^''P^'
IX ciiam fufccptusrigor, vclut fcalpcllum pulcherrimam reddidir»
vt jam quoquc prodigijs fplcndcrct, Potilfimum fuit, prccibus^ Cujiwa».*
•Dcipara rmpctraflfe, vtdolorcs, quos ftaos iUa ponc Cmccm Filij ^^JJ*,
]»emi^at,ctiamip(apei(btti(eerct: feiiih^/ttiubhocMi «trtiM»» tnntifil
' iatesntfiiisiiiiiltoffttflMAttiiptiij l»dek6iliiopl^»afBii0iifl<Cflil|k ct^MCtn^
.fiai^intemgac otaiiteni i . quidvu mifira ? & illa : mbit idiBdfrsur
iftJSomme. Adcbpoemcentia£amiiiarcmDto ccdgiiit&oiQiaen^ HkT^
:rtficutaiccrMoyfts>cufmcoloquipo(ntrO«f«i^#A ''fO
CoacludohQncpctnitentemmuiiebFtsfbxuschoTusivXUitt* XW^*^
B.Fabiolaj cuioshocprinccpscrimcnfuit, vivoadhuc mariro,<b- ' ; J'-^
<:undiim matrimoniumfortitamciFc ; non tam.p«crulantia:ca««i, Jl^^^i
^uim vitioficonjugisfaftidio. Tamen quia^rcsifta pluriucn ocuios t^B.rsdUm
©ffendcrat, &mctuserat, ncmultoruminfirmitas ad- hujuscxcm- tk.KHtt^
pli fcopulum impingcrct; fubJatoc vivis altccokmarito , non tan- J^'^^'
tum Fabiola damnavit fa6U iui audaciam, finf pablicia ctiamiatis&- ummm.
^ioae, coQtta£tum abAeriit nfli«tti&. Qua de XBAdaurabiuidl» il»-
jqTftitadHicrOttyoMtit ^ Aif-iy^AgiA^^
jfif 4JW^S/? Mer/uf, 44lireislitem2Ull/k0ffer fUtedt , 'vultuseircumfer. pSSSii'
^rtifmetrieilii fieeiminduerettvrerropem fuUttkfiteretilir^ft^rmUvrbe
^e{f4(ltK fktOHt^49te diem f^fihsiSnh^filicitquftndMm LMtertmJ^eartt itt ^.^"JjU^
Mrdine feemtem'mm \E^ifcofo,fresh^eriif^ & omni foftdh coUtcrymami- publSR^l
hufi fiarfim erinemt orAUrtdsyfi^HAUidMmanuc yjhrdtdtcolla fihmitte-
:ret ? qna peecata fletus tfle non pttrget f qitMinl^eteratas maculds, hac la- ^^^***
memsmnahluant? Etinfra: Aferuu cuncitsvulnus fium.&dtcolorenL*
in corpore cjcdt ricem,fiens Romt-conJ^e}fit. dtjfutahahuit Intera, nudnm cm-
^utiiiMifiimos. Non eji i^greJfiEtcUpoHiDomim.fed^xtracaftracumMa- ^-^
^firert^Moyfi fifarata eonfedit^ vt quam faeetdasejeggrMy tffere^poca- U
jtH, PMiem fer qitam fipttSUvift flmtirt^i^ieri^^^ tiittt ii
iimesutiiktvid^ettutif^teriit9^iMf^4fi^iei^^ ^nuiw(t
.HDiaslar^ lnbirit)>0flfeffionibiiija {Mttptfrfoe^fattcsV ftlncMHh' vulm aftji.
«ct]MiraibfteaiftfuioEtiparoIitBiUiiiSMBaQtf4:-&iid»^ :^
Jtineribusadcoeluproperaviti duoq^*iiliBpocnccoctttiTpasQitenti&; > «b
, •, ,• : Sedne videantQ»(bkB'mulierdsv poft gr^vestlaprus excclluif- *
. ^itt^pGenircDdi ftudio, ctiiiikivirosadibroi e (|tt^6ajrmoici fortltis:'
.^: fbBHcivii;'. tKiamgbicmio dcj^fMaiif.lhivS qoifciaa olinuB^iiyg*
Digitized by Google
<2t PiU>lfrONT/0l«Ii MAVJi SpBI.
4e GfdUs, iPapiriusdc SaoiattibQS* Seiplo dc Numantia» Pompcjnsf
^uas.T*' dc poatijgcntibay*. Itaqoelacobus.cuiapccnitcntia datumcll
Dtomen p|Oeiiltairis;dkiii AHacliorctes qt|adrAgiaca omoiao aunos»
Doomflic40fe^iniiaadamax!aiapatfifler, tvopficadc boftie iofcr*
Tlm^ ^atoiffetfUiriiBaiidstiirisvlr^ftt dcal|
dmdkk ca foBmiiU>iii quaipfnm dcemoaem JHmliorfarnit : imb cicccftfti
Hai^ enim infelix primo pudorem>oiox vitam cztorfir. £t vci^
, . tertinm icelnsaiBcnmuiaaet deTpccabun dus , vidam4ue fe imuid^
^oniicaa* dcdiflbt, nifi i^ tam taxpi fuga, Dcus randiflTimi viri operil, cu«n re^
cogooBrii. traxilTet. Tasi cnim vcro rediccad fc Jacobus,3cfiveni6rtualinai
^'rMfM~ conditorium, fi vc fcpulchnim fubirc, mortemquc iham vit
genine vnsdcflcrc, iii dccimiim annum vfquc ; coelo inrcrim oculos nua-
ddlro^" ^^™a^^oIlcrc,vixrcmcI au^itctum inhcbdomadcdchcrbulis vc-
jvkuSz ici,qux adoftiumconditorijcrcviflTcnt. Ipfc ccrte Apoftoiu^V
^7»- pcccatomortuumdiiiffct. rcdminquam pulchriusillcvrixir,quim
«/TOiin- licmortuus. NainfiippIicijshisfpontaacispIacatumNumcn, cx
Cpifi:opls iiott ncmini iigaificavit» beatam im^rem , quem tam^
aftiafeiMnccqttidqaam poftolaha«t;,n6ii nifiadptcccsJacobicQo^
c«dcndmB. ^nit&m mia<aliskcnim ori>I imioaiillbe, cmi» ill*.
4mt&i poilqvam4in.iai(ecrisnovomo«,pi»tfomicltlo liabnifte
*^y^ CxinTB^A<ivr|]«mvenio,<0tTfaeophilamiSfto,^f^
Mpitss, f>eccantem> fcd 9c poeAiccntcm. Infitlamiric vlttooblatam ,|^nB
modcftiarcpudiarat, coatentusOeconomi nrancceinaalaEpilco»
^t^.tZr. P'» ^cdcum videretctiamhocfcofficio^ciiciaharmulisi vfqnca-
^¥*J^' dc6 jndignatuscft, vtOrcum^xcire inaaxiiiuni non vctcrcrar.
•■^di»» ErgoadMagum; cumhocadjuratumhumanigenerishoftcmcur-
citutiDeum Deique Matrcm ciuratc, aon titubat lingua impudcns»
nonerubeicitfcriptofirmarccaiamusimpius, fuftinet obfignarcj
Tkeptfhi. f«^in«infa»dum,gemma pcrfida. Verbo; J e s v ac M a r i nu per
lwif«9v. «Mb^mb.doBmonlsabirmaoclpinflii. iSed lequitur , 3c nocentcnu
egfjgp Cotticientiafiagellars qninbonoriiamfttopermalas aftctfciliio.
ttiAiie«. tttm»actii»eriamtoffqncc' Quid fiifioretft qu6 fugcrct implui^
ioiflagitiu tnnsfogae admagmnld(frtii»vtem»pcrqnsiFlilamattct^
^j^^UJ^ ^alactaFi!i),pei^aoSlitffemimpetieratf dc tamcn ad Matrem^
dierum la. aafosellconfi^getCf memor fcmpcf Matrcm facili^fle^i,qaiiii«
JJKif " Filium Judiccm. Itaque ad Marianae aulis limina, quadraglota-t
jejonljs^ft ipfos dics^noacfquc pcrftatc j fcd long^magis ipiam Cceli portani»
cxcniciK. Vii;giacma&kbuc.-iuuiciaAigrmilsninliixc»iiaacgc^
> Imog
Digitized by Google
t
•
fortoHij tnfamcihofticodicHlos^aufcrt. Hosdcinde inipfotcm- ,J
plopalin^ combuffit, pracmifsacciam publicalapsus(ui,rcclcrifqUc * . t
confctTionc ncq. ira niultopoft fcbriculacorrcptusjVivcrcdcfijo.
crcdtdcrin3i^ol^omcntiamlaadi£ml<doioris»$x€ttillire p.qpniccati \
^animanaL». ' .'"'I :• -> .'
AbOcconomoad Duccm Aquitanix vocor, Guliclmunfiji XVIH. •
inquam , qaifngentiarcclcra pari poenitcntii caftigavit. ConjU'> ^^;^ ^
glo fnteracv^orii>Heiodialiqiiamdiaiioiiimpatviiit.«dduel* pSi*8,Qm^
£icogdbit<bvio«iApafovixabac;tscquc jam Docemtb A^qiiicanift ^^^^
pntabac,o]|]fadioaisqaoque»qascOiirm.Iiiaoccatxiim Sontifi-. Tia.JT^
c«m ^agnabM,4axeirefi J44ica v.efbtflBflioaidiliiogcll€cai»* ftl ^""^^
aserom riathiiit Jninasaddidctatttajojcihadivito^ JBtgo feicoii-: ffjj^l
dtoi di vinWipib jam Eucliariftico IRiimifleaial^raaDivos» li^mi-i
nemnbi protcrve rcfradatiuiiL»* non tam humi ftcrnio.quaoi,
falofiinao. Ttatindem poenitens fadoram Guliclmus^><Sc vi^lami Aquitanis.
De o manum daturus, ab Anachoreta confilium accipiL», vt nu-i !>««»«»»»-
fbim corpuspofthac fctre4iorica,caput galcafrigiditcgCTCt^, fo
ipftim,longcmaximumiioftcmexpugnaturus,afpcritatenova!vita^ mendacri*
Talis crgoadTnnoccnrium pontificcm, indc Hierofolymam tcn- JJ^****"
ditjibiantrum lacrymisimplct&gemicibus.' Tandem folitudincs,
montcf4ucmBUtjdonecvltia^inilabuioRhodis.obi;t; faeiicius 't
Vtique,qu4minpalatijsvihcecaif. " . ^i^-»
.'t ' * %:$e4:^MacanasRoniamii inlhi anteocnlos Bctaieiifeciiutlb '*XX3L %
Stil^hiccit)ftfitVe&eri»«iUiFtbdamilifl(i»fpoi^ •> *
^ltsftRafAiaSrecodiite^vldmameiemficaftititem afpottavit. ^EKrimrp,
Vbi dism fpel«tiidiibiit,gemiiioscatttlos, pooiaccobantcm cx. i.i.>myit*
animemlcxnam ofFcndit. Hancigitur tumuloinfcrt,catulosdefa»*J,jJJ^2^
rLcnfaalit,educitq;.Crcfcahtilli,& inutritij fuicollo innoxij pcn- F^jfi M^r,
4l'.'nt,blandicntem lambiint, arndcnfiadrugiantMandum O fcmr
p^cr tutiorinter fcras,quJimnondicamincctmulicres, fcdmulietd
♦ttiam vmbras, Virginitas! Nam cxtratugurium fuum progrcflusa?
iiquandoViacarius,ftcophium rcpcritin findonccfcricocalccolos.
ncmpc hic vifcusfuit. Audivit ctiam, ncfcio quam illacrymantem
malis fuis voccmiSircnfi cantusfuit.dcniq;vidctmulierisformam,
^mnifimulacroemendatioccm. £tiunc,ncutrogaui$crat, vclut
^efe^t^m atq; crrabudaminterbcftias, fubcolorcmifericordisanif ^**^^^'
ilskv hQlo tcccpir, doemoocm icuicet In luva focQSuas^ cu/u&do^or io Tia^
t'r: . ... Hhhh ctim
Digitized by Google
620 Promontorii MaiJ Spei.
t
eum in Vencrem confco-^iun dMdiffct, dannontam m fumos abjfrii
in lacrjrmas Macarias, in ftig4m Lconcs. Scd ij paulbJ^poftTcduces »^
«inwrfoflje humum pedibus fuis cgercbant, ad vnius ^aturain homieiis^ Quod
li^lcpiiitiis; Macariusacccpitpro fignodivins voluirraus, vtca ia foflracrimca
jjjjj* fuuinl^CFet> novopoenitcatiagcncrc. Atq;itaingrcflu6iocum,flc
cttiinijtt- ibinisreonibus, regeftiiterum tcrri,collo tenus fcpultusf » tributr
annisomncmcoeli injuriam iiiilinuit> vita cjus fuftcntatanon frnc
miraculo» ad vindiAam patrat^icclcris. Evolutadcmaxatiacnnio»
. . recoDciliaitHD Macario I>£ vm oftcndentnf) {iriaiikn Iteonas rcdun
ccss deiiidie infilti.lox cctlo allapr^jnimgntanttaai AngeJonim iro^
«et . deniq; Cbriftut iple, cnoi aurea viiga eoii%aatiit iaaatfacaftt'
IpelaacanbttqiiieMead^flijcraricverriis.
XZ*. Nequetant^apadlloQianoaipMfl^ia ttftMnpllavirpoe»
Mktfk^ nitcatiay^ifedctiam intcr Perias. £ quorui^iinKcribus, lacoboa^
smr,m sd cil^ princcps^ Rc^i^QcIlikgcrdi vnic^ chariis>^tJMiic fidcni ihaitt»
{ftobarct. Chcifto datam ab^uoiviib AcMater»c«iianxqf Iacebi,no»
gi^Lrfift. bilis vtraci;& Chriftiana Macrbntt,noaferendmiifacinu$^rat«>iirc«
' rasdignas fe, adctindcm (cnpTcrane. In his &: (inu matcr, & thala»
mo conjunx profcribcbao. Nequc cnim Mitcragnofccrc aicba^
filium, prxccrcum, qui firorn vuku, patris matrifqj vuItum,hoc
cft, Chriftianumoftcndcrct. Vbcrafua fi bibi0ct,fpiraturum quam
Ia«e^,. cumladcinftilHflctpietatem. Sckeccelo fciiliumgemiiflc, non-
cognomt. tcrr«, qui fupccis bcilUm indicarct. Abortufllproindc eilc. quem
fiu^MMd ^*^^ lacobom dicereor, idco^ue abijcetc haii£ (k ft; A*cp.niun«
CMsrS. ^Ib%efarrftdo:tlsdri:fiioivfiisibebatr qui iplMnfidom adaaterifb
«ioas.obii. iBDitaJI Ibr*alaa4bf teaam^e caftitatcffl liabjtorQms
tf^']bpp& qoi.Nttmonu cotcftc Vcnesem tdniteram ^ Habo^ro momcnr
tt}> pro tumlitenB»amore did^antc^» 8c lacryous fiiggcrentibusr' atry
2[22J^* locfltuffl, fcript». EtKcepittocliorcmmciYtcm Ja«obiis!>palan^
IttiiiK, ^uc Chriftianumitenim fc^ confelTusr' , novcm horanim^jiiifoi^T
cinam fuftinuicj; manuum primo, pcdumque.i articollsr*? uiig
brachiji, furifquc; vltimo capito truncatu», vndcj & nomca^
Intcrcifiacccpiu. kagloriofiis Martyr, du<5tu pccnircnti» atrum-
iliud fa&iun acgatae £dci, |Mr i^uincm founu puiclu^.o|»iii;f{>
mric^. ■ ■ ' ■
XXI. MemorabiliscftquoqucEpifcopivnius, nonabfimiliscafpfr
^QiGhriihimncgavcrafenietttdl vefaemcotii:. •ormcntoromj fuap
poftcaipa:fidiaE,gcavtfmlttliL.fi:ipfa.vIfoiL4.*'i€oofigit. v^c;^
SMtiii, in cremooiitcitagarlolttfli awl^ mftlrnbiiim^>;>lt .tcuu» palm.9 9«.
/■; * borem»
Digitized by Google
A i^ / LlB. IV. PAtAC V.
6tl
borcm, fHttsqaWaittC^ari^ fcrvar^t rqjcriret (bntcm;tacc alit
vcftc indutum, quamcanis fuis, pcr totum corpus longc latrcj;
^cflacntibus. Intcrrogatiisautcm quidbominis cflct, &cufu$con-
<Iitionis? Rcfponditvocclamcntabili, &mu'ltis fufpirijs intcrmi
xti; Epifcopum nupcrfuiflo. crtctiim in pctfccutioncadvcrfuy*
Chriftianosconcitata.cumipfcquoqwcintcrovcspaftor, ad dcfc-
■dioncmi Chriftopcrtormcnta vtgcrctur^ fupplicijsinfcriorcro ,
facrificalTcidoliSjgentium ritu. poftcatamcniD e o, injcdopce-
nitcntie confilio.ad hancfc rlgidam folitudincm contuiiflc, om-
nishumaniautfolatij,autcommodicxpcrtcni. lamquc fccius Ic
fuum.quadragintanovcm annis,intcrvariascrcmi afpcritatcs,co-
natum cflc apud Nuraen cxpiarc. quin ctiam fupcriori anno abco-
dcm oraculum nbidatuni,decoTidonata pcrfidieculpa^ u . ' -«>••
Rcccntius cft pocnitcntisTorrclli pulchrura facinus,ad cxem-
flura Pctri Apoftoli, dcflcntis pcccatum fuum poft gallicantum.
JNam&hic fortc fortuna, gailum fibi inhurocrosinvolanrcm.tcr-
•tioquc cantantcm audivit; flcvit, rcfipuit, & cx Vcncris^ cui mclio-
*cm*tatcmdcvovcTat)mancipio,cocli dclicium faAus, quidquid
pauculisannisin vrbcpcccavit,q«adraginta alijs intcrfilvas dam-
navit. In hisciviucu illifrcqucntiaarborcs. tc^umcoclum, veftis
fctofum porcicoriumj arma quibusin fc vtcbatur,catcnafcrrca,dc-
licix pani$& fonsjcnbilc tcrra, plum* farmcnta, ccrvical lapis fuc-
rc Sicquoqjnonnifi trcshorasfomno,rcliquumomnc nodis, la-
crymistrafcripfitjtuncctiamcrcdo^ gallo cii Petrocxpcrgcfa£ius.
Vcncris dcniqj injcdas ctiam folitario flanimas.vcl vcpribus fuffo-
cavit,vclgclidicxtinxit. ItapcrpctuoViftoris anima.folutatan-
dcm corpufculi fui carccrcad D£ vm rcdo itincrc pcrrcxit.
Scdcx hisomnibusquid infcram,Lc£tor intcrrogabit. ncmpc
cam iIlationcm,qua olim D. Ambrofius Impcratorcm Thcodofiu
conftrinxir,quandocundcm proptcrciviii innoxiorii c^dcm,Thcf-
falonicx patratam,ingrcifu Ecclcfiac prohibuit.Cum cnimThcodo-
P.ixs in fui criminis patrociniti, David quoq^ Rcgcm, adultcrum &
homicidam fuiflcaflcruiflcr. rcfpondit Ambrofius, quifecutmeser-
rsntem,fiquerep<rmtefttem.Convi£tiishoc arguraento Impcrator,ab
Antiftite injundampublicc p«nitcnti5fu{ccpitidcmiflloreanimo,
an cxcelfiorcMubium cft. Ncfcio quoroodoaliena ferc (cclcra,im-
proboru oculospcrftringant.vthincad dcfcnfioncm fuorii probro-
ru vitiorumcj:,conquircrc adjuuicnta folcant;quafi ca qu^ prohibi-
ta funt divinis lcgibus,famlicitafiaur.pluriu peccantiuauthoriutc.
iiu . • Hhhh 2 Igi-
lus qai Ja^
EpiicoptK
i fe zdmiC^
Cam, qua- .
dragin»
novcm iUi
Titdererri
.alpericaet-0
^ Cbrtm,
Minjtem
Gal)«s git^
iinaceai,
Torelli hnf
merit infi«
dens,r(ta-
det ci, ac
perfuadet
longa pc«
ottcAuaok
XXIIL
Ex Srt^J*
Vi/MS Am-
Dcetmt*
TheodoAd
Imperatort
(ecucus eA
non foliini
Davidem
cantem,re4
Ctiam p€H
akeoical.
52i PromontoSii Mal^ Spei.
Igitur hic etiim ncqaitiai (uar nonntillil palirare vodunt qabd
Quirequi' audfant& Vcncds dclicias, ^truculcntas iahomicidia manus,&
^"•'^J?*^ concitaraiarummumPontificiscaputfchifmara^, 5c jurara cumMa»'
tx^infirmi- gis> Lucifctoq; commcrciajgraviirjmasiaTpfum cfuoq, De vw pc^^
tate pec- fidias, rcpcriti apudSanftos vtriufquc fcxus.ncc dcfuiflcMarias.A*
*uarnur ftas.Thcodotas, Pclagias, Margariras^FabiolairFacobos, Thcophiw
pflraitctet. los, Macarios,Torc]ios. Scd & hiccgo illud Ambronanum .occIa>>
Tt\o; qui fecutuseserrantesy fequerepainitcntes. Non fariscll tuam maK
culam in aliena contcmpiari; fi cx altcrius vulru jani nxvus fiibla^
tusfucrit, turpttibLcritintuaeumtoicrarc-?. . i
- ItaqucSandL/quosmodonominavimus^ plurcfquc alij; ta«
metfi pro mottaticatisnollrx^imbccillitarc, nonnunqua graviori-
busctiam culpisanimasinquinavcrint; divinitamcn brachijauxi-
•o^^Ci lio, mox contradasfordcscmacularunt.iacrymis, prccibus, jcju-
ti^aftioni* nijs, vigiiijs, flagcilis, & longis rigidiflimae vita: cxcrcitijs. Ergo 6
fahem in itialclqUi fccutus cs San(f!los in tcrris pcccantes, fcqucrc.Sc poe-
rtfiplften- nifcntesjfi noninampledcndofolitudinishoxrofchumanaB Ibciiv
.«ir» . . ratisfuga, fepulchrorum ingreflu,corpori«contiiiua maccrattone»
quod fopra citati fcccrunt; faltcm in cclcri- i-cfipifccntiat* ad fc-
riam virx cmcndarioncmj. Scio; non omhium eft iccadlllaialpc»
• ra fatisfaftionumopvcra, poftquam tefrixit charirasmulrorum. Eft
' ' tamcn omnibusomninoinjcita obligatio , vt poft peccata-i, ci-
] to pcf verum dolorcm confurgant,noiintquc amplius plangcnda
* > commitrcro». ^ ' < > • «^^"fcJi i^ijt^suiUi 'ifd**^nm7Ty
* .XXV, ' ' Ar^J;adfiinc ipram,(?mpermatnrandam cum D E o rcQonc^-
liationcm, hortaiuf fuos D. Auguftious, juratus procraftinationis
t,jSmgmjf.f. inimicus, ciim ait. Itogo vosfrdtrrschar/ffimi, vt fi forteattcpm ex o/»-
io.ffr/m^» his ^vt fi habet humana fragiLitsu) calltAttate dtaholt fiperatfssy (fr capi..
^jf D^mim. f^i,y^ criminihtfs involutui , fecundum qttod Apoftoltss ait,, tempjum Dei
^rm!^7e tn f<-^ vtolxndo deftruxerit ^ de D e i mtfiricordia non-y defieret ,• fed
'f^ittmr. fff^ ,fjalo iniquttatif fia confurgat ; nc^ confietudtnc^ pecctndij
in-» ipfif fi rninis fuis fipeliat. Noru entm qut peccaveriti fed qui trt^
rAd qwtm peccatis perfeveraverit y odihilis & abominabtlts Dl o .erit, Nam t/t
dcj indulgentia dtvtna nemo dtffidat, Damtrws per Prophetam^ velut
r * pMter pifjjimusy confolatur dicens : Nolo mortem^peccatorisyfed vt
jLx:tth.i\. -ionvertatur&vt^fiat. Et iUud: impiet4S impijy nori^ nocebit ei y ifL.»
i , . quacun^ dieconverfiu fuerit ab imptetate fittj. Sed tfta tam magna^
'^t^fh.it. mifiricordtM-» y tutic mobu prode^ y fi non tardamtu converti odDomi*
* mm, Btcerimiiu crsminibus fupcraddtmtu. £t poft pauca , fic conciii-
- • . . diL
> LlB. IV. PaR AG. V. 621
<nt Tfemo ergo nee fofi-cemum feecdtdy nec feft miffe erimifid, demiferi*
cordiadffiinAdeJjteret. ftctAmennondeJperet ^vt fme vlU mora, Deum^
fibi refrvfitnri fefiinet f ne forte fi confuetudtnem peccandi fecerit , eti' .X ' >I 7.
gmfk mltty de diabolt laqueis Itberari non fojjit,
Rcfcrt dcrnde cx Scripturac Sactx tabulis , cxcmpla vctctuni, XXVI.
cclcrcmpoenitcntiamagcntium. I>aiotd('mQyi\\ )qut& Rex& Pro- ^^^^
fheta, dt Vtno munere fieri merutt , fofi tantam grat iam tta pralfentui eft , p^^^^J^j j,
vt non fi)lum aduttertum committerety fed ettam homictdtum perpetraret i Regi» , qu<
nec tamen ad hoc fe refertfaH^itj vtin feneBute fua ad faenitentia mediea. pj^*
mentaconfugeret: fed jlatimctlicio frojiratus ^conjperfus cinercy cum tn» poA ca»u,
^enti rugitu & gemitu paenitentiam agens, impleloit t/iudy quodtpfc in pfal-
mis dtxcrat • ialfaba per ftngulaa no^ies leilum meum , tacrymis mets Jlra- '
tummeumrigabo. Et tterum: Cinerem Jicut panemmanducabami& po- Pf*i.6*
tum meum cnm Jietumifcebam, Et quia pctnttentiam agere mortifera fa
curitate non dijhltty ctto tn fe Dei mtferationemtta relfocaHfityVt non folum
regnttm non amitteretyfed etism S. Sptritusdonum recipere mereretur.
Scnfitquoquc AchabRcx bonumpocnitcntixj fcd nontam XXVII.
plcno cornu j quia bonus cflc non-pcDfcvcravit. Auguflini tibi
vcrbafubijcio. K^chab Rex fMcrileguSydequo-Jcripturadtctt,quodnon-» , , „
fueritdiustalityquivenundatus fittVtfaceretmalumcontraDomtnum^l . . .
fofieaquam depratfatus ab vxoreJez.abel, abominabilit Deo faSius ejlttn- 3 •
terfeifo & lafidato Nabotb Jex.raeltta, citm vineam ejus veffet trt^adere^.^ ; similiter
capigatus a Sl Helta, fcijftsvefiibua, cilicio indutus ejl , & inclinato capite^ RexAchafc»
pcenttentiamegit,. Proquare,JiatimfermoDeiadHeliamfaiiisseJiydim
eens: Nonne vidt^i humtliatum Achabcoramme? quta tnquit; humiltd' *" "
titseftmeicausaynonindticamindtebuteitssmalum. Confiderate ftatrcs ^ "
eiuia & ipfc quatnlibet facrtlegtiSy non referytfVtty vt pofl longa tempora pa> .
nttentiam ageret ; fed Jlatim facrificium contritt & humiliati cordis , Deo ' ' •)
cjferrenonaijlultt. ^utvtique f pojieain iiiahumtlitate,quam cetperat»,' . .i
perdurJiffetynunquamabilio Oeimtfericordiadtfcejfifet. "
Sedpcrgit Hipponcnfium Antiftcs, & cx vetcri tcftamento" X^jUIi
ad novum progrcftus,infignc illud fpcculum pocnitcntiuayMagda"
lcnam, totidcm vcrbis proponit , ad fcquclam pulchrac cclcritatis. ^ 1
%Meretrtx quoque tliay qua pedes Dotfiiut lacrymis la Dit , & capiUis fnis ex~ ^l^^
terftty vbi caelej^em Medicum venijfe cognoloitrvltro- fe ingeffit in domum , catxi».
njbirogatanon fuerat'. & quia prtusfrontoja erat ad perdittonem-, pojiea • • '
frontofior faiiaefiad falutem. &ideo audire meruity quod ei omnia fue- ' .
rint peccata dtmijfa, Nec ipfa fe adhoc rejerloatnt, vt infne vita Jim pte* . - i
laitentiam ageret, feddum adhuc peccare poterat, fic Deo tnjptrame vctutt
•iuv^ H h h h 3 ^eccata^
624 f ROMONTORII MaLJeSpEI.
feecdt defcrert^ ; vi iSsm sdMUerifj fiu mn nneJlitm fiAfwMhe^
wettfedvoluntm^ *• •
XXIX. DcBique omnium fer^ Sandorum in terris ollm piEtiircn«\
•cium, prinius poft cafum labor fuic ac conatus t porrcdtm a4.
. . '. rublevandum Dei manam non cxcutcrei neqidiiFerrein longum
acfcrum» morbos .& mortem , fuum renpi(cere; fed abfque tcrgi-ib
\ t pf ^^^^^^^^^ morofa, cito, ftatim, quamprimum, i iincero doloro»,
%.l'«f.xx\ Ycro^ue emendationis propofito, aui|>i€ari pGcnitentianL». la^-
. quem finem, intcrrogatus Alxbas PimcniHS,quid elfet tandcm» di-c
pjnirtti* ccrctiirquc p<rnitentit ? Kc(^ndiXtpornrte9itiMfeceMtorum,eftvhe»>
eft. viteri- rius nonpecc4re:homiti'}b\xs ctiam vfqj ad ultimum vitc fpiritum, iL>
ui non^ lud fcmpcr occlamari : bcdie conzteriimtnt j »e vohn repemine morr^
tMnquemfur /uperteniAt. FuilTcIcgo aii-umtCuiquoticsAiacogita^
^Li^c^e^ ingcirit:/^/w/>/^^o<//r,c^fr4tf/>ir«//r^i(r ipfcitcrumrcgcflit; Hotk
UA, fid hodie dcbemm parniteret & crm voluntm Dei fict in nohu, > ^
XXX. Kucquoquc fpc£lat illa Barlaami Ercmit* inftru£tio, qu^
,\. ' lofaphatum Indix Rcgcm iblicite docuit, poft baptifmum fu(l
MMfifmpP' ^^^P^***" ^^vcrc gravcs noxas; aut fi qoid pcrpcnm gcftnnij cft*
abcoflatimrcfiIirc,contrario nicniis fanioris afFcdhi. Ejus fcn«
tsBsrUum tcutiam cccito. Opere pruium efi tteque, vt ptfirequtim veritetit «o^
^J/^^j gftttionem mcepimmt et^ regeneretionem^i^filtorum edoptionem cotH^
/U/mgm, fecutt fitmm^divind^ myfterid percepimm, omni fiudto ec dtligentia pron
♦ . ' vjdedmw, ne corrudmm; qudndoquidem multi citm cecidijfent,fifeeru
gere mintme potuerunt. Etentm , cjtm ienum vittofis dffeiiionibm
dperutfient, etq, ereii/Tinto nextt tpftt hefifent, non jemdd peenitentidm^
homini jB fefi tonvertere potuerunt. Aiif dutem morte prttM dbreptt , qudmcont rdctm
peccaium vitiorum fordes per poenitintidsn dbfier/ijfent, condemndtifitnt. Proptere^
toJi^ e^' P^ricuUfum efi,in titttum, quodcun^ iHud tdstdemfit, Ubi. Cdteritm fi Ulti
rerurgeo- contigerit,sT 1 n enttendum efi vt refilidmm^rurfum^ddprdcUrum cer-
rfum eft, fjuHen obeundHm ftentm. Et quoties cddere contigerit.toties etidm stmtim
MMtk^,\, vf^ ddextremum Vtt4t diem, eurdndum eft,vt refurgdmm, dt^ tnprocin&u
fiemm, Convertimini enim dJ me, & ego convertdr dd vos, dtt Dominue.
XXXI. Dcniq; quotquot impij cundtatorcs funt poft lapfum gravcmi •
Procraii ^"^"^«l"^ rcfipifccntiam,& plcnam vitac cmcndationcm^trahunu
Bant«s e- longiiis longiusquc, in futurum aliquod non cxploratum difFcrcn-
meodAtio- tibus,im6 dubium inccrtum<juc;communiSanftorum oiim poeni^
dami^r* tcnrium iudicio,atq;cxcmpIis damnantijr, dcturpi ac pcriculola
turescin- o(citantia> prcfcrtim quandoalicnis vcdigijs. nontantum ducun*
pitfSa». adcclcicm convcifioncmi fcdeciam ad rigidae (atisfadionig'^
coin-
compcnfarioncm^. vrproindcnoninjuriih.nncomncmmateriam, Aem H
-cumfcriahae I> Auguftiniadhorcatiaac concludatu. Hac ergo co-
•^itMBtes frAtresshMriffirttt,quMtkmf9jjlkimmt^I)eitdjutwioUhor€mt^
:Me itobifMliquAerimmMp^mel eMpitidU peeeMtM JkrrepMnt. fi iter» ierhocmt^- a ^mi^'»
U fuerit difA^lliU^itMMn^
4iefi^tperiiitgmfimil0mpfiiiitoM iwimiqf0m(^^t^^UUjld\t\Mlig\
•ii/?, boHkstfttalmmitmf i^i»mf^m»vtim0rjlimmii^ituiiir
itgmfiikpMiref^MeMkii$ifl0m ' heMtitiidiiMtf»ttkffiitt&t^eeivivi$imfti4'
liprojeifwy ligMttitmaufliM <^ pedihm proijciMturinunebrdeext&iMrer/vhi UmM^wv
eji fletus& (Iridordentium -ffed msgu medtcamentu petnittntu^humiti'
• tatisy vcl compun^lionisy ad fanttatem prijiinam revocati*s, & bonorum o*
xferum margaritis ornatusy audtre mereMUT'^ Euj^JervM bone & JdeUtt.it^-
trAmgfiudtumDomtmtui*.
PARAGRAPHVS yi.
JvDIC£VM DOCTOKV 1»,
ScH0-LASTICOS.yJ4 AC Tit&O^' -
Circa eos improboSy . ' ; . ■
^Qijibus confiietudo eft^longas coltr ^
V vcrfionis&acmoTasnedere.
EJihia /<'«n lacinis proverbium. Rotcro- r
daniotantz xnimationijcll» vtnon putot uliu aliud.
lclTe proinde digiium,qnodcollunniiiiici<iiatut,ptO' trf/mjui
i templowpwAiStWiii AefitUMraisio' pnnci^iBmM» ^r*f; fr-
aiillWIMll#depingjail>iiaftulpaturpriiii>|hMMIIIi- euiM.
■Dn auMiiyiiiiinnuiftniii ^vibiGtfti ritTm*
•^nKtfai^ ttiiicii^FikMi^biiikic^ifttm potcfiac^^aUI^-pfViiuib. Ibmtii'
- Hoiiiti eBioi ve]rTfiica'fliiittiov ftmM prceipiittiiiiiji co»fi»
'Mum WBjiitegi algrtiii>fiifioi€ihirj it<hii<^if rcciim liitcgmi* '
«i. Mflllll
I
DigitizQd by Coogle .
M tXOlAOnTOrl&lULAVJL SfBI.
r' . • rcnim^liinmnarainruiiias. RBrrum; fiadfitmfTucitas (^ii^dtmja
acmodcratioyQmulcjc vigrlaamiSclcotitudinc tcmperata» vt no-
^ucpcrtcmeritat^m qaicquam fiatpcenitcndum,ncquc pcr rocoe>
4iam quicquamprstereatur^ncccflaxiumad Rcipublicx vtUiratem
€onrervaiudaai>qacfoqtti4 cAcpoiiu iioc impctio fciicius, iUbi-
I • \ Uuf^uc^ 'r •;
' '■ Atquc haBC etiam^aufa e(l,c«rEocerodamns pt«diftnm ad^
gtttm4eigiiii#Biliii<iiWic,apj>dl€t ^iiw»,qaodi Rcgilws aoprtA>
Kieroaa. ciptbmihuj^neeit viilt,iplb<ompii«iwrftmiU>iia. Ibm foffm-
■oPro. -licftvar,fframafltocAda^tam|illfttiB9olQptammillco8btci pt»-
wMif ^taMpif>tiim9lkeic«qiU4^vi44oliiibitiim*iiiciiti dcaiqttc pcfti-
•leilt|jiimvmaflbntatornm hc^, rcmper^ucpatatt ( quidquid qao*
-canque modo <lidttm|idamjflc Ibctit >4ffU[iiSf apfiau fos^^kdgtata-
-Htkb : k*c inquam, atquc id geflusaliaHMiiritam quilMiiilaiii^
focordiam concilicnt. Maxime fi hisomdibus fomcntis>iuvcnta*
acceflcrir, 5chujuscomcs, rcrura inipetitia. Atcdivcrfo fitnon-
, nunquam, vr infitusillc Principum ingcnijs vigor, & impctusqui.
Regibiisac dam, vt ita dixcrim Jconijius j adaudtus amplitudinc fortuna:,cx-
principi- citatusrcrum maximarum ruccciTibus, inflaoimatus vcl iracundia,
njnlmsJ" vcl ambitionc, vclalijs hujujmQdiicuj)i4it4tibus,cxtimu]atus co^-
niarmn ^fiHj^ptcfcr^cihus, traifrvcrK)si:ipiat a^liquoticss aciuiii iph>§^tUm
gjll^^ omncm imperij molcjxi, in prjt^ifitinm. aufcrat. Nc igitur hxc»
aliaiic cvcfliancJncotil|moda>|miiltaHtei'iccptra& coroncmo-
ncntur ^i«M»yjfeartr,laiemiiffljmnam
lll* £tctedorfictam (kl^ifiiJitiMimSmMi^^ Cc(ar Ve-
MK^inm ff^fianus, fibijgrmbolamfccic ^itoifiiUiW^^ <"^*
f^icmImpefatQtis»comitt(ctiptionecontinuit; aitie^anchorani»
ic ex mcdio cjns ceu tcmoacofatvolutu^dcipliinam. Vbi fup-
ExprdTum pono pfi(cisia:culis , multum Jitcrarum hicroglyphicarum fuiflo
maieVc- Vfum; «aximc apud itgyptios, qui ncfas cflc duccbant fapicntix
fiufiSifpcr myderia, communibusliterispiodcre vulgo profano, vt nosfolc-
'uSorir fcdciimquidcognirudignum judicaffcnt^idanimantiumj,
cam del- rcrumquc variarum cxprcfllsfiguris, ita rcpracfcntabant, vt non fla-
pki'*^ tim promptumeflctconijccrc Vcrum fi cui fmgularum rcrum^
proprieratcs, (i pccuiiariscujufqianimantis visacoaturacognita»
t^nia aite- l'^*^'^^^^ pcrfpeAa fuiflct ; is dcroanvcollatjs corum T^inUMiio»
x^^tem^!' 'fum mlediitibb tafigiDa fco temiib deprebeodcbo&> > oQ^Kf^xvfi^
Pjuftiwab . taeboi«r'MVim iDelpli.
' iitif aiiceAV4aoeJ4PVltoat.^ifi)orefi»4aod AqpUaiitte^imiiMieiilfc
admi*
Digitizcci by G
a^mirabiU inapcru fcrtur, cclcritatem cxprimio. Atquo adco r j
Vcrpananus, ciiniin numifmatc anclioram>acdclphiiiifincircuni^
tuJUt,iftudhicroglyphicumcxprcfllr;/f////r4/r»/f. " t n
A .. Scd vt.provcrbiumhoc Iocumhabeatalibi,ncgo habcrc poC» . .
fc»autdebcrc,quando in dclibcrationcm vcnit ncgotiunj pocni^, j^^^
tcnri* apud improbos, & rcfipifccntix. Omiiis hiclcntitudo panffco-
pcriculofa cftj nam fi morsopprcflcritcundarorcm, falutcm pcr- "je»non
didit &ccelum. Cclcritas ( fi vlii mortaliumj necclTariacftcum- Jj^^iftJJJ
primls impio, quando^ dclici;s ac voluptatc , proftratus fuit in_ verbunu \
praEcipitiafcclerum. indcrcfurgcndi, moraomnisfufpeda cflcdc- ^1"!«!* ^
bct. Itaquc vniverfis profligatae virzhominibus, quosvitiorum^
(uorumdeguftatamillies fuavitas, tcnctfcmpcrcaptivoSy illamin-
culco adhorrationcm, quaScncca Luciliumolim fuum,fapienrif- semtcdsi
fimcita admonuit. Fro^rd LHcUi chdrtf/imc , &cogitA qutintumjteUri* ^*"'.*/'/»
tMti addituruifuerUifi k tergo hojlit infiaretyft equitem ddventare fuf^icM^ . ^**
reritt. dc fugientium fremere vefttgt/L*. fit hocypremeru, accelera & evM^ - \
dcyferduc tc in tutum^. &fiibtmle confidera,qukm fulchra-ret fit, coi$m< . . .^^
Jnmmire vuam Aatemvutn^ damU exfettdre psurum , reU^nam temf' .-•i
ri$ Jiti partem. v .^'t^wii'^ «i N^^ -y*-^^ *» ? ^-»->r,-A'; " '
• Apcritcoculosmali, quibusconfuetudo cft,longas conver- V« ^»»
fioni moras inijcerc. hcm ! Eques vobisinfcftus poft tergumim-
minet; qucm loanncs Apoftolus,cum cxul Pathmum infulam in« ^^^^^^ ^
colcrct,confpcxit,ac depinxitinfcqucntcm modum. Ecce equet ' •
^fftdt*f, & qui fedebat fm^r mm^, fumc» iffi tMoRs , & Tnfbr- Mots&io-^
Mrs feqncbgtur enm^, Vx mifcro, qucm adhuc canflantcm dc poe- ^^"^*^
niccntia,'n:^or^ intcr flagitia obniit^ ; namab ca longe infcrnuar* piumicit^')
abefle non^ potcftj fcquitur proximi , vc damnatam fibivi^i* riipiCccn\
mam, plenis faacibus hauriat. Qupaiam igitur impio quotidi€ p^^uiuin '
morsr* fatalis cques inftat > cum tota.^ ftyge ad vindicias (ccie- ev^dau ..^
rum paratn^, juro mcrito pcricliranti acclamo innd Scncctf - "^)
Premerat, accelera & evadtj perdttc te^ ims tntum-». afylum pecca^'
toribus omnibus eft , vitJB fuc cmcndatio feria^ ,* huc fi teocyiks
rccepcris poft Icthilcs noxas, jam fccuras cxpediarc potesfata^ dbw jn*"
& obitom. Sin moram craxcris odiofam, & diftulcris poenircn* hanerea.
di confilia fcmpcr Pnrs f^/.r j?^, ccrticapattUHmac falutem, ^^'jj^
ingcnti ofrcrsdifcriminifCtiamDodorum judiCiO,SchoIafticoram ckDoao. ^
acThcologorum^qaorum nuUusinhac mateFia Aia<lctlentum«n. 'ribiis,ae |
fe, fcd fcftinaotcm. Placet tamcn ctiani hic fdcau vtl, & pau6drtl ^**?^^*^;
atldoritatc, aoxiam multoruai procraftinarionccn convellcre/^ • •
t T i i i Itaqf
&2t FrO MON^TCR^I Ma tiE SPEZ.
' ' rtiq;PctrusLombarclus,fivcMagiftcr rcntcntiamiT»,ccF<bcr*
rifnnsandquilTinixParilicnnsAcadtmis Dodor, dchis, qui in6«>
^m^/^m^. ^^^* pocnitcnt, fic ratiocmatur. Sciendum ^//, tfm^wp^
4^imB,xo» nitenttM eii vfy^ dd extremum Artuulum vtfM. Awgnfiinm tamen de dtfi'
firentihm hs jfcnkit. Ji ^uisfojitus in vltimt necefJitAte , voherit ttctift^
* . Vij -. r ftxnitentitm , & fi Mctfiit , & mM r^oni lUatur ^& hinc V4dtt ; /ii
vit« /jtfr ve^i^j , non^ iSi negMmm , c^uod fetit^^ /ed noM..»- frd/umimns , efuiti
i^^fli ^^"^ fxit ; fi fecurushitu exit, nefeio. Sed efuare hoc dixit /kt^
ftf»it. ^hts Attgufiinns , cism pcenitenttMt qud. in fine agitur, tn-^pffilmo MfpeUetuP
'•»f» fkcrificium vefpertinum , quod erat McceptMktliHs in Uge^ : & sum , /Ki»
qudcuag^ die invocetur D e y s, adfit : & qudcuif^ hori ingemuerit , ^
ctmverjiss fuerit peccator , vita vtvet ^ & nonmoriaur? Sed tUn-» di^^
K* xit Augufiinisd propter iSos t qui peenitentiAm vfque^ sd finent^ vitst-
\^.\s ., protrdhunti & tunc nonL» ex D e i dmore vidsntur pcentterc^y fid
timarc^ martis , quafi e.v necejfitdte. Vnde idem quafi apersens , quart^
Magiftti fuperioru dixit » ait: nuUiss expeUet^ quando peccare non poteU. ssrbu
ritm^firn^" '"^^ ItbertAtem quxrit D £y s , vt deleri peffint commiffsu» ,* nou
ccntio/j neceffitatemt. fid charitatcm\ tnn tantism tanorem ^ quianon in
^'"''"'^ vivit homo. S^uem ergo ferio pcenitet , oportet non foliun
fmm tff, (3 merc^ Indicem , fed dilsgerc^ , quia fine charitatc nemo falvns cff^
smtentui potefL. ^u/t converjio t fi conttgertt alicui , etiam in Jrne ; defpersm-
^Ju^mtrum ^j'*^ remiffionc^. Sed quoniam vix , •^el rnrh efi tam jU"
pertr^her* fio^ coHverfio , timcndum eit de panttente fera, Maxime cum fi^q\.
ftmitcMtt^^ quos illicite^ilexit., fint prafentes \ VxoK&mundiss ad fe vocet. MuU
tot filet ferotina pcenttentist^ decipert^. Sed quensam D e y s fem^
per potens esi , femper etistm inmorte iu>atevolet , qutbus ptacet. cism-
«um TSc ^''^^ opus fit non hominis , fed D e i fruitifera panttentisi^ , infpirare
•rerbai. eim potefi , quandocun^ vult fita mijerieerdid^ : & remunerarc exmi.,.
y?r/f , qfiot damnare poteU ex lufiitiaf Sed. quoniam multsLj> funki:,
iSf*ifit fK. qt^st' impediunt, & Unguentcm retrahunt : P e r i c k l as r m e s r,.
u*t.e.\7. JsTERJTfrj^ y^JttrM.t. .^D MORTEH PsjiTH^U£R£ FO£JSJ'\
^*'^ ' Magiftro Se«tcntiarumacc«ditScotuf r qui ab acrioionia^
«r##4»;»4. ing«nifi fubtilisD^pris nomea^fortitus cft; Ejiis intcr alias»
^jr.io, hate ponitur quzftiO' Firum pseniteittia in-»extremis fiiffieiat luL fii''
Didurab.. . lioquitur aotcm-maxim^ ex occafione comm^, qui fub;
tiJisScoti: pa|ljiQ;re(tpifi:endt ad obicum-, impcrterriti contimiant improbi*
mhSllm» -ac fioc fronic^. Icaqiio.propofitam dubitationcm fio,;
probum* ipfcicfolTio* Impofiiiile non est in extremtt hahere verampmnittH'
: tiam.
, Google
tUm , qitJt home fdvArifoffui Sed eam Haserk JitrrfCiLHm h^Aenf ^
Myn £ST , ET JLiitissTM^M, Dcindc fic cxplicat aflcrtionemji
poutanL«. Jn tfiA qtujitone , tenentur eommuntter aud vertt*tes. frt^ dtffieMimi
■mdeSiy quod pojfthtle eii hehere verem faenitentidm in>extremu; & '^jPj** \
fi bdbedtur , tde qut hdhet ^fdlvdtmr. SeetuuU tU , quhd ^fgm hdfte*
w^,9^^difli^iM^mm^hmH^ ; \
;^> VfrimmM fdtet ferAtiff^kmm$ dkif^M & fiyk^fmutmuu»^ VQL i
fmthemi^ vtr&ekimm Dbi iB ; igttnr feteB ddrii Deo , qUdndt wdiv •
^umr fm^ edm dtre in extr-emu ; d^JSmtfirt » fim9tttfikt^. Seewih': '
Mnm fdtet,Jeilieet quod fiii^tSmmit-tx^ftfHkmMt* frim^fte^ >
Adndo immimt slieni. mtrs, fut, ftr, mfirmittttmi <tftl vu^t gUdmi»
wsra^^ejtfm^ vel luiftm. firdidm; in-» quihm cdfibuf eoHvenirt^ Oftendit
Jperdtur n;itd-»\ hdhebit qutcun^^ ttelvehementem dolorem^^C' ScotiUaCtir
fter inftrmttdtemi vei vehementem ttmorem propter iSud extrinfe'^ homlnS
eum ; (jr junc vix poteli intellecius occHperi ctrcd aliquiddliud, qutmfer diu fcelera^ •
{enfitivd^t propter ordtnem potenttAri^m. quid^ vel tot»lit& imffdh^ tJTfit^'*--^
imr d^m inteUcaut dh dlio dciu, vef^on^ hdhep^um ferfe0wth ^'JJeve*
^tnuf , -emm ddut.^enfa 4otdmftrtem^ feufitivm* i Stdleshf'. rSii^M^
ii fit^im. dfctttt qtthd fit, mdgnd^ ednM0nitlt.htt^^,', '&- j^jSiiJ
itttfimmtd.he^ ^itUfit mtri^ fugieitm^^t^fm td.wtMrigkittmi
' fmtmif fiem fitit vthtmtm dtitji^mii^ ,firkr im» ftmmt. .JtfmiAi
Jle, : %Lefd hoey fM fit dijpofitio ex eongruo dd reeeftitnem grdtit^
tfmtiiifthd pt vtlmettriju» deteftdtit-, &dthit4L» tiretimfimnit^ fi-
miti vt, quod homo non folitm foenitttt frtfttr timorem feent , fed
timere flidt. Sed dtfficile ell tune dolert^ , ntfi ex ttmore folttm. &
fi noiLa (it eum tmore^ , nort^ dijpontt ex congruo ; ideo diffictle eU, j
Terti^ fic, Exhdhitu mxlo prdcedente^ vjitm, dd extremum efi in^ ...
clmetio vehement ad peccdtd^, & dd dilus ftmilet priorihtti. Igitur . '
dtjjxtle eU , tunc prtml cdturd ifium hdhifum incltndre detefidndo, quM
. friM erdnt dele^dhilid, t atmt j r if ji» fu od s it , Dtr*'^
r i c i LL i Mrti EX fjttiTi HoM i »ii t, Sj^fit R^Ri^
ttMttM MX JP-**rJt> r, fttet \ eftin^M fitte ifi* diffofitio»^ SlffiSl
nMKt tmfirm grmidm^ JfpCrMt.T .M tjlf i M^tsr L^iM.i Ccnpm
Pettiifif f«''4^J^Vff'yi'^^ fm^ffmi^ i^ifidt. itt.^Mirtmn' OmI
JlioifMiipri M^T»^ii'f[:X^Pi^e;r A^.^^^ ex^ !'
TMMMti T^MTt^i^f J^^mdtvitiii[ittii^^ \ '•■ 'i
mde/fim. ' .i^.-i^iKuiijJ • ; .^.r-i^:-- ■•v-i }
llii % Igim
Digitized by Google
4}a> pROJCoKvoKti If aitJiSpei.
'ttS ^^gitlir iotaScoti ratiocinatio, qnl probat (cfaro in_, o6!t<f
convcrfioncin,iaipijs admodum foro difficilcm, triplcxcft. Pri-
Sdt^^ff- mam Aimpfit cxpcrturbationibus, quxia moricntc funtpotcnril^
cvl^rcp«« nmar^proptcripdm-prxfcntiam immincntis ;am mortis; tnm quia
ajifdiroo- hacc juxta Philofophum , omnium tcrribiliumcfttcrribilifTjmum;
*!oSt tumquia In ca, vclut bfcvi compcndio, longa maloram ilias iil;^
in varijs cluditur: a;gritudo in corporc» anxictas inanim^metHaiiimettj^
^ tc,rolicim<lojnco^itatioiic» jtftttia ja fotcitiils,aiiiiclt'» li(ctib>
veltit in millc ciiias dlftrdittiit» .abdacniit<tae ab eo. cttjns teoi M
nlUi»f raxlpik|fai«IEbitod!attopQmicn ncmpe filatis* liictift^iidi[|^
ds. Alt««la»tMiebeoiacccpicScotnscamMagiftro, ab iiitff^
AKalilietMtoponiifirafito-, q^ns Cx TOtontatis f^rpmptitudinc di^
- ..>-r> bet proficifcii non ex coas&tonc au^ ncccflTitato. Quaiirfcte^
' pcr vidctur intcrvrnjrc apud cos*, qui cum fcefcfta viia^, vc^
'/ ' lam poenircntiam prorogant ad vltima>, fata... lani^^c vbi ad^^
mortem, ac proximum roortiNuminis tribunal, ftiiri ftinti ttntl(
coJSoS? enimvcfTo adDe i provocaht mifcricordiam , adChriftrRedeiti^
4vdy{.o^; ptoriscfFuftim fanguincnt, adDlvortrni in^ cocfis patr6cfn1ji,a<f
<rtBw= Etclefi* iandasmcrita^. Dcni^uc & noxasconfcffionc cxpiant/
^Eacliarilllteto feviatico ad difccfrum miiniunt} ncquoaUtcc-
motl lc VCllC |A«WftiUitnr, qu4m pios Cliriftiai^ d^cccat^&poe-'
jflfentes. • Oetcritei pliirftaiMAdram » quampridlilm ftrbroln pe A
licalo ejtimoattt^tedcotitciltlft poi^ls ad voibialkftm V cmii bantiiV.
bbsadvonUtankrepetttat dkmmMAMBM»^^^
t^mpCt^atiam.Cbt!iefatis,reciplallM6rra ik pi^pffi vt manifb»
fttim^t,cosnon fpontanc4 votuntate, fcdneceiTitare mortis »1114'
ii cooftle- P*"^* bmnia. dimififle. TcrtiaScoti^ratro fiimpta cflf ex pcccandK
«udinc, aU confuctudfhc,qt»accum inotcvit.ita hominis conftringitaffc£ins,ve
teta Batit- abcateccdcrc fitpcrquimdifficilc, criam quando moriendum cft^^*
(Scrte fVequcns docuitcxpcricnria,& avaritiaraiructos, cfurjjfiTc au-'
rumin mortC) &. vindiftaedcditos,fitij(rchumani?ui fanguincm; dt'.
VctieriaddiifJos, intcramplcxusmerctricios voluiflc cxtingui. ^
'''X. ■ / ■ Exqiiibtisomiubus^noliobftarc patct, quantum illi haliuci-
• .1 . i nentac. levkaliV^m do^-ptiotcrvi peccanr, & protcrvi&s inJ
< 1 owmtm mmtityot ^■iloAtkttf. air^amln« cmCQdiitidOcnra^*
^'Sl fiKilattdD«4»i^^*4id^«lp)^iditiw<^ gcmitadivinani'
fhabctarij booltatcmcxpannaii» vn4 laciymuli cmoUliii nallls aNjroptti^
Digitized by Coogle
^ " • L 1 B. 1 V. P A R A'6.' VI. ' ^ 6il
(ittliiiachiii&quimdplcntisaniini tcQimonio^.cohfbinpoc aoxv'. 'i^f^^
rira/dcprccationc offcnr»} dcaiqiic voluntaris inflcxione».fiVo^ ^j^if'*"^^^^^
«orredioncafFcdlusmaliiabonum, vition in iibncftum. oibil Jii^ re.oqj^i»^
inagnxdifficultatis,aut pcriculi cflc. Scd t^a p^odlxctim4a&at< ^"V^L i
hiccs»nequcrapis caquxDci,aatSpiritas funt, occopatus intCL, apndMa-"*
cri'puodiaimn)anac vanitatis. Vtinam alphabctariuspucrfiasapu(|) giftrufen-
fummos ScholaQLcos,dircar4ucli;ecpaucuIa MagiArifcQtcntiarum.
vcrba rc(fle lcgcrc.arquc intclligcrc. Pericvlosvm est, ly,
INTERITVI VICINVM^ AD MorTEM BERTRAHERE PcCNI- .! ' !t
tlNTlAM. EtiftafubCills ScOti; ImPOSSIBILE NON EST, IN.
E^XrREMli HABERE VEILAM.PoCNltENTlAM: SEDi,AM HA-. - ' -
MJLKt, pt¥9lffitttiiyu± \. .t , ,
'^«^"«'«'^^a^^^P*^^^ XI.
Blbads^abaimamsntitSl^Rf^^ '
l|«ztaas de ^lcheiidiiaMit^icocdiksc divim mixtm^y. ^^"u^d'*
qbaram aitek!ic|^ cavet dcrpcrationcm ..ita. al|i|[ra^iafli. ttMf^, pQ^heotia'
pr«fiimptionc fiduciamproicribit.^^ iEthaI>ctJiu|a.<^Dodociaiiaci9i^: jj^™^***'
cioatio, cbampliusmonbcntum, qura fiindi|tWinChriito«.i9trrQt Hkiubri**^
Patris Sapicntia, Ita. coim Blofius orditur:'teIi|||i./i|||l|^ Ot/;/.. tdeA tcin<
JfftsS. GertritdiAit : ^lrhet fotfrit rejpirarc i>2 ff>em venid ( qmmUbet .
ettMm grd^lfi fonJerepeccAtorurfjyJe fenferit deprejjitm ) ojferendo Deo Pd^ Blofim im
tri mesm innocentiJJTmam ptffionem & mortem, Credit igitur feccAtor,. i
feper hoe obtinere fduberrimum fructum indul^entid ; qtttA mtllum tam^ **** * ** i
efficd^ rentedttm contrs peccata poterit in terrts haberi, (leut det^otamemo-
f^mdpa£ionu,cumfidere&4^ Adjungitvcrbpo-! Z
n&Qominatus Aiiabrfequentia> quibus impiorum ipcs.cum ialu-
bti mctu tcmpcrari & poflTii^ac.dcbeat. . i * : ^ t
V \ t^f^ »onJplimMiJerie9rii^J^ff6- j^t/^Jt^flei jKm&iur XU
J!derand4e^t^fbfi£dkri/riie/r£^ Brigitt4.vi^i€rrAUU!^^
tes&voU^MiesliberKjrttmr^lie^^^
ewrigdmme infinevitdmeM» mMgiu tmm &mi^m£A ^ Mifirieordia^ bi
mcFm-
Ifei ; quandocun^ me pcenituerit peccatorum meorum, reeipietme MtmDU" ^^^^ *
minuiy &JaltfU4 ero j intertm faciam quodltbet, nott bacdtcat pectmr, fcricorJi»,!
non ftc agat, non fe ipfitm in periculum contjciat ; fed fine Procrast tsa^ 'ff?" :
Tiot^E vitamjuammalamcorrtgere/fudeat» & peccata fia eoram factr- .ntj!&ti(.
7rom
dote ( fi potefi ) conjtteatur^ id^pure& integrh quamlfts enim Dem p
mittat peccatorif i^ere ptenitenti ntifericordiam, non tamen prornitttt ttu» ,
fie€MuperfelKtim$$imim feeiu$ei$tiamy nec longm itttdm» Certurn ve-
liii I roeft,.
Digitized by Googlc
TKfHiOVJOK^lllLALMS^BU
. rlefly qatAji peesatory qu/ crmiiubui fieUrilmf^ fit/s injuridm Dmo imtm^
Mild| per- //>, veirgm c^^trhhnem & poeniientidm , MMtc^tiam anims ejm fiparetnr k
j^ eoo^ torbore ,nS%ai^it ^ fxiPtnu
Kfim» ds' fviiw nmki terJU&fioiHvi m^AtUtifiiiiBi , fermimem u wmkmtw mif
boDitatc fuu iniqmtitmiit £e(e^tIo plan^, tam veram eflefunc optiipipr»;]
- iiilt»exd^fflaH(ba&i4»c6iidoleaticcefti^ -quim-ouiicriiOf
Ae apird inferos .quei;i;a(tnUiimifi (e inter contiiittataftclefai icoik^
fi4iircdeNttmia^'l^tat0i
^m-provdcatc. ' >.
XIII. <^am db cauHim DidacasStclIa* cxOrdineMioofiim eradT*
tns iibmO } & i fuis lucubraciQnibus percclcbrts ; eYplofqrpa*'
^luSk ^"^^^f^" corum, qni rcfipifccntiampbft flagiriafuatrahuntjfinfitti^
</^f*frw- ijfdcm pcricuIumimmincnsoftcnruru5,.lxa:c in materiam pracfcn-
ftm mmmd», tcm fc ri bi t. Cur differs fxenitensidm in temput ,quod forie non videbu f ^
^jn^^ iV3f vnum fudem diem habes fecurum^ & exfeBoi dnnum insegrum dd fs» . ,
^knddmpcenitentidmf Virpuin fericulo ,tAnqudm oDu in»relupi. quiJ^
^Mixt ^^^irtip^otmffUres.clfmfdfiQrutuh niftbrf^tde^^
ctM, 6. ^ \ imiilftv^dmtne -, neftMimiibi Uiigdm vttdm: MefrmtiffU^ufMf^^
j^^^^^ fiMwtlM^ffNllmt ^ intpiitS/^iem» .^!a» igmrde , qi^d fdter fyUrii^
bbj^i. tenrpcrdinjkdfeteftdie^midittn^f iitit ffidmiftd^ temfmfdeimtdtl^^
T^^''^ ' ^f^idiffifiimmnt legcm tudm, Ten^en^I^^tmtefit Dem temmn& vC '
Iloin]Sr*l^**'' ^"^osiiominibm, adfdciendsmfetttittntimit 'i fed cptid mdte temfm
Bamac^t. exf€mU§*nt , dhftulit dbilUivitintidnmsiiirextitsVtt diimfinm sn^^
du vitain. nttte/Smo. Si diufiu fiseru tim£ore, eo friyaberu. ,
Tdcm Stcll^, monfiritnnis ledori viam ad^oeiom , dlfluadetr*
XIV. Jongas cundationcs in vitaemcndanda> qubd pcenltcntit diiara ad ,
mortcm,occafionc cjusarticuIi,ipCuf4ue vitio improbi,fcre fcm-.,
pcr inutilis fiat. Temfore quo fdnm es ( inquit ) contertere dd Dcumt
quia in dilu tfio Aquarum multdrum,vbi circumddtm fiieru doU ribm ingem^^
t: 'om, eontrcmifies frd tremore mortu, Es frofe^o . nifi cum multd difm^
Otti totl fi^^ti.dffrofmfttibuvie^dmVeo^fitotiv^^ ab co*
ynlihCct^ 1^mii1>Ersi tetnftvt mtepoikmimitet&miitfdhttitnJ^
dmaDeo» Bif/ fihtiteft Us$mvitd frdfintu» qucm^Mimmfitim % msmenmetf'!
drfT^cniter qudnimMmt^ , fromerert foteru vitsmntemsm, OmimUfmfm$a
benti temfmriiemli,&temfmfteni^ Temfus hujus vitn ef timfm
Jlendi, & tem^fseiendifcenittntism, ' Cur igitur dtffcrs contritieneiiu^
sde^neeeftkrtemditUdmfdlutemti^dm i^iUter imfeiridiu temfori^-
mortu f quo licet quu muhum Ucrymetur , credcndum tdmen id fdcert^ '
wihpifmHmsrt mfirnhfumnjnftif^ ffffoms orts en
' ' mUn»
Digitized by Google
• • LiB.lV. Parag.VL 6ii
^^hncf^Qti/tffortius molffnt, ^Hxm qua oriuntMr ex ttufi dele^AhiVt. Sf
itdque bretu deteiiMtio, impedit rationi vjum, magu impediet judiciunLa
\iiigens trijtiria, & mortis tiorror j ^iu res , rationcm tibi ita obfufcabunt ^ ■ ' •
Hft vixpvffls te conlfertere ad Deumyji in vita Jemper ferynVtJti mundo. " . * '
jtccedit, quhd tntefie^his tui4s non potejk eodem tempore Jpeculari dt^terfk^ . .
objeSta perfefte. !ml in horst mortisy dolores te adeo oppriment , vt dtffi- - \^ - ^
^ttUter admodumpdjfts cortufsm attoSere adDeum.'
,V>* \ ^Scd Didacus Stclla, pulchrum Familiac Franciifcanz fidus, a- XV.
•iJammonftratdifficuItatcmrcfipirccndi impijs fub obitum, cx ir-
roboratapcccandiconfuctudinc nafci folitam, prxfertim fi co ar-
ticulcinfcftantis Orci porcntia accclTcrih Habitm ait , e(i quatitas ^^^^^^^^
■difficutter mobitii. peccttum jam nimis ajfuetum, te ex vnit parte trahct j ^"nffanuV
grsCtes tentationeSi tibi fe opponent. Jidd^ quod tentationes in morte eft, paucii
fint longe vehementiores, qnim qua fuerunt in vtta. fi ijjtur paucis ten-
tationibtts in vita rejtjtere nequisy quomodo tr defendes a maximts tempore «ger &mo#
tnortit ? aua fiducia fberas te vi^orem fore, quo tempore tu debitior es, ho- "Iwn^
fiesverhfuntfortiorer? tempore fanitatUynon praltarts cum hojic^ ; & i/jftetpIiK
iempore infirmitatisi idaudes ? Nihit itaque metitts efl; quam flgtim fa^ rim> &
tere pcenitentiam, nec dtfferre in crajtinumy quod femper eft tncertum^ . '
In qua fcntcntiacitatus Auftor, tribusmotivis vclut triplici funi-
cuIo,conftringitfolutosadfcclcrahominc$, monctqucin ncgotio- t
pocnitcntiaj, ncFabij cun£>atorcscflcvclint, arquc omnia rcmit- Innegot?»
tcrcinCrafttnum i tum quiatcmpilscraftinum dubium cft, mul- J^modc^^
tofcjucinfpc fuadcftituit; fimilcsTantafo, fcmpcrhianti ad po- betefle
. ina,nihilquccapicnti. tumquia.fi vclmarrm^ofpcdlatum Crasr* ^^**'^
comparcat, vitiorum tamcn diuturnus vfus, difficultatcm ponic» * * ,
fcribrcfipifccndi ; auftu$pra:fcrtim validlfiimiscotcniporc, maH • •
Gcnijtcntamcntis. tum quiafraf^isanimar potcntifs.multnmciue
impcditisadgrandcilIudopus,nunquamaftuct3f pocnftcntia: ; nic-
tusprxfcntismali, &folIicitudofuturorum. potcntcs funt rcmo-
r«> quibus f«pc totus impiorumconatus fulpcadituiip uxorte, no-
appcllatadlittusdivin* vcnir. J •'<5«f»'^'-^'^'' j
Qn^minrcm ficpronunciat, er ptitparatonim collegio Pa- XVI. "
trum Emincmifiltnus Bcllarrainus. Sape accidity vt Sacramentum^ ■
fvenitentix , quo tempore magis eji necejfarium , illo ipfo tempore minus ^ ^ ^
accurate Jufcipiatur. ^lui entm gral^i morbo taborant, vei doloribiss im- ^'J^'^,/
pediti yvet debititate ,vet dejictente judicio , verhorrore propinqua mor- mnriemli,
tis,velamorecharorum,quosin^iti retinqmnt ; fatis imperfeUam con- '^-^ .
fifftonem psccatorum faeiunt. & vatde^ agre contritionem veram
. . ferfeitam .
Digitized by Google
634 PRQ:M0^T0RII Mal^SpEI.
ferfenAm in i/Iu Angujltjsjn fe i^fts excitare quennt, tejik egotj/e P^f^
hutm difficultAtu, ^udm ^groti vt flurimum pMttuntur. Nam cltm al/^uS
Mffo rni amicum, virum ditfitem ac nohtUm , qut rx peccato quoddm^
tt moritu- gra^>t perpetrato , inmorhum lethaUm inciderat ; atque eidicerem , nihil
'iT^t -^'^"^'''^ " ''y''^ '''''"^^ 'f' ' S"^^ "'^ram peccatorum fuorum^
grina foit f^^f^itenttam & contrtttonem, quta DEKscor contrttum & humtliatum^
YoxCoN. nunauamdejficit. Rejpondtt tUe :& qutdejl C o i^T m i r s noncitpiu
, qutdamerequtras. Suhjeciego^hoc requiro.vt exvcrocordcdtfiUceat tthi»
" - quodtnT>E.yMpcccal>er£s; & ommnoJlatu4sJtdiutiusvtxcru,nunqutm
impUus DirM ojfendcre ; idQ^ totum procedat cx vero amorc DLi.qut tihi
, . reddtdijlt. RrJpondttiHeinonwtelitgo.nonfumcapaxrcrumtJiarum, lu
XVII. ^^^^■^^"'^^'^^^^^''^"fi^fif^^P^ri^n^i^^^rcUnqttens.
... . "*'^^""^"^o<^^^'°^oBclIarmino,tumciaIiiscruditifrjmi«'
Viris,co libcntius inmcdiumadduxi, vtcorum patcrct judicio,
/«*jo.a,. quantopcrcfc ilU dccipiant,quicum pcrfcvcrant in vita fua cflc»
fratrcs Struthtonum.focij draconum, amatorcs bcftialium concupi-
fccniiarum.aucupesvctitarumoblcaationum; audcnrtamcn Jar-
* - 8''P»^omiffionibus.fibiplaniiIimumadccclo$itcrfpondcrcf fcilir
cctcam,quam fubcxtrcma vivcndifpatiafaaurosfcajunt, prxtcp
Hodiepiu. '"^^""^^^.^^""«^P^Ji^^odiami &quosnuncvcIutpaiturircinci.
ribusin P|"nfjadillumarticulum, bonxmcntisoptimasmolitioncs. Scd
«ortefaa ^um dcniquc januam pulfat Numiais apparitor mors, & iubct far-
ST^;;,. cinascolUgcicfuifquc valcdarc vltimum ; cum ipfi amici mcntio.
wo Yox, "^Z;" «tcrnuatis inijciunt j cum faccrdos mcminiirc jubct com-
«SJ?'' "'/^«^•".«^'"^"cinfacrotribunalidolcntcr^xcutcrc; cum calc
F"» fl»ScniusfuggcritfcriummcIiorisvita; propofitum; cum invitat
ad Iinccrum fuiamorem Chriftus ipfc, & tot argumcntis,quot vuU
ncraoftcndit^CruccpcnduIus.fuascharitatis luculcnrifnmaindi-
cia i nimirum tum ncmo iUorum domi fux cft, omncfquc ilJas pie
adhortantium fanaiffimas iinguas, hahcnt pro pcregrinis • vt i;s ac-
commodaripofilt,quodolim dcApoftoIis confignavit Evaneciir
r.\ "^' poftquam muita a Scrvatorc noftro acccpcrant dc varijs tor-
tmca it. '"«n^orum fuppliciis. quibus ocpiaturus crat humani gencris ^o*
34. xas : Ettpjtnthtlhornm tntcUexcrunt , &crat vcrhum tjiud ahfconditum
Mfu,fnoHtnt<aigcbant,cptutdicchatttur.
XVIIL Cauftm C intcrrogas,curpctdirifilmus quifqueiion pcrcipi!
. vcIadraittatquarmoricnriipnfuggcrunturfanaconfiIia,faIuti|
m« twxipromovcndaci hanccircautumo,- quodtotuscum morto
• • fua^
Digitized by Google
>mint
:. . Li^. IY. Parag. VL I 63>
'61$ ocenpatm» ie obnloo feria 8c tragica , pccn itcntiim tiifiqmiil Hor
l^ane alterius gencrisac ordiais» racii^ dinTimuleuIca potiusex^ an^MMnU
cutiat,qu6d vtriqucfimul vacarc nonpoiTc vidcaTaL. Hicobfer-. funtiimi-
vandum;cflc limiratashominum potcntias.vtin divcrfas a£lioncs
(imul & fcmcl.fcfcdividcrc nor\qucant. Itancmohadcnusrcpcr- Suii^&fe,.
tuscft, qiiicodcm tcmporc ac momcnto, fimiil & ftudcrcpotucrit ajelinioK
&nugari, cquirare&ambularc, laudarc& vitupcrarc^, cancrc & JrMe*dJ-'
cdmcdcTC>flcrc& ridcrc^ingcmiiccrc&cachinnari. Sic^jo,morf vcrO.
^/ar/r//^r^, aC^ionesfunt divcrfifTiniaE, & involuunt multum in- ^^^.^
tcrfedi(crepantiaapndhoniincm,admortcmvfq; fcclcratum; cul nttere,kU
Vtmm^^ tatn agcrc, fi aon im^Oibfle » tamen pcrqu^ diflScilft »«^6 Ba»
fit. -a.enitmtnemiilttftraboper fimilitttdinem. : . v tS!'^!
QMim<«lfeftdit^ inGalliam»; XIZ»
Hifpaniam,TtaIiimiqaihotl iGgQum acceperint &natanL»{ Ctdi .^^
nonL.inde redituros ampli^ ad pacriam ; ca proptcr maoitarenty. ^^m/ftd
dcbitaAiienaj. folvcrc^, lites componere, rationes facerc, teftati incmum *
mcntumcondcrc , & fi qua; alia funt majoris momcnti, ncgotia^ ftmper^nol'
^rasmitrcrc. lamfiiftornm aliquis ficvcllct argurari. Incertus ccflTc fft,%t
annus cft,inccTtusmcnfi$, dubia hotiu, qua principismci vcni- fitparatm.
ct impcrium.* ficatintcrca hcto mco, CHmIu c^dent inter cdtcem^ otgjin^iy^
fuffem*j^ Ubra^i fic intcrcidcrc multa potcruno, qu« curas il- ■^'r^'^
lius totas rapiant ad fe, nec mfi. fetb taodemifinano meminifle
indiAi itlneris. ' Itaquednmmaijdatnm acCt|^cto>lbmnoindaI^
gcbQ&lQfibaf«litab^ volaptari* Jlr^ci^cs.rraham po^
fteaqoam hotaabcandi decreta^ uli foerit»» continnb ac fimnl
ocreas indaam cum calcatibos » & coneiovafii^ cnm advcHarijff^ ' -
caafascolligam»^& rationcstnfplciam dandas*» & cteditoribns'
mcis(atisfaciam,8c tcftamentum hzredibus fcribam. intcreapla- ^fmtcrrcr-
cctotiati fuavitcr, &omnia iftaexpedLeada.rcferiuire ad ptofc- jj^lf/jj^i,
^ionis tcmpus. Quis prudcns non diceret, hunc talcni fatuum ntm, qoc
cftc , & primat ftoliditatis homincrrL» ? Efto cnim Principis juf- JfUiJ?^
fio non fit propcrata,., fcd lcnta & fcra; quomodo tamcn vni
ilia abirus fui horula, & fimul ad itcr fc comparabit tam lon- ^ -
guni-,, & fimul conficict alia fcvcriora, illuc rcmiffa ncgotia_i^
quomodo dum ycftcs aptac vijc, dum viaticutn numcrao, dum
ocrcis fc munir & calcaribus, fimul & contradum xs folvcr, &
lititftai canias accomniodabit, & multoruoiaonori^m ratioaes:'.
fiidct» &<taboias tefiamcnti confcrlbet, & firniarasjdooc^s te*
Digitized by Google
436 Pr(>montob.iiMai;je Spei.
* iHbKs SgnaMtf namJih hotak, noa eft paticns tam 4if ttOitttitaf
& non cdeaatiuniadionum. Ssitisqaodagachabct, qui longudt
iter habcci qoi aliara^cadaallacrei^iti ikquc hoc bcnc agcr» ac^
qweilla^.
''Xyit Scd pfogredior, Ncgare ncmo porcft.- De vs Rcx Rcgum.juv:^
; rc abfoluriirimi (iominij , cundos morrales fibihabct fcrvos So
m^TMn\s n>ancipia^ lubctctiam omncs pararoscflc, cum impcraverit hino
itcr ficjcr migrarc, & illuc itcr faccrcxvbi atcrnitas cfthofpitiuni ; vndc nc-»
Jiiumitar S*"^'^^'''^ qucnquam. Scdnemincmalii dic& hod^> Wnc flxit
«eaT*"*' abircqoim ip^iodiiccrirjoioacr proiadc vaivcr(bt: yigiUie^^Him
tufisftMb^m nt^ h^ram* iatcfca dum igoam datMtar adrpro^ifboi^
^ ''^^ dam,fiagulosdcbcrcq«toepriiB^>domHi.Ai«difpoacre« E&ctft
aaic ocaloi qaafi iieftcos > Curfor pa(fimobcf nif pir «ogna.. »
^ |itovincias.^civttares,oppida> pJaccas, domoa* qai cx vokioratc»
ibprcmiNumtnis» jam hos» iam ahos evocarad difcciTunL». Vc*
fcdarius hici Equcscft ille^y qucm fupra dcfcripfit San^^usloan*"
•^^•^ • oes Apoftolus: Eece equus fAllidm ^ & qut fecUbat fip£r eum^ , no-^
Qiaa<lo. me» im Mors. Itaqj nc imparari cducantHT, probi omnes Chriftia*'
midmaxime curant, vi continuo fintaccindliad longilfimum x-^
^Semqle ccrnifatis ircr, & quafi fempcrcalcaria induti> puta timorcm di*
umpptea^. vinum, quieotunianimos fcmpcrFodicando, arceacdum vivunt^.
fowt«Mb ^ gravibus.pcccatis. Tum deindccootcociones». ieuras de jufc.>
ftd injurias« matuiaorcompoactc^r aaaaatioret picis qoim litifti
PtadertimiVflrb? ftodcii(llco£r<&a6aigaorccr!B^» & oam offcofifl.
qaam^rioiidii.f cdif oittgiaeiam. QoiiMfiaiii adicalcallim ^ocaatj'
debitiii prscipa^tqasi apiad !>> v u pcr maiores aozat coat^ac*
ra^it» fttioacs ponunc, acccpcoram & vfiirpatonim cxamcn^.
«aiiit«ltt i]&cant>libcamGioarcicntiflBrflspeinrpicitmt, volbont pagcilas fin^
P*"*'^"* gultsdDCVoluant, dcnullare phis foMicitit qu^m dc rcconciriatio-'
tS^i^' ncNamlnisla:ft; hincfrcqucntcrrcrcosad tnbunalia fiAunt, frc«
>- qucntcrfuppKccs ad Eucharifticam mcnfam vcniunt^; n«nqua»ii
•^*^'" fifliciuscpulati, quamcuni ab araD e i, cjufdcm rcdcunt amici,
KkaluW nullialtcrr prarrcr ipfura pofthac fcrvituri , viduri , morituri. Eit
cieiidi?.- hoc ipfam cft tcftc coelo, & omnibus ejus incoli^, quafi cx ta*
*bulis tcftamcnti, lcgaro fc ipfum Crearocr fiio. Nuoquid i*
gitur ifti» fid parati adomaeiii diem, horam, momdhwmi- quo
mottV^r6dariaBcbfattinfiavcrit,fignumqidcdctitiiKitotaiidiabu
tAikfelicitefJMmcdcicfeotmuadam ^ftllciiisiotraiiuataltcrami '
ZXL * Obft^ipeicenda vef6 cilftaltitia Impioram; quibais ramctt
ficcr^
0
Digitized by Gopgle
• I • *.
JLlB.IV. PARiVCiVL .1 «3^5
intere^
puluillo v&
^ ccrtitTiaaa inor$nt,in<:erti(T]nia mottishora : rurdi flihilominttf
jdChfidi 4>accrnani admonvtioncm, nequc vigilanc, ncquc icine-
ri tanto, tamquc pcriculofo fc paranc. Signura cft, qubd calcaria_r
divinitimoriscxcuciantpotiiis, quirapcdiauc cordi adftringant;
cfFufi in omncm probrofa: vicasliccntiam. Volupcilliscftfcmina ^JjJJJf*'^
•difcordiarumfovcrc,mulciplicarccontcncjofas in foro adioncs*, fiLrumVc*
irahcrealiascx alijs licigandi occafioncsr'. quin ctiam cxafpcrato »olupt>tfi3
pcradvcrfarium animo,fomiccm fupponcre,rancorcm,odium, ini- ["^"^j,^
xnicitias; mala fcmpcrin ftammasexarfura. Qu^id dicamdeiilisdc- cap\itV'
bitisgrandium<:ulparum, quasconcra fcpatracas , infuam diphtc- p^j^n^
xam De vs 'teculic^ Hic multinmiles funtilliRomanoEquiti, qui »«/./14.^1
opprciTus gravifnmoaerc, fuavirertamen dormivic; vt cumdeniq; J
rcscjus audioni fubijccrcncur & haftae, Auguftus Jmpcratot prs- ^^\^\xxtt
/ccpcritcmiculcicram, fupraquaminrcrdcbicaingcntia, cranquil- ofaaeratui^
Jiifomnumduccrcfoliruscft,fibiquoq, profuturamratus adquic-
tcm tum conciliandam , cum varia curarum molcs intcrturbavcr
ritfoporcm. Miratuscnim vcro Ca:farcft,homiaciiixaiUO^$cl^ar
lum, non fingulasno^lcshabuiCTcinfomncs. • ■ > ■ tx • . '
•■■ Sed fi rcm omncm ad vctitatis ftatcramponimns,nemof)Ius XXH.-
4lcbct,quam illcqui gravibusadvcrfus D £ v m fc obftrinxit fi:c- •
lcribus. Noxalcthifcratam cnormcdcbitum cft,CAii folvcndonon Nnlluile.!
fuit totum mortalcgenusj ncccflc crat vt ipfc i Pilius, in hu-
jTianocnrpore fangurais fui prctium numcrarct. Et tamen(quoa bitopoc-'
mirantur iupcti^ funtin tcrrishomincs, quiflagitijsquotidianis^c- caci.
curinTimcindormiunt > nihil follicici dc folucionc & facisfadiona
cxhibcnda. Hinc ncc confcicntiam fuam accuratc difpiciunt, nec
calculum pcccatorum fubducunt, ncc orationcs ad Crcdicorcnt
Dcum fupplicabundi inftituunt,nec frcqucntantdivinaConfcftiOo
nis&Euchariftic myftcria,rcconciliaturarcum ludici fuojautfi h^c
quandoq.obcunt falutismcdia.dcfcd^urc^^ intcntiohtscncrvant.- j^i^ij^i;.
vcl fola dudi confuctudinc, cum cmcndand* vit« propofito frigir nunamca
do, languido, flaccido, marcido,iiuIIo,corrumpunt. Ita confulto» J**""***'
omncm fctiam morum,afiv£luumq, mutationcm,dum valcnt,dif- p^niteotil
fcrunt irL. a»gfitudinis molcftias, fcne£lucis miferias, morcis fu- fatisfacieni
pcrvencuraj vltima-.momcnta.tum dcmumfimul & calcan^divi- ^»"?'»*
... - _ ois non
ni cimoris admjnuri, & contcicnrioe iircs compoficuri, & D E o paucisfub*
.fua_» dcbica_, pcrfolucuri, & cum codcnLs iii^ amiciciam itu- fl?r">tcuU
.jVcrboj itincrc compcndiofo cranfiruri irL. libertaccm filio- •
ram D £ I. Atquc hzcfiducia olim poeaitciKli, cum vcrcdarius , .. \
V.,. . Kkkk z Mors
Digiti^ed by Google
W BROMaHTDitii jtfAtA Spei.
In6tf , ad ianuam ftctcrit, pulviiiar illud eftA:euIcitra,<]uam homi-
fitfsgraviiTimc noxij , capiti fua rubftcrauot^ adruavcm romamn»
intcrinfinita dcbitatrah.cadum. ' ' ^
OJifTe ia Scdquisnon vidctiftorum mortaliutti dcmcntcs animas» Bc
faonc » ftulticiam plusquim brutam. Efto cnim ( quod fcmpcn. rufpe»
^^Ua ^^^^<i<I<bcMctianimotbo antcambalonc &(enio,moncancur
sm&^jt iinpii demMc^cevi Cecatnra; qiwlote» qttomodo jam /eneSfmov»
imara i» bl<ti» acedu^iloaflliftilimi* £taais potentfjiiliebtetatiisienfibB^
^»rditv di]ftf^iaYiiibiiii,tiirbatiaal&aibaf » tnmnlmwitibiil'c«iril/ inmik
falilfbitsdjflb^S».iiOTOTivendi gcnercdamnabun t i^tib»badeniA
'^" e^''^' i^efi)()Ci: amata l amabunc fcrid , haAcnns femper damnata^ Idkft^-
• iubrMT^oPientej amarumin dulcty & dtiice f» MmsrMm? fi€tin€ pdtcft».
|Gif|^s«* Vt Viirtutcmac finccram pictatcm,q^uamhuc vfqucdctcftati funt»
[ <fttiififClkam,obrcuram ^ confilijs ruis;& niachinationibus advcr-
iam, vltimis quadrantibus amplc(flantur} tanquam mcllcam, ho^
• • t. < nQrat^m,vtilcm?'EttCi mundodabunr primum finccrc rcpudiara>
iotrarepcr D E oquc nova(ndclttati>racramcntum ? & tum modo nugas nu-
ai^w |^aVtim; vati|f»bf Vanicatam., vctcrcs amicas fiias , 4 tcrgo mufii«
poiSn tSiMiWAcaaricnlam velticantet, veftei»canieam liiccaticiilj^
•ihiiiyiii Cli0fn!lient » tuitbri jaN^minls fni (eros amplexns l 6l twa m^db^
nl^Kktitt ^^^^l'"^ foiam badentts cogitationem,ftftidiam concepemno-,.
IMH. opt- pttttiaki abr/n)hiop(tnimdinem» plenit congtjs. banrietf t ? Bc tam
nSm^ mdd6ilen^b6nikpij».devoti/cafti,jufti,patieafes>laii^i»0idesan^
nan<|uaimiitemnt,jieq;cfledidjcerant l Dci^^tittiiiprin^um
M$ftk, cohtcftdcnt intrarc per dngufiam ferigm^<dp Mr^'Mm.wtm, ^ttd ducit ad
. F//4w?a{rucric6 vfi:^; rempcccxcurrctc4<//*^^w/o''^^w,c^^4//V/J«»
vidm, qmt ducit adferdittonem. £nimVCr6,hoCOpUS> cftfupralieff^
culis laborcs laboriofiffTmum.
%,%\W\ ' NCmp; quod fiipra inculcavi, aliudcft mori, aliud pornitel
■ f^. Mbrsdicit profe^ioncmin rcgioncm longinquatn, imoabi-
• 7: r^y*' ' i rum ^ tcrris his, inotbcm alium j quin ctiam digrciTum c tcmpore,
*9v I.' ' id1dii»atabiley«ttfll. f Mfltereaatem. dicitlbibrtiaSmum anim«
iiegfOifiam,(jaddttfliliftit in pcrperam ifadoflim omiiiam,lceIcraiii
^n*qve ^mniaiilllcgirjfflftiaapad^Dell revocarion6cam odiaeorandecla
%tteMio: Ste!tfii^tnldttodivelfiffiina»^iri<^/«nmrr^
y"'''"'f' i^iiiiititaptid'6os, qudrutn dranis viraconnimptafiiitinUbertalb
iSiiM ptccihdu ttlhil vr^rfcfil^ifcchriae rcliaum faeric», ptstter pancil.
. MfoiH^ ^lbs^ ilKttlfeliu 'Mkwri 'prcfcrtiau cam tcmpor jl pns^ec«
aninui
Digitized by Google
• llB.lV.'fAllA«.VE 6$^
tabalistcftamcnfari;s»d€bitis,rationibus,conmdibus, &fimili- JJ^^jj^
busaliistcmporalibusncgotiis, noiidumcxpcditisj vthic vcrifli- ^Jj^,
inum fit illud comniunc ac tritnm ; Pluribtes intentw^ minor eji gdjin-
guUfenftts. Ficptoindc, vtfcra talium pocnitentia, plcrumquc-»
coafta, fida, pida: non fcriancquc finccra,cummoricntibus cxpi- .. . .
xetlidcfrudu. Kcpctomaxicntnirruaazhliba^Tliedtogl. P£ri- ' •
cvLos vM-ssr^B V iNTiirfrvi viirmfrii ai> Mo&tbu
f 11 A i^Eni- FoeNf r rif T t a ai • flcmocWbeffas r I'm f o s s i b f l f
koN KST iW i'«TMMis flABins vBi'AM- FonriTBirTt AMf •
Sb 6 fiAM: RAMRI 9 DIFBteliubrMTM: r». t T B.AItt8Sf«? . t
l^y^i' .... •
: :MRAGraphvs vir. : •
IVDICIVM AvCTORIS PrIMVM.
«
Impiis diiFerentibus cmendationem
. longiusfotn^iul^oeMiaBieiidum elle ;
Ingens..\^um2:
ExcoccationeacMent I s,
Vod apud Rcgd$ ccianinum , & (omma' ' t
capitafrmiliarc cft> hiftorias confbcibiid^annales^
adnotari: vt poftcrit.is Majortim fijortim , aut fortu* ApndTctM
nani fufpiccrc poflHt, autinfcliciratcm dcpiorarc-»»
, idquadamolimgcnsThracia,imitari quadantcnus {JJ5"^_
'*folita cft, cum rorius.Tnni dics, folicitl cur^ofitate dido.i^
fignavit, coquccxacloinfpcxit, qiiAlcsduodccim fpatio mcnfium JJ^JJ^jJjfc
flu X i flcn t. Iraquc quos arb i t ra ba t u r profper^ abi j 0c, crc ta n u m c- 1»,
labat, vclconicadTOVriiitacandidocalcuIo:(|iBhidte &vnioncj, ' ,
ciiaii^aximiiifttitcntiafhitflbht. <ino^v<tf6{|tWM4uf|^ieatishabe- ^'f^fi^
Itet, carbo^n>>tavUj autctl4mnige;-li^ili^)<il^^^
Sflekcriiai gciis iltaf ibrttinatos dics ^.'ci^e ti,' Sc att/o talctijo iX%riti^ • •
lUmBbat^-qiuiboscomigitvvIiibnb^t^kdipilU/vift
^ - Kkkk I Tcl
Digi#ed by Googlc
. :. p»flfifaiiiem>a1iii4^eincomipo^ttau4l|!eo^
nigd trifti^uc oqtidjuima^a«c^;r;:,.^ -r •'.r.i i.?^
IX; ' . .Si cx me iatefrc>gaveci«^\quts afBd nc^ ChM^nw ini^^rt
insdt dies omniaffliaQ^em ftiiciin^^^ftaec&y^A:
io> vnioaeintignicnciust ^ftc^oi]^i^, iiifim efle yl t|«iaai|irife%
Felaciau npilrsdicm , cujus podttma horula fucrit fcliju Cert^ oiattiyjft
nii dies ti. eon fu ctudo ajyi^^rum pceccs B^gitarc*ia44?)pqt^;V¥iam iinBi^^
lecftjctt- moNumincforrunatanirooricndihoram; ^ualis caceafct^i^eflle^
«ottiVnjjt cumanimi'hincc.\itur«, qu^moptiracprorpcdlum cfl dc mcdijs*
lior«Qft ad ralutcm nccciradjs. fortunataomninohorulaillay quxmorta*
^*"*» lcm homincm bcntx tranfmittit immortalitati, atquc zternita|{
fcmpcrapud Supcros pcrcnnaturs. Scd fatcor , (icut ad fauftanL*
IremJ'*" jaculationcm>lcni;a ac Jiligcnsrcqniritarptarparatk) ; ficvtadfu*
noricndi prcmamvitK hoiaai, tcliciveiutja^hi-CliAitinias^acIum attingat*
fottit^l praBmittendam eft .dintoniiim» qoal» toti vitl aecomB ms*
ooDopot. paiQ?itlaiiis iliidittm ; plerabii'ufi«iiimi»'^i6Ais.piiM^ivfi^^
cetcemcrt latiot talit cft & mociendi. larb dtlpares Tont ^ita 9c miQti' i
Zht^ ^his fcionitatcm , foqi^liqjittreUc ir}f.: iMs^tA^Mnt
panitcn. qui bcatani^ volunu paarcms liorz clau(ulam.ft (prtm /
tia«. injjijpcijiiit^f r«i« lapttf teitpjtftlvi dc\fiMe^mim^l
. mbrOiiLBcbrrc^lioncnu, icriamcfaej fccicram pocnittRKncnij.
Stfecnim ^*'"-» longiiasr' & lofigiif^ ttahero Tcft majus* fcmpcc & ma«
renpifccn- juff' faiuti impcdimcntunL* opponcro. aliquando cti|nLs inL.
pcccatisr*iliis, fijrcacajtioncmL. mcntfr*, Obfur;d?fbctfriatoi , Ob*
fur^meaT durationcm> Obftinationcm, Impocnitcntiani , tjcfpcrationcm.
tis^cg» J[>u^x ingcntia mala,f x procraftinatiofi^ impidrumnarci folita, Ce^
•^*^** ^ucntibus paragrapnis aauaus cftproicquj; njuac dc Excotcatiqne
. ihitiam faciq,.;., •. . . ..^.^^ . .;.v!V:V;hJ<: • i^'tt
I II QB.'.^'^ in^iuiiM Fff^^A^f qaiijam^ttaies intet^ ibiiM
_ . . |kundfjmij|0f cdKOs, dt maJiim^ . & fi^iicrrimi jcqeci §0^.^ ' XlHaj
jignt^r Sfll^us ccsUtas, oatjv^tads
^ura^ . ChDftb'occt6^cm .ded.^P,exerecM« (cJia^tatis ^ ociili 4p^'
1^^'^ neadi , qucm paupeicolo clattte^C' natura.., a pud Jeivcho iBead||'
c«d. can ti e An^ i j , q uos mafa^ fortuna.* duds cafibiA<qaf mcar vt\
.. : ' Tobias fcnfori.accidiifc^ Scripxura_.commcmorat-» , qucm fuavitcf
Am»f»'f dormicntcm, ftcrcojraiiirupdinumprivlruntfolis vfur4. Aji pOt
Xi\is illi, quibus barbara_. crudclitas clFodiu qculos, ncceflaria.*
id yi^cmittm ip^jMjicata^ f jquod. gc^q^ ioi^ttm^s ^ vi tiz , il^
Digitized by Googlc
t
Ibniomm Monarcha> narftntiiitti.Ripgli^i^
feitcntil, onrnium dcniquc mbrtalium» & nraximc &miferrimf "'
icdccrfum.qfuiomnein pcccantisconcupifccntie imp<rtam fcquuni * '* *
'mr, oninjm bcric ftradcntis confcientia: dudum cxcutiunt ; qui
poft vctitas lcgc dcljcias, non cunr, fcd curront; qui in flagitiorunl y
ttbyiTosnon labuhtur, fcd rutint; ncctamcn poftea cclcrcm crui-
napcdcmcxtrahcrc voluntj verbo,rcfipifccrc nolunt conrin«6*,
ncquccum hrmo voluntatispropoutp,nxpcjuc arurai dccrcto, & «jfcmfu*!
occafioncs malotttnvlfVftier, St cootradak anlraari^licsp.erCoti- fiwt4»hftii
fcmoW#SitVi<»eiltrfijNiiH*ttiaw^^ * - qnio potiib miiiitiit coeptas ."^"
tmn pjbBll^eOTeSl''» qttand»' .
'le^m^c mAfA> veteriM-aonutrotenint) inf^ n,entefue
1ima^§iSI»^m pen. antonomaii3rtiLi<«rr&/j v6
^Bii^ah>iItbd*D'B i ycdMiA applicari podtor ftu cttcM nift feripus, Jfi*^*A9m
metu? I{a-.qaondam popultis HcbfaNi^» hon^ vno titulb obftri-
^us lnicrvi^am De o, abeodtm coecQS compcllabatuii.; qai£* ... . >•
-jpofthabitolcginatorc-jfuoi cjuf^uc xquilTlmis fanftionibus, tnr- .
•pi fc idololatria, aliifquc ncfandis criminibus fcclcracinimc itr-
^quinavlu* Ita quifquis liodic ofor cft Virtutis , amaror im-
probitatis, fcclatur voluptaturrt. , mancipium carnisr* , Nu-
minis fui contcmptoc-, divioi neglcflbrL. obfcquij,procraftini-
-tO^ vitae cmcndaAdA^*.''twir«^'^ r pFoximus iili malorutit >: W*'
-fcffimo^ quodiSlm^?Pitief%ai^^ •
«»«^fvAil« Itaae antem cottcniMtl ptii^^^lRjhnlijiis' tolontaf-, ciHil ti^^'^
"^lMllibtt vntr recipere iitmcii toeliifte i vel etlaliii iinpedimeithzm aMrifraw..
ebijtfriUUfttatlbni divin«, q«4 E^i v s pcf fe; , auo licrCon^ rnilwtl
-iaionatores , Confeflarios» alfor^nemodos , rcsad (aluttm n^ vavoitto-
ccifarias, fufficicnter proponit. vt-» qui clandtndo fcncfFrain', '?«.noieo-
'Iblilf radlos (pontc excludlt j ^uid^mirum cft, fi cacco fimilis inL. ^ttlvimtn
• tcncbris fcdtat, voluntarii caliginc damnatus ? Etquidcm D. coeidftf,^
Auguftinu^jlongo tempore rcbcllis coclcftibus radijs, quibu<; ad '".^jjfe
dcfcrcndas Vcncris illcccbras fruftra_, iliuminabatur j randcm ^JiiJS^
fpontaneam fuam, & male amatam ca^itatcm, fic intcr amaros t"'"»
gemitus dcploravitLr. Seth te coguovi iMme» verHm , /ero te cog- s.Ain»fi*
mvi, Erd$ 4Mem^midlei fM^M & une^tofi, Mtr Hulor^iMnitdfu i»f*iit*
-mes t hd w vukrc^ mn poffem fUem jtfiifht^ & lmm'nkniiiii, ,
'Jmtitfehmr iti tetuM fikirt9li9lfr»miLk;rtittelfrm m^0 t^^ OrcitW
'tltM^kiititfmf€effi»J(4^^^^ mm^r^ittitemmtdemt&eidiem "''""V^
Digitizixi by Googlt:
644 P|lp.lfaNTaRII.MAt#SPEI.
IttbBU 10 nebrM per tenebras dmbuhbdm. ^mu inde me eduxit ? vbi erdm homt»
«^'«leplo» ccectUtfedens in tenebru & vmbra mortu ? quu accepit manum meam , vt
tat S, An- inde me educeret f quu eji ille iUuminator meui ? non eum ^arebamy& tpje
fudfilfit me ; nott vocdbam eum, & ipfe voctHfit me, ^uit eft iUe^ \ Tuet
Domime Dem meimjmifiriem &m^4terffdter9UfineQrdt4rum & pettt
: HtmtMtfetnkim. " \f *:vftod
£tpattl|biateacceptibQiidkij magqlmdtqem.pfafiu^
c<»cita|j» f«iiB>9l«iitaria calpa4iaccf>ortb ait; & emiurfm Jfim^jit
Agaordt vidtieMrst mfukmJkerMtj&idjffitmtenehtfim mmi^jmmrtmt^
ftOrib«- eefeit0tiiipe^itffk$9ideremii^oterdmlumenearli! Va Va pr^tseritdifi^
neficium, rantid mejt, ^attdo mn eifgnofcebam te Domine ! GrdtiM tiii t^o iffumittt^
ac gfaturo. ^ liherdtor meus , quoniam iiluminiftimct & cognoDj te. 0\. yt q-
mncs, qui cum Augudino crrante>a1iquamdiu clanirimaDcilumi-
na,atquc radiosilluftrandi intcllc^^uscxclufcrunt; cumpccnitcn-
tcacconvcrfo Auguftinc», cofdcm radios, cadcm iumina tcmpori
admittant, faduri hodic & rautationcm cum vita , & cum Nuroinc
JSSr* rcconciliationcm : fanc quiJiic tcjgivcr(aatur,^l>ftradi(^tic vitiQ-
praptcr zum brevibusddicijs, obllaQutum :pop^pt illumi^natori Dco , pr«-
Sd»mn# fwcafeiitiam diviwt illiiftratipnuyiiycwrtttnt iporalcm <3«iiQqi9o
ftratiLiis, impotentiamf ad cogiioiceodam vcifiiategij filtem vt f^I^bria ycl
jnpedit o. beceilaria ialoti» noo appteiiendap^qQ mqdo, qqolftnt^Aplf npj^firi-
' vdNUtm ti^eaffednmac yolnnutem^ad perfitadendmiicci|M«M« <ionvc|s-
•jniftobii. iionisopni» Deniqaepto.pcialioiBpBiiaqalitiaidfacir, quod ci-
jCetO qnondao^ de voluf tate ficcnmiCia vit: Nihilejl tam detefiabilrp-
^JkfiuSu 'f ^WHjj ff/fifirmm, anim idiritssufU^tdf } fiquidem.etimmi^efidtqtteUit'
^hrt emm dnimimmenextinguitn Planc ad hutic modum , c^m hti«
mana nimiiim cxcr€fcitacprodacitatimpiata9»au&otem ruum o(>*
coecat, non finc impia tyratmidc.
VI. ExcmpJum cft in Pharifxis, Saccrdotibus, Scribis; hienint*
Ctecitat poftqtiamambitionciirvidii^avaritiaquc, malisducibus fcdu^li,
, .I^Uko- fidcm Chrifti vcrbisiligoifquc abrogirunt j tandcm propriae ftagi.
'■i£f"r" ^*' malitiae, fic cxcoccati funt, vt nihilmagiscrcdcr^nt cilc fabulo-
^e^"''*' fttm, quim Cbiiftum affirmari Mefljam , vemmiitte Dei FiliumWi
, . Ad hoc propoiitnfflapciffiai^tacit.qaod Salomon olini con0goa*
. vitcolloqttiomtpi^l9Mnim«z^enteHebikaiUroiiiy«i*cQnfW
«i0miiipereaQfi>dpib.captte»$ia^tocisinqttamCM Ckmmm
HtHtu *' vetttmimergojujlum ( vcrba pe^ikntii.conciliabuiiadfero ex Stpi^
cate ) ftmmim»il9$^m^ &9mtrmm efi^ertkmie^ih &imfr^
ftret '
Digitized by Google
tiB.IV. Parao. VIL *
f^fAt nohis p(ccdtAlcgls^& diff<tm»t i»-» nos peecats di/ctptifix mJirM, '
troniifit fe fcientiam Dei habere , & flium T>ei fe nomindt, FAcius efi
nobumtrtduQionemcogitAttonumnofirArum.grAvis efi nobis etiawLj dd
videttdum , quomidm diffimilis est tltjs vtfa iUim , & immutata fitnt vi£
fjiM, T4HfttmitugaeetttfiimatifimMskiM9,& ihjiinetfeii vp itojirut
tmtfum ik imtmmdii^ ^ & frttfeH mvyttmtL* jijimnim & gl»^
witutr Pturem fe htAm D < trje» Widemm €rgo, ft /enmtmt iikit veri
JhiM &tem$€mmfkhf9lttmNtJl9t iti,&fiieKmtfmi truitt i$9v^fimLs ^^^^^-^
iiim. /t emmiB vtfm Tdim Dmi^ /ifl^iet Om , •& HUrt^it mm de i^S^^Sm
maniim etmrmierum, €ontumeiii& tormeitto itttrrregemmpm^, vt daeeiiMi*
feiamm reveremittm ejm, & ^rebemm fafieutiem iiim, ^erteturfif
Jima eoudemMemmrum,erit einmTe^e&mttefemmnihm iUtmiHae ecgite-'' yiJ^
v^ruut & erraHeruut : BxcjEC^riT jsnriAt illos Maljtia EORf^jn.
Scdin hacmatcriafummum illudcftpcriculuni,nc Devs ad Qs»,>«
poeaam toricsobUti, fxpiusautcm rcpudiaticoelcftisluminisjtan- i^rjyoni^^
dcm jubarruum,^copionorcsiIluftrationcs fubtrahat rcpudiato- tentiain,i
ti> vndc immincat frcqucntiorcidcminpcccatalapfus. Ethocal- TOfitBotar
tcrutn cft, quodin Exccujuione mrivr/^^prxcipu^conndcrandam vc- iDp<Biuiii»
nitylongximpictatis Fatalc confcdarium. Adcem' S.Gn^oriusM.
tHk^PiWSff^eti^mitito , feeeuterwm fubfe^uewtmm fiveu tegitier, vt' *.orei.H, .
fUmeium Jeieut feyetrmi^kitide jujte iu slf/t emtet, Nrn quipfe agi^ ^*2Jrf^
tmr, vt tulfu euifi firimitln' » fuetemm fufpiieie fetu feieeMium, ^
imrementavitierumi^ Ntm^tiueumifeteiirDEysj^dfaeuTteiitiemtem' USiltztm
fm iuduiget, ftod temem bmmm» uequitia ud vfim futt iimpiitMtit iutor-' ^JJj^
fmtt mimirum jufto Dei juiicio nv^eri titlpa permittitm^f Vt ad feriendum aui ab e<H
idiAt quaudo^ eumuletur. Cor qu;ppe prioriim meritii aggra^atum, jufie ^"^^,]^
fermittit etiam /ubjequentibus mdigncrum /pirituttm perjusfonibus fai^i : nolucranr
quod citmdigne inculpa trahttur, rettut ejttsinpaena cumulatur ivt qui redia|e«
Jllvmis^t 1 recie tgere noluerunf,ju^e Cjlcjiti ediiue fuient f vt' ***
emfliusfuuirimereantur. ■■.■^■■m. yyy^
EftquoqiS.Thomae Aquinatis do£trina,iT)Eoindirc£ic &nc- ^^'^j
gativ^impiosexccrcari, cum fcilicctcorum fic cxigcntibus pccca- ».^.77!!^.
tit,lameiiveHtaris&gratiasreiifimaufert,rcniin(ij ralutariam co- '^*
gitationesp4fcii»*ft tatiibfiibniiaiffctat. poilqianeaiaipcrgra- DTuT^^a
vem cnlpam» divinc Mal eftatif leom (eliomo facit» illi Di v s non propfcr
tenetnrinppefUtarepotenrioieMt^iilBewioresanzilijtnii^vote»^^^^^^^^
iS^dfolanirilianiordinariam^ac IbiBcientemgtatiam» i|uam aolli roieacinii*
ncgat; &cnm qoa vkktimpcobttmnonredicotiimadfiageai»licet '^^^^
fivcUciipoirofe ■■Or^^-jr^
* Lia Keqno
Digitized by Google
PROiiaN.xoftii MalI Spei*
UJ, ' . ]^fq«ediiBcileeftexficiislJtei!lc oftendcse^» coc
^uaiki De 0 Tiodice» attiinlEicoscatione plefti« qaibas (oaiiekKj
faianatnyrani-ttaiifiSmiit. liaias Vatesidjclatiifii»tiiiiionat,quaiin
io exaQpeiatos piotcrvii gentis Hebrea» omoia fiibiannantis div^
^s.sc^ naoiacQla, his Di vjk ndtorcDi prccibus , ad. vindidiam provocat^
Hec tnodo ^J<^^f4.for fofttli hujuSi & Aurcs ejtssjMgravM, C oculos ejtss cUude , mc^
propheta firt^ viiUdi Qculu fiis, Mtrjkm fiuMudtAt , & a/rde fio inteOigAt^,
rogaviteiii* ^ convcrtAtur y & finem eunta. Quafi Piophtta D £- v M rogatctHii
daeo$.m vtin vltioBcm contumacispopuli, ac nihil crcdcniJs, graviifimaj
viDaiaim cumanimi coecitatc percutcrcti doncc iublatis vbcrioribus lucis-
^^ff^*** fux radijs , incidat iiu. barachruui igpouoiije» iQfucix labyxi^-^.
tlium, fov^cam pcrditionii». ' * ■ '
Quodcuam aliq.uibusapud gcntilcs, non opcrantibuscon*
^ ycjiicnterlupiini)ipds communicato» eveoifTc raemotao Divus
Paulus , hsBC ad Rqnuuiof icfibenc*. oia» cognoy>jjfem Dss^m^
^^u^* nwt^pt^t I>BrM gUnfcsmermu^ mt gt^uu egerunt, fii tvMim^,
' ' rwn fog/fttwtSmfiUf & OBSQyz^TrM bst, Ifrsj^r-^
hiicGtn^ Ejsr.s C,0ji. A9^KrM. BtJni^aqniburdam insesic<lis:/r4i^ir^
SSatiflT- ^f'J>.*K' mtsfrit^nm finfismj-, vt ficidm.eM-t fM nm^ cMuirMi^
reprobum fmh repUtos omni iniqithAtejmaUtid^ firmeMtime^t smstritia^ fk*^
lcdTur^dSr /tos invidid, hstnticid/o, cpntentionc^ , dolo , mMligmtsti^i fifir$t§9e^^
detraSiores, DEo odibiles , contumetiofos , fii^erhos , elttos , inventorei
mMlorum^ pdrentihu^s nonohcdientes , snfiptentes incotnpoftos , fine ajj't\^
l}ione,ahfj, fcedere ,finemifertcordia-t. Hic fruQus fuit reprobi fcn-.
8us,improb«^cpcrvcrrxmcntis,coEcitas> inquamDEvs maJitii-
jfu^ jam cxcoccatos gcntilcs conjccit , vt probanda improbarem,
<Sc probarcncnon,probandai vcvirrutemcriminarenturi & fcclcra^v
commendareiiti vtHoncfto VtUc pra:feri£nx & Delcdiabilcii v r ii-';
cc^omnia dicercnt,qa«cnn4ia<&dulc;^ilibttiircnts etiam^natn^r i
ii«iatlone,Iegtbnscontradiccntibas. ' W
Xtr. ;Bt4misj»egct,Clir|i^^^qf|j^
Contin ic ^ wiu^aintcrpudenda^^m
hoTe^ue ui\tc vltiortuulibidinc, inprcce|it|Aece(fiutcm. Experioatiar t^^
chriAianii ^^n^ «(^, cos q^i cxlcgcs vivunt & e^eneSjncccogltatione^ihab^nc^
«"drrebui rcfiiicndi ab improbitatc. n i fcrb admodum, atqucadmortis votv
adfalutefn fpcrtinum diluculumi.fcxe fc^npcr^ D^o trMdi in finfim refrohum-^
Siu^u"!*' vtcum cjetcroqjiin fint ingcnij clcgantis, judicrjcj, fclicis ac matu .
ccBt, ficut rij iarcbus taraen ad faluccm fpcdantibuspnpoftcrcfcntiant, &
c^i4e vdaticaci dc colbic.. Miranda eilillamagna; ciadiso$cafio, qui ^
^ Moabi-
Dlgitlzed by Google
Li^. IV. Pa«a«. ViL 64
Woabirasab Ifriclitis qnondam gravilTim^ attriti fucralt. Cum 4-.<R^.j*
cnimoiTojamroIcniatutinckurora radios/uos in vicinatn aquafn
vibr^flfct arbitrati Moabitx ab humano fanguinc crubuiiTc, <Sc qui- sicntMo»-
«dem mufuts hoftiam faoramcoedibusi vcluc clcphantcs conipe-
Itomori ruccoyctitfbantad pnitiiim,confedorireliqoiasUrai:litaiili
ipfit in caftris- Sed alitcTcecidit a1ca.ttam qui inferre voluerdt vnl-
Bcn 9c mcretem>iiivltl V ttumqj abftulcmnt. Cert^ mira hcc five ^
l^iMiai^lfi^cib^catiosatiad vidcre,illadcrcdeie.Itftq; velat ccci
lUdlcaty^ui^tdctiolorc.Ncq; alitcr faciuntinvetcntipe^atorcs,cGe^
Ca inftttaunr judicia dc coioribus rcram creatamnu 6tmoddpa«
ftantur oculivcrrorcs raos,faiIaciaf4; alicnas non curant. ' '.
VitrunicftarTcncfaAum, vt^tTibusanguIistrigonnmappel- XSm
fetur. In co, quia rcfraftas ob/c^lornm fpccics , TCprsfcntant do- , ^
inos,paIatia,arccs, vrbcs.campos, fylvas, fiuvios, coclum» fingula devitro
vclutmillc coloribus pulchcrrimcdcpida; cum primilm ad Indos ttif^ap,.
pcrlatum cft, prctium h ibuit ^ fpcftaculi varictatc; jamqucmulto [^JJJ*,^!!
aurocmcbatutfplcndidum mcndaciam.», colorcs fcilicctin vitro tieatc»
apparcntcs>iion ad cxprimendam vetitatem natiifed ad fucum vcn-
dendam temcte co£ante£- ' ftbli D e y ik^gtbfaatn 1 quot hodict
4lil|tfMti^uropa niagnis cxpcnfis,labomH£|lDdoftrijS,fibicdni«
parfWNMMMaritos coIore$,fi ve colorata meildad:^ iinTrigoft&
mcltita» I^^M oKm in fpiciendum propofait 5. loannes Evahgeli- ^ *
fta, quando vnivcrfahujus mundidelcdabilis . rcflrinxirad tria^
l)lamani j>edx)ris*ticfideria, dic cns .* OiiAi^od eff in muaJff coita^i' ^*^»
fitntu enrnis ry?, & concuf ifcentU oculoruftL» , & fiperbU vitd, ncmpe
Hoc tcrnione, tripIic5hominisimpijafFc£tumdcfignavit.qaorum J^^Jf^J^
vnus fcrtor ad Vcncris libidincs, altcr rrahifir ad lucra diviciarum, piex ab A-
tcrtiusrapitur ad fulgcntcs dignitatum cmincntias. Etnunquid, poilolodei'
his fingulis fiuis color cft? profcdlb ; fcd mcndax, qui plus ha- "^^^ *
bcat apparcntix, quam finccritatis. Nam & vctita corporis vo- vitrotri-:
lupras, & opamj multiplcx vtijitas» & titulorum ofiicioramqj ^on»*»*»*
dtaibitibfit c^xtTiifditiaiprimo alftcQa amplius booaxiupromit- lor^^
mdt>qa^minfcvcr^cotirineanL .
Et tainen emptoteaiiabents vcrbm ccecos' & i^lcacatbs,;qor T3XL
detoloribitt fanfi non pofiint jadiciaferre- putadie i/s boiiisliiixis»'.
cfinidEif momentb pe)mris,qaa^ ad aBteroa naris mbrtalibus, pro- p^!ir«!L
piiiatexangafto vafc concupifccntia. Vtconfultumfitliicfacere» ptoretttij
^od Sapiens universi de yino fuadet* ite intueji^ts vinum^ qusmdo ^■ 'i t
jk/^fii»9 il^ J^UMlftaMttviin e»hr tjw^i/tgnt^inr Uuui^y fid itu, MAp^U
Digitized by Google
PltQMOKTO'xilMA>I.A SPEI-
mvifimo mordthit vt ctluber t & fient regulm venen^L» Jiffnndef,
* Kihilfnagis humaoaai fallxuiiinpliciatem. quimcolor rcrum»
& extima cotis txanicuntis illecebic» bUax ingcntl^m coiii»
Colorit- modoram>lM>i|oiiim4ae ptomtfljoi oculoshtc coniinttifle^malflt
«^im profiiit» mnlcit nocnic apeiuifle i fiicatis enini mendaci|s. decepfl
mXin> mnt» vt tandem cum bcevi icclerumlgaudio» bibeienr Tenena|D.*«
cuim, faiiit animx n6cimram:& conicicntiam ruara» vclut colubrum , rcgUfi
farHriTa- ^ai4; in propriaconclcaccn» vi/ccra. Qui nihil bic pcricuH ad vcr*
nm, tunt,nnUamdcfrau(iibus coloratacobledationis , & blandicntis
adfpccicm pcccati, fufpicioncmhabcot ; pcrguntquoad gcniun\
iuum vivcrcaut obliti rcfipifccntia:, aut fccuri cjusoiim admir-
. » tcndx fubmortcm:conjc^uracft,iilosiD e o pcrcuflbs cllc rnen^
' "■ /ii£'Affa'f4//tf*c->', in poenam continuat* diu impictatis 5 vo duni
!' - ncc coccuticc fc quidcm iacclliguac, ad pr«cipitia vadant <5c intc
' ricum.
XLV» Cujus mali vmbram aliquao» prcfcrunt Syri. hicni^vquo
tempore h cecra flta IndiSamaciam excorcccnntflnd^captiynm ^do^
i^uriliifoam Hrophetam>cORfl1ijs fiiis»a9oUtiooibaf^
vkrfantcm; paromamliiiqainipfiJn vlnc.olaconftcingfMnta^aat;
ibb ferro hoftili cadeccnt. Nam vtlcripcora narrat, vbtS|ii);i|«c«^'9
^^'^' ''^ Dotbaln civitate»inumcrofa Syroru m cxeceltp, vndi«
tvSfif' H^^ circumvallatum cfl*e,neqaecfltjgium aliquod patcte claufo»
ingenio vfuscft,& ftratagcmato pio; /iqnidem* crsvit sd Do^
. . minum dieens \ percute dficro gentem hsne eeeeitdte^, Valuiifcpre"
ccs viri, oftenditfaccrcodcx, ciim mox fiibjungit-^ : feremffit^e^
es Dominus rtc^ vtderent yjHXta~» verbtimL> Elijki. His^,poftquam
jamomncs oculorum ac lucis vfu privatos fcivit, facile illufic^
afriocuiii coccis. Ita^uc dux viae fa^us;aJibi fcmonftraturum, qucmquxre-
«x<«cati, rcnt homincm, fpopondit. lamquc vu cos in mcdium Samarias
iSP^* regnum induxcratj, itcrumfup4>Iex De ym rogavio: Dmintjf^
mSr^i- ^P"^ 9f»lvif9ijtm^» vt vide/mt. Diftom ia^ams oaiii cefte di-
^mu^At vlni pagini: sfermi Dmifm ^enUt gmm, iftvidmm JL^ effi m
meih SemerUt terra holtlli» undc diflicilcm in^ pauiai|i fiiaai
mcptam habcrent. Btcert^Rcgi Itrai;!» janiadcocdcalQgdnc^
siitanimos»ci^mttcpidances antc k ccrneret ^ymi (ed furorcoi
r fcginm E|i(«us temperavit» eam^oo impetravitgt«tiamSyro«
rum copijsi.vt il^etetimpani» qacm illac inti^ccaBt p«4em« c^-
« ^y* ' Ac^^chsEC cAij^crcnadiiacioapiidimj|ioSf ^aocom D e v s
LlB. IV. PARAC.Vir. - ' 64.7
malitiatn c^iliginc nnentis plctfViti vtcum (bas corci fequantnrca- Improbim
piditatcs, mcdiosinhoftcs incurrant, jamduc nontantumi tarta-
' _ liofiimciv«
rcisrpiriribus cmtti, vndiquccircumducantur, pcr aiios aliofquc ciambois»
flagiriorum circuitus, quodam vclut mancipaius jurcj fcd ctiam ««.funtaa
ab atfcduum libidinc, Sc vitiorum dulccdinc, quafi ignari, & infcij Hlim^il"^,
futurorum, traliantur deniquc ad infcros; fcmpcr dcploraturi a-
matas tcncbrajcoeciratisoIimincuflTaf, ncccmcndatae. Id^amhu-
jus mifcrabilis inrcritus,qui infpiccrc volct, rcpcrrct intcr provcr-
biaSalomonis, cum dcfcribir malum cxirumcjus juvcnis, qucm
mcrctricula mclliris fcrmonibus , farpius ad domum fuam pri- sicmJaTt
xAum, dcindcad turpcm congreffum pcrtraxir, repctitaccjuc Vc- "'»>"?."»*•
ncrisconfuctudincm, Ethunc talcm, quisvoluptuofusncgavcrit ^'icnoci^
iviflb ad gaudia, ciunadamorcsfuos ivit, carnifquc dclicias, in- oij'*
vitatusadclcmficaamana ? fcd aliud cft Sapicnris/udiciuniaj fic
cnimdc illo pronunciavir, condolcnti fimilis r ftAtimenmfequitur"»
^*Ji hos dtt6iiis ad viffimgm , & itgntts Ufiivienr^ ignornnsy qt4od ^"^' 7»»*«
Md vincuU trahatur ; donec transjigat figitta jecur nus velut Ji avu
fefttnetadUqneum-^d^ NEscrTtiii'oD DE PericklojIsim^e
vsjtciTyR. Ita coccus cft, utapcrtisctiam ocuIiy,>cxitium fuum "
non vidcat. • • «•
Igitur Salomonvadolcfcentis lafcivi vccortfem^infaniam o- XVl.
ftcnfurus,compararcum boviadmaccllum dufto,tgnapctuIantcr
jocanti.ccrvo (agittitransfixo>aviIaqucocapta5. Erquidcm la- ^yo^Ve"^
nionibus mos cft, ciim fcroccs^rauros ad cultrnm vorunrducerc,'vt gnr,ceryir
vaccasprasmittanti quaritnTiHflibidfrit ttafti, fcipfosjftolidi in^ JJj"'''"^^'
mortemiuvolvunt. Eft etiam qu^dam agnis innata ftultitia:*; Jrafta^ajii.
DamaudoreColumcllav^uiarecens edirimatrcm propriam noii.. niaiia.
agnofcunt, obviasaliasoves; quinfubindc & vulpcs, 5r fupos fc- oAnw.
quuntar proparentc; donecabijfdcih mifcr^capti,&non ram fu- A-^rerm» ,
nibusligati,qu^mdeotibusconftrifti,abftrahanturextrahominum
oculos, in ccttam przcTanl. Dcccrvisillud ftarrarAriftotcIcs,quo
tempore maxim^cxxftuantcrga foemineum fexum, (blcrc venato- ^"^*' ''^
x«sinterarbuftalatcntes,ccrvarum la/civlentium voccm imitari;
mox verb cijm maresaccurrunt» tclis eos configcrc Dcniquc no-
tifiimumeft,volucrcsaliarumcantu provocatas,adefcarumcf^unis ' v •
illecebras, quando minime putant, rctiainduerc & laqucos.
ItaSapicnsaft: quoticshomoifelinituimulfcbribus blatidi- 'vvn
tijs.currir poft merctricemadultci^am^uctaurum pctulcumimita-
rj/rcqucipfummaaeIl6oftctrevidimam. Qjipticslupasfcquitur '
L 1 11 s &ama-
Digitized by Google
PHOMONTOEII M ALiE SpEI.
Variaeo-
ru dimiii,
qui corco
ifflpcta,in-
honeflot
oiMijcrum
amorcs Ce*
^uunrar.
xvut
S. Amirtfi
m. t.
Volapta*
hnjut viue
illicica,.c<>*
tinub vHir-
pata.cx^
CQ^at V-
fttfatQrc.
XIX.
&amafias,cum(lolidisagiicllis trahi &rapiad vincuIa,adcomi)c^
dcs, fccundtim(pccicmquidcmaurcas; Jicmpc fcrvitutem fplcn-
didam,qualiscftamantium t fcd vndcfcctiamcum volucrit,faci-
lc non amplius cxtricavcrit. Quorics aniatorjjs inhiat Sircnum
cantilcnis,&fc£laturimpuri amorisobjcdaillicia, cum incautir*
aviculisfub vngucmaucupisvcnirc. Scdaliudcftincommodum
turpitcr fcortantiumj quodjcum ccrvi9,ciuRi Vcncrcm quxruntj,
iagittisconfigantur. plcrumquccnim qui hu/ufmodi funt, poft v-
num vulnusamoris, cjccipiuntdoloriscomplurit; tumcxinorbis,
Jibidinum intcmpci-antianatis j tum cx paupcrtatc, infamia, folici-
tudinc, mctu, pcxiculis, infidijs.alijfquc mifcrijs,/erc fcmpcrillud
gcnuspcccaticonfcqucntibus; tumcxmcfrrcqu» adultcris vcli
conjugc altcro infcrtur, vcl ixognatis, vclicorrivalibus, vcl-ab
ipfo Judiccj dcmumcxdamnationis^tcfna: fcnicntia, qui vcIuL*
gravifljmi fagitta, folct cos Dcus 6gcrc ac configcrc , qui nondum
Vcncrc fuacxpcditi,nondumprobtorimi vctcrum panitcntcs,ad-
huc inhoncftis afFcdibus mcrfi, conccfl^runt in fata.
Scd mihiiniiunc Salomoais locum placctDivus Ambrofiui»
qui pcrproftibulumautmoccham,aliorumpudori vafr^ ac ncqui-
tcr infidiantcm, myftico fcnfu Volnptatcm accipit. Hax dcniquci
cftiIiaIcna,.9u;£milIcmodisttahitmortaIium animos,ad fui amo*
rcm. Scdvacilli! quifquishic fcnvpcr paratusit adgaudia, dcli-"
ciaf^ue fibi noa liciras. verc cnim quafi bosduciturad fcrrum,qua-
fi agncllus ad dcntcs lupJnos, quafi aviculaad fuacm 6c vngucm.
Eft vcro hoc omnium maloium pcftlmum, cum mifer faepe ccpcric
mcretricula: voiuptatis aedcs, mrnfxquc dcliciolj: frequcns con-
vIvaafTIdct, ad patinas fcelcrum,& F>ocuIaintquitatum ; cum de-
mum mifcre exccccari, partim amafias fij x impofturl , parrim O £ i
vindi^j, punicntis juftiftimc longam impij, ac dciicatam in pcc« ,
catisgulam. Ccrtecnim,<ui fcmpcr confiictudo cft, invitanti- .
um cupediasoblcdationum, fuorumquedcfidcriorum impctum^
fequi, quoties illcccbram oftcndcriti nuUa<:onfcicntia;, divini-
-quc timoris habiii rationc , plcrumque tandem itacVxcurit , vt vc-
liftimcdccodicipofljt; Nescit <^od de Piricvlo Anim-«
ILLIVS ACirvR. r
O! yr paucifinttales,tamcccci&occoccatimortalcs. Ethot-t
tamenctiam paucos hortor, fugcre icortum , malam ajo Volupta-
tcm i qucmadmodum Sapicns locofupraciraiohorratus cftjuve-
Acmy v.tdcclinarctincietricispropudiofsedomuixi^ mcta extrcmi
damni»
Digitized by Google
4lamnt,(hacccfl(:cit. Vefbacjosbsccfunt. liii^er^FilimhdudfMf, jf^^ujy
^umfimitu.ejmi mMtPt^mim^odmrtttriHfcH^ & firtij/imi qui^ interfi- DiOuade^
(Sifimskm^ VidimfiHdmtmejwjpemn»mi^tiiimttrior4mmilt, hominibus
cut eigoJtomiiies pij at()tte tMtU dumiq hoc tiiiaiiflo ve):Gnaiii.» ^ltatc^
totiyigfi jq atriavitag i^m vcfb cjriumatfferlhn cfonrvclur lA^
^fis pcnetralibtis^vinB, vbi vcri niMninis vitai t^ii'ae '«te^ ddmtr
«abituriitaicelemtiatqaeimpi/tdlimio htyft 6rt>c mefcan tu r, funo
quaH in atrio mortis >* ciim infcrnoinintrabanry erorirvciutin ipfis
pcnctralibusdc vrfccribusmorns> quia lbiplcno jurc aiotS vcra^*
fnorsstcrna, damnatisimpcrabitlucndarupplicia-
■ J-' Iti-cundcm nK)dum, 5cijrdcniomninoargamtntis, alibi fapi-
entidlmus Salonion, dif!hadct adolefccnti pudico,focminarproca-
cis & luxurioro: familiaritatcm. incVmmt efi enm ( inquit ; Admor-
tfm dmtmejmf &MduifireefeimitM bSm. Omnisfti ingrediuntHr adedm, cxwa do.
mmftfHehemtrtmtrMffi Amhit^fimkm vkm • Qbibtts vcrbis fignl» >"usip(iiit
fica^ nth^Smfdw^pt^ qtthrffiievetont Inftaiam ^ontm &
Mliet«Hl|mtmUIMdlii0fisam6tibttfir Alirtamcir j^t Kanc mete". nmk^i-
iiiicluDfaBmloamicaiusxddsdintSapienii aKpmottem indlnatasf' lyjSS.
flfiMtftmitas adinftros tendtire raoi&iplluif 'qifamllber^otf tfn^
fccntiain^tationi dplcgibasdivinisrepngnantcm. Ha;c cnim in- (^«'--ff.^
fiaffornic4ria:^aduItcr«,vaga 6fi,pctutta^inftjibili5,cariora,de- •
licioCi, cupidinibus a:ftuans> omnhim pcccatorum accriminum " "
matcr. MaIcilli$>quiho^pitiumcjusrogant> nam ruinam mcdi-
tamr&prarcipitiumadmortcm, mortcmqucztcrnam. malectlam - •
illis, qui c;u6 proKuntis vcAig^rcQ^untttfi Q^ia ducuiu aditye<s
vndc non rel^ertuntur: ' ' nii^f^Vr—. . • * • . "^-
EttamcnjquimmuItoJeirviderchomincs voIuptaofbs,cur^ X3X.
lentopoflrconcnpirccntiam^c^ prcfcrtim quando multos ha-
ImriaMaaltiia e>uaiMsiiidjh aiHQIonis.* ' 9aavh{Imam rum
ipfiscftftdifina^iliifltiiid, aftaiiiil inpletr, em prlnribtts in e<^ » ^T;-'
d8mriiikupMipil|jjfto.9uNR>ttti»ego fingttltaffiaiifmai^ptovo^
«oadbievrcdflffiiiqoioiinTuhfil ilflsdtaatosaHttd^qQi^mqaodblim
i^Sp<Nlib#comfcl)c6cpipcrcdafMiiilt^onfas in-Cantidi: Si Cini.u %
igmrmpe, ojmlchemimM inter muUeret , egnedine^^t eii itifiifftL gre^
gmh &f*fie hadostms: O igi wr anhna,'cteatararattr in ttrrfs nbbi-
kflima, divinorum opcrom flngularc prodfgium, artificis D £ t-
ingcns miraculum ! fi ncfcis nobilit^ristuz, Patrcmtohabrcro ^J^Sf*'
Q|LVii« p;itnaaL». CQelttobti CQgaationcm;» Ang.clos': fi tibi ^**^
c«ci-
Digitized by Google
6S<^ f &0yO.HT<^RflMA1.«:SPEI.
cxcidic illad iaxdimabUe diviQi^Tiini (anguiQis pretiuai, quo te Fir
lOrcintt^' liusDci cmit, &xe4ctnit«teraitati : Ci onAolum iftoiaoo aut oblit^»
ae Vola- aut igoaca cs r abi 4lcak|uc foji vefttgUgregum , pttft cnncos IbdaUr
um nioctiin i ' liomlaamafiiiDaltam > m# ftretfiemkm es > fts fim
%.MCm* Sftrkms DEifiggmfmi^Dj^s vemsre^, ftfSirretufifmm, abl>ftxttia
>4* jS^^mlifej&heileijUi^ afieftiiibefiialatluaMiamorei»iae^^
tes^apiditates,dc(ldenas(it.pecismcp1)itimcjdiaiaM^
fthosmai^ olcntcs hircos pafce , & fequcrc ^regmn tllMiim vcfti»
Ib dTaft. S^^o^^i^Pc^^^^c^ciA^cc^^scoptiisantittmfocicn^ Csteriina
mei infe. ^ mifcra! oraculum tibiproov>i6c4(raticioium t nam fi aut paftura^
rosaoimb haedos, aut fccutura gregcs tuos , abibis dcniquopofl; malaia»
|]|^^^ concupirccntiam>i>cribis. Caufam aGTigoat Salomon > cum aicj :
inclinata efl enimAd morttmdonms ejus, O^^dinffirAS Jemttd ejm , om9eS
^ - e^uimgrcditintur ad Ciim^ ncn reDertemur,
• Apologus vetcrum mcmoratlconcm,vtprandiuni fibi para»
icetcxquintioris gulx> hanc fraudcm commcntum cflc. Compo*
j&ic(c in rpclcbcgrotanti Hmileoii & vicibus propc omnibos dcfit»
iftum. Iam<^uerugirecccpit>& triOiciaaOttfg ff^liitad opcm?filtyf*
li^^y^ijUice cx ^Jiv» ;^|))d4Q«c iMki»x -.Nc^itla 'eaimms^iit
Decianmv ^ocm Lcottis:att4i«t|ec|i9^inobic9i|}oma4yOlaftt. I(tAtf^«tf»
per apoio' vos pcvmi^mingrcfliis^cciim, quid Rex (ubditoim^ffifilijqgaCt.
nmiM&i^ L^<><^ltttPBji9ttJ^fttts(*^^^ fui» mandatccrvo^ vt ve-
rttitij quaru nam explorci dccaoiibciiti \ dttitt i4 CJ(0|tti|ur ob c d ic ns fc ra> ii«
"ttfi di^ lc dcntcsilios in collum obfcquentis ccrvi ini^cit, & cuni fpirini
rpeculeo- vitam cxcliidif. lamquc vtcadav«intraiate"bus&arbulla rccon-
aii* didit, itcrum lamcntabilcmcditrugitum. Et hcm ! afellus fc ofk
ficiose fiftit, mandata Rcgiapra:ftolaturu$. Itaquc arftuanti intciL»
fcbrcslconi, jufTus cft rudorcmlinrcoabftcrgcrc Scd vixinitium
fccit a frontc, cumJco mifcrum auricuJisapprchcnfum,in frufta la-
if!^- '^ ccravit. QupetiamintcrtenebcasfcpQito^aliapoftaliafubieruao
exordijicasiinulia,(iimlibusQl»fcquijfuircccptisgrati;s>tru£uicii«
atU timoctc. Dcniquc Vulpocula quoqucad fpclannn prorcpflticaa^
I^rubit tiomaiai:ircuinfpic^iis,4W^tt|«N^
Idciapa. rct. Cumvcrblco^^qttiiif
*^ cedcrc ad fc propiitt^i^-qi
JB^iwj ^"^^^c^i^^^o^iscommifrurumj vulpccolaflccapil
/utJifill it,pericuioruoioalicais;v6ftigii$dcpreheoro. Itaqa<^(bfti|Mfti'
t»M^- p^wjtf|rjiQ|p;ia|j|^B egi, hanc aflignavit cauiam .* . .ultiDr.:;/» «99^^01
Digitized by Googl
LiB.IV^ Bar AG. VIL L iii
'Otii»UieddvertMmJ^£fMtU,mS4retrorfim.
KempeadvertiteallMifTlmabcftia^quorquotaateipiani» animalia
intrlruatfpcluncam, nuUumeorum amplius pcdcoi extulKTei
gulomm vcftigijs tantum introrfum rcfpicicntibusj qu« rcs vuJpe»
culasmovitfurpicioncm. autcxdis, autcaptivitatis# vtjamnoUct
lecoinmittercinccrtxaIez>dubia:qifortuna;. ' ' >
VtinamhichomiAesdifcainusibruto, finon vulpinam aftu«
tiam , Mtem tantelam landabilem s ne icUicec dudi & fedndi i
Concii)»itoiti4»pertouena lceleniinimvolttpiatnm>!cG6dcaBC«
impetujin ftygem nos prxcipitemnsj YciiflimicnintlehacdlxeiO/ ^^"jg^^"
fhimei qui ingfedmettiar ademm^ mnfivimimr. adafflantinit ieils^ tiShSk
daii4itttfillf^tttiil»i^«dnltferreishiccatcetttunituti «ciamt^it qa> Cine
pot^ftas, qnseapivdhoslioc oirbe lemptrfilvaeft & libcra> c£im ilw ^)^^,^
liic defccnderit, jam manet aetetniim captivata ; qni ftoicl «6 itt-; ad Oygii
gjrelTus cft.cgrcirus nunquam fuit; vcftigia iotrantium omnia^re- f^iiiM
fpiciuntintrorfum, nulla rctrorfum.Qn^is non terrcatur? quisnott . .! .
circumrpiciatfollicite, ncad ftygij lconisavcrnalo fpclxum ia- »
ducatur, blaadis vctirarum oblcdationum pcrfuafionibus? Etni-
hilominus ca adhuc quorundam cft coecitas morralium, vt con- ' •..
teatiflimocurfut&vcluttripudiantibus Hmilcs, ad inferos,omnis
infclicitatisreceptaculum,propercnt. Longe aliterqu^mmufte- ^^'^!;
la»qnandovHMlmitj|,cogitut Nam v« \'TS^^"
Delrio nal^; tiij^j cbHofi ^m^^mi^ii quotict bnib iatc»
cert« di^ti«li^tfflim, teitMlm offirndlt ««ti^adfixnm autar-»
borem obverfo, ]irimif(|neiaalieb$ pedibns , Se^ucibnslat^ dida^
dis.infortunatam beftioIamexpc^atinpra;dam. Tumigiturma* lointiK
ftela.latentis antipaihiatncccflltarcm fcnticns,&quafifa(cinata^
malcficio,cum immincntisnbi exitij nuUum rcperiat efFugium^» hbnfooit'
anxifchuc illucdifcurrit, ncc finc trifti qucftu, ficlugubris plandus oi.riaom^^
multo murmurc. Tandcm fui ipfins mifcrata, vtcito fineminvc- JJJjSt^^V
niatmalo, in hiantis bufonis os incurrio ; & quo potcftconatu, ^^[^ •
magismagifqucfcimmcrgit, doacctota-»ccflcrit in cfcanijfoedi '
hcluonis. • .w.. , ., XXIV;
Neque dubito,multis commiferationem movet» muftelc tam Bafotiis m»
mirer^^ilisfnteritiis*. Quidni igitur condoleamUs iliotcsalibns» ^r^i»?
iimiUgcttcrc,rcdpcjiUomaiaopet«antibaB} Nimficoaipafado^ rins'?*'
Aemficetiaftitaeio; dicdOicnm In^ntestiAUfltfitMadefOad hnm^
glntleiidttnu; de qnolfiias jam olim trftatasett: dmmfii Uftt»
, — StjftMVydjfirritiirar^Ms^^ Eamaiimaai. ^1.14«
Minnifli bafti-
Digitized by Googl
bufoncm, plcno rempcrgutturciiihiantcmpk-aEd»^ Sed nbi mrSh
Muflelc ftelziiint, quxincracjus fc fau£cs fcpcliunt^ Iterum Kaiasr Efd/r.
Sunt impij fandeM foYtcs ejm, fSt populm ejmt (jr fihlimes , ^rioft^ ejw eum^
ftpe«cai«« Scnfjit eih ad baraihriUB in&cnale cos cfelccniUros lu>p)ines,qai
^ Titijsf Qtetcs rmir,j5c ioipietate przftantcif&gforiabbiliU jntc.r gra*^
viffiina pefliinc conractQfUnls ft^Im dcnj^; qui) otjcoticftte.liM
4|;te|ioii^t||;£0ii(Qp}|^eoti»indqlg9cpo^t»vclii^
ilevbycniot ftygi^antjquafi io.maocipiacacp4««n^fna^lfiifft
inaxime facrilcgo jureiAniftdo. finhoniiacs-belUaft/
' fclicilKmasosuftelas.*' . •. • r-r-. r fftl
jXY. Efttamcnctiamhicdifcrimen^v oam ut fupra- memjQiraiiin
' malculummufVela, cxquadamnatutaeinipcllcntis cpaiflionc /ctiht
2ahW« ' rdpugaarcnonpotcftjdebetbufonjs vcinrcm iiHtrarci quqdqu^
b«aii<l«> dcm cum cacita Iamentationc,&: lu^uofo fibilo cxequituc-. Ar
cnotHlies ycro qui cx pcccantium numcro infcros ingrcdiantuL, & libc&^
MHiaoai ^*™^ idraalitia faciuno, & fKpcinter tripodia^, cantus, £aita«,.
iii!mtt4c« cadunnos» amoreir"». gaadia^r affirniantq (criptui;^; tfneifi tifmm,
^*^"^^ /INWO dt eiilwrm» >mhftf *^ fotiitftiftifiridm^tibtamt^rfiftMi^^
Mamu dkts fimt&in^ fitn&$-iiinifef9M^^ :.Tflinant^.C0a^
jin6.1«titi« in InftonKiyolapiBS ind^lQfeni* lliMiiflai. j» ^obco»
.* ^ - - tcAi», iiL.fintoni mutat ri.(af^ i ncque aliud deplorant i«ni pcrdM
tt) qaam coccieatem fiiamiqpando in clariiTima fidct JnccMdo.
auiltjpiiccs di vioflc grotisB rodlos^K turpilfim^ caligaverono v doif
ncc in^ipfas Qrci tenebras , pcrlofames gradus flagitiorum dcla-^
pfi funt. Carmcn quod fibicantabuntattcrnas infclicitatis leflucn,
if4.\%»i1fi contincturhis Ifai? vcrbis. PtdpAvimus ftcut coeci, &qudfi dbfej^^ oca^
Lif (Utre^dvimus ; imfegimw meridiey quafi in tenehris, in c»iigin»fis
Qgcfiuj qusftmortui, Rttgiemm quafii/rji omnes , d!'.qM/ifi cUumh/t medrtamcs
jMoato. ^memmie^fej^Avimm judieittm& mnes^y fkUtemy cr ehngata^
^'ISiS."rih ^^*^^^^^'^' ^MnhiflicAtA fnM. emm immt^tMtgf noJt:^ eortm tc^, &,
flBlfc'' e?^5«prfcnf|ff ; tMt. quu fielerM ntfirM nolafinm i ini^
„ f^^tMii^m.eofft»^t»^ dr mmm,^ntj}0mitum 6i %
vgrfifkmmtmirmmf^ terfftmliEt t^i. ^ ^ v^.j
'SZyitV v3cd qa«^.to> vodciiUtampalpanda aliquoroin cce^tW^*
. i: . nyatcfMk^ fliturac apud infcros cxprnbcatioois.^ (^n^, t^xi^n^O
notaods^caJig^Ms oxigtocm» edre .cootctnptQmc^9s^.^^,coin^
fiKtudinepcccandi fubnafci folec*. £t habco fa^ientem^auls^
Jir«^iXt.j*' mcxPatronum, cum dicio. citm ia^ pr^fundum ventrit
w piefMornnhsontemtttti fed fe^itHs^ efim,jffm
• * i.. ' i . . Vbi
Digitized by Google
n LxB.IV. Parag. VII. 1
Vbi Salamon loquitar non dc iilo liomine,qui fcmd irerutnq;
cx ignorantia» vcl imbccilliratc quadam, aar narura: pr^cipiran-
tia_>, lapluscft incrimcn..; fcdco, quiafllduccx certa., malitio^ InpmtAi
gravitcrdclTnquit; vnam altcri culpam, ac majorcm minori conti- Jim^vln!!!
nuc accamiiIans,obdu<fto jam in pcccandi liccnttam callo. hic tan- ru,(&ieai^
dcmadcoin profundum impictatisdcmcrgirur, vr jam contcmnat l^J^^j^^^
omnia fcclcra 3cpcobra, omncm ingcnuiratcm &: pudorcm, om-
' niafacra fc profana, omnia juradivina&humana, omnia lumi* . «^^'^;^
na & radiosilluftrantis Dei, omncs minas &: fiipplicia , omnia^
damna & pcriculaanims, ctiam qua; astcrnitatcm fcciim vchunt.
Ratio c(l, tum quiaimprobus pcccati dulccdinc iIIcdus>totus in il-
ludrapitur; tum quia fcclcribus fuisexcoecatus, non vidct, nc-
quc aclhmat dctrimcnta fibi fuccrcfccntra-., cxhydra impictato;
vt dcniqucfccundum Apoftolum ita., vivau ; Jicuf dr geutes am' ^^^*^
hitUnt4Jt ItaMUate^ feiuus ftt , tenebru obfcuratum habentes intelleSlumt
alienati avita Dei fer ignorantiam^^MaestiniSis, propter caecitatem <v>yvTT
tordbt ipforum,
Nolimautem Icve putcs,ciim in profundu m Vcncris , COn- Quiialbr*
tcmnercgravcsnoxas,ncq;curarcampIiii5, ncq; fuismomStispon-
dcrarrjconfcqucntcrvclut oculos tibi crucrc, & fponranc^ cqcci- ddfh, ft
tartsimponcrcncccflitatcm; namvtfapicnsait, taIescont«nprto- qBimcof-
rcsi& fui ipforu carnificcs ty rannos,/?^«//i^r ignomthia & opprobrium;
non folum quia p6r fcclcrat^ vit^ infamiahi,tcrrc & coelo probrum gistnagirqt
fiunt; fcd multo maximC,qubdgchcnnc & diabolisludibriumeva- "«caiur.
dunrjfic findicante Deo humanam pctulantiam, vt t^uiinfordibM
eHyJorde/cMt adhuc^ & qui fc ipfum ccecum rcddidit, magis excopcc- *«•
tur. Illudfiu, quandoin pocnam diacxcrcitacimprobitatis,divi- Ooneed»
na bonitas pias. atq; cfficaccs mcntis illuftrationcs fubtrahit. qui- tencbrit
bus jam privarus homo grandis pcccator, per tcnebras in rcnebras ^^j,*
pcrgit. doncc tandcm pcccatis fuis immortuus,cijciatur in tenebras nebras
rxteriores. ibi erttfiTtu4 &Jlridor dentium, Et tum dcDEO vcriflimc teriorciti»^^
6\ci potctit: excarcatfit corejtfs, aures ejus aggravatfitt & oculos ejtts *S*^^***f* ^
clatifit-^ ne^ forte videret ocuUs fuisy & auribffis fiiit audtret, & corde fuo ^
intelligeret -^ & convertcretur, dt fanarem eitm. jji.6.10, '
Atq hicfcnfum mcum, fcntcntiamquchabcnt, qnotquotex
/impiismorralibuscmcndationisfu^ propofitum trahunr vlrcrius& xXVIIL
vltcrius.nufquam conflantiorcs,quam in pcrfcvcrationc fcclcrum.
timco cnim illis malum cnorme, fubtradioncm puto divinomm
Ittminum acradiotam> facil^ iotelle^um humanttm conviActii-
Mmmm 2 tium
DigitizcL, . , v_ ,o
C54 PROIIONTQt.tlMAX.A5PJII.
tlum ad mclioia : fcu veifoo » Excttcatioamniai (kpmi pc^iiidil^
fiinaai ZtaeiliUtvltioaciii, ptacimialij. pkxi fmu flagitioi»«lc!tM
fitamaloi jaftailfcUicetlKatitiidiiiis'* nanqpam povj^Decnpc»
l^lfj^^ liiuliB;. DeiUfiiciilcotisCoedtatcmiDBpia0jaam»fiidiiiiiii^
pxM^ at impietaidaTltioiicm, quan ci^ fempcr a^taanetlttBk. Hieio»
. aymus.tumoftcnditcumdixit : Ex/^im^lm-jjmimtmeh/if^muHjlr
pmm^ rtfnkMitomm^ Igitut qui (c falvamciipitxCipcdjat
inam nocitura caligino, lucemquc convcniat inacccflibilcm#'i
De vm; fcd cumdQl<uciupctpcccatii»^fiacefafe(Uflandc ciacai'
4atioiiii'dccictau > ' « h.mu^
• PARAGRAPHVS VUL 1
IVDICIVM AvCTOBjlS
Secvndvm. :
Improbis fuam reilpiicenciam q^or
. tidie procraftinantibus^iniminere ;
Altcrum ingens Malum;
ObS VRDESCENTl AM^
Animi.
ta>kamai>iiiMn^i||iliiliitrn>ipiiito^^
atammai. Here9klf99hAimt% cygo ttntUf i|in»» , &tot
p^al^' !Ss^^§^mon(trorunLdomitor,non nifl cum (ingaiitiiomiAi-
|i||liinii. businpugnacongrc(ni»e(li vidccur tcmerariuscirc^, quif^ats a-
liut fe pluribus committiU' £ttamca ca.viUari ncmo potcft,iI-
iud praeclarum £li(Bijlcinus3t.qttandQiprcvnus vnicur*, & (oiMs
veri Df I Varesifw* lirael» auHis cdquadringcntis & quinqaa*
ginca^ PrciidoproplKtisr'» cultoxibusr* Baal indicctc^ belluntLjf;
<l^a4 kjtui^ iuuinaip^gfi^ foduai iubuit ciyUft w iob oIinx«
: • • . confi'
Digitized by Googlc
. .. . ;liB. IV. Pakag. VHL I «5f
confidcntlfnm^ dixcrat: poneme jnxti^te, &cuiufua manus pugnet /•*.i7* j.
€9tttrAme. Etquidcmhoc tam potcnti auiciliatorc, faciliElias vi- Dpujp,.
cit idoIolatrasraccrdatcs,cvocatocccclisigDc,rupcthoIocauftum audivito-
Deo paratum; cumilli paria faduri,& crcmaturi fuo Baal vidi-
mam, fruftra ab codcm multis prccibus poftulaflcnt, coelcftc^ viSori?
iacrificio ftammas, matcriam & proprizconfufionis, & alicnz ir-
rifionis. Rcra ip(am ficrcfcit faccrhiftoricus. Et invocabMt 3 *«/.
men Basl de mane "^f^Ad meridiem dicentesy Baal exaudi nos, Et mn ^*'
irat V9X , nec qui rejponderet. Cum£ ejfet jam meridiesy illudehat illu
Elias dicensi Clamate voce majorcy Dtrs enimefty&forfitan Uquitur» Baalfar-
dut ia dil>erfirio eft , ant in itinere, aut certe dormit , vt excttetur. dus fuit ad
Clamabant ergo vocemagna»&ineidebant fi ittxta ritum fiumy cultris ^[j^"'^*
& lanceolfSy donec ferfundereniur finguine^. poftquam autem tranfiit fuonim
meridiesy & fUis propftetantibfu venerat tempu^y quo ficriftcium offerrt iacrificu-
/olety nec aud/ebatur voXy necatiquu reft>ondebaty nec attendebat orantes. ^**'***"*
Vcrbo Baal, qucm pro Deo idoIolatr«coIcbantPfcudoprophct«>
ad voccmhominum, dccultorum fc invocantium, furdus fuit.
^ Scd illud longc adniirabilius cft, quod multi hodic morta- 11.
lcs, ad voccm & vocationcm immortalis, fuprcmiquc Numinisr' Deiwho-
obfutdcfcant. Ncfcio an aliud polfit infolentius fpcdaculum or- minifup.
bis daro, qu^m DEVMhomini fuppliccm; maxime nCrcatori piex, &ab
crcatura fua rcpulfam fcrat. Intcrrogabis quid divinarMajcftis pHifal^j^f
^fingulisnobis, autjurc fuo cxigar, aut patcrne rogcof Hcrl»/ foientiflu
brcvcm catarogumaflTignabo-, qucm cx diftatu Spiritus fan£^i, con- J^^^^j^*'
fcripfit Salomoninhanc fcntcntiam. Eili iw/, nt obliviftaru legu
tnea, & pracepta mea cor tuum cuftodiatslongitudinemenim-dierum^y
& annosv4tay& pacem apponent ttbi. Miferitordia & veritds te non
deferanty ctrcumdd eas gutturi tuoy & defirihc in tabulu cordis /«/, &
tnvenies gratisM, Habe fiduciam in Domino ex toto corde tuoy in omni"
htuvifstuu cogitdiUum, & ipfe diriget greffm tu»s, time-DEyM y & re^ Tuftiflima
ttdea malo. Itaquc fioc Devs k nobis poftulatjhoc rogac^, hoc Numinia .
damat, vt fi filij cffc volumus, non dcgcn«rci patris noftri, ho- P<>^"''"
nefto timorc ac rcvcrcntia ductiv c;us nutum^ fufcipianius; sapicos.
& patc/narum obfcrvantcs lcgum , & prohibitionum mcmorcs, . .
maxime quibus vctatur impictas. In his pauculis vclut bre- "
viario, omnis' De i adnos voluntas continctuc.» omnisejay
vox & clamoti c6 robuftiox , quia cum magQificis promiftioni^
bus vcnit.
Ncque tamcQ omnibQS perfuadcttam foitisratio>obcdicn-
...... Mmmm 3 tiam
Digitized by Google
. tiam auditoribus. Caufa cft, quia malti cornm Turdi fant» fimi>
^*** lcs iJli, dc quo olim qucftus ftiit apud Jfaiam Doininur' : quufar-
dits^nifi ad qius nunctos mfos mtfi? Hinc fit utctiamhodic,[ivcI&i)
MuJtjni- gatiNuminis, -fivc fcrmo blande vocantis, frcqucntcr fincfrudiL
hiioniinui vacui rcdcant; quod complutcs fiomincs furdi fmt^non vitionacu.
m1« ve" '«'^cd pcrvcrfitatc voluntatis. Nam cumpercipiantprobcomni»
incfucii Dci impcria,audiantq;voccmadpictatcmiuavitcrinvitantis, no-
foot. luntquacaudicrunt cxcqui. Itaq.vclutnihil intcUcxiircnt, pcra-
pcrta vitiorum, & obvia voluptatum libcrrimc granaatun fcd
ad proprium dcniq; astcrnumq; cxitium. £t quamquam divina bo-
nitas itcrgononnunquamauriculam vclIicctprofugis,acq*iafidi-
gitopropinquumanima;pcricuiumo/lcndat,rogctqi faniora acc.c«
ptarcconfiIia;indignantut tamcn mpnitoriDco, & utramq;vclut
aurcmobturantjutad hosrcftifljmcaccomodaripofilt iJlud Pfal-
tis:/»r<jr iUu fecnndnm fimilitmdinem firpentUjficut sjpidu fardd,& ohu^
' * * rdntu aures fads, qud non ex£udiet vs>cem incAntAnttum , venefici is»
€Ant4intii faftenter^ f:i.>f«^ni7? rioiftjluj j& .1:1.1
I.VS» O! quoticsmagni Dei pictas, fivepcr fc ipfam, fivc pcralic-
num miniftcrium, vult impios fapicntcr quafi cxcanrarc ad vit«
Scr!eraii ^^''^^^^o"^"^- ^cd frufiranco cucntu. quia nimirum-j fic cxcan-
&procra- tandi, nc fiUubriaaudtant, & qua: movcrc poflcnt fcmciadmi(l
llinatorei fa , iutcs occludunt. Hoc ipfum tamcn damno fuo; qui cninLa
ttnt'i«'in ^po^^t^^^c* malitia ita diu furdi funt, tandcm omnino obfurdcf^
morce To* cunt, ctiam quando mori oportct,- quidqaid fcre omncs rccia-
efl?A°*' mcntimprobi: fcilicct fuprcmo ncccflitatis articulo, totos fc au-
RTs.aHdw forcad Numinis vcrba, monita, prarcepta. modb intercali-
»inapr»- ccat cflc bonatum rcrum,3c cxpatiari ad fcmpcramccna fcclcrum
"onit* invitamcnta. Mifcros vos , quibus ram pcriculosc illudit pro-
priafiducia ! nam ficut facinorofi mortales, coccitatis amantcf'
' potius, qu^m coeleOis radij,animumilluflrantis, tandcm cu)p4
Sea Mia omnino cxcoecantur & pcreuno, quod fupcriorc para*
inluc vita graphooflcndi : Ita quiad De i voccs continub furdi fiint, de*
fiirdifue- jnum fic ptoptio obfurdcfcunt vitio , ut frcqiicntcrncquo fub
runt, eriS ' j- f • •
ibipicrfiq; J^^otrcm, vocantcm De vm cxaudiant. Et quoniam mciuis coc»
totiobfur- citati,fcrc fempcr cognata cft animi furditas» oflendamhoc in^
^efcunt. ggQj malura, Obfurdcfccntram fciiicct, i;s immincrc hominibusr%
qui fuavitatc flatigiorum fcdu^ii fua: tcfipifccntispcrpetui fiinc
procraftinatorcs.
•V*' . • Docaxncnto cITc potcft Rcx A^y^tX FhArao. cui cam Moy fct
Digitized by Google
LiB.IV. Parag. VIIL/! 6s7
tc Aaron, iftnd Nilrlrjinis oraculum tuliflcnr: hdc dkit Tiominus Ex»j.^.9.
J> E y s ifrAel , dimkte fopulum meunLs , & jAcrificet mihim defertoi »»<^ -
BOQ finc fiiftu Icgatis tctpondit: qnis ejl Domiftus ^ 'vt tndism^
vocem eiw ,& d:fntttAm ifrael ? nefito Dominum ^ & ifrael ncn^ di^ Pharao
mittam. En Pharaoncni ambitio. fua furduroj fccit ad diviTia.j
^afla; fiiavc illi xmHj^ ncmincra a4ium le fupcriorcm crcdcro vinajufli
omncs majcflatc fui infcriorcs putarc ;nequc agnofccrc uliumj» pc>|«naci-
^ui pr«tct fe in rcgn»itg>'pti, cum fumma potcftatc poflTctjus '"l
^lccrc. Scd iincllcxit dcnicjuc cQc aliud Numen) tcrrcno Rcgumj
dominatu altius, quandp in pocnam fiaap conrumaci«,& patria«St
fubditi, jam ranis obrutifuerc, jamnoccntibus mufcia vcx^ti, jam
vlccribus afflidi, jam grandinc pcrcuifi , jam tcncbris fcpulti,
l^am in primogpnitis intcrfc£ii, jam alijs malis cxhaufti. Ncque
<tamcn ( quod farpc fcriptura mcminit ) ctiam tam atrocitcr ca^ '
Higatus cum populo fuo Rcx, audirc aut Moyfcn voluit, auo
X>E VM fupcrnc tonantcrajinfalcns faftus , ad gravifllmas plagai
«um furdumfccit: doncc obfurdefccrct oranino, nihilq;ampliijs ^tiam /nrv
jdivmae admoninoni rcponcrct, quam iamcntantis vciba, & rcfi- nnuefty
jiifccntis quasdam inania figna, & illud corvinum Cras, quafi ad<or»o5v
^olcntis proximc dimittcrc populum Ifracl: fcd tota rcs ftcrio \
jntcr frigida, & confi^a mctu propofira. Deniquc mifcr Pharao ■ y- >
adcorvos,quorum imirarus crat cantum , cum fuo cxcrcitu rvit; • ' •>
«{uando pcrfecutus Hcbrasos ad marc rubrum, irvcodcm fubmcr.
^spcrijt,fa6kus cfca corvorum. SiccnimLyranus , alijqHcillud 'y^j. f4*
I>avidis explicant;<^r<///?/ eum efism fopulis Mthio^um. m.uX
0) A Pharaonci^lgyptiorum Rcgc, gradiorad Amafiam Rcgem VI.
Jkida; quem rcpcriofcmpcr furdum Dco, obfurduiflc fcmpcr; uni •
^jus pcrfidia inconfuctudincm fcclcristranfcuntc. Namquotcm- .
^orevidoi praslioldamasos fpoliavit, ctia gcntium idola in par-
.«rm fpoliorumacccpitiquodquc longc fuit turpifllmum, dcirdccps
.«juoquc rcligiofo cultu, & thurt inccnfo vcneratus cft. Scd ncn^-
^ cxafpcratus^ facrilcgo idololacra Dcus,Vatcm fuummific, cjui ii\6.
cidcm e.:i^xobt^t<v.cur Mdorafii Deos^ciui non liberAverunt populum^
fuumdemamt tua? Etillc ubi miccfccredcbuit,fuamq;6c fatcri,& dc-
prccari culpam; iufolcntiorrcdditus, oculifq; flammas jaoicns.orc Amafiu
tonitrua multiplicans, his vcrbis legatum Numinis prophctani, Y^l^xtrl
.furibundus cxccpit. num confiUartusRegises ? quiefietne interficiam te. dus, furdi,
Ita n*ifcrabilishomo Otptt manfitfupcrftitiofus cultorfimulacro- ""«^»»*
mm,patria; & avite rqltgionis ncglcctor. £t quamq^am non fcmci, aic
I
Digitized by Google
6St PE6MONarOllU.MAX'JBSPBI.
ipfipoftci hocfacinusraac6fcientiaCutcreclibilccft)opprobrirei^
quin ctiam futuri prxlcia maii, triftc vaticinium addcret accufatio-
^^*"' ni: tamcn furdo Iocutaeft»dc improvidoimpendcntisdamni;iiaai
Amaftas in^ pocnam accept«»& coatinuate fupcrfticionisgcDCi'
Utic» 4 raisincerempCQscft, tcfte lcripturi. Obfuit ipfircmel Ibil^
' ftudam 4il 0 1 1 voccmi iblnc fcmpcr fui€»;Sc magis magif^uei
iMiidiiit. .* ' )
VIL 3ecl1iocloc6tClll^ncftipfl»etiittmHipolftmlllio«H<l|^
Iftfpes lanftifllmi pafmttit noxas. £cilte <|ttfdcal,y»pitofera 11^
bcroram ruonimaudivit, lacrllcgas fraudes in (actiftcio, 8c inlMl*
neftae VcnerlstDrpitudineKqnod Sittefobrcrvanc, fifepiascos et
Dei voluntatcofiki; fuiadmomiiVTion fine obiatgatione. quas
tamcncfFcclum tionhabuit, furdefccfitibusfcmpcr filijs ad verba
**^iV P^CQ^^s. jfic cnini in facrisfaftoromtabulis lcgimus. Hel$ duttm
erat Jetux vdde^ Mudilfit omntif, cju^ faciehafit filij fui vmverfi Ifratm
li, & quomodo dormiebant cum muhertbiu , qud obfervabant ad oJiiurrLti
Heli px takernAcuU , dixit eu. ^uare fAcitis res hujufmodif mm/ ego uudm
teouVaiu- nifejJSmsituk mai f^Uf nolite flf met, MoitttMmef kom /birii»
• faim e^ MudiOf v9 trsmfftM fltiMfu pefi^mm i>imml fi fHktMHf
i^^d^ «iriir wmif, finuH ti fii^ 1>t^9\ fiitamim Dmimm» ftummM
anot po^ «Mr* ifiuk9nki\ff9 h f St ISw^jcsm l«ftii fifft «Mwi' aoifbinieji
«»fi fiiii. ^oitAcio. taoi mellica fine omal felle inftruaio»fadi tmfw^
cea»cam Ibdbirea patemiaMUismonita,4cbtfbaiMOfi^ttd efei^
bcrare ipeatem ftlloru m ad cmen<lationciii t nin peTVetfitatr laol
fuiobfurduiiTcnt. Sic enim porro divinsslitCtieajunt. BsttonJ»
Audierunfvocem fdtris fui, totics furdi,qaorics admortiti; doncc
fhiUHtir, tandcm & vitas fu« corrc£lioncm,& commiftbrumpstnitudincm
T^a^il. ctin^inum, rcmittcrcnt in fcrum&: fcncdurcm. Namauthoro
ic, PbUoncad frequentaus parcntis rcprchcnf(oncs, iftud rcfponde*
nmt. ^uondo fetiuertmm, tunc feetttttkimm, ac H aperte tcftaren-
tor,aQ£efcailcsaaaos, neq^aaquam ft/c reccptnrosad firiigcn^
mofeli|oo«iiidirfatiotaMctt)nstamimc €Otaftieati«»atit€crt^
4tfifionis pfotemio1tlottttii»permiifimitDfeoei^iltantequam
adcaiios per?etiiC«fit,toftefeatiir-^ vivlsinequeftiaviiiiorteyM.
sed morte violcnci4 liofiifis feftlf ft^iliemadiOOdiimrtt^icio ell» adboe p#>
niOMb Deftqaeftfidb n fieotcnlpa eoram» allaatiam exeepic^ira
pQcna Ib^piefetQrpoen&m, tempocakm ctcrni. Tam foecaiMflbi
malomm psrcns eft Obfardc^ctitia>^iiandoliomo Deo fao» anc
pcfflSiyaMfetialiM& io<|iietti^na)mmti,QbJoi>aotj,claoditaiirciL
Digitized by Google
^-*IiiB;#. Parag.VIIL^ . 65^ ^
' ' Kcqnc mirum, divinx Majctlati gravc cflTc, ciim ralubrcs df- vifl.
tura hortatus, impingit in furdaftrosj quando ncquc nos paticn? ^ ^
fcr fcrimus, aurcs obftrui fcrmonibusnoftris. CcrtcD. Stcpha. ^M.7.ff*
nus, minus molcfte acccpit lapidcs, quibus pctcbatur ^ ludsis, s.^iip^,'
quim cum ijdcm tcftc S. Luc^» conttnuetunt Auret fiat^ nc cxcipc- im pf, 131.
rcnt vcrba cjus, falutis futuracfcmina. Intcrrogatio D. Auguftini /^ujdj^^
C ft, quMudo deiuit Stfpbtntu ptut irdfit ? quandt UpidAbdtur , aut quando aiiplicelt.
mon-» Mudieiatur f icce fnitu faUus tff,cumUpidaretury & fiviebdt q"»
€nm non audiehatur. Nam intcrfaxorum imbrcs , orabat pro la- jTcnttluof
pidantibus; quid manfuctius? malcauditus, homines dura cervi- furdi.pjtet
ce , & incrrcumct/itcordihM c^duribus nuncupibit; quid facvius? 1-
gjtuL atcpnanodolucrio, cum vacuas aurcs non rcpcrit apud
Hcbraios; & non doIcatfuprcmoNumini, quando bcnevolascjus ^**
admonitioncsavcrfanturChriftiani?quando impijcumfilijsHcIi, Ontileni
impium illud cxhortarori fuo rcponunt5<"«»» fenuerimw^ tuncpeenite- jj"'''^
kimui? Etquamquamhaec taliarariflrimcaudianturvcrba, ipfa ta-
num:
mcn fada fxpiftlmc loquuntuL, ccrtiflimimcntisac voluntatis* fif-tri-
tcftcs. • • " . ' mm.rmmt
Atq^c*hflHc TialctttiT gran3c iliui faftiSium ctga concionrt, ^mZ^'^»
quibusfcvcriorcs proponuntun. matcria:, aptae ad falubrcm mc-
tum incuricndum,- jamquc complurcshominum, cxcuflTis illistri- *
ftibus, aliud argamcntuni concionatoribus pracfigunt, cum impro- ..ah*^
bisquibufdam c^gcntc Hcbraca poftulantcs : /o^«/w>r/ nolu pUcen. ^
tia. puta qua: fpcm faluristion accidant , non dubiam faciantbca-
titudincm, non difficilcm olim poenitcntiam; quac viam fcclcri- intereaf»-
bus nonobftruant, confcicntiam non ftringant, nonimprobcnt
voluptatcs,flagitianon cxprobrcnr, illcccbrasconcupifccntiacnon cioac».
damncnt. quifquisaliuddixcritpro puIpltoEcclcfiaftcs,3caIitcr,
malcdicct& fruftra; quianon audictur cum plaufu. Itaquc fitct-'^
ian» hodie. quod adiiotavit jam dudum Siracidcs.* verbum fapiens t<cl.xxi
audivit luxuriofsu, &dijplicebit itti , & proi/ciet iUud posi dorfum fuum, ^
Conrcmnentisfignumcft,&viIcidxftimantis, quod vixintctma- »
nus acccptum.poft terguniabijcitadtcncbricofos anguIos,& pul«. .
vcrcobfitos. Ita Ecclcfiafticusafiirmatluxuriofum, fivcf^vt alijcx- ^.^
plicanr) virijsacdclicijs aflucfaaum homincm, ttiam prctiofifti-
masvcraedodrinxgcmmasrquibusfi vcIIct,fponfoDEoanimam^ . v. -*i
gratiofiflTimccxornarc poflct) intcr protrimcntahabiturumj vto-
ftcndat cx co fc gcncrc pecorum cflc, qux margaritas 5cvnionc$,
pcdibuscAlcarcfolcnt,&lucum przaurodiligcro.
Nnnn Dcniqj
1
Digitized by Google
PrO:M0NT0RII MAiiE^ REI.
Dcniq^ hocgcnusmortalHim, yivbqoancoloribus depininr
Apoflolus Paulus, totiqi orbi (pcdaDdum cxhibuit noaad fcque-
lam, fcdcautclara&dctrftationcm_.. E;us vcrba fic habcnt; Erit
"^'^^* tempuscum f*nim doBnnam non fujlinebunt ^ fed Adjkt dtfidertMcoA»
yff 4» cervAhuntfihiMAgifiroSy fr^rientes Muribtf^.&k veritAte quidcm Audi-
'• ' ' ' tum dvertent» ad fdPuUc suiem convertentur. Scnfus clb bomincs dc-
•^*" "* fidcrijs vanis* camalibusplcai, c6 quodpruriantauribus, amcrxt-
qucaudirc novaycuriofa, mollia, grata; quaetuat|(ibi conciona-.
r- torcs, non qui vcrbo mordcant> & abradant animi ulccra-^; fcd,
tt^r^ fj. qui vits aliorum vitiofr adblandiantur, Sc aurcs fcalpacr, & omai
M» cubito puluiSos gJfuAnt \ dum mcllita_, & vulgo plaulibilia, ad ca*
thcdram fcruno. Vbi notandum, non malc homincs volupra-
, riosidici laborarc pruriginisniorbo; nam vt Plato tatiocioatur.
fUf «* jicut jucundum & volupe est fc&biem Jcdbere , 4/ po/Iea utros ciet odo-
^**^'* res CT dolores ; itA vitiorum voUiftds , gujiu grdtx cli^ fo/ltM vero mul"
tumhAbet feUu& Aloes. Qiiam tamcftamaritudincoi, vt ia funda
liclcrum non pcrfcntiant impij , continub cunt, rcdcuntquc ad.
. dcliciofi mundi apiaria, & crcaturarum apiumalucaria, & nova-^
Bxplo^cm-. rum oblcdationum mclioicla, ludicra infanriz apud. fiipcros ri-
Con*^"na ^^"^*' QE''^ ctiam folcrtiflimc cavcnt, nc qiiis proconcionc^
terc»,n)fi* Orator,di£iionc fui movcatfcllcum iIIumcon(^icntia»amarorcm.
ptacenck AUt fi"quifpiam cft cordatiot Ecclcfiaftcs, qui abfquc pal^po pix*,
^**"** ram puram veriratcmloquitur.oftcnditquc cjc facro Codiccquot,
' quantifq; pcriculisfc involuanti/iiquibusvirtus omnis, & pictas
. inlongumcxiliummifracft, non tcvocanda priufquam aur mor».
* bus, autfcnium,aut morsfiia/crit; tumcnimvcroquodApoiloIus
ai ti i veritAte Auditum AverJent,Ad fAbulae Autem con vertentur,
ArhcnicnfibusfimiIlimi,quosciimaIiquandoauditorcsparum
pbesret. ^cntos habctct Dcmofthcncs, in graviftima patri«caufa dcclx-.
rmDiem^i, manslintcrrupto tantifpcroTationis cutfu j Viri inquit Athcnica*
, fi;s,pauculabaLbco,fcd /ucunda.quaB vobisrcfcram. Mox illisaarcs,
fimlgil^ ahimofqi crigcnribus, fcqucntcm narravit fabcllara. Qu^idamait,j
inabantan*. Athcois Mcgaram profcilurus, afinum quo vchcrctur, conduxiL»..
Bmbrj^^afi ingtcflusciim Agafonc focio, quoniamadulra «ftas crit,.
ni,qtiam 5c.fubmcrid1cm maxrmcgrav)s;cunvnullum ctiam toto campo, v-,
jatri» fii* niUs vmbrae pcoi;ccrctarborrc£rjgcxium,'dc(i:cndcns cx afiho, c-,
^onoaca» jufdj^xn corpus,v.mbraculum fibi fccit. Scd cnim Agafo homincm .
iridcpcpulit, quodafinumfolumlbcalTct, non vmbfam afini. A'U.
tercxadvcrfocontcndcbat, fimulaimafiho, cjus quoq; vmbrani
,cflc '.
.1- ' - Lii.lV. FAR kc. VIII.
661
efTcc^nifnftim, vtpotfcmdividuanj comitem. Ita vcntum cfl adf
rixain,ari)fi ad vcrbcra, indi ad jus &tribunal. Huc vfi!};, fumml
audirorumartcnrioncdijccrat DcmofHicnc^, cum fc fubiTo parat c
concionc fubduccrc; fcd ab ijs rogatusvt reliquum fabul* abfol vci-
rct,his vcrbisaccrbiflimcincrepitosdimifit: DevmbrsMfini mdir^
cupitUt de GrdeU /klute non vultis.
Hanc Tcprchcnfioncm inilloscontorquco, quiex cathcdra_. -
a^dIrcamaiitapologos,fabclIas,faccTiasr', vcrborum lenoCinia & sjcaii^
phalcras,- fcd com traftanturanimorura negotia, cum cxplicantur Chriftiaai
vitiorum rcmcdia.., ciim proponuntur fcria, pathcrica, tragicaj
hommisputonovimma, impicratis fufflamina.,; ;am faftidiunt, veriuieui
fola illis fccuturz mortis mcmoria, aut immincntisjudicij , & vcl condoni-
maximcinfcrorum mcntio,amara cft: maluntque Mc cflc furdi, JjrjJ„rw!
quam tor vulnera cxcipcrc, quotvcrba. Scd hoc ipfum, fignum fahulM,a- •
cft maiiifcftariumanimx artirorantis,5c malc conftitutae: quando '
lalutis vcrbum , aut ofcitantcr pfsctentur, aut cuTn naufca cx-
ciititun.. Chrifti,artcfni Vcritaris didum cft : Non in-» folo pa- '^^'i'^*
nc^ viltit homo . fid in^ omni verlro , quod procedit de orc^ D e r. smrimi.
Et oranti quondam bcatoEphrem, vox aHapfa_, cft Ephrem^ Feir.m**
mMndNCiL». ArquciHc, ^id \nc[mtj> y fnanducxin y sMt quu mihi ci-
bum prtbebit? Cui itcrum voxi jibi ad Btfiliutnjy hic te docebit,
& psnem^ aternuntj tibi porriget. Ergo Ephrcmj ab orationcj Y"^".?!'
cMfuTgcns , foIicitS inveftigariono Bafilium quafrio; tandcm- Jabium"*
quc in facra sdcad populum repcrit diccntcm. vtcertb credc- eftaftini».
rct, non minus animorum cibum c9e Vcrbum D e i , quam panis
(kcorporis.
- D.Chryfoft6mus,aart* vircloqucntiJB, ciim rno^aHqaan- XIII.
dopro concionc vcllet commcndarcarque in ccrtana aflcqncn- .
dtjfaluTis fiduciam erigcrc, fic eos anlmavit^. Ar^mentum mihi w^^^i
efl, hoe vejiri in divinis profeffusy qatd tsnta promptimdine quotidie^ Cem.
hue eonwnitsity & fpiritntli dodrtnJi expleri non^ poteftit. Ngm^
qmemadmodum cnforal» cibi appetitus , indieium eff hona va/etudints ,
itM-t deftdtrmm Jpif^tnalis do^rina, manifejiijftnmm argumentum eft
anima bene hahentis. Ergorquia contrariorora cadcm cft rario; L™mifb««
rcdiflimcinfcro; fignum malc habcntis animas, cffo faftidium, neconlU-
& naufcanriV ftomachi t«dium,td Vcrbam Dei ; vt qnando "^*'
cum Athenicntibur^aliqui, dc vnibra Afini , & pucrilibus nugiy* , '
&anilibus fabulis,oifutij5 5caffanijs,longos fermoncscupjuntjde • ^
nUutcauccmpropna>^c;Qfdcm mcdijs, nihil etiam bieve fufti^
' Nnnn a neat
Digitized by Google
ui PjiQiioNi:ojiii.MA4 Spbi.
ncnt audirc. Qui morbus fcre fcaipcrc)^ eominy.fiUQs tjamai^
profundummcrntcarni^cxiak^ictas., frufl^railUf tandcm inicrvi-:
tia Co^ & dclijcias. Ccj^ Uis ».. loqoitiiKEecjicQaftc^fi^ tcmplQ» A ngc-
l«»iiiconrci<pti%X>i v tJanicatc^ (ocdi fiinv& til^icniiff^i
i^>ncn^ipattiiiManlplfuA>pafriii^^ 4cccprip|U8. i|.iin
bcticni.pianii^ci^ncK>fo(iur4ne^. » v^v; - • •«•-^
;Qy« . Co0a<««npbihf|iMtiiNfflnofdam cK^
(cypropccrcontinuum ffagorcm^&vchemcntcmiq^CMnMPP^*^
viosiilc dcalciiiknis fcmontibus prxcipitat.obEi|4ll^
KonnuUi ftrcpitu aurcs* dcniq; furdcfcunt- EtMundusiftc, nunquidtorrciEi
^St<i«" ^ nunquid imprtuofo Nilo finiilc fJumcn? nunquid & proccllo-
rcantaaai^ iiimcftmarc.^ Itaccrtc cumcommuni appcllationc Patrcs nuncu*
^*°\m**' pant. Oqnantiiniiocpclago fluduscurafum! quot vndas foliici-
aiBndiftrw tudinum ! quauti fttcpitus affecluuni I quanticlamotes&vocifcra-
fk^mi&- tioncs ploranciujii.*, cachinnantium j ncgQtianrium» fabrican-
JJj^f^' tium,nubcntium,bacchaBtiuini a-tq^hxcc^^a-cft', curimpias ac ,
idemit, icelcvf|tas qmCin ca qu^ dicitiitti^dealtefo mnni^Itcta^be vita, .
propm a- «|i|||^attdiat|pjH|^mn.Xlun/ril^ pc rci piat; quiaitptttS CffWbfotm
ISJSIt ptns cir«ninifl%iii^jc 6aiiljati b^ndoiiiM^nda» in^itticcon-^
iervandavialiiq;o facjcnd)D»4aJ^>ciipif tandis libctia» & ii^iccMi».
alijshttjns%a|f ncgoti;s. Dcnoin^l^miidi ftirfpitaicftVqiiOii
fliiBltorttai iotcr flagitia fua^» ita.aurcs obtunduntur, vtkfiirdi
XV. ant> acc admittant; aoflii^ £iau,»d^iahiboa.iiiaiientiaiiu coo^
iia^.
NMcalo- Scdab hac terra,ad coerorum orbcsa(ccndo,quos Pythagor^i*
olimaflerucrunt, harmqiiia quadtm fuaviflTim^ ,arq; adnuuKrum
sionia au- * *
«lonia au
^icur,^»- movcri, ita vtii pcrcipi poUccomocsinfui admirattoocm rapcrct
f**'*^ attonitos. ca:tcrumpcrpctuistumuItibus,acmotuvchcmcntihu-
vdici»eii- jusinfcriorismundi irapcdiri» qubminCisadaurcsaccidat ccelcftic «
tdtfiketli, mufica. Noiim hiccorios^difputarc»an tandciiLiit^aliqua iym*
P^onia, qnani cdaot fidcra & aftra^ Hec tamcli veriOtsi^.aio » .
noJlnm.ciORi dtUcattoaem. conccoMim eo^ qucm intrafctel^ieii%
^r»*- ^ ajidivit^animaprQaiOias D.It»at^j| JSVingtli Qta> A vigi^ii qnt^ k
' iwif Jemmi iaqoitk u^dim» wsm Agno, htihnttijiw^ cnhMrm^&^
«cm*^ ^irefignuitU. eji^ti qMomiiif^eqfiK es, & reJ^mifli n9P'l> Mp^in >Sjs-i
«i aBdivte guine tuo ; ex emm tribu , & UngtA , & popul^ , & nMtiotK^t & feci-
& loaontt ^.ffQ^ j) £ 0 np^ro regnum^ ^ ftcerdotes , c?' regHAhunt Juper terri.m:-
P . - . * erst
lyiiized by Google
LiB.ivi parag. vm
*1
erit nwnerus eoritm mllig millmm, dkentium voce mggnJt: D/gnnr efi
jtgnuii qui occifm eftr accifere virtutem, & divinitatem^ & fkpieiitiamt
fir fortitudinem , & honorem^ & gtoriam^ & henedi^ionem. Itcrum ve-
i6 Aqiiih loanncs, altcrius intra coelos conccntus fymphoniaci
fic mcminit. Et audivi vocem de coelo ^ ficut cithxrndorum cithari-
x.antium incithdru fuis' Ftcdntakant quafi canticum, novumy^ nemo
foterat dicere canticmnyHifi iHacentum quadraginta quatuor mi//ia,qui ein^
ftkfitnrde terra. Hi fitntt qui cum muUerihw non fiint coiitquinati, f^irgi»
nasemfif funt; hi fequntur agnttm quoeung^ ierit.
Ars mufica, dulcc laborum fislamcn; quantum humana?*
QSiciat mcntcs, illi maxime cxpcriuntur, qui fonos ingcniosc at-
tcmpcratos,aurium dclicias,norunt aedimarc. Scd aufim diccrc,
C phonafci hic omncs,5cquotquot intcrrisfcicnrcsfiintmuficcs,
confcrantur ^d coclcfics aulardosj (Iridula; cicadarraucum aliquid,
&infiirfuiti murmuranrcs vfdcbuntur Divo Francifco, poftquam_»
cuni^ morbo olim dccumbcntcm, maximifquc doloribus pocne
confc^lum, Angclus unico pcr chclyn dudu, non tantum crc-
xir, fcd quafi ctiam in mcliorcm Orbcm tranftulit. Et hoc fi unus
Angclus, uno chclys artificiofoconra(flu potuiti quid milic po-
Tcrunt, & tot millcni, quos loanncs Apofiolus audivit, & vocum
dcfidium concordia , fuprcmo Numini choros faccrc in coclcfti
chorco. Atqj hi ipfi bcati gcnij, jam nobis fymphonii fu4 gu-
ftum cocli propinanr, fkaurcs volumus crigcrc, & atccrrtieflc. Vc-
lum, quod' Pythagoraii dlccbant, ftrcpiru hujus mundi prohibc
muraudirc; illi praifcrtim , qui cjus vaniflimam vam'rarcra, nun-
qiiam. finc pompa ac ftrcpituinccdcntcm , fcquuntur diiccm ad
fcclcra-..
Zcnobia Orientis Rcgina mcminit FolIio,cum ab Au*
rclianalmpcratorc iniquS pra:lij fortuni cflct fupcrata, duOam
ab codcm fuiflc Romam in triumpho; fcd intcr aurtas conipc-
dcs ac catcnas. His illa mundum fuum mulicbrcmadjccit, rot
gcmmis, unionibus, margaritis onufta, ut farpius intcrcundum
fubfiftcrcdcbucrit, vircfq; rcfiimcrc, porrand* tam prctiofs moll.
Quacuncjjibat.circumftrcpcns intcr moniIiaaurum,Rcginam pro-
didit; & mirabatur populus fpcdator, tam fplcndidam caprivira-
tcm. In hac cgo Zcnobia, contcmpior fa»culi Vanitatcm; qujc
tamctfi i Virtute, fcmpcr dcvida ducirurin triumphum; nihilo-
minus tamcn rcgiocum ornatu circumftrcpitpcrorbcm, trahcns
ftcum noa tantuua auri, gcmmarumquc divitia;»%fcd ctiam thia-
Nnnn 3 ras.
XVI.
QuantUBi
tcncArjs
Mulica, i
ccrlciU fll-
pcrctitr,
oifcndic
Angelu»
cyihatar-
dus apuJ
S Fran- i
ci/cuin.
Quo mi-
nui auciiit
mortalct
ccelcAcin
muncam,
cnufa cft
hujus mun^
di ftrepi-
tus.
xvir.
in
hifl.jlmgH^ ,
fia rU^im '
Vofifim im
^urtiimmt
BiiromiHi
mdtittHmm
Chri^i
Zcnobia
Rcgina, i-
mago cfl
Digitized by Google
miiia^ cUra ^igaiutiim tfifigm^tatiuii deniqne ^«goc «mia^
iNfcmk'^ tloiiis .appatamiQ. £e qmtanvugifliinam tant^nim boiiaiKatpS^
pymiinoixgniftdtj ,> /devotis fibi clientibtis Vaiutat:iCi.pa£ilu^
bjpcODca|j^>^iuintnt hQmineibOt fw«iut|nUidtatknei^niiif9eoi^
^nnmeo^uc ftrepitu> nihil audiaat e<rieto-ttqnft Ai^giiliftainiif ,i
ini(iMa^quaad«qdosiiuvi(IiAieiavitanmr.
XVUL Sod cx his4tcruni mc adterramdemittOi 6t tefneveemldBM.)^
Ios,i>ombyccs> q4K>s a>unt , tonitxui •£ragoribus pcrtcrritoir', fa^*^
Bomb>cei cilc cmori- Itaquc ut ad fijinora alTucfiarK, ncqucuno ftatim^
Us^s-' nubium :t)oatu cxanioicfiuu:, funt qui illts pen. nolas 5c crepi«; .
fiunt^ne taetila,frcqucmc£ plaufum faciimoi ita fandem ncquc tonitrua i
JJJJJll^- amplius cxhoj-rc fr u nc^ , roborira pcr confucrudincm foniiuf* i
aii«. natura. £t.(^uiu uoshomincs fumus UAiverd ! nunquid vilcs*. i
tertai ym[|lcnii » 5csu|ti hami, (5c huml fcpeotes' / oanquicl>
etiam hw»kff€!b^ Bmilcs » texlmnt fila iAaftitHA «unitaiii ^tbfs-i
Hoiadiniiro ii^igportiiJimnif 4efideriotiimiiHfttili«n»;illbtiiiiiiaii
koramaii. dc piodijmiia»reverumQr# Interioidum in opeivaiUiiicfiimiiff^
jjg^** 4c^€jkium continuandoram tcxtura; Intonat fiipor«oCi>Kvs.:
catkdmT ex atto, .& ^ttdicij fai,ac viiidid« juAiffiaio timore> concutit
adOeiM- nimosadcmcndatioaemiutfcmpcraliquiialnbriterpcrtcrrcfadi» .
ftS?inr incipianrpcccatisiiiisraori, & Virtutiac pictativivcrc.fcd nc o-i;
pi«rocie. mncsraoi pie moriantur improbi, damnata focictas-caveti^btfiftT :
^^^^ vicccrcpitaculi&cymbali.dulcifllmamadvoluptatcsin vitt- :
tipncm j quam Sipiens nobis totidcm vcrbis proponit Icgcndani« -i
YIX» Exiguum,& 4um tddio efi tempui viU noftrd^ & »on efl refri^^i
gerium in fint htminM i (*r nom tft 9 f»i ^niintjk reVcr/m 4^ infe*
rui f$i§ £ie msbik 9sii Jimm » & hte ^nmm^ unfumm^fiur
9^%,A ']fimtt} fMoniam fiumm Mffiutm ^.if maiHm 9^rm » Jhm^Jf^x,
\** m ^mmmvendnm e§r noffmnL^ : extin&Ji^timk ^miserfmm^jf
« firum , & fimtmi d^ndetur t4»quAm moSu 4er , tfMmfS^ vtidtfe^ty^
firMj»n^uxm vefitginm nubu ; f^jSnnOtei^U difihefm» qmt ftigAtit^jf-l
t^49* fil¥x& 4 eshrt Ulim j^eMM : <^ memem mefhmm Mi/uiemm^*
SlreMcff ^'^if^f^^^^^f^* & nemo memorUm hAhehit operum nofrmimn^i^
Aeejofii^* f^nihrd enint trnnfitm tfi tem^ nojirunu nm^ efi rel^erfio finu mOf ^,
i"*»2^i jA^* » jpi^^wn eonfigurttiu. efi , cr nemo rel^rtitur, Venite^er^ -
2L & frusmttr honu cfUd fitnt , vtsmur cresturi , tsnmtam in iu7>entuee, ,
jffUritir^ rime t'H^^f^.^ vm^emut mos in^Udmm^QttQm trMnreet mos \
/ M
Digitized by Google
t 4
1
fbi ttMf^u. Obironevms nos ffii , dtftefMdm fiAret/ctnt. rnnlfkilotL» *'
fnuum ftt t qaod Ktm penrMrtfigt luxurw tt^ro-i. nemo nojlrum eX' \
vs fit luxuru nofirM ; vhi^uc^ reltnquMmm figna IjttitU-. qtionittm^ - -
Jnu efi pMrt nofin, & hee cfi fors^ Ifta funt impia: focieratis (?-
ivc vcrba.^, fivc cymbala & crcpitacula.., quorum blaiido rin'-
nitu& ftrcpita , ita multorumanimos aflucfaciunt ad vfiimvo'- ,
IpfUtum, ut iam fiwdi fino ad tonitraa^ borabycci*, ncquo
• VjCfdai iMiacetiaiii.tetctfckftro» peBcttatimis Iplbiliiib- D.vi9rm.
lidiiotiiliaiift tepetitnB^efhwalbiii » miiltd qu^m tradellffi- jiftir^m
«'«mifeeiiciimia MUc;€iihoo aat Oebennbn* IdolerlatrlB ^*'^ ;'
^qHOBiiao» Hetoei , tibcmtiTaosDEO Baal» e}u^4"cidoIo,Mdlbch vaiuiGel
JinnotpitDf tntcr ftammas con(eciifiint.' ^a dc rc fic fi;ribii"D. .
iAyBitoxsiffBei^ leUlumB/Ml fkiJJL/ jmetd- feru/tU^mrtut rgdiees^^m^ ctiHMp
Mor$t^in qmhm Silos fiuttynonjemel legismm. HicFaffu pknd deli- eftlocrtt
ry> etAt, locujg^.ii»' eSyidolo sonfccrattu. Tn tMntam j^em dementidm "^"j^jj™!^
populnd Ifinel vemet^t » vt defertu templi victniJl , 'ii^i hoPias immoUrent^
^Uof^ fuos doemonijs ineenderent, & initisrent: Et appeffdbdtur loew ifie ja« rum
AsehenHonridefi, fkSts filf Hetutom^ Vidctur harc S. Hicronymu» ac^
Aefuilc exciai!aiefemt»icntcatiat diccntis dc ncfanda Iad«orurii t*r«m,iM»
4Blf»Mtt0f»rtf^^ Btml, ^ns fisnt ilf^KdU Jiif Eit^ '
^Gotcriliw itei^JnHaificfiik<^?afiaoc» HiHiatlqilfpaV TXt^
iaaecombnftos efleparTiriosfiipec alMm^lNai^^ _ .
^pto'Abmbo;, infiitucntis fic Ifiiacam fflibm Dco of&rrc. Aiij.
Tolont partim iiaanficuHs, partim;^ patrctTadnltos fuillfc ihtct eiotiim^
duplicis rogi mcdias fiammas, donrc incchdlo confiimcrchtur^
quibprobabiJc cdillam fpcflarc probibirioncm inlevirico.-T^^fwisr nioaii '
dederit. lU fpnine-fiso idoU Atoloch^ morttu mortdtur, HcbrfiEi do- «'iicij. , ^
ccatidolum Molochi^aniam fiiiflo xncaraiad hominiiifHniliru. gj^^jf^
dtncmt rcdintua in'ftaifbrnaciscavam,atquc intrahanc concavi- t»m^^.i^i^
utcAUfinnozio»: scparcotibns liberos^ incltHbs» doncc iiv fiic- '•''^•^*
ccnia llaxuacremaientur itonfemo PhaJaridis findtlimo^ Lyra- liyrAmm m
aot ^t^-m iSW .^tSdPti ^ eilhu jain finoila^titoi^-^tllod Ofe* **iiMt
oeam^ coBcepto into&igna»totaou«xieaadnline«$; lOrpbfitanii •: i
iatcft1>adu&:»liiafarvol(iai,a4fitioxliri^ PJr^^^T
jMMfaiml» oiodattLr vfiu^comMliiAtoo cfiSo i nte^rdbtibns «i^iy^v
iotariou tympiaiu. .plilftotlliiis' » «o:» paosBf etf?»- iMiblfir'' ' l^k na puirou,
cj|iUittf^'p^f€4^StA.»..q|iliL.^.p^^ mdl^mKi'$li^Mi^
• e|as
\
Digitized by Google
PROllOMTOtlllMAtJSPBI.
cjuf abfquc dolore» corpufculo fblvi, intermanus idoli. VBl
iBnoro iitra crudclitas maior fucrit, filiol^jm jntantcm) tradcre
Vulcano hoitiam ? an cundcm. cum intcr cruciatos, patcrnaiiLa
opcmingcmifccrct atqucinclamarcr, nollc cxaudirc> fcd furdit
quafi aunbmpizterirc^ dicpitu tympanoromiatcscipicatcvocGiii
cjalanti^ parvuli. i':''! , i ^^v.ft miD
XXIL , . ^iinc k VaUe Ge[ieaiioa»44 Gcheiiiiaib Msendoi qanivi^
ViiiuGe. .cali^am omnlttiii piimbl Stteatotc nibtparamTflbfiRl «mR»
heiuiba, ^^ge,andoc cft O.HIefiaiiymiu. Bt credo ei fimUliiidiBib
mlgoGcI qixm Occoa & Geheiiiiailiabecciim VaiicGehennoii.. potUfam
coniSilit in luduoiifljmo iCicrificio, iqiiaiido anims dao^;
vdut iafclicei vi^lBiue, coni/ciuntur ioter^cadiia cai
.Mo^och» iivc Tcriiisignici'Luci£cri, .fcmper.arfiinBifitec
f^f^p- fuasi & gemitus, 5cfu(pida, .& ciulatus nfhil profcdhicos, qodtt
\o,MMtk, tjdjcn fi fcirccupimus, cujus fint gcncris, Sapicns dcnaontVrat ic-
quenti cataio^o. Ergo errAlfimu^ a viaveritatUy &Ji^itU litmeft
' \ non luxit mhiSy & fil inteUigentt* non efi ortus nohit. Xaffati fitmm
a^5* J9, iniqttitatis & ferditionit^ & AmhuUvimm vint diffiedes, vi*m (m^
jtem Domtat jgaorA^itfMu, ^udrutbu ^rofiut/iifet^is^ititt dtVitiarunB
' js&sntia quid: *fittiAkmkM f trMjpomm .mwrirelk ttmfum tmh^Lj^
SofiiW» ^ tdnpsim mmm ftrmn^t&tMtifgmm tu^fn^fertrstifit^iKSkk
am"hS^ ^buitttm sfum^^cmtA ^itiL» ptttrrktktttitLk eft>)efii^tttm mwmtH
ca«onini« rewtr^finA^ itsrimt UUmktpMtkti mt tdmfndm mm, fiShrititt^
Seiuo^ v^siktiti^f^i^fttm Jt0^^ drgumeiUKmitiimntmttsii^kmi
ehk^T figittst^miSUitftl^^^
ITT^ Vf^^^*^^^ ' Sk&Mot»mj,^ontjmi^4^^timm:}^fik^
*^ ^ virtutis qnitlemnH/ium fignnm -vdluimm nfieiuUre^ im msUignitmi
siHtem nofird con/nmpti fitmns, Tdlid dixeruntin inferno hit qui pert^
pufd^U^e- "^^^""^- ^^^^ clixcrunr coIlacrjTTianiibus oculis , adgcmifccntc_>
vjagcUci* pcid^orc i dudiscx cordcibfpirijs/cvocaco cx pulmoaibus lamen*
l^^rbra. tabili clamorc, & conlimili planc cioiarionc, qualcm olim di*
Jd^!^ftii vcs Epttlo cdidit, qUando iara conftri£lu$ intct brachiaMoloch,
Laciftri,. jam ardcns inrcr taitarci igats iaccndia, voce qai potuitcon'*
^ icntiirimi, HebiiitcJi^ 4sxclamafl^d, AhiihanmiiLt! -Pmrr-MmtL
im.it.ii. km:^^^^ mfi» &mttt Lmgnmh vt imHiigWi nttmmmmtiH^
• immMiiifcrajbilis vox* ijdcm gdmite «idqiiUlii^lria , clamori-'
^ieflM^iylofWiUiimealMaitatci ihaH^ftMffledhim fr^ftra poftn-
iaacittmj
Digitized by Google
L I B. IV. P A R A G. VIIL 667
■ lamloms qDinefiamiim««1iiluo> qaafi adlioiiaiitiam deaa* «'
nes rdosBfRi1o'monirosTo1ulr.Seddb1ccro,*earnmTm'hu fer- ^'^^[^'/'5
Venriifimis milerrimorum homlnam a(lmontrionibas»^onc<hn» llcciatdl.
* tiorcs! cur adcopaoci tjmcaiidis getnitibas dammatotunii tam Mtorum '
fortibus lamcartisytam validis c1aaion1>u$emendantar4dlmgem> jj^^*^!^*
od pietatem movcnturvablhahunTur-^ flagitijsf -lieoipe quia hic menMiio*
Xtiam mnlti funt furdi , &propriac vitio ciil p» , & pernicios^ doc-
monumauutia. Namftygi|popx,quod faccrdorcs fcccrnntMo obtundic
loch, vcluttympaniscircumftrcpcnrcs>aur<;s obtunduntj nc qua aurei.
alterius vit« mircria , cxrcrritos auditu improbof* , ad mcliora_.
compellat. Totum itaq; ftudium cftLucifcri , aurcs, oculost ani. itero.quia
moshominum (ccIeftorum,afuturisx:onvcrtcread prxfcntia: ijfq; afuturis .
vice idoii Moloch» icu ftatuxapad4nfcros4goit«> propoacre alte-
nin aof eam/hoc eft> Vitami^nelentemieA fere'rpecie>flt colriks ob- hominttm
iigatioOet^quipIimllexBabylonisli^abocliudoOolbr, ibisobtalit .^'^J^
pttlchramik|»iMolaai^inietatlloio^tineabcajasjk«iemioitS^d^ P^^viMct..
p'tvra-i.
2^alf«ehoJoMojfor Itex fecit fiditMtm mn^eMm, dlti/mlku nAShnmu XXIV*
fiieM^intdtidtihulime cnhitorum fex, & Jfatuif edm inemi^BttrA^fr^,
vincid BAlytofiu. TtMj Nabuchodonofor Rex mifit dd cotfgregMvdos fitrd"
fds , m&gfflratw dr juaices, ducrs & tyrnnnost & frdfcStoSy omnefi^prin- f^'^ ?*
cipes rcgionnm^'i't conl>rnrrent ad dcdicationem Jlatud, quAm ercxcrdt
Nabuchodonofor Rfx. Tunc congregMtifunt fitrdpit, mngtflrdtus^ jtidi''
ees , Duces & tyranni, & optimAtes, qui erdnt tn potejlatibtts conJinuti,(^ > .
' vniverfi principes rrgionum , vt convemrent dd dedicdtionem Jldtud , ^'^jlj*
^sm erexerdt Ndbuihodono/or ReXf & prdco cldmdbat valenter, Vobis buchodo*
nororis
ikitmr fitpulu, tribubmdr lingMii; in hord , qua amJierififimtmm twid, ulchram
& fifiimt &^itlMHr£^finAm*, &ffdlter^ , &Jymphonid , & vn^erji ge- f,mU,tuS-
HerktiA^mim, emtentes mkrstejtdtitmit-miniui^ ymtm t^ijHtKif^i»^ tUjm^ *
tMmipk Rex. P^bee tgitnr fitumtt vt imMi^mmt emnes popuH fitn» *
im» tubd, & fjfulk, & eithmtntfimhmMt & pfiHerii» & Jfmflbeiikt , &
mttnugeiteiret mnfieemm ; eedemtet wmnet fff^H , ttibm & tu^mt^ mUm
refuetnilttfi4tmmtduredm,qudmconJtituerdtNAbuchod(inofir^ex,
' rdcmhocconniium efthoftigenerishumani, ViumprsAli- ICXV^
tcra, vclut nobiliflimam ftatuam prbponcTcj non tam afgento,aa- .. . '
roqucgravcm,qu^m plurimiscommodis, bonifque circumflucn*
tcmj pura rcrum creatarum amGenifTima pulchritudinc, potentii -
dominaadii favoxibus magnatum, fortu ni ad nutum cuntc , gau« ^^stiA*
Oooo dijs
Digitized by Google
PXOMONTORII MALiE SpEI.
uia^nc dfjscum quoti<lfaiia,& multiplki volnpcaMMigMceiitibutJlthc&l!
SmiSbf ^^^™ muiti hisprovocatMlliciiSt ante ftatuam procidont vene ra*
la».rttha. bundif Vitaaiii{iqaam>pr«icntem> quafi- adoraturi : quando nihil
'V»fim^ cudAanturei4i& gratiividololatriam commirrcro. & honarcm.^
Sriilece- £)ho <fcbitum,tran$fctre ad creatutam» pcccando. Itatinc perfua-
hf»rnm«ac dcndisad Iroc focititismorralibus, toc cacodosmonadhibct tubiS,
fiftulas, cirharaSi fambucas, pfaltoria, & aliagcncrismunci inftra-
mcnta, quotencomiaftcshabct flagiiiorum, qiiotiilcccbras dclc-
f^ationum, divinislcgibus intcrdi^^arum. Ethic dcniqucmodu»
cft.quonon panci homkium iceleiatoinm fusdi f]unr>ad eonCci^
cttticratfdomefticaa ezprobration«s* adclajqores Bc€tefiaft»,.a<l
l>oaec per d^t^ Namiai& ipH us > freqnentaaa monitaih^. Alant ^ldoni^
B^^cfnus, fcpro pAnio>coBtiiiaand«lmpicutis affifmant; d^olimadcx^;
Oio at c<» tcema vctttan^iiieiii»ie vtcam 4f aorem latiflim& apertiinp4>ft|ota[4
Mi^fiine» ti*didati8>conicientiaeTacctdoti,D« e.Ego autcm aiocomplarci^
imfl^iam qui>loi|go temporc.multi fq4 an nis iater vitia&cu pidi tatcs (Uas ob^
'A^'^ rarduerunr,eriam Ai4>Ynort£,auIiisamp]ii!iscehor£adonibusadrc<M^
4piiccntlam fuiflfc pcrmotos. Ab vniuscxcmplo.aliorucafusdifce^v
XXVtfl'. Mcnwrat Gotfchaicus, homincm ab a:gritudinc in.. lctf^um''
proftratum, cum admcntcmFCVocaircc priorisvit« rationcm.tan-
ctffihmUmt tum non obrutum cflcmolc criminum. lamq, fana confilia fng-
^E^mi^i gcrcntibus amicis, raalus augur dcintcritu fua rcgcrchat vatici-
D.Amimfi. nia. Ncq; tamen^Superisdcfi:rtushx)iiu>fuit. Chriftusipreaipc*
dabilt focma» v-taffli^aatauuu crigcrcradiidueiam» ebtulir cle-
%M^*''* m.encte iiooai*aMd6 eam pcobronim fuorttm paiBitcre#(cri^ ea<^.
€0» Maicpacc^,
&ccret $cd iennitaltcr»cxciill^com tantiHolaboic^ Seivatoffis iU|
grstii.Hic lamea jiihilominasinfiarc» dedua&adpcdaa vcft^;
VoIaoslareris,naanuum quoq:acpedomqaatuor fora|M||lM^i^
ExemphK cle rcflt cootciUii^cx lys fon tibus ^latero pofle Taam liaorirc»fi>pf«i^
iiiius rccie« fiphonc,appllcaerit conftfllpnis ac potnitentismedfoaii CdoHee^,
Qii,^^js- rdncqihicacquicftcrct faxco«Iw>mo totoq. caplte abnuerrt ram,
moritnruf, fAlubtcm mcdicinam; cxafpcravit nimiru contra fc pictatcm Chri*
Chrifli fibi j^ani cxlarcrisfui vulncrc, vifuscflmanum implcrc multo faa*
fi4ober»t^'' guinc, cumq; in obflinati fjcicni proijccrc; fafturus ingratitudinis
■Miignia notam,r|iiA' horainc olini ad tribunal ludicis De i prodcrct,«5*' con^
^*^** dcmnarct. hadifparuitChriflus. Akerpcrijt,quia pcrirc \ oiuit otii
proyocatus divioisknocijD^ijSicdruetaadralut^ adhiberct rcmcdi;).
XXyiL . (^dfliadhaacegqrf^ii^^
" cum
Digitized by C'
LlB.IV* PaRAG. VJIL : 669
iiircoocara V€ftiitBi4ttlcsiiiiea,taefimiliiiiifii involiiamini,intc<^
pcUanri DEo*aiircsdatc>c^{iiV(Mcitra^urus dc voiucabro (celef
ruai>invitatad virturis^vcrxq; pietatisftudia. Nonaudirshic tcm»
poFi, fcd multum rergtvcr(ari,& fcquclam difFcrrc ia longum.pcri* Plerum^i '
culo non carct. Diverfa cft ratio motus violcnti & naturaiis; ficut p^JJJj' jj****
cnimifti vclocitas fcmpcraccrcrcit» itaaltcricontinuo magisma- furdiadai^
giiq; decrc(cir*doncctandcm pcaitusdangucat. Quid vcr6homit ▼'naiinrpw
nicft violcntiu5,qu^mcontra naturae fcoriuptclam tcnderc-»? Et "bfurlS
quanquarogratiaDci, viquadamaltiorc, poflltimpclicrcpondus rciMtfttiS'
liumana; inficaiieatisifi tamen hoc nibfidium irapios»totil quaii vit4 Mm»
€X(uifli t, iattn^i ^emper inettiiniifobonivlt» nMo quantam apud
«Mcieotcm cffeftmlit violcntia. Ibitiflis ia pdmoaioJjaiinc G»m
espMiit cooatns , tatdc^TO^aielMgvjdQ.pcxaiicntiai^ adibit vor
lniita8,«on afiucra rigori; prntoimcctnheocc coocnpiftettti& 4^
vctcresguftus. Dcnicjuc mirum noncftcanbqloiDEo falutaria^
fuadcnti,aoietclaufic'4ttm vixit>ctiam dum moritur,obrurdeiceia
addivina monica;moreiUjiia,qacmoliniipi€ifcdav^»aoa fincjt t
condolcntis aninii fcnfu.
Rcligiofus i$ fiair ; fcd ne(cio quibus dc ctafis, ii fupcrioribtts XXV2IL
fuis|>orcftatcmobtinuit, monaftcrijclauftra mutandi cum caftri».
Itaq; niilitiam fccurus.SaceUanum egir aliquamdiu apudbcllida-
ccm in campo, tum dcindc apud parochum in pago. Cum cccc tibi>
morbushomiBeoiadcxtrcmadcvoIuit. Ergohortamur.vtfc Chri- j^q^qJ^
ftianp citu difpooat ad piamobitu, iam jam (alutaturus adftauccm htftorade
pfovimiotetniMimvvetbo» vcanimnlabtapercoolcffionemex- K«U|Mai
piet.co(|, magisid vxgercf atptanu^nlanon conftabati|notempo B,or!f ^r»^
rc exfaoiaoiogcfin iecifl^t. ScdnimiEfi,fictttad aliaadiaphoia com- ximus, Otm
mod^re4^Midebat.'ficiQmarcriafacra»mntna pHciseiit. Angetur
Intcrim fatalis argtitudo; fcd Sc foflicitodo fervandi viri»&lacraods miones,*
animn. lam^i pcriculoaai vicinioris mortis.fuggercate mcdico,trifi c^If !v^^
divcrfarum religionum,diverf«pcr(baoloccciCmas:optione dati,
vtcligerct vnum cxpnefcntibusjn^ cujusauresvlrimara confcf-
(loncm deponerco. Fruftra tamen^ fuitomnishxc fuaviftlma^
fuafto, pcrfuafio nihil; oculis folunL» fixis homo, obiuir cir-
cumftantes, mcdicammannro folvcndisculpisftiis, anulIocYpc-
tijt. Igitur inftamus fortius : Sc jam D £ i irati fulminaobijcimus»
tribunal Chrifti ludicis moxadcundi monftramus infcmi tormcn*
ca daoia» iar^icicnd;L*| fi cum pcccacisliiac guvibai cxcciTcrit^
■ - . " ' Oooo a oon
Digitized by Coogle
PHQMQKTORIlMALiE SpEI-
•t* • . non rcconciliatasNamini,errorem fbrczternatm ncqocanpliiis:
emendabilcm. Proindc apprchcndcrct vlcirais momcntis obviam
fibi D£ I gcatiam> fimulq> cijccrct detmomum mutum Sc furdum. Scd
^ '^' prohdolor/ adhicomnia, tot rantaquc hortamcnta, furdus rau-
tas4; pcrraanGt. &quidcraficutoculi5pcrpctu6intuttus cft mo-
*■ nitorcs: fic quoqi ijfdcm &aurcsappiicaic vifuscrat, quafi fingu-
liscum diiigcntiaattcndcrct. Intcrim nihilfccit; vixq; vnum gc-
• . mitam impctravirauSf vtantemortcm, faltcm fub conditioncab-
' folvi.ponct. itaftupcnti firailis, tandcm fatis fuisconcclcit.
XXIX Nolira bic cgo De I judiciafcrurari, fcd pcrtimcfccrc; quifc^
jDomiKo fHofldty dut cMdit. Qn^id fi ctiam homo illcinoronibusob»
^bmw» icdis alijs fanus,corrQpti folum fuiffctcctcbri circaconfcirioncm,
'4' 4« quafi fibiaurnonncccflariam,autctiam noxiam ? Ncquc cnim dc-
runtcxcrapla Qpicntinr]morumparitcr,5c do^ifijraorum virorum»
qui fubindccirca vnumdunraxatobjcdtudclirabant, pcr finiftram
corruptx phantafiz imaginationcm ,* cum in alijs rcbus omnibus»
oculorum pcrfpicacia linccscircnr, judicioSalomoncs. Ira non
Peccato- ncmot cz hominum rcligioforumfamiiia, ccrcr^ fapicns , pcrcina-
4i'& mair t i "1 ^ f 3 m c n crc d i d i r, fc Ca rdi n a I em, c fl.'e; V ol u i r qu e d ig niiis, hoc
iioribr, no cft, unquam vnuscx Purpurarorum Parrum fcnatu tradari, Hxc.
audieni o- tamcn ita dida vclim in alicnum parrocinium; vr omncsfufpc»
tebene- habcanms illorum confucrudincm inipiernm^qui vclutcxio-
iiai. duflria,diufurdifunrad divinasraoairioncs. Timendumeft dcni-
<)uc.nc olim cum maximevolcnti , audirc etiam non potfint, illani»
jcitkis» vocanris De 1 invirarioncm; Vemte benediBi fAtra meti fo^t^
34. . .«) detc pArMtum vobis-^egnum k conJittMtio/u^ •
— * ■ • 1 1 .
1 - • • • ^ • '
: ac.T»
■ • w.-.-, -. /
y iiJ^itiito
.: j fi , ... .':it' "j-, it gf
* • PARA.
XlB.IV:. PaEAG. IX. $71
PARAGRAPHVS IX.
lyDicivM AvcroRis
Tektivm.
Euiendationem in futurum femper
' reijcientibus Improbis, metu-
• endaiR efc
Tertium ifigensmalum:
- ObSsTLNA,TIONEM ei indvra-
tionemCordis.^ .
Tfi quidicm fi^ngulis mortalibus noxisr- I»
dcbctur pocna aetcrna, quod fidc catholicaccrtum
c(l; tamcn )utequodam; videturhoctam longam,
&nunqaaindciiturum ruppljciam>ftattttnm eflo
Obftmationii iivc QbdbntldnircoriBsrde qua ez* '
prefilli)!!^ Si Bemardiis fic defiiiit^ u^xHiUf &ti/hui$M^wm$tu '
iltiUimiiUa unforslitfr /etf0tminm>f siermdittrfmmtui^rfitU quod ^'iSSt»
'temff»ev€l^firiibi^fm-effi''t§iiftM^ turoba»
it^vt f^tmmgtem mvrtntmt^i mmfimm -vrH fttttrt difimtrtt \.in^ cMdlite-
femffetrviftftrt:vtBir^.vt Jhttferfe€tw^^ Hic cnifnrgeniusr' »«0.
cil hominis in> fccJus indiirati; ad quod malhm, proximus fcri
fcmpcr gradus anrcccdir, confuctudoar frcqucnratus pcccandi
Vfusjtcftcitcrum D. Bcrnardo, cuiusadHJalobi vcrba: quM prms rU.s,fi
VGleifA/ tAngere Anima, me/i , nunc prd angujii* cibi mei Junt y hacc eft ^
myftica cxponrio.ad propofitam argumcnti matctiam. pnmum-» tii.i.ld
tibi importstiule videbitur Aliquid\ Procejfu temf oris Ji ajfnejcos ^ iudi^ ddEmitn^
esbu non mUt fft^i psiflo- foji. & teve Jfnties.y.f*iio f$fi nee (entiesi ** ' '
fmS^ftjt ttiitdidtB^tllkiiitA fAulktimmm/ri^
' ' loterrogabitnon-neOMivquid-tAndett propi^liltcoijiitdb^ - jj^
Ainati^ fisa Obdiifatiof Kcipondeo > eflS^-HnproblnMiB^-pofiti»
• *- ' * Oqoio. I vam^
67% pROMONTORuM^XJBSP£t.
Csi^ ^ uam> ic malitiam voluntatii> nolcntis dcbrtum D e o Cao prc*
©bfihmio ^^^^ officium;itcm cum pcrtinacia voluptati, aut bono iliicicoi..
iiOMora* adiiasrentis. & rcpudiantis div inas infpirationcs , doncc pcccata^
ifocoiAi» pcccatis accuniuhndo , in pcjus icmpcf proiiciat bonu) atque
Smttam Vt Scncca.ait^ fmnc tfi con/kmmata snfcUcttoi , wbi tm^iM nonjuiHm
9c^» MtSam^ fid*tkmfistemt : & dtftntt cjp rmedh kcm , •vbi jtut
fitrmt vitis, motts Jkiit^ It^qttc Wdere eft paucor cx i js » qui iijh
^^j^lj^ fcr pcr{»cina icf lcfa inTctcriruiit « ad vciam Tcdiie fimfen i ^Im ;
v^a. fciC^ttt cttn omncm tcfipifceiiilam moci» Jk fiic obdu^tibQiir
fcpc e A prtirc ; ctt juf «aialo fic«oc q«ia aflttcverQBt rclodlari ^iviiiit
^ici"^ Ani in^ifibui» ncq- inbribundiemolliaamrad poeniccoiriaai»
«w. apu4i .quam cb oiqne protcrv^ rcmiferum; ut fcqucns obftinatio
^i^^ poena antej:cdcntis; viiKiican tc 5c frcqttcntccCreatof«> qoM Ai*
«•^ ^iiiai c-rcatura fua pafTus cft rcpulfjfs.
Suppono hic /uxta Dodopum fcnfum, duplicitcr fc Dc vJI
liabcrcin ^caufa obdutationis apud gravcm pcccarorcm. Pri-
CieciJn. ^"^^ ncgativ^ , fubtrahcndo gratiam cfHcaccm ad rcfipirccndum»
^«1006 & pcrmittcndo mulripliccs lapfus. Atquc hoc fcnfu accipicn-
JjJJjJJJJ^ dum cft illud fctipturae : Dotnitti fcntcntia^ fucrst, vt indurdreti»
babct fe tftt twAt eemn , & fufnarens emrA Ifrtui , j& tM^rent » & itett^^
^Vicktr '''^ ^^**'*'^'^ Etiiiud.I(aic: fmrfirrmtjit^ jeeij.
Ncgat7ji J^-^ Dtntittt dt vft tmtf imkr^ ttr tiefmtt%m timtrtmmJit!,^ ji^,
APoiinv*. illnd toties fepfsitum de V^stMttiiigrtMiim^f ttr timjjf i^
f<itT*H* tUrtfmMbiiu. PoftqQM icilicct D£«« ad Moyrenconccllafiif
> f • fuctat ; c^ induTAbo urtuu^ & non dimiitet fpftlmwk Ciim %iUUllQf*
t^Mu ^^^i<*4>M«i$libei^«ui vult, fiibtrahat coagtntftacic auxiUa^
xuinamq; pcrmittaf; rcd«di£i patdl Dcus ctufa ncgativa illius.
Kfl^auv^ infoelici^mzapudimpios oMlinationis; quia ncgat ijdcm iuftiX^
4icitwiii fim^ illud mcdium, fmc quoccrtus cfl:, non rcditurosadmclio«*
jjjjjYia tcm animum , quanquam propria (bcordia: aut malitia: culpt,'
wdiirSdot Ad propo/irum D. Boiiavcncura cxplicat illud Siracidis: Gv?//.
noRsIc»* ders ofcrs Dcit efttod ncmo foffit corrigcre, quetff iSe dcjpcxerit, 4ioc "
vi^pqriiu!* €Aiflqu4t,4)ucm ille vintarcnolucrit» ncmpc pcr gcatiamcffica-
prioru pec^ cctn. Ii cnim , cui Dominnf iiaoc gratiaai Ihbiiixerit» \. oemino
o^"i^o. £<'">?«^<^« StitimqueaiWt«Jicmpliii».dciidet«tiaiialtHeli^-
dSiMte 4iis> quos fatiT^ofr^pewi aoM potuio ^niaAffimante Scriptutfe
Jkm.vtltuttttiiiert ttt '$ £ve » nbluitaOf.feff 0|pp«imiora iUh'
M^a^. fidla fiiil^^»^retc Divo Bonave«€||i|k qiii^liiMrifni mo.'
Digitized by Google
Ll B« IV. P A R A O. IX. 471
A«pli«t« dicenth :- eonftdci^^vi oferA tu» , & e:<fsVs. Qli^istatr- ^ktf.^t,
4cm non pavcar homo p ccaror, ignarus an non forre intuittt ^'j^'^
(ccIcTum olim commiliorum privaudus fit gratia ilU ad rcfar- ^o.
gCQdum congrua 5c cfficaciJadcoquc quafi dcicrcadus i-Dcorj ttt I y, .
ficdercrtum,ncccflcfit.undcmpcrirc. . . r . ' Dottsno».
Scd nc hic laq.ucumj indu»o piiiilkQiioitas pro Colztio
delcrir h—
hznc ccriiffimam^ fidci reguUaiiex SaoQo A ugufthio incaliiBO'» oiinfn..nifi
amd mmfuum /riAr D§m £fi9H hmmm» mf frfkt ik hmim defi^ JfJv^d.icI
«tfMT, leqncadb fiilieetia cofiuniiiik ficutcnimia provicincm ntiuv
4o liugratil iioininemi» primQsefrrqnod pa(&m cx Scriptura dc ^.^«^^.
•Concilijf paMt^itatn cie(crendtr cft poftremus. Glari^TjmaTridcn- t»m. lo, '
tini vcrba funfr: ZVmr fulgY^tU, femelutfiijicatot^ non. dtferit, nifiMk ^'^^'^
W prih deferatur. Accedunt dtviiia ocacuk, idtm confirmaa-
tia. Nam Rcgi Rol>oamo,ciufqnc populo, contcraptoribus vc- cmt.ni^
ri Numinis,&avits religionis,pcr Scraciam jufTit nunciari: Vos /^^'^•'•"«
reliqtttftu me , & ego reli^ui vos in wmku Seficy Rcgis -^gypti. Si* Patctex
inilis fuir illa altera lcgatio Azariar , ad Rcgcm A^, cuius fic (^E^.
fncmkiit facra pagina : A^^stjm^ f^ao infe Jptrtt» Dei , egrtfw efi fiiSS.lV
occurfHmAfA.a- di-xit ei\ Judit* me Afi, & omttitlml4& Bettis». ^^'^^ .
min, Jyominm vol^fium^ fwfj fiifik ctm fi jjtdfitHfmmaih^^' Va.^^
niet/fifittvtemdereUqiieiWmu^^ . '
CooTpirant in cancfeH» doarioam* SS; fttit» Mru Fo^ nJ^u*r
ftenti|M: /'S/^inqnliihi.^^//iir.i P V*.
dttm d^t^ DtrM t,fiC9tin difirim^"''^''^ '^^» iitftitidtm* d THtgmi.
fifVii» Et Sanaoa Aiiguftinus^r.- Dstrs iton deferit.fi nonde-
firHHf 'ut fii femfer mfie^ vivitur. &tnulr6 apcrtiiisfic alibi
Ctnbit i h$efideliter & firmiter credat dHeefio ^eflrti^ ^ia- nunquam g^^^^^
jrius Dei-s defirit hominem , nifi frtus aI homini^ deferAtur. V>'u Je,t^r,^
yns Profpc* quoqut^ fuum adijcit calculum_t, diccns^ : D efs irji^.is.
jrriufqusm deferatur , neminem defirtt , & muUos defirtores con^ertiti •
jkb/w ait D.Profpcr, ncfciliccr dcfpcrcr quifquisirapius fuiL», '
.& fcrib dcfinit. Ncc tamcn ctiam a^t omnes: ut timeat, quifquis ^f^^
audct cura tcmcritarc fuam perfcrcraEC improbitatcmj. Sicut ^id-f.tijea,
enim divina bonitas qoo(<iam flagitiolbs ibddiitl beofgnitMfir 'Anw.
«iSit ad* Bcfipiiceodnm^ ^ ; i»aiios adhoc crim|n1lM|ir mciioir:, oniOea^
jiifti(&m& SK|pitato ptsNfttiv? 19rc- .U€ct* il|terfOgarc» Otr- futtftm
/r /fr#faliq|ios, & forti pares-iirinipiciat^» l^enigo& ai^> eoiffSar
«iend^ \ allos nen-Aifi obiiqois^ indignabundis ocolir tanlhi»; •Atacem
diOLl Hic^^ Imi i' 6 maii4 jifbet- aon» tam Piato «lierceflo» vmIW»
. 1 • 4Ulm
Digitized by Gopgle
674 PROMONTORII MaL-£ SpEI.
quiiaKiivinoruni «byfliii judidohiiii» Jinaqaaiii haaiaac ccsqU
„• ati ^rfcnitabilis.
Intcrimccrtam cft, quotquothominamcupiditatcs fuas ft»
£);ati,DEVM , cjufquc fanftinrimas lcgcs po(V tcrguni abijciunu»
utriufquc^ protcrvi contcmptorcs , turpiirimi vtriufquc-» de-
Seum^e* »uanifcfto fc quoquc pcriciHo cxponcrcj , nc^ & ipfi
jofqTleges dcfcrantUL dcfcrto Numinc > cjufqac congrui gratii Y cuni
dcfcrit,pe< opportunilfima c(rct ) dcftituantur ingrati, & dc fuprcma Majcfta*
ttploi^- ^'^^ milltcs rei. £t vero iioc ;poea« «nalum iilii maxim^ ti»
iiieadaiii»qoiittteriir<iflaptates dc ddicias 1ic9enim, pertcfilaiiia^
thlT^ vis paBajtcfitiB»(mac«am propoaaat Ce comprtheafaios» qaao-
fuf^r^ada ^oiptisiam(Oioni1BccapuIo proiimis» pnBccpsinter maam cla»
«Mi. 1>enr'Vita.«. iQE^ >^0^>'. ^i^tam .oblUnatis mortalibttSyinaliif*
efleaagart procllve otenino eft, eum qui in vita fcmpcr darttdi
&iaxeam Dco oppofuit cor>*etiam ctim hinc migrabit* ftttttraoi
marmor addiyinas inipiratioaes ; fubmioiftrante quidem De o
gratiam fufticicntem, quae tamen vitio ipH iuo nihil prodcrir^ fed
nkaineft '^^g*"^^ vbcriora illa & congcua auKilia, 'quae li ■coticeiTa cflcrtL*,
fiimpinni' convcrfionis habuiflVntcffcdum. Scd ncnipc acquiratiscft hacc
Dem^a^^n *°'"*^vcfllo: totics ingrato , totics inimico, totics refrailario,
•moUiie, iotici reo, illud bcncficium ncgarc in vindidse cxcmplum, quod
cMSiiiTita coofcfrcnuUa lcx praEfcribit. Itcrumrcpcto quod fupcriusdixi;
per'fiuha« <>hdaratio!reqaens>prioriseft pc&na apud impios percuates* 'Ct
oMi. «qttid denlqae mimm ofl:, li Vnf s AOttieiiMfliiatininOrte > qneo ik
' . vita iSbi |)«rpetub Obftiaat^ ienfit ^adveifarliim ? ^ fi^raliat ditl
.'icclefto>tam'rioa debi;tamlioj;iiUris:1hsB benevoltotifl» g^
quaadoUle Dco iho jdebjtam.obefliehtiam«di!iiiinxit;a^^^
yil, ant fcmpcrfcr^iUbtraxttiuno,fcdloagoflagitiol
Quain rc. velur manimeferia , iuvabit audiie ratiocinalio-
2^1^^ nemdo£biCnmiLcflfi;,inca(furam levicuIis mentibas Alubrcm ti>
JUferfeB* morcm , & frcuum efFrcniliccnti* lu jc£luram. tittsipfius, hic
tibi vcrba^dnumcro , digniftima_, ut ad fani judicij ftatcramap-
. pcndad. Aliud inquir, confidcrationc dignum cft , non foliun
mortifcira. fcd ctiam vcnialia pcccata, fa:pc ^ Dcopuniri ^ccu*
luaniTe. ii^rium auxiUorum iiibtradionc , & variarum tcntationum,
■iaiiapec- afilidiotmnijjinternarumj 5c cxtcrnaTum_> pcrmiftiono* QHi^
«Sa^"cw oegl igcntet Deo fervit, ncc eft , fol ic ims Vt omdes ei» 6f.
~ ' fbnflantolas • qaaotjkm per fragl 1 i ta tcm haniliaaih licet» cav^ati;
acretur nt Dctts vicifltni» non taatam eiU cnram gcrat aoataiU
cU
Digitized by Google
' L J3. 1 P a r ag. I X. 671
tiidtiiLbeneficijsfovcait. ^qliirm ehim eft* ae ft^reDtasgcrat rubtratiat ^
ciga ttos, poi^quam iUiosnotrtiimidcprt fiiiiitt», ficut aos gcri«
musergaillum. Idemceriilriirintcriiomiiies;multic enim parTiA salto».
offenfumciilre amlciinprincipcm/aiiimiim ejus ab amico aiienio* . .
rcmrcddunt, & cfficiunt vc minora bcneficia, & rarius confcrao.
Hincpeccatis vcnialibusduo tribuuntur effc<flus;i. qubd charitatis
fcrvorcm minuiint, 2. quod ad mortifcra dirponimt; ficut paffim
Thcoloii,! doccno. Et fcrvorcm quidcm chantaris minuunt ; tum
quia abundantiora auxiha,quibusadfervidos virtutum ailusopus
efl , fubtrahunt jtum quia di^cultatcm^ quam mens patitur, cum Ce
addivina erigere cpnatur, augent. crelcit cnim liaec difficultasi
partim aoxil^nio iiiuninacionc,partisii*iiioh]iiiai4«ifeAA8 noftri .
«dextemaadhsefione. yilL
Alteram «nimciatidhem dc Vcmalibtis peceads » (ic profe-
qaicur Leifius. diijiommt dtsad fnortifera triplici ratione. prw
m6 quia auxiiia» periflaiuinuimturi iecfindo, quia tentationes VnMk
incrercere fmuntur^ terti^ iquiaconiuctudoinparvis ad majora peccata,
difponit. Qui farpe committit furta parva.incitaturvtoblata oc- Jominem
cafioncjtandem furtum commirtatmagnum. Qiii voluptates il- difpooain
licitas fedatur parvas, proniorcm fercdditadmagnas. aduum_» ^J*'*'^
enim repctitio,auget pravam inchnationenij, & tollit fenfim
metum ofFcnrionis ; vnde oblato objcdo gravi, in_. quo majoiL.
(pecics vtihtatis acvohiptacis apparcat, facilhme trahitUL, Ma-
gna itaquc habenda efl venialium cura , a quibus tantum mali im-
pendet. yid!chri&jS.Augiifttttbsloquens deveniaii peccato, aiu:
mjUf&hiJlU /re , vrj^» mrfi guttur frMn^ia 5 /ed beftU f^ttfn^ ^iLrd^. X
miimsi^j^ md$4 fiiti\ miM, Jiproijtiuw^ quijf im imUmm fulkU ii^ *
kufiemm, mut^tfid MMmtrifBr iiif ij^m^
Msffi lu^md mttflih im nuvim mittatur , mergit iHam vt pereut. ^»km
mitmu fint 'guiU ^mid t ittnnefluminu implent , & domos det/ciunt f . . \ .j,
4rgt ifiA^ ntlite contvmMinJ. Et hsec inqUit Leifius,doiftrina S. Au« , . ,
guflini «aecipicndt tft, dc rationc diipoiicioliis» modo ;am ccpli*.
cato.
Pcrgit Audor, ahudquccaput haud indignum fcria medita- [
tione, his vcrbis fubjungit. Non folumobpeccata , fedctiam ob .
torporem, & ncgle£lum qucndam divinarum infpirationum, qui «
famen per fe non fit peccacuni, divma auxiha plcrumque minu- q,,' ^^-
untur. CuienimDEVs magna auxiUa ofFcrt, & res magnas in- ' Sjf^np*-
ipirat5fiii|evclanguftiaanimi>yclaf&dlu conunodiori* ^f» nc»*
Digitized by Googlc
676 pRaMaKTaitiiMALJE Snh
yiffbtA^ & eo Qomino, cpxoJt tkom fint praecepta^ , noUtj con&iv
'"^jSISl divias vocationii iiKKturinpoftcrum hujufroodi dcfticuiy
Bsgrari» & minoribus duntaxat juvati; mcreturvtDE vsnon tanta illum cii-
iMMlia^^i^ li tueatur,nontantis prarvcniat cxcitamcntis, aon tantis dirigac
fhcccfTibus. Btnc multa; tcntationcs , reultaeafflidioncs, corpo-
lales & fpiritualcs, niultaquc filutis pcricula. Vndc magni rc-
xumfpiricualium Magidri, pcriculofum ccnfcnt ncglc^um divw
aatum infpiratioQuai, dc tepoGci» in progrciTu fpiiitAs» eodur
Bc&fO&t iniiiaiillasSpiiiiiib&aai: fKss tepidmm & i^fiigilm^
aiN«b %%• me fMm-^ imifUm m levmare §x trr «Mf. St iNmil : iMv fv*
^ ^ mdiem$»^ mliie Mtrsre eenU w/h^, Ee iftod : . j^is «is
mXuH» emfi& ftm^Ut eximdi mAmmmem^^r mmfmt fp^^^f^^^&ifg^
jpe^iminteritMv^nrideho, . : <
Zi. Uiicpaaremus noaiiiMkacqtteifiiilacoinpatatiiDnoattsat^
acditeiinwL. Si culex molcft^ pungit, crabronum aailei quan*
tiim dolcbunt? fi vrtica dolcntcr vrir, flamma quantum crucia-
bit ? fi catcllus morfu affligiu, quantum ftringcnt molofii , Ico*
^JJJ'*^!^ pardi, lupi, vrfi ? fi fcorpio cauda (ua ad intemecioncm fcric.^,.
«ef«rcin- quantuni noccbit afpis, fcrpcns» rcgulus, dtacoP Ita aio^fi taii«
. tum homini incpmmodac committcrc pcocata venialia^y auij»
atqttiai^ ocgligcrc ctiam.citni cufpam divinas inrfpifattoiieff' , vt canxA
dcntrfidi. oixcatifam juftiiluiii i D i o paniamp&ibbttadioBe-iiiajorif' gr«i^
^grao. ^ pecnljariniii anxUionim ; quidpucamos illit f&iOfnfBcliiL-
^ perpetnb fine fiomdii fne mboco», fiavllCiDlftfteteriJba»
nova accomnliho^ befefBii liodicsna^» lUMiiexiiit craftiink« •
Ctailinia poob TecutfHa^ : cu» firigido fcmpeik ficigidill^^afll^
f^iniA propofito» olioi A laiideai aliqnMidb» ie p<enIreniiaBnAtt>
ffl>8Y»4c« 801» & dcfknrof peccaro^ nempe cu» ▼Ivece defioeno» t&m.
MUKm^ propcrabuot mori,.jatquc ad aBtcrnttatcm currcrc;. Igo^vxii^
imgiami lAismagnum maxlnium timcomaIum> nc fciliccr, qucmadmo«
- dum pcr vitam fcrc omncmj, fc^lati illccebras voluptatum ac
llJEygy! gaudiorum^ De vm, cjufquc tcgcm ac gratiam lepudiaruntv ita^
demum abcodem, modo fupra cxplicato , repudicntui:^ dt dcfi>
P*«*sve- rantur: pcrmifsa illis, atqucin^ pocnam inflida , obduratiouc
fpm^»'^ Citali, qua^um ccrtiflimo pcrituri ibnti (ednunquani nilL culpi
E^Scw* ifi|« Huc videmr Hipponcngs PGntifcx^ aiiudcre> dicens.-.<aifg/gn
mek&reemtdi^ &^i^mtr^fi grmM ^it$mmKi/^iti.^0m
ZSSS^. ^mft^ iOkfkfi^^^.: Cfm:y^\imfem4mjtm mfemtjfllmM0f^^m^
Sed
Digitized by GooqIp
Sed ▼enio adaherum inodum« quo D e v $ habrt dr-
Ci indurationcm obftinancium fponTc iropTorumi ncmpc pofi- **
tivc; nonu quldcm propric, ac f roximc voiuBtatcnij inclinan- jicitur
do ad illamf qux hcrericoTum blafphcma^ vox c(l ) fcd cxcr- Detnia-
cendo aliquas adiioncr' , <x quibus occaijoncm fumunt vt ^b-
darcntuiL.i pata velfupplictoniai inflidioiiOf «el cotonQeau
WffiflMiIation&ib 'flt quideni poBoisac fapplicijf*, mmiiallwr
improbonm lapMefteflL»* ne^e «aieaditi, propiietti tdUteft
fic D < T M «oaipeliuif'» itiper fodsomiB obftiaitiofie? DtmU *
VC^ ftnujpjti ns^ & tMi^ iniMtnmi Mttrmjpi e9s, & ffwfimmi Mmtm^^i
miiftre^ difnfiiMMm-» ; 'mdmmunmt fmin pm fifr& fnmk^&
molaerMm fivmi» Ncmpe qlieniadiBodnm pueri aeqttan»c&m maliciofi .
obduravenintin^ malitia-., exuant omncm verbcnim fcnfum^, caftfacSk
&: quandam , vdur dcdolentiam induunt; pari modoHcbrari, nem^aJ!!!^
dc quibus Icrcmias loqaitui:^, prx mcntis ftaporc & pcrtina- «^ffe"^
tia_i, non^ amplius divinas fcnticbant plagas^ coquc mini^sfe-
rc fcmper» qu6 gravius plcxi fucrunt j vt ilagclia->Numinis fue- <^/.t.it.
rint occaHo fccurz indurationis} ficut quandoque cjufdcmcau^ DktmrM»
fae cilc folct indQlgeatxa^ D 1 1 r mcritam diifimulaatis caftigt- iniDiTt
tloaeau. Ms^* ait &pieRs , -mm^ frofertmr M mmnL^imh H^^^
Ut fimtmtis, stf^ tkmr§ vio.flij hmuMumperpetrsm wmUa. ]>fr> imm&^
liimpt&ftilicecpeceaiidi liceatil»eicoiiai?aitijiNoniiaisviti*-
aemtardantlf. ' - . SrSiL '
Atque hoc ctiani amdo^ DiTs ladnraiTe dicitor cor Pharao*
ais. quaado cum toleravit poti^s , qniUB caAlgavit. Qopd S. Au-
guftinusexplicatfimiiitudine dominorum» fcrvos faosnimisin- s^img.fit.
dulgcnter tradantium. Hoc inquit dt^ PhdrgoMe fi»f d»kit*ti9mt^ tAJ^i^
ereddntHt , quid eurtL* no» tdpi D e / potenti^, qMiim D e i pMtiefuid
feeerit ohdurMri. S^MMm rem etiMm circM 'uermuvlos mjlros exercere sic«nf|a
eoKfievimw , quot mmit delicMt^ , Mut fktie remifie nutrimtit , vel fetyuio»
^ttibui frequenter fecctnttbm indulgemmi. Okm enim ifsM imduJgeu- ,71,1,^^1
l/i dr remt^tomt^ fettret reddmtttmr, filemme exfrekrumet iSm di-' Smmil
Arc^i Ego te^ fxi tMniUi fibi feteimdm^ fretermitmm^ tttektju
^ t*^fi%mtUm tmm imtrivi^ Kie mum mmM tlitimm t fM Uk
«L» umtem fmerim fiferUmm^ dtvtlmti^ fid mmd
iR homitMtt^ &
frefe^ fsUimm eB iiL» PbMrMMmc^ \ quid^ dmtL» ek i§n fm tm/k' ]^^!Sm
Mi homitMtt^ Jmm^UsrM fUgm fulfemdit i tMLjMmttueerde^tiat^ fiaNunni-
msUMrMfififmim mtut.^ Vbi obimocan |H^HieroQ|u «iwfQ^
Digitized by Google
^ F&OKO»TORtlAlAtftISPEI.
mo. qacmadmodamcxiuppUcijs, iraqnoqne cx Oei cdnfliYen-
» tii paticntia>quo(Ham impionim cmollin^ aiios obduraci> quibus
reftiftim^ illudpoctg appJicaYcm t • i ' '
' . liDC. etim (pedat ilhNuiniiiis difllmulad^
. Daitf «dmiflbrum fcelctuiii , pennittit unpio^ fequi oopiditateif*
Dlcitur i- fites»iiequc ab illis remdvct canim ittecebea, OGpafioncs, tenti*
geru Deo» (iones. Qup fcnfu apod Pfaltcn ait-> Dominus : i/m//t eos , fecttm *
S^ll n5 d^f" deftderix^, ctrdu eorwm-»; ibmnt in adtnventionihns fttis. & alibi:
Smov£(io trAnfierunt in^ effe^m cordu^ fivcquodidcmcfti quidquid anii» "
eccljrjs, affcdarunt concupienintquc, aflbcuri funo, cuntc lucceflU
■c«,occa- ad corum vota-,, Qua: ipla iolct cflr caula_j, vt polr tam for-
. tunatam rcrum omnium affluentiam , iUud denique vcrbunL*
//■90.13. Davidis vcruoi habcau : prodt^t ptdfi ex sd/jf<L^ inqmitse eornmk
pf.Tt- 7* &Gut emem I3ti v & magms pcccaroribuss izp^ largitoir bono^
^*'*^* ffmtt ttmpoialimn. ahniAntism , ipfiuique fimiiM^proipcTum
MfocaJ* dlu|lEMD| imaopu.iicAali«iijaAl principc8>
q»o<i' l'»: finmdcs, moiutorc&^ «Ib6btes r canftflsfio^ Eccle£aftas, dioett*
^•/meDil te ApoAoloadludfleoSi multum reludantes. diyiiw veritati, ac
tDrcs,coQ. Vcrba01i : quomsm rtfeOitet iffnd, eceg tmffertimur sd Gentes,fa
i^cioaa- tmm ptmtfk.inkii 1>vmimt«. Quidver6putamns»futiirufn eftfctti
tttf9%lkc> cipitantibus cquis, & fr^no &auriga defliruris ? nonquid in exi%
tium fuum currentj ? auteravircr a'^ri , quibus nulla Mcdico-
* * rum manus fubvenir, nonnc conclamatilunt? aut diltipuhs ca*
. - rcmibus Magiflro, an^ fupcrcft fpcs ulla profcdus ? aur cocci
qui doi^torcm noJ^.iiabcAUju nunquid .fcjicuioio/ ambuianu
grcifu ?.
^SQV. Cztetfua prxter didos jam modos>, qoibus D £ v s ie ha«
bctq^mil pofitiy^.ad<obifiaracioneiB.lioiiifittun ftffedbanmi, pne»
^'b"l!T. <^P"ii* Tidem-ilkydun jbttar cacodflMMaell^^ Ttinfidiaii
4»in*Mii. &: nottce ampliiSis poflitt In fennirOtt lAmiliDaiibsk^cjitm ait : ttH
4bM^ ii^punfimt efi. fkim jemmttm ADt odffiki;, *vi^fi ftvmmf jmu
D.Jmlr, ftjfkifift. fi gregemt'p^ reUMquMt , ineurfietet he^\ iteL* cmm
««^^•«'•f*- ZkMf^s deJaiU bettuum^ ingruit dteJ^ltn:^. fiifit wmkHfM.», wiktm
^mifftitf$fif^M$medieMc. Plcrnmqoe-enihv.impij, quos D^v.8
'* "1 .jf^ poenafn iradit «xcrcendosr' ad Sathanx arbitriura, tandem^
Jcemonii. fub citts iBCU«lB)'in chalybcm durantur,fcrrcamquc volunrarcm
^^ccacoir JnduunlE^ |iB(^cj:.iU)iiuaiicSf fcmpcc4atcr csifa^a^ obdioati»
Digitized by Google
f
. i LlB.IV. PARAd IX. ' ^ 679'
Quod Cl.irevalIci\fisPrarruI, clcgantcrfignlficat,cum pertrailans .Uiramr m
dc filio prodigo parabolam , ajr: porro tiifiumdivma uhionis judicium «haJyopm.
tftt vt fugittvum fAtris filiam, alter dixbolus vfurpet in ferVum. Vnde ^ ^^^^^^
'pni ciVtnm legitftr ddhffijfei quem ego non glium , quam vnum ex ma-
lignis (piritibus puto inteUigendum;qtti pro eo, qttod obfttnatione irreptt» , ^
rabtl/ peccent, & tranfierunt in aff(£}ttm malitix & nequitid , iain mnJ^ uy^vl^
funt hofpites & adVenA t fed quafi ctVes & inhabitatores peccati. Vt.
mirum non fit hos fibi parcsfaccrc incordisduritic, quos caco-'^
da:mon fiimcl proprcr fimilitudincm flagitiorum , acccpit ia#»
fcrvos : ncquc vno duntaxat mcdio, fcd pluribus. ^
• Nam primum, nc dicam dc multiplicibus volupratum illc-
ccbris, quibusaffc^lum ttabitmiUc artifcxSathan jfolcr quoquc
intcriushumorcs, &fpiritus impijs movcrc,adcoqucphantafiam
varie turbarci vt vis imaginatrix,rcs longc alitcr apprchcndat,
. quim vcrc fint. Adcum fciliccr modiim, quo porcft fcnfibur' Sathan
cxrcrnis illudcrc, & fafiiinarc organa porcntiarum. Sandus* s^^BcneHt*
Bcncdidus'* , cclcbris Archimandrita_. , cum_t vcIIcl> Divis, Aitnrbavir
cxtrucro facramj a;dcni_.: profanum Apollinis fanum , irL. ^crJ"''*
montc-» CaflTno ,;iuflrio dcijci > nimirum_» uo vctus fup^rfti. inccljdir-.
.tio ccdcrctrcligioni. Cum vcrb & Monachi in partem laboris vc- .
nircnr, idolumcx »-cfurum,ac tcrr4 crutum, in focum igiicmtj; f 2l/£jC
roifcrunt,non fincaccrbo (alc, &gravi opprobrio inmifcrrimum r.io.
Dcum conjcdlo. Quofacinorr, ita Dzemon in flrarua* «ercainrcL SMrimMd
flammascxcanduit, vtomniscuJiha ignibusplcna vidcrcrur. lam n.Marrj.
quc Monachi dc conflagrationc foIIiciti,aIij aquas advchcrc, ali/
in Vulcanum cfFundcrCj alij fubtrahcrc marcriam inccndlo, alij o-
pem inclamarc, & prtcfcrtim bcncdidam S. Bcncdi£li roanurrL».
Scd illccum nihil ignis, nihil flammx vidiflct; intcllcxit oculis
fuorum i vctcrarorc diabolo, illufum fuilfc. Ccrtcquamprimtim
cxmandato Abbatis fui> Frarrcs Crucisfignum cxprcflcruntjfafci-
natio fublata cft,cum omni mcru injccli pcriculh '
Arquc ha:c ratio cfl:, quam cxpcrmiiTionc Dci, cura fcclcftis XVI. •
hominibus fervat.communis humanccgcnris inimicuss varie ipfis *****
illudit, varic fafirinar, varic phantafiam eorum turbar, utfalfa^ Muhijho-
pro vcris; approbcnr. Excmplum cftnon ranrum in phrcncticis, aic H»te-'
& mclancholicoroorboaffcdis, fcd ctiam harretrcis; quorumima- i
gmationem fic imbuitmahis genius, vt illis lcviflimx con;cdfu- ,nverrir,
rae& fophifmata , vidcantur chnfllmar dcmonArationcs,conrra.^ circafidei
Caiholitamatqucorthodoxam Rcligioncm. tx advcrfo, quid- 5c«ed£daJ
^PPP 3 quid
Digitized by Google
6$0
PKOMONtomi Malue Spei.
tero im-
pljtxirca
acccieraa-
dam fiiper
peccatn
pamican.
Vcnme
appareaac
Waigni
lovit o-
*fnnia plo>
ctdixjam-
dtm in
in«rte,Tin4
«iicisDei
OKinia
plcaa.
XVIL
D«mo«
ctiam fal'
fii opioi«-
nibui, <(
poltcicia
priocipiji
tmbvit hof
minesjjrr-
Ieratof«
t|Old procauCi fidciGiz adfcruntCathoHcU apparcntnullms m<V'
mcoti argumcnta, & mcri logi. Tum dcindc SS. Patrum in^
Scripturam intcrprctationcs , humana.vclut Hgmcnta rcijciunt.
fuosvcFo rcnfustipfam vcritatis mcduilam cficjaAant. In hunc
quoq; modum improbi> falHs ita imaginationibus iSathana imbu-V
untur, vt rurpiahaocftis> tcmj>oralia ctcrnis, corpus animz,tcr-
ras przfcraot coelis. Ncq; crcdcrc poiTunt, tam acccITc cflc ad (a-
iutcm pocnitcntiam accc!crarc;quafi ioogadilatio, & quotidiana
f>rocrafl;inatio>vicinaiItcxitio. CcrtUHmi funt humanac imbc-^
«cillitati facilcm fcippcr dari vcniam,ncq; Dcum forc adco rigo<*4
roruJTi pro tribunali luo Rhadamatttum,quibrcvcshujus vit^dc-
licias^^cfiuxaslcclcrumroluptatcs, vciit tot^aetcrnitatcapud in-
fcros pIc£Vcrc. Dcniq; nlhii Ifti flauamarum vidcnr,fiihil ignis dj-
gij,vndcmcttiant; fcruri potitisfuturorum,intcrmillc noxas dc»
gant;iIIuforc darmoncid vnumagcntcut ipGsapparcantbcnigni
lo^ u ^omHit pUttd Aon^c & alicni fafcinarionc, & fuorum dulccdin«
vitioruminduratiad malum^prlufcji viviscrcpti, quamDivis rccd-
ciliati,«qui(rjmi Dci, vclutvindicis cxpcriantar cmnU ^/rir4,cxa«.
mina, judicia>calculum;^ quod fcmclvolat fupcr improbosim*
pic morruos, irrcvocabile vcrbum , coudcmnationis ctcrnc i
Sccuodo, coafucyit ftygius hodis clicntcs ruos» homiocf:
pcrvcrfos, in quosi Dco ampliusacccpiriaipcrium, falfis ira o-
pinionibusimbucrcita poliricii dcpravarc principijs» ut jam ni*
hilporro aut rationis, aut rcli^ionis, aut ilripturarum Canoni-
cajrum axiomara curcncj. Solas corruptQtum rcgulat politi*
corum,habcntproTirxfuae,a£)ionumq; amuIFi. Cuiufmodifuntji
ccmporifcrvicndums firaulandam impic pictatcm; lconls fcro-
ciamcum vulpioa mutandam ailutia» nfpcscdcommodipromo*
vcndi j fortunae & cafui adfcribcndam fclicitatcm, non virtutift
t>clli juftitiamconfidcrc in ca acccHjtatc, quam fibi quisqucAa-
tuioilpcomiftbrum 'obfcrvantiam , iufticic lcgcm , juramcnti
obtigationcm, ncgJigcnda cflcgrati^ lucri facicndi; llccrc mali-
tiam 6c fcclus palliarc titulo honcftatis; liccrc vti mcdijs non^
tantum fufpcdi^ /cdapcrtisquoquc vcncficijs,modbconducant
fanitati,voiuptati, marfupiOf glorias aucapandxj rationcm fta-
tus ( vt vocant ) ctiam cum innoccotium ioiuria confcrvari dc«
bcrc • polTc fingulos, quam quifque vclir, 3c quamdiu placeOt
KcHgioncm fu&ipcrc , & fervarc; polfc itcrum abijccrc, & cuni;
aJUa pcimuurc» Dcaiquc cum mulcis» pct omncm vtiam ia<»
, ' . indul*
Digitized by Googli
LiB.lV. Parag. IX.
ifNhi]]geii(ftam clTe gcnio ac cupidltati&us catn paucisiililforre htum
yocnitcnriam.acfarisfailioncm DcbcxhibcodaiD. £t hisquideini f*^^
toUibafilae alij» principijs mal^ poKcices^icanonnaHiadhaefcnc £lf^
mordi<ut,v> nullis ia4e aiKlioucatum» aiigiiinciicomin4jac nub*
iciiiiiit avcili ponTitic. '
Narrabo bic qitod cx illuffri , & ptimac nobilitatis Vir6^ XVIH
quodani milkai-i, vcrbum acccpi. Nam cum ad' fccundam cju«
incnram rintct bcilaria ,dc bcllis & ducllis mcnfio /icrct ; afquc
cgo^aita coramuncm Thcologorum(cnfum,ncgarcra adqtiam-
"vis proyocationem fuicipi polfc, pcr confcieotia:iegcm, Cngu.-
larcn cumadveriaiio«oagreiraDii puca,qiiandaaafrimpad;riajii;.
•«ia>ali|s modiMonpeiiiMantpeilcKnHiskMior.ttecKjs alijscori^
ftmri^tooi.^uoq^fioimoverfiaicomponi poteirapadlegicinmm
Biagiilninm( qa&ctlam(k>e|»ifnodi prorocacicmiim occaiTo^ c^fwMrMU'
nlbas^Tecurri volait Ferdina^ndvs li* glivrioiae memoria; Im* """'^
petacor, fubiac^ omni CufpcGtx infamic iiot& apud eos, qurpa*
gnam finguiaKm dctsc&kOctit) liberrime tamen honit} iilecvnw
tradixit j teftacuSj sftinuisionis Aie tucndlB catn^, nuflilim fe vd. |
-quam repadiaturom ducllum, tamctfi ccrtiflimus forct, in co Obi'
moriendum cifc, Sc icCth poft cundum ad tartarum. quod quidcniF '*
communitcr, co conflidu folctcontingerc occumbcntibus intcp
Ictalcs iras, odia immortaiia, & batbaras yinditefl^gninrii dcHdc-
ria.PuIcliram nihilbminuiA/ueiindum cflc aiebat Vir qucm dixi, ^^[^
pcr bonoris vchiculam deftendiEse ad intcritum,; nuili viigl6riQ4> in pcrfu».
iiis duci>aobil<M aaimaain ftygcm, qu^m^dlm Interambitioiaj ^^"^^^
certamin»> Ibbftsavenmtranguinls Ibi pnrpanim* ITcque ego niMlubi.
•(qaamquam mnltbmraelnftattts>qaidqnuii ampHCiis apud homi- *^"VJ^'
acmptoficere volalvepinioailbsr, quamftmerimblblt»lbniils ^^l^S*
pice adhaefit; negic^^is^, vel poHits dliimniati5,quas in contcarium cda,
cddaKii«tioiiibus.Quaru vna fliiriiampDnlcniaI&(incurtti]d^n6' -[l^^^j;
tamvenBinfamig.quimcxfiuIcbcerruptimanHiccccbroconflA^ ^ *
fi provocatus adducllu ncgavcriccongrcflum) nequaquam przpd-
Ai poifc maio ztcrno, a:tcmas inquidamnationijni/iordinc pla-
niinycrfO) accontrariO'Naturs:qu« exreguia€hadtaci$,qucm-' ' . .
vis mortalium docct, intcr duo-maU perfSrendafminas cIigcrc; *
•dcoqj& infamiampatircmporaveam(non coniidlamtantum,fcd Coattao.
ireram«tia;,/potiusqu4miaferoramibmpcrduraturas pcenas. Ncq; nwcmN^
tamcn (hil.iUi VJfaNoblli,veIntfiirdocannvi5habctftoliditatis l^'^
lMi;^odic(^ imiutosc^ Gau^^MMi^^UiMXimeniftorcs,
' ' Idett'
Digitized by Gopgle
f^; Promontorii Mal^ Sp£I. •
pr^niiopo^ Idem quoque mos eft quamplurlmis alijs hominibus, quibas (i
•pmwnTt, cx rarioois didatu, tcftimoni7sPatr«m,rcripturje clariirjmisf^a,»
tcgulzfuc tcntijs oftcndirur, nunquam vllo cafu liccrc cvcrrcrc jus a?qul-
dxinMiu. tatis, juramcnri rcligioncm infringcrc, fidci pcflundarc intcgri»
tatcm,violarc virtutis lioncilatcm, ncc quidcai impcrandicaus4»
nulliusctiara fccicrata: voluptaris gratii, fas clTc cmcndationcni
yita: protrahcrc in fcrum mortis vcfpcrum; nimiram ridcnt ad
.ha?c vcriinma axiomata^ Politicoruip iqnixi pcincipijs, falfiiq»
'opiniQnibus i quasliuviter eis cacpdaraioii iaftillavit^cludJiiillBr
'Veriuti aptiflimsi iiiftiiioieiita:(|ooc!C.t^4cfli iiitcrcnocctiiiQit
&yit la obftioatifliiiiiy.infciicicef moriantiir» pertloaciam liiMi
damnatttri>coiii daouiaMl lmpij|i/& pcrpctn^b.triil» iHod .nkp»
^ minatu ri: Erg§ ertMvlmm^ vU VeritMtu * Ct il^itiMUm^ fmi,h%k
. mbm,& filmteSifett$i4mmmmeP nohK. f
' jlIX. Tcrci6; folct quoque mandpijs fuis cacodsmons otlapl-
SoletctiS Numinis infpirationcs, obtrudcre vchcmcntcm OHd^j
Jitbohis pafTioncm crga cordato» & bonos, qtiorum difciplina fi vri vcl-
improbis lcnr , cmcndari polfcnt. Ex advcrfo,ijfdcm magnum amorcm
diumbo^ inftillarc crga adulatorcs, pcrvcrfos confultorcs, falfos Do^to-
Borainho# rcs, optima fovcnds pcrtinaciar adiumcnta. Excmplum non v-
atimim.t- numfuppcditatdivinus codcx. MoyfcscxDci impcrio,poftulavic
nx&rnmr olimi PiiaraoneiEgyptiD, vtpopulum Ifracl,qucmcaptivu[n du-
ti(Iimis laboriboscxcrcciiat y dimif tcrct itioere tridui,ad mooficm
pua Pb jl' i fin^uiom cdigipnis opus, aitifluno Nomin» factiiicioiD» Ic
. noiicn nc fraodii ^dao^eftio^s iolpic adclTei^lcgat jppcm foam omiittls
k/c^ prodigilscbaiiiiiiayii:. Ci^mjC^cc 1|ii|iM9li9QO$Plim»dfLte
mcn(a & quadfaaloit*j f^mu$^ MmArtf^trtfiitirunt Moyfi^ Apd»
x.MiTi. jdoio teftc. conati prxftigij* «x orco cvocatis,ycriftuna I>ci pot>
**/^*5.$. xt<QX\ eludcrc; quin criam.pcroiciofi adulatione-s-Rcgi fuo exo-
fum faccrcMoyfcn. Itatapdfm obdutuit Fharao advcrsus divi-
na mandata, duftus in proprium,ccIcrcmq; intcritumab alfcn-
tatoribus magij^^apdi^i^jpiM^laHUiuoaloj& (an£tiai^oimuam
noninvifo. , , -i
XX. id darano fuo didicit Xlymas prarftigiator , qucm Scrgiua*
Apud Scr- proconful. familiarcm &:domcfticumiiabuit. Cum enimPauIus
uni in ftngulariirin^a: Elcdiopis vas, nomcn Ie s v & Crucifixi gloxiaob
1*!!*«^°" '^^^ Salaniiniiniiil^viquc Pap^um » cooiUntiftunus {>r«co ci^
^**^^"' 'comfi»i]pt{iilmiru^ qpifiA dixt jSfigiom, y(Gt cupidOiandicodo
fcd» qucmiidiaodom Sciiptasa£uctt|£i rejjftcbAt Eljnuis M*gm t
" . . .' ftartm
Digitized by Gopgle
XiB.IV. Parag: 1X^ :1 68^
«luireiit droertereyrotofrfStfm i /de.^' Sdulw gMtemy tpii & PMltu ^ jf
reflettu Sptritu fkrtEla , intucns in enm dixit : 0 plenef^m dolo , & ■■^
omni fW/4cta , fii disbcli , inimice omnis jujlitid , non^ deftnu fMb ver»
tere viM Domini relfas? Et ecce nunc mants^ Domini fuper tCt dreru
coecus j nonvtdens folemvftj^ad temptis. Et confejltm cecidit ineunta
caltgo&^tenebrd ^ & circutens quarehat,qui ei manum daret. profuit
ctiadi hxc coecitacisalicnx pcena Scrgio.indc cnim do<5tus cft vidc-
rcdod^rinaevcritatcm, &fidcm inChriftnmamplc£li.
•' "j^ Eftillactiam mcmoTabilis ftropha, quand malus gcnius,
fpiritus mcndax, acccpr^ i De o potcftatc , corrupit quadrin- -^^Reg.xu
gcnros Pfcndo-prophctas, vt Achabo Rcgiimpio, ituro adbcl-
lum , profpcra vaticinarcntuir , & quani_. optabat , vidoti* pal- Apud A.
mamjcum intcrim fuprcmum Numcn ;am dccrcviflct, ca occa- chabum,
fionc hominis tandcm fcclcfa vindicarci non tantumiurpis fuga -^^i^^
ncceflitatc, fcdctiam Icthali vulncrc, pcr hoftilcm fagirtamin-
fliclo. Qn.ia_, vcro lofaphat Rcx luda, multum in facris litcris*
commcndatus dcpictatc iii^ D e v m : ab Achab Rcgc Ifrael, in
focicratcm bclll vocatus fuit , cx codcra intcrrogavit ; an praetcr
quadringf ntosillosPfcudo-vatcs nullns fupcrcflctProphcta Do-
mini,pcrqucra De i oraculum cxquircrcnt, fupcr cvcntu confi*
liorum fuorum , & bcllicarum molitionum. Tum igitur, vt rc-
fcrt facrxfcripturx tabula.rcfpondit Achab: Remanftt vir vntss ^ j.*'/-"»
fier q»tem poffum^s interrog/tre Dominum ; fed ego odi eum^ , quia non
prophetat mihi bonnm y fed malum ^ MichtMsJilttu leml/ts. Ncquc
falfus fuit opinionc fua Achab; nam vtMichxas ad fcnatum Rc-
giumadmifluscft , vcritaris amans, quam divina rcvclationcac-
ccpit, clarc ci pronunciavit cladcm ftragcmcjuc, quam cum fo- ^
cio Rcgc paflurus cflct. Qu«c caufa fuit, cur indignatus Achab,
lofaphatoquercrctur : nunquidnon dixi ttbi,quiA non prophetst mi» J'fjf^*y^'
hi bonum, jed femper malum^ Ncquc fubftitit in- qucrimonia A-
chab. fcd prorupit inhatc cxcandcfccntis animivcrba: toUtte Mi^
chtam , & minite vintm tfium tn carcerem ; & fujlentate eum pane tri'
bulationis, & aqua anguftiA. XXII.
Atquc hicmoduscft, qucmhodictcnct cumimpijs docmon;
vtcnim corum pcdusmagis magifqucindnrcfcatin matmor intcr Hodieque
flagitia i & pios ( quibus juvari poflunt ) cxofos facit , & pcrvcrfos n«'&M5«
f quibusfcduci foicnt; amabilcs rcddit. ItaplurimifuntpalTim bte$,&Eiy*
lanncs, & Mambrcs , & Elymic, & falfi vatcs, fubmifti quaficx
ftygc, qui fcfcopponant vcritati, fuaquc maiicipia-* largis ma- ♦*
». 03 gnaruni
Digitized by Google
Michxaif
pheta pa-
Utiu.
risni sd
XXIII:
permiflio*
improbit
per fidat
apparitio-
netici^itt c-
tia^n fic
tentayeric
WilUJfr. im
^irmS. R-Jt.
gnaram prcr(pcrttatumprofDi{rionibiislai£tenr. Michaasinteckn^
& vcriHuiius^atcs cjus pcriculi, quod manct hoflunem dki im-
pcobum,amandatur ad vincula^* carccics > crgadulai &Bpcctianv
omnino tollitur emundo> occulrU nachijiaCiooibus ia^D^ccm
e j us confpinnwtos. Quod ( prstfiurcompliiret aKos ) cvcaif SiA%
Qio SttiiiatoD^ £fac«mefifis fiecUfi» i»PMoiiia v^siltiHlflitta
AntiilitL . VitiomOLliic icTCiBi mte iciiipcr fiiio» !iAfit^
tns rcgolamflcftcre» fi;ii paapcrtun tabemai-f feu Rqsu*^ IMlit
tla. mctiicftu:^ Siib co ia omncai pcccandi liccnfiain BotcP
lan^ Rcai piomcfto I qjftcm ncquicqnam admonitum, SianifV
laus piornaL fidcliom aumcro» & facris cxclnnt. Non crat Bot
lcslaus huic probro concoqucndo » M vindidam fpirans» Sfa4
ni&laum ad aram (Vantcm, latclliribus vi^mam obijcit> ijTquc
tcrtium divina virtutc prohibiHs vim aftcrrc^ ipfc carnificis
munus occupat , & laniati i fcj Prarfulis mcmbra, in campo-
difpcrglt; damnantibus quatuon. aquilis cam crudcHtatcm» 6c
Reitquias^ {an£lifl)mi viri tutantibus^» doncc a. vcncrabundir!
»«tij^ilMis it» f tnaw fiins c^pmpplkai» Hnac dtniqiiemor«ii|.
MiSMiifiipicras^ C^ potcns.cft>opciaosquorq{ inftiilTiin&pccr
icqui^nqna.ctimd^^iuilucMicaps.ieH podlis^ ft«iHli«kme»t
to. perctorc; vt (ccnxa firc pbfiit &impertarbata» ^«lo^ flio cneot
dcsmoiii-^dcliSja qnoartcsidxptodcunt majore daoino » 4|alka|v
iucre cas dLfiasot|a.nam cum rcmel in lapidem induruic homo, \u
tiqruro tcnax» jgnt magiftfo.(npdiai>olo firoaUmgtffii^cMi^BiMtt
tidAftygi. ? '
Aliud ftratagcma c/t Sathana?i pra^tllgijs, fidifquc appari«
tionibus eos dccipere impios/in quos plus acccpit potcftatis. Ne-
quc adcorau or fic ab co liludi improbis, quandoctiamfanftiflimis
quibufiie, aufuscfl: paria faccre. D. Francifca, cui Roma patna,
nomcndcdit , abineunabulis Archangeiumhabuit, pcrpctuum fi-
bi coniitcm, & in^ fmgulis ducem \ ocuUs. fcmpeiL. ad ccplun^
obyerifs , bcachijs circa pcdiis in cmccm decuflfatis rita^ f^deiir
didumj vc Francilcafiepe iblo cjus fulgocv, nodu yterctut pjDQ
lampadead^lci^cnduoiL Noitpofnit hoc Orcus asquanimisec fcn^
Iraquc coflMnmilccndst fivudi» qpiaqne atBato&miftic incola^ qui
cumlocisAngcIosmcatitlefien&^cic (npra. hnmanam decor^
cdcperunt longum enconoionim cataiogum texcsc» dc^Fr^incifcam
ychit miiuinxfandiratis ipeculum deprftdicare; quintus etiamCon^
^;fiaci)fuiiUbimcaii)»Trgeic»vcpfO||i^coMfi£^ pul".
chrum
Digitized by Googlc
^i^^ LiB. IV. Parag. IX. 1 4Sgf
ciitYbte virtutis, pictatifquc honcftamcntam. ' $ob tempns a^iufi
fcptcmalios docmoncs , tlyx cxinfcris cmifit, quiovicularum fori S.FranciTci
niam induti atTcrcbanr, fcptcm dona Spiritus fandi, Francifcam» ^«"«an»
doccrc fcvcilc, fi difciplinam admirtcrct& magiltcriumj. Scd Sathan"!
nihil profccir vcrfutiaavcrnalis: fupcrbia.quam tumidi fuafcrunt 'lumilitatt
genij Diva:, cjufdcm humilitatc elufa fuit, elilaquc* Et crcdo
hocartificiumdidicita vctcnbus ercmi cultohbus, qui fraudibus
diaboli, fui difpliccntiam doA^i funtopponcrc. •
'D- Itaquc vtin Vitispatramcft lcgcrccuidam fratri fe ftitii v- XXIV. .
nnsaliquis cxdamnato grcgc fpiritusi fcd fchcmatc pcrcgrino, & tm<iitMPM^
quod rcfcrcbat coelcftis Angcli dignitatcm.Ncq;moTatus,Gabric- frmmi.^x
lem fcdixir,mi(rum ^ Deo, vt ipfivclirt divinoin terris homini,
ad obfcquiaparatus adfiftcrct. CuiMonachus ; Vide Md Alimn mttsrw m.\
mtjpts fis ; ego enim nori-» fitm dignu4 , vt Angelfu miiutur dd mc^. <i>
Hzc tanta viri dcmifilo, pcpulitmcndaccm gcniumj. Similcm , )"
vi6loriam rcportavitfcnex Ercmita. Cum cnim vctcrator doe- duorumE-
mon, tiansformatusin Chrifti fpccicm , fc atlirmarct mundiScr- remitara.
vatorcmjauditorcm quidcm habuio jamj di^lum fcncnij, cas-
tcrumnonL. abfimilcm coccoi nam fpontc oculos claufio. In- tnvititTm^
drgnanti diabolo, car Chriftum nollct afpiccrc, rcfpondit : B-
go hic Chrifiummlonjidere^, fed in^ i/lML» vita^, Ita_, civis tar-
tariconfufus abijt cum fumo, qucm vcndcrc non potuit, vigi-
lanti monacho ad ftygias fraudes ,* quas alius , quia^ incautus
norL-obfcrvavit, turpiter in^ laqucos implicatus fuio- Hifto-
riamdabo, audoris £dc^, & verbisfimpliccm antiquitatcm fpi-
rantibus.
Igitur Valcns, religiofas folitudinis incbla , qHodam die^ , vt XXV»
nsrrdbdnti citm operaretur in-» tenebru , Aeum dimifit , qus confitehAt
JJfortdm : quam citm ipfe non^ inventjpft , deemon ei fectt UmpAdem , ^^"^^
(Sr ittvenit Acum. Hoc nomine infiattu , mMgnificam de fe induit api- «^.ji,
nionfm , C7* vft^^ adeo elatus eH , vt etiam contemneret ipfam Sacra-
tnentomm commnntonem. Et paulb infra-» hxc fubijciuntUL. C*i«p
ergo certo fihi perjuaftJJU doemon^ , tum ejus deceftioni maximi fidem
hahutJJLj , dhit & figuram Servatoru induit , e^r no&u accedit in^
fhantajmate^ , miUe angulis lamfades tenentihtu, & rotam igneam, ^^^^^lai
in^ qujLM vifus eft figuram exprimere Servatoru j vnufque eum pra- perbiam lU
eedtt & dicit : Chrtftu4 dilextt tuum infiitutum, & venit vt tt^ lufionUi*^
videat. Egredere ergo e eeUa^ , & nihtl aliud feceris , nifi cum pro- (u«2ut|
etd eum vtderUf frocHwhcnf etdora^ , & ingrcdcre in^ tium ceSam^
3- Q3<1<1 * ^''C/-
^jriffm irp ickmvidijjk tfpArttlmimfMim^. AmitBr^bm f^knh
«ir« %M9 itMfne diet, odeQ fuik mmntmuuu 9, vt ingrtderetpf ^Mit
dt^m^ & frdt€9Mme tjangres^di€irit, Eg9 0OH,lSwi9fm-loim
wimhMt^p Ciur^Mm fmm vuu huBcj^ iime. FMtriA iifm'. nmn. f ijy
i' nfmxenmtx & ikjk firreds. eempedes e^Hieeernwix&im^if^t Jfreeilfi^
'OMtemftionUt vitd^milMirrt* i/rrrrifrirfff
tim iit dieitm^ /kmH imttStriortun e$Htrii$£ mcdi^imeiitM^ i, . '^y, tn^m
XXVI- Rccentiuscn:, q^uod de{cribiturinatiQaribu$ Socict;itjts^e%;
dolcrccntc paAoritio> diaboli prarfligijSjixvfalutis: periculum con*
^tnutt«$s»- jc^o» Is, Yirginis Marixab infantiafcduluscultor, caftitatctn ci^
*iettM$mi aniina compiedcbatur ; quam tameni. fpurciillnius hoilis, turp^
"Jj*^- ^ bus fGcdarccogitationibusinftititv& vdierccbant fcmpcL., prfl«^
ft^im(t4t grcfTum cum a!tatc capicntes. Hxc perpctua rclu^^nris anin^
tAt.a0f- carmficina^, virgincum. juvenein.cruidclitcc afQixit, vtjam.moe^
'dii^ ' f orem occuJirarciiau vultQ. qod) pcurct; Citkfii cccc fibi* /BaGO<lcq|
mon aiefitifiiiboniiiicmji* dtf^lTifiii&krilMilia ei|ic£Cni»pai||
ia9i iflftitie es^kmt ^mfleftot Arqne vt accepi t renu ^'^ym
^ llliniladoamk iato&i qoidqoanitpeiecatif lametfi/cQgllAtitS
.V- . lriliD.lmccbrx menti obrepant,atquciQ^eaifentdiutioi.injMfS
tnr pecimpieira delc^ationisLveft^fa^ : i^tis. cfisi finQnL..crun)^
pant ; non cogitando^x icd- pcrpctcan^cK; iccJiis committii Ctuii|^'
vcr6poftdics. pauculos acriu5 tentarctun adolefcens, propc ab»
fuit ab aflcnfu. Tum vcro,, quod crcderct fe noxani admififlc
incxpiabilcm, clausa quafl omni ad confolationem viaviteruc^.
fe pracftigiator oflferti.fcd focma litcrati pallenris, & qui corput
Paftoritioi cmaciaflct intct ftudia. ac lucubrationcs. Confilium crgoroga»
iB#cais,k tus, vt dajTct^ aBgrotantlcx culpa.aQimo j.affioQaKit, cogitatum*
«dMr" tidntaxat illack iaiioneiht V eneria. crpmca c fle piaculum^ non^
Vomonc piabilcx Hifi:. Tnioa- rjgipedio >. co^ue diffidiirMartjtria. . Itaquc
pailodttua.fnmis , aQt ie h. ce lla' lii^^cndfefet igdimit:^. aqygtli9ir<
cwaa ^ -"Mii 'uiti inf^andfercK iiiciBsnCHD. li|pQom Ai^
vvi^Hma.s antiaiiroximnmJindclaciimc iniiliser». aminam Kumii|/l
tfuo per fladiift.ad. coelum tranymifliinif'.. Hoc vbi conTuiii^
•vafcr dccmoik., .ex.ocnlis pronpnit'i, rclido. adoleiceiit49
«inter peccati; confcllioncm & mortis atrocitatem , aniblguapn*^
iti -. -doris & mctus. Nihiloroinus confcicnii^ pcr flammas expur-
ganda: , in^ remotiorc filva, togum fibi ftruit,atquc in cum
pius acccnfum,fcmpcr rclanguentcm , cu*m fc medium MijCcif-
ict i Mulicripccis humani illuilrioj:. « x«mdcflM i(jwm^
\ Digitized by Google
\
actcrtrb>iCK fgnc promxit. pcrfuafus hanc iDeo hoftum noni.* sederlpi.
placcrc inflamma, ad lacum feftiaavit, cmaculaturusinrcraqaas mraDei-
contra£\i fl igitirdcformitatcm. priustamcn,mcmoriio[ipcrroIt]N ^SS''^
tico.dicfcuri, pcccumquc Virgini dlcqiitminiv coAriQm huqii inacfin.
fiiaaift^mitarrtiiiB.dkMejittiiNtaiNm propi itliiwiliBi»fei
ifA^a^im^ti^ ^0im^shBmt«t t»^Hc)liniangidi^fi(phiji miicea.^
utcOtt0fiMMdll>d^|»e€crcr morM
tirquc aptidpftCi]KM|ocietatisi£S V; quomm Operi omnis dc(pe^
tttioin fpcm vcnis crc^a fujt; prsfcrtim autcm clicnti fuo p«*''
ttocinata.cft Ocipata».qttando<cami:dupiici intcrita fctvavit»
Gorpociv& anima:.
Ex quibus omnibus fic concfudo; fi vctcrator cacodzemon ]^XVIL
hxc talia fccitin //r 4r/</(?qujd facluruscft? fi inquam, Ihno-
ccntcs adoicfccntulos, adhucfcclcrispuros; fi dcvotas Numini L»<*i3,
Virgincs&Mattonasjfi.rigidos£ccmitas> ioter prccarioncs con>
tinuAsad coeltmx raptos , iotcv icrsnia^ paUidby» inter ffagella la^
^ccQSpaudct: aggjredi».^obf c^ a pp paiftlbiiifo indiiceffeln fian- EtUm ho*
dfc«faitQI>akiftiiu»l|llditttum. opftiionein jjie lan6Btatis*pio-leg«f aie prM-
]ub«aiiKltl»revi-comp«mlii>peiennd^ e-
undcm pr«ftigiatorcm> ijs fcpHHmc iUudCrejmpiR>6iivqaibas, Semorta*
Adia Dco potftae«.Mitranipitus-ioCalt%t^ Icaq taiibusia
homiiics iotcr crimina cxecdtatifnmii qui cami pio^apud S.Ioan- ^omm"iio*
ncmgynoccco dicnnt :fi etixm vijionem Ai^Ur^mvidiJp^^udiviC' nim/cel«-
iequoquc-cum Paulo, arcd^s <jujtmn licet hemiiii U^niyfxpc ipfiV*
Virgincm Matrcm adftitiftc intcrcocfcftcs chorosjfarpcChriftum lmc4i^
afpc<fVabili forma dignatum clFc colloquii non fcmcl Dcum Pa- *i*
trcm liquidas confoiationcs aifudiftc moeftisj frcquentcr dubios
rcmm» 6c cvcammii^inccrtos , iQftra£^ioacm,,^ccepiirci^Spiritu
fiinfti05>U JHyiPtou I uia> qpifqi»is diabolbrnflviBipoflUraS' yocac^>
. adefn apiv^ftos^pGakiMttai* adit , qnodioiijm«Miichs»s Dci Pio*
pheta«tiiamirigM'Sedi^daiirvPfhido^vateii|tii^ •
nia chn^fSdfiii cfliiii^tiommciAlftt; psgiergiaytoi: alapam^ cjuiHia^ *
di-Yei^.zeccpitimeMerergffdimifit;SpiritMs D^fnm^t&ioeiitm flt^i^fi^ a.av«sst
Dcnique cxpcrfcntla:oerti(nmtis»tcfti»cft:i.qijort(not'i dsemonc^ ;
iaduntnr fub fchcmatc drvinritatcm«(psrante>. fui capitis-homi^
.fwr cfle > & ncquc Ecclcfiafticorum-^udirc^ confilia.^,'ncqacl>
fkj^ docomcntai^^ fcd* iotcc^ pcccata oi^ftiqariifimos , poft
£>: •Q3<IS 3 jndi*
Digitized by
4^ FaoHOJixoiixjMAii&ASpfiJu
XXVm; £t 'Jiaec <limto de tltcio laodo, 4|iio (SlI>eiis<lUib«t<|MM
(! pofitivc, ad fitakiniiiipiorum mortalioiii abduntloAeiii;o6M<
icaiicctin vlcionem aKercirx diu improbitacis, largibrem SatlM/>».
nm coBCcdit £icuitatcm infidiaodi , falieodi , noccftdi; vt pedicafti
eina rar6 cxeiiQt , femptrmagis ac magis in (celcrc obftiaan*i
tfi$* Vndc fit , ut Dco rubtrahcnte (ingularem protcdionisruat
'Compan- ^vorcm, manumq; robuftiarcni , cxpofitus fit cnormis pecca-
noCn^a* toi totiOrco ad liuiibria infcremia , ^ vcrinima damna Cuiu^
g» imago cflc potcft, vctus ludarorum Syjiagoga; dc qua Domi^
tiaeafte». vdut vinca fua qutritur; poft diligcnecm culturam, pro v».
yis tuliifc labnifcas, Icu labrufcis dcterius aliquid,ccapulam^nja<^
iHtiam>a.varitiim« alia^tte vit&i» diTia« ma^eftatt^rcmpcranvifoa
^fin^s* Quae etiam cania fiiit ; cnr iodignabaiidQr Sy-n;^og«t
ft« O £ V s» in cadem cnm vinca llmtiimdiacimintiiiiitpftMiiiii
iiiem.>yaftationem, dimpktioncm> lbtiiitaftem»4nceiidlBm, fccuto^
ta maia finh jhoftilibus RamanonHn Aquilis ; quando ipfi^pnflgil
luxttriaiifenu&riiloeicentem flagitifs IcroiaAymannioiiimwninv
rpoliaranc^ i totam^ae wmk raioi liBf elienMU iafeii. liicif' ci-»
ncrcs.
Vcrba Ifaiac dc Synagoga Hcbracorum, coilata cum vinct
j fic habeoc S^pivit esm, & Uvtdfs clegit <x iBtt^^ & fUntAtit
Mm dtle6igm& 4tdtfcAVit in meaio eim , & ttrttdtir ^atruxit in eM-»%
& expe6falfit vt f4ceret vu4U y & fecit (dffru/cM. Ntujc erffthdbits*
tores lerafdlem, & viriUtdA, judtcAtt t»ter me & viaedtm ^dtns^
Synttoea. -^'^ ftodMtti tdtru fiter§ wmm mMt& tutt feci\ Jm ftU
^^St txpe^ttH vt fintim & fsck idimfimf Mt mmm>9fe»imm^ fdd
Iw&e*"' ^'^*^ ' ^^^Jv^^r& t9kim direpttu
^laaS^ M»i dimtmt wMemmMm, ^ «rt kt '.Mimdtm^ ^tpmmm
^1»«^ «M» defirtmmi mmefntekkmr , C mott^ fodtetmr ; &. a/eemdemi ^mi^
SJjJg^ fne & fiim4t i & mMmt mmtdebo nc^ pludnt fufn eem, PimU
«ubta io fllMMi Dmmitti exereitMtim , demm Jfreel eJf^ & viri lude , & ger^
'mT^ avrxi iMnMife^l & £9feeyad ^ fmem pulieimm , eeecjf
imiftif^»
Eadcm hodic iuftiflimi Numinis qucrimonia cft, fupcr:^'
improbis Chriftianis , quibus vclut in vincam fuam clcdlisf » tSc
fcpcm divinac protc^ionis pofuit , & lapidofum cordis ^um^
Aodrioa iu4 cxptugaYit^^ uuxim aBdificavicangcIicaoim cxcu^^
bianmi
Digltized by Coogle
Alarqjn> 46 toicukir Crocfs' cxtraxtt^ clucndis animaram facdi- Etiampec^
Ihis.pcr Ghriili purpurcum ranguiocm. ncquc ramcn virtutum
..^tilfie tintimproferiintcultoriruo ,fi:d'labrurcas;;uYa& fcilicct vi- pietatefiw
4cs> immaturas., accrbas i fivc podua acctttm ^ioiatT^ io baptii^ rilfa?lMa,
mo fidct > abrynchiiim iaobcdicoti«« kiF iimtdllMqaB volun- d«o*j^
iCMifcpdlt.liqpa deftcaikf i> nqili«ftiipti)l^Ml«t»fi'Doii vltra.peA» ..: -^i
,fta|. j V«'^jG veprcs^ fftnas,i|BtagilijS;iMitaicntts (ioat cxOir.
,mc««i&.'«ilif»'iliC€fleaiW ^ie iacuka viniM (Uvefiat, & fio dc-
.SrOrcoqeuicetui» £t q^td qiii*tq|iijg.<,»|ywi>f<fir<<» ^hmdUmm^ ^M^i
Ita ian^ qucm De v ^ inipfobura prartcrir cum vberio- .-^rjYE,
•rc graria-., 6c qnafi dclcrit prius dtfcrcntcm i cujus corintci:- .^-
fcclcra duraturo 3 aunL. fodit •mplius, non pungit-, ncc com. •
pungitrimofis £ui ftimuloi qucra nun compefoit. afliphus., luxu. -
rlantcra. varic in obvias volHpj^tcs ac .dcHcteSp dcniquc qucnaj- «^^1^^^^^^,
exponiiiffcqy<jQtioi^bus.xac pejMkB^i^fibiis Qr«4 ftirijs, mprfii. ,^"^^'^'^1.
.mti<wiii>u$i,|f5heiu*^*^P*tatip«ibii^Wj^^ '^ifj'
;ft»Uif#ibiMiltoi| i^^^ftciftiif ip^y^ vilMoiKi^sflwlfiimtliatitei
. yotclb AliiWlRiiTiMn nKHiii omncm qutfi aiHauiriicnlttoun
g|udHMi,miii..fl"ii>il|ifi II ? profcdo tisiendum cft, ne ttim etan
^iiif«eil9(la%i%rtl|tftiidO'ir9<ihi^tti.fW c/fc ; puta^
«lirtis^ tempus^ q.uo f eiQ[iiiil^^iq9ie:4M«aiit». ijk^iOf.fe. dfr-
fgllO>:fru£Vus poenitentrat;
. Scd ncmpci fociliuslongc dicuntur ida, quim e^tecutioni XXJQH
mandcntur^ diificilc nin[us cil illud corrigcrc « quod in virium
nattirai tranfic^. fcBcunditas^n fcncikutc, quam fcmpcr antcccf- •' *
ijr ftcrilitas, inrcr rara numeratur prodigia-.- pauca: cx con--
.|.ugibustfociBi«aE,<aiaircs fa^a^funt in-AduitoXcnio, fi,antca_»
' ftroper iabipJs^ruQC^ iiifl^fiwpditatiif mftlp.i Ha fdicMQorofiir*ho.
•cffioi{ief oapaeoiAntea vit^p.ftdicelerttmMI»€«aiiiadBi^*fteiillft' fertihiiKi
•.«t tnrttitwi^flOKB» fttrat.matabit €Od(iieMidi9it- Acceffitatfeiiu ^^^^^^
^Siem^nie f ^ ftti iKviii^ bonitati hadeotirlbnipcrtopponiio tteroT'
. CQt ]|||id«iif|i/lt'fc^re|i9kp ^rcdis in mortc cerffiim otfBOBt» & fle- w»jf«ofc*
;3tibilc ad on^^ncm cjusnn-tllin^f quid ficxafpcfiarus.rcpc^lillbili* .
i4o<Mie migr^ionistniperiqs magis indui^faat in qnalitia vAtttO*'-
.litta? t>«4^||Q fp(^i%mM:0ftff»4AC4MiMm«l^ nefciam:.
^ . . » ccdjfjre.
Digitized by Googl
i-IB.:IV. P:AR,AO. IX. , ^91,
num acccdantOrco pihulum, Hoccnimhabct mcntisobduratio»
vt cx facili Aabtiiaturj ilig^r^aK cljUiUaomina^a« aova rcmpcr
toborandi fc argumcnta.
Inculco proindc omnibas itlud , quod olim Apoftoluscom- XXXV.
mcndatiinmum voluit, converrisad ChnftirelisioncmHcbrasis.* ^jf^^.^
gmmimMtitr » vt mm MmfftHf^ ftirtx' voS(4 fi/ifac/a peecdtK Ncmpe
dlDtopi omhibus optabat; ne vlias eqhiiii, iUeceb(oro tempo^
I^Bi bonofifinVDpote f apta» , (bir9#retaiCiirifti4n^e,ft /rel^
Sa (asoum bbnig;ercerct> Volvptatis impi», tan^u^Meduue a(pe^
do tqnjff p^^^i Cfadlfigno, tefTcra baptirmi, pedfbv^Ql-
reStottme^fupremilmpcraroris DEit^ioriofi milites : donee ffo- HoDii,ft.
PfE cogffomjnfih^, fivc quod idcm cft exltientcj5, Paqjii i^oamdiu m^^^
hanc vitam vivunt. Naminfcriptura vox Hodie , frcqUcntcr djturho-
fignificar pratfcnshujus vita: tcmpus, cuiquc mottaliconcenum, '""Hg?,-
pro vfurpanda Nuiuinisgratia, & pccnircntia poft cafum agcnda.
Itaquc ficutludarosolim monuit David, ita fxculisctiamnum vni-
vcrfis,cuilibctaljorum acclamac-/: Hodie Jivocem ejia audieritUf ffi^^»
Holiiejkdffgrt aofds^is^ iTbtum illui fpatium^quo haac vita-
lc^ipkamasaoii^ licct audirc , crcdcre, convcrti, ^^^^
eftvnicumHoDiB,quotquo^iliB«iceiitamaonoi&(bpn» defie- «■Nmifr-
raot vivere > fottm' H o d 1 1 jam abibl vecoot i neqoealiod habent 5^*^
tempusraliltibi|ll#e&all]lfl^«aehr^iiielf#iltadi Qa^ipfiintio ^S^iSi
eflc potcd, cur qutrqo^noftfiimraaihHoiivB^viiaitf^jmli^me^^ ^
qoam vi^tlaatiififlmoculoclflbearob&efifrc^iiigriitin mo- jp^^^^j^
d«iii».quoS.AntoaiasqudndamaatetpMftumos^ttumulo,fratres ^notmt^
fiios ad indcfcflTum virtutis ftudiam, fichortatus cft : Ho di e vos s.dmim^'^
religtojum injiitutum tnchoajfe , quotidie eogitate^. Sic 5c Barlaam i»vit,BArU
ad lofaphao: cogita inquiu, Hod i e carpijfi^te Deo Jervirc^, €^^e^*» ^
M o D I E te tpjitm fntturum^. Dcni^ucapud mcccrtiftima vcri- : • ' ii
tas cft, quifquis fubfpclongorum annorum , fc in vitia cffundir,
pcriculum incurrcrc induraadi intcr icclcra animi j illud porro ^ '}.
eos cvadete, quiexrcgula pictatc, & amulfi prudentia, vitam iuam ^^.iJI^
, bmacm coofttingunt , inbrevejft vnain velbr WimtM,
• s : fua qmidie dlui MS » Jhwm^^- H. notn i i f^in
Digitized by Gopgle
tii PrOMONTORII MALiE Sp£I.
PARAGRAPHV^ X.
Iydicivm Avcto|li$
Hominibus fceleratis. muKumqiJC
-taFdaittibus m poeiutentiac o^ese^^^
. ... , debere, .
, Quartumingeas maTurar ^
'nlAliPtbENITENTlAAl FlNAr "
; .-• i . .,-i.E.M^ ...
VMkfimfUMnfibtnpen fiMnacabitc^tf^
giiftid^riwtfil^osaMHiltilcbffsli qumiido illoiplb»
c«aipOf^t|lloAlbyres nonnibinn montc Sinai mo->
rarus., i o tahalas lcgisacccpic , jjclc«.«Aan>^
^r^i . H^il^i^!^ " roglru nc l Smrge,fkt nobu Deaffmi nosfrdetJMMtk
1. . enimhuicviroy qui ms edaxit deterrd Mgjftiy
.. ^ ignor4mmqmd tcciderit, £t qQidem Aaron,vi6his tOTprobi popu-
ftJltiJebl^. fi vrgcnti^^mportuniratc » vt prctiofius faccrct idolum, poftulavit
oru popu- non taniym inclioris mctalii aurum, fcd ipfas quoquc mundi mu.
'r*"'* ^'c^'*^^^^^*** inaufcsaufcas. QuaSvbi magno numcro matrc$>
fiUaeduccootuleium fahoaadoipd^I>^ ..tandcm vitulus coa*-
' &taii;iliV puA» .aitoHiiodiiic» Apisf, bo>v9is./£gypti|slacifi Joe-
ruoc tamcn ItabbM» ^ ftvAaroi^icai ablbliKreat k crimiiic ido*.
lolatria » aegirant hnnc Titalum ab codcm formaram aat opcfO'
jSifrf^ malkato» aut procaib^ aatfiifili; cartetiiiqi prodijfl^dacmoaia
artificlo<ft magorui^ qaorumfacilialiquicx ij^ypto , Judzos in
dcfcrwni iccati liuiil^ Atqpe.ho&figaifiiBa9 propri4 illi Aaronia
•■JL " .1
Digitized by Google
yontcftxtiooc&ttntis afmd Moyftn 4cattro;^«y^w' iMi» «^iMix
tgreJfHftjg eB hic vifiilm, '■ • «
: ^ - : ^imiksiiipiiftiorosparti», videie eft apod «otpleKtini^tte ho* U»
miaes»iaquos.TelutconrpliaiitevBdkii fomma, confliittiitp»
^rafgcBtiun & auraiii, rpjeiidor4igiiita(tain> magnorum cituli o^ . •/ i ,
liKlpfOint impetiotttm potentu>ampii nominisMajeitaSi.volttpta* pieriqiuM
.^qnotijIiaAajillccebrae. FleailD4»lik Vitulusexit: fivcr^iuod ^[^^«JJi
jafitiuijdeincik^ feiihic narciturftBimusvitulansj lafcivicnsin j^aiiTereiw
l^ioUqcamimpicMtcm; vtpocnitcntixabcundurafuprocul, & vcl d»rc^^
^ftlongum, vclinperpctuumcxilium, vndcrcdcatnunquami fub- »
^Htuta in fui viccni pro vitac occafu, imfatnttcntufindh infami apud
^T-hcologos fpcilro. Audlorcft Cicmcns Romanus, ficoiim apud cu^j^
iteratiocinatum fuiflc Amon, ManaffisRcgisfilium. Pdtettmemdjfm u.tm/Ht»
^cntute multA imqiiefeeit,i^im feiteiiMtefeetntmiMmegtt, &mmc.e^ ^^>U
^ 4mbHU^proittepmupifctt4Mi^.mM, & foftettemwrttireiPfimimim. siml^AJ
^t^ttei:ie<|aeliodicde(unt> (falezempIqaliQnuntanl&refipiicear "^J^'
•«tlttin«Yttaiaemendi^ioi^midiffefipiifiini^^ certuimii vicini ^ ^
.eMtifperic«lttni(anpqojunfiidiin»fi fiils momcntis.iilam ChrifU
4i:ilte»tia|B librarcnt.tf««<tf f eftnusiiut bos inftttenm caJett&noit *^i4«5»
€ent/Mtlcxtrdhct i/him} Nam fi rantadebcturbruto,& brutorum ftu-
pidiilimobovi,afijioq;,autmircratio,autcharitas,Ttquamprimum ^*^^"
.infortunati cafusdirariminccximaturabhomino: AnimaintcEj.
jrcs^crcatas nobilinimumDE i artificium, nunquid potiorc jurc cxi- ao.
gcr, vt ;\ (yio pcr fcclcra fuit in put<:um fty^ispr-oftrata, ab codcaa
.CfOntimiQ ponatur cxtra fuum intcritum, .jr^i . . • •. !
S. Bcrnardusjillc plcnus divini mcUis Aijrius» bumanx pras- "
iUotiam Anim« pretiomque, verbfs kispaucalismoltttm cxagge- ^,^^
. tiUA MsinA ret Attim». qu^ Chrifii fingniiie reden^tM $olemqs
,hQniNi<sMlMinccrprctiorafii|me mnlw fiont
. cxpf .qoaiMD. ji|in ipfiunnobis argentum 3c aurunLs , ynich
naesr^ .gWPMi.in^^Qnpaff^done.fdtei^ Itaqu(u
ingcRS res ^nima fit oportct, pro qua ic<9ilieil4au»vitjim fiianv* AnimaWS
. Da I $4lHS,C4pofuiti & illum fudit fanguincnL. , cujus quasyjs jjjj^^
.gUttula,vmiVcribsmundi thciauros cxfupcrat. Dicuntnonnuri- quiaChA.
. quamGcmmarij,cuai volunt «ftimationcm margarit» pobilio- <l»^Jgj-
riscitoHcrccamprctiofuo^dintcgrixnius rcguiopcs acccdcDC.
Et quis ncgct vnicam dc 4i viniflimoChrifti fangumc , fivc guttaqi»
fivc gcmmam>miUc non dico xcgnis, fcdctiammundisantc/Urc^
<R r t ^ ia(P|pw(
t
1
»
Digitized by Google
#94 f ROlfOilTORIlMALjB SpBI.
juitk* i^- dmptd eH. Arqoe hinc nata cft ilta Scrvatoris noftri quarflio : qufd
•<» ffodefi homifii f mtmdum vnivefftm lucretmrt smimd vero Ju^ deirU
mentumpdihtiurt Ccrtezccrnaaifalutis jaduram» milliusici tcm^
poraU&tacnmi rdaicire viu|iiain vatcr.
. I y. Sied & attcfiiii Dooiintt» moz qncftiiuciilam fiib/uiixit prfo-
t '■ ff ; ftMtmMit kmt§ cammmtdtiottemfr^Jmms /mm^ f VW taciti infi*
Anima cu j^^^ taotam tmmani (pirirus digjoicatem eflo , vt cnm nulla piil»
SEv^ «ft^ icncti mundi it crcata» coromntari anr honcftc, aur pradcntcc^
4ire crea^ po(Gu. Ettamcn aliquoniin morcaHnm fiultitia,non veretttt
"uM^iwii docmonc pacifci ? illiqncanimas fuas vendcre, viliniuaiboui
fenircde- ptctio. Ita nonnulli crjnfcribunt Orco mcliorcm fui portioncnoi»
H** animum, n incommucationcm ab codcm rccipiantaut fpcculumy
' • aucrotulam , aucpomumjiafantiumnugas,& pucrontin ludicia.^
Cngulacxplicatiusdcclaro. ' *
• ' Sunt vitra fcu Ipccula^> qua^ quoniam i Magis circumfc-'
matur vcaalia^, magica appcUaatac^. £r quidem huic gcncri
hominiim lcn Hvk conveoiccnm SathaiMu» vr quidqdid emptor
lcire vclir rcrom abi^ntiam, ane occnltamm» ia. rptcolo flio»
' qoam pmfcntiflima ctarilfim^ inmeatnc^ Edqnt.noflle cupiac»
audorem commifl] furci»patratc cantis» concitatxtcmpcftatis*
in damnnm viciniai. Si Magas illl vitram (uam obiictat^, Tin-
gulos contempfatur reos» & nuraerao. Alium invadit cnpidi-
tas intelJi^ndi, quid agarur miliri^t ? quxMarris fit alca intct^
hoftilcsexcrcitus ? &hem /ia fpcculum fuum, homo magiae arti-
Ectaoirni fex intcndit digicum , oftcndirqucibi ficri impctus ia vrbcs, im-
^aiburdam prcifioncfqiic ; ibi longas caftcltorumj oppugnationes tcntarii
HSliitur" alibipoft cxpugnationcm,omnia in Ipolium ccdcrc & rapinar*.
Joflioni, quin ctiam monflrac velitationcs, pracludia conflidusi mox ju-
V^!'*ltl ftorum prarliorum horrificos congrcfiusi. deinde vnint. aciei foi»
■ugico tunam toclinanfem» arterms^ (htgencem» vriiufqttevanantcmidc^
^■l*' * n iq; poft debellatnm inimicnm » vidorio^ partis gloriofam rti-
'.r* •umphnm. Kbnnttllr vu iikam Itbidinem accenc^iie, exp^raht
'^dl4||iM> iong^Iate^uo pcr orbem^ ipccioljflnnos homlner* >
coram> afpiccrcj. tteram^nc cacodtemoois difcipuhis o^
"%rr itt (pccnlarr vitro , totius provinciar, auo regni alicujus
•'H(iicna$, Hylas,. Nardffds, Abfalones : in quibus fpc^tarot.
♦'cnriofiisr', & oculos pcidat & animum, lafcivicnribus dcfidc-
• l^js tuiturus inu crimcn^. Vcnei^is cupitat Sunt qui fcrrc^ ve-
'lint » yadc» poiTcIiiQOibas fuis'» famai» vitaiy coojugali thoro«
Digitized by Google
fcnfaincant infidiac rurfus in rpcculoccrnnnr,fais qncmq}
coloribus dcpic^um a Sarhana machinarorcm.- quamquam noa
fcmpcr optima fidc i quia pircr rocndaciorum facil^ humanis^
llludir ocufis, alicnam4ue rpcctcm yeraEfuppomri matcriam gra-
Tium (u (picionum, immortaliat» odiorain » Tvlnenim deiu^oe ft
cirdiain. Nihilo^inus. adeaqoii)iai9aiii anidenrha» tilUa Aia*
gorum Q»ecofa»Tchbadiibitent prolQtts^iniasruasdiaboloTea^ ..
^f^. Sndtl nnndittarorcs^quiftpdeivirumihoKe^reinpireti^
mam muiknt cam yitii>-fitai|;iU> atqoe in nodcoiam flraodeinu , ' .
efenftrufJo, ' ' • •
Pari ndminis ignomini^mercntur flagcllari^quicxpadione* Vl»
cum maloGcnio fadla> cidcm Ilgnatis rabulis rranfcribunr Ani-
mas fuas^grarid Rorulx vnius, quam forrunje appcflamus. Hic
aliqui, rufticum cum imitanrur, a quoaiunr,fui corporis objeftu,
principem ccrtomorris periculo cxcmprumfuiflc. cum vciohic,
fcrvatori fuo gratus clTc vcilctj atquc in cum fincm jubcrcr, ut ho* •
moruflicuslibcralitcrifepctcrcr^quodnuuimc impetratum vcl-
Icr. SiropliciOimusTrrorainhoc Tiiim»lbltomi^
fiaAamantrirodmjytnbiprincejpscnirftreftrepanri ...
kbriboft» agris, pncdfis, ainitt& pehfione • fiafcilibofiiaeafiKilbi, fa^
milias^ue profiirorts boni8..qaaeff IHyifl%(/Sptencer^Tdlfi^ ' . . '
poftulare>accepiflet ia bcneiiciaiia.egregij facinoris. Arque haec
Tatioelbquamtrnent aliqui cumfri/ta^£mimmiuul$,,& temehrd" A nonant-
rmn hemmy fummisprccibusflagiranrab eo Rotam, putofbrtunx'; Fortli!!» »
& quoniam hafc ipfis fxpius novcrca cftjncqucftmperquoricy* i^ooil»
venit, advchitur curru inrcgra, fcd fubindc mutilo>&: vclutcon-
ftadlisrotuHs claudo ; hinc rogant, vr millc artifex cfocmon, & • >
peritifllmus ilropharum fjbcr, fic fortunamcum rotis fuis com-
pingar folidertJuCiVt ci fcmpcr utantur. fecunda per omncm vi-
tam^omncfquc vitae-adioacs; iivec&oiincrcandum cfi& nundi-
•otfildamtcrTe €ftn.itincra fufcipicnda» maritcrr&qae ifiTedkm
ledfficfi^ ffmendji > antiSeftraenda jcfiTe-ehm pr«li>:ad(randa alea»
'yelfiogdtoris certiminisptericolhm; fireticiam qnando- gaudiji
vacandom e(t> Ia1ibas>racuhirionr»:Tenacioni,:fimilibur4oe ex- .
crcitijs , qolbos mens humana folvitur ^ curis in. hiliiriratem- -
Ira ifbi fcmper &^vbique cupiunrcfle fclicei^atqo'eintegr4llotd>
/fortuna^uc frui. Quod urobtincant,d£fefttnt<naboloia'Ticem« y
^'Aobilifllmum corporis fui fpiritum,
' * - Ali; com cudcm Tcccratorc , animas coomiucaac pro Po- VIX*-
. * Krrr % • mo.
Digitized by Gopgle
jfem.pco ponMi.li^m» pro gnialicrri Mradiiaqft .omnit £y,
licitads hortum. Ita matiii Cum ^Afcnuiumitatotea aliqiu^ J^,
heaifiiuiiii iibcialibus pa£lis <um antiquo fcrf cnre coiiYcpiua||
Ab al^fl ^P^^ pii9?(entii jritx ^andijir' , xieiici)flr' • oblcaationcuiis i ac^.
in-oPomo, ccilioQe quoQUc magnamm voluptarum ^ illuflrium titulorum»
feojtwetili plurium ofticiofum; ncc uon 8c ftupcndarum artium , fcicnti-*
tiuinWB- *ru™<iuc-> miraculum_» prodigiofarumL». Eo »quid hxc,
Matwn ali^idXiiat, quam poou vnius, vnmsgulz illcccbra» intra.. fau^
miMAm* ccs gluticntis ftrangulanda ? Ncquc ramcn horrcntpxo iflobo^
/ jo, fuas cacodxmoni animas uadcro. hcu / qualcm ilygij.cpuli
portiojciem indignantc Ja cqbUi ChriAo» atquc intcrtogaotCJ^
n/mff^^f^mem /i» emmuifmjii pcriAdeifidicav^
owlami ^iumdo luhUfemm a^caaaarom • cnm hofiijyD^vaiiimj^ /
)&ci]ndum natuiam. i(piclitiia1i» leeniiduBi i^onditioqgip immqgi^.
1i;ali> (ecbndi^ disnlcatem pretiofiirmia^, in comparationem »i
9«am, yciiire potcft. Scd 6 Chriflc ! hXiVftX iiiDt qui nor
Iqot ad judicij tui rc^li^im^ki renCtic iUrt i ^iiempe i^aiq^ iiii ■
mortalcs, quibus magicun^ij^eculum ,fortunac rotnla, pomun|..
SJ^n*' vci*taj dclcdatiotiis, puotiora funt mcntibus fais. Hoc autcnj
widioitia nihil aiiud cft, qnim (ui ipfius ficri carnificcm , & przftantiflij'
xnfMn corporis ibcium animum, prarcipixarc in piifcum infcrcy»
rum; cui vcriiHmc applicavcris illud , quod olim Samariuna^
roulicr affirmavio , dc putco.Pat^^iarcha: lacob : ^ltm eH, al^
tior tamcn longc ilie eft> profundjorguc {l>-gi,& fons, qucm dcxkf,
objednm iibi babuit^ Sanjfhisloaxuxes» ita candcm deic4ben^
At^,f. %, iiicif : & sfiemdit fitmm fmtei, fuut fiimuifirit^ik. m^adi d', cifiwif
miifi.Selt&^irdefimofmtU^ . : • />4
yHL Qnoiniamigirnr in lianc inlenalia pQtel abyl^i^ Anima^
jfbam xlettirti^, qnifqnis feigmvi peccatp ob|lrin^^^^
peritiuonim ranitate boaorum ; qoid dcniqiip iaao opus? iijn^
Ouifnis ^^''^» qnod Dki Fiiijus inculcat feqHentibus vcrbis; Cutmv^
eaTn iiluc firmn *fnm sut bot , in futeum cddet , & noH-> etntinuo extrthet /f-
4cttia6t, Umf qoanto magis crucnda^ ilatim cA anipia^, poilqnam iat^i
cmahlm C<apit inTartarum? Scd hic Divus Bcrnardus cx fuaviratc mcl-
dcbeu li^ fiii, convcrfus in amaritudincm fcJlis , multiim iamcoutuju
fupf jr ailq^uoruoi hominuni cnormi iniipicmia * ^^^' ^f^'
*^!ucn!^ NM vuielieet dfiimdtoret rerum , qui m^nem de mintmis^.far^Pt^ e^ ,
ju,«0f^ anto de mudm mm fganmM .. £t max/cipfum cxpJ^cuuruii^
Digitized by Googl^
.T ?
febijcithanc dolcntis animi qticrimohiam : ctdit ^nd, & eft qui r„|,icvata»
fiblevH fSffL* ; ftrit animt , & /tem9 qui refmtet. 6 ncmo ! qui wn- puMo^.
j^tilftm- in cafnm , crigat; ncmo qui collapram in putcnm ia- S^UJJ*
ftrorumr indc cbnccur porrcft4 manu cxtrahcrc;. & qu^ Tum- . .
liia cft iinpictas, non dcrunt,qur cam fcmcl prarcipitabm , al- ^'^^J**;'^
iri^is , altiuf<Juc dctrudant ini proftindumi*. -^A-fiirllltifliAo.ci ^^^^
6anae Dionyfio^ Arcopagita^ , qiif •ae'Carpd'Eptilrof of Djvt pi«m»»' «
'»aAilApoftollq*ontel*fcipulo;) 1hllM9a.iii; qtfsclcqpitur^pfa^ J^*^
' Haqtit €aftpiM coMj^trerat inintfk €hn(Kan«Tfrdtnrm , 'ail, '
deftfciida Cmds figna^» dcmonls culrorc cflc/ihduAuiiDf^^
IqttA UljillMl''!^'!^'!^ V M 0]HftiMM Maifiinum >^rtincntc , fta c
ttialjl6liatiiifvt> Hnpia cx apqoo caphai, , €>r€o dcvcfvcrit; quod ' V-js^*
*cd!deri fupplicio' nnllo Vindicari poflc, hoc vrtima: pcrfidia: '^J^'^
lcclus, perfunnim habcrcti^. Ittraquc vt cxrra fc raprus, vi- cf,fi.%.a4
dit cxccrationi lua? pondus cffo , * rcrram fub urrmfq^c pc-
dibus dthiftcrc, &apcriri barathmm, atquc indc cum flamma-;
cxtcrtdi pidcas damnatorum manus; prorcpcrc ctiam limul fcr-
pcntcs , vt ftantcs pr^cipitiO-rcos , & jamitihircs tiiituriy* . ;,t/
ftfcbartuWltftpyCaflpW^ magis, qjBtipii '
^Xi^m^fti^l^Likmwm pofie dextcit .
«J^(iif|*«!dWlrt*^^ diini ifte^ agiui-g^K"*
tfddi\ft ilH Vhneint', rupcrofciueltMl^orint Ih anxilium { hcm Wi pircopi.
IPei tk»rtiatoani gencris, fc^ Ctelis ton(>]iium of&rre . Ifbrt^fi- gS^j^
due Garpnm, fi ira ci vidcrctur, rtJiferospraecipircr, ftdudum ^ impium,»
ftdulNrrem. Hbi quidcm tanfwpretib aflcrtos in libcrtarcm, ccr-. ^
tom nOn dcfcrcrc, & pOrngcrc manum vcllepcritu ns. qumadco hominem,
nc^fitP^rct , non_. dctrcdaturum rcdirc-» ad iniiium mi- adinferoi
fcri.iriim , quibu^^ iri Grucc moTicnsr*, fincm impofuiffco. Plti*-
m dic^ ncccfrc ndn.. fiiiti>. tam_, mcilCa vcrb^ facilc Bilcm_.
tbftcrfttlihtj ; quando' didkiu difpliccrtj ' Niifflirii rigi-
danL» p^ictatcm^ , juitidim oillectol!^ wnu tsm^l
|iei9tiiffi; u. cti.-: c'...v -... .« . - .-tm. ^^^'
cimriimv qu^ e(Mil|iM^i «ttfltoM lidiiifniiiii^^fibfa^i^lieiras tjm^
^ai^in^silAflBttriif^^liliiM^eMFiHi corriip
tiiftr; fcd niij qobcjue rcpiedtd Tellif*ini|>cth; iAIftriflft'adTari^
tihim ^ Ac^emitt.lUiiiiluliiift dat»' intetikjie^
• > xaAti4
Digitized by Google
Kkfii " i»otUtxari;ispeccatumcof^mlcgcidjvtoa!bjiutHbid4i)if«^^,y^
£pmdp^ impoftorif »..pnnniooraiQ fort«iUB iioci.tori&, qutip rtum qi^^ii^
ta£N«S. deftcntii, atqQcodijs iturU ia vltioocaivctitacmtoiieti(|of}|a|9''
nM»,reiiii- allotaitt^oc lcclcxuoi aodorcm > aoimain foam iaoi qu^ii ad q^ ii^
SHHifW' tem»atqnclofier ftfglomm rcrpeomm c^oqnlcxqf m%
Jitionit, nufquc damoatorum fpirituum trcpijd^a^sohioiipcilci» ad fa|^
ffj^l^ cafum. Scd adiiuc maior eft crudclitai eorum • qai pnBcipintaii|
k fe nobilidfimam fui partcm , rclinguuntdiuin fo|^ca pcrditioi^
nis.ncqucindccxtrahunt {lacim>rucccnrcntcChrifto& clamao-
te: Cmim vejhwm ^fiMm» mu bu m fiunm <s4tUh<^ m»€9/numb rx-
xt Ccrtc ftacloi poft lapfum crigcndam cfTc animam, fiacim poft
s .^mrm/t ▼"^ncta lanaodam, prarclariffimc docct S. Auguftinus vcrbis fe*
dttem. ' quentibus. ^ujdeMiduv^lMeribm fiUnf medieAmemts €eU^^^
fiem,tvu ^femire^ qu$tiefimML feee»'Ufi9uiet mm etkpihmm mttfifii tfienried*^
vtdmifet iffifutrefiere i-ttie ftermm vtimers v&Uufikm mtpemmifid
• ggmt^Md^iritm^mmdii^l^rmmrifnfffffiU^^
ememmd». mt §udtt mm tmrMm ^adaute seeihiuum^&Mutiii^ MmdiemmuMtmwmmum
rhmm, citi fiinitetemreafere fpterimmiitft fi mofsm fiterit, tutffifBm
corpare ttofire reffi4tieMt, Si hm im emfmrefiiumm, ftuuto megu in Ammm
^"^'H'?' vulmerihm jtdhihere debemm , vbi ud ime^imem & fimtLtudtmetm Dt^
^ fi^ifimm. Si tdntdmeurMm impendimm corporiy quodveltmm mlimmp
in pulverem fed/gendum efi \ quemtsm folicHudinem lurem, erg^ ft^
Mtfktfji ^*^^ enimd debcmm apponere, ut ficut dictt Jpojiolm «</
.ritg4,mereAmurantetrihunal4UerniluiicuAffArere. • :'") wr,
XII. Scd potcntinima ratjo^iuyaadapquamprimum Animaspoft
^ lapfuai gtayem>cft mircratio>eidero iurjQ^ oacuraU de^Uj cujti^
lic n^^^&iitSi£acide^, <gr^|^sin)probi h<HBini«^|i]|C^^
fif^r.f Attimf tmet.fUuiu De^^it^m^iife^eongtege. ttfr.fmmmmfu^
»«• ute.yt (eofos fiti.fiquMlfq^.^tiiavfii pl^fif i[o^i%4!«9Ui8fHM|^
«it6.vi^tl|m^ojiM ia-vit?8!> fiqAjpawi^pMtog^dutPimftipfy ^
carno vltion|m>& ftandum &aiit^ lnlflgM. ^(▼!ni| a.ccorata ob-
^ fcrvatione. Catcriim (iaot vcnto tentarionuni>aatflafamaltl-
p|i€4»illecebrc»autiffl|>etuhii9anae fhgilitacis, proftratus fucris>
continu6 itcrum io pcdcs furgCAdum^arquc hoc cft placereDeot
<Wiiiodo (irmifireri unime. O ! igitur quifquiscsdc nuracro fcclcratorum
ItpowdA- niotti\mm*pNfirere jinim^ iux. Hcm ! cx putco infcrni fuppU-
€cs ad te mifms protcajU^Ucmi flagitat a^c opcm tua^, fidcm*
Digitized by Google
LlB. IV. PaRAC. X. 60^*
<^tteimpIoratc«vesiiegaveris,pr«reTtiniquia te impelkate , ilkC bestnrinw*
prolapfacft. quotics tuas cupiditatcsimprobc fccuruses» tbries ^'IJtSi^
▼tcadcrct & profundiuscadLTCt, fecifli.^ lgiturricutcrudcHs'mi« aicSa^lifl?
pcrfuifti pr^ecipitando, nunc crigcndopius cfto. crcfcctpictas, fi
acccicraverisauxilium : fi cito, fiabfquc cun(llationc, jaccnti pro •
funcjfinccramdcmifcris pocnitcntiam, fine vcra, lcgitimaq; pocni-'
tcntia, ncmoitygicripitur. Ergo fi DEoplaccrc vis, tuiqucaobi- • .
liflTjmam portioiiemamarc,iJ///?rrrf >^>f/«;^r<ifA •
AdhimcferibnK>dam,Stephanus V.PontifcxiniininusAiftal» -
Sfium, qai-vxorem Ibam ^ mcdto fuftulem» t>llm «ommonnif' jy^^,^
icens :' w^JmrtJliAlmtuitt vttnm fst^imtt'^ hMUtkU, ^a^r»- i3,f.x.t.ff
fter relmque te ^tegamm^ keefinSmm , mui tt trMxitmitsm immimig!' 'i^/^^
mum fetcMti fteimm, it^hMiin Mtmifitrimmt ^ hmmStMrt filmdmmJ^ '' "^*
kSUmt&metiorum frttrMm ffttllkm ^imttn, ohferva cuhUm fimfHiei m.
nimo , ^Hitfshifuerint imferstU'^ f fert^ igntfctt infintt* De i mifericor*' ^ig^jH^
dia peccttm tmu. 'EidcmSiracidis fcntcntia D. Bcrnardusflringit tatur Sm.
Euftachiam , virum nobilem, occupatorem Valcntinx fedis, vt po*"ifaj"
jam fcncx,proximasfarcopliago & tumbs^, audoritati matrisBc- Aiftvlphjk*
clcfi«rclu»flari nolit; ncqucin n;ratiam fucuroruni hxrcdum, Ec- , _
^Sf^t9 '
clcfiafticorum fc bononirr» ciim violciuia participcm Faccre..i^/af ^/y? igi.jrf.
iUos {n<\mXt^regios mores y aclufy^ tuos, t*m dijfmtlt pergiit exitu con- ^fjfifh, \
fummtre ? tpttmodo dtas ifln , uuim in mifericordiA vberi re^ttefiere o*
fortettit,onmimm$fihihritt^iiiithitfmitiu iiiif^ Mtittml' ct^iBm»
fm ? tmrpreh ioUrl fiiSMtiiirMmitt vtmkiet >fifiti verterMtmti Jrmii£. ^bmm!!
tmttfoUftne hoiurt mtriifi^ vuttm vel mtixim^itemftifomorMrif Mi- viqm ^
JheretmimMfUce»Dd»y^Al» ^'^•.i
fiomitmDii^sj^r^iteot, brtvet/iejhoiitMfimttfitumimitLs jihi • ' ^
'ibimtff^ iMoistmmhtktttfrorfiiemtodicum tempw cum ha, ^uidieumt ■
tAitmgeeugt. Sitttimmpromtdiit» tititjMdittrishnfitj tut Mthmmttmi^
aie, muitngelieo exami»i,jtm jtmj^ et prtfimtmim \ qui td trilmnttt
terrificum Chrijfit ipjojtm defeilu naturtt mifertndm , vrgeris. Iffi
te oportetprApirAre judicioy iffifiemlo eot^rmtsrt^ iMimtmri* t^t^idrefmh ".' /
poretn^formidarerepulfMnL*^
VxilHhominumfcclcftiffirao, quiautncfcitmifcrcri animae XIV* *
(&3f,aurcum poteft, non vultj maximc quandoilla.ipfum pro fcj »
DEVMhabctOratorcm. Itaenimmagnus EcclcfiscDoftorAugu-
ftinusait: modh pro ineffAhili fietAtefidt ttomfiiim timonet ( DErs ) ^"*%J5L -
ja tiitm rogtt , vt moskpettMtte mtortifirm rtvoeemtmii %^iimmtm 'i^ U
imm tkm rogat » mt mot foficd mmiitu ti<^» Hum fiiiedt^ i^iitiimm^
Siif emm
Dlgitized by Google
PromomtoriiMaljs: Spci-
Ir Divi ettm peft frophctAm dicentem, Ftli, inqttit)' Miserere As i m k. ^fUcen^
i^fcquem* 04 £>Htd ddhdc rr{hondsbit humam fra^ilitM? D e v s te ropMS •
ypi, . vt tut mfferearti , & mur vu r Cdu/dm titam a^ud tt agtt , O' ti /C-^-
Mo» potesl impetrarc^ ? Et^quomodo te audiet ilU /«_» die judic^ Jitfflim
. cs/ttem, e»m tMeum-» , fro ee ipfe noluerk dudire rcgantem? S. Bcrnacti*
di'VOX cft t Afug/nureverstittUitUt t»iuimHmTfereri,(^ f(ofl feemh
, tum, remeeUimt e^fejpemit k te iffi refeUere, ignemj^ in fmu tm mvttnti^
k^'^^ho« potiits,qiilimexe9terei ttee fruimte mtrem eutefilio^ fipieniu, ftimt^t^
no4H^o4l> mtt SERE RE IM m T tT M 9 F^l^ C£ HS 3M Q^UIC^.
Vcumo' c"^' ipliiin D s V M, cx tcnemmarchacit»te dcpro^
ti^m cantcm apud imptos» pro aoii»abus>(uo rAngnincrcdcmpria.no«k
wniiit, exaudiri.Aaooitftdaccipeic vcrba.moros^ cuAdaatittm poeniten»
Dcniquchaxcftmatcria divin^ animadvcrfTonis , cmcnda*
tfdncm vita;, moramquc nunquam non matarandam, diffcrrc in^
] longiim. quafi proprcr humanac curiofitatis libidincs, ipfius Nui.
C^eilta- minisncgligciida finr piacita. Ncqucfcmpct abcunt impune, qui-
inso.cQ9)t. irrisa vclut De I patientillim^ expcdantis mifcricordia , vUimos
fibi folcs ftatuimtprorcfipirccatia^ Scro pJcdluntur non pau-,
^ILv culi procraftioatonini « ied faftiinni^ «qnifltmi vltoris poena^
" - . vindi^alcisBi2piui|nftitia:,qu6tardioreft»e^fol«fr ClTc gia^
ad^^ fiinilitttdincm pugni ant mallei* qui c^nijelcVatuc:. altiiis a&»
Hurqueii&din rttlpendieurincafii. taiidcmyi (afflaminatt amM^'
pondcris»&jamiibcrinientis> fbrtiiis tttttdlp. • Hlc mcditanda^'
' caittbijcio, qa« ailatus fupra Sandus Anguftinus propoatb» al»'
dem^ exemplo lud^poram olim ia dciertd] pcrjegrioantiunLto Tretreii
firmk\9U. eherifimt inquit , non tranftorie t/el neghgenter , fid emm ingenti trem^ '
more' eonfderandum eft^ qui/L^ dtJ fixcentis millthstSy dna tanttim^
tJtrrAmLy repromifftonu ingrejf funt^ Hoc ergo audtant , qui tta^ Do-
minum mifericordem eJJL^ volunt , vt jufum ejfe^ norL^ eredant. Si.
emm ditigentcr attendimua fratres , & ergM^ ilU fex&entA^ miffia^ ,
Scxcenta- ^ /«j eremo mortuafuerunt , Devs nofter mifertcors fuit; d: cir'.
dc!!rfi,'per e^iS»f^H9f * quiterrmL^refromiffionit intruverunt t jitfim epparuit^
qnaiir^io* ^neittmb immfiutm^erkeri^ fti,e^ per ftadrAginteLa umme.refirvtu
Div" 6«. ^^"^ exp9erui* ei feemtemimit^l tteiL^filim eetmerti tuke^
Itnoipt' fi^' tUmfreeptemi rM(hite^eeMtrs^J>emiiimirmmmmrmaes(^
Aama4 Mdfeee^tmmm fiurmtt emmlum^f.^uvierem Jen^ feireittem.eiiiieiy^
tmtt. ^upmede HemeB:ae^rieors., epuinof tamu tfmtpeire.eiepeBm^^
e^rr^mmr i ttmtftid tmm.freUxi miferM^ditu^, pmeH. Deo mifir»^
re
Ki2> non
neeorun-
Digitized by Google
fV jnfiitUf9Lj ? ^iunth etftm 'diutiits txpeSfdt , tanto grMvih vindi^ LjfraNu*
ttt$, ^^ndo enim prolixii temponhffs feccgmw , & nihil mdlii Domi'
ito fufttnemtis i pstientid eft, neH^negligentfa^, Non iHc^ fotentism dicatiar^i*
ferdtdttt fed not dd foenitemtMm refervAvit, Qoam fi nimis^ diu '"jfj)^^;
protnhimusin ftni«»Befiipe ia peimciem notoai pio^ocaiiMi 'f****^
InitiD.Ei fitiocesi.' ' ^ '
: ^-Me4iKrifiim^lAn«iii4ivlBOsPioluss hpe aeeto confpergije ^VI. '
i«ipiM»eeripi(ce<eraameoii(fttai4ifiereiitom. ' XjfmiUvHiMU-
wt*tinjm^ & pMtientid , JntgmitmUtii coittemmitf iffmst fHcifUm ^^***
inutde D Ei tU PgptMUMum rc^ dddu^it ? feeundum ws\m \i%vii\mkj * ^
MM», & impaenitens cor ^ thefiuritbm tikikmm itL»di(^ ira, & reue- i„p,o|,„,
igtii>oujitfttjH(iicif Dei, Igitttii- quo temporo Chriftus Judex impceni.
«ro tnbunali fcdcbit, omnia fua tcla-., fulmina.,, tonitrua in-
cos dcplueu, quosadhuc pcccatis gravibus implcxos,mors cri- biiram
puitmundo. non poenituiCTc dc poenitcndis antoobitum flagi*
tijs, roguminfcrnalcniacccndctadfupplicia astcrnatura- ■Scdob-
lccro quidcaufa:cft,cur nonnunqiiam valdc fcelerarimortalesfc ' ' ."^
ipios ncgligant, 3c quam fcmper ipondent faciendam fub moc-
tcm paiinodiam^ tigu ftKdti <«m dc olciranter prartcrcant jm mo»
ittttiJi-ft»a<iitiiiitl«ttjB>i^pi^ fciaeatN
«aat pdeaiifi^iiel > .
Cicdo li£c. qoibn^iiam evenlM» qaod Thaieti «lim liiiktA»- XVtL
pho. Huficeikmadhacjuvcniliaptateflorldum, MaterutlKretfVt ?
in focictateoKtoiaccipcrct conjugem, fufcepturusind^ prolcm » fjmf.m
.'-lcoeflutisventursbacuiumffamilhB foiatium, (pem poftcritatii, :
negavit illc tunc cfTc tcmpusj matrlmonium exigere artatcmma'
tutiorem, fcrcndo oncri. Scd vbi annis auitiorcvafit,rogatusi «rt. u*
•parcntc, vttamdcniquc conjugium inirct; rcfpondit: jamnon lofophut
-cifc tcmpus idoncum , vigorcra cum juvcntutc immioutum cf- minquam .
•fcncquchumcTos fufficcrc graviflimo jugo. Itaomnino ncquc jo^J^J^ji
^alitCFy ratiociaantur nonnulIiChriflianorum. Nam qui pct o- tempua
^ncmquafi yitam,ha;rent inter voloptuofas (cclcrum delicias', natnW
•exofttmAontanthmhabeatnomcnpcciiicentici fed eam quoqoe ^eode,
vekt impormnam hoipitem » flt qnietU' Ibse tnfbatorem» dnm vi-
*vnnt«pro(criptam volnnt. parart inteom eandem qoha amaatii^
lim^ cbmpledi, quando 1 morte olim Jmpeidua acecpciiatciiadi
'idrigidum jusNuminis. ' ' ' . • .
Profed6 ha? omnium funt voees iiDproiKiimm» cftifei migran* XVHLi
4«m hMic ua4m fiie|it: Qae comiteac da€e,peefiiteatia,noAlq '
< ' ' . $sst ^ libiciic
Digitized by Gopgle
0
jQt FrqmohxqhiiMai&Speu
4i{titfoft «xtniiiiQiiilfeijQ:t^nt com
la fHrrb ~ pos prrrens cnittccaaitate mvteotj luii priiit in D 1 1 fui piobd tc^
ftcunaa- coJKiliattgiatmffl^iqiiiaeiiaai divlnlsEGclefis mjderi^» quibii
Hptimi maniti. nunc autcm, atqoe ante IUuiil mortis proplnquas
^tionts . atticuUim» idi^endi minime tempnsclTeiprohibfiate tqm jiiveniU
wtit^ptfr ardore, tum (anitarisWiberratisqucconditionCf tam tnftium rerud)
tempus cogitationemj. Cum aiitcm fuprcma acccdunt fata, ctram Inreii-
cottverfio* hortantcs , domcfticos, mcdicos,. lacerdotcs; non raro tamea
impiusdifTmiulat vltimum fupcr criminibus fuisdolorem» totum*
quc illumcxcutir cum cxhomologcfi ; caufatustunc pornitendi
noncnc ampiius tcmpus idoneum, parrim frado pcr invnlcrudi-
ncm corpofi:, paftimdiftra£to,divilbq, uifamiiiani, asuicoa.libc-
ro9*haercdesammo. Itadocuifccxpeneatiai^uacorbeai deferuilTc
iloapaacos»cam/iM//^iiiSfif9/ii0tti«w ., . '<Mk^
ZIX. H Eft& aliud caputi timunlellcis comitac^ m morte^quill9|t^
' 4la|nhominiuiir Namqui»airoevsfant-blands&|conciilatdciiheTOr
u'ltul ^op^i' tmoicunie laneGcflitatem viiH ita «lentq^^ligfmiaraccoiif
viSoslvo- ^rUig;antur,ytciun.m«zimedcbcrcnt> aurnonpoffLnt, autveriuft
lupranim non ve)iQt,anrtquis nugisvakdicerc, Atq; Kic pcrniciolillimiisdo^
coiifiirni* infcriptura fub- ichcmarc propudiofa: illitisadulterac proponi^
djlieb tur,qua:abfcntc mariro incaurum juvcnem-.jpfllc^lum admcre*
tricios ampIexus.hocinterca:tcraillicioprovocavir. intcxut funi»
^^ft»'^ i*^ U^ulummeunLj ^Jiravi tapetihm picfis ex JEg )pto , a^erji. cnhilc^
meum myrrhadr aIoc, & cynnamomo, Quoc vcrba dc Volupraro» fic
^'^^^{- cxponitS. Ambrofi,us: meretriciwn , ^uam FoluptM? ea pro.
nimmmtMtu imttxit^ vtfU neUiumtrit feyti^tur^
X X« . , .Magqanis toeft peccatorom iltsceb/is r qod ficpius gufta^
Oub rfifii. ^Q*^*^^ fuavi^is affifiion{>ed Ipnii^s traftunr, tandcm ii rctwmt d^
cUiirem-' JicatamgulanijvclmpietasmQlfe vcmti^mHirarbetiam moricflh
en rri- |j pjaccac. quiaJilQO.&vei^li^mper arrint. Cert^ difficilis^ftad
Sttrcma cxtrenia tranfitus , pr9(ailfimi velbx & fc flinatus , fi exrrcma funf
niiiltfim 'di« . multum diftantia. C6m «igp virtus ac vitium>ldlum ^carlQjdofi*
mon&DEVs, plutimuroinrerfcdiffitafint; quis nonvidct opero-
fum forcimprobo»vt qiii !ongi«annis vitiorumlexvus fuit,tcrra!&
tcrrcAprumatnator,, juratus infupcrftygi focius, fubipfum obi*
Fr hinc ^"'^ ' millc diflicultatibus implicatum, torus ftarim , acvelurbre-
^ksavinii^' vilTimo tcmporc, fcfc ad virtutem, coelum , Numcn rccipiar^- ?
liquaiulo j^|Ci;ygiiilt*o 9JP«** i^liu* qm.in^ pynwloi, .tcrr aj lilip^ , hum i-
-A. . X ••» '• lcS
Digitized by Google
In falpas, abje^ 6s inquatn in fcclerahomiffiri^ feptflfds dlaJtt-i nifMSj:
ter bona pcricura aaimos> nunquam fer^ dciemjYaculo cadit. -'■ lct; ^^!!!^'
dcmum {it,vt/mMUrktfmmumM( qnam appcilant; OtpkukHftOJ» fnmuim,
Ms Qoa mttto morinirieiitites adlatu» a0iftai» fcd «riftttt mt^f^
limcMiiHtmraddiTiaiimtriVoiiat ■.■■ri.Mt
.u . . Dteupiefi cemomsna aocmaai mmiiian^voltiiiittltafoia^ XXIL
anmqoemq; diu miiltQmcj; imptum, qui citra finccram dc flagitljtf
fliiiiiiHnr m, ftiiif [irr m iTri r niijhripffitfj prnprlj interitus fui ca- / * V. X
tuilii>efle indorem,qiiia fciiicet percnlpam procraftinat» (cmpcl^ •
•mendationis» Deum exafpcravit. Hancdodrinamaccipio cxal^' .
ktis fupra A podoH vcrbis, quando prorcrv^ pcccami, dilarz poe*
nitcntixoftcnditpcricuUim, &fucccnfcntis Dei vindiQam. o/» Sobtra-
diyfftfOf/mqmt, ifo/fjeat0 eiuff& PdtteMidj & lon^ammnatis contem- hcnteDe»
MmjgnorMarquorttampemgnitasDBr AafacmtetitiAm^ te xdetactt. Se- ^oi^
tundUm dutem duritidm tttdm, & impeettitem cor^ thejiutriz.as ttBi irttm itt atq< i
die irtt. Ncquc biccoocipiamus tafltum triffcm illum dicm, qno-
diyina luAiria pia iblio.i^d\cMidwiKK Mnl^ vindcx improbita^
tlt ^ c(ll:alia tiirapcril^itVb dlm ■imlmm vlt« hn)os iiiprema* qoA
«qoiflimuft I>k aliqoafodio fol^ t omjMIXimi pledercrant Doiil
tmtipmemmmmmmfi^ ooiofiiio»
di iiint jMipqpiibu5 fc re ofmntevitatdffldit pcc i«lcta> tv|tf^ ftltfi
pcr inmortem reiipifccndi propontdff 'floa^lmreaffBJ^ non remel
pnoit DEvs;&quiacIari(rim^ a(picirpcrdilpaiilJgiKiviar,vitium* -
quc pcfrjma! con fu c f 5 d 1 nis, oblatairii fcgratiam ( quam Thcologl
vocantordinainm,atq;fuflicicnrcmad faIotcm)abijsrcpudiaturm< yt<l»i^
iri ictiamaltcram fabtrahrrcfhcaccrTi, infallibilcac ccrtum con^-- «n^nler
qucndz bcatitudinis mcdiutn Scdidco fubtrahit, quia indignos fccleravi,
fc fcccrunt, pcrconrinuaramrmpoenitfntis diu<:ordis obftinatio-
ncm. iicdemquc^ vtucut m graviuimis criroinibus coufqj vixc- ter eadem
ront^tmxknii zuxa^fittds mfmuuittU expitcnt; (efTad^nova-xrer- «Miuaiw.
na^v^^ii^^nl^ ^P^s ptointttnrtoter ft^nnoasjiriilrorom (&rpiria.. *
. . 1 rStBlbunetiohimiquc cja<l3^ni'mrcmw^^eflb*oilbndir San* %t}XL •
ftd^ BlB^vdasixolnli Inperallegata D.ftolil^menriai cnndab^
dumadpoenitcntiamimpiunT.frc in&midK^kiffiMi^tihfhefiMnt s.Btrm,
itM, fro froTogdtk thefimris mifiTicwdik.\^^.comemnu i ^ elfgcuM ^^^f^
intemiferteordidm Dii. Ncniipe TMionattiiar tibi tam plenis cana- mifirittt^
libus, poftqua obftruxifti adirum divinarlibcralitati. quifquis cnim ^
mcntsm dutar in adamanrem pcr flagitia, fempcrcj; ad vltlma fa-
lapcouahitcoavciiioaii(iitium;nimirum fa^ikOav^ irritar,ut 4a1
« ^ • Ssis 3 parcior
Digitized by Gopgle
^*^^^ f i«da.-iuie^adpeieiiiidiim cye?iae>tiii»<iiiMi^iiij tnlpi^
aUoniiii,fc4.pfQprift»^iiia adftriooiiim Myte pleotffuni|
boais odMiibitt curreatem^ tiile ipCa perttnaci loagff impietattt
iiialitii cyacuavit. Ita accidille cxtfbiiiioiliiiioaiiaum tmfciTimiii
Y« cujus iafelioiffimiMia^eto eiimmi aAica» malo ftitoaeimpnft*.
dcmibus caiufelam. ; i
XXIV* Caufidicus hic cm,legumperltiilimus, quiilcBtcmmiaa a^
korumcaulas optimc, ita animacfua: pcdimc cgit^pcrdiditqat*:
i^fjij^ aam quia cx frequcntibi» ciicntclis,magnx opes crevcruntho-
mini,indc natx lunt raagnisqaoquc fcelcribus occafioncs. pfa>
. fcrtiiii vcro . tcmporc i caufis diccndis libcro, totasinter Bacdii
o • ' ' pocula natabatia mcro jatquc -ut £icri foict , Aii> rc6H,D£i ob*
.fg^ Utusjquorum mcnioxiam coatiaua tcmtilemi«^pe(iTit; |ate4
itm tit <tnaa haHimi » ▼imava4fiilHrim,limim4aerediwe^^
aMttem*adlubiit .me#eiiumis iafiM9iem4|ai4em;» Ctd oppitfb
iMiilNiqyepciiipfe lcthd^mBtfamB. jQo^^Bpocei pie0iie iifi»
4rmitma^^4lgciim noxif «■amammiii epifigity fijfefiactaffiapii^|
fcdncTckmtttila fui vti;,i7aa<iia;gr€tuidine,tol!crcaltcram lopm
flrrtkaiorea^. Jta iile ilrque in.fi^frii ambo-* fato «ft mclioas
iilter dolorcs,; fcnipec quaG cbniis aut Tifio,atit voluptateafliiei
tl , exclu^t quas fan^a fobrictas excGclcilipenupromcbatcoa^
Hicfroft. filia. lamquc ctiam homincs rcligiofi admovcbant machinas «
expugnando Caufidicoifcdillcmonitoribus fiiisafpcr, julllt ui a-
provoca- lum qucrcucxcutcrcnt.quinctiaintcf pUirapudcndxinninixvcr-
ait£!£^' ba,audituscft inlccto provocarcad duplcx tribunal, Dzialtcra»
altcrum diaboli: dcccmcrcnt jo^iiccs hicdiYcrfiillmijCoelo an Or*
co,fua dcbcretor tnima. Tcnuiealiquamdiu filcntioqi cgcr, quaii
. attenderet petonmtem vtriiique parmm. .. Tam*4Mwte>la yocu
IMqaa ^Katiooes prommpcM» caniiim ipief^ aJjadicaTltcacodMim*
mi^hl nu *o>iemtaoimamliMm»qa6d'dieeii4o:a^^ Ittteritealilii*
phemiis, dc deijicntioiie plenii&mas '▼occt* iafoeiix honio mi*
Ibjpfic gcayitad eum, ciii Fifioriim^advcrius Dcom delcfipfit/ipiielriAo^
ridiabolo fiveio prGemiam>(iVeinfpoIittmccnit. vi . i. mu^
XXVL ^ Vcrifrimum cft illud Magni Grcgorij verbam. m^inn
* TieHf tempw nchis dd fvmtentum reUxM ; fed cumeitiffAtientUgrA*
D.Ortf ■ t^^^fy ^os Ad Augmentum vertimtts cuipx , hoc ipfttm tcmftHy (^uodadpAr*
ccndum pie d/fhofHit^ dijfn^iits ad feriendum vcnit ; "Jt qt/it reVerfi
f^j^4$4m J^Mi9 tfiifWMMt€^t9 mhcf^ti^K hoc.mU Jua adrcMtum
! 4»^€tH
1 1. n»
Digitized by Google
.T . . LiB.IV- Parag. X, jt^
t»^it tfer qnod eAtlituere potuttyfi eonvtfti voluijfet, Credidcrint • ♦-•'Vt
igitur Cauridicum (qucm vclut pro fccna addtixi lamcntabilc fp^- '
ftaculum )prKcipuc dcfiquiflcjcum longam cxpcdantis Dci pa.
ticntiam clufit. Nam ficut nihil magis inrcr morralcs humanam Clementii
«xafpcrar clcmcnriam, q*iim ill^ abuti in mifcrcnris injuriarrLj; Numi^iiJr
ita nihil divinam bonTtatcm urit accrbii>s ,quim ab impio cam_» abutiin<4,
«ictorqucri ad fcelus, cum fumma indwIgcncisNuminis ignomi- ju»'ni"f^V.
quaficontcmptu. Itaquc vcrifimilccftjmifcrabilcm illum mcn'cA»"
Caufidicumidxro pcriifl>, quia dudum conccflbad rcfipiftrcnduna
ipatio, noIuiTcmcndari ; tcmpufcj» pro pocnitcnria oblatum, cont
ycrtit ad culpar incrcmcnta. Dcjviquc vt cumRcrnardo Ioquar>
fi^C \'\^ elfMCUADit mi/ericordiam Dei ifi fi , fivc q:uod tantundcm_»
Dco caufam pra:buir,cur manum cxplicatam in pugnum ^j,^^^
/Contrahcrct,&cum poflctraoricnti copiofam fubminift-rarc gra- . f
tiam,quaccrtocrigcrctur ad (aIutcm;darctminorcm,quacum
lcirctno furrcfturumiquamquam propria cxnon ignavia. Vcrbo: \ '
fcmpcr dCaufidico noftro diiatum fuiflc pofnircrc, dum fanu**
vixitintcr prohibitas noxaruni v^Iuptatcs i cft acccrfiviflfo grot J
mortc impccnitcntiam finalcm. ..:*"in ifl f
Ncmo cum Deo fuo ludat, c/us cnim hxc cft confuctudo, XXVf^ "
Vt hodic^uc pcrtinaccsimpios, fruftrantcs diu fpcm fua? cxpc-
fiationis, non raro in corundcmpccnam, finat morifinc vcrapoc*
.nitcntia:quamfcmpcr crcpabant fe ad ulrimavitx tcmpora, ob-
-Tijs vlnis> plcnoquc pcdorc amplcxaturosk Hic juvat pcrpcjulc-
jTc Origcnis fcntcntiam, lcviculisomnibus oppido fahirarcm, fcd
-vclutpro ftimulo raaturand^ convcrfionis. DiuitiM ait, bomtatM ^]^'^^^*^
J>Ei , tlle dgnofcere foteji y quiconpderAttquanta in terrtf maU quoti^ ^'^*,
ftte homines gerunt ; & qHtmvdofxni omnes decUnAntes, & fmttl inniiles
f^HitUtnm&JpAtiofim perdittonis ambnUnt vigm^ fi quis confideret-^
quiinti in Deum quotidie hUfphemMt^ & in ceeUm extendum linguMt ^*^,Y"J|f
ft(M. Um qtetd de frAudibi^s y. de ftcrHeg^ s &> ptMCtilu dicam? fi quis cotdijidi-
-trgohane bcnitatem D e j ,/itfientationem eitts & patientiam content- ^"^'^^"J-J^*
»it , ignorat qtiod f tr hxc ad paenitentiim provocetur, Sed nos noH-»
dijfalvat hoc , & tardos ad converfioncm faciat , quia rurftis pati~
jtnti/t eitts & fiflentationUy certi menfurjL^ efl, Scqirituil-. non^ q g
raro improbosr* cundatorcs' , iuftifllma.. divina» fcvcritatisr* trSifgrc-
»pocna-* , & h«c pcenarum jEacile ^nncci^s y finalu impcrnitentia-^ dptur Jin-
jjcDEo homincm dimittcntc , pcrtottus vitaecapiditarcs, fino facJcin-
.tcmporalis intcipcIUtionc fupplicij, ut tandS moricntcin dcftituat cmriifi- ^
gratia
Digitized by Google
7o6
pROMONTpRII MALiE SpBI.
■alem tm- gratii cfHcaci: non fa£Vurus > fi didicifTct i]Iccitiusrenpifccrr,dc
poeaitca- prxtcrita inaturius damnarc facinora.
Atq.hoc illudcll.quod per Ifaiam Vatem minarur SS. Tri»
• nitas diccns ; mifiredmur impio , & non dtfcet uiftitinm tn tfrrg jAndv-
XaYII* rum-^ inie^H* nefiit t non videbtt glortam Domint. 6 quot niorta*
fttf.it> lcs ftant cum Moyfc/>/^rr4 fiin^ta! in EccJcfia inquam Catholi-
ca I vbi rcpcrics & fan^a Chrifti Evangc!ia, & laoQum Dci Vcr*
bum , & fandlas Num;nis icges» &fandla Divorum cxcmpfa ,
fandas divini Spiritus illuminationcs, & fan^iirima Sacramcn-
ta> e coclis fubaiiira pcccatornm antidota. neque tamcn abfti-
nent i graviHimis noxis > quia fcilicet indulgcntcm fcntiune
DEVM,nec continu6 vindicanrcjn fuximpictatislibidincs. Sed
nulla alia mifcratio tamnowacft homini.quam ifta i nempe rc-
Deutmr^ dundatura in pcccantis intcritum , Scquidcm asternum ; ut cuia
giiirafci- facrofanda Trias,de eo> quiinEcclcfia, tcrra fandlorum, aflu0-
<im*mire# vitgfavia patrare fcclcra, fic pronunciat: mifiredmur tmpio. difii*
rcrivide- niulcmus pctulantiam, nulla fcriamus manu caput improbum^
tnr. &iro- fcquatur quam longe Iatcq;vclit, duftura CAipiditatum fuarunr;
puni**Cnit* «xtra fulmcnnoftfum fir ,• nullius iiic raali trifttorc nubccuIl,of*
pcccatc. fufccmusciusdies,intcr meragaudia candidilfimos. Qti^em vero
tandcm cventum hzcindulgcncia forticturapud cum.cuiDEvft
connivetprolixius j iam xludum vniverfa orbis fuppliciamerito,
i£ternam Vcritatem audijn fapicntiilimoTriadis fcnfu loqucnu
tcm. mifireamur imfio^ Et hon discet I^^st i r j^m : in terrt SMtt»
{fori$m iniqud ge^it, I.T NON rmEStT glori^m Domisi, NuIIt
* • ccrtc major cft punitio, qnim cum dilfimulante De o, & fufpcn-
dentc tcmporalium flagcliorum accrbitatem, occafioncm acci-
pitimpiui & coniinuandi fccleris, & diffctcndar cmcndationiSi
donectandcra in mortei/f/r^//»^fl'/?///'/»//i«comprchcnfiis, &coe-
lo cxcludaiur,& inferismcrgatur.
XXVIII Quamin rcm opportunifTunc D. Bernardusfic concludit.
Tunc mggu trjtfiitur DeuSfCum non irafcitur^ mifireamur inquit impio,&
s.M*rm. mn difcet fdcere imftititm, Mifiricordidm hMncegonolo : fitper omnen>L»
^l^** irdm mifiratio iftayfipiens mthi vias iuftttid, Sntius prefeCfomihifm'
xta Prophetd conftlium^ Mpprehendere difiipltnamy ne quando irifiatur Do-
Melior eft rHinw^ & peream de via iufta. VoU iraCcaru mihi pater mifericordtarun^
Numini» fi^ ^^* f*'* corrigif dtvtum , non qua de vta ; tUud nobu tua benigna.
impium animad^Perfio parity hoc formtdolofa nutrit dtjfimuiatio. Cttm enim fentto
^iuamiV irntum , tunc maximk confido propitimni ttenim cum iratua fuerit^
* *. • . ......
mi/hk9yJ^ri€»rdder^,t>eindc 14 pfohst ih cxemplo flebrsooiiiff 4ntio
firpe teaiporandspaois ahriroTum ad ralubrem rcnpircendHnc-
imviettticnes evntm* &koc^i9eMt f:rofitiMt'nnem \ fuhjungit Berne^ ffyi^
eUis)qMe9rmmMdn^ereftexceJ/ibMs. Tandemidcmmclliflaas 0a-
&or de prophiationcultionis, fcu nurericordia Numinis rcveriorfe mortaiibas
f ut ficloqaamur.) facioororum quenivisita alloquitur. l nun^ fceleratit"
iu ergo t MtqufL^ hnnc tihi 'cxcludito in Aternum ^ defindendo errd- I^fJfa^iJJr
renLj , Mccufsndo correptionem. An non^ iffud eji yinsilum diceri^ tereftDc-
bonum > & bonum mslum f wn^ non-% ex hdc odtcjk -imfudetttita 'i^*'"^ ,
fnUulshit mex Impoe^ix^htj^ mdter dejherutionisf '
--»1 ■ •! <. .• ..«;•:..• 1 . : .... ■;::r . »i ij, j
; ; ,,PA.RACRAPHyS XI
IvDICIVM AvCTO&IS
QyARTVM. ■ .
.1 • « «f
• • • «
.« -. « ;
: ..I : • • :•.
rviam Jippiorum ^ diu emcii*
rl
dacioneni iuam trafaentium,
iequicuriionier
• ;mel: v* .•
. .Qiiintumingens malumj
' . . Pefsima vitse claufula, , .
DBS>ER,Airio.' , -
racor miidaiD « gcnre >
a.4iiagi^&ngiiiiiliricoC9aiito '
reciw doannikimm alij capcieiir^fiidbvi non yiq^ y^mm
Tcte Jaadiri^
Digjtized by
7or PRaMoNTaaiiMAijBSPEi.
^dneia»^ landap^ cum homincm noluifll* crcdcrc, a pc£^orc tam manfte*
dnDtnts to,hoc cft Avs rRiAco, potuiflTc proficiici tam gravc fulmcn^.*
fcirc £c, illiid vcrc cCk rcgium, parccte fijpplicibus i quinctiam
Caeiarc digiium, parccrc illi fanguini, qui cx nobiliorc vcna^»
proiapia^uc fluxit} iamqjuc paratas.cftj pcr milliB hoftilis gladi^
.yitlQei;»» In £|^viuQ^ c^cafrei!^» Maje^aii. pii^r
..: \ Harc'talia.vbi !mpenii;or ac€;q;|t, grandtt f^oQ^df i»*
■ ■■ jtli^ai^uibcnti!.'; vt oftenik^rr^ (ibi^
:* neflbir ». qacm {ijpr& rtgldo jam calc|ila WQiiaTeiat^ noyb)(^'
/nii^Bianjfiictudijnis cxeinpi^^
11$} '* *~ iSfonl^' «qnaJis fcmper ^xtttQ^ cpntingit ijs mpmlibq^l^
qnof minquara dciicit falutis obtmendx fortiilima^ (peSf ta*-
metfi nunquam fcclcribus ic fuis expcdianc^ , yaninTimi pc*
ffiturae vdlupratis aucupds. Dcnique <onfidenti(fime crc-
, dunt, nullatcnus fc coClis' rtctdrbandoy , etiam fcmper dcj di-
Hquipec^ vina Majcftatc rcos j cam cflc Numinis bonitatcm , vt pcfll-
catorum, mos qfKXfquc ialvjos.,vciiL{ atquc vt tatcsjcv>idapt ^ Hliiis o-
DETboii- pti™<>s faccrcjw Scd nimiriKn hzc piccfuafie, rurpis cflr prae»
tate'mcoo# fumptio^ jatti dttdanxl.tfcinoiie «Tuc^t^a J» pciiik
£deiituin, credoJoniai* j[^oQtinn6 homin^m offcndefc«^aboAenlbnq|k>
lipn|id<MB. ciflB. Quant« igitttr erlt protcrviie > quotldianit gfivlffini^ae'
icelcrjtvi^inft^ r).%f^k idyiptify^ ac^ ^ntcn.
tiam 'condemnatiofur' ; & credcre eum omiuaM difllmulatU'*
ram» neque infliAarumL, quanl mcr&trls ^nam l Nimisal-
hx menrisfit homo-y^qui his fe /pcbu^ cam_i inanibus, ramde
pcricuIoHs la^ac^. Vitiola^ elHomiiisr' in.. mifcricordianL»
D £ I tcmcrc^ concepta_i fiducia^ , IsBpe^ ctianu» ^onjun^la^
setcrnis aji^orum iuorum cJadibu<r*i^ nequo cnim dubita«
rC-j licctj muitos cflTo perditos , quod criroinai, luaL-> cumu-
laverint^ in^ Numinis jnjanam i dc-> cujus-bonitate-» prjcpo-
Hcrc, imprudentex^i^pud^ntcr^ve fon^debant.
Iti> Scd quemadiiiodum dbneiarvirhiteffl ipci, prasfumptio per
cxeeittm peccac i ita pec defednm iii aheram cxtremunL*
Omm, hnpingi^dti^fQCio^ qiattdb Hrllkcfta Juuno mitlcam^ impi&!^
ioniuir ttMe'te^inlftfatiottibns.'dtviMi tiaafi imii<.«oUcy ^ e
j|>oJI ^bt*' lioani» enm ibicipcrc» in gratiam , an^nOQi. porno^
J2^* YrgentC^nf4iin4mininioIead:ncc«frariam>vltioncm. Ita fcib^ '
^e^eraa*.. ^Cainiw# pt^' iifcem ftatri : iliataa^i iatii aytft^ dcmon^
. . : . .t • . « firat
Digitized by Google
LlB. IV. f ASAaXI. . . 709
ftrar Scripfura, ctiam quando ad pocnkcntiam A D eo (liavilTi- ,
me invitatus fucrat parricida_*. ki quam rcai Sandus Augu- J.-#<5f«yf« '
ftinus aiu. Interrtignt D e y s CAtn y qndjt nefimt , qndfi ^gfo- "^^f^^
fans , & dicit : Vsi est k^bel Fr^ter Tyys? rts^,},
^ud vcx mn-» eji tgnoTAntis , fed feecAtutn dntc^ oculos fit^^
lerMti ponetmt ^ vt im*enfikUu fii Mmm Itotmo , .fui& sdm»^ Primule.
$t$t«e, ptemifrc0f non^ wii «l» wtA^ Ksr tsr k^bel. nio o d?l
Fm^tmm :Trir*s f Im fith Jitne^ -eii ggnofie Otm^^tmL». f^rfoti^m
fne fotit^Lf Unere id , fnd me fntifil fojfi^ ktere, t^itfit mmd tritf^m^i
fkerM ; de froximo age fmnuatimit, vt feffit meifert^ iHdntgeif- ^^^)^
$im* vero Cain.. rcpofutt D e o, blto4^ allicicnti ad
dolorcfiL* «ofrainiffi .£idiiocisi hocfoliliii ., acqiio aliiid :
mtuor eji intqHttds meey<juemvt venUmrnereMr, ^*<kn,t%%
Eodcm dcfpcratioBis fpirita, ad rcftim dudlum fui/fc lu- |y »
dam Chrifti proditorcm , fatctur Evangclifta_., cuius vcrbi» *
adfcro. C^lane dutem fiifo^coofiliuminierunt omnes prineipes Sd' j^ff^^
cerdotum , Seniores popuU adverius lEsy m , vt eum morti trade^ i^.i.
rent, Et vin^um adduxerunt eum » & trddtderum Pontip PiUtf
rr^t^ TimevidemUidmfUimtrmiitUt^qii^ dmmutm ^t i pe- ^^Jjl^
ttttemU dn&m , rttidit trigiithL* mgeittem frimifikm S^trrdt ^SSSS^
mm t & saei&iku.dieem : peccMvi » ■trmlemt fimfmMtm ti^/hmk At . jj*?*^
•iikdixermit : ^uid td nosf tu viderit , & freffStit trgemeii ml» /mp» ■
fh reeeffit» & thtm Ufmfi fiiftitdit^ iM^iie qnod DiTus Lc9
Aagicio fuo pacnaniyytiicilicet, qui hominum AngelorBm^ue "^*
communem Domiaum fimcftar morti dcdcnttj vidimara,coe-
lo tcrrxquc pcrofiis , actis in mcdio pcndcns intcrirctj ; dc
'guttur, per quod proditoria vox cxivcracj , funis nodus con» *
ftringcrct clidcrctquc ; & vifccra.., qua; primum tam exitia-
lcm dolum, infcliciflimo partu conccpcrant, cfFu(a rucrcnt in..
'terram , excufia fimul ad ia6eros aoimi. ludtm inquit Sauil^us ^ ^
«Aliguftians > imu tmu Jielm fttdttmmiftt ( iii ptodcndo D« x iJmiLijT
Fiiio Jfiiimimliii^MiU Ds * r M tt^T r o, fittit ftitUm . imttrirt»
'mdfSmm Haoam Dtrid » jam dndim 4 3«iil €apitaUf> y«
fimd iiofte»* inAuL. Setm pe^ avfa^ & iQvia^. Qrlvaoim agitattis;
• cilm eum aliquando ul. fpeluoca.* folum tl(ffperiflbL> t neque
vflccano deeHct iafl^eadi valaeriff^yiniiipeii. cum & fcrvi fiii» .
* ac milites vrgetent , vt tandem longae pcrrccutiomar* malo fi- .. .
aem impoiiciiCf .iiMm4j>>^ vitam mortc pcttoitori». ^Ubili^et » •
Tttt a " allc-.
Digitized by Google
PROICONTOkll.MAIA SpEI.
cinutfiiit
ludzt mi»
£flemanu
fiMiia
•tvmDo-
i.xrx.x4. allegato ctiam Naminis oraculb: Ecce diest. dequs locutus ejl T>o»
%*f.7*C^>' minus ad te : ego tradgmtihi immicum tuum , vtfactas^ ei » ficut pU*
cuerit i» 6tttUi$»Ui tamca alia. omnia: egiCj fic protcilatus ad
Tnivcr(bs iikoram. profttim fit mkk Dmmtm m fmUm fm
DMMM IMM » Ckrffi^ Dmmi » vt mittdm Mtdmm msm i» emmm
jMtM Chri/tm Domim tJL Addit- iactt pagin: Et ttmfift^it-]}^^
' 'Oid vint: fitts fimmmiym » & tttma ftmifit mt 9 vt ttmfitrgmmtti
irtSmi^ Potidima^ ntiQ , qu« impctiuiLiLCDntixuuu inaeic»
yolentinnL* in^ Saul , ftiit , ciufdcm noii. yiolanda^ maje^
ftas ranquam Regis a D c o vndi. Qu4m longi xediiif' po-
tuit > debuit^uo ludas prodiror fimilia diccro , cum fcnfiLi
ftimulos avaritix > invitantis ad Chrifti neccm pro lucro mor
dici argcnti : propitiw fit miht Dominm , ne^ facitm rrm hiftf
Domino meo , Chrifio Bomini 5 njt mittam manum mcAm irt^ enm ,
^«/4 Chrifius Domtni eft. Ncquc tamen abftinuit 5 mifiu homo
pcrfidus' ambas^ in- D e l iiliumj manur* > quando amicum
iimulans' otculum. dolofos fnrec ampkxusi eunt tradidit in.
liftomni » At ftientis tntbsr* poteftatenk.
. Sed' magis auxit (2clns» ionn»' ». qnando peiluno jflf^diei-
ftlnati conftllji propofiio, neqne tttgqimdjne beneft^ibranu».
neqae poMiaram.intcrminarionc» neqne tciftl comnrifeiantii^ -
varicinio , neqne tam fingularibus amicitiae oiHcijs, potui^. aYCi»>
cari. DiviHietonymi vcrba fiint; W^</r^/^a^/»//^/^M^/iiM
aisnuracx* ferditionu ttrtMrum.Ubitur i& r/ec ftmiliaKitMte conviSPt/ necintin&it'
miSi&t, bucceUM ,nec ofiutt grMtiJtfrMngitur,. Scd nequc uitJmoexhor'
fanris CKrifti fiiaviflixno.vcrbor^^at/fc 4i^^«/</x/r»^/? & profcQo,
nifi prodiror armarum chalibe habniiGct pc^his,. dcbcbar pcne-
trari hoc.amauris vcliir cxcuflTo jaculoi. Scd quia. tum admilTum
non fuir,poftea quidtm animo.Iudx:VuInus fccir,fi:d jam quafi
iioinaedicabileiquandoicilicetiad refiinkcucurrir» ncq> cam tan-
tikniv quam ai:dftfx.homo.cDoclmMTlt% iM-mnltb.magis»altei«m
llktn flUnteaf 9, opas cacodasmoniSfDisRtit ArionesAeaia Bt6s .
quot-pofiilttdam pendent«c Uoc fitnicnio.mortiieaifttcmpe tili ^
mncs,,quibiiid9imnati^nif:aodOtes fimt^ vt pofl5gfa?jlfinia i
dcfigaatili! 6icinora, randem- fpem. /alntis^ abiiaAant.-.. A4 ico-
^|>ami hnni:; infignirer Augufiinus cpliineans :: fmmmh. InqiiiUf
' ^/ fibi co34tn tigant-yfnde' fi occidunt^ qutM non Md eot intrMt fiiritm
likb^\9t^^Mcrif hMjiu : fie illi t^ui deJperMnt de indulgenti/i Deiy iptiDESpjBJt^Ti^
^*^f' t St£ iitsm fie^ fi^ocMm^ vi m/ Sfitritm ^MMiim v^kirtmm foffit,
- . : * Quia
VI.
Gravius
fuit,Chri«
fii ad pc7<
nitcQtiam
t>.Hi*rom.
$9 efifi.md
fUi/Hemm.
50.
.Gravifli-
num, cNr
cnrrifle ad
laqueum
s.Amgmjfi,
Digitized by Google
. LiB.iy. Paaao. XL 7U:
Qu^iaigiTurproj^imus aJtaxtanimgraduseft DEsPERATro, V.It
omncstcre Ecclcfiaj Patrcs laborant, graYicer in pcccata lapfo»-
iffipios,erigere adfalubrciD^fiduciainyConcra vitium punilanimi-; . (
tatis. Dclibcoitts ex maltis pauctaloft^ S. Cypriaoi hscc pIciUL*. *.
Iblattj do^naeft. imndmiirtieuhttw^itiimwitgMims fejfiast aHHiDi^m^
edfi^hmt»& fg^tiiem ed UkU txfirmetu emerfirft $peeieiteiitim r/r-
mtmii/miD£e ietugiehmmms^mumrime fifemef^egmivermmi nec ^^l^.^^
itfem^i^%fi^ wiUmtMTim»i & quMmf^muefitmeMiad fefmittuli^ ierViaprui,
mm^me:.f^mtitm erimiMm-^ae^kreititm temperu, nec kerm iXtremtitm, "' c ii eA
mte nittd tttermitaStJiverAeontritityyfipnritfuerit volHftetttm Mutetio, gfj^viordel
meeUulit i ve^'^ ; fed in dmplituJine finus fui r tnater CharitJU prodigos Jferatio»
fifeipitreDertcntcs ; c velit moltt No^VdUm iidretiem^. ommitem/ore D£t . '
ffmidt rccipit pcrnttentes.
Adcundem propcmodum, flagitiafum&ptfldmum quemq; VIII.
homincm,in fpc falutisconfcquenda; roborat D. Chryfoftomus, ^ rhrj/ojf,
quiinter fulminacommuniterrupcrpcccatorc$.vibrata,hancquo- inp/: 50.
qacgratiofam infpcrgic pluyiam; M9 Mem UtfiBemm fimi mU§
Jieasper/ccutorfinmfjAketvmmimme/femfiemer, yiltimmfm\ vitim vete- ^^„gj^^
4g^veteeiDt»id,imite^ Fmlmi, Nel» exntfitieMrmiki tfirm, tmU tkmt*^
^mimigmprdten<ras.peccAfilffmmkerermiBieffmeeJii, miBiespetmiterfi biureerl.
bee ejfidue infundo medtcamerttA* Si lepfns es fe^eriffirgere, in mrfim^ wSinipr
vmfmtiitmkal>es Uherttmsrkitrimm'. fi vulneratmes, ddhtbetibi eurdm; faiutis, q«l
detmwilw, dum fiirmi etittm im ipfi le^or pofittt^, etiam fi dici potefi diti' pe«a»»^ .
mA*n effJ.tnSfUt i/tm de hoc mundia^exeas, Non impedttur temporu dngu-
fiidtmUt riardi.t Df I. P^idenimefi peccjttum dd D£i_ mtfiricoitdittmf '
teUdrane.t, qud vento fiante nufqudm comparet.
Ncqucabiftis Virisfummis^abluditMagnus Hipponcnfium_. JX. .
Pratful Auguftinusj cujusfrcquensfludiumrcft^improbis antc ocu-
los poncre>nu4U;cosvelil'agitiQmmfarcina, vel roctu impcndenp - '
th defiiperifarcoi&ftTs, im pcUi dcbcsead laqiteaar^Dk s p e a.A r iO!>
ff I s. £iitf hiG idcoai danmat?^oam in • rem pncfep tem adfero v • th ^gmfi.
TbitacitsobleftionrficobTiatr FmieefftmtiifimitmgrdTtUjLj fi'» i**
ddmifijfe pecemst^w. jmmeMmiefiirkmdim frmmmmm feffit;. JAfit' ^**^
kpc i fenfibm emmm •fteemtmm. . O bm$ » mtiemmj^iim feeemeirmm PaciiiMt
mmiititiedimem dttend£iifr& mtuf&temtiitm caelefiu mediei le^sttemduf ^^^^
eAm enim Detts velit mifereri, quid bonus efi ^ &poffit, quid omnipotens efi-, vunreft pi{
ipfe contrdfe divinabonttitis i*nudmcldudit , qui D £ y ts fibi mifereri fi«luciaa- .
dut non veUe, smtmom feffe credit \ emj^sMtitemmh mit Qmmifetememejfi ^^^''^
d^^it, ;• j..^^,^
Tttt I Et*
Digitized by GopgI<
X»' tamcn his adcb luculentis Patram authoritatlbus» nibilad^
modum pcrmoti aliqui, fpcm falutis aeternzdcponuot, non tama»
Et tamea licnoj quam fuojudidodcponti ; quodarbitrcnturlBgentia fua fa-
i^wdTi ^^^^^-^' ^ tqu e«xitt conHniiiili imp iccatii limitcs exotbi tantla> ia^
S^ votL niUlam ampli^M^uiiiiikTeiilamadmitti pofle. Quxip(aGaoft
eflf-cnr magis magiHiaet omaes yitvliojQs deliciaib qolo ecitm«.
*. cxtremamonim ptobiaac dedecora» fc pro^lvanr, Tetoc jam 0
clamati. VbiiterumprodacoD. AugQilinom»apermmiiaiot
rttatis teftemt cikm ait : SMmt hmrnines, fui cum cogitgyt^ tmft9$M
D.^Himjf. maU , MM fecermnt , non fi6i pittMit ignofii foffi : ^ dum putmf
J^^^* foffe fioi rgnofii^ de^eraticne pereHnt , dicentes m cagitAtionibm faut
ji^^ jtim nuUi nohit J^et; neque enim tantA ifla , qut commtfimm^ donarint*
hu 4ut igno/ci fojjitnt. ^tf*re ergo non fittifActmu.5 cupiditAtthm no.
Jlru T tmpledmus fiitem prdJcKttt temports tfoluptdtem ^ ^uia nui/amu»
in futuro htthcmm merc-cdem. ftciamui qutdquid libet , etfi non^ licet j
vt htbetmue fuutitMtetu vtl ttmporuUm , ^iu fertiferc tntt meremnr
tttentm. Tdtu dieetttes defiersitde fereuitt»
, ZI. . in gcnere non paoci CiiriAianoram» imitanrar vc*.
teres Hebrcos » 4e« potins* eontm Metropolim Jeroibl^^maiiu»
fzpias ad idola.» & gentium ibpcHtitiones cantem ; qaamcanito
D*E V s inritarer ad redictmi, & qnafi legitim-uin avitat xeligio-
nis tlioniro; ira apud Jeremiam refpondic^ : defperel^^ ite^uquem
*y» faciem \ ddsmdlpi quippe tdietnit i & poji eos Mmbuiiiho, perinde fi di«
Nonnnlil cat j jam af^um cft, non poflum affuctos dcfcrcrc amorcs ; auo
improbi^ fi rcGlicndi facultar* -cft , cam timcn voluntas dcflituiu , poft-
«liim vlvut. r \ ■ • j /- I
defperant quam cx libcrratc lcclcrts, m •quandam tranfijtj vclutj nccclU-.
4evic«^ tatcm. Simiiis cft, ncquo infrcqucns improborum ratiocina-
tio, quando a De o rcvocantan. ad circulum rc<lla; rationisr*,
orbitamque icgum divinaram ; ncgant enim fe valcdiccrc po(^
ie rcbos tam dla tmatis j ncquc diTOCdom ficeio ab l|s iceleti*
^ns» qusr tongo ooofiiejmdiniiQexa» feoemitt nodnmGoidio
s tiorem. . ' •
Ita^ flagitiotbmm comptores* de emeodationcTifcfiu»»
fnorum<|ae deQ^craoo } neqoc» aiitec. statem perdacoab ad
fenium ac mortcm» qo^m intec graveir*, cootinoafqtie noxas. .
Scd ( quK D E I fumma cil bonitas^ ) tum eorum aJiqui mclio-
Alij m re radio i41uftrati, rcdcunt ad frugem , & quam vivcntes abjcce*
fteJantll* '""^ fyctn falutis, moricntcs rccipiuat. Al^j vcro etiam tanc«
l£k * quam rcmdl ccagrc coepcrum 4 dcipcxatioais tciam abiblvunt.
Suac
Digitized by Gqogle
]urA*IV.P4^9^4Gi XI »711
Simt quoquc mortales, qui dum intct. aiMmaf gravi^Tlftias cuK
pas fpirant, ctiani pcr oainem virani /Ircnuc fpcrant dcclctucjOf
tio^ Numiair'. t^ndcm au^cm^ c^uando acccdcntibus fatis inw •
minct cxtrema dies, qui antea_» nunquam laborarunc^» proprii
^ii^r4crpcr<itkNKP'P«vei|i|f* . Ctijps dijplipom caiiAun .^figno. CaiMiXt.*
«^x^irfi^t in diaboli afhitia, angcntis omnia in majuspeccata^
Et quidcm R e c i d i V it, ram rnvjfiim D eo malum* XIIL
vt jam olira cjus caufsi, graviflimiy* vltionibus aniraadvcr-
tcrit in Judaros. Hoc planiHlrae doccc Judicum libcn., Ic£loH
impio profuturus, Ci novcrit vcra k vanis tcrriculamcnta diilin- .; *
guerc. Itaquc vt laccr tcxtus ait : Ftlif IjraH ^ccstts vetcribiff ^i^ g^
jMttgentet tMV4^, ficerufH msUtm im.cott^iSn JUmit^ , & firwenttif- .
Udim & ifUroih^ & djs Sy%U'u. SUUtik , &HiA^ & /fi^ Keddifiif
:im:Ammm.. ^gmif^fCnm r & vdtmemtr offrcjft ftr snw^^ ^jtd".-
€em & «£Kp« jfMWRr baMAmr trmujwdmtm iifu MTMjt ^Amt- onim » '
rhdi, qui efi im GdUdd', ittj u/uum, vt flij AntmoiL^^JordAne^ trAnf- Jceius i<l«>--
mijfo, vMfim^M judam^ & Bem/tmiiL», & E^brsim i e^f^ntfie^ ^ o um :
JJrseLiiimis, Et eldmdntef ad DmiMim dixerunt : fecedl^imm tihip- « . ,
eglio-» dereliqnimue Bominum Befm iu/humy.& firVt^^mm J^aelim» -
,^ujlm locHtus eji Dominm ; nuncfutd non^ JEgyftijy & Amorrhei, fi^ ' '
ii/juf Ammouy & Philtjlhym^ Stdonij quoque& AmuUc , & ChAnasn^ , Qunttpf»
cfprejprunt vos-, & clamJJiis ad me, erui vos de manu eorum ? ^ tamen ^^yy^
relifuiftAtmej & coluifiit Deos Atienos j idcirco non addtm , vt vltra vos Li- yciit ia
berem, ite<^t inmoeateDeos , qups^legiftu , ifft vosliberent in temfttre^*^^ek'f^'^
\etngufiia^ Dixernntj^ filtf jjfeiLeeLpim^MMm : peceayimiit , redde^^tf^
fwiM, fitidifmd>M.fUeei^ teMnm muie lAerMjies., ^ua, dketiieu,»
mmitLi;d<^finAm fiak.eiieimmm lktrmtil$dlXifje^eeefmtt^& Jtr^\iH*
ntm Domitf D'£ o, ffni dotmt Jkfer- mijerfi eemmy Hcm ! ' qoafo - '
tam. HcbnNP gcoti obfuit , antiquis fociiiXcLf pcccata rcccn- . t
tia.. ; & totics repecit(>.idQlolj|jtriie.flagitio, contaminaUi^ ani-
mas ? non.. tantum.. vicinorum inikItibas',.hoiiiittfii.s attrid in,p„i^
fuQt ; fcd vix etiam funimir' prccibuy* , ac ccrti pocnitu- eft dJ»?na
dinisr* tcftiftcationo, conrravim ininiicam, apud D e v h opcm ^^J^^
ampctratuau > adca cjuf' clcmcACta-iiu Tindidam iicicata fuit , ^
. ' frc-
Digitized by Gopglc
VTA- PROM0Nt<tR-IlMA']lj|jSPEI. ^
■ ffcqucntato rap^rftitioniscriminc. Impatiensqua(icfl:di^'nabo-
tiitas R E c I D I .ciimhomo fcmcl aut fa.'piiis crcduscxtra coenum
pec c a t i , tcmcrc & vcluc 4e iadaitiia,rclabicur io fordcs vc tcris imi*
piccatis. . - ...
XIV. Hinc etiam illad eftexpreflbm Servatoflv monlmia , ad ftm»
Sa«.chri# UeKmaclitltciiiii \ qnain cftm ccipiiifl^t lapi<fott Ibpplicib , ftihtt.
««iii«ioMi4 tiaxiflbu liirori Scribaram^ tc PhaiilboritiiL* » ipfo tandeiil
it aduite. ^ abfolWriTt tfifetcifljtt^aiiDilaretitrjibitit^ i niif&jm
|£^g!ir 'M^uumdi feeisre, QaodClirifti«ejban,«mnes;<;ordibiik fll^l*
nnin. penitiflimi inIbalpetcdebetenc,jquotquotconfdrK>iasSac!irmie«^
/M». ^.11. mm.obeant, autperyiattcontritionis pi^ retfettitt.ad DeamitalU
^ pitcranteadercrtum. Ncquefadscftanimotumfteproponcre*,
Petrm ^'»/*^'*' feccire ; fcd hoc Ipfum vcritatc opcTis,&laudabilipet-
BUf.itj fcvcrantiacomplcrc. Quofcnfu PcTriK*B1cfcnfisdix?t.- propojitkm
miH^^ff" /r;ry?'J>rr4/r//4 f ow//<'/«r. /jiv/f/ f/r//»» «mnU proderunt pctnitenti sdvom
.* mitumrelDertitifr? Fcrhum Sapifntis fji : vnm ddificans & vnw dejirth'
EeeU, s^, ens^ quid eft nifi Ubor }. Ferbum Augnfiiniefi'. Inanis efi pcenitentie^quAm
^ fe<jnenseit^Mco 'tmpiingt. vulnua iterdtum finAtur tsirdim ,fic lugens ^
/^^mmk 'feeetmt,veiiUmuifmerifiiri ttikil profimJmmtMtit nepUe§mw^ f»»
^^}*^ 'iMitutwtiktJhmdkv -
ArIinmjqnoqaelnSvangelio4dmtmait Chriihn, caverct ndi-
la^fiim inoondQnataft^bmel tnlpas % .nempe eum paraly tici|m>qic|
Hoi tattit t criginta jai)fto.^nh}s,ante pi(c(namptobacicam.|a£ait, dcftit^s hiw
tytlciiniSl ^***® omni auxilio, quoties Angclutaqaammovit^ faIobtt*taiii«
flatim dcnrcnfuriscoiafirmisbalteum. HimcigltarTiram^citti
fc homofolusTotannis attoUtrrc non poflct,vcrbis dcnfque paoctt-
lisinpcdcscrcxitDominus; julTitcjuc fublato indc Icdulo, qu6
- • • vcllet, jam fanum abirc, fcd munitum prius hac fcrii adhortatione?
Ecce fitnus fnifus es fjam noli feccAret nedeteriHS tibi Aliquid continget,
vtnimirum intclltgcrct tam longa; invalettidinis malum, fuiffo
pcenamanteadorum fcclerums quae (i rcpctiturus fit, fciatmulto
lcgravi6s plexumici; novisflagitijs.niajorcm materiamfubmini-
A ftt^ns Deo pro yincGlta* Et qiaidemid (iio damno expcrtus effc
amm^* 'qoldam CanonicttSyliomo.dhi In torpes Tencris Ilbidines profb-
*ih^faodemvimbrbi>'^Iiotenti|.diTinc vltionis proftratoi inle»
Homore» €tM m. Hnk ^ffizam .S.jPcanc^m&convenlt ^flgno^ne Crncis Ih^
W"*'" priftinam reftftuit faniratem ^ fcdul6iikdh6rtans> vt deinccps k fhs*
f conras. daillavivendicoofactttdtne abftineret i *qiit divinam pictarem»
Vi^iciifti xecenabttsdelldjlf condtarevcllet ingcavioiacoiitrafeibppiicia.
\ • Sed
Digitized by Gopgle
- LiB. IV. Parag. XL 715
Sed miret >aures tam&m Diro Tranci(co idedit»vcrbis cjus tai^ feiidrta-
ninm non adjccit. Itaquc cum rcdijflct ad vctcta illa turplto- ""Jl^^^,^'^
dinis probra , dic quo convivalbit altcrius Canonici, tota c- niia«.
dium ftrudura fubitd fati(ccDtOf Toltts csttetis ill«(is » obta«
tuscft.
Ergo cum SancHio Bcrnardo fentiamus, qui dc fcipfo ajc- XVl
bat : /i dixerit mihi Ie i y s, dimittuntur tihi peccata tua ; ni/i ego
feccare dejieroy q»id proderit ? Exui tunicam meam^fi reindu<ro cam, ctmt^im,
^uanrum profeci ? ft rurfiis pedes meos, quos laveram, irtquinaveroy |.
aunqutd aliquid livijje vaUlit? fordens omni genere vitiorum , jacui
dm in luto faca. Sed erh/tne Juhio reeideHti, qukmjuemi deterius,
Denique qui me fanum fccit , ipfim wM dixijje reewiw* Beee fmim
fa^ue er.f Um amplikt mU /mmiv, «r deierikt dUfUd M t§mim» j^^^j^^
g*t. Sed «iltcrrogcmus hic» ^uid illud tandcm ut DfiTKRi vs» dd^^flT
cujus pciiculo abifteiritus iiomo j qu^m diligcntiilimi caveio conciouiia
'debcaticdttum in antiqaam crimioum filvam \ an hoc nomi. ^ffflj^
nc veniant infcOs illx* gravium motboTum acics ? autdtrafa* iraiia*'
tncs,&invifa cgcilas. &Iibcrornm orbitas>&peftiicntisanr«aF-
flatus, & duricTlnia bcllorum, hoftiliumque armorum neceintas?
qiiibus malis<:crtum cft, rcpctitas fspius impietaTes^ non remel ^**aJ.^^„,
, ab irato Numinc caftigaras fiii(fc. Ego aurcm exiftimo,id ln_. latiofcele*
Recidiva, inrcr dctcriora dctcrrimum cfTc cenfcndum i quod j^Wmo<
homo improbiis frcqucntifrimc rclapfus in fcclcra cnormia, quo ^ii^
dcftinavittcmpore furrcdurum fcadp<xnitentiam,nimirum fub morte&-.
mortem ,non ampliusiautvix ampliitscxrurgat > preiTus quan>& ^^^^
bpprcflus novotnm icmpcr pondetepcccatorumjadjc^o vete-
rumcnmulis.
Invat bane tcm illuffirate aV ea fpecie» quam fibl olim lia» ZVIL
buit obje Aam San£^us Ar(enias> poftquam-4cnjt magifteii.cfle
Arcadij & HonoHj, Thcodofij Aogufti filioram , aulamquc Im» ^iH^^
pcratoriam mutaviccum crcmo. ibijam ipfe difcipulus, Do£to- fim^Uif^
re Angelo didicitvanifnma homioutn-qtiorundamftudia. Nam
xthiopcm vidit ligna fccantemin agro , & indc fafciculos com-
pinpcntrm, quns domum fcrre dccrcvcrat. Cumquc primumj
fafccm impofuiirct luK^icris, cofquc tanro oncri imparcs dcprc-
hcndilfct, pliis addidit iignorum. mox itcrum vircs fuaspcri-
clitatus , fcnfit audiorcm multb fafciculum, minus fc quajnj
antca polTchumo lcvare,& fufcipcre poft tergum. Itaque am- ^JJ^**^
plius &iius molcra accumulat; qOafi tunc faciliiHs hamcris iioVdipef
Vvvv fiibi-
Digitized by Google
716 P&OMONXOKI» MaLJE SpBI«
AAMlam /uhiturus onus , cum Bovis accefllonibus fcmper magis excrcv
^thkaio* viflct. Admiratus fubindc Arfcniu$,hominisiftius dcmcniiam,
magiArum Angclum habuit, obfcuri «enigmatis clarum intcrprcc
tcm. Diccbat enira : hanc raultorum cffc infaniani fcclcfto*.
rum, quotidie pcccata fua augcntium j qubd putcnt fc morti
vicinos t omnc»! illam fccicruffl mokm facile ad popnitco-
uam latucos * cjufquc ctiaoi bcncficio ab^cduros fclicttCL.
. lic d<mtiiii C3GCttffii anima; oii€ii6ii« > libeco » neqae am^llii^
impe4ico pede y ad coBlum. beatam^ue aBtemaiatem traaflii^
turos..
XVIXI* Sed nenipe^ hsc maaiftlht dMronis impoftnitt e§t, p<r(W
dccefibi impium. illudfiib obitumforc facillimQnL» quod hafte;»
ims credebat difiicillimun^, ne dicam tmpoifibile. Qupmod»>
enimin^ gravKiUna^metrus fiagiiia» potcrit moriturus ( etiaa&
ttSCntdif occalk) cft J f>eccatailkIegitimcconfircri, quacpcr omncni
J^a*, ' vitam flimmo ftudio cclavit (accrdotcm j taciturnitatc mortifc?
tnCc'\tye~ ri> vcrccundia damnabili ? quoniodo co articulo potcrit nolle»
■!*^°"*" omnia illa_i voluptatum blandimcnra > pra quibus continub^
entibus, vclutaris fuis ac focis pugnavit l quomodo ilUs potcrit ignofcc-
bSc' ^^ * ^**™ tomporisj quibufcum prius fcmper fbvic odia ascerna» cti»
VmwtKel am ad pofteritafem tranfitnra f qoomodotciHtoet alicna>. qu«
ditt^i» - jamdaduai fiiaj fiionim^.ue.iEecit» jufiltque cflTc propFia l quomodo-
ieri6 Tolet, omn iaf tlla eflc abolita peccata» qnonun neceflitatemt
induxtt looga coofiictodo ^qponuHlo |am l^locurvatas, ant vL-
hbus fradus, aut morbo langpidair* dolebitanimltai de coinmi&
iis^leribas, fi^tmabit^ue propoflmm finccrum» non^ amplSiit
ftmctG forcc copia ) rcpctcnd! vetcrai idqaetotum exporo ar
moris divinimotivo« vixhca^cogpico%car6cdv%,autmuiqoam
vfurpato ?
Sapicntcr ad hanc matcriam Ludbvicns Granatcnfis in^ a-
/cctico opcrcjfic alloquitur difFcrcntcm vitri.pocnitcndi, vitam^
que cmcjidandi confiiium^ fub przrextu diiHcuItatisprxicntis.
SlSS/ /» ^2?^ dixeru , /r vgdmm. tnmAre mn fojje mAne , citm ac^a Mdbnc .
dmttfefJ txifftd eji ; veJpefUhm dvem.ftetim e^ dr flnmeit. ittfef wtem etttmdet^
tm. ^mmMh tremere fetefk* f fi tiki d^iik vitUe$m% imoeiem edhte vim
pmt, |, #• KiflHHiP fUmtemetiediten, .fud fieiet vki frofondifiiitm tedkep^
&'tmid mnltl. fnim ettte Jhmine- itthertt f fomemm esfimt, fmfftem^
dmm mmmt tihi eh tmm eemtmm feceetis ; elifmmdei tiki fnfftmtdmm erh
vmim.emmip emt< tlmrmm freatn-eemjmetmdimcji
' * tmm
Digitized by Goo^le
Lrft. IV. Pah A«. XL nr
tMMc forr} eum decem, J^uis hay, tibi dixit , in futuro poteru 6. Rehpfdi ~
ntts tkum fMCilms port*re , ^uod ne quidem nunc portMre potes? citm^ ^v^i^
nihtlominus iUudquotidie Mugedtur, ProfcAo labor quafi inanhcft, curaJiqui
ciim homo tota fcrc anccrtorc vita , immaniiim pondcre ctimi-
nam jacuit fuppreflus , coiirurgere ▼elfe iam htiicexicataiii, 9t a^panitC.
perwdam lefipiiireoriMifiiiagnis ptflibui a'd aftn conceBdere. tiaB<
Bittrlmi iiic sn medio coaara ac meto flibfticerttnr , fimiles vioiii
Lotfa.
Hcc Ttedodaab Angelis eft eztm Sodomam cnm marito xX
&rcl1qaa &mitia; prohibirioDc acccpra, nc quis eoram recrd o?
bti4)ttaretocBioro,ad faralcm Pentapolis inrcrirum, abftinere ta- simiietvw
men-aon potuit. Scd panim cxcirata ftrcpitu ignis, & pluvi^' "^^^^^J^
iulphuris >• partim clamore pcrcuntium rcrrita ; partim dolorc SilTfupa, '
pcrcuflTa , & Parrise conflagrantis & civium ; partim mulicbri vcrfam
curiofitatc ftimulata , quae facies cffct Sodomis^ a tcrgo, con- S^^tu
tcmplnbarun.. Scdhanc mobcdicntix culpam , ctiam non^ ad- lccalafobtf
medum magnam, punivit D e v s gravitcr in foemina^^. namj
ytfacex hiiloricusteftatui:.: verjk^ eft m^fieammtLk filu \ puta a*»,\9,it»
mttallici» qui plaviqc refiftie. Hanc ftaraam» fiii ecacc^ ezti-
tifle« iatec^ Engaddi mare moitaam Boirchardos memiali» r«i«#U
qal treceotis ab lilnc annia vixit; eaadcmqueetiamBnm cxtartA ^
tradit Adrlchomius. loibphas ver6 affirmac/ , fiatomnL* ylte- j^^^^i^
Ttusr* vfqoe admttndicommnne excidiufflj, & vlrimum ^talis IXZ'
-jttdtcij tempu?* , qi)o omnes terracfiiij fiii«que,homtne^ vni- «^«ta*
verfi , compariTuri funt ad Numinis pro rribunali audicndam*
fcnrenriam. Vidctur criam hxc ejus opinio, ftabiliri fapien»
ris^ oraculo , ciim fimpliciteiL. affirmct d^vxorc Loth : in-
eredtbilis (rivcquodidemcft,incrcdibilc ) anim4, monumentum^ '••r*
ftMs , columnd-» Sdlis, Qu^ifi diccrct , D £ v M pro attcrno fpc-
'Oaculo , & vclut ini^ demonftrationcm vindicatx ^ fe inobe-
dienclv » vxotem Loth fecundum corpus' in^ ftatoam , feu
'colamHanL* falis coaveriam , propoihiflrcj leciiiaris pofte-
ris. • ■ -
Vbi fingttlaritec aotanda eft fignra hn|asftve ftamaB»ftvo XXI.
colamn» falis. Nam quod dofti obiervant, effigicm haboic
homaaam» ipiamque in fe transmocats? mnlieris fi^rmam reci- 21^^
noic Atque at TcrtuIIianos narrat , fiio tevpore ftetlt in-
tcgra , nullumque vcl a pluvijs , vcl ab inclementi love ( cui ^^l^j^
fempeni cxpoiita.^ foit } aocumcntum accepicn Ulud plas* *'
Vv vv »
Digitized by Gopgle
7it ' Phomontorii.Mala Spei*
Eifigichaw> admirationis habcr", cujus idetn auftor mcminit; fi fortc pcre*
crinantium & rranfeuntiiim illac pctuUntia , imaffo ftatuaj na-
htni, lo^aunculiSx mcnto« digitis truncata fmt, mox coaluitTc vuU
nns; &:tanniiii itectmi fttccreviileMs^atiiintilati membri nul^
la appareiet cicatiiz. Qam fbrtaiTu occa0o fykj, injurise (Sepiof
in eam iconem admiflfe, iingalis domum volmibut aliqnid
ftfte de ▼xora Lotbrin^^alcm pro(figiofjkimt9«:^praE^^
qnando ▼idcbant cam nih il immtoiii , fcdo4t||i|^ecerptioncm»
novo velnt mitacvlo , rcdintcgrati fcmpcr ^^pom re(arcirt»
Itaque conjnnx X.othi , ficut olim in mcdia inora, atque am«
bulatione fubftitit ; ira cx co rcmporc in falis (latuam^
Mtenen convcrfa , huc vfquc ftando pcrfcvcrat ; & quamvis mcm-
bris omnibus apparcat pcrfcda, adcoquc & ocuhs , & o
jj^jj^ re , 5cmanibus ac pcdibus iixfiia^, nuUam umcn. cxcrcct ji^
itioncm.
XXIL Vcrifllma, hominum gravitcr, diuquc impiorunt cfHgicsj;
quibusillud DavidisappJicaveris: €tt Mmt & mi$ lof»eMtur^
^xi}.y. bMktm & mm vidmmf mth MtM & mm miient ^ . #4r</
liBproki hikimt & mn •dtrehmt ; tmmm^bshemt & »oft palp«biwti ftdet knr
mo>7i' ^ "^" dmMehmf^ C£Hn cnim nos mortales conTcniar
pr«pfoq«* l^piffim^ loqui coelcflia » centcmplari etcrna , audire fpirituft*
conanrur , iapcrc dtvtna « cotttrcdare vaniiBmam hujus nuimii va*
«enu^ e. nitatcnu ; dcntqnc vtiofne pcde contcnderc ad futuram aU
Taderein. terius vitx bcatitatem j omnia alia faciunu pcrtinacitcr fcc-
fero». Icrati, totis fcnfibus immcrfi funt in_ hujusr* tcrra; nonL, dura-
Sedquia tura.^ bona... Tum autcm infclicinime imitantuii- vxorcm
!id^v"tenf Lothi, quando j«m & mortr, & ftygi proximi cuadcrc quidcm
peocatotQ volunt-» pcL. paenitcn.tiam > norL> tam Siodomorum , quam
obleAam£# infctorum inccndia_* fcd codcm tcmpoto rcfpiciunt rctro
Sfigunt ' priora gaudia., , veteres illieccbrjis , antiqua fcelcrum oble*
flt Qamenta $ ibiquo & nova excitant dcfiderjas & figuQt men«
med o • Vnde 6fia. Vl' jaftiifinio- O b i jndicto* in medio pornitev-
jwmitCiSa ti« motOAiplo^tie refipiicendivltimo conatn fubfiflant; qnine*
tiam in Aatnam, noa^ tam ialis, quim lapidis tranieant; nullum
ntncjnfto ampUus de peccatis iiiis^aut icrium dolorera» ant odium admi(l
beijiidi- furi. Atquchocmalum omnes illi habentmctucrci quilspina
fiiftatuTfii* imprudcntilTim^ rclabuntur in., roortifcras, cafdcm(juc noxas;
iis(ficutv- nam exrrcmo quoq, vits articulo, quando IbadDcum panitcn-
fmurfk'^ do JTCcipcrc voiunt> 4corpco nonnuiiquam opcrc dcfiiiunt, aut
abftcr-
Digitizedby Google
LiB.iy. PAiiAe. XL 719^
abftcrrfti difficultatc pr^fcntis negotij , aut vi naturJB rctnCtl , ad flataain
compiaccntiam afluctorum ci> vfqiic flagitiorum. Atquc hoc
confcftarium cflc folct frcqucntaci Japsus; ca fcilicct impcdimcn- t^SVfwtir.
ta obijccrc impijs, fub niortcm tandcmaliquando volcnribus c-
inendati»quaeiUorum.aonoinQespcrmaipunc, & cuipu iua(5cda«
mno.
Qupd igitur JudKoi olim moiinit CnftisTVs ioEvangelio» XXItl. '
memresff^ievx^ruiMb. hocidemego incnlcaClififtianisnon^ £w*i7*
Chri(Baoam>lcd impiamdegenilbnsyiam» memom ef^tevxwk
iMb, namilla( raltemjnzca myficriom ) offendlt quale fiippUcU ^^' f^*
um i D E o fit decretum in cos» qni One fren o rationis» fine metu frTca'riUi^
Muminis»contimi&quan,necintennpfimaliti2,recornmtadilU- Ev^mgc^
citas cupiditates> &prohibitas vitiorum oblcdationes. Dcnique
inextremopocnirendi conatu, non fcmcl rubfiftunt, idco pcrmifli nmmiMk*
i Dcoin marmorlapidclccrc, quia cjus fc capios^, efTicaci ^ con.
gtuaquc grati^ pcr longam improbitarcm indignos fcccrunt. Ita-
quc 6 mali, memoreseftote 'vxoris Loth, quam confldcrans D. Profper, s. prtfier
lic ai t : yxor Loth , filis ftatM effc^dy/io exemplo fAtuos condtVu > /«^ ^
fropofito fdti^9,fto tettdumt frofaientery tuxU curiefieMte tnm debere^ fnmi£i
fefikere».
Q^ilquis adcommi(!a» yetetlam dimiOa iemet lcelera rever- x XIV.
titnrt qoanco ^qnenti&s Idagir» tant6 fibtmediclnam ctddit dlfB«
clliotem» more eju<; qui rclabitur in argrttudinem» vnde paul6 an«
tea furrexit. Ita plane Cyrillus Alexandiinoafentit t diccns : /xl» d, cy$Bm
estffkm famhiir medicina^ fi poft ittftgMretem fsmittstemt per vitd ittcQnti^ ^h^'
xefitiem, q»i co/tlta/uit, in priftinum ixeidit merhum. ^utn imo relapfiss **
in dgritudinemy periculofior e(Tc foiet, & exitio propior, quam prior illt^ Sicut rcla-
,o , t 1 I ^ ^ pfu$ in
languor-^ & qttos prima valctudo adVerja non exttnxitt/^ptus tterata^pcft niorbu, ita
redditam incolumitatem dgrotatio, /uftulit e%>ita. Haud fcu-s frujlrd^ Rcci«1iva^
feenitentid medicamentum fitmitur , ft poft eam pera^am ^ ad pr^tcntd
vitd fordes reditnr» Hdeetum fecitndd , ddmodiim pericuUfa cft dnimd or cA.
fehrukteik, Cert^ ex Ra c I D I V A peecariinon' (emel apu d morienr YCxa^ aii*
tes impios nata eftDESPaAAtio» difficnltate poeDitentisB » irobe < au«uio u«
cillitatemnamraeallaefii&sBadconttaija» obmente molis iiisi» &
molidonismagnitudine. . 'f^'*^^
Sedacced^mns adalteramoccanonem, qui nonnnnquam iU XX V«
II inDasFER ATioNEMtrahnntnr quirefipifi;enriam(iiam,vitas- ^
-qne corrcdionem, inrer continuas gravefcjue cu]pas»>continuo v^ruma
.tiazerttntittmoificm. .£c quidcm ca confifti( in dcemohis vcrfii- .<
Vvvv I * tiiHmi
Digitized by Gopgle
720 pROMONTO&IlMALisSPEI.
ewiawr tifTimi odio ; •cujus maximc ftudium clT:, quos longo tcmpoFt»
JJ^"**"'*' mancipia^rcrvofqucfcelcrumfccitjprarcipitarc in barathrum pu-'
illianimitaris ; vtdeniquchincexcant, rpefalutisfuxabjcda. Sc--
ncxifigyptia; folitudtnis cukoCj quondain ita cnunciavit : deem»mm
Bt fm» ofm eft, vt ekm swimmm fettMm dejHermi « tmfe tm Dss^mmum*-
"ficl'*^ r/oy£j»/ prac/phemtpVt ferfeQi ms fttiMmi, Qttod fumino
fiio .periciito,-oliin «tperras futtiioiiio> iion aliunde ecicMor
tior4ue^jq«inieatprodigtti^nisnioiilKis. Hiccliu|>eccatiBliii^
mHTei' ^omottaui, tandcm revtyiiccrc coepit j inb rcdi vivu s Itermn no-
CiA#*4}« ri; nampofteaqaam duccpoenitcnria cxtra (tiorani flagtrioram»
fcpulchrum procc(rit,aItcri fc tumulo fpontancus inclufit/ ibiden^
maawn^o "^crc moriturus vitijs, mundo, fibi. lamqucodoipfis dicbus,liu*>
litnfccit mi prollrarus in facicm, nolebacoculos iratoGbi coclo attollcrc-»,
ncquc Nomcn D e i ofFcnficonypcilarc; folisrcm lacrymis & gc-
mitibusagcbat : illis.vtlabcs mentis, totic« & tamfocd^ <ontra-
dasclucrct^ iftis, vt Nuracnprotcrvia5fu«cxcandcfccns,rcddcrct
propltium. Cum eccc tibi jam paenitci» fcpultu$>i{itcrpcllatiiju
ideemonibns, omnia illi contraria faadentilnis ; praciertim Tcr6*
Tt (pe conreqacndaB beatimdinisdcpofiti, pcrgeret efle quinoper
fbit ; quando pr«tetita cum peccata, dadum morcis cternc rcuinL*
leciiTent.
3UCVI> Adhortatfonem ftygij concilltbuli, (iquis audire cupit» toti^
dcm vcrbis rcfcrturin vitis Patrum. ^tud^ fudMgi^ imfmw^pm»:
& ftagitiofifftme^ fofttjndm omni fttttreUtMtomni^ impttrifate fitiMtme/i
mncvis caftus <^ religiofw procedere ; & pofteaquAm confenuifti in-»
Cnltam^ fccleribu^ i nec jAm fu^ciunt vires id facinord delendd, nunc Chri/Ha-^
fictit fuafit, nus videri vis & pudicus , pcenitens. ^Jfj^ft vero dliets tibi jantjt
ftafif Sd^' '^^'^^ locus y fitiAto inmAlit ^ nift iUe fui tibi nobifeum debe*
rioralc^. ex nobts <r/, Alttts j4m efte non fterk, Redi erg» fn^u^
redi sd ti0Sf& fuod fepercft iik temfm im ferfrt$emds ^ttU^ete metB
ferdmi frsfmrmmm effluetttfsdelieim, frafArmm fimstMliffims»
& emmBs itdiSi qus fltrtm iHi ftjjliitt refarsre ffratijjms pnmmdr*
^Sfd temietiffkm vtnts & imsmiim ttmfieis ersetMtibm f fiid tmet^
iffum stite temfm fiffiityt trddm f ^id enim Mliud et fsffurus im^
imferms, nifi hoe^ quod msne tihi iffi eonquiris f fi te ftems deleSMt ^
txfeSs fMululum, & imTtenies fsrMtm. Nunc interim frsere mtmerilm
noftriit quM dulctM femfer &grMtA duxifti, Tamcn inccrhas iarpius rc-
pctitascorvorum cxOrcocantiIcnas,infradus homo pcrfcvcravit
«4 iiircpukiiropoDaixcfUis^ ac^uc vcji>cabas euattiiiaibruai, ad
coa-
Digitized by Google
li».iy. Farac. Xt 7n
conlcnfumcfcrpcrationis fuircvcfbcratus : bis vf^or, & fui , & ftf- defp«ratlb*
gis.Scclnulla vicinius pi:nculuai iiabct pugna,quiimcum fub nior- jj^pj^^f
tcm inftant docmoncs, impijs illuc ^ffqut mortalibus j quando qu« peccata e-
fcmpcrcriminaauaorilmsfaisvolopta^cxiciMit^it, UUi»iaimeii. J?*/'»»*"
fiimcxaggcrant,&oiniiicxpattcofteoduntgrjtviflimtk geranS"
> IatCEaUa>qu«hiimanai^ingciUamrcpctitarafict»tVit]iiiB xxyil,
<ft convcxam (qiiodalti lcnteni appcUant vitrcam , ob fimiUtudi-
flcnifignnBjficcooftnidoro,vtquxintraiUudclauduntur,ccntics "^y^^^
fiiciieaii^oiaapjpareanik Ita-vidiaUquandapuliccm in cjufmodi (quodien.
TiffCOtttbo,cxctcfccntcmcorporis fui niolc, ad crabronis vcl lo- ^TftSi^-
enft» iBajotis* aut ctiam minoris cancri magnirudincm. pluri- xuAinlfU "
ma,qn3cincoanimalcuIo hominis cfFugiunt oculos, tunc diftin- gjir*)»*.
ftifllmcconfpcxi^&quaftadiiarcntiaofnbusGfla, ncrvosncrviy*, fcjf^y^
▼cnis vcnas, articulisarticulos, mcmbranas mcmbranis. gcrcbatj tiimina-
bcftiaacuminatumadvuincraroftrum; pcdcscrantvillofi,&qui- JJjjjy^
baftIamvcIutvncishamati,adtcncndumquod-comprchcndiflcnf» . .
vcntcr luis coftis armatocr cauphradiaut loric» fimilittidincm
icfcrcbat* Ita. enim toto.€<urpQce l^ngi audior palc» ex: vitro
iibi^oe mnituin dUfimilis, videbatar cranfiific id.aliaoi (pccicm Morientl^
4t.monftmnH Mihi'crcditci^clcratij nonqoaor wfl>»pcccau
apparebtfbc majora & monfttofionf gnta vbi ca morituriaiam ni, diabo*
vobis antc oculos fiftct cacodo^mon^ , cx propria fingulorum, lasfceier»:
qiiavis ctyftallo pcllucidiorc coofciCntia. O quotics hic pulcx
in camclum, mufca- in clcphantcm cxfiirgcr V Q quotics, quce
crcdcbatis minutiora cflc dcli(fta , cxcrclbcnt in collcs & mon-
tcs/ ncmpc quando omncs circumftantias particulanum adio-
numcvcntilabirSathanMmpictatcmcxaggcraturus. ciim oftcndct • .
ox loco, tcmporc,modo, caufa, intcntione, fcandaIo,.rclapfu,
malitiam opcrum vcftrorum fumprifle amplius femper, am-
j^iius augmcntum. prxiectim vcc6«hm defnoofbravcrit furomuiiL»*
j|i|tt4 pertioaciat icclii», noluifib. anto mortwvoi pmnitcntiapit
aanplcAi y maluific pesfc verare in damnandis-voiuptatibua^ noiu- ,
fine masimaangtacitudinis nom» continub itutain. I>e i vclut coa--
tempti injuriam* Vt mitumoiiiil fiierl«» fitomociam Rcx infcro- y^f^m^
rumLucifcr, totumapcriatOrcum>&tormcnra taoto^icclcrc dl' inderper».
.gBa,vciutdigito figncti impulfurusram rrifti ipecle» anioiamA* ^"i^
bi pcftimc confciani ad De SPER ATioNEM.
Itavesiflmilc cftcicontigiflc homini, cujus mifcrabilem Cxi* XXVIII»
tam dcfciibit Vcacubiiis Bcd«^ in hiitocia^^iciiaiticagcntis fue.
Ait
0
Digitized by Google
Ita credU
7^2 PROMONTORII MaLJB SpEI. \
^tdM im Aitcnimrc novifTc cujufdam monaftcrij fratrcm, opificio fabram»
^'ff^y oforcm divini vcrbi, &orationis;ca:tcr4amatorcm non tantum in-
cudis fuac, vcriim ctiam torcularis, & multb maximc Bacchi. His
fc ncgotijs cum totum inipcndiflct, virtutis rcligiofae ncgiigcntif^
fimus homOj tandcm fub cxtrcmam fatorum horulam, convocatis
ad icdulttm ftatribas» jam coadcmaato <imiiis> n vrare ceepit « non
xw vaifih tantimi inftm fcapeitoscefaece % fedCtipliaai quoquc cam ijs >
Anm, qai qaiChrillojiiottemfioiimciitamf&aGeifiidimosctuciatiitiiinale-
temrixU, tiuit>incaicatialgnibasardcre* •qainctiam laconiiidem victnlit
*Sbi ruum l* Iqcam iibl, lhir<|ae totmeatis4cftiiiazam le coafpiccre.'^ Igi tuc«
fos^iocuim ^ adilabaot jreligiofltmorti^flt^arta ro proximum, conaci fu nt cii-
eflemon- gcrcad fpcm>atqucadmagnumipcifulcram> poenitentiam horfft*
ftratu*ne<); fi. Scddcfpcrai>undasiilc,fanacxcu(Titconniia, quaH nihil pro-
tfmS£c6 ftituradcinccps; poftquam fuum nomcn , jam numcro damnaro*
Ee. rum vidi(rctadfcriptura,atrocarbone. Iracxccflit mifcr,necpoc-
Uujusoe nifudinc inftru£Jus,ncc viaticomunitus,plcnusdcfpcrationc. Qii^
cafione caufa fuit, vt ncmopro illo aut prcccscxfolvcrit,autpralmoscao-
**k***fa ^*^*^^*^*^^^^^**^*'^^^*""' ^^^^^^^- quia fc ipfo judiccpcrijt. Vbiad»
rcdic* vcrtcnda eft conciuno> quam prarfcntihiiloiiae Bcda fic apponit.
nmtb F^mt W tft in fnn^srtU BirMkhmm, sc Unge Ute^ diffmsHim i mdm
t§tsd agenelam,&mn differtmbmJhUrMm Jkorum^eemittKtim fretHm
XXIJC LicetfilceoojcQunmtaoefe ; *!i datmonvninoiiachotam
Infcftasfuitjam morituro, eunwjuccooatuseftdc fidaciaialatisac*
qaircodaBdciiccte*.obicAicrifliirimi viHonc ; hominem caetcro-
quio non cxtrem^impirobam>fcdcaniihm ptofeflionis fua; immc-
Qainon morem,^ focordemin<iivinis,vinocJuc & vcntripluszquoindul-
requiuitor gcntcm :quid putamus illisfub mortemfuturumcft, quibus omnis
pler^ulo fe «^cidit mcmoria profcflTionis Chriftiana? , rotaquc vita intcr capi.
cxponuot talcs malcvolcntias, odia, vindi^as, focnora, fraudcs,gulam, Vcne-
4iaboUc«- j-gj vcncficia, & millc alia cxccranda criminacffluit i protra£lo
rumtenta- . , • • y . i • •
tieamn. icmpcr cmcndationis propoiito ad vltimum > qucm expiravcrinu
balitnm \ O ! vt vcrcor, (i non iiloriim vnive^s » li oon malto^
aliquot tamcn propriiOBSPeB.AftoNK latcriturosi ludificatore
diabolofomiuatanccontmpcccatalamajascxaggcraatc» & pcr*
laadcmccoslumlpfis claaihm cfrctiblamqaehlarc ftygem » cxcfpi*
eadsBimpietaticxctcitv. Ncqaealiandcmalasgcnius tantc de*
'ceptionisoccafionemarriplet^quam ex ipibrum ibcordia impio-
'nimsqoibasf damliicvixetatit) loieiuic fait» oUatam Nnminit
aoxtlia*
Digitized by Google
- LiB. IV. Parac. XI. 72i
aaxiliatricem dcxterani^iiayv trannre : graTianiqu^amicitix divU
iUBrcftauratriccm,nanquam fcrenoa dlHimularc.
Admorctn Hcbrari populi , qiicm in mctropoli fua, Chriftus ^JCXZ*
quondam dolentcr htinc iniirodum allocutus fuit: lerufAlfni /<*-
rHfalem,qud occidu PrDphetdi,0' Ispidas cos , qut a^i te miffs fint, quQ-
tiesvotui cojr^reg.ire flJos tuos, quemtidmodHm gAllinA coTigregAt puUos
fios fkb dluSf & nolutfli? Qup loco S. Beniardus: Videamm inquit, s Bem,i»
qutdfihihoc 'veltt ^t^uod DominM fe gallinx magis, ^na n alten a/timali ^^^**^
voluit compdrMref Etmioxitaiclpondct intcrrogatioai: quis vt li. E^J/mm
SMit&i Fgtribm tntetur , idf fitSfum eft^ vt exprmwtttr imvmpgrMm vMm, f •
i^&ti» ebtnHtmi, NMimeiiim 4miml thteu fiiStfiMtMn» eempaf. ^
Jioite tnvuetnr^fiem gdiiM, ft etnm tm eerpore htjfiigj veee rmut^ aorgalU.
sete fervem-MMtmet &9mm'im menthri ii^6mm,'& vjj^ sd fiprmmtt "'.^^f* ■
deftSfum fervfitieits, ncmpe cinii ab accipttre iaimincrc pericu- Smm!*
lum fuis videc ; ciri cxeundo» alas expaitdit» magaifque clamori.
bus invitat ad afylum. Ncque aliccr Devs cgiccum ludxis fic Mainrfiiie
leroCoh ma; gallina cffc voluic, & fuo cos prarfidio tutari, quan- ^*'^***
doAfly rij, Chaidrti, Romani.crudelcs miiivi, vngucs explicabant .J22i,
ad prxdam : inodb illi boni cflc pulli vcllcnt, 5c fub piae marris
• alas currerc, nontam podibus corporis, quam alFcclibus poenitcn-
tis animi , rcvocaturi in dctcflantis animi fciium dolorcm , pa-
trata fcclcra, cauiam hoftiHs irruptionis; icdnimirumcum poc-
nitcntia , (imul oblatam cjfcuffctunt De i bcncvolenTiam. Qupd n^foelllot
indigniflfmum facinus gcnrf^vbear^fdCn^ tiiim ait) firiiaiM».
mtoiiet veliii congregare filht tuos, qiieil^ml^km VMaiM eorrgregft pnU \^**^
tit fiorfii alm, //oir/^r/? ain T^^itfnpam iBeqoaqttaffi. fta*
Hin''ei|iro rubjangit Dominus;£r»e:i«m»^^ vohu domm vefrM
defhti* pata templum Ierorolymttanam>Tc;lipfalerolbl7ma; nam
vtcrqsiocusa DEO,eiu(qi ptote£^ione, inpoenani dcrertus fuit; *
quando poftea vtmm<|ue ereitit Titasac Ve^paiianuf* y amiio
Imperatores Romanl.
Qois non horreat iftam Numinis fcvcriratcm nlcirccnfisr* XXXL
tam rigidc fuam rcpulfam/ Ncquc hodic fcmpcrconnivct Dcus,
quando improbos hoiiii!ics , ftygio vuliuri rrcpturus, Sccharira-
tis fua: pf nnis dcfcnfurus, cum morofo quafi fupcrciliorcpudiarur. HoHie^ie '
Va ci. cni nunc Chri s rvs potcft caprobrarciadiutumtc v o-
Lvi ,atque fub alasprarfidij mei,ficut pallum includcrc, & No- niitaniiir
L V I s T I . q uoties tibi gravi ter i n pcccattt lap(b,niaham^0Tfigere ^''|^^^.
voLTi* tocie» acceptacc iiolti$ti. dc fcpe tolvi teccno cri- q!ipro!eM
Xixx . pere
Digitized by Google
7^4
Promontorii Malje Spei.
flagi>i
tioii.
Sti ln p«-
nam, re-
linquitor
domus co-
rum dC'
fcsza.
Seapotii^tl
Atrima^de-
fiittita con#
grui Dci,
& efficaci
giatii.
XXXII.
ChrlftuJ
invitar v-
nivirfoi ad
nuptias
XXXIIU
Qntbr«r«#
pudiaa^ •
pcrc improbitatis, 6c frpc nolvi s n. Imb fcmpcr hatc voivi,
utauxiliaiitcgratiaf mcz bcncfkio;rc(litucrcs tc primo, qucm in
baptirmoacccpiftinitoci; & fcmpcr nolvisti ; faltcm didulifti
£kccrc. Qiiia crgodifFcrrcpocnitcntiam tantundcni cfl, atq? nol-
lc £accrc ;& invitanrcmmc DEVMjtoticfq; &cam icrio mcliora.
fuadcntcm rcfpucrc,cft vclut pcriudibriumamandarc :frf^r<'//>r-
qu€tttr domtu tu» defertA : fcu potius» anima tua privabitur dcia>
ccps mco ampliori favorc , frcqucntioribus auxilijs. Ccrtc non^
paucis idcirco pcrcundu c(l, quia vt dcnitucrcntnrgratiiillaOci
diriorc, quam appcllant do<n;i cfHcaccm , ipfi culpa dilatar fempcr
cmcndationis , juOifnmam divins arquitari caufam fubminiftra-
runt, difpendium falutisfua:, non aiijs, fcdfibi impingercdcbentj
ipfi fc indignos coeio fcccrunt; quia frcqucntcr bcncvolcntiam
ultro oblaram. nolucrunt cum ofculo rcvcrcnter cxcipcre. quid
mirum cft, fi Devs dcniq;rotics rcpullam pafTus, bcncficia fua,&:
libcralitatcm contraxit , vt moricntibus hegarcr gratiam cfHca-^
cem,quamdarcnQn tcncbatur,- concirdcrctintcrim fufficicntcma
quam vidcbat vino eorundcra, nihii illis profuturam? Hzc farpius
rcpcto, quia dici& inculcari fatisnunquam poflfunt.
E;us majcflatiscflDcus,vt nolic fuamauthoritatcm proflitut,
fuos favorcs ncgligi, cxcuti libcralitatcm \ fimiiesilli Evangclico
Rcgi , humaninime5c invitantis. & inviratos vocantis ad fiiij fui
rcgiasnuptias, fic ChriflusapudMatthasummcminit: & mtfit fcr-
'vos/ttos vacAre invitatos dd nuptiMiC' nolehaat vemre. Iterum mifit 4-
lios Jervos diccns : dicjte. invitatu : Ecce prandium meum paravi., tauri
mei&altitia occtfa /hnt y& omniaparatAt.venite adnuptnu. lUi autem
neglcxerunt ; & ahieruai alius in viSamfuam^attus verh ad negetiationem
fuam. reliquiverotenuerunt fervos ejiig ,& contumel^s afffilos occidcrunt.
Rex verocum audijjet, iratus eHy& mijps exercittbw fuU , perdidit homi'
cidas iUos i & ciintatem illorum fuccendit. Tunc ait fervu fuis'. Nuptid
quidem parata fsntjfedqui invitatierant y non fuerunt digni. Apud
Lucam vcrb, hatc infuper aConvivatorcRcgc adjcdaeflcommi-
nacio: dico Tnobtsi quodncmo virorum iUorum^ qui vocatt Jknt^gufiAhtt cce-
jfsm mcAm^
Atque hzc ipfacft ratio, quamrcnctMagnus Devs , cum ad
coelcflcs beatorum epulas , ad divinorum favos gaudiorum^, ad
torrcntcs aetcrnanrium volupratum, fuaviter invitat hommcs, &
illud dulcifllmum Orrsfui vcrbum raillics rcpctit, venii e, nam fi
tuoroil tuoc cundtacoicsdiB^cruQU» fi ncgligunci (i faflidiunu
iJU
llla Divornm convivia.., pras tcrrcnis hujus vifx iricccbri?*; fi <an»tui
ctiam inliiria afticiunt invitantcm , & quotidianis laccflunt iJJ^Jjf -
criroinrbusincmpc iraicitur Numcn, jam(^; hoVlilia parat, & fquod
graviflimam cft)coDlc(Kmcnf4prohibct invitatosipoflhacccena-
turos apud ^lygcm & ipfctof. Qu6n (aciliiiks defcendant, fcalas cltrh{/:im
applicatdraonjnoin Iflasinaterialcs* quas olim idemledudoii. «/«/«/^
^iritnSfObtttlitnovifno^ vt ^aoftri mttfos rapcrgrcfltts ; revcrtt-
retur adiEgyptlum (cculam . 8edaltcias»qttammfiqgaHgtadaib Qa^^^
iiint ling-ula dclJ>crationumcapita. Itaetiamevenireloic^ TU ^^*^*^
sohnaliieonim.^uidiu nolucnuitDfiO moremgcrcfe»iieevn«> mlrimu!
quam propofttcrunt rcfipirccrc,cxtra moRls pcriculum; aritcu- <»trcJ\ts,
lumquc; tandcm & multitudinc pcccatommtcrriti,& fttturijadi- 2,5111«"*'
cijgravitatc pciculfi, & vclut jam fcntcntia damnationis fulmi- gradus.eft
nati, pcrDE SPER ATioNEM in tartarum prius dcfccndanrfccun- ^^^** .
dum animaai,quamiccandumcorpus vcaiaatiQfauceslcpaiciut»
PARACRAPHVS XII.
ivdicivm avctoris .
Sextvm.
Accelerandam ci&j impio pceni-
tentiam, ad declinandum
oiime falutis peri-
culum.
Otnmuiiis mulrorum fcopulus cft, dif. .
fcre nott diHrrcnda; fed nufquam vicinioris naa*
fragij imminet dilcrimen > qu^m cnm Ittaafitnam»
in pcrendlnttm,ln fatttounr ctatem>ip(am^;adte
mortcmcxtrahimrpepiiitcnria. Cert^ftbtilit 8co-
tu«teaet€ttm hominelethalcfcelas adniltteie.qaiezanlmodell»
bcrato propofttitnonrelipifccrc, ncq; adOcum rcvcrti, neq^cpm- 3i°3S£
nulIadamttarepcccata^atqiiodioprofequiireUt^oifiaiaii^ tjiaiiii «
* Xxkx 1 . dani
Digitized by Google
726,
PROMONTORIlMALiESPEI.
fcrrc pccnu
tcntiam in,
mortem,
ex fcntcn-
tuScoti.
lerem.lj'
I*.
Vnum ido-
lolatrije
Tcclus, in-
fcriptu cft
fuper lati-
tudinc cor«
liis luda
ftylo fcrreo
& vnguc a-
damiimo.
Qitid fict
cum multis
mulrorucn
hominum,
ftmpcr pc-
creff cnti-
bus fccle*
ribus»
III.
f)i yitispp.
». 13.
Apologus
Jc mcre-
tricia foc-
mina,quz
tandcm re>
pndjatis a-
mafijl, li-
dem coo-p-
dumeft. QiT^od qiiidcm nihil aliudeft, quam fummam animJB
infcrrc ini.«riam,quando totacius falusmagnocxponitur pcricu-
lo.non foluni , qiiiaincerta: funt mortalium providcnria\ & dubij
cvcntus rcruraolim agcndarum ; tcmporis iniquicatCrfuccidcnris
frcqucnterconfiliorum ordincm \ fcd vcr6cnam,quia tamcrficon-
ccdaturfpatium tandcm pccnircudi, nunquam tamcn dilficilioc-.
cft fcriaacfinccraconvcr?io>quim vbiinmalitia confcnuithomo»
totumquc cor flagitijsopplcvic.
Idololatfiam ( fcmpcrabominabilcD e o crimcn ^cumlerc-
mias VatcscxprobrarcIudaMs vcIJct, tanquam familiarc ipfis ma-
lum : peccatum inquit ntda , [criptttm cU flylo ferreoy tnvngue ndAmxn-'
ttnoj exdratum fufer Uihudinem cordis eornm. Vbi notandum vc-
nit, fupcrftitionis illiusidulolatricarturpiiTlmum fcelus, dici, non
calamo dcfcriprumLj,aut communi graphio, fcd ftylo fcrrco, &
adamantc durilllmo; ncc incharta cxaratuni, fcd incifum incor-
dci ncquc in aliquacjus partc^,fcd fupcrtocam laiitudincm in-
fcu!ptum,quafi nihilcordis fupcrcfTct immunc , i tamfocdipia-
culi ftigmatc. Idcmtlr, quandohomoainicfcit vitijs,caquc no-
vis fcmpcr incremcnris augrt vclut in immcnfum ; tandcm animo
cjus omnia infcribuntur dcdccora; nequc amplius llylo ferrato,
fcd dcntc Vcrmiculi, confcicntiam rodcnris, ncquc vitcriusada-
mnntis cufpidc, fc dcacodarmonis vnguc ; vt dcniquc totum impi)
cor, divinamajf ftatis oculis apparcat ftigniiticum, propriarumq;
noxaruunnaculis, notifcji defotmc. Etquis nonvidet, ablucndis
illisanimae|turpitudinibus, quamprimum clTc currcndumad fonrcs
lacrymafum,ad balncum poenircntia;? fcd ilUus fcria:,quarnuncium
rcmittit afluctjc hadcnusiuipietati ; vcrcresquc amaliai, malas vo-
luptatumiUeccbras.gcncrosd conilanti^ repudiac-
Hujus tam finccrxpacnitudinis acrcfipifccntiae, exadlamvc
lutidcam proponit Abbas loanncs , vfus fcqucnti apologo apud
fuos. Ajebat mcrctriciam focminam,cum in vrbe quapiam vc-
nalcm proftituiflct pudorem; multos;^ vrfic)habuifle cmptores
formar fuar, & corporis; ccrtanrcs intcr fc non rantum prctio, fcd
fcrroctiam pro ufiirpationc fcorti. Supcrvjnit aliquando tam
f(xd£ nundinationi, quin criam infami pugna: , Vir quidanij cx
Principum fanguinci atquc vt mulicrculam crii>crct vagae Vcnc-
ri, pa^lus eft cam fc con^ugcm habiturum, fi parata cilct alio?*
omnes dimittcrcprocos. Accepit illa conditionem, fidcmquc
thoriprOmint. Itain aulam imrodudaciljnonampiiuscommunc
profti-
Lib.1V.Parag.XIL 717 •
proftibulnm, fcd Duci coHocart Txor. Neque mnltb poft occa- jugj prtn.
fioocm pQlchraminvciiir»fidclitadsru«clemoQftrandaB erga mari-
tom principcm» Nam c&myeteres amafij » inter noduroas forti
latebias palatio fiibl jiIent/& confactis fibilis ptovoc&flcnt ad con- .
grcifumaVetercmmerctricttlam; novajaninuptJ,nontantiimau- . «
rcf tunc ambas obflruxit (Trcnua) btanditijs ; fed infuper etiam do*
/nefticasforcsardi^s claurit,aditumprohLibituraanciquis > non ta-
ttienhoneftisamatorihus. Neque incorticcdunraxat flctit Ab-
bas Joannes,fcdnuclcumpropinavir»cum lianc apologo cxplica-
tioncmadjecit. Vniverfasmortaliumanimas, jam quidcmindo Deciarat
^ baptifmi lavacro, Chrifto tcrra;, coelique fummo Principi, dc- viti'a&p«#
fponfatasfuiflc; fcdnonnunquamdividercamorcm rafFc(fVufqucj cataadul-
adalicnos amafiosjdatacqucfidci oblivifci; cum fcikcct brcvcr*
icclcrum dclicias fcquantur» vclur procantcatqsjnvrtantciUccc- cire aa
brosi voluptate. Si yeid^andfem humana mens » & vetir» conte-
mnatobledamcnta, firexecretur admiflfa mali.gaudia >^ doltap in baptl.**
quafi de viotau thori fideliute, cor impofterumv.fenfiir^iic oc- .r«»o ji
clndatadversills illicitos creaturarum ni£fusi,nuttts , fibilbs^ iiivua-
tiones >* hoc den i que fignnm eifc fadaB cum Deo reconciliationis» Et nn u^cm
& vcfflcteftimonium pcenitentiaET} qnam vt improbi omnes mazu- T^tl^-
Tcnt, pra;ter fanctiurmam Numinis voluntatemj ipuetiamtatiO> vwdmm
iiiadct, i congruis fcriprurarcxemplis du^la.
Sunamitis illa.pta EliHti Prophetxhofpita, cum cxercifi li- ly.
bcralitaiis fu^pra^miumaccepiflcr, haeredem mafculumj non diu
fruitacft tam incxpcclatogaudio; mors enim liliolum adhuc in_,
primo flore fuccidit, & firaul ingcns vulnus matri fccit. Qn^i vt-»
malo vtriquc medicuminvenfret, Elifacum in roonte Carmcli fup- ^
plex acccfnt». Neqnemoratns Vir Dei, fervnm Giezi acceleiarc^
ittbetiteri ddiundo parvuio bacnlnm fuum » vita^rcvocandie in-
ftmmentnm fttperimponete. Atqaevticiimus^quimpropcrari f>[oXta,
TQtnerirEli(aais.hocrcfiiicitationis^opus, famuIumGlc^i totidcm
vcrbis admonuiti Aulngf lumbos i»9t»&i9Se kMkUm* nteum w m.inu ^^^^^ ["^,'!^ j
t»d, &vide* fi.occttrrerit tihi homo, non filHttt €mm',& fi filutdHerii ^monmm
UfiuJpiAmi nottrefiondeas iffi y & pones baculum meum fiper ficiem pH- fil""«i ai«e«
eri. Ergo Vatcs Elifarus, tanra cum fcftinationc voluitcorporc-
am vitam rcddcrcmortuoadolefccntulo, vt vctucrit curfum fcrvi Ejimplui,
fui , pcr falutationis prolixius vcrbum tardari i 5c arquumfitani- animam
roamintergravia fcclcra cxanimem rclinquercj' & ncdcrc moras ^"am irttCT
incarcfufcitandaad vicamgratix? &non flatiro pxodigiofo Cru. ^xamiacm,
Xjcxx 3 cis
Digitized by Google
72S PromontoriiMal^5pei
cona.itur cisbaculo, cadavcrofiim vrllc fpiritum contingere, omnia<juect
aVvitam Cii'''^' patjpniis mcrira appUcarc^pcr vcramcclcrcmquc pocnitcn»
grati«f tiam? nimis fibi infidns cA, nimis crudcJis, qui hic cunflarun^;
prxfcrcim cua) animx ipiritualis vira-<j^ longc potioi:^ Ct corpo<
raii.
V. noCtc fcvcra iUa Nu^minis dcnunciatio , c irca necefn pri-
inogenitorum habuit cfFcdum in itgypto ; magna accclcra>io fu-
it, non tantum Ifraiilitarum indccgrcdicnttum , fcd etian; cgrcdi-
cntcs vrgcntium jtgypriorum, Hiilotiam fic commcmorat di-
SxtJ.n.J vina pagina. Fa6ium ejl autem w noBis medto^ percujftt DominHS
A^. omae primogenttum tn terra JEgypti * a primogenito Fharaonu , ^uitfL»
folto ejui fedchat , 'vfque ad prtmogenitum captit^Jty qud erat in carcere^
omne primogenitum jumentorum. Surrexit^. Vharao noife, omnes
ferti eji44 , cun^aQ^ JEgyptt*5:y & ortus eji clamor magtim in j£g 'tpto ,
^gypf^ netf^ enim ^rat domui , tn cfua non jaceret mortutts.- Fbc.it ifj^ Pharao
tcfra fua Mo)'fe & Aaron no6fe, ait : firgitecir egredimint a populo meo , vos & fi^
fcftinantor Itj JfraeL Ncquc Rcx folus ccltfcm Judaiis cgrcfTum impcravit",
dio! 'in- 'P^^ quoqucconftcrnati tanto malofubditi, caput fuuni fccuti
virum.no- funt , affirmantc vltcrius facro codicc; vrgebant ^gyptij populunt^
jtiam^; Gbi f^rra e.xire veloc/ter, dicentes^ on.oes mcriemur, Scd augct circum-
popu um. f^^^jjjjj^ Philo fcribit , fmgulos ytgyptiorum laboraffc pro fc-
i^t/rl*^* ^'"^"'^OS^"^'^ Hcbraraeabiru. per fe quif^ue ait, certatim hortan^
Mtjfii. f'^* '^f prapere e tota regione decederent ^ vel vnum diem horamiie^
dijffrre yloKgum rati. kaquc if.gypti; Ifraclitas tcn A fua conriniio,
Et.Ohrrfli- propcra-nrcr, ccleriter cxpulccunt ; quiacorundcm prsfcntia ipfis
nu"iliofoI fataIisfuit,nocuitquc primogcnitis. Etcrii Chriftianus,qui mul-
vebitmor- tisannis nondico fcrpcntcm, fcdquod omni fcrpcnte pcriculo-
lifcraicul- fjus cft, Icthalc pcccatum fovcbit in finu fuo, nccrtatim cxcuticc
fuiietpcr pct vcloccm animi dctcltantis poenitudincmf ccttus mdc timcn-
virtccm dam& animjE, & vitac 2ctcrnxja(f\uram ? O vtinam in hoc ncgo-
«0)""'^" tio, omnibus quoquc impijs ad cxcmplum ytgyptiorum, vniusr*
dici. vniiis horuIa:mora, longa vidcrctur, 6cquamprimum ab-
rumpcnda.
VL Nequc hic prartcreunda cft Rahab foemina , cui profuit iii^
cxploratorcs Jofuc bcncficam , piamquc fuilTc ; non cnim cos*
folum libcrali ho(pitio cxccpio, fcd ctiam_- pcriculo vitar exc-
r»Jmex.xi. mit ; dctc^iis nempc illis infidijs, quas Rex Jcricho pcrcgrinir*
ftruxcrat cxitiabiles. Ntc dcfuit fcrvatis gratus animusj narru
cum ab ijs Eahab {>ar bcncficium pctcicti ncmpo incolumita»
tcm
liD. IV. Parag. XII. 729
tcm (ib\ (liirquc, quando Jofuc vrbcm cflct c.Tpugnarurus j fyo-
pondcrunt fidem, nihilcjuc domuro cju^ pafTuram hoililis vio»
icntiac; fi coccincum funcm cx fcncftra fufpcndcrit, fignum^
fcrdcris. Ita vix abicrunc-» illi, & fcripmri rcftc?, Rahab
dppendit faniculuftL^ coccineunL^ itL^ finejlra^. noii_ abfquc fin- Jfp^jj^J*
gularis prudcntia: argumcnto, q^iod nollct runc modo, pcr pur^ tim port
purtam rcftcm fignarc domum fuam, cum jam Vidor Jodic in-
greflurus eflct Jcricho. Sic cnim fapicntirfimc ratiocinara fuir. pjoratmr-
Ignoro quando hoftium cxcrcirus civitarc potiturus fir, poftri- i>ii»io«ie,
die an cras ? ad ortum folis rcdcunris,an hodic ? forraflis ipsi f^Ifcftla^w
concubii nodis j qua: imminct; Quia igiruci. tunc cum fico nicuiupnr-
irruprio, rebus vndiquc turbatisr aut oblivifci poflum padionis P"'^»"]''^-
init« cumcxploratoribus, aiJtforrcnc fufpcndcrcampliusfunicu- iborum^a!
lum qucamjmpcdimenraintcrcurrcnr: fariuscft ftanm id faccrc.
. noccre haeccelcrirasnon poteftj dilatio & mcai, & mcorum faluti
obcflcpotcft. quisautcm nonarrumcondcmnarioniscalculum in:.
Trnamcontramc mittat, fi foli igaavia mc, mcofquc pcrdidcro?
Atquc ha:c dcbcr cflc Philofophia omnium gravitcr pccean. VII.
tium hominura,cum ncfciant quatido vitacfuxhoftis mors , fupcr-
venrurafir,quoanno,mcnfc,dic,hord,momcntoi ftijtim fcilicet 2nd*Anw
fcftinare poil fcclusad pacnitcntiam>eamquc vclut in Ghrifti mc- mx, differt
rire tin£lum,atqucdc ciufdcm fanguinc purpuratum fbnem, pro- P*"."co"-
poncrc Dcoadclcmcnnam ncclcndo. Summa fapienria clt, ita- denscA.
tim fcirato Numini rcconciliarc, & inccrrar morriscvadcrc pcricu-
lofamalcaro, vclocitcrpocaitcndo. Do£liffimc Scncca adLuci-
jium ait. &tat qHidcm terminns mbu ,vbt iOum inexorabilu fatorum:* stMeesl.^j
necejjitas pxit. Sea nemo Jctt noJtrHm , <juam prope verjetur tertnt-
wte. Sic tta^ue formem/is ammumttanqusm ad extrem^ventnm Jtt :ni'
hd dijferamu4t *^notidie cum vita paria faciamus, Maximum vit<t vitt^
um ejlyquhd imperfc^a femper cji^ (juod m altud ex alio dijffrtur. ,^i quo-
iidie vitJt Jua Jhmmam mannm irnpofuit^non indiget ten,pcre. Er pau-
lulto infi^ fic rhfmafuumprofcquirurScncca: ideomi Lucili ,pro* virjrhomi.
fert^vilfere-, & ftnguloi dies, fingulas vitdt puta. ^(tj hoc modo Ji ^aptaifit , P"»andae
cni viiA fua quottdic fuittota,fccuriu eji. In Jpe vilfentibiM , prox-imutn-y
quodqae tempits elahtury fubitj, altiditsf temporis , & miferrimm , atque^
miferrimaomniaefficiens.mett^ mortu. Scd nihtJ rriftius, dirius gra- p,*,ftrtim
viufqucaccidcrcpotc{lhomini,quimcum cum fcmper fbrmida-' citinmors
ta mors, repcnrino impctuoccupar intcr fcclera, & imparanimj ^"""Y*"
acquc impradenccm,.)ubcc mutarc ftacioQcai i^ortalcmcum im'- q^aai^
mor-
730
pROMONTORIlMAL-fiSPEI.
Mmen o*
mnc$ col-
lincamut,
viii.
Dercribi-
tur nobile
ingeniofr
jaculatio- ;
nii certa-
mcn , Pra-
inftitu-
tum anno
X5S5»
hentmer a
Zehetirmy,
IX.
Qnifqnil
fupremum
dicm bcne
clauditjvl-
timo velut
ja^u pun-
duni ferit,
& corolli
aufcrt.
VAirm /. 1 .
dt f*JetH»
Campana
mitaculo-
mortali. Ccrterariadmodiim funt prodromi, qui morituris ad-
propcrantia fata prajnuncicnt.
Dcfcribam hic ingcniofum jaculationis certarocn,quod infti-
tutum fuit Praga:,annoi Virginis partu , miiicfimo, quingentcfi*
nio,o£lnagcnmoquinto; quando ibidcm Kudolphus II. Impcra-
tor, cum Archiduce Erneflo, & CaroloMarcliionc , Vcllus aurcum
acccpitab ArchiduccFcrdinando. Igiturequcscx hgno affabrc-»
fculptusjomnique armorumapparaTubclic inftru^lus, pro (copo
ftctit. hac Icgc, vt quicriilatum c;us pilcura tctigiflct, qui cat^-
phradam, fcu militarcmthoraccm, quigladium, qui cphippiunij»
quifclopos ciappcndulos ; fimiliacquxrftrisdignitatis ornamcnra
inilrumcntaqucab arte & prctio fpci^abilia, in pra:mium aufcrret.
Altcra lcx crit, vt quifquc iaculator,ciimcxpcditusfuitad ja^um»
fignumipfc darct pcrars campanum,cx funiculoattrattum, ftatim-
queartificiofa Equitis machina, vclut adannulam in hafliludioi-
rctjcocpit vclocitcrprociirrcrc. Indonati abicrunt, qui tum in^
curfu tranfcuntcni non larfcrunt. Rdiquis illud iiMincris loco ,
laudifqucdatum fuit, quod fclicibus globisaflccutifunt infiAitio
apparatu. Etquidcm RudoIphoCscfari,gIadiuscimi pugioncau-
rcuscclTjr ; Marchioni Carolocataphradaartificiofoopcrc clabo-
rara; Domino cuidamii Stubcnbcrg, ptxdi^i^archionis Canic-
rario, Equusgcnerofofc^rorcdignifiimiis; Chriftophoro Silcnzky
nobiliBohemo, Ephippium rubro holofcrico inftratum; dcniquc
par fcIoporumci,qui rot-ius jaculationis fcricmi ipfamque collati
ydlcrisaurei, fcftivamroJcttBitatcm-cttravit a*ri incidi. folus pi*
lcus. p1umaramftrti£lura dives inter prxmia non venit; quia Ii«
gncusEqucsintadumcaput fcrvavit.
Etquid aliud nos morralcs hoc Orbc agimus,quam ad vnani^»
candcmqucartcrnatbeatitudinis mctamcollincarc ? cam vtconfc-
quamur, nimiTum llarcoporrct vigilcs; & dum in curfu fuo huma-
na pr.xtcrvolat vita,omnicquitccdcrius, fcmpcr ad fcopum', cflcj
intcntos ; prarfcrtim vcro, qujndojam illa ad fincm inctpit dccur-
rcrc. Qii^ifquis pie dicmclaufcrit cxtrcmum , vltimo vclut jadu
pun£lam tcrit, &corollam aufert. Ncmo tamcn hicimpius, fo-
nuin aeriscarapanicxpedlct, quomoncatnrad prarmitrcndam mor-
ti pocnitcntiam j pauculisconccduntur fimilia appropinquanriura
farorum indicia. Mcmorat Vairus, inCtlttbtrt» offidoViltlld , CMh-
^anam fjpyfjudmvocant incoU C^mp^s^m Mi r^cv iobi'm. hsnc ftr
ditquot mcnjes, friuj^udm RejJ>u^ : Chrijlidtta dltqutd ddvcrji pdttdtnr , ex
^i^g)9ii <s^^ eiiemtei iSiiiis kegnt Proreges fAciehtttt fiuJt^U* * /J-.
Vicinius prDpoHto cft iIIud>quodGobclmusnmat>m mb* jp».*
mfterio Bodkcnfi, cxrrcdo aB. Mciniilpho, miraculo olimqua-
!t ordinari<iconrigi(rc. TittttJtah/um inqii\tf^Mod<iam\m4g/ftimd' ^fJ^JJ
neum yheHifonoram, JH eodemr»omffterio reverenter aJfervAtur, tramjt jttimm^i
}jWoties ktiqtiA ex eim monajlerij prorihusy hrevi vrat ahiturae vit/L^y %» oti.oA-
Mhfi^^. vBo httmano miniftertOy per fe tfortem reddehat fonum, Atquc '^l^^^i!^
vc vctcra rcccntioribus illuftrcm ; novicgo Imptrij Principcmj»
qui cum li^nta diu tcncfctar cgritudincj tandcm horologiolum 2eer*,«!o«
( qualc ad co11afii^lliQ;»irn^i;f9\cty 0»rti6s aadi|t iiinMurc>&re<> dtprtMiv
^ctiti$fdcntidcmyfci6^^^ %itur, quiaJ ^ *
mQf^ASllroctcayiVi^ pi\10i|^,jallit ^iiicep$ filaitii^ H«raio^'
imp^iii gaTnilp micruiin^^^ fot,aIaninu,aatponde« iMf^am
rismalclibrati yitio, hiijic i^rcpitum crcbri^f;xcitari. Et qaatir JSiMir*
^uam qui a cobicuiis erant, diligcn^iilhi^lter onBhei angaloilib-* ftnaiiib'. ■*
lolotginm uusrccent * liullum tanicn aiquam toto mufxorcpc- ^*"""?.!
rcmnt. vndc con/cdturam fcQit Prmccp5,aliad myftcriumfub JS^
iBa farpius cbntinuata.^ puiratibnc latcrc; ncmpe horulam vit« * ^
fu;« vltimam , in proximo fibi crtluxuram. Itaquc cum ditpo- Eriimii».-
fuifTct doniui fux 5: nnimx, paulb pofl cxpertus cft, fc veramfui(t. ^JJf*^|U "
fcmortisfua: varcm.cx indicio horologij. Sed quemadmodum &hor4il*-
fupr^dixl, hacc non omnibus contingunt hominipus» praenjUncia p«»^?fc«a
^tari;^itJ^%^^^^ aut hotoio^ .V^IST '
gia , ^rooitura luprcqiam immincnnam ^a^i utoruai .qiq^i ^p^^ norts ^
^iaM^conec^qntarh^.fi^olviinv^^ privilcgia) ^S^Sm
Tt rcc^riflfiniii. f^cian t in^probj, a]QC.elciando potiiitiefipiibeatta]^ ■iMac£i.
^u^m prorQgancIo ihc ^o^^uites»* & oihil adhac pro /alute %^
a^chtcs/^b'r|ia(iioi^ i^ )i mortc* . v
^^,J.]pt'iai)Dic|ii^^^ •!
aliqup' iropiorum'naajcro illud Devs qucntilrVnon £qc°qtio- onorfmbJ
dam amaritudinis vclur fcnfu: Attendi & sufenluvii tietao juod bnmnon •
honum efi loquitur nuflus eft qui agat poenitentiam fitper peeeato fuo, onnct c»»
dicens ? quid feci? omnes converfi funt fd curfitm fuum» quafi e^us
irrpetu vadens nd pralium. Vt cnim hic ^d bcUi^ignum, tubas & ^«rem%S»[
claiTicuni gcflit, cxiIit,procurrit,totoqucimpctu icL. pugnam
^ardcfcit, contcmptis omnibus vitjc pcriculis. ,Si<; quibus ia- Secnti re-
ahimo ait^ infcdit propbfitam pcccandi, vt vbtorum ^"or^fhj ^^^J^I"
Yyyy compo-
Dlgitized by Google
nt P&OiMONTORIlMAAJI&BEl.
vohipt«#> eompotes fiaot, etiam aniroae difcrimina ncgUgunr, fccuthitlo^
nimquc vetcrum confuctudincui. voluptatiim . atqucvtS. Am»
brofiu$ait de ({mbiLCd^mi /Hxuriem corporu nct albeKti eruhuere^
^fcJuJjj/ ^^f^^t*^ 9^ yff*^ Jeneciutis stdtcm^ vianut ^r^litxercj muw^
^rpfu lofim, ^ o-iflf^-i'»;''* si' • ' \w 1
poft dtli^iola fla^tia^ , laadem p^fi acetba^rupplicia^i^^m^^
. ' «U<^bAiti 'Geiitiles • notatos a Terti\)ij!aaib > qupd pt pptcr imtno^
.^.t dcraum conui^aai npiiiinu^
V • irpcra,& gravia pcrpetl amaYcxiho./ Ojw»/^ inquit TcrtuHia^
nus yfivitid & cruciatm ^eertM$ithA^9jMiii> 4iiftd bominef affeifdti»-
4ptoe^,& morbis quidkm animi conculcA^al" ^^t oiiojas affeifaih^
Ib^cittJto duhniHm aet gladhm Locatf cene ad firas ipjas aJfiBione defcenduHti^.
fiqaipro. & iUmor/ibm de cicatricibus formojiores Jibi vidcntur. Iam&. ad
jiifr iglo-: ignes fi auHoraverunt , vt certum Jpatium in tunica ardente confice-
iiptruppul vfquc nimirum crcvit infanicntium libido , vrccrta*»
maJtxm^ rcnt tormcntonun atrocitatc s quis fino gcmitu auL-» gcncro-
, fi^s dcnecm ferrcr bcftijr; aut fcmim adverrarij profundius.foiv
' ' f^(i(ie kiamphitheat/okitdpe£blu;» \ ali^dlii^us j)'atiek6iir(j[^^^^
aiij ' fttfretrlhttua) ihterlisiitas pk^acii^^^flTum daiii^ . Sekilw-
propter ii. gi^ or^fiftiB Aftmr If hcMft s ci Clitiftiatiis |»^o£[igatil&^i;mortarc^
^JJJ^^. qdH)ttk jocns eft v6liipta(^uc defcendcre ^t^jTtariV»^
noodciroll & uunquam extingucoda inftrorumiflicendia. Sic enim nonnut?
•^'"^ ii audiri fiittt diccre; mod6nunc liceat genipindoljjctc, lc^virc -
**^**^ vcntri ac cuticulx, vacarc Baccho & Vcricri: dbniqdc impler<r cu •
piditatcs & vora fua , poftea.iibentilfime Udrtisad Oi:cttm» dua^L
fqluntariaslcygi vidtimas, -
krJ^XII;, " fearcriim muito plurcs funrimproborum,quibusad foluni
*• • infcrninomcn, &cor faliatpracmctu, & artuscontrcmircanr, &
facic» cxpallefcat , & piii in horrorcm confur^ant, & pcromnia
corppris mcmbra gclidos fudor fluar. Kcquctamcn, ucstcmaitf
dzimr^ iflaealletiirmaia.aurpecdataczfeiitiiiortifcra;^ voliu»
Kotfirocfww j^tatifs^ifBfbr dMWACtt^jia^fli^ aiigeat y quia p.oenitendiesei^*
Ow^ibU ■^^*'>>^'*^c!<B>PKrinagismagis
pfo pjc* prvcraftinatioaibttS^m Nlimeii' contfa i&ipibs iriftatari itaqi
Airtii ybi nooi^rar^ cxpQg|iatiis nHena impictate t>£vs, ibiple^it homi**
f^*^"^* ' jitm^ tlH iBaximi.peccavitraegiod6 ilfi vcrcraftinuoi» vcl (enium**'
UfiigK^e^ifhtis tcfroinosi()iros pocnirent|« fme pra^xit, .diinr
'.r ; jtib aim£iittri6co Tola^uTum » uit V^teres iiUkias impotcot
', ' . ' ' ' natonu ■
Digitized by Google
tivum in j^fsriio betkquitttM^^ t\iiAm veUeifiiim tu^^ SSST
vtScriptufa ait.d' jfff^F cfpreu, ijuk mordtttttr im fftyii^j^
qnc dcfifterct yrgerc> cdam bisiimc^ nicinitus, ro^aturduc^^
AbncL, rec^ke , 'noli me 'fequi,]necohtpeiAr cenfidere testt terrgmJ
randcm avcrsa Abncri hafta, inmcdib corfupcrcuflrus , conf^JfiiA'
quc cft. ' Hoc dcniquc prarmij tulitpcrrinaciaBiii«| nofMU^ CJMH
fcrtiprifrcmoncntcm, prccantcm,roinantcm. '
Etnunquidcum pcrvcrfus liomuncio , vilis terrs filius & Ym
iti^..o i,^n.;l. ^J:^.^ , !<^W^if
idcm cxcoc- • •■ -4
pcrrcxcriu,
ipnrfSt
CctCviffo dnin.m bonltatertie^'»;,-» ^iA^^ JSSK,-*
«.intrd piar- cius preces , rcrSlSSTaitionSrfeVj^ '^S^'.
ima.lipiuscordiillapra. nmltl tarditatem rerip!fcendi.ttfldera- «hiW
H morte lucrunu, ut nondum coUcahbenc vafis, &compoB. '•>»►•''■' *
tis dpmi rebus j nonduni cxpijta mcnteper facramcntorummy- .«.^
ftena.lMtt adhuc immundi, toti infotdibus, totiincriminibiwV
«^«^«'ifiL'^ .ad fcntcntiam condcmiw- -^-
tfattfSqaeiitbiufti U^J patot .tfiinWSed^ntim yolomariimali
«luttcndi materian.. difi de ptSmtlkS^^^ llC^^
• ^ivcrd cHiim(vf frcqucns koDtimSilrii'6^^^^
conccdarur impio. m^^^S^t^S^^S^ fS^Sf^
longa^atas, lcntaquc mors ; non tamm protinu» cotofeaum
habctfalutis negotium. Nullum periculpfi^seft cettamen , atq: l^uZ'
tIlud,quodnt pro fummarei at iroperato>*inexerotwmiii^
quo jam ptnfOmliinnti^eiisniquit. recede|legionibas meisi ««««5
Digitized by Gopgle
734 PnoMQNTQau Ma^,^ Speu
le»,qiiipe# noDi cnim bonus poteft eflc milcsj qni npn^ pmcu$-ad pi^aam.
ticuiosfc vcnit : qui tunc modo vulc gladio fcrrugincm dctcrgaic, ackir
c«ofl>6'»- crehaftam, fcrrum fagitisprarfigcrcncrvo inducrcarcum, quan-.
dojam confligcndum cft, atquc omni expartc hoftis fericudus.
Etquid nos aliud funius Chriftiani, quam miiitcs fuccenturiatl,
. fubimpcratorcChrifto,cuminfacrabaptifnwtisfbntcCrucem,
falutis tcflcram acccpimus ? prg^cipuus omnibus fihpccefl conEi.,
ftusillc, quo fubmortcmpro coelo pugnandum erit, ad^crsiiff!,
Chriflia- omncm Orci porentiam, verfutiamqi. Vailli, quiad hunccon»
IV/ greflumneccxercitatus vcncrir^nec paratusihoccft, qui fupcriorL
TetfiM,quo» vita, femperviftasmaniis dcdit teatatiombus , ncquc virtutis alL-,
modo iam quan.do cxcrcitiiim admifir, ncqj flagitia.vnquam exclufit, pcr coa^
5J*4nabit' ftantis animi fortitudincm. VcUc autem fcrl^ ad ftugcm rcdire,.
procalo? flbiquc Dcum placare, pcr fmccrum dcpcccamdolorcm,tutn nio-
d6, quando jam proxima mors inftatj cft arma parare,cura jant
prslium vrgct; vtCacillimum fit cacodaimoni, mille artibus, millc.
ftratageniaii&inftruilo, talcm fcmpct antcaincrtem, acturpiteiu
Otibfiiixi., vltimapugnadcbcllarc:^ totaqjfpoliarcbcatornm a^tcr^
. • ' hitatc. Tantijra noccc improbis mortalibus, accclcrandam poc-
iM icnpio* nitcnriam continuo procraltinare, vt cam (uptcmo>quoquc mo-
o&ncoQ- ricndi tcmpore, vcl aliquando pcnitus ncgligant, vcl pcrficiano
,oeVrr vitio6cSi nonJGuic totiusftygiscftuforifu, & fugcrvcntura. pcreun-
tiumconfufionc; , ,5/ ^ . *
XVI. " Nam iftlufitiodi raaxtmc homincs^ignavps fcrlt illa ChriUi
in Evangclio pronunciado:.r/>/ Nimvit^firgcnt injjidjcjo,fiiWf ge.
MMffb, 1 1. ^gf.^f jg^^ ^ ^ condemnahunt cAm qMia fanttentiMm egcrjtnt in frd-
^ ' dicdtione lona. Ncmpcquandohiccxmandato DEii vlcifci volcn-
tis publicam gcntisinxpietarem , ingrcflus KiDivrnicivitatem ma-
«ToHcNi- gna m , vaticinari cjus copRitintcriujm , magni^qi vocifcratio^ubua.
ni^tariim,^ f ftj 4 lugubV^ In toharc carm cn ; adhuc qudd^agjnta diies , Hi^ivs^
'^^^Sv fih^trtetur. Tuac igirur ( quoidivina coipcmorat fcriptuta;) cr<^
SoneWnV diderHnt viri Ninivttain Dt vAS , & prddicaverunt iejHntum , & vf^,
' ' Jiit i funt ficcis a maiore vfi^ ad minorem. Et pervenit verhum adRegem
Ninivey& furrexit de foiiafioy & abiecitveftimentum fuuma J}^& ift-
hm*%.m . ^fu^ efi fdcco y & fedtf in cinere. |^in;«ia^ prarc6,in
! Vy^Sc ftcntorci, hasc ptoforpcl.amafef,'.ycM
' cipU m c) US : Hommes , & mrnenta, '& hove^^^^cera, fff^rig^Jf^^jq^^j^
quam, hec pafcantUr,& aquam nonhtbant:. ^t ofcnantu^^
jiiMcnfa, 0" clament ad Dominum in fortitMdtne ^ '^^fl^^f/l^ */' ^/f-
no.i * t C ( ^
' 3
rr i;
- V t
Digitized by Google
fi/imMla»d' ab rniquitate , qu£ ejt in mantbus eorum. fcit fl Hlu' '•f '" '*'!^^
iJfrtatMit tgmfcM i>^^*>& iraTaruuttr k furorc fud, & non ferir ' . ...;wi«
bimusl ' ■ '■■'■ A^. -f^ T
Rarumigiturfucric>eo4eintemporc> >ejp((ieiii pomitctitiji^l Xyi^
ncccnrjtatc,vidifl'ccoplbingibomiqcs &pcc6r»,/bhtc« «tqtt*lni^ -^" ' "^
&Bte$,a4uli;o«&laaentcit. Bii^niaAetiMaiiKrlffi^
tuiititaijupAiU i<ftfcigifD<-bci|»»l»Mtoii caBony^^gjttiB ihfantium ,
iJii]|kliMi«lttliibn)in»^ionimdcuBoi(^ R}Eirumjq«ti^p^lilcht;d^^ singuiam
TiMft<iimcgcilif*liobiIcs cumpkbdf^,.%ientc|iWlillb>^|nbraiiti^^^ modum^fii
piayimentiuii y & ruppliclprccc iDco.flagii
Omnibus tumlacrymascrant pra:balftmo,cinis pr^faccaro/accus jxiJL
praeoftro,funisrpartcus prxzonaaurca putvinaria' quoquc gau- , .• , *
iapina, &mollcsJcduli, migrabantinduram homunij j cytliar», r.
lyr«quctranfibantin lamcnraacrurpiria} cibi &cpula: iftlonga^- !ii *
^cjunia^ r Itaquc pcrbanctam;ferlam, .taM & plumMl feft#^ccH
p<stutimtiaii^q.uod DimHicroQymasaffitinar: /ttkMUhe fii^' s. itimmn
M^fvf^j^ . Atque fifjnMiamamj0G|itiftiaiYia ^
Q(0^a^q»^lbiis dum yixenmt, nuila fuit poeoiceiidi €ara^pctm¥<^ "4' .f .Cia
i^j^pnSQijtciidiaicclccibasj. . FiriWmlKii^firffmi» jif^ .;,Jtv»^
fill4iii€0tio/H Jotfs i cumiftraccnonienquidcmciiis^ialqialfraiiribilf^
|l|^|perc yoiucxiot^nc dumtpondu&rfuflincre.
: Eft ycrb ctiam in poentitcntibus Ninivitis* prarcipui obfer-' XYIU»
vandum fi:flinand«convcrfioniscxcmplum. Nam poflquam Jo.
i\^s>.ixi/ti(HmusNuminis. Vates» magna cum vocis coiiTcntionc-»
pfQcUmailct, /«i//y«c quadi^4ffntddies fitpcrcfle ruitur» vrbi j ncmo ' QB«»"4iiO
vnii4 auditus cft flc conclud)rre:£tgoporunui94iiMtt»lpfi»'<}iebas r,l^^^ f"ft^*
tflginta noviS. gQPi&ctb t»cai»c«pidit»tiBnQd»ViWfr gcnialirer, nau.^ ; 4
4abfqjCiifisl«tdacxttabc^rolcar:jilnm4taiqiicMmirft)^D=B^^ •!r.<«?
pi^opit|at4piii,ti^lof£i*ocQi»fiipicmftiitvteino^^ Niknl-i'
■inin jnijfetiwtitti»nilfci|ii JfepolhdHiilndittioagm^tamgray^nw no*i*
liiina(iltpoj^ltlUs,a&»llrtilt^ fedila#if»pcel^
iuiCcnR<tttPternonis fiaanifcfliflim^.tiBfti^;iDnia, iisarnm ^ldcartjl
Kao^tfHltfqM ad.cltfn3eotiam^e^e:flippUcibuuci$ ^ a^mantii^ ^
Scripcuk s fcnniM ytrlmn^tdMciem Nini^e, & firrcxif deJoU^ 'fiO^ mnj»»
Digitized by Gopgl
JjJJjJ^* Quin etiam^jcxpraccoacspiiblicosjadparia pcrnitcntiapftodta , hi*:
vitavitcujurcunqucfuiflcntcoaditionis, fubditosruos ,illudqiia<i
Y • JoclisProphctae vCuupans j Cdniteiubdy fan6itficat< jcjunmm^vocMfe
inLi^Ai. e(ttitm,.amgreg4te fofmlum^jan^ijicdte eccUJiamt coadunate fnes^ corH '-
* ** ^tegt^e fAjr1tiiUs,& fi^utej vberd ^ egrxdiatur fionfus de cuhdi fuo ,
9^i^ri p.^9kh'4kiitt^ ^fmtJkmU^i fmte pofitU^tto, &iti0ltii1tmi
.• . J .biNinivcdci|iui<UtumfQit^prodierufUafmatifaM«4kl»'inedi4. -
: l^ualore > facfi^^VilciQ > fufpiti;!^ claniorc, deni<fiu*- paenitentii;^^
i|j|fipC(at^4. ' r ?• ' O
Atquc hinc novaftcmnicmcrgetptidcnd! caufa, ipud tfoj*!
di?fcrc a- i™pios,qiiibus farpius fuafa fiiit, & nunquampcrfuafa poenitcntia*^
liMdexpul' Nam Dcum immortalcm / quidcrcbrius ex omnibusaudirnr pul*^
^^^Ut^ pitis, quid a Chriftianis Ocatohbas frequcntiisrcpctirur, quid fbr- \
proJbM, ' ' tii»sdcclaa»at urpro co/Vcis. atqaeili ud : feemientiam agitr r fscittL^-i
quAm jKB- frkQMad^it9t ptenitentim^ fi petttiniHigitktttttegerkii^ Jmitmmts piet^^
4}U9t i>Ec^IeXUortboiioiaQftchiiifa»t€runt, Niimliie pl^
^i^imozelo £cclciiaAae. l^oUffaQtem po<l totcalcaria iticit^ari ad v
virtutispietatifq; curfum ; noUcfikft tot Aimuios, ac^elerard (criA^
j.i dolpwmacdctcftationcmdecommiirisflagitijs; imbvclIcctlanL»
rccalcitrarc, & vclutcxdcftinataindudriajvltcriusfempcr, longi*'
ufqucrcfipifccntiamdi^Ferrc, ignominiofiffimam illam mcrctucjT
<^wwquot confufioncm,dcquaChriftuscnunciavit: ViriNmiititA furgeMt4itji\
t»m cxcu- judicio cumgeneratione ij^dt & condemnabumt eam^ ^uia. feenttcHttam ege^*
Scl^ nabfi"' ' fadicatione lonjt. E t q oidcm vcloccnrrfcftinatam $ & quidcitlt
KurTNioi. Qtlicj i|up!cr> Idolonim ha£bcaus(ctv^vcciNaminjs i^Aoranrcv
lo^ctiiiilieftl(3uitm&pcffliiioaamei
A.i^j^c^«iiQiilwoeimiatitBiM iikii >i
£.i^i](64i9toy #in-fcc);^emiiii^ adJMMiirtiNQ^iliypfc
Ili!^]M4i«tqiie|isotogaiida paniceatia.igiiairUfimi^iiBlOllij'^
j \ . ■ .««*
Digitizod by Googlt
.t i:
Scd non omnis iftotum pumtib , ftabit idi fbrofurpflieruBc-
jl^ntiae probro; crcfcctmaiu^racxtormcnriimfirrcjfrumi- quariai
j^easuro cxpcrta cft inf^mis illa mulicr» dcqua fub nonoinc fcza-
icl, conicftatiis cft Deus : Ef dedt tlh rempM y-vt pmnitentiMn agcret , ^m».
. ^ mn vult poenttere k for»icAtiMt fiu^ Ecce marjtm ttim in ledbum., ^ "^**
^mipeha»titrctin^<t$,iM^yi^uf4tknemMxima erant , mfi pmnitemtam:^ 'Jetabel
^ll9gan9]adnytcncconcui>itumrcu^ ni,fion
.li^j^clj^' clUin hodie ifta hxreiis Aibiadeajpud qtiordaiir ISiiiiiib 'Pi^iic**!^
^^(^^nr> tamet^ damnata jam oUm.dlvinofucnft odibuh) ; yt ciia|,
X>6o citato D e V s aiti tcmpus fc conccfliflc.impia?ilIi Jczabeli' .
jadpoenitcndum. nollcautcm turpilGaaumfcortumrcfilirc i tur- . ' ^ '1
.pitudinpj Vcncris» quain nontanrum docuit alios , fed cxcrcuio '
)^uoqac : ideo luimrajmco locO;, vbi voluptatibut) naalis indulfity tffect/fjfl»-
.ncmpe in lettr- pafluramgraviJUinascptp^ri^^fcgrifudiflcs. lindci- ^'^("l*^^
.tyrjuuadi^waiai/^ud;, jn q,up.^^^^^ puta6c- '^tli* ■
Kcnnam. fic cnimallqQi interplrmntarvetiis^iUa i, ^ftft tiiktMHMtm
JffJt0m^^ .|Lt«cfoIa i ntvolvamr tas^^rbfi fottmiA» etatitf^ia (b^ 1^^'
jc^^ctattm^iopn^ir^^i.ventiicovfiielctria iocmi . ntfilfceduf ateori^
. vQuptijCs -pp^imus p s>:f^tv ibtcr Bonos gciiios tncdlqf 'foL^%
«uifidcns, Yclut intcnto digito Hgnat impiiim aliqucmv '"■"'""^.T
^||{^ndoIenti (imilis afHrmar : dedi illi tempm ^ vt fttttiteminm '^*
e^ret ^ (j- nm^ vult pceniter<^ ti fornieMtionC^ fitA^ t ncquo !
a«|ulccrijsa jnccftu,libidinc prarpoftcra , & ipfi natura abomina- ff^*^
biliVcncrci ntquc a furtis, rapinis, vfura, mali^fraudibus; ncq;i firfT^cJjJ
gulsiatcn'pcra:uiailiiiguapl;>laJp.hcmiajanimi malcvolcntia, viii^ ijfciuimm-
.did^afFv Chj , acquc^ vcncfifiiofUinvvru, vctitismagiasartibus, rpfi- <P»'«««"P**
.ij^fque doefnonls noccntfiluna 6iiniii^itate, £t quid aliud iupcreil ^nt»d']iK
.lilinttht|e^il^ C hineexccirerit ooo tfiiN»Hdatas.j ildNni- iccooci»- ""^iir
mdolpriMiiacccri^c^if^ j^^ v^^ V , :
condemnj^^t!i^bln€QK>4^iudtanrabitprxtcr^ ^
ptynamidem4l^e€iwtl^t|^aM9£Bi^^ 7 ^ y
Digitized by Googlc
^ Promontorii M AtiB Spei.
De f<rniina Ula Jdzabclc> quam tlt^ra^h^MNM ,iiAftib«^roft!.
bulum fuilTei^cproftibaioraoi iiue matremifiyc prbpagarttd^^?
D.s^mirtA t^<lu**^3dmfcrosmifla,pTdptcrimpoeniTeiittam, D. Arfibrbiibs
Ut.dtfm- ficloquitur: Wtemulier citmejfft in feccatis , & iMter<t fere , gAudt*
mit.c. lo. ^^^. ^urpnrei 4tque eoccinei opertehdtur , & duro femulto^
Anplfixvri frctiops hipidAm ^rnMh4t,ttuftc dterni fietus tuget xrumndm, Credci
^JIT-**^ ^tiaro,l}I>cusilIinuncconccdcrctaliqiiidejustcmporis^tiu6d o-
akerlnt4 limpcfllmecontrivir, autparandomulicbrastnundi appai^m> pi«
fipoOeau ^iucntis, Aybio»ccru(sl i aut comparandis voluptatuni iIlece6rR»
' lUiGijf^oenoiicifti iniocis $ |m toiigll meliikt colloettM etifcb
> liorAifingtilai^ioidAimNiicnmi iDatittut .qaoqoe to|;iatt bydU
. jiamciimyelfeMilidnil^cahniftriiintamctpifl^
nOygnltmciiaiinediibtMttmcan fleta,in«jdcamcaihlBdli,ftildfti
M !■ cum (blitMdine ; nempe yt hisoiedijiinbdif^at expiaret^libiidikii
iiaacnusexpiataruaprobrt. Sedfiruftra c(t,nequcilH,Tie^ucaii^
.£t«jTcri. improbis,ex hoc otbc (inc irera pornitudtne egreiris .tiattir fectiti-
gwjMPoi dumcommuncm Dcilegcm,vcl vni&shoralxparricula; autnquid
hjJSt^ 4ninus cft»pun£iuluiTi; procompcnfanda fupcriori ignavia: cx|^
, rantc cum vitahominis^ctiamnu&iicordiiiiluininis^ 4c traOlhift-
tcinjuftitiscrigorcm. *• " ' .minnnil
XXIII. EjusmcfubnKjnetaf^cftos inc, qui loanni Apoflolo FitTj^
mum incolcn ti« atquc cxtra fe abcunti, oblatus cft hac« qua fpfc dc-
^•4. «.\fcribit fpccic» Ful m ^hiiMt&etttifedef fofituerttlm^iity &luj^
Sigoiiiea. fedemfedem,&ktm.trM»^tnmmft4u. Igimr«v«»m)eMm
^^r^ fc fpe/hmdawrfMttHi<il|ofe»HTttaqicncjusTcgalcffd
iMrai^Jir jqneambiretcorleCHsatcuSj ^ mi8e cblbiibui^fiilelmTiAi^
fa cA tn ib- ^s. Ncqnc iinc myftcrioi Ci^m enim Itislam olim fiitAi No#-
tMsSn -tno*ejuf4ucpofteris,iniigmimpt'ci8acinifcficordix, cx nubc fu-
.'jllMNb fpen&iDeo huraanargcnlllretbnciliato: Irisin circuira cjus ie-
*. dentis rcftilfime fignificat, ctiam h<)die fiipremi Numinis clcmen«
SientXrit tiam citcndi ad morulcs, quantnmvis fcclcftos ; fcd duntaxaci^
mJScttlfi* dum hanc vitam vivuntj namaitcram illamingrciriiTosJuftiriac»'
fiititT cipicr, omniaad libcllam rigidifnmae iquiratis cxamiQarura. Ira-
.f . quc ficut Iris non^ cfi: circulus inrcgcr. & pcrfcdus, totam in fc*
«ordiadi-, compIc£tcns tctram j fcdtantumfcroicirculusjquiinnoltro hori-
r*"'bo?'"* 2onte achcmifphcrio tetmioatur \ talis cft conditio durins mifbrl^
lit\x\x Tf^ coMlfleefgaimpiOfk Ntm ttmeti Deniy^Qtibdiu pcccttor tfvlr»
po^isimfi paiatarempereftkletitf((|Oe«tfimiii]<iM $ ^tsifiii^tflicciHiiismiftht
tiiiMia.' ^ <^ pfotenilittii^eai «lteiam,in qab fttcccdet jns rercw
- . . wm.
Digitized by Coogle
LiB. IV. Parag. XII. * 7$^
Titiil* aiuecedenti i043Qt^cnti«;ieot>rdiTO, qucmI>aTidiiififiiit« ^
Vit,cum dixit: nriferkorJiMm&jndkiMm^nntsho tihiT)omwe. ---^ XXI VJl
VbiD. Auguifinusprudtocraniinadvcrtitiiliidrji^/tfw^^jr/iMr
dfiit^uamus hac duo^ Mifericordiam [ctltcet Judicittm^ for4e non fi» ^^ffi^
ne caufn tsli ordine prfta furrt. ft rion diceret » tudicium^ Mijericor^ ic«.
diam , fed Mifericordism {^r Ittdicinm. Si ergo per tempors -dijiwgua- Ordoeft
mm hdc duo t fort^ inveniemf^4 nunc tefnpus ejfe mifericordu ; futurum inter clc*
Mtem temptu judieif. JJi ergomijirieordia temptss , quando patientia
Bei odfTnitentium addncit peccantes. Dcniq; hunc ftimulum fub- tatemDei,
Jungic Auguftinus. Ergofratres^tfomgmhdbemfsstfmpttsmifericordijt^ ^^^TIj^
m» • flMndinnmr, mm mt dimhtnmm^ mm^ dkmnm : femper pareit '^' ^
Vtys. 'eeBtpeccAviljerh& pepercitDErs^ ^ee€9&b9dte,&piar€itDm* ^«ccator
tt€Cih& cri^\ ^in pareit J^zrs, MtmriUt md mijerifiordim, & mm atKnderc
timer ji^einm. 'Dilrs ide^ fnrcitp mt f^orrigas, non vtpermgmem im «leber u
fteegtoj Neqae rttiiiifl^^Vcaiepteit^rfr decommiins criminibiii, "^^l^
& proni ittere ftogem'; Tcd iliqoan do, fe d olim > lcd tandcm \ nim sit. 04 o-
dc his Icntis atqQevmcduIiatis detideri|Sj ver6 diceYcpoOUin cam i""*''
iapientc i d<ftder 'tii vcvidwnt pigrHm^ j/eiiurmit ^mim ^mfwm mtdmm tSSmJ^
eim opcrjri ; tota die concupifcit & dejidernf.
Quje vcrba fic comaiodillimc cxplicari poiTunt', vt homo x^jjiXL
pigcr, qui pcrfummum incrriic fccius, divinasinfpirationcsXan-
iiaquc virtutuoi ac refipi(ccnria; inje<5la dcfidcrianoncxequitur, XXV.
jufto De I judicio pcrmittaturlabiin gravcs noxas, anima^quc in-
tcritum. Ica aliquando fit, cum tora quafi vita impius aliquis,
non tantiim Ipcrat^ fcd etiam dcOdcrat piam ac fccliccm mortcm j ^^0^(3,^
qnia nnnqiiam mmtts admio^c^opcn, criam Ylcniq>moricns con- eAyfifbe
cnpifeac sneqtie tamcn VRia ^efideifinn ib poirig^t voluntas >'ad p<>^"«°<>
lp(am mediotnm appUcoidoacm , pracfertim celcris pisnitcntlat Impijde^
<k>mpcndlinn. Tam 4Qtcm,quid4dco mimm fuerlt, fi pcrpcnint AicniHBi
candator»^ moroiiis qaotidiana: cnicnddtionis prdcraftinatop 1 .
quando cxtrafiuncmundum poft obitumfucrit colIocatus,novis, •
fedfatuis, 5c inanibus dcfidcrijs plc^tiir? fimiHsTantalo.cuflis'
concupifccntiaad immincntiapoma hiantis, nunquamcxfati«ur.
Facncratorcm ajiint fuiflc, hominem magis pccunia alicn», XXVX*
qiiAm ralutis fuaEcupidum. Hujus, vt fplcndide prodigusapparc-
rct, duplici via cfFecit; & pcrfcvcrando impietatcm, &diffcrcndo
mclioris vitacinitia. Namquorics fanum, valcntcmq; adhorratus
Cft faccrdos, vtadccrtumac fccurum fe panitentiac rccipcrctafy- ^//^T^/".
lum fcmpcr cum faftidientis quadam ftomachi naufcarcgcftitj cmi*»»
Zzzz huic
Digitized by Googlc
740 fROMONTailll MAI.JI SpEI.
(^csxeft. huic ncgotio ruum adhuc fupcrcflc tcnrpus,nondumfuprcmni«f
^^mt» ijjjj dicm illuxilfc ,acquc folcm in pro.ximo minari octafiira vlr
timum. Paulatim tamcn ( ut fit apud mortalcs, quibus nuJIa efl
fcmperconftans fanitas)adrcpfit non fufpc^la. & lcthalisa-gritir-
do, aditu[Qq> tiravic lccutura; morti. lamqucitcrummonctur
Saccrdote £ger,.pexiculu(n nc c;,QmcmQcre'yclit> hoc (altcm com*
prchenriu fcnim ani^pA pceiiliei^t-ftcknim, perquc vfunpam.
Sccldix iacsra.meii^^a^^i^iMn^^t pro impetfaada Noqilais^gtaria.
Sfd)^ iHe n^Tus cati^lf^^afn fuam cantare.» ^ fioa&cjtiua iiiia^
cepetccc jC«Bf»it»-aon4uin pmoie&efflaxillb. hofas dic^uc i ^mplc*
Xatnnim ie poenitcntiam, quotcmporcoppoitnfiiffimttiBV vj^chi^
tun >am mo!e(hisci&4cfiaeret malo habcnti, nc<(^e augcrct mozi-
VmMWi* jjyjjj tjifficillimi operia memoria. Tandcm cum fcnOm & invalc»
raaorcfx- tudo accrciccrct, oc tata propius acccdctenc, «t fortius mitarctjt
piaincgic- facerdos, fubito ille niagnis vocibus lameAtabtiircr inclamavir;;
SrSuftra' o fxnitentix vbi es? de cxtero fxHUtrt noM'VnUo ; ho€ jHdtCAnte juflo
ab«o<len> iHdice^quia dum faeere pa^Hitentimn pot»r, nonvolui, Ita iufclicif-
^i^matur (jp^y^ fiQc rcfipifcciLfia,, & tcllimonio dolcntis animi fuptr pcc-.
catis,ivitad pliircs (ibi fiiiulcs.apud^infcnx i^ Noi^
quod.ci.vci^ IM iis iieg^yerjt^jmftp<»^
jjidificator do^oii ita ci p.cf f^a^
. : ncque eoim cixtat qnomodo pcreacfiumoi^MdO {|eccati apcri^
teft|uiae^as» apudeaaLiuat vniaiiBod^
AdcAe h!c mali qui cum pigro valfit & oon vultis, quando^
' monensini de cxada cofcientiaBcultura(q|ii|ms£^«
Tt^A€» md w iuneribti^ , cum adcunda fuadetur poenitentia^qiiorum to-
. ta voluntas ad rcfipifccndum cft marcida, cncrvis, clumbis : nc-
- ■ quc cgrcditurfrigidum illud dcfidcrium alicjuando, &fubmor-
tcm faltcm dcfercndi antiqua dcdecota; vt e6 vfque diftuinro
meliorisvita;<propofitum,fitf2pcadij(fc prarcipitia damnationisv
Mihi crcdite , nafccntur dcnique nova vobi^ denderia, vtinani.»
no« & fatua.quibus^riorfegnitic» veflxapic£iacuc», Clamabiris
oliA dc vos i Ifmnhfmm Mfi* es l pVodi Domioi*. iqtCet i nobis ma»
Itioi^neglcda^.toties^KainileT^teffvpcfltfcrsttjmntc
nim?a haV di;,!ii ^mplea.tts obvios |a» mcris aoftraB ibloMis Jiadt|^as dcgc^^
■vita ina« Qetes fiUJ. quas ooper.cldioittili ipiom tdas hotruiinoi^ ndoc y* vfri
^p«ni!r ^ ,&lilia,fbrd]cto4i^<d<: cakayt^im^ > pietatis ilJa tua exci9;|^^
tentix de. qus nauffaifliyus. quondam {upra i^ll^ flc p/bX^^l^i} amarorem
- ■ h^urickiu jiU^ aalIiLB^I^ii^^9^^^
Digitized by Gopgle
prolixior btni<X , abftmcijtia- feiPieriof, pircgt^ittatio teoIeftioL, ^vmetaf
frcqucntior tcmplorum vHitlatio noxirrum oriinium accuratioL
confc/lio. Prodi 6 Domina ^<r«//r/y//>, atquc vt Deo nositcrum, Hdc&ictio
coeloquc rcftituasjimpcra ; habcbisad aiagifteriuin tumn & clicn- ^***^
tulosobfcqucmcs,& difcipulos. Bed fbmffis omiiis frafirahacc x
iictinTdtatio,f6l|2^1o v6saiiipiiusotul34?gi»«bi<!#/f#f*«#/i^t ■
ftaaHlfrin(^anilUla,& quc iolec iawihmiActf pffcitb Na«
olni monciliace. la liac ylta aac/cn^r.cam, auc yltimo re-
f adialTe* eft ab cadom longam , aBcemam^oe yale accepilTe.
. ; AcqibicfinloSAKAillapIjiJBttmlvDiciAvappofitaco^^ XXYUX.
«Aniii im^iK^orudtiV^uibuscertumcfiemdidaticmciin
tam^e oomfiiOBcmdifFcrre ia longum, atqueadipfum mori>
.endirempn«, noft finc manifcfto bcatitudinis difcriminc. Vct^ s.d,nfiu
in hac materiarquod «iam fuprdmcmini) DivusChryfoftomus
MlCorinth,
i»ffirmat; ex diUtio»epmculum acmetit^ naftiiftr. Egoclariiis afTc- r. lo. Ae«.
*o & Jibcrc quamditi fcclerati mortaicsintcL flagitia trahunu l^""^*
poenitcntiim, tamdiu habcnt fu« ReprobaTionis Sicnvm^ ^
rpirituaiis naufragij pcriculum, adcoqj &pROI*OKroRiVMMA- Signttn^c»
mdim ir" mM^mm figi^if * f^rjficim & tms film^ £igo qaot aari refi.
lbgaIoCMiilapfuaiii^^^«.ieri^ae poeniceti qoi Iniiiperiaii- piftcamBi
dti&naicoaMl^^tib|»0filil^^ nlodldl.
aem; nu«
Sbm Pr X. ii*iL t t t if Ari ON I s jadeodac * ' 'i ^
f AOMONToitiTM Boira- i priaSk
■t
Essi s
EPI
Digitized by Gopglc
74^ iROMONTOltif MaL# iPEL
EPILOGVS
PROTESTATIO
AUTHORIS.
Vod iacapic&Iiufus difpuaiiomf^pf-'
ci>irccuni'rcperQiQcaIccy.6c Prote s to.9s^
U nuHos mc hac lcriptionc hqiicos yoluifle pa- -
ncre. mcntibus piis& tiniidis, quaH in pufilla-
L/i jv vs?<r- i/x-nsA '^piit^^tc*'^ »^ quandam dc bonitatc Numini«
JJrflJJJhoe lij^T^^^^fNsff diffidentiam:.tralicndis,,aut labyrintho invol-
»al«f|>ci, Wi<«r*wlc«!2» vcndis, vndiquc lcrupulofLpcdoris crroribus-
2lhit"i!f perplcxo atquc. intricata. Totilla. falntis pwicula, dilatampro—
bono con- cul refipiiccntiam comitantia» eo finc addtixi i.vt bonoSj & o»>.
firtnandi^ ptiinos qttofqtt&caafibnaimiii: vittuds «omei gd cj^fdcmte^ '
pmiteo. dinm cxcitarcm hQmines inipios/atqtte io omnc (cclas proi&* -
. iQtciuvit«ra«»*a^omim4.Be prQpttdla»nihil|jaBciifrr«^
! prcteribhim^Qicm confequcndaeLbiC^ti^ttdintt a*
- pttd m0vbibs.pa:ni tcntia:, ^ co^;rcrfi(Mii|.i&ar proc ra^natorcs.
II, Staruo igitur hic tres in humano-genere clalfcs» prima cft
eorum mortallum , qui magis magifqne proficiimt in fandirate»
holninum ac vclut quotidiana capiunt nova: pictatls incrcjnenta. Atquo
j]*Am. hos fignairc videtutSapicns chm dizit Iujhrttm. Jemita , qunfi lax
J^Ufuietfs^roctdit ^& crefiit vf^ ad perfeSfam diem.. Vbi Salomon
per femiram, juftomm , intclligit vicam eorundcm vt quemad-
Prjmaeo- modum auroRfr fplendor.IcnfimJ^valefciti dohec in clarQm c-
Mvcnrie. vadat meHdlem i fi^< parirer. ju^tia^pioram ^ (jiQdttas, coarinuis-
tlttfitpte-. fempcraugmcntis nt iH^dticirs ipf^^l^ iin oittt(uosqna& faccm
'roficilnt pnt^nicliominibtts pcobii.vvtad ejttscxemplam>iB:iucemam-
plij^ Ac^ampliiis cxorercentii» » conenrar palcfac<rim«yfrnitis hg^
fiaAitail ncftatcm > quotidic in fc magis acccndCre». no.Yr^e fempejr ac*
cefTionibus facereaD«lliorcm. Ad hoc.-opusfan^-opcroluoiicrc*
dibiic dl-4Numatttm fiiilTc S» f u^ (cum» qoando ia cxtatico rapru »
.Ange-
k)u,^ jd by Google
EpIIOGV.S AVCTORIS. • 74f
Angcldsfiljimcfos iftudaudfvitoccincntcs,Davidi8cythara,fidi- BeiUhl.{,
burtjucattcmpcraTum : bettwvir^ cnjtu ejl auxtttum abs te, ajcenfio- .
nes in corde /ito dijpofiit in valle lacrymarum^ in loco quem pofiit ; etcmm '* '^'
benediHionem dabit legijlator, ibunr de nirtute invirtutemy videhitur Pfd.li*^
Z>Eys Deorum in Sion. Atquc ftirK c/l , qirbdpcrfc^lfont» (fudiofi
mortares^qu^tndiligcncinrim^abftincanranoxis mortifcri», ctfi ^
peccatit venialibii»eximi| non (int y ' tanquam nx vulis 6c rugis^ fa-
Cil&^man«infimiitatl,&corroptstnatnnrddftcKnrlbus. .:>i
SieaindaClafleeoip6no6omines>qiti^ iiContingitdi^. |tr
lethifefas.cttlpas» non tam perverfitaf Tornntatia canianu
dafeqyam mainfcoqcafio ilfcccbnr, im&ecilBtate imfl^ faperiofi.;
lichmcn, vtproftratnailiicita voluptate animor, brevx^ie recoili-
gat, fortioratqne oooffiintioc futurus poft cafum-, adprofcqucn- '
dum itcrChriftianacprctatrs. Optimc hic Ambrofinir Xi*tfiait, %^^^^
qui confimmarc^ piums eertMmen^ gejiiunt , & currere curfim fi^ \.fr»D4,.
lutU', Jicubi forte vt hominfs cvrruerint,natvra magu fragiVttate ^ quam
feccandt Ubidine ; acnus ad currendum refirgunt ypudorts jlimutomajora SecnnJa
refttrantes certamina vtnon Jolum nuOum artutiJJeaJfimetur Upjitfimpe- «ornm, qoi
Mmentuw, fid etsam veloeitatu tncuu i cuf/inUffe. Con fihnar fan- fl^plulli '
ftiffintesPnefiil Dli>idtscxcmplo<propofitioncm fuam, his vcrbis: cuipas
9tttdHiM$d,quodfolentReges y fcd petnitemktm ^jfu JfiHfh , inge- «"0««^«-
wmn ftodfutt pemt Regeti C^^^^ejl culpamy3>^ertf^hdu^e»A frSI^iLS
thm,kimpfivunm4eii$Vi0tir^mmmmB^^ mamm
teftpnonmminperpetuufMuiUiVutgatodohretrAmfiil^:. ^fi^irih^ .
feunt fuerefrintMti^x-iteneruBuiteti^tirL ^itenemurUffSim^
dent fuum negare peecutumt dedigtttmttr rtgttre indulgentiam , qusm /r .
tebat , qui nulla tenebatur titgibm humanu. ^uhd peccaVtt^ conditionA
efi ; quod fipplicaVst\correcHonis\ Lapfw communti, fed Jfecialu confef
fio. Culpam itaque incidijp, natura ej?-, diluiffe, virtatu. Er habct Da* A^V*»***
vidhodlcquccomplurcs,cxomniftatu Ch'riftranos,nontanrum_, ITfhr^t
fibiincafu parcs,fcd xmulos quoque in vcloci rcfipifccnria.,; &: cjtiaprM*
( quod'caputcft)pcrfcvcranrraconftanti; fupponcntc Dco infirw
mlcaneoeonw atquc optimae voluntati, fulcrum furgratic ; nc fa*
ci^»attrflapM|iidljbnnm rurrexcront cc-
7Vreia€^^^ coilpiefilendit momldr» qttito^^^
,exiiio6iovi[|ii«tittconfiiemdlneift.T^^ pcmiintec« Tettia
^ttia» tottes^roTucrc in criihina i qnoties perimra voiiliptatisal«
it fttaTitasraml3/iuv>i4tt^prenlatavndiqae»abobv(jsetiaai« aaaSS
Zzzs s qnibttf-
Digitized by Google
744
pROMONTokiiMAiiiSysi.
•tdcftiiuta quibufvis cmendicatacrcaturis. Itadcniquccumvcncrint!npr<K
quodtr** ^'^*^*^""^ malorum, prxtcrfalutis fua: periculum, ctiam Dcuni con-'
•ccaiiocA, tcmnunt. Quam in rem ptzeclariOlme diiputat S. Augudinus;
gj^*^ Videt€\xx^\x\KyfrAtreSi(iHaLe profrndttm fit vbicontemnitur D£ys, Citn^
i*^'fSk "^*^^*^ quotidtAHU fcccMtis obrMtum<t Mcrlfu quibufdum, mUi-y
iwV^/*^* immoditf frtm^dieitt fiBe^dj/£eimM fmAmr^iifpvh^tmffim^
. rjw/ J>sfAm lmmi»m^ mltmm JmUrB fm fiti^ mm fidkm viumm^
A tS^Sh* fidi&i^ m^itffh f fikttmmffc dm ^mimrt » fuwuAtmmin fhfiuh>
iomfaat do ltmt^&ft^trmttftr inint^itAttbmfuu. Et ttntl msgu in profim^
••Miudo. dummerfftntur,qutnt^mtfmvi4itmtmrtJ^fitUttt* fitlft tmmfiUtitm^
^fi^mmjtrinfelieitm. ' i
V. Itaqucnulla mihi pugnafiiit, cum primo illo hominamor«i
pj^j^^j^ dinc, nulla cum altcro. bonos animos, quibus prxcipuum cft ftu-
rinm niai» dium, quotidianosin virtuteprogrcflus faccrc , folcrtcr ctiam vi-
^eiddcri. tarc graviores Numinis oflfenfasj.aut ftatim cmcndarc admiflksr*,
fHltpri^ fcrit , quod fcripfi, Malv^ Spei PromonTokivm;
■ia(n,auc quia potius cofdcm crigit a4 fpcm bonam , quamdiu vidcnt illa^
iTo^i^m impcodcrc falu tis pcricula . qux pitirimot inTolfont ia^
cU&m. Aegocjop^wtctttisr C v if c r a-t o & c c . ficlii<leiiiqQe liiat es*
tetcia Claft, coatta quos ( fed ianaodos ) ctlaauiin fttioxl s booii-
aes ez ptdfi^ impij,ex indnibia malitiofi » ex pnocervia obftinati »
aegle^Otes ftetanicnroram» ant cornm iactilcgi vfbipatotef' %
non iftftrudti vcro fupcr culpis dolorc, ncquc fcrio emendatio*
Mraa^ ois ptopofite. Quin ctiam oforcs divini vcrbi , fandarum in«
fitran, (pirationum contcmptof cs , amatorcs fuarum cupiditatum , in fi—
Jp""" dc joculatorcs; prxfcrtim vcr6circa Dei aut providcntiam auC
^xsiC' vindi£lam ludibundi nugatorcs j dcniquc in profundum pccca«
CK» - ' torum dcmcrfi. Cujufmodi fcrifunt, qui in continuis hsercnc»
fcortationibus,aduIrcri)s, aliaqucmultiplici Vcncrcj; in quoti-
dianactiamconfuctudinccbrietatis, iniqua alicnorumbonorum.»
poirc01oac>odij$Vatiniaois,jacnon placabililws inimicicijs; vfii
magicaiiimattiam,damnabili veflefickmim aretcitio* cfttetiii|iie
indignisCbciftjaao aomiae flagiti|f s neqnelaterimTilamiaii^.
pietadfiiatfetmiaamllatoaot»pt9PterTagam aliqoo^ Ciiaftiaiim&
aatfl|giiniditfis>leoeftap>ipliafiiae mortis oeceifitatem. coofifi ni^
mitom tum, vnicl coniridooe , aut coDfcffiQac» quim celcnimd»
compcndionirun^ae^ totam fibi falutcm fuamcoafeduros. r^tfi^
M,if,if. tm^hM^tittJmmmm. 8cd fpcs f loiMmluc nana^g laan is, certft
(cm*
Digitized by Googlc
EpILOGVS AvCTORISb . 94)
fcmpcr viriofj, quoties homincminducir ad impiosaufus, vd ad
pcrfcvcrandiiniin comii.iiTjs fcmcl dclidis; ncquc tum ampliusr* .
mcrccur fpci nomca, fcd pr«rumptioDisi clt^uciairinfccemala^;
Ciuri fitcaufa pcccati. .; i, . ; :
£t quoniam fupcric^biis duiftini- iecnHs» noapaoci prxpo- VK
Aerftoixifidudl»i4€olib<^iftf D«Qiiiiais (ccferibat pcovodbrun6
«dirm qubd grcnventjcoiiif 0B6'^MatatB Tchitiii adfoie^>
^iquatoprioiam fappliccs procttimiflbtt tagcoDa depK
XcclclliiPatrcs rcpios iovedi funclniioiniacs tam malc confidcn-
itcs» aon abfqoe Nqininis qu^dam iniuria. Ecqnidem TcnutJla- r,rtmux,s^
iiusa£lurusdepocnirenth>o(lcndit fc xgr^ hanc materiam fuftor
|>iflcdifputandfl[fn: ne retrMi^a/tfes inqviityJe rffidttff oHx/lio parn/fiett''
(^atimnad^me delinqufndiydemonfirare videamur. Etftatim fcrib Occafio ^
Inculcat, nuHum indcadpcccandumficri dcbcrccfFrcncra,vndo «i««n.P««»
rinaximcrcffcnarioportcbat. Atjjt ( vcrba cjus rccito j vt na alt. d«j,etofib.
^uis int^f I "^tettir^ quafi eo fil>i ettam mwe oecafio ^reat ad deknquert. riito-dtofc
dum, qu. .. ./(?/ aJ paenitendum : & ex redundantia clemtntia ccelcJtHr^ ^^t^\!^
Ukidinem factat hufaana umfrhsttk' I9etn» ideirM dtterhr fu^ £«Asl>#-
^ifwdiprefi» tctiefdgjljtnqitctuU, quohes^ignofcititt*-. . . v. ' • v ^ , : ^ . v.. «
^ ,Qiumrca)ptt|99iN(^iliroilioeillofbjtSaii€to VIC
contraeofdem exceilu fiducia pecoantes invc^s : fnptf^df
j^xtr^^ff^^^t^^V^*^^^* ^f^*^ J^f deHiffkftdi fr9fagarm fih s.^mtrcf:
^MtyCHmfafnfp^it^jrme^^^^ ' ^^i^^
f^ifMeri fnim medteMmlhttwm merejfiiriitm eft, tto» vtilnus medieameH'
p9 i ^itid frt/fter vulnw medtcamentum^ qu4ritur^ non frofter medi-
jtdmeitfum vulnm defiderarur. Sanc ncmo communitcr ad cxplo^ tatc &(io«
xandam baffami virtutcm luculcntam fuocapiti plagam infligic^; ^««wBa-:
jicquc vcncnura haurir. ad fumcndam dc antidoti cflicacia conjc- ^™"*
fluram. Itaamcntifimilibcll:. qui idcircoDcifchoft&m facit,vL» .
adciusmifcricordiampolfitcoiifugcrci^cujquicxdivinajcirmctt» • '
li^ indulgcntia, ad produccnda (celrra inducitor. MflUH^niiiili^
j»lcgantcr propofit{im a^umcomm^alio luniU cxplicat SaodAc' 3,^;^^,
HierDnynius.l^fGribcos^adSalviiiaimi Neefl§$imtttkm pieititeittim^ iu efiff.'^.
fubfidUidattdiMmmry qaa fkm-imfiliei^m rmedim^ Miude/integra ^^^^'
fuiU^y.^ fid^ii mercihus fgrtme fidmm imrar^ i altud mtdurnSljJt- %idm,f^t
rere tabula, & c9^^Jbi£tiuim reemrfihtie , ad ajperrtmm^ fdxm eeUHiit^ i
^eriiidfv^ «^ic^i cumL» infaoiti iiui darCi» Ipecimen^, qtii
(bjliinu vldetj irL. navi tabulam^ apcanL» ad* cnatandunuj
Stlgentck' Qaufia^ij ncceii^t^cjk i OAviiiu caodcmi» pcrforau>
. V • • " ' • ' .vtpe-
Digitized by Gopgle
74^ PROICOrH-TOKII MaTJB Sp£I.
Vtpcriculftmfaccrc polHr.&cxpcriri, cju^m commodus tum efos*
. aufusHr. Sic (loIidiiUmus cft, quilquisconfidcransmircracioncs'
Nu iiu n i s , & a pc rru m qubtidic bon icatis4i vinx liaam» indc piovo*
cacuradcontinuanda fcmpcrHaguia.
Vni* Ethaicratiomaximc locumhabct^pudillos homincs, quo-
rumomncsinnioonfumujituTingraviimpictatc} quia nimiruoLB
confidunt cx£n^ulaii J3ci ruil)cncficeatia,ante mort£ adhuc , to^
Temetiu- tifls vittB Mto&m ft^palliio^Uaiiiciiitstiim ; -ft brevl poeiiiicaiil^
tt fi4Mcic» longapiaterimBi^^giniiiiaabfterfiirot. Qua in rc praBtcc aib
feccicJ^Bi temeiiKai^Nlb^NB novi ^ooque igoavll pecctat» dani i
cooverfid* CleoojiljtiminteteJlRmreffionis vocatlonte $ naaieabiindi tu^
ntm ruam cntioai* Vuit cnim faprcma Numtnis Majc(bs>' vtquocies iibe*
inorantiir. f^Umanngrailani (oam dti^cn far, fccl cd os boinines; iacitando a<i
s.chrjfrfl. rctjpifccndum^qaodfreqttentiflimc acciditi aoncommVitio, A:
JjJJI^yj*''* fola ccflaticnc cxcidat inanis, fcd porius coopcrationc tnimaniB
voluntatis cfFcdum fortiatur. Huc appofirc S. €hryfoftomus ita
mdlcwn' ^fl^^^st : Ne deftdes & fipwi fimust vult Devm -ttisifi nos Jiltqutd co/t'
l>eo.cjuIqi fiff'^» totum Jit Jtiperni Mxiltj. Nequt^ k nobis tterum exigit iO'
gratilde- tum, feiens infirttiitatem noJlram\ fed fuam fert>Mm *nifericordiamy ^
ft/nrfff*- ^'^^ occaponem sdi^itdm accifere, vt Jkam dcclaret itbesrAlttatcm , expe*
firt. &Mivtcfferimm.fMkmkmfimL,
IX. ]lebepca4ilvinoOtaca1o.edoda»ffincvUadnbltationec(ede»
SKiuRe- batifbrevtfiUosinusrquerotenetriml^amabat ) benediftionem^
uSqS^ &jnspiiffloge^toc!aipatrel(iacolim4ni|>ctiaren Keqnetamea
tf» i«^om- intcrca otiota confedit matef>iedaitflta«amjiiligentia laboravit^
pto^Sfi ytercasadgnitammariticondirct,vtjacobi oiannsihirfut^ pcllc»
LnediAi- contcgcrct,7tenndeinvariiinftcacretiqaid&^uoniodopatriiii«
wmJSI'** «Gccuticnti loquerctur. Qo<>cfiimhan:-omnia, 11 ccrtnm fuit ora»
ctmtf.xj. culum \ Ncmpc ctiam Rcbcccaccrtafufr, illud abfquc fua coo.
Necgiadi- |)crationcinopusno<idcduccndum. Qup-prarlioMadianiras fu-
nb, foe**" icrunrlfraclitar, fotis caftris ab ijfdem cxclamatum cft ; CUdiu-s Do-
g^dioDo- mini&Gedeonis. quafi nccclfc fuilTctjad candcm vnius populi cora*
I!ia"n[tM" parandam vidoriam, ^ladium Dci^hominifqucconvcnirc, focic-
vicit. tatcamicabilif^coituraadplcdcndcsidolorumcultorcs. Afa^
^N^T^ Kcxjuda,cttmtrecentismi1l8>as/uorum>motufus bcllum adver*
i^/>4r«fi|^ n^sdeciesccntenaAiilliaAtb^pum; praemifitlittmilciad G^vm
Snb Afa prcccs, qttibas poifaifla.vit anxUliun 'Imbccillitati iasi> ccfntemptJb
iuda^'i&f' abboftiUpotentia.' IgitnrqacmadmodumScriptoracommemOi^
Ouofci • xat; #x/ifmr2)MiKlitnrAAsyy^
Digitized by Google
; EpII O.C V& AVGIORIS, 747
fet, Et pauI6 pbft rubinDgit :
Oomm%€4tiiMmUfnt9iti fimi%'& ^xertitu Ultm pr^ligiue, Vt fcisb* r«deiite«-
mus divtQam virtutenit oon omnia fcmpcr iblaoi facere > fcd alt Qriria Dd
qiiandohumaoi Uboris induftriam rcqiiircrc ; quod maximcfio nondebet
in rebusacmcdijsad (alutcm fpcilanribus . qu^imfinciioilw adul ^l?^^^
<orumcoopcrarionc,foIiusD£ I gratia non confcrt.
.V , . Acquc hoc cft, ^juodtantopcrc Corinrhi;s fuis inculcatPau* X.
Jni v.exhortnmur nein vacuum gratiAm Dei recipigtif. In vacuiim x.mic»'
9iitem gratiaro Dfii, intcrprctc S. Anfclmo rccipit, qui cum ca rimth.g.t.
liOQ> iaborat , fed petdcfidiam &cit, yt vclut otiofa nihil. frDdas nego-
adferat, quia iciJicet eam 1>oiilt€xpletet>pcribas aofiratagiu« eiora,per
Cim% IgnavuB ciilpMn» beinciirreret idem Apoft6lii9« dc Tc in- ^^^^^
if/M mmt VM^ . manac »o»
€Bt'tmmfititt,'. Ap|Mret:inpn«iilkrattconvcrnonisvocation&») looutli.
qua6do occa(ione itineris Damafcum verfus» iuflus cft alianL» > 8e i. ^ior.
Chxifttanaoi mcntcm inducrciilatimcnim acqaicvicDEO dicen» >s*>o*
ti: SAule^ Sdule^ifutdmeferfequerKi Egofif»» Imsks^ qnem tu ferfe^ ^^odfa*
fueru. cuiSauIur': Domfne cfuidme viifteere? & illcj t fif^g^ <^ f " '" flwT'
tivitaiient-at ihi dieetur tibi^ qutd tc^ oportet fncere^, pjji^
Mirantur cx Philofophis Ariftorclcs& PliniuSjCX fan^is Pa- ^*\^*
tribus Bafilius* 5c Ambrofius:', quanta illa_. vis cffodcbcat Re- 4, *f7
morar, cxigui pifciculi , fiftcntis in^mcdio curfu oncrariam-f
navim» veotis remi(qac irapuKam. Scd cgo non minus admi- ^
lof^abifani lllamcom Sattl6.olIniinntaiionem> tic quaApo*
ftoloram gefta (ic pronanciane. SMAuMue ^irem mMsmm fi^ «^* <•
sk.i» tf^M m. Dmufimm sd- ^nMgd^i-infi mmt. imrtmiffiflmim "a^'''
1^/4 t//r«r m mtikres , vin^os perdueeret in lenfikmh, 'tienl / gran* ^«allop!^
di U prsrrotiK oavi Iimilis6«slaib'flra & fuibre coocitatas»^vif- recutionu
fimi$acnocenTi(rimis vcntotom tia1»nil>ua i proporabat cxpaifis
quafi,pknifqi velis Damafcum',in damnnm recentium Chriftian
i-ura. Scd cccc hanc ingcntcm navigij molcm , fummo cuntcm g*^**^*^
irapctu,modicus pifcisftitit, Rcmora vnajfcu potius vcrbaChri* \ * ^
fti paucula qu«Sau1um in Paulumilupaminagnum,pcrfccatorcm
4n Apoftolum routirunt. ' . . ^ : . V » . v^.- ,i.v -.aV>,
' Vbi itcnim obftttp<lfcenda cft cdcritas tifa; Paulina »mcta-, XIL
morpholboi. Nanvciim mandatum acccjf>ifiet i^t Dama^atn» /• ,',7'*'
intraret,pofiran« ibirudinientaChriftiaitetvifgiloniiMn^ !
alio aut loco ^ant tcmpoic iliftnii Ia fidc> ptSQiliiifil tani^&ria»<c|p- u- <s
Atta« - loogiofo
Digitized by Gopgle
^42 FROMONTORIPMAljB S-tEI.
_ tm longiorc dcHberationc. Ncquepoftuhvirprius-ad Prjiicfpcm
***"f«anr cerdotum redire , ci rcddirurus quas communicavit lireras, tc-
Bne illkis ftes potcftaiis fuaj contra Ncopiiy tos ; autrationcm chtHrus mu*
morccon. tanda? Fcli^ionis avitar, cum nova Chriftiaaprumi nihil ctiam a-
liud facicnd* mor« caufatuSiContinuo. poft Chrifti voccn) , Da»
mafciab Anania dodrinam fidci , deindc baptilmam fiik:cpit>
triarqu^f tamdiu ftrcnuus {iirppugaatoc-6c pnedicacbrydoAcc tf^
tiOQlsladjus ci guctiit ftoutr, fifmltsieiiiite^MidhMlfefiriiib M
T-erifliiiii4teii Paulii&;. GrstidJDrti mmvuium9i^fini.%%{m dilemb
d^m prfmto afiblfii^ aonAnrovolantajdo obfcquioslu ac^i «4,
Dcr lxivitantis natiun>«o6pcratDi efb ..o . . J
Xlil^. Vtinam hunc Apoffolummnlrihodle icqticrcittttrt.ft qipiji
tics^ coclo ofFcrturlifiiminir grattt, Yeiietabaadifla(im cum qs»
rculoampie<^rentur, ncc pcpmittcrent otiosaceCratiaiic, nbi ina*
Jifcir^ir clabii Nunc quia parTim divinosrepudiaiK favorcs,(altcm
impani- oblatis ad maturandam convcriibncm aujcilijs non vtuntuts nco
i<r0ce«^cr4 cooperari ftudent; folius pigriti». culpa fit, vt magno aumero
c^m. qMm fuas ipft animas pcrdant , ntjn amplius falutircftiHfcndas; Nam
baltcnt At. ( qii£ cft Divi Cliry ioAomi ratiocinatio.^ cuoi liomo habeatduo»^
pcdcs-, gcmioas manas, duplicatas autet oculofquei Bt^iatns?'
membri jadnram » aiteiin» polBr vliiicompca£mB ; tancniMii-Ka^
betQifi vni€amMimaffl»qiuft lemet|ienHta>icmpereil perditikM.
^^S^a'^ ^ Mifii^fpJlkydMmi yrquodipiiQn! viti{Kc«tcomAiie <taBi>aiii
€fa.animabii»»;ftqiienii liceat;iorafeeic»; iifibm damitinnfc fidL*
oaiMadM» •
XI^ Scditetnm bciimocsad d%Hcii^ iceIcrttm ailUeti, iiTft
virtutis fcveritatem ; contcndent, noh neceifario confcftim abim—
pio arripicndam eflTc poenitcntiam \ fufficerc fi olim,il tandem ali*
i • ■ qaandorafcipianr, & Deo vocaHti adhoc falutis ncgotiuo), anto
"; moncm rcfpondeantiquando exmcntcD. Augu(tini,denemine
' ' jf liiccanftante,e;arq; bsatitudine dcipcrandum cft. Sic loqttitus
fiSxiM Vir-^iandus.. De nuHo eUj^ermdtm eft , quAmdm paueMtid^D e. ji dd
^tpk^iium, fmmtemMm sddtuit , mf. de hu vit» rMfit imfimm ; ft* mu mcrtem imlA
,UMm,u . tnrmm fit fHtwrm trijtut9<Mr^^mmlIti4mii.i>tdf^^
^t^m Jm>- '^fjmitifttm^^^j^ftt^ll^tt^^ dmtifmif 'd^t^^ifm^-^mmt^, if^^ ?>^^s^
Digitized by Google
AugultiniMi lioc k^i4r«tihi|.inUt ctncimi , ttc 4|jiis 4bf]i«fo Jcfp««.
riiuicfiam improbiAinii-ialqijKti^m omnem abiieiat; <toceH Umti/
tnsnon etga «inii eCe'abbr«vimm mantrro Domini. Im^
«iCi|.nequaquam itomimus Eccldir JDo^|oc*tobofat fiduciam^'
^fOti^ pX«rumptionem impiorn» « 4e pniiprii <:a|>itis incolur
mitate^* ac confequendae fusipfbrum focarirudinis (ccuriTate^.
<Juin imo frcquentcralijs occafionibus dcnionftrau , futurum ^^^^^^^^ ,
illttd tctnj>us, inqaodmulti cmcndationcra fuam rcmittunu, mofcck-'
&vcrc rcfipifccndi conatuna , dc«iqucomncm neccCrariuni fin- [J^^^JjJ
-ccrac pasnitcntias apparatum; fcmpcr cflc pcriculofum , & nau- ^ .
fragijs infamc littus, acf, aliud ^uam Fjc o m o^ r o r i v M Ma* ■ ^ *
Lia ,Sp E I. .
£t fcr^ par ratio eft caoi Poeiiiteatia»atqae BaptiiiDe:qaea
afKaf)oompkires Cate«liameai» tempoie S..CIwyl<»flomidiftole-
MiiUd viMiia.,(eaprox|mainorti Tpatiaf pctioBfi tomieoomibut
pisterit» ▼itsao^cis, earam^oe poenisf bcM^fi^ftiafiijab^
folatoiteedoitiacre t ^fmlici navigationc ad .ccelam appuKiireSk
Scdquantodamnationispericuio»^esifta,reaveti&spnsirampCio^ •
involvcrkcundabundos baptifmipfocraftmatorcs, inhaDC verfoa
tcftatur Conftaatinopolitanus PrjEful. ^aindoqnij}iAmideofccc4ti s.chrf/y^,
vt finffitm bsptifmd aecipidt in extrema refltratione , ftfc mn djfequ^ M-ir^w'
tur. Mihi creditet non vos terrens dicot quod fim dt^urm. Novimul- i^^tmM^
tos, quibns hoc Accidit ; qui fropter tffuminationu quidem exfen^ktionemy
ynultapeccdbAnt , in fne Autem decefns^ipfcefferAnt indnet* DErs entm ^ ^
fropterea dedkf beftifitik , filvem fevtttn^wm vr feccettt mtgeret. „f„ i^**^*
Si quis tmtpmxiiftii^^ vt fiettfi magis feceet,}iM efi ejtufafimiU mortcm
^MgligeiitUi ibmfi ms! eJletkvf^m^» nitiit pHtera,v9 fdsm ^^^^^^^
Jt^dkf^it^y^w^Mem* F^idetid ^ned dieitmrtfieumm mtdtivtvemMgi dMacM.
fllHM» nos fimus qni fieimmg vt dtfstnr, ; JljMmohrem rego vot,qui
1*»^ ^J^^ mSff^f' ififi^i' expergifiimini, }igec omnia> quae falubri- Necpani-
«er hadenus moaait D. CiicylbftoawSsde oon di^ferendo adul- ^^ppj.
torum baptifmate» adyltimam vitse lineamsdida quoque vclim
fccundilim proportionem» de poemtentia' non reijcicnda in ferum»
^Ccmam»fl|orbos,fflortem. Ncmo Hmilisei ve^itcCei qoicum
^ bene nonfotuit dicere, dixit erit,
Probe fciunt aliqui, cum anima fua rem malc agi, quandopto»
tervitcT accumulaat rattoiiesapud DsvMypcr quotidianalccle^
rum dcbitai quaadoctiam iaiccibiiot , aoa io plombi lamina» aacj
Aaaaa % ' - liUce
Digitized by Googlc
750 f aoMONToaii Maljb.Sp<£u
ilkc» fta tabtdik coii(UeQtiar,J(€ur4tteNiKiH{tti»^N^
. dcpi vikgttc adMtaatillb, fty lo^ac fcrrco^ alitfttqttc zlUii repcnti^
continu6 vicHiakcltmlna ; iotcitiganr t^ cnfmvcrd , COntra^-le»'
Jttdiccm itamm i cxindv qaait parasc aic«nfiimad tribunal f 6L c6U
iigCic paoiatim fatalis. (cntenti|p>, fivc vcrba» iive fttlitiina. ' N^^
hirominus cx coriim niraierai nonnanquani vnus^aiiqilis^laiillo^
Owaali- ipfo lalttti».fuat difcriminc , quando^
qSandoa- Efi bcne mr> diUet dictre, dtcct TTi^iT .
volatcum Qiiia fcilicctfc ipfuni palpando, formnam Ijpondct meliorcm^
ae,Bon hoc cft , fubTccaturam tandcm aliquando paenircntiam. quscta- .
amplii^src« mcn dum ditFcrtur, & non appiehcndifutTcmpori, multis intecj
^•••■^** manus cvancrcir,ram parum rcvocand"a,cum Vltini6 clapfa cft ;
qa4m parum occaAo^ occipicc calva rcducituc , poftquam fcmci:
- avoiavir. • • '.«^ -. -. ■:' ■
XVI. • Rcpcta'igitnr,quod iupra monuiv.ika)W Qoif^ttls Clii^ .
ftianorom vciS fidcUnm » fragilitate foli natiir»» five dcftlnati.
PoBcafiin yoIantasia.maiitil»dc|iBda»inibrdt8€tiniimim > mcdicioam ]^c-^ .
^ ^vu^ re- ^^^' fiicit ccttrcm;, totlcs^ foilidt&. meo M rciorgir » quotics pro*
£gere*d ftratos cit^ parattts maiorc fcmpcr coniitu^ rddfntcgraM com vi-
pornitentii tijsftc ftygc proliuftii prof^A6 dc falurc iaa^pOtcll qu&m optiAii
coofidcrc. quia induftri» cius favcrpR- 6 m o-n t c^r » v M B o-
beneae n A S p E i,& beatu« ad' «rcrniratcm appulfus. Hoc docco ab
folutcfpe- cxcmplo Caroli militis, Sandar Bngit^r filiN quocum olim ma-
tcr cx Succia iti Pali*ftinam, pictatis canfa rcltgioram fufccpic^
l«em]>Io pcrcgrinationcm. Scd ncmpc in ipla via, comitcm dukilTimumy
Caroii, s. & molcftKicincris fuave vchiculum» CaroIum.ruun:i.B^l^irA, mors
abftniit, & Mcapoii vitd^^ticfnnAttm' #cliquiti ka Bfigtta dupli»
. dfervidnat»». fcmaritaft ffllo» ICro(6iymam tamCife*iUigalarl -
Cttai dcvorionc pctrexj t;' £ t qooniam poftca f^equcRs CaTOMiiil
mcmoria lecurrebat lOxftApaMfkmagnis tetfcbatnr dtild^lHji^
^a«^'' cognolccndi ftatum c^s- iam mortui. Ntq; defuit&ontts D t v t
A^Sfui). ardcntibos votts; rotumq,* IMud^ quodcirca iilium fuvmin arcanO
poftmortem jadiciogeOum fuit. vigil^ti & pttfcami. objccitl^
iicfeqocnn , adcaptum humantrcognitioni» accomniodarl.
XVII* ItaqucBriglta fibi vifa fuit viderc Chriftum pro tribunali
fcdcntcm , & coclcfti cxicrcitu vndiquc ftipatum^ in quo Rcgina
I Angclorum cmincbat-» forml augufta , & vclnt patrocinatur« %
^milis. Anrc Judiccm aftimaCarolifiippIcx ndcrao, dccrcto-
jriAm lbintbtitfai<iHiiingCnii mccu cxpt^^ns. Dc«rufn cfur*
- - • •• • •'• * • latus
Digitized by Google
£PIIO<>VSAVCT011I$. • ^ ^JI'
lafus cinj^batgcnius tutclaris, (iniftTunidoeinon accufator ; hic rc- Quemda*
Itta in tatrtilas ptccatacxhibujt CBrifto, reumqnc clTe Carolum, ac ^^***
fibi dcbcri inlbciiiin «fotariRatioiris. oftcndit cx quam pluritsis fcC' ravit,p[o!!'
leifbtts^ prae(erfim6blexnimdec»togi prxceprum, & cogitatio- pt«r (re-
Hibos oblcoeais, 8c opertbi» inliofiFeftts>.fircqttciiter Ttohtiim }mil« ['.ll^^Jf^''
kteiti4mmiUrefll.piO|>H«mfip<ias^ciiii^ SedAngcltts
moxomnerodiab6K«cco&tionc]tt(rtdiiillr.' Carolf Matrcmite- ^^"f'j",
latis ad Dcttmprccibus, Sc lacr^mr»f^girer maaaatibtts>.dc mult»- defcndic
plici in cgcnrcs mifcricordia, eam impctraflTc filio fuagratiam, vLr pfopter
ctiattinuinpucTCcrcns iavitium flcdli, firprcmam Numlnis Maje- c^uJ^p^ni-
ftatem cwpcrit rcvcrcri-, quamquoticsofFcndiflet>toticsftarim_^ tenciaan.
ingcmuiilepoftca,pfopoiltum cmcndarionis tcnovaflrc, dclicla-»
cxpiaflc. Illud vero-maxinie cauQm jijvare Caroli>qubd i$ de-
mttm antc vrtimafata ftcumitatuicnt^w^ i/rm/r#^{(imt vcisba
formaliaapudS. ^ii^it^m ) Dei voiktgt4temexefmi\ Ji^BM^ Sllit,
nMwnimiefe c<mform*mi9, Attdirisicaque parribos* Judbx^ftnfleov
tiam ptoGa>^^pfoasMic&ivilw An^tttf viNrdi^St fiHg^tami docuit»
filioAomifiritam mitem>ta9rltfieUc^m' non dandttti^fiiiae cal*
cttlam« nifi.ipucro &bonsfiii£reryoliintati^&n«vos fiios Ibler-
tercmendaceftuduiflet} fempcrpQit.vuIaus pcccad> ftatim vHiv?
mcdicini pcenitentije.
Dicoigitur, quotquoVctfamliodic poft lapfum- gravcm citb XVIU.
lcrccipiuntadfrugcm, radiumcoelcftisgratiac rccuti,quoties illu- p,^,,^^
ftrar, monctqueanimum-dd mcliora ; profedo falutis^liiajmagnam n«Sibi *
concipcre poflunt fidiiciim ; incorumnumcrocoJlocandi,dequi- funtpeccw
bus fapiens Dco locatus £itetuf j Bosm JIpei fecifli filios tuos 5 fci- [elTpiSIa-
licct quibus , cum appelleflt|d*ietcri|i catcm} futurum fi t pro litto- tes.
rc, PROMONTojtt VM fioKAS^i^'- Quoniam aatem coocrario- ^ j,,,^
iiimparntia«ft'r certlflim^ covttluditttrs depfe ' *
ram mortanom-conditibnem« qui poft caflim norunr Telbcf con-
TCtfioneiiiefilM loam calo attollere*» errores-ftatim , moref^oo
emcndarc, d^mnare quampriot&mpatrataftagitia r fedobbrcves filh ma«
iliecebras» & mox interitttrayolaptatom obledamenta « luimi fer-
pcre malunt ; atquc cum vcrmiculis putidis, vcntrem terracagglu- JScundi-
tinatum, pcr fordcs impicratum trahcre ; dcniquereGpiftrcntianij teipcmi-
omncnijomnc poenitrndi ncgotium,in futurumaliquodincertum
rcijccrcaut morbidos annos,frig)damfenedbutcm, ipfumque mor-
tipropinquum articulum i quafi tunccompendiosa vi4 fatisfadu-
lioifcafoDcojftmuiquc hujus vita^impctuoiam maic fciicitci:*
' Aaaaa s _ tn*
Dlgitized by Gopgle
Fkomont.Mal^Spjbi. £^ii.oG. Avct.
. «ajeAarL -Haec eoimveio qyMfimdaBiiiioccUittni Mw^,M^m^i
«ijj^; I* if^ •ceDrcnda eft (pei» de qna Sapiens ait: 4^ iq^' iMMfnsm ismiff .
iP^tMMfMm fkmm^ qui i vento drffufm Vcrbo dico»eilieadatiooia
diiatio&poenitcntias adeuadsprocraiiUaatio, fcequeatec 1
ij^ptobocundanti,&pro Naufragio rcopuliueft» \
. • ^XO^OCtuPjlOMONrOMYMAlAi^it . i
Omniaad Majorem D e i Gloriam,;
VirgmisMatrishonorem, increatencumTi^ium*'
phantis Eccle^UB» Militantis «moliimcnmm:. •
cujus judicio & cenfui^lianc omncm
meam fcnpdonemliuinillimii
uibmitto.
IN-
Digitized by Googl
I N D E X
UATE R I ARVKI
E T ■
Locorum MoFaUum, bono Concio^.
natorumdigeftas in ordfficm^ '
alphabeti^ ^ i ^ >
- ■ \ (T
< ) ■ » . . « * ... ,1
•• ' ■ ' ;
C/i M O ^
Vculentum ftultt amorU prototyfmy homo'
GaSm. Lih. 8. 5- 3. 7- ^ adnum.^h^.
Hahct pafimmitatores yS/, amarores njanos &
frofauosi Vide fif*tfUcsliHm^r<^s » Mtro &
cftato, \
tA N M E L sr* ''■)
^elorw» tutela^ pr^sjidiumt-heneficia, ienevclentiatr^
ga homfnes , Jicut c^muMter magna/itnf , ita altquando eian^
gucfiunt, per conttnuatajn cltentum improifitatem, <Lik^,%,li.
Falfum efl pojfe e^^ris^ hominum complexiones, propen^
flones.ftudia ffttura» certopr^dtci, rnulto intertius pojfunt inde
tnUHciari, f*^€ontmgenur,aut Itherifiunt 3 ita njt Afirologia //-
U judtciaria , tpi^ ajferit taiia certipr^edict p^ffe^ft prohihita
jure divmq^ & ecolejiafltco 3 parm quoque olim in AftrolagosJu^
diciarios» al Imperatorihtts & jure civtii decretis. Ltk 2- 13«
£e
Digitized by Google
InDEIC MATERlAtlVHl
Et cfuanqiM»nAfir»logHs in camnmnh pr^dicerefo^u hff.
PHni frokalfiUtereventm^tirc^i firtmMmi^alemdhiefh» lohgdip
jmtkreygmnMt0m%t4men mindifidmcajM fpeciaieumutoMii^
jyrjr findentes okhmnani^iiUrimte^etMern fhrimtfnfelmUi^
te, mie fimitm cmtps ^ici^ef^ronyenientt^ » nec ^dem
frol^hmtfrfr^ulicere foteftm I$,a9mth9' T/^t^e^dnfh
jp^is./ - r \ § } \ [ i . / . l f'
^ftrologijudiciarijf-^eris ex pderihus frtenunciant, aTt^
■^uando mere fortuito ca/u-^altquandofermittenteDEOtriftium
yaticmiorum eyentum^ in peenam^ame ^reduiicatis^^ alie^ando
ignoranteraEita Islumine tjicu^^alaam Caiphas 5 altcjHando
etiankU^&^^inftttnBii dutUdk ^,jL^k-2i% 14; m^tniM rj^ ad
««rm.Il. ' ' !
7)cditi^ndici4irii Aftroiogia^fericHtnntmde fiintefia.
JLik 2. !• 14. «f nnm, 14. i»^ adftnem, Jtem f . 15. d nnmm 21.&
deinceps, ^ ' > '
'^'•^ Kmwc%jma^htav);irrdiis^^^^
xif^nia ftagitia^ denij^ad damnationemtrahit, Lth* 2. S* II*
«^w^ "^EAT ITVDO AeT E R NA.
In hac ( tan^uam 'pna necejfaria ) iucrifacienda, omnium
Chriftianorujiudia jurejuntridiccandajcnnkinterim muitimore
j^miSnnhmnitum Joilicitijmt^ergdfinriinithnjmpiimdi aucn»
fmuUvfana,fi^f iindicr»iina9 gandhf,yibftates ^^iteltcim*
JciM^* i^ki^ iHfhthnio.
hfinita Chrifti mtrira » Jangninis ai?eo fufi prctium^
•erigantne ad Jpem^ an pottus dcijciant ad ji$ftum timdrnn iUos
mortales, cfUi per continuata Ttt^e flagitiat Chrifttan tptafiiterian
fmttdie adfta^eUa, ^rrncem^tormonta trfthunt} Lik 3^ $1 5.
» • • - . .
Digitized by Googjg
lTLOCORVIlM0RJkIJ¥Mi
CONPESSIO^
Eornm hominum trnprolM^rum ConfijTto^ ^ui fidfn poenu-
^untiam &coHinmfionem di^iUtrtmty/^admortem, factle viti^
fi efl, &mUU€<ot4mDej9i defe^u propofiti nM^tJftrij^ & doitm^
rih ^uipiertim^ ^tfiti^^fm^dh fiUmtinJirmb. ftsouJk^nm
Op^ttkU wir ^km dieittmititm^a , potens apttdHmm,
mtm$S9 tkmattria vifmttttt* - Lit, a* in Pn^tttmio, & (. i.
C O E R .S I
- '^i Conyerfionem fiam protrahunt inlongmn, fimtlet
illudettf tk^ Dem» ft^Ji^»dfmh i^^fiam^trt^cioittt. Lik 4, .
' Cotirttrfioetirtttth^tuexfiitgttl»
impietatem tmtitn^itd ftt^rm jriJbirnnt , nmlnem fieUrtttttm
mhHMmtirittiipmrah^intt ^tititttitimto Lt^.%*%.i.
1n pttttam&fiMttdi3mttjl9oittm0ftMnimttmt fermk^
tit oBfitando 7>Ers in au&orem eorum , amp/torem Dttmoni
fotejiatem, Ltk^. %.2.dnum.l7, <v/^adfincm, . . . .
DESfERATlO^
Troterviam Impioritm, dtu emendationem fiam trahenm
tfttnhfi^fntmrnmfitttclfepttttt^ffsaclii^^ Lik
» - * ^ 2> r J& 1. : Ji. ,
1>uella,fiu h^/Hhidttartttth, tttmtntm fiwPocMimecmm
fii^fiit^ MtUof iotde 4m» fertimttii^fimis fro/e^tttimttr^timt
fine fmfktthJmma^&fimfknttimutifis^ 9*«wi*>^lS«
E B R i E T t.
Eirietmitconfietudotconijcit.Ehriofisinmdgniimmaxim
miimfericitlmontoritttdtinftlia^^^ J^. f. 4^
Inqsx Mat&riahvu
E C C L E S I
Toteft {jmdem tn precihm Ecclefu tnumfhtintu > Dho-
tmm^ merihf» famsiiqua cffnfiditntiss^li imfmks mln^tiUttm ^fitt
mm fine formidine,.^^^j€rtim^mkm. mot efi^meHefem^iiMm
Jhi^dijjpmr€^jbtpfitr4^i^ Lit. i; t. la^
hftf^t diffM^/im rejtfifiiefiiuim m l!m^um%, tkiUttikm
efi ingem^mMhtm», &(me4ti9mentit*. jL/^ 4:. f. 7. '
• B: Jt E M. L r M, - . .
Exemfldillorurn hominumyfjuo^ propter pia qu^^daw^ofe'
ra, etiam in Jiatu. peccati, at^ mtmicttite faEia , T^umtnu ptetae
infemo eripuit, &cceii4 inferutt, nuUi in^delHHt eJfe fikritmti
ftntiiiendaitnfietatifia.. Lit^l.f^^ ^>
F/2>ES CATHOtJO^
Veramei^^Ec^kfta^&l^f^^j^
tm^ necljitherAna^djSli GttAalieAffdei»,Eeclefe&fy£^iem:r
e^renitmi. Lii^z* % VfUitm^ifi&j^fnentitm».
'. Fe^mefiPjeudiepeUtkormn Si^^ (jnemi^tk mttrtalinm '
inJSiar (fualitfualijkie ae relf^ime,Jahari^. Lik 2 . §. I !• 4^
tionJqHe ad num^ llg} • . -^ : .; ' .. *
G R A T I A D E Ii. . .
.^tfitpiiditmimnml>mtas9 onmihtt mati^tlittM eenJkNa
grntianhidjaititem nemj^iam&jiijifeinitem^^ nemtmlfente^ '
mnihiis dat griuiammf^^mi6sieffc^eiiii Jatdltitmk ^uam 0^/- -
dtiijfiyfiimmimimftram^^ . EtJSiftk^^tsm^iincriraiiit fiegftitr homi'
i»Ri*-«i^4i/|iiOw«iT|Ri .....
'Tt^^A '^. ! r r
• ^StkitPg'. njiiioji , comtn}jj^'um peccatorurri rrlt(jm.e , cjuo
dmu)^)ii<sr .^eJixcoJi^imnd^Mi^andt^i^ ad ma^cj^^^fiafi' n^^^
Digitized by Google
Jitatcm inducum repetendi pr^terira^ LiL 2. tn Procemio,
Si$i extnmmn^vk^ioram, feritiUo/k tft impio « tUermfk
malorumiwntffrmt^^Jim comerfio , &pmim ^M^Wijs e^ifiHi>>
ii^. Liki^S.l*0m«0,lS*'vyaadfiftm,
fhmmik^ flagttiofisy &mulnm tardanti^m in op&e pm»
nitefftia^ jure fy/pe£ta ejfe poteft dehet ^ray^ima Defftena»
Impanieentia ftnalis. Lih.^ ^.io,
InDT RATIO CORDIS.
»
Smendationem m fi^twwm reijcienti^m Jemper Impr^ .
hst metuendum eft fr^gr^md* mabtm» Jndmrati^ & Olfiinat^^
v.^- Mk^tiftnhAttkt/himtim^
'tn.matteftU exereet.-,iJi, t. §. 13.
..^uiieu dkrijh Jjfecies,fcut pertinMciterimprMi^ ini^Ji
morte terroris eftoceafio» tta p^s'homintlau^otempore,nonrarQj9^
lattum aftundit, g.i6«
. • • . ' Z;. '
L r X V R I A,
. \, Dij^eMkeromnfn0i»marteett€miuntX^et$erem,^per.
omneftfei-witmdeuHa/erunt} reeurrentiius ettampoft Jufteftk
Sacramentaj 'veterum/tiidimmptoUe&aMmim* & retrmhmtk;
iusquaft ad ajfenjum. Zit.2.|.5.
^^^^^^^
.-" Fftc cum Pfiudopolitica JtM examinatur^^haccWmMtS^
iiere ac parentejm^ grariter njapulat,^ Li^, %,%,%,
.• .V. - JJ/ A G I A. •
^Magti ftu njeneficijs ^ magtcu artihta, eorum^magijhre
eacodeemoni, afiiseti hominest rari fie ac hene , flerum^ impie ae
^Jerimmmtm'. Lit. 2, 1. Bbbbb a AJa*
Ihdex Materiarv»c
Tkmetji Detfv^d. patroctmmm erga. Jthi devoros cttemes,
oximium dcma^imt Jit ^ non fMmeft promttut Jicurttatem Jalu^
m, emi certttndtnem parnttenfia Jny mm-tem agend^typerje^eran^
tilm tnterea ttt Lfi£a it/^rolitate, ^ita^jcelejia. Lii, J. f . 12»
J?/ / S S
% ^fiffa Jaerificiumyficmt ammyus ofttttpta Itgk facrific^s
mnttteUityita protervm^ oyfimatit peccatorilmt^cotnmmmtternon
tantmm pf:odefi»fmaMfmm tpfifiLi imaginantur. jLtk 5. {. 7.
M Q R B r s^
T)iffciltm hmp^s- m marte pomstemtiam, mmlto diffci^
Borem reddmnt Aiortortsm ddores^ moUjHa , fafiitlim, Lth, U
^ O l^S.
Territilsmm omniMm tem^J^smmm Mors, fielefios hom
musust ffjy^fipijcemtia Jita procra/hmatores , ait<pmiudo im o^itm»
^rariter ae pericmiosc tmrhat. Lti^\, f. ICX
%^ortem dtffcitem^ prajemm hmproUi , rtddtt eUror'^
timmeorpoem.irammatmec mm amspo rermm Jmavtfiimmrmm,
Lil, I. 5. II.
^ortaies prwteryc f^J dttHmpiasjU manem temtatiames
dersmmstyjapimcmm pertcttlo mjefiant. Lti. I. I4.
' etmm^Jdemtmnc firi oir^erfintmr mdtetrmtm^
hmTsficauriNtrmmJpecdcs % cmntrm ^mdm prJLm hmmimAmfmt^'
yJar — imfJ dr^mix S^tSiy JoUtia a^aremt.jmm jam
wukitmit. LiL I. $. 15« .
JH
Skmt tleyatm TUtLtm Jimm Uttdem kmiet^ itm^f^iU-
. £tae istdrmttt, dsBgemhm^tmmm^ profamatrm&ams^fitimjm--
cra ditim frafirtptm im tempio , mttrettu-' '•uttmperimmo^ LiL 2.
Google
&r LOCORVKT MO-R ALIVU^
• «r. ■ •
O B L J r J
^lkns hnftwmhqwscredatf oblhi/cumur Jm^&p»*
'^wSTtrDEscpjrTiJt- AKiJsrr. ;
Peccatorikus refipijcewtiam Jmam ijuotidie pnet^mM^
miuii imminet magnmtir^inffnsnMlim^^ObJik^^
IaI^ 4« S* 8»^ .
O D j r jir.
Odys /pn^is, & capitalthus inimicit^s ajfueti homtneSy^gri'
etdmittunt recmciUmonimhXX hac^u aiaitermi^ comtjfm-i.
» ■ *
EtJtpMmm» freftt operimi tonormm mniioruma ai^:,
mmm r&mmmucanoimer fikits ^neminemtmtffndelwtfictt^e».
mut Jalutis Ju* neglt£enttm»mttfetntre iSPttsmpr^^msftione pec^
cantewu Ui.^. § 9^
a T^A r r o. '
t^ititantf6 interra EcclefM OrattOy piorum^ hominum
pro impijs adDcum intcrcepo, non potejleorum juremaiitiatnro^
^ltorarttMM ptrmahert m hnguik &Jtrum.^ Lib. ^ |. S.
T OE N J r £ ifT i jt.
f34ftr4nt'9 pMrtem , & diutumam oHm compSntt JSmSi'
tgerunt peenittittinmipofi lapjum in pecattn. JLik 4. %i $*
Nonefemiu^ftctntmimdffitfntUtl^
mm^mitc&nfverfoHtm tmhonditm in fitmmm tempus^udicinm
^efijeJkSiracidis. Lih. 4. %\ I.. J3*. Pittmm. Lik 4. f 4. Da^
Qortm^injiiper SeholaJiicorum&Theologorum. Lib.^. §.6.
cyjcci leranda ejtlmpio panitentiat addeclinandum omne
/khm pcpicnktm^ Lth* % 11« • IJtide etiam E/iiogum to^
Digitized by Gopgle
IndsX' Materiarvm
'Pa^*^ *DEST J NAT lO.
Jion tantim nuij^ efimmerus reprohorum , fi runHerm
ftm loqtummt dtjumumopnere» diftrihuto incUjfesGentibmm^
JnAtotmn^Tfifvmmthfi^fiitmmt^ Sei^fimticwmih& Cftko^
Ceormn^/ed etimt^fiOrfhpdom imer fiKemfmemmn-nJtrifyti^
te fit ex Patriim &tMts0ne» mimtem tJfiimnerum£USertmK
Zi^.i.f.I. .
T%PC RASTI NATI O P OE N IT E N T It/E. ' ./
OJlenditut h4c ejfe maUdmnenist fefiimum comfdii^j: ^
Lih.\.%.i.
Procraftinare njdemes femitHitiafh, fmim iattereMm bn^
kenmCsiASMft/CRASTiNrMi
^SEV^DO-PO LITICI.
SmufetnkiefiPfimdefebticetmnjftmeifineh^
fin% hyfocrifmi dominMtmn^mt4^mmmhmm^
licentimn ^ita^ *voliftmittniOititmmmnfflnentimn,Lilf»%. {.
\estitvtio.
"Reflitutionu necejsitasy nata ex confvetU per njitam o-
mnem fraudt^us, rapnii, <iifira»fa^itmor$€ntilfus fnaffi^m dif-
Jfcuitatein.
^(O s A R I V M. ' V
T^citatio fie^mnsHofartf, Coron4,Pjalter^, in olfiqninm-
Sema Vitpmt» fics^niemitfem fmlcire deietin mnbtsm»fienefm
fieere enn3merem inne£otio feemtemin. jUi*|«C. 14»
ScAPrLAK^E^^.^VlRGINIS.
Scapulare D. Z^irginis demonte Carmelo , annexa ei
fromijsio, nec certttudmem dat falutu, nec juftam occafionem'^
fitnitentia cum fceUrthus femper frolongand4*Lilf*l. S.1J*
. " * ' S E N E C T r S,
'^t^l&J^^a^te anni, fletuma plus impediunt,fma0,^
ftomenhtti^Miaeamfinta emendaeionem, LU» ui»^& 6*
Digitized by Goo<?I
kiLoco&ymMoiiali VM.
**** f '
^fulchrum & fifulturA imminentU h^rrort magisimfi^
' S T ji T r
7(^io Status con/ert^andi , fwdogmmn donHd foUtico^^
'^itferiiiilkmakmtk^ - ' ^
......
Te m p r s' Mo Rn s^ ' j.
^ia certijiim^mortisyincerttfiirnmnihmfmefi^ideonn»
gili oculo ohfirvandifimtomnes dtes & hord,.conjilio at^ adhor^-
tiafioneCArifiLSahatoris.. Lil, 4. ^'l^^^J^ ad num.l$..
Ti M o R S E R r I L I s»^
Tofi laffim^dami , fiert^ homines JUo timore firyiU% ,
Jenmeminfirni^fimentd feccatiii, fuod Ji etiam fminaciter
dkn/mf^ypitnndem.m9ritnrf, de f eccsuu Jins doient ex hoc fi^.,
limmotivotjrSmnainnt.^ LiL^ f^l.ammk l^-nja ad 2%
Veneficfs confietty Hdiahoio famiimes hmines^dffficiL
Umi inmortc. adDeum^ redeum,ju£r-um^ f arnitentiam*' Lik !• .
rl7f
PlER BFM Det: ; '
" 'NegHgertter audirt FerJjum Det».& rcs Jacros mfifer ha-
berediehus fifiksicTiotninicts;^i)Uidht^^SiC<m^ tam
Deo ds^iicct^^tmmsais&s^fi^^ Lil^ 2.f.2.
XecwcMfmpF^MSiecmi^^
Mao^entemjsd^mffBii^ niplegeta^
Itonts dDEO ftsnirrrveltt^. Lils. 4. $• 2.ii«Mi«w. 3. ^1% adl^, &,
d num. 25. yj^ ad finem.
P' o L V N T A s.
Longa feccatorum ajfuetudine, fic encryatur humana
yoiun^
1 •
Digitized by Google
InDEX MjLIfi&: £J LOCOKVH MORA^IVM.
nf^mttof, p/critm^ in fib defiiUrU pemUendi fiAfifi^, nef
^maggreduUHrdtJ^cUe^arduum. I^tb /
Z E L O T r P f
uitm.aeAff»o^ni finte, ZelotypUfi$adi inter dimtmijfh»^.
^\ yy. -■^.
f -A* '^V' . M« 'rfC. ^gkA
■ Vag. f . TcH*a ft..craxerit ^to4rMierimt, p. jo. Num. 1$. T. t. qiu pf f»/0 p'"^*.
ifc tf • fa oni^giiM»* MMrakftior pro «MMMWivr. pi. A|. K* f . t. 4* miaiipot pro tmmimnik
T. ». qnid optari$> pro ^Mteffirm. p. 9 ? v. v!t. rl: tuti pro ^ii^mri. p. 9^. r.
^nnlt; diajorem ptomimrtaf. p. lej. N. 1 v. raodiflimi Epircopi , po fiaS^mfX»
pjfif. .p. tes. N.4. T. x%i iMitcmi»pro Ammim.? p. 111. t. 9. ante-N. is. poft mtt
<ledecoH|«(ubjunge,<(«/<&MrA p. j^o. v. 6. antc 6ncmfipGi ^xoiff*m. p. it;. N. i^.^'**
iligaiffimjrreginari ^todiimifiiMMr*ittut. p. it^.T. i.adiu pro4^^«v. p. aio* N.7. t.^«.-
VJndlAfc pt«>4^/W#At. p.. »40. N. 1 4. «. 9. qniiicin pro ^idam, p. «4p. 1 . n«||att prv »
#MMrf. p ^4^«d finem de Faiino in margine»Jircrupplerid^bent : F*Mfii prt^igimtorm
^ Mtm$t imfmtjlm tititm, Mf^ imtrntm, p. l6x. f). v. I f . pcccateri pro fctmfri. p.
f74.N.ift.T.io.c«|B(Vispr««ra^«r. f.3^r v. 15« «Mii|ro«nr. ^404. T.9. accidtrS
yre 9€{iitrt, p. 41 3. N. 5>. T. ; . pcrfidijr pro ftrfii^ 430. t;1i. nBMtar pro ^ifistmr. p»
4|ir. N. 4. V. 1 1. domas pro dcmiet. p» 5 x6. M. ao. T. tf. fii^loa fnmigiUm, p. f f j. t. u
mulieribns pro mthetri*. & N. i|. t. V. tetranmpMMTiWMMnK.fcFif. t. Tlt dolorpr» »
dtii p. ^»5. Ni I. T. f . primatium propr/M*i«r«i*. p. f 4(<. N. 14. r. x. inde Samariam t pro '
Jm Ssmuuimm, p.6f%.r»S. £ocomiaftespro£»r««M4^^. p.<^7o.N.tf.T.i}.rurpeftum'pi»
/^^«Amm. pi tfti.N.it>ir. if. redi profwffJ. p. N.,»p. t. coRculai^oem gr«
rememUstitmtm. p.70tf.N. »7- ». 3« n^fcit pr^^gjljfn i^JlS*iL9»W»%*
p. 72^. N. 30. T. itf. milivipro Jiv«i!(i#.
... • ' ' , •• '
I •
o
• - •
i' ,V. %k '.SV . i.*
d by Google
Digitizod by Googk
t
I
ft •
* •
Digitized b^.^;^ ..^i